Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Қарори
Кўчмас мулк ва транспорт воситаларининг олди-сотди шартномалари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун нотариуслар ва банклар ўртасида электрон маълумотлар алмашиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 16 мартда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3790]
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 10 декабрдаги ПФ-246-сон «Нақдсиз ҳисоб-китобларни оммалаштириш ва яширин иқтисодиёт улушини қисқартиришга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
1. Кўчмас мулк ва транспорт воситаларининг олди-сотди шартномалари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун нотариуслар ва банклар ўртасида электрон маълумотлар алмашиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Нотариал палатаси билан келишилган.
3. Мазкур қарор 2026 йил 1 апрелдан эътиборан кучга киради.
Адлия вазири А. ТАШКУЛОВ
Тошкент ш.,
2026 йил 13 март,
1-сон
Марказий банк раиси Т. ИШМЕТОВ
Тошкент ш.,
2026 йил 12 март,
7/1-сон
Келишилди:
Нотариал палата раиси Д. АШУРОВ
2026 йил 11 февраль
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг 2026 йил 13 мартдаги 1-сон, Марказий банк бошқарувининг 2026 йил 12 мартдаги 7/1-сон қарорига
ИЛОВА
Кўчмас мулк ва транспорт воситаларининг олди-сотди шартномалари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун нотариуслар ва банклар ўртасида электрон маълумотлар алмашиш тартиби тўғрисидаги
НИЗОМ
Мазкур Низом кўчмас мулк объектлари, ишлаб чиқарилганига ўн йилдан ошмаган M, N, O ва G тоифага кирувчи транспорт воситалари ҳамда махсус автотранспорт воситаларининг (бундан буён матнда транспорт воситаси деб юритилади) олди-сотди шартномалари (бундан буён матнда шартнома деб юритилади) бўйича ҳисоб-китобларни амалга оширишда нотариуслар ва банклар ўртасида электрон маълумотлар алмашиш тартибини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом талаблари шартномани амалга ошириш жараёнида банк, нотариус ҳамда харидор, сотувчи ёки уларнинг вакилига (бундан буён матнда тарафлар деб юритилади) нисбатан татбиқ этилади.
Мазкур Низом уй-жой қурилишига инвестиция киритиш шартномалари асосида расмийлаштириладиган олди-сотди шартномаларига нисбатан татбиқ этилмайди.
Кўчмас мулк ва транспорт воситаларининг олди-сотди шартномалари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш мазкур Низомнинг 1-иловасидаги схемага мувофиқ амалга оширилади.
2. Банк, нотариус ва унинг ходимлари ҳамда амалга оширилаётган нотариал ҳаракатлар тўғрисида хизмат вазифаларини бажариши муносабати билан хабардор бўлиб қолган шахслар ўз фаолиятини амалга ошириши натижасида олинган маълумотларнинг махфий сақланишини таъминлаши керак.
3. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳамда Марказий банки ушбу Низом талаблари ижроси бўйича доимий мониторингни амалга оширадилар.
2-боб. Тарафлар билан банк ўртасидаги муносабатларни амалга ошириш
4. Тарафлар ўзаро келишувга эришгандан сўнг, харидор ёки унинг вакили банкка ёзма ёки электрон шаклдаги ариза билан мурожаат қилади.
5. Аризада қуйидагилар кўрсатилади:
тарафларнинг фамилияси, исми ва отасининг исми;
тарафларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжат рақами ва серияси;
тарафларнинг жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (ЖШШИР), агар тарафлар ёки улардан бири юридик шахс бўлса, унинг номи ва солиқ тўловчининг идентификация рақами (СТИР);
шартнома объектининг маълумотлари;
шартнома суммаси;
тарафларнинг банк реквизитлари (бундан харидор ёки унинг вакили хизмат кўрсатувчи банкда янги эскроу ҳисобварағи очиш ҳолатлари мустасно).
6. Банк томонидан ариза асосида харидор ёки унинг вакили билан эскроу ҳисобварағи шартномаси тузилади ва эскроу ҳисобварағи очилади.
Харидор ёки унинг вакили бир нечта бўлишидан қатъи назар битта шартнома учун битта эскроу ҳисобварағи очилади.
Эскроу ҳисобварақларини очиш ва юритиш банкларнинг мобил иловаларида амалга оширилиши мумкин.
Харидор ёки унинг вакилининг банкдаги (банк картаси, талаб қилиб олингунча, электрон ҳамён) ҳисобварақларидан эскроу ҳисобварақ сифатида фойдаланилиши мумкин.
