“O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari to‘g‘risida” va “O‘zbekiston SSJning tashqi iqtisodiy faoliyati haqida”gi qonunlariga muvofiq, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasining Bojxona qo‘mitasini tashkil etish haqida” 1991-yil 25-oktabrdagi Farmonini ijro etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. O‘zbekiston Respublikasi bojxona xizmati va Bojxona qo‘mitasining markaziy apparati tuzilishi 1, 2-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.

Respublika bojxona muassasalari xodimlarining soni 415 kishi (ulardan 373 kishi—ishlab turgan bo‘linmalar hisobiga), shu jumladan, Bojxona qo‘mitasi markaziy apparati xodimlarining soni 42 kishi qilib belgilansin.

O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasiga raisning ikki nafar o‘rinbosarlari, shu jumladan, bir nafar birinchi o‘rinbosari va tarkibi 7 kishidan iborat hay’atga ega bo‘lishga ruxsat etilsin.

2. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi O‘zbekiston Respublikasi bojxona muassasalarini va Bojxona qo‘mitasini 1992-yilda va undan keyingi yillarda saqlash uchun budjetdan pul mablag‘lari, shuningdek, ikkita yengil avtomashina uchun limitlar ajratsin.

Bojxona muassasalari xodimlariga mehnatga haq to‘lash, afzalliklar va imtiyozlar shartlari SSSR Xalq xo‘jaligini operativ boshqarish qo‘mitasining 1991-yil 6-sentabrdagi 12-son qarori bilan tasdiqlangan amaldagi qoidalarga muvofiq saqlansin.

3. O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasi haqidagi Nizom tasdiqlansin (3-ilova).

4. Bojxona qo‘mitasi O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va O‘zbekiston Respublikasi Davlat tashqi savdo va xorijiy mamlakatlar bilan aloqalar qo‘mitasi bilan birgalikda ikki oy muddatda respublikada bojxona ishlari bo‘yicha qonun aktlari loyihalarini tayyorlasin.

Ko‘rsatilgan qonun loyihalari qabul qilingunga qadar SSSR Bojxonasining mavjud qonunlariga amal qilinsin.

5. Respublikaning moliyaviy manfaatlarini himoya qilish, tashqi savdo oborotini rivojlantirish uchun zarur sharoitlar yaratish va bu ishda bojxona xizmatining roli va mas’uliyatini oshirish maqsadida:

O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasi O‘zbekiston Respublikasi Davlat tashqi savdo va xorijiy mamlakatlar bilan aloqalar qo‘mitasi, boshqa vazirliklar va idoralar hamda xalq deputatlari mahalliy Kengashlarining ijroiya qo‘mitalari bilan birgalikda bojxona tizimi tuzilishini, uning moddiy bazasini, texnik jihatdan jihozlanganligini, kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashni bojxona organlarining sifat jihatdan yangi vazifalariga muvofiq keltirish yuzasidan kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirsin;

tashqi iqtisodiy aloqalar bo‘yicha respublika yagona davlat bojxona statistikasini yaratish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi hududidagi barcha vazirliklar va idoralar, korxonalar, xo‘jaliklar va tashkilotlar, qaysi idoraga qarashliliklaridan, mulkiy shakllaridan, yuridik maqomidan, bojxona imtiyozlaridan foydalanishlaridan qat’i nazar, O‘zbekiston Respublikasi hududidagi yuk ortish va olish joylarida bojxona organlarida eksport-import tovarlarni va boshqa mol-mulklarni deklaratsiya qilishni ta’minlasinlar;

belgilansinki, O‘zbekiston Respublikasi hududidagi bosh deklaratsiyachi Davlat tashqi savdo va xorijiy mamlakatlar bilan aloqalar qo‘mitasining Respublika xo‘jalik hisobidagi “O‘zvneshtrans” tashqi savdo birlashmasi hisoblanadi.

O‘rta Osiyo temir yo‘li boshqarmasi, Avtomobil transporti vazirligi va O‘zbekiston fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi va boshqa transport tashkilotlari tovarlar va boshqa mol-mulklar deklaratsiya qilingandan va bojxona ko‘rigidan o‘tgandan keyingina eksport qilinadigan yuklarni qabul qilib olsinlar va import yuklarni oluvchilarga bersinlar.

