OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MEHNAT VA AHOLINI IJTIMOIY MUHOFAZA QILISh VAZIRLIGINING
2007-yil 12-iyundagi 6, 29/1-son qarori bilan
TASDIQLANGAN
1-ILOVA
|
Kasalliklarning nomlari va patologik holatlari |
Klinik koʻrinishlar va funksional holatlarning tavsifi |
| 1. Bosh va orqa miya jarohati oqibati, markaziy nerv sistemasining virusli infeksiyalari, tugʻruq jarohatlari oqibatida bosh suyak ichi toʻqimalarining yorilishi va qon ketish ogʻir asoratlari, asoratlangan postnatal ensefalopatiya. Gidrotsefaliyani dekompensatsiya davri, miya disfunksiyasi, aqliy-nutqiy rivojlanishdan orqada qolish, bosh va orqa miya qon aylanishining ogʻir buzilishlari, aqliy zaiflik. | Harakat, ruhiy va nutq buzilishlarining aniq klinik koʻrinishlarida harakatning (chuqur parez, plegiya, chuqur paraparez, paraplegiya, chuqur triparez, triplegiya, gemiplegiya, chuqur gemiparez, chuqur tetraparez, tetraplegiya, afaziya, dizartriya, porsial va generallashgan epileptik xuruji, xotirani buzilishi. Neyroinfeksiya asoratlari: meningit, ensefalit, miyelit, meningoensefalit, leykoensefalit, ensefalomiyelit. Spastik tetraparez, gemiparez, kontraktura, intellektning orqada qolishi, tutqanoq xurujlari, gʻilaylik, yutinishni buzilishi, nutqni kuchli buzilishi. Bosh va orqa miya tugʻruq jarohatlarining ogʻir asoratlari: Subdural, subaraxnoidal, parenximatoz, qorinchalar ichiga va boshqa qon quyilishlar. Periventrikulyar leykomalyatsiya, yelka pleksiti va boshqa pleksitlar, miyelit. Qoʻl va oyoqlarda parez, falajlik, mushak gipotrofiyasi, tutqanoq xuruji, aqliy va nutqiy rivojlanishdan orqada qolish, gʻilaylik, disfagiya, dizartriya, chanoq aʼzolari faoliyatining buzilishi. Postnatal ensefalopatiya asoratlari, tez-tez tutqanoq xuruji oʻrta va kuchli darajadagi oligofreniya, kuchli giperkinez, kuchli parezlar. |
| 2. Xirurgik amaliyotidan keyingi holatlar: qiziloʻngach, meʼda va ichaklarning oʻtkazuvchanligini buzilishi — oqmalar, axlat va siydik tuta olmaslik, surunkali yurak, qon tomir, buyrak, jigar, oʻpka yetishmovchiligi. Quloq-tomoq-burun kasalliklari. Ikkala quloqda radikal operatsiya oʻtkazilganidan keyin va uning ikki quloqda konduktiv hamda neyrosensor eshitish pastligi asoratini berganda, eshitish qobiliyatini 60-80 Dbga pasayishi). Oʻsmirlar angiofibromasi sababli oʻtkazilgan xirurgik amaliyotidan keyingi holat. Rinogen va miya qutisi ichi asoratlari sababli xirurgik amal oʻtkazgan bemorlar (miya va miyacha xoʻppozlari, meningit, sinusotromboz). Chaqaloqlarda uzoq nazoratni talab qiladigan suyak-mushak tizimini tugʻma anomaliyasi (rivojlanish nuqsonlari va deformatsiyalari). | Operatsiyadan keyingi davrda uzoq qayta tiklash va reabilitatsion muolajalarni talab qiladigan holatlar, deformatsiyani gips bogʻlami yordamida bosqichma-bosqich davolash holati. |
| 3. Siydik tanosil sistemasi kasalliklari. | Buyrak funksiyasi buzilishining yaqqol klinik koʻrinishlari, buyrak toʻqimasida patologik jarayonning yuqori faollik darajasi. (Jarayon 6 oydan uzoq davom etsa) Har yili 2 oydan koʻproq qaytalanadigan patologik holatlar. (buyrak yetishmovchiligining 2-3 darajasi, bitta buyrak yoʻqligida ikkinchi buyrakning piyelonefrit bilan kasallanishi). |
