Sud hokimiyati mustaqilligini mustahkamlash va sud himoyasining samaradorligini oshirishga qaratilgan mamlakat sud-huquq tizimini isloh qilishning asosiy vazifalari boʻlib, sud qarorlarini ijro etishning samarali tizimini yaratish, sudlarni har tomonlama moddiy-texnika jihatidan taʼminlash va moliyalashtirish hisoblanadi.

Mazkur vazifalarni amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash departamenti (keyingi oʻrinlarda — Sud departamenti) alohida oʻrin egallaydi.

Sud departamenti tomonidan sud qarorlarini majburiy ijro etish ishlarining samaradorligini oshirish yuzasidan muayyan ishlar olib borilmoqda. Oxirgi 4 yil mobaynida ijro etilgan sud qarorlarining soni 3 baravarga oshdi. 2005-yil yakunlariga koʻra, sud ijrochilari tomonidan 2002-yilga nisbatan 17 baravar koʻp, yaʼni 716,8 mlrd. soʻm mablagʻ amalda undirildi.

Sudlarning moddiy-texnik taʼminoti sezilarli yaxshilandi. Ushbu maqsadlarga ajratilayotgan pul mablagʻlari hajmi keyingi toʻrt yilda 2,7 baravarga koʻpaydi. Faqatgina 2005-yilda 1,3 mlrd. soʻm mablagʻlar evaziga 60 ta sud binolari qurildi va kapital taʼmirlandi, 14 ta yangi binolar sotib olindi.

Ayni paytda maxsus oʻtkazilgan tekshirishlar shuni koʻrsatdiki, lozim darajada ish tashkil etilmaganligi oqibatida Sud departamenti faoliyatida jiddiy xato va kamchiliklar mavjud boʻlib, ular sud qarorlarini majburiy ijro etish tizimi samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda. Masʼul mansabdor shaxslar tomonidan majburiy undiruvlar boʻyicha yuklatilgan majburiyatlar muntazam ravishda buzib kelinayotganligi oqibatida, sud ijrochilari ish yurituviga kelib tushgan ijro hujjatlaridagi ijrosi taʼminlanmagan hujjatlar qoldigʻi yildan yilga koʻpayib bormoqda va 2005-yil yakunlariga koʻra 26 foizni tashkil etgan. Ular boʻyicha undirilmay qolgan mablagʻlar esa 445,5 mlrd. soʻmni tashkil etgan.

Kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish, ularning malakasini oshirish masalalariga yetarlicha eʼtibor berilmagan. Sud departamentida qonuniylikni hamda xodimlar oʻrtasida intizomni mustahkamlash boʻyicha ishlar susaytirib yuborilgan. Tekshirish mobaynida yetarli ish tajribasiga, maʼlumotga ega boʻlmagan yoxud huquqni muhofaza qilish idoralaridagi avvalgi xizmati davomida oʻz shaʼniga isnod keltirgan shaxslarni masʼul lavozimlarga tayinlash holatlari aniqlandi.

Tashkiliy va kadrlar bilan ishlash masalalari boʻshashtirib yuborilganligi oqibatida Sud departamenti tizimida mansabdorlik jinoyatlari oxirgi 3 yil davomida deyarli 14 baravarga ortgan.

Sud departamenti rahbarlari va xodimlari tomonidan qarzdorlarning mol-mulkini sotishda suiisteʼmolliklar, ijro ishini yuritishda sansalorlik va muddat buzilishlar, koʻchmas mulk obyektlari va avtotransport vositalari narxini qasddan kamaytirish, shuningdek poraxoʻrlik holatlari uchramoqda. Ijro hujjatlarini roʻyxatga olmasdan yashirish holatlari mavjud.

Tizimda usulubiy-tahliliy ishlar lozim darajada tashkil etilmagan. Cudyalar, sud protsesslari va ularning ishtirokchilari xavfsizligini taʼminlash darajasi bugungi kun talablariga javob bermaydi. Bu sohada zarur tashkiliy-huquqiy mexanizmlar ishlab chiqilmagan.

Sohadagi bunday ahvol, avvalambor, Sud departamentida ishlarning qoniqarsiz darajada tashkil etilganligi, rahbar kadrlarning malakasizligi va ular tomonidan qonuniylikni buzib kelinishi natijasi boʻlib, oʻz navbatida mamlakatda sud tizimi obroʻsiga putur yetkazmoqda hamda sud-huquq sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda.

Mavjud salbiy holatning yuzaga kelishiga oxirgi yillarda Sud departamentiga sud qarorlarini ijro etish boʻyicha bir qator qoʻshimcha vazifalarning yuklanishi sezilarli taʼsirini oʻtkazdi. Jumladan, budjet oldidagi boqimanda qarzlarni qarzdorning mol-mulki hisobidan majburiy undirish, davlat daromadiga oʻtkazilgan mol-mulkni yoʻq qilib tashlash yoki sotish, moliyaviy jarimalarni tadbirkorlik subyektlaridan sud tartibida undirish kabi vazifalarning yuklatilishi evaziga sud ijrochilarining ish hajmi keskin oshib ketdi. Sud ijrochisining oʻrtacha ish hajmi 2001-yilga nisbatan uch baravardan ortiq, ayrim hududlarda esa 6-7 baravarga oshdi. Shu bilan birga, Sud departamenti boʻlinmalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, sud ijrochilari faoliyatini tashkil etishning shakl va usullarini, axborot-kommunikatsiya va boshqa zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda takomillashtirish chora-tadbirlari koʻrilmadi.