6. O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasi tashkil etilishi munosabati bilan:

Toshkent shahar ijroiya qo‘mitasi 1991-yilning oxirigacha mazkur Qo‘mitani, uning hisoblash markazi va laboratoriyasini joylashtirish uchun umumiy maydoni 1500—2000 kvadrat metr bo‘lgan zarur xizmat xonalari ajratsin;

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot qo‘mitasi va Moddiy-texnika ta’minoti davlat-kooperativ qo‘mitasi asoslangan buyurtmalarga muvofiq tegishli nomenklatura bo‘yicha moddiy-texnika resurslari, asbob-uskunalar va inventarlar ajratsinlar;

O‘zbekiston Respublikasi Aloqa vazirligi Bojxona qo‘mitasini va unga qarashli muassasalarni telefon, telefaks, tele-tayp aloqalari, shu jumladan, lokal kompyuter tarmoqlari barpo etilishini hisobga olib “Iskra” kanallari bilan ta’minlasin.

O‘zbekiston Respublikasi Neft mahsulotlari bilan ta’minlash davlat qo‘mitasi bojxona muassasalarining xizmat avtotransporti uchun yonilg‘i-moylash mahsulotlari ajratilishini ta’minlasin.

7. Respublikadagi bojxona xizmatining tuzilishiga muvofiq:

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat ijroiya qo‘mitalari, Toshkent shahar ijroiya qo‘mitasi O‘rta Osiyo temir yo‘li boshqarmasi, O‘zbekiston fuqaro aviatsiya boshqarmasi, Avtomobil transporti vazirligi va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda temir yo‘l stansiyalarida, avtostansiyalarda va aeroportlarda 1-ilovaga muvofiq eksport-import yuklarni nazorat qiluvchi avtomatlashtirilgan ishchi o‘rinlari yaratish uchun xizmat xonalari ajratishni ta’minlasinlar.

O‘zbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi 1992—1995-yillarda “Termiz-Daryo porti”, “Ayritom” bojxona nazorat qilish-o‘tkazish joylarini rekonstruksiyalashni va chegara zonalaridan tashqarida joylashgan yo‘ldosh obyektlar qurilishini ta’minlasin.

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot qo‘mitasi 1992—1995-yillarda respublika qurilish tashkilotlari rejalarida Bojxona qo‘mitasi talabnomalari bo‘yicha ayrim binolar, inshootlar va respublika bojxonasi infrastrukturasining boshqa obyektlari qurilishi, rekonstruksiya qilinishi va ishga tushirilishi uchun davlat buyurtmalarini nazarda tutsin.

8. Bojxona qo‘mitasi huzurida rejadan tashqari daromadlardan keladigan tushumlar hisobiga kapital qurilishni pul bilan ta’minlash va respublika bojxona muassasalari infrastrukturalari tuzish fondi tashkil etilsin.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Bojxona qo‘mitasi bilan birgalikda bir oy muddatda rejadan tashqari daromadlardan Bojxona qo‘mitasi fondiga ajratiladigan mablag‘larning miqdorlari va tartibi to‘g‘risida takliflar ishlab chiqsin va taqdim etsin.

O‘zbekiston tashqi iqtisodiy banki bir oy muddatda belgilangan tartibda Bojxona qo‘mitasiga valyuta schyoti ochish haqidagi masalani hal etsin.

9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasi Raisining o‘rinbosari o‘rtoq B. S. Hamidovga yuklatilsin, qarorning qanday amalga oshirilayotgani 1992-yilning yanvar oyida ko‘rib chiqilsin.

1. O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasi* O‘zbekiston Respublikasi hududidagi markaziy bojxona organi hisoblanadi.

2. Bojxona qo‘mitasi, bojxona, bojxona postlari O‘zbekiston Respublikasining yagona bojxona xizmatini tashkil etadilar.

3. Bojxona qo‘mitasi yagona bojxona siyosatini amalga oshirish, bojxona ishi haqidagi qonunchilikka rioya qilinishini ta’minlash, respublika bojxona xizmatlarini takomillashtirish va ularning samarali ishlashlari uchun javob beradi.

4. Bojxona qo‘mitasi o‘z faoliyatida Konstitutsiyaga va qonunlarga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, O‘zbekiston Respublikasi hududida qo‘llanilayotgan bojxona qonunchiligiga, boshqa normativ aktlarga va mazkur Nizomga amal qiladi.

