1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.22.00.00 Кредитлаш / 07.22.06.00 Кредитлашнинг алоҳида турлари / 07.22.06.05 Чет эл кредитлари ва заёмлари. Хорижий валютада кредитлар]
[ТСЗ:
1.Молия / Банклар ва бошқа кредит муассасалари. Кредитлар]
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
РЕСПУБЛИКА ВАЛЮТА ЖАМҒАРМАСИ ҲИСОБИДАН ЧЕТ ЭЛ ВАЛЮТАСИДА КРЕДИТЛАР БЕРИШ ВА УЛАРНИ ТЎЛАШ ТАРТИБИНИ ТАСДИҚЛАШ ТЎҒРИСИДА
LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 10 августдаги 472-сонли «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида (Ўзбекистон Республикасининг «Валютани тартибга солиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида» 2019 йил 22 октябрдаги ЎРҚ-573-сон ва «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида» 2019 йил 5 ноябрдаги ЎРҚ-580-сон қонунлари)»ги қарорига асосан 2020 йил 1 сентябрдан ўз кучини йўқотади.
Республика валюта жамғармаси ҳисобидан чет эл валютасида кредитлар беришни тартибга солиш ва уларни тўланишини назорат қилишни кучайтириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Республика валюта жамғармаси ҳисобидан чет эл валютасида кредитлар бериш ва уларни тўлаш тартиби иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги:
чет эл валютасидаги кредитлар Ҳукуматнинг қарорларига қатъий риоя қилган ҳолда импортнинг ўрнини босувчи ва экспортга мўлжалланган устувор ишлаб чиқаришларни ривожлантиришга, озиқ-овқат харид қилишга ва бошқа биринчи навбатдаги эҳтиёжлар учун ажратилишини таъминласин;
берилган кредит ресурсларидан мақсадли фойдаланиш, уларнинг ўзини қоплаш ва республика бюджети ўз вақтида қайтарилиши устидан қаттиқ назорат ўрнатсин.
(2-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2011 йил 30 декабрдаги ПҚ-1675-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2011 й., 52-сон, 561-модда)
3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Бош вазирнинг ўринбосари Б.С. Ҳамидов зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг Раиси И. КАРИМОВ
Тошкент ш.,
1994 йил 3 ноябрь,
534-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 1994 йил 3 ноябрдаги 534-сон қарорига ИЛОВА
Республика валюта жамғармаси ҳисобидан чет эл валютасида кредитлар бериш ва уларни тўлаш
ТАРТИБИ
УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
1. Ушбу тартиб Вазирлар Маҳкамасининг 1993 йил 25 майдаги 251-сон қарори билан тасдиқланган Республика валюта жамғармаси тўғрисидаги Низомга, шунингдек, Вазирлар Маҳкамасининг 1994 йил 11 апрелдаги 195 - сон қарорига мувофиқ ишлаб чиқилган.
2. Республика валюта жамғармаси маблағлари ҳисобидан чет эл валютасидаги кредитлар республика Ҳукуматининг қарорлари асосида сармоя қўйилмаларини маблағ билан таъминлашга, импортнинг ўрнини босувчи самарали ишлаб чиқаришларни ривожлантиришга ҳамда тақчил озиқ-овқат товарларни харид қилишга берилади.
Бунда Ҳукумат қарорлари чет эл валютасида кредит бериш шартлари (суммаси, муддати , фоиз ставкаси ва бошқалар) қайд этилади.
3. Хорижий валютадаги кредитлар Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан мазкур Тартибнинг 2-бандига мувофиқ лойиҳани валюта билан ўзини қоплаш ва унинг халқ хўжалиги учун аҳамиятини ҳисобга олган ҳолда 10 йилдан кўп бўлмаган муддатга қарз олувчи корхонага у кредитдан фойдаланган ва уни тугаган даврда тушган валюта маблағлари ҳажмидан ортиқ бўлмаган сумма (ҳисобланган фоизлар ҳам шу жумлага киради) берилади.
4. Чет эл валютасидаги кредитлар қарз олувчи корхоналар кредит мол-мулк ёки маҳсулот гарови, юқори орган, суғурта компанияси, вакил қилинган банкнинг кафолати билан таъминланган тақдирда берилади.
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига кредит бўйича муддати ўтказиб юборилган қарзларни қарздор корхонанинг Ташқи иқтисодий фаолият миллий банкидаги ва бошқа вакил қилинган банклардаги счётларига тўлов талабномалари бериш йўли билан ундириб олиш ҳуқуқини беради.
5. Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки ва бошқа вакил қилинган банклар кредитни тўлаш муддати бошланишидан 30 кун олдин қарздор счётидаги энг кам кунлик қолдиқнинг кредиторнинг мажбуриятларига хизмат кўрсатиш бўйича барча тўловларни амалга ошириш учун етарли миқдорда бўлишини таъминлайди.
6. Чет эл валютасидаги кредитлар Молия вазирлиги томонидан кредит бўйича Қарзнинг тўланмаган қисмига чет эл валютасида фоизлар ҳисобланган ҳолда одатдаги тижорат шартларида берилади.
Фоиз ставкалари кредит берилаётган корхонанинг халқ хўжалиги учун аҳамиятига боғлиқ равишда белгиланади ва уларнинг миқдори кредит бериш пайтида амалда бўлган йиллик либордан кам бўлмаслиги керак.
Фоиз ставкалари кредит битимида келишилган муайян даврга белгиланади ва мана шу давр давомида амал қилади, Кредит битими имзолангандан кейин берилган кредит қарздорнинг жорий валюта счётига юборилади.