Sud qarorlarining soʻzsiz ijro etilishini taʼminlash tizimini yanada takomillashtirish, Sud departamentining unga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirishi yuzasidan faoliyati samaradorligini koʻtarish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Sud departamenti faoliyatiga rahbarlik qilish, sud qarorlarini majburiy ijro etish tizimini takomillashtirish boʻyicha ishlari qoniqarsiz deb topilsin.

Ishdagi jiddiy qonunbuzilishlar, kamchiliklar va yoʻl qoʻyilgan suiisteʼmolliklar uchun Sud departamenti direktori, ayrim tarkibiy boʻlinmalarning rahbarlari va xodimlari egallab turgan lavozimlaridan ozod etilganligi, tekshirish materiallari qonun asosida koʻrib chiqish uchun huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yuborilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi rahbariyati (B. Mustafoyev):

kadrlar tarkibini halol, vijdonli, malakali mutaxassislar bilan mustahkamlash, Sud departamenti boʻlinmalarini kasbiy tayyorgarligi va maʼnaviy saviyasiga koʻra egallab turgan lavozimiga nomunosib xodimlardan tozalashni nazarda tutgan holda 2006-yil 1-noyabrga qadar Sud departamenti xodimlarini attestatsiyadan oʻtkazsin;

mutaxassislarni tanlab olishda xolislik va ochiq-oydinlikni taʼminlagan holda sud ijrochisi lavozimiga tayinlash uchun kadrlarni tanlov asosida saralab olish tartibini amaliyotga joriy qilsin.

3. Sud departamenti tuzilmasida boshqaruv xodimlari soni 22 kishidan, shu jumladan markaziy apparatda 5 kishidan iborat tarkibda Ichki xavfsizlik inspeksiyasi tashkil etilsin.

Belgilansinki, Ichki xavfsizlik inspeksiyasi va uning joylardagi boʻlinmalari yuklatilgan vazifalarni amalga oshirishda bevosita Sud departamenti direktoriga boʻysunadilar.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (R. Azimov):

Departamentning shtat jadvali va xarajatlar smetasiga mazkur qarordan kelib chiqqan holda tegishli oʻzgartirishlar kiritsin;

Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda sud ijrochilari boʻlimlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, undirgan pul mablagʻlari miqdori hamda ishining yakuniy natijalaridan kelib chiqqan holda ularni ragʻbatlantirishga qaratilgan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

6. Belgilansinki, sud qarorlari va boshqa organlar hujjatlariga muvofiq avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni sotish faqat ochiq auksion savdolari orqali amalga oshiriladi.

Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish jarayonida avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni sotish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 7-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi, Adliya vazirligi ikki oy muddatda:

mol-mulk bahosini qasddan pasaytirilishi va boshqa qonunbuzilishlarni oldini olishni nazarda tutgan holda Ijro harakatlarini amalga oshirish jarayonida sud ijrochilari tomonidan xatlangan mol-mulkni baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni;

mol-mulkni sotadigan savdo tashkilotini tanlov asosida tanlab olishni nazarda tutgan holda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda Ijro hujjatlari asosida mol-mulkni (avtomototransport vositalari va koʻchmas mulk bundan mustasno) sotish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlasin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi:

Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (R. Qosimov) bilan birgalikda 2006/2007 oʻquv yilidan boshlab yuridik yoʻnalishdagi oliy taʼlim muassasalari oʻquv dasturlariga ijro ishi yurituvi boʻyicha fanlar kiritsin, shuningdek mutaxassislarni davriy ravishda (har besh yilda) Adliya vazirligi huzuridagi Yuristlar malakasini oshirish markazida majburiy ijro masalalari boʻyicha qayta tayyorlashni nazarda tutgan holda zamonaviy talablar va standartlar asosida sud ijrochilarini tayyorlash maxsus oʻquv dasturini ishlab chiqilishi va tatbiq etilishini taʼminlasin;

Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi (A. Aripov) bilan birgalikda ikki oy muddatda Sud departamentida ijro hujjatlarining maʼlumotlar bazasini tashkil etish va yuritish, shuningdek sud ijrochilari tomonidan undirilgan mablagʻlarni nazorat qilishga moʻljallangan yagona axborot-kompyuter tarmogʻini tashkil etish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin;

Oliy sud, Oliy xoʻjalik sudi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi, Markaziy bank bilan birgalikda Vazirlar Mahkamasiga sud ijrochilarining sud, huquqni muhofaza qiluvchi, roʻyxatga oluvchi idoralar va moliya-kredit tashkilotlari bilan yaqindan hamkorlik qilishini taʼminlashga qaratilgan ijro ish yurituvi toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritsin;