5. Bojxona qo‘mitasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

— bojxona ishi to‘g‘risidagi qonunchilikka rioya qilinishini ta’minlash;

— o‘z huquqi doirasida O‘zbekiston Respublikasining ishonchli iqtisodiy xavfsizligini ta’minlash;

— rejali daromadlar (savdo oborotidagi poshlinalar va soliqlar)ning respublika budjetiga va rejadan tashqari daromadlar (savdo oborotida bo‘lmagan poshlinalar, musodara qilingan va saqlash muddati o‘tib ketgan tovarlarni sotishdan tushgan mablag‘lar hamda bojxona va shu kabilarga xizmat ko‘rsatishdan tushgan yig‘imlarni belgilangan tartibda Bojxona qo‘mitasi hisoblariga va respublika budjetiga o‘z vaqtida va to‘la o‘tkazish;

— kontrabandaga, tovarlar va boshqa narsalarni bojxona chegarasi orqali o‘tkazishda bojxona qoidalari va soliqlar haqidagi qonun buzishlarga qarshi kurashish;

— O‘zbekiston Respublikasi bojxona statistikasini shakllantirishni ta’minlash;

— O‘zbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy aloqalarining rivojlanishiga ko‘maklashish;

— chet mamlakatlar bilan savdo-iqtisodiy, valyuta-moliya, ilmiy-texnika, insonparvarlik va boshqa munosabatlar sohasida O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini bajarish uchun qulay bojxona tartibini yaratish va ta’minlash;

— chetdan keltirilgan tovarlar iste’molchilarining manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan choralarni amalga oshirishda ko‘maklashish;

— bojxona ishi masalalari yuzasidan davlat organlari, korxonalar, muassasa, tashkilotlar va fuqarolarning xabardor bo‘lishlarini ta’minlash;

— respublikaning xalqaro mehnat taqsimotida qatnashishi uchun iqtisodiyotni rivojlantirish va qulay sharoitlar yaratishni ta’minlashning afzalliklaridan kelib chiqqan holda savdo-iqtisodiy munosabatlarni bojxona orqali boshqarib borish yuzasidan takliflar kiritish;

— O‘zbekiston Respublikasining bojxona ishlari masalalari, shu jumladan, narkotik vositalarning, kishi ruhiga ta’sir qiluvchi moddalarning, qurol-yarog‘, madaniy va tarixiy meros buyumlarining, ma’naviy— mulk obyektlarining noqonuniy oborot qilinishining oldini olish masalalari bo‘yicha xalqaro hamkorlikda qatnashishini ta’minlash.

6. Bojxona qo‘mitasi o‘ziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradi:

a) respublika hududida yagona bojxona siyosatini amalga oshirishning iqtisodiy, tashkiliy va huquqiy mexanizmi bo‘yicha takliflar ishlab chiqadi, ularning amalda qo‘llanilishini ta’minlaydi;

b) eksport-import operatsiyalarini amalga oshirishda bojxona ishlari to‘g‘risidagi qonunchilikka rioya qilinishi uchun nazoratni takomillashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi;

v) tahliliy ishlarni olib borish, prognozlashtirish, respublika ichki bozorini himoya qilish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va bu haqda takliflar kiritish;

g) respublika hududida bojxona orqali tartibga solish vositalarining, shu jumladan, bojxona-tarif mexanizmining qo‘llanilishini, eksport-import tovarlar va boshqa buyumlarni olib kelish va olib ketishning ruxsatnoma berish tartibiga rioya qilinishini ta’minlaydi;

d) rejali bojxona daromadlarining respublika budjetiga rejadan tashqari daromadlarning — respublika Bojxona qo‘mitasi schyotlariga va respublika budjetiga belgilangan tartibda o‘z vaqtida va to‘la o‘tkazilishini ta’minlaydi;

e) respublika bojxona xizmati tuzilishini takomillashtiradi, to‘la deklaratsiyaga o‘tish uchun zarur sharoitlar yaratadi, tashqi iqtisodiy faoliyatning bojxona statistikasini yuritadi, uning to‘laligi va oshkoraliligini ta’minlaydi, ushbu statistika ma’lumotlarini respublika davlat organlariga taqdim etadi;

j) bojxona chegarasi orqali tovar oborotini va passajir oborotini tezlashtirishga, O‘zbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy aloqalarini rivojlantirishga, shu jumladan, eksport-import yuklarini rasmiylashtirish joylari tarmoqlarini va bojxona infrastrukturasining boshqa obyektlarini kengaytirishga ko‘maklashuvchi sharoitlar yaratadi;