| 4. Trombotsitopenik Purpura va boshqa gemorragik holatlar. | Koagulopatiya va trombotsitopatiya, troibotsitopenik purpura ogʻir asorat bilan 2 oy va undan ortiq har yili xuruj bilan kechishi. Trombotsitlarning soni 50000dan kam boʻlishi, trombotsitlar funksiyasini keskin pasayishi. |
| 5. Oshqozon yara kasalligi. 12 barmoqli ichak yarasi. | Asoratli kechishi. Kasallik hurujining bir yilda ikki va undan ortiq qaytalanishi, qon ketishi. |
| 6. Bachadondan disfunksional qon ketish. | Kasallikning asoratli kechishi. Anemiya, NV 60 g/l dan past boʻlishi, surunkali kechishi (6 oydan ortiq). |
| 7. Biriktiruvchi toʻqimaning sistem shikastlanishi (sistem qizil yuguruk, dermatopolimiozit), yoshlar revmatoid artriti va tugunchali periarteriitning ogʻir turlari. | Har yili 3 oydan koʻproq qaytalanadigan patologik holatlarning yuqori faollik darajasi, funksional yetishmovchilik yoki buzilishining II-III darajasi. |
| 8. Qon aylanish sistemasi tugʻma anomaliyalari (rivojlanish nuqsonlari: ochiq arterial yoʻli, boʻlmachalararo tugʻma nuqsoni, qorinchalararo tugʻma nuqsoni) operatsiyadan keyingi holati. | Oʻpka gipertenziyasi va gipoksemiya bilan asoratlangan holatlarda boʻlishi. |
| 9. Uzoq vaqt davom etadigan kasalliklarda, 3 oydan koʻproq kuchli taʼsir qiluvchi preparatlar qoʻllanilganda vujudga keladigan holatlar. | Terapevtik yondoshishni talab qiladigan modda almashinuvi, immun tizimi, qon tomirlar devorining buzilishi, periferik qonda patologik oʻzgarishlari (umumiy oqsilni pasayishi, gemoglobinni 60 gr/ldan kamayishi, anizotsitoz). |
| 10. Gepatit V, S va Delta- Agentli turlari. | Periferik qonda giperfermentemiya (2-3 faollik darajasida — AST, ALT 1 mmol/l, TIMOL miqdorining 7 mmol/l, va bilirubinning 20,5 mmol/l dan yuqori boʻlishi, gepatosplenomegaliya natijasida dispeptik va astenik buzilishlar. |
| 11. Irsiy modda almashinuvi kasalliklari (fenilketonuriya, galaktozemiya, tselakiya va boshqalar). | Tashhis qoʻyilgandan boshlab maxsus parxezning zarurligi. |
| 12. Leykozlar, Xodjkin kasalligi (limfogranulomatoz). Gemoblastozlar. | Leykotsitoz (periferik qonda leykotsitlar soni 20 mingdan 30 minggacha), anizotsitoz, poykilotsitoz, (leykemik uzilishlar) gemoglobin 60g/l gacha, trombotsitlar miqdorining 50 mingdan pasayishi. |
| 13. Xavfli oʻsmalar. | Xirurgik va boshqa davolash usullari hamda ximioterapiya va nur bilan davolashdan soʻng hamda “II-III bosqichda”gi holatlar. |
| 14. Tugʻma gidrotsefaliya. | Belgilari: kuchli miya qutisi gipertenziyasi, tez-tez takrorlanuvchi talvasa xurujlari, koʻz tubidagi asoratlar, parezlar, plegiyalar, aqliy, nutqiy, motor rivojlanishida orqada qolishlar. |
|
Kasalliklarning nomlari va patologik holatlari |
Klinik koʻrinishlar va funksional holatlarning tavsifi |