7. Эскроу ҳисобварағи шартномасида нотариус томонидан банкка шартнома тасдиқланганлиги бўйича «Нотариус» автоматлаштирилган ахборот тизими (бундан буён матнда Тизим деб юритилади) орқали маълумот тақдим этилганда, банк томонидан эскроу ҳисобварағига қўйилган пул маблағлари сотувчининг ёки унинг вакилининг ҳисобварағига (ҳисобварақларига) автоматик ўтказилиши назарда тутилиши мумкин.
Бунда сотувчилар ёки уларнинг вакиллари икки ёки ундан кўп бўлганда уларнинг ҳар бири учун пул маблағларининг тегишли миқдори аниқ кўрсатилади.
8. Эскроу ҳисобварағи шартномаси тузилгандан сўнг, харидор ёки унинг вакили томонидан тарафлар ўртасида шартнома объекти бўйича келишилган пул маблағлари нақд ёки нақдсиз шаклда эскроу ҳисобварағига кирим қилинади.
Шартнома тўлов мажбуриятларини кечиктириш шарти билан амалга оширилса, харидор ёки унинг вакили томонидан тегишли эскроу ҳисобварағига тарафлар ўртасида келишилган (бошланғич) пул маблағлари кирим қилинади.
Шартнома тўлиқ ёки қисман кредит маблағлари асосида молиялаштирилганда, бу ҳақда кредит ажратаётган банк томонидан нотариусга электрон маълумот тақдим этилади ва кредит маблағлари шартнома тасдиқланганлиги бўйича маълумот олингандан сўнг, дастурий равишда шу банк иш кунида (агар маълумот иш куни тугагандан кейин келиб тушса, кейинги иш кунида) сотувчининг ёки унинг вакилининг ҳисобварағига (ҳисобварақларига) ўтказилади.
9. Банк томонидан пул маблағлари эскроу ҳисобварағига кирим қилингандан сўнг бу ҳақида ушбу банкнинг автоматлаштирилган банк тизимида мазкур Низомнинг 2-иловасидаги электрон маълумотлар шакллантирилади.
10. Эскроу ҳисобварағи шартномасини тузган банк Тизимдан шартнома тасдиқланганлиги бўйича маълумотни олгандан сўнг, дастурий равишда мемориал ордер билан харидорнинг ёки унинг вакилининг эскроу ҳисобварағидаги пул маблағларини шу банк иш кунида (агар маълумот иш куни тугагандан кейин келиб тушса, кейинги иш кунида) сотувчининг ёки унинг вакилининг ҳисобварағига (ҳисобварақларига) ўтказади.
Бунда сотувчининг ёки унинг вакилининг ҳисобварағига (ҳисобварақларига) кирим қилинган пул маблағлари унинг сўровига кўра хизмат кўрсатувчи банк томонидан нақд шаклда тақдим этилади.
3-боб. Шартноманинг ҳисоб-китоблари бўйича нотариуслар ва банклар ўртасида электрон маълумотлар алмашиш
11. Эскроу ҳисобварағига тарафлар ўртасида келишилган маблағлар кирим қилингандан сўнг, тарафлар қонунчиликда белгиланган тартибда нотариусга мурожаат қилади.
12. Нотариус шартномани тасдиқлашдан олдин Тизим орқали харидорнинг ёки унинг вакилининг эскроу ҳисобварағида маблағлар мавжудлиги бўйича мазкур Низомнинг 2-иловасидаги маълумотларни дастлабки тарзда текшириб олиш учун эскроу ҳисобварағи очилган банкка электрон сўров юборади.
13. Банк томонидан нотариуснинг электрон сўровига мазкур Низомнинг 2-иловасидаги маълумотлар реал вақт режимида тақдим этилади.
Агар нотариус томонидан электрон сўров юборилгунга қадар тегишли эскроу ҳисобварағи ёпилган бўлса, банк томонидан тегишли эскроу ҳисобварағи ёпилганлиги ҳақида Тизимга электрон маълумот юборилади.
14. Банк томонидан тақдим этилган маълумотлар нотариус томонидан кўриб чиқилади ҳамда уларга нисбатан тарафларда эътироз мавжуд бўлмаган тақдирда шартнома тасдиқланади.
Бунда тегишли эскроу ҳисобварағи ёпилганлиги ёки эскроу ҳисобварағида шартнома суммасида назарда тутилган пул маблағларининг мавжуд эмаслиги (етарли эмаслиги) нотариус томонидан шартноманинг тасдиқланишини рад этиш учун асос ҳисобланади, бундан мазкур Низомнинг 8-банди учинчи хатбошиси мустасно.
15. Шартнома тасдиқлангандан сўнг, нотариус томонидан Тизим орқали эскроу ҳисобварағи очилган банкка шартнома тасдиқланганлиги бўйича мазкур Низомнинг 3-иловасида кўрсатилган маълумотлар электрон шаклда юборилади.
Шартнома тасдиқланмаган ҳамда банкка мазкур Низомнинг 3-иловасида кўрсатилган маълумотлар юборилмаган бўлса, харидор ёки унинг вакилининг сўровига асосан тегишли эскроу ҳисобварағидаги пул маблағлари қайтариб берилади.
4-боб. Якуний қоида
16. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Кўчмас мулк ва транспорт воситаларининг олди-сотди шартномалари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун нотариуслар ва банклар ўртасида электрон маълумотлар алмашиш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
Кўчмас мулк ва транспорт воситаларининг олди-сотди шартномалари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш
СХЕМАСИ