Ichki ishlar vazirligi (B. Matlyubov) bilan birgalikda ikki oy muddatda: sudlar, sud protsesslari va ularning ishtirokchilarining xavfsizligini taʼminlash tartibi toʻgʻrisidagi; sudlarning alohida topshiriqlarini ijro etish, shu jumladan sudga kelishdan boʻyin tovlagan shaxslarni majburiy keltirish tartibi toʻgʻrisidagi; shuningdek, ijro harakatlari amalga oshirilayotgan joylarda jamoat tartibini saqlashni taʼminlash boʻyicha yoʻriqnomalarni ishlab chiqsin va tasdiqlasin, ularda sud ijrochilarining ichki ishlar idoralari bilan yaqindan hamkorlik qilishini va oʻzaro harakatlarini muvofiqlashtirib turish nazarda tutilsin;

manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiquvchi oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin, shuningdek vazirliklar va idoralar tomonidan oʻz normativ hujjatlarini mazkur qarorga muvofiqlashtirilishini taʼminlasin.

9. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi sudlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2001-yil 22-sentabrdagi 383-son qarorining 9-bandi birinchi xatboshisi va unga 1—4-ilovalar (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2001-y., 9-son, 55-modda).

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida” 2003-yil 30-apreldagi 197-son qarorining 13-bandi uchinchi xatboshisi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2003-y., 4-son, 34-modda).

10. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri Sh. Mirziyoyev va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi A. Nabiyev zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 15-iyuldagi 200-son qaroriga muvofiq, sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini (keyingi oʻrinlarda — ijro hujjatlari) ijro etish yuzasidan avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni sotish, shu jumladan ularni davlat daromadiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ijro hujjatlari boʻyicha sotish tartibini belgilaydi.

2. Ijro hujjatlari boʻyicha avtomototransport vositalarini sotish faqat ixtisoslashtirilgan savdo tashkilotlari tomonidan, maxsus ajratilgan savdo maydonlarida oʻtkaziladigan ochiq auksion savdolari orqali, koʻchmas mulkni shu jumladan, (jismoniy va yuridik shaxslarning mulk huquqi obyekti hisoblanadigan) yer uchastkasini, qurilishi tugallanmagan obyektni sotish esa — rieltorlik tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — savdo tashkilotchilari) tomonidan oʻtkaziladigan ochiq auksion savdolari orqaligina amalga oshiriladi.

Savdo tashkilotchilari tomonidan avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni sotish boʻyicha oʻtkaziladigan auksion savdolarida har qanday yuridik yoki jismoniy shaxs bevosita yoxud vakil orqali ishtirok etishga haqli.

auksion savdosiga Toshkent shahri yoki Toshkent viloyati hududida joylashgan turar joy koʻchmas mulki qoʻyilgan taqdirda, unda tegishli ravishda faqat Toshkent shahri yoki Toshkent viloyatida doimiy propiskada turuvchi jismoniy shaxslar bevosita yoxud vakil orqali ishtirok etishlari mumkin.

3. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida ijro hujjatlari boʻyicha avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni sotishni amalga oshiradigan savdo tashkilotchilari Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan tanlov asosida belgilanadi.

Zarurat boʻlganda, ijro hujjatlari boʻyicha sotilayotgan avtomototransport vositalari va koʻchmas mulk hajmini hisobga olgan holda har bir hududda tanlov asosida bir nechta savdo tashkilotchilari belgilanishi mumkin, ushbu savdo tashkilotchilari tegishli sud ijrochilari tuman (shahar) boʻlimlariga biriktiriladi.

4. Savdo tashkilotchisini tanlab olishda uning mazkur sohadagi tajribasi va ishchanlik obroʻsi, savdo maydonlari, saqlash joylari, malakali mutaxassislarning mavjudligi, tashkilot moliyaviy ahvolining qoniqarliligi, qarzdorligi, shu jumladan budjet oldida qarzdorligi yoʻqligi, koʻrsatiladigan xizmatlarning qiymati va boshqa mezonlar hisobga olinadi.

Savdo tashkilotchisi bilan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash departamenti (keyingi oʻrinlarda — Sud departamenti)ning hududiy boshqarmasi oʻrtasida muddatini uzaytirish huquqi bilan bir yilga shartnoma tuziladi.

Shartnoma muddatini uzaytirishda savdo tashkilotchisi tomonidan mazkur shartnoma shartlariga rioya etilgani hamda auksionni tashkil etish va oʻtkazish tartibini buzish holatlariga yoʻl qoʻyilmaganligi inobatga olinadi.

Tanlovni oʻtkazish tartibi, shu jumladan savdo tashkilotchilarini tanlab olish mezonlari Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi va Moliya vazirligi bilan birgalikda belgilanadi.

5. Avtomototransport vositalari va koʻchmas mulk auksion savdolariga qoʻyilgunga qadar koʻzdan kechirilishi va baholanishi lozim.

Davlat daromadiga oʻtkazilgan avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni koʻzdan kechirish va baholash Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 15-iyuldagi 200-son qaroriga muvofiq ularni olib qoʻygan vakolatli organning mansabdor shaxslari tomonidan tashkil etiladi.

Undiruvni qarzdorning mol-mulkiga qaratishni nazarda tutuvchi boshqa ijro hujjatlari boʻyicha avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni koʻzdan kechirish hamda baholash sud ijrochilari tomonidan tashkil etiladi.