| 1. Tugʻma va orttirilgan asab tizimi shikastlanishlarining oqibatlari (travmatik, perinatal infeksion, intoksikatsion, orttirilgan tugʻma-degenerativ va boshqa koʻrinishlar). Epilepsiya. | Doimiy yaqqol koʻrinishidagi harakat buzilishlari: kuchli paraparez, paraplegiya, kuchli triparez, triplegiya, kuchli gemiparez, gemiplegiya, kuchli tetraparez, tetraplegiya, giperkinezlar, boshqaruvning buzilishi, nutq, koʻrish, chanoq aʼzolarining, orqa miya faoliyatining buzilishlari; tez-tez qaytalanuvchi davolanishga rezistent tutqanoqlar ( oyda 4 va undan ortiq katta yoki kunda tez-tez kichik yoki talvasasiz tutqanoqlar); 6 oy va undan koʻproq davom etadigan ogʻir ruhiy holatlar. Yaqqol aqliy zaiflik (imbetsil yoki idiotik darajasiga mos keladigan holatlar). |
| 2. Ovoz va nutqga taalluqli simptom va belgilar. | Turgʻun alaliya, afaziyaning umumlashmagan shakli, ogʻir darajadagi dizartriya. |
| 3. Aqliy zaiflik. | Aqliy zaiflikning kuchli debillik darajasini koʻrish, eshitish, nutq buzilishlari, tayanch-harakat apparati va boshqa aʼzo va tizimlar patologiyasining shaxsiyatni oʻzgarishi bilan kechishi. |
|
Kasalliklarning nomlari va patologik holatlari |
Klinik koʻrinishlar va funksional holatlarning tavsifi |
| 1. Xiqildoq va traxeyaning tugʻma va orttirilgan kasalliklari. | Traxeostomiyasiz mustaqil nafas olaolmaslik. |
| 2. Qon va qon yaratuvchi organlar kasalliklari va immun mexanizmni jalb etuvchi ayrim buzilishlar. | Yilida 1-marta anemik krizlar, periferik qonda gemoglobin miqdorining 60 g/ldan pasayishi, eritrotsit, leykotsit, trombotsitlar sonining kamayishi (eritrotsitlar — 2,5 mlndan, leykotsitlar — 3 mingdan, trombotsitlar — 100 mingdan pasayishi), anizotsitoz, poykilotsitoz, mikrotsitoz. |
| 3. Astma. | Ogʻir kechishi (oyda 4 va undan ortiq qaytalanishi, garmonlarga moyilligi). |
| 4. Oshqozon, 12 barmoqli ichak yara kasalligi. Ichakning boshqa kasalliklari. Seliakiya. Jigar ( jigar fibrozi va tsirrozi, oʻt puffagi, oʻt yoʻllari va oshqozon osti bezi kasalliklari, surunkali virusli gepatit) kasalliklari va tugʻma rivojlanish nuqsonlari. | Ovqat hazm qilish va jigar funksiyasining yaqqol buzilishi darajasida (giperfermentemiya, ikkilamchi jigar belgilari). Ovqat hazm qilish jarayonining yaqqol buzilishi: surunkali diareya, oqsilsiz shishlar, steatoreya, glyukozatolerantlik sinamasida yassi qand egriligi, teridagi xloridlar sinamasida S1-60mmol/ldan yuqori boʻlishi. Maxsus parhezning zarurligi, jismoniy rivojlanishdan ortda qolish, past boʻylik. |
| 5. Qon aylanish sistemasi tugʻma anomaliyalari (rivojlanish nuqsonlari, maʼlum bir yoshgacha operatsiya qilib boʻlmaydigan holatlar, yurak va yirik qon tomirlarda oʻtkazilgan xirurgik amaliyotidan keyingi holatlar). | Turgʻun yurak va qon aylanishi yetishmovchiligining II B-III darajasi, yaqqol surunkali gipoksemiya, sinkopal holat, yurak ritmining buzilishi, jumladan kardiostimulyator implantatsiyasidan soʻnggi holat. |
| 6. Teri va teri osti kletchatkasi, shilliq parda kasalliklari. | Teri va shilliq pardaning tarqoq shikastlanishi, (yaralangan, eritrodermiya va boshqalar) |