z) respublika tashqi iqtisodiy aloqalari axborotlarini yig‘ish va qayta ishlashning avtomatlashtirilgan tizimini ishlash chiqish va joriy qilish ishlarini olib boradi;

i) mustaqil ravishda va huquqni himoya qilish organlari bilan hamkorlikda kontrabandalarning, bojxona qoidalari va soliqlar to‘g‘risidagi qonunchilik buzilishining oldini olish va ularga barham berish choralarini, shuningdek, xalqaro terrorizmga qarshi kurashda ko‘maklashish va O‘zbekiston aeroportlarida xalqaro fuqaro aviatsiyasi faoliyatiga noqonuniy aralashishlarga qarshi choralarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi, kontrabanda haqidagi ishlar yuzasidan dastlabki tergov olib boruvchi bojxona organlarining mansabdor shaxslari ro‘yxatini aniqlaydi;

k) kontrabanda to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rib chiqishda respublika bojxona organlarining mansabdor shaxslari tomonidan qonuniylikka rioya qilinishi, bojxona qoidalari buzilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi, bunday buzilishlar to‘g‘risidagi ishlar yuzasidan bojxona organlari qarorlari ustidan shikoyatlar va noroziliklarni qo‘rib chiqadi.

Korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va fuqarolarning bojxona organlar faoliyati masalalari bo‘yicha murojaatlarining o‘z vaqtida va to‘g‘ri ko‘rib chiqilishini ta’minlaydi, korxonalar, muassasalar tashkilotlar va fuqarolar huquqlarining buzilishini keltirib chiqaruvchi sabablarni bartaraf etish uchun chora-tadbirlar ko‘radi;

l) bojxonalarni, bojxona postlarini, o‘ziga qarashli korxonalarni va tashkilotlarni tuzadi, qayta tashkil etadi hamda tugatadi, ushbu organlar, korxonalar va tashkilotlarning mol-mulkini boshqarish bo‘yicha mulk egasining qonuniy huquqini amalga oshiradi;

m) bojxona ishini rivojlantirish maqsadida rejadan tashqari tushadigan daromadlar hisobiga respublika bojxona ishlarini rivojlantirishga oid tadbirlarni mablag‘ bilan ta’minlaydi, bunday mablag‘larning sarflanishi to‘g‘risidagi yillik hisobotni e’lon qiladi;

n) bojxona ishi sohasida respublikaning xalqaro shartnomalarini tuzish haqidagi takliflarni ishlab chiqadi va taqdim etadi, ularni tuzish yuzasidan muzokaralar olib boradi, respublikaning boshqa xalqaro shartnomalari loyihalarining bojxona ishlariga tegishli qismini ishlab chiqishda qatnashadi;

o) bojxona ishlari masalalari bo‘yicha xalqaro tashkilotlarning faoliyatida qatnashadi, chet davlatlarning bojxona va boshqa vakolatli organlari bilan aloqalarni amalga oshiradi.

Yuqorida ko‘rsatilganlar bilan bir qatorda O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasi o‘ziga qarashli organlar, korxonalar va tashkilotlar faoliyatiga, shu jumladan, rejalashtirish, moddiy-texnika ta’minoti, kapital qurilish va kredit, kadrlar, mehnat, ish haqi, boshqa ijtimoiy masalalarga rahbarlik qilish bilan bog‘liq vazifalarni amalga oshiradi.

7. O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasi o‘ziga yuklatilgan vazifalarni vazirliklar va davlat hokimiyati hamda boshqaruvning boshqa markaziy organlari bilan, shuningdek, jamoat birlashmalari, xo‘jalik assotsiatsiyalari va uyushmalari bilan o‘zaro hamkorlikda bajaradi.

8. O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasiga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va undan ozod qilinadigan Rais boshchilik qiladi.

Bojxona qo‘mitasining Raisi o‘ziga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi va o‘z funksiyalarining amalga oshirilishi uchun shaxsan javob beradi.

9. Bojxona qo‘mitasi Raisining o‘rinbosarlari Bojxona qo‘mitasi Raisining taqdimnomasiga binoan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod qilinadilar.

10. Bojxona qo‘mitasida hay’at ishlaydi, uning a’zolari Bojxona qo‘mitasi Raisining taqdimnomasiga binoan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadilar.

11. O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasi yuridik shaxs hisoblanadi, O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasvirlangan va o‘z nomi o‘zbek va rus tillarida yozilgan muhrga ega bo‘ladi.