6. Avtomototransport vositasining texnik holatini koʻrikdan oʻtkazish Ichki ishlar vazirligi Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati (keyingi oʻrinlarda — DYHXX) mutaxassisining, davlat daromadiga oʻtkazishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari boʻyicha esa — shuningdek hududiy moliya idorasi vakilining ishtirokida oʻtkaziladi.

Koʻchmas mulk shu jumladan yer uchastkasi, qurilishi tugallanmagan obyekt holatini koʻzdan kechirish Yergeodezkadastr davlat qoʻmitasining hududiy organi mutaxassisining, davlat daromadiga oʻtkazishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari boʻyicha esa — shuningdek hududiy moliya idorasi vakilining ishtirokida oʻtkaziladi.

Avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkni koʻzdan kechirish natijalari boʻyicha sud ijrochisi (davlat daromadiga oʻtkazilgan avtomototransport vositalari va koʻchmas mulk boʻyicha — ularni olib qoʻygan organning mansabdor shaxsi) hamda koʻzdan kechirishda ishtirok etgan shaxslar tomonidan imzolanadigan koʻzdan kechirish dalolatnomasi tuziladi.

7. Avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkni baholash baholovchi tashkilot tomonidan amalga oshiriladi.

Bojxona haqidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun davlat daromadiga oʻtkazilgan avtomototransport vositasini baholashda, uning bahosi bojxona qiymatidan kelib chiqib, biroq “erkin muomalaga chiqarish” bojxona rejimida bojxona chegarasi orqali oʻtkazishda toʻlanishi lozim boʻlgan bojxona toʻlovlaridan kam boʻlmagan qiymatda belgilanadi.

Undiruvni koʻchmas mulkka, shu jumladan mulk huquqi asosida qarzdorga tegishli boʻlgan yer uchastkasi, qurilishi tugallanmagan obyektga qaratilgan taqdirda, qarzdorning mazkur mulkka boʻlgan huquqini tasdiqlovchi hujjat mavjud boʻlganda tegishli hujjatlar baholash uchun baholovchi tashkilotga yuboriladi. Qarzdorga tegishli va davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim boʻlgan koʻchmas mulkka boʻlgan mulk huquqini, keyinchalik undiruvni unga qaratish maqsadida, belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun sud ijrochisi “Yergeodezkadastr” Davlat qoʻmitasi organiga murojaat qilishga haqli. Bunda, koʻchmas mulkni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi sud ijrochisining yozma topshirigʻiga qarzdorning mazkur koʻchmas mol-mulkka boʻlgan mulk huquqini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinadi. Qarzdorning huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun hujjatlarni rasmiylashtirish va roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha xarajatlar ijro harakatlarini amalga oshirish xarajatlariga kiradi.

8. Koʻzdan kechirish hamda baholash avtomototransport vositasi va koʻchmas mulk xatlangan kundan boshlab koʻpi bilan 3 kun ichida oʻtkaziladi.

Avtomototransport vositalari, koʻchmas mulk va qurilishi tugallanmagan obyektni baholashni ularni koʻzdan kechirish bilan bir vaqtda oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi.

9. Sud ijrochisi vakolatli organdan davlat daromadiga oʻtkazilgan avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni qabul qilishda barcha hujjatlarni, shu jumladan ularning koʻzdan kechirilganligi va baholanganligini tasdiqlovchi hujjatlarning, yer uchastkasi davlat daromadiga oʻtkazilgan taqdirda — shuningdek yer uchastkasi plani ilova qilingan holda Yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqini beruvchi davlat orderining yoki Yer uchastkasiga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatiga olish toʻgʻrisidagi guvohnomaning nusxalarining ham mavjudligini tekshiradi. Zarur hujjatlar boʻlmagan, ular belgilangan talablarga muvofiq kelmagan taqdirda, ijro hujjati uch kunlik muddat ichida uni yuborgan sudga qaytariladi, ularning mazmuni aniq boʻlmagan holatlarda esa — ushbu holatlarni yoki ijro etish usuli va tartibini tushuntirib berish toʻgʻrisida murojaat qilinadi.

10. Avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni sotish sud ijrochisi tomonidan savdo tashkilotchisiga beriladigan buyurtma asosida amalga oshiriladi.

11. Sud ijrochisi avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkni sotish uchun quyidagi muddatlarda savdo tashkilotchisiga ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shakldagi buyurtmani yuboradi:

davlat daromadiga oʻtkazilgan avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkni belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan hujjatlar bilan birgalikda vakolatli organdan olingan kunning ertasidan kechiktirmay;

boshqa ijro hujjatlari boʻyicha undiruvni qarzdorning mol-mulkiga qaratishda — baholovchi tashkilotdan avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkni baholash toʻgʻrisidagi hisobot olingan kunning ertasidan kechiktirmay.

12. Avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkni sotish toʻgʻrisidagi buyurtmaga quyidagilar ilova qilinadi:

ijro hujjatining nusxasi;

mol-mulkni xatlash dalolatnomasining nusxasi, xatlash toʻgʻrisidagi qaror;

avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkni tavsiflovchi hujjatlar, shu jumladan ularni koʻzdan kechirish dalolatnomasi hamda baholash toʻgʻrisidagi hisobot nusxalari;

avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkdan foydalanish yoki ularga egalik qilish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning nusxalari, qurilishi tugallanmagan obyektlar bundan mustasno.

Qurilishi tugallanmagan obyektni sotishda yuqoridagi hujjatlarga qoʻshimcha ravishda yer uchastkasi ajratib berish toʻgʻrisidagi qaror, tegishli davlat organining qurilish uchun ruxsatnomasi qurilayotgan uy-joyni sotishda esa — mahalliy davlat hokimiyati organlarining ruxsati nusxalari ilova qilinadi.

13. Avtomototransport vositalari auksion oʻtkazilgunga qadar sud ijrochisi tomonidan belgilangan va ularni saqlashning tegishli sharoitlari taʼminlangan maxsus ajratilgan joylarda (vakolatli organlar, DYHXX organlari va boshqa tashkilotlarning saqlash joylari, omborlari, jarima maydonchalarida) saqlanadi.

Bunda, sud ijrochisi avtomototransport vositasidan oʻzga shaxslar tomonidan foydalanilishiga va boshqacha tarzda unga tegilishiga cheklovni taʼminlashi (muhrlashi) shart.

14. Savdo tashkilotchisining avtomototransport vositalarining saqlanishini taʼminlash uchun zarur sharoitlarga ega saqlash joyi mavjud boʻlgan hollarda, sud ijrochisi avtomototransport vositasini saqlanish joyini oʻzgartirishga va uni savdo tashkilotchisiga tegishli joylarda saqlash uchun berishga haqli. Bunda, qabul qilish-topshirish dalolatnomasi tuzilib, sud ijrochisi, mulkni saqlash uchun masʼul shaxs, shuningdek mulkni saqlash uchun masʼul sifatida yangidan tayinlangan shaxs tomonidan imzolanadi.

15. Savdo tashkilotchisi buyurtmani qabul qilgan kundan boshlab 3 kundan kechiktirmay ommaviy axborot vositalarida auksion oʻtkazilishi toʻgʻrisida xabarnoma beradi.

Xabarnoma kamida ikkita (respublika va viloyat miqyosidagi) ommaviy axborot vositasida beriladi. Takroran xabarnoma berish faqatgina ilgari eʼlon qilingan ommaviy axborot vositalari orqali amalga oshirilishi mumkin.

Auksion oʻtkazilishi toʻgʻrisida xabarnoma eʼlon qilinadigan ommaviy axborot vositalari roʻyxati Sud departamenti tomonidan belgilanadi.

16. Xabarnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi lozim:

auksion oʻtkazish sanasi, vaqti va joyi;

auksion oʻtkazish shakli;

auksion obyekti, shu jumladan koʻchmas mulk joylashgan va avtomototransport vositasi saqlanayotgan joy toʻgʻrisidagi maʼlumot;

auksion obyektining dastlabki (boshlangʻich) narxi;

auksion ishtirokchilariga auksion obyektlarini oldindan bevosita koʻrsatish tartibi;

auksionda ishtirok etish uchun arizalar va boshqa hujjatlarni qabul qilishning oxirgi muddati;

ijro hujjatining sanasi va raqamini koʻrsatgan holda har bir auksion obyekti boʻyicha boshlangʻich narxga nisbatan foizlarda (kamida 10 foiz) ifodalangan zakalat puli miqdori hamda uni oʻtkazish lozim boʻlgan savdo tashkilotchisining bankdagi hisob raqami rekvizitlari;

savdo tashkilotchisining rekvizitlari, shu jumladan aloqa (ish) telefoni raqami.

17. Auksion oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarnoma ommaviy axborot vositalarida uni oʻtkazishdan kamida oʻttiz kun oldin beriladi.

Avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk takroran kimoshdi savdoga qoʻyilganda, auksion oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarnoma uni oʻtkazishdan kamida 15 kun oldin berilishi lozim.

18. Savdo tashkilotchisi xabarnoma eʼlon qilingan paytdan boshlab auksionga qoʻyilgan avtomototransport vositalari va koʻchmas mulk bilan oldindan belgilangan sana va vaqtda bevosita tanishish imkoniyatini yaratadi.

Auksion ishtirokchilariga avtomototransport vositasi bilan oldindan bevosita tanishish uchun sharoit yaratish maqsadida, uni saqlash joyi tegishli sud ijrochisi bilan birgalikda ushbu Nizomning 14-bandida belgilangan tartibda oʻzgartirilishi mumkin.

19. Kimoshdi savdolarida sotib oluvchi sifatida qatnashish huquqiga ega boʻlgan, auksionda ishtirok etish uchun oʻz vaqtida ariza bergan, zarur hujjatlarni taqdim qilgan va belgilangan tartibda zakalat pulini toʻlagan yuridik va jismoniy shaxslar auksionda qatnashishi mumkin.

Arizalarni qabul qilish auksion oʻtkazilishiga bir kun qolganda toʻxtatiladi.