| 7. Boshqa tugʻma va irsiy kasalliklar va sindromlar, shu qatorda mitoxondrial kasalliklar, modda almashinuv buzilishlari kasalliklari. | Hayotiy faoliyatining va tayanch-harakat tizimining kuchli buzilishi. Xromosoma buzilishlari: Daun sindromi, Klaynfelter sindromi, Shereshevskiy-Terner sindromi, Patau sindromi, Edvards sindromi va boshqalar. Markaziy nerv tizimining zararlanishi bilan kechuvchi irsiy kasalliklar: irsiy nerv-mushak kasalliklari — miopatiyalar, nevral amiotrofiyalar, irsiy neyrodegenerativ kasalliklar — gepatolentikulyar degeneratsiya (Vilson-Konovalov kasalligi) va boshqalar. Tayanch-harakat aʼzolarining irsiy kasalliklari: irsiy raxitsimon kasalliklar, mukopolisaxaridozlar; tugallanmagan osteogenez, Marfan sindromi, Elers-Danlo sindromi va boshqalar. Asab tizimining boshqa sistemali kasalliklar. |
|
Kasalliklarning nomlari va patologik holatlari |
Klinik koʻrinishlar va funksional holatlarning tavsifi |
| 1. Suyak-mushak sistema va biriktiruvchi toʻqima kasalliklari (etiologiyaga bogʻliq boʻlmagan poliartritlar, kollagenozlar, osteomiyelitlarning ogʻir shakllari va ularning asoratlari). | a) Suyak toʻqimasining yaqqol destruksiyasi (osteoporoz, togʻay bilan uzviyligi), mushaklardagi patologik oʻzgarishlar, mushak va suyaklarning nuqsoniga olib keladigan, yaʼni qaytalanuvchi patologik sinishlar, boʻgʻimlar faoliyatining II-III darajali funksional yetishmovchiligiga olib keladigan miofibroz va diffuz kalsinoz. b) Umurtqa pogʻonasi va koʻkrak qafasining III-IV darajali deformatsiyasi natijasida tayanch harakat apparatining va nafas olish faoliyatining II-III darajali funksional yetishmovchiligi. Bir yoki bir nechta boʻgʻimlarning kontrakturalari va ankilozlari, katta naysimon suyaklarning yolgʻon boʻgʻimlari. v) Mutilyatsiya, kontraktura, sindaktiliya, polidaktiliya, artropatiya natijasida bir oyoq-qoʻl yoki uning segmentida tugʻma nuqsonlar boʻlishi natijasida oyoq-qoʻllar funksiyasining III-IV darajali buzilishlari. g) Suyak-boʻgʻim tizimida ogʻir operatsiyalardan soʻnggi holatlar. |
| 2. Lab va tanglay yorigʻi (quyon lab va boʻri tanglay), til, ogʻiz va halqumning boshqa tugʻma anomaliyalari (rivojlanish nuqsonlari). | Qattiq va yumshoq tanglayning tugʻma defekti, manqalanish, ovqatning nafas yoʻllariga oʻtishi va nutq defekti bilan kechishi. |
| 3. Qiziloʻngach, ovqat xazm qilish va siydik sistemasi kasalliklari (buyrakning bujmayishi, uretropiyeloplastika, tsitoplastika operatsiyalari va qayta plastik operatsiyalaridan keyingi holat), jarohatlanishi va nuqsonlari, oshqozon va yoʻgʻon ichakning total rezeksiyasi yoki ingichka ichakning 2/3 qismini kesilishi — qisqa ichak sindromi, ichakning oqmalari (iliostoma, kolostoma) qorin oraliq proktoplastikasi, yarali chandiqli torayishlar tufayli meʼdaga gastrostoma qoʻyish, sunʼiy qiziloʻngach plastikasi. | Ovqat hazm qilish funksiyasining turgʻun buzilishi, siydik va axlat tutaolmaslik, ichak, siydik va siydik-tanosil oqmalari, xirurgik aralashuvga yoki vaqtiga qarab xirurgik davolash mumkin boʻlmagan ichak, siydik va siydik-tanosil oqmalari. |
2-ILOVA
3-ILOVA
| |
____-son |
|
| 200___ y. __________ | | _________ tuman (shahar) |
|
| ||
VMK raisi (F.I.O., lavozimi va imzosi): VMK aʼzolari (F.I.O., lavozimi va imzosi): | ||
|
|
| |