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Бажариш муддатлари

1-босқич

Харидор ёки унинг вакили

Банкка ёзма ёки электрон шаклдаги ариза билан мурожаат қилади

Ўз хоҳишига кўра

2-босқич

Банк

1. Эскроу ҳисобварағи шартномаси асосида эскроу ҳисобварағини очади.

Эскроу ҳисобварағи шартномаси тузилган кунда

2. Тарафлар ўртасида келишилган пул маблағлари кирим қилинади.

Тегишли пул маблағлари кирим қилинган вақтда

3-босқич

Харидор ва сотувчи ёки уларнинг вакили

Олди-сотди шартномасини расмийлаштириш учун нотариусга мурожаат қилади.

Тегишли ҳужжатларни нотариусга тақдим қилади.

Ўз хоҳишига кўра

4-босқич

Нотариус

Тегишли банкка эскроу ҳисобварағида маблағлар мавжудлиги бўйича электрон сўров юборади.

Шартномани тасдиқлашдан олдин

Мазкур Низомнинг 2-иловасидаги маълумотларни олади.

Реал вақт режимида

Олди-сотди шартнома тасдиқланганлиги бўйича Тизим орқали банкка маълумот тақдим этади.

Реал вақт режимида

5-босқич

Банк

Эскроу ҳисобварағидаги маблағларни сотувчи ёки унинг вакилининг ҳисобварағига ўтказади ҳамда унинг сўровига кўра ҳисобварағига кирим қилинган пул маблағларини нақд шаклда тақдим этади.

Банкка шартнома тасдиқланганлиги бўйича маълумот келиб тушган банк иш кунида (маълумот иш куни тугагандан кейин келиб тушса, кейинги иш кунида)

Кўчмас мулк ва транспорт воситаларининг олди-сотди шартномалари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун нотариуслар ва банклар ўртасида электрон маълумотлар алмашиш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Банклар томонидан «Нотариус» автоматлаштирилган ахборот тизимига тақдим этиладиган маълумотлар
РЎЙХАТИ
1. Тарафларнинг фамилияси, исми ва отасининг исми.
2. Тарафларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжат рақами ва серияси.
3. Тарафларнинг жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (ЖШШИР), агар тарафлар ёки улардан бири юридик шахс бўлса, унинг номи ва солиқ тўловчининг идентификация рақами (СТИР).
4. Шартнома объектининг маълумотлари.
5. Шартнома суммаси.
6. Эскроу ҳисобварағи очилган банк коди.
7. Эскроу ҳисобварағи рақами.
8. Эскроу ҳисобварағига кирим қилинган пул маблағлари миқдори.
9. Ўтказиб бериладиган кредит маблағлари миқдори (олди-сотди шартномаси кредит маблағлари асосида молиялаштирилганда).
10. Сотувчига ёки унинг вакилига ўтказиладиган пул маблағлари миқдори.
11. Сотувчи ёки унинг вакилининг банк ҳисобварағига хизмат кўрсатувчи банк коди.
12. Сотувчи ёки унинг вакилининг банк ҳисобварағи (ҳисобварақлари).
13. Сотувчи ёки унинг вакилининг транзит ҳисобварағи (ҳисобварақлари) (банк картасига ўтказилганда).
14. Сотувчи ёки унинг вакилининг банк картаси рақами (банк картасига ўтказилганда).
Изоҳ: Агар маблағлар бир нечта сотувчиларга ёки уларнинг вакилларига ўтказиладиган бўлса, ҳар бир сотувчи ёки уларнинг вакиллари бўйича маълумотлар юборилади.
Кўчмас мулк ва транспорт воситаларининг олди-сотди шартномалари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун нотариуслар ва банклар ўртасида электрон маълумотлар алмашиш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
Нотариуслар томонидан банкларнинг электрон тизимларига тақдим этиладиган маълумотлар
РЎЙХАТИ
1. Тизимда рўйхатга олинган шартноманинг реестр рақами.
2. Шартноманинг Тизимда рўйхатга олинган санаси (вақти).
3. Шартнома тузилганлигини ёки тузилмаганлигини тасдиқловчи белги.
4. Тарафларнинг фамилияси, исми ва отасининг исми.
5. Тарафларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжат рақами ва серияси.
6. Тарафларнинг жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (ЖШШИР), агар тарафлар ёки улардан бири юридик шахс бўлса, унинг номи ва солиқ тўловчининг идентификация рақами (СТИР).
7. Шартнома объектининг маълумотлари.
8. Шартнома суммаси.
9. Сотувчига ёки унинг вакилига ўтказиладиган пул маблағлари миқдори.
10. Сотувчи ёки унинг вакилининг банк ҳисобварағига хизмат кўрсатувчи банк коди.
11. Сотувчи ёки унинг вакилининг банк ҳисобварағи (ҳисобварақлари).
12. Сотувчи ёки унинг вакилининг транзит ҳисобварағи (ҳисобварақлари) (банк картасига ўтказилганда).
13. Сотувчи ёки унинг вакилининг банк картаси рақами (банк картасига ўтказилганда).
Изоҳ: Агар маблағлар бир нечта сотувчиларга ёки уларнинг вакилларига ўтказиладиган бўлса, ҳар бир сотувчи ёки уларнинг вакиллари бўйича маълумотлар юборилади.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 17.03.2026 й., 10/26/3790/0247-сон)