20. Auksionda ishtirok etish uchun savdo tashkilotchisiga quyidagi hujjatlar taqdim qilinadi:

auksionda ishtirok etish toʻgʻrisidagi ariza;

savdo tashkilotchisining bankdagi hisob raqamiga zakalat puli toʻlanganligini tasdiqlovchi hamda auksion oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarnomada nazarda tutilgan ijro hujjatining tartib raqami va sanasi koʻrsatilgan toʻlov hujjatining (kvitansiyaning) nusxasi. Bunda, bir nechta auksion obyektlari boʻyicha zakalat puli ularning har biri uchun alohida toʻlov topshiriqnomalari (kvitansiyalar) bilan toʻlanishi kerak;

belgilangan tartibda tasdiqlangan ishonchnoma (vakillar uchun).

Chet el yuridik va jismoniy shaxslari soʻmdagi mablagʻlarning kelib chiqishi qonuniyligini tasdiqlaydigan maʼlumotlarni qoʻshimcha ravishda taqdim etadilar.

Yer uchastkasini sotish boʻyicha auksionda ishtirok etish uchun jismoniy shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasporti nusxasini, yuridik shaxslar esa yurdik shaxsni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi guvohnomani qoʻshimcha ravishda taqdim etadilar.

21. Auksionda ishtirok etishga qoʻyilgan shaxslarga auksion ishtirokchisining kartochkasi beriladi, unda:

sotib oluvchining auksionda qatnashadigan tartib raqami;

auksionda sotuvga qoʻyilayotgan kimoshdi savdosi obyektining nomi;

ijro hujjatining tartib raqami va sanasi koʻrsatiladi.

22. Sud ijrochilari, Sud departamenti va uning hududiy boshqarmalari, soliq, moliya, bojxona, sud, adliya, prokuratura, ichki ishlar, Milliy xavfsizlik xizmati idoralarining xodimlari, sotilayotgan avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkni koʻzdan kechirgan hamda baholagan mutaxassislarning, baholash tashkilotlari xodimlarining auksionda ishtirok etishi taqiqlanadi.

23. Auksion auksion oʻtkazuvchisi tomonidan quyidagi tartibda narxning oshib borishi tamoyili boʻyicha oʻtkaziladi:

a) auksionning boshlanishida auksion oʻtkazuvchi obyektning qisqacha tavsifi va boshlangʻich narxini, auksion oʻtkazishning asosiy shartlari, shu jumladan auksion qadami va auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma imzolangan kundan boshlab 5 bank kunidan koʻp boʻlmagan muddatda sotib olingan mulkning haqi toʻlanishini eʼlon qiladi.

Baholash tashkiloti tomonidan oʻrnatilgan tartibda belgilangan narx auksion obyektining boshlangʻich narxi boʻlib hisoblanadi.

Auksion qadami kimoshdi savdolarini oʻtkazish jarayonida obyektlarning likvidliligiga qarab shakllanadigan narxning 1 foizidan 10 foizigacha miqdorda belgilanadi. Auksion qadami toʻgʻrisidagi qaror auksion oʻtkazuvchi tomonidan auksionning har bir obyekti boʻyicha alohida qabul qilinadi. Zarur hollarda, auksion oʻtkazuvchi auksion jarayonida talab va taklifdan kelib chiqib qadamni oʻzgartirishi mumkin.

Shundan soʻng, auksion oʻtkazuvchi tegishli obyekt boʻyicha auksionda ishtirok etish uchun roʻyxatga olingan ishtirokchilarning roʻyxat raqamlarini eʼlon qiladi. Auksion oʻtkazuvchi tomonidan tartib raqami aytilgan ishtirokchi auksionda qatnashayotganligini tasdiqlab raqam belgisini koʻtarishi lozim.

b) birinchi qadamni hisobga olgan holda boshlangʻich narx eʼlon qilingandan keyin auksion oʻtkazuvchi, oʻz fikricha birinchi boʻlib tartib raqamini koʻtargan ishtirokchini koʻrsatadi. Boshqa ishtirokchilar tomonidan qiziqish bildirilganda auksion oʻtkazuvchi auksion qadamini hisobga olib keyingi narxni eʼlon qiladi.

Auksion kimoshdi savdosi obyekti uchun eng yuqori narxni taklif qilgan ishtirokchilardan biri aniqlangunga qadar davom etadi.

Erishilgan narx uch marta eʼlon qilingandan keyin ham ushbu narx uchun boshqa ishtirokchilar oʻz tartib raqamlarini koʻtarmagan taqdirda auksion yakunlanadi. Auksion oʻtkazuvchi tomonidan tartib raqami oxirgi eʼlon qilingan ishtirokchi auksion gʻolibi deb topiladi.

v) kimoshdi savdolari yakunlanishi bilan auksion oʻtkazuvchi savdoga qoʻyilgan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk sotilganligini eʼlon qiladi, uning sotilgan narxi va auksion gʻolibining tartib raqamini aytadi.

24. Auksion gʻolibi kimoshdi savdosi oʻtkazilgan kuni auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomani imzolashi lozim.

Bayonnoma uch nusxada sotib oluvchi yoki uning vakili va savdo tashkilotchisi tomonidan imzolanadi. Bayonnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkni auksionga qoʻyish uchun asos boʻlgan ijro ish yurituvi toʻgʻrisida;

auksion gʻolibi va boshqa ishtirokchilari toʻgʻrisida;

avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk hamda uning sotilgan narxi toʻgʻrisida;

auksion gʻolibining avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkning qiymatini toʻlash majburiyati toʻgʻrisida.

Auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomaning bir nusxasi auksion gʻolibiga beriladi. Ikkinchi nusxasi savdo tashkilotchisida qoladi, uchinchi nusxasi esa sotib oluvchi tomonidan sotilgan mulkning bahosi toʻliq toʻlangandan keyin tegishli toʻlov hujjatining nusxasini ilova qilgan holda sud ijrochisiga yuboriladi.

Tuman (shahar) sud ijrochilari boʻlimining katta sud ijrochisi pul mablagʻlari kelib tushganligini tekshirgandan soʻng auksion gʻolibiga berilgan bayonnoma nusxasida tegishli belgi qoʻyib, muhr bilan tasdiqlaydi.

25. Auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma va toʻlov hujjati sud ijrochisiga avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkni band solishdan yechish, shuningdek uni auksion gʻolibiga berish uchun asos boʻlib hisoblanadi.

Mulkni berish sud ijrochisi va auksion gʻolibi yoki uning vakili tomonidan imzolanadigan dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi.

26. Auksion quyidagi hollarda oʻtkazilmagan deb topiladi:

a) auksionga ikkitadan kam xaridor kelsa;

b) auksion ishtirokchilaridan hech qaysi biri auksion qadamidan qatʼi nazar, avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkni auksion oʻtkazuvchi eʼlon qilgan boshlangʻich narxda sotib olish istagini bildirmasa;

v) auksion gʻolibi auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomani imzolashdan bosh tortsa yoki belgilangan muddatda sotilgan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk qiymatini toʻliq toʻlamasa.

28. Agar auksion oʻtkazilmagan deb topilishi munosabati bilan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk auksion savdolarida sotilmagan taqdirda, ushbu Nizomning 26-bandi “b” kichik bandida koʻrsatilgan asosga koʻra auksion oʻtkazilmagan deb topilishi bundan mustasno, savdo tashkilotchisi avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkning narxini arzonlashtirish yoki ularni qaytarish masalasini hal etish uchun sud ijrochisiga xabarnoma yuboradi.

29. Sud ijrochisi xabarnomani olgandan keyin uch kundan kechiktirmay avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkning narxini arzonlashtirish yoxud ularni qaytarish masalasini hal qiladi:

davlat soliq xizmati organi va moliya organi vakillari ishtirokida avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk narxining 10 foizidan oshmagan miqdorda — davlat daromadiga undirishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari boʻyicha;

avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk narxining 10 foizi miqdorida — boshqa ijro hujjatlari boʻyicha.

Arzonlashtirish toʻgʻrisida belgilangan tartibda dalolatnoma tuziladi, shundan soʻng arzonlashtirilgan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk takroriy auksionga qoʻyiladi.

Garovga qoʻyilgan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk bilan taʼminlangan qarzni undirish toʻgʻrisidagi ijro hujjatlari boʻyicha mazkur mol-mulkni auksion savdolarida sotishda, shuningdek ushbu Nizomning 26-bandi “b” kichik bandida koʻrsatilgan asosga koʻra dastlabki auksion oʻtkazilmagan deb eʼlon qilinganda, avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk arzonlashtirilmaydi va birinchi baholangan narx boʻyicha takroriy auksionga qoʻyiladi.

30. Avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk takroriy auksion savdolarida sotilmagan taqdirda, u ushbu Nizomning 29-bandiga muvofiq arzonlashtirilgan narxda sud ijrochisi tomonidan undiruvchiga taklif qilinadi, davlat daromadiga ijro hujjatlari boʻyicha undirish qaratilgan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk esa sotilgunga qadar ushbu Nizomda belgilangan tartibda yana arzonlashtirilishi va takroriy auksion savdolarida qoʻyilishi lozim. Garovga qoʻyilgan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk bilan taʼminlangan qarzni undirish toʻgʻrisidagi ijro hujjatlari boʻyicha ushbu mol-mulk sotilmagan taqdirda, sud ijrochisi garovga oluvchiga mol-mulkni takroriy auksion savdolaridagi boshlangʻich sotish narxidan 10 foizga kamaytirilgan summada oʻzida qoldirishni taklif qiladi

31. Arzonlashtirilgan avtomototransport vositasi va koʻchmas mulk boʻyicha auksion ushbu Nizomda belgilangan tartibda takroriy kimoshdi savdosi sifatida oʻtkaziladi.

Bunda, arzonlashtirilgan avtomototransport vositalari va koʻchmas mulk boʻyicha takroriy kimoshdi savdosi oʻtkazilishi toʻgʻrisidagi xabarnoma uni oʻtkazishdan kamida 15 kun oldin ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi.

32. Ijro hujjati berishga asos boʻlgan qaror bekor qilingan yoxud ijro hujjatining ijrosi qonunda belgilangan tartibda toʻxtatilgan taqdirda, auksion uni tashkil etish yoki oʻtkazishning har qanday bosqichida toʻxtatib qoʻyilishi mumkin. Bu haqda sud ijrochisi zudlik bilan savdo tashkilotchisiga yozma xabar berishi lozim.

Savdo tashkilotchisi auksion oʻtkazish haqida ilgari xabarnoma eʼlon qilingan ommaviy axborot vositalarida auksion toʻxtatib qoʻyilganligi toʻgʻrisida xabar berishi shart. Savdo tashkilotchisi, shuningdek, sud ijrochisining tegishli yozma xabari kelib tushgan kundan boshlab 5 bank kunidan kechiktirmasdan, auksionda qatnashish istagini bildirgan shaxslar tomonidan oʻtkazilgan zakalat puli qaytarilishini taʼminlaydi.

33. Auksion gʻolibi auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma imzolangan kundan boshlab 5 bank kunidan kechiktirmasdan auksionda sotib olingan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk haqini toʻlashi lozim. Bunda, zakalat puli toʻlov summasiga qoʻshib hisoblanadi.

Auksionning qolgan barcha ishtirokchilariga auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma imzolangan kundan boshlab 5 bank kunidan kechiktirmay ular oʻtkazgan zakalat puli belgilangan tartibda qaytarib beriladi. Ushbu zakalat puli ishtirokchining yozma arizasiga koʻra takroriy kimoshdi savdosida ishtirok etish yoxud boshqa avtomototransport vositalari yoki koʻchmas mulk savdosida ishtirok etish uchun savdo tashkilotchisining bank hisob raqamida qoldirilishi mumkin. Bunda, zakalat puli oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi toʻlov topshiriqnomasiga (kvitansiyasida) savdo tashkilotchisi tomonidan ijro hujjatining tartib raqami va sanasi koʻrsatilgan holda tegishli yozuv kiritiladi.

34. Savdo tashkilotchisi auksionda sotilgan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk uchun toʻlov miqdori toʻliq kelib tushgan kundan boshlab 2 bank kunidan kechiktirmasdan ushbu pul mablagʻlarini xizmat haqini ushlab qolgan holda sud ijrochilarining tuman (shahar) boʻlimi depozit hisobvaragʻiga, davlat daromadiga oʻtkazilgan avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkni sotishdan kelib tushgan mablagʻlarni esa — maxsus hisobvaragʻiga oʻtkazib beradi.

Koʻrsatib oʻtilgan mablagʻlar oʻz vaqtida oʻtkazib berilmagan taqdirda sud ijrochisining qaroriga muvofiq savdo tashkilotchisidan kechiktirilgan har bir kun uchun oʻtkazib berilmagan pul mablagʻining 0,07 foizi miqdorida penya undiriladi.

35. Sud ijrochilari boʻlimining depozit hisobvaragʻiga (maxsus hisobvaragʻiga) avtomototransport vositalari va koʻchmas mulkni sotishdan kelib tushgan mablagʻlarni taqsimlash qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

36. Auksion oʻtkazish boʻyicha xizmatlar koʻrsatganligi uchun haq miqdori savdo tashkilotchisi va Sud departamentining hududiy boshqarmasi oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq belgilanadi hamda avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkni sotishdan kelib tushgan pul mablagʻining 1 foizidan oshmasligi lozim.

37. Auksion gʻolibi 5 bank kuni davomida avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulkni sotib olmagan taqdirda, auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma bekor qilinadi, qoʻyilgan zakalat puli esa qaytarib berilmaydi. Bu holda, shuningdek gʻolib auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomani imzolashdan bosh tortgan taqdirda, gʻolib tomonidan toʻlangan zakalat puli auksion oʻtkazilgan kundan boshlab 10 bank kunidan kechiktirmay toʻlaligicha sud ijrochilari tuman (shahar) boʻlimining depozit hisobvaragʻiga oʻtkazib beriladi.

Auksionni tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha savdo tashkilotchisining xarajatlari sud ijrochisi tomonidan ushbu mablagʻlardan savdo tashkilotchisi tomonidan taqdim etilgan tasdiqlovchi hujjatlar asosida qoplab beriladi.

38. Auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma avtomototransport vositasi yoki koʻchmas mulk sotib olinganligini tasdiqlovchi shartnoma kuchiga ega boʻladi hamda notarial tasdiqlash talab etilmaydi.

Avtomototransport vositasi va koʻchmas mulkka boʻlgan huquq tegishlicha DYHXX va Yergeodezkadastr davlat qoʻmitasi tomonidan auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomaning tuman (shahar) sud ijrochilari boʻlimining katta sud ijrochisi tomonidan tasdiqlangan asl nusxasiga asoslanib roʻyxatga olinadi.

39. Sud departamenti va uning hududiy boshqarmalari savdo tashkilotchilari tomonidan ijro hujjatlari boʻyicha auksion savdolarining tashkil etilishi va oʻtkazilishi ustidan doimiy nazorat olib boradilar.

40. Mazkur Nizomning buzilishi qonun hujjatlarida belgilangan javobgarlikni keltirib chiqaradi.

41. Ushbu Nizomni qoʻllash boʻyicha kelib chiqadigan nizolar sud tartibda hal etiladi.