7. Қарз олувчи корхона унга Республика валюта жамғармаси томонидан чет эл валютасида берилган кредитдан қатъий мақсадли фойдаланиши керак.
II. КРЕДИТЛАР БЕРИШ
8. Қарз олувчи кредит олиш учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига асосланган илтимоснома билан мурожаат қилади, Илтимосномада қуйидаги маълумотлар бўлиши керак:
а) кредит олишнинг мақсади, сўралаётган кредитнинг суммаси ва муддати;
б) сўралаётган кредит ҳисобига сотиб олинадиган товарлар ва хизматлардан фойдаланишдан кўриладиган иқтисодий самара;
а) кредитни таъминлаш кафолати (гаров шартномаси, юқори орган, суғурта компанияси, вакил қилинган банкнинг кафолати);
б) кредитдан фойдаланиш ва уни тўлаш, шунингдек кредит бўйича ҳисобланган фоизларни тўлаш муддатлари жадвали;
в) рақобат варақаси;
г) Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги, «Ўзистиқболстат» давлат қўмитаси ва Ташқи иқтисодий фаолият банкининг хулосалари.
Зарур ҳолларда қарз олувчидан кредитдан мақсадли фойдаланишга уни тўлашга ва импорт қилинаётган товарлар ва хизмат самарадорлигига тегишли бўлган қўшимча маълумотлар талаб қилиниши мумкин.
9. Кредит ажратиш тўғрисида Ҳукумат қарори қабул қилингандан кейин Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан қарз олувчи корхона ўртасида кредит бериш тартибини, ундан фойдаланишни, фоизларни ҳисоблаш ва қарз олувчи корхонанинг қарзларини тўлаш шартларини тартибга солувчи кредит шартномаси (иловага мувофиқ имзоланади).
Кредит шартномаси: Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги номидан — Вазир ёки унинг вакил қилинган ўринбосари томонидан, қарз олувчи корхона номидан — қарз олувчи корхона раҳбари томонидан имзоланади.
III. КРЕДИТЛАРНИ ТЎЛАШ
10. Тўлов муддати бошланган кунда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги тегишли банкка қарз олувчи корхонанинг кредит бўйича (асосий қарз ва фоизлар бўйича) қарзларни унинг валюта счётига тўлаш тўғрисида тўлов талабномаси беради.
11. Валюта ва сўм счётларида зарур маблағлар бўлмаган тақдирда тўланмаган кредитлар муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун бироқ 30 кундан кўп эмас, берилган кредит бўйича қолдиқ сўм — ва фоизларнинг 0,1 фоизи ҳисобидан пеня ҳисобланган ҳолда чет эл валютасидаги кредитлар бўйича муддати ўтказиб юборилган қарздорлик ҳисобига ўтказилади.
30 кунлик муддат тамом бўлгандан кейин, қарз олувчининг валюта счётида маблағлар етарли бўлмаган тақдирда, кредитор қарзни қарз олувчининг мол-мулкидан ундириб олиш ҳуқуқига ёки олинган кредит бўйича тўлиқ ҳисоб-китоб қилиш учун етишмаётган маблағларнинг тегишли суммасини кафилнинг тегишли счётидан, валюта маблағларини сўзсиз ундириб олиш ҳуқуқига эга бўлади.
IV.КРЕДИТЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ ВА УЛАРНИ ТЎЛАШНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ
12. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги хизмат кўрсатувчи банклар билан биргаликда қарз олувчи корхоналар томонидан имзоланган кредит шартномалари шартлари бажарилиши, чет эл валютасида берилган кредитлардан мақсадли ва ўз вақтида фойдаланилиши, асосий қарзнинг ўз вақтида ва тўлиқ тўланиши, ҳисобланган фоизларнинг тўланиши устидан назоратни амалга оширди.
13. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги хизмат кўрсатувчи банклар билан биргаликда йилнинг ҳар чорагида чет эл валютасида берилган кредит ҳисобига сотиб олинган машина ва асбоб-ускуналарни фойдаланишга топширишнинг белгиланган муддатларига ва улардан фойдаланиш самарадорлигига қарз олувчи корхона томонидан риоя қилинаётганлигини назорат қилади, шу жумладан жойларда текширишлар ўтказади.
14. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги кредит шартномалари бўйича ўз мажбуриятларини бажармаган қарз олувчи корхоналарга нисбатан:
бундан кейин кредит ажратишни тўхтатиб қўйиш (кредит қисмларга бўлиб берилган тақдирда);
берилган кредитдан бундан кейин фойдаланишни тўхтатиб қўйиш;
берилган кредит бўйича қарздорликнинг бутун суммасини муддатидан олдин ундириб олиш ҳуқуқига эгадир.
15. Қарз олувчи корхона чорагида Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига Республика валюта жамғармасидан чет эл валютасида ажратилган кредитларнинг сарф-харажатлари ва тузилган кредит шартномаси бўйича мажбуриятлар бажарилиши тўғрисида ҳисобот тақдим этади.
16. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги берилган кредитнинг ўз вақтида қайтарилишини таъминлаш мақсадида қарздордан кредитни тўлаш учун валюта маблағлари жамланадиган алоҳида счёт очишни талаб қилиши мумкин.
Республика валюта жамғармаси ҳисобидан чет эл валютасида кредитлар бериш ва уларни тўлаш тартибига ИЛОВА
_______-сон КРЕДИТ ШАРТНОМАСИ
Тошкент шаҳри
1994 йил «___»___________
Бундан кейин «Қарз берувчи» деб аталувчи Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги номидан _ _______________________________________________________________________ бир томондан
иккинчи томон бўлиб______________________________________________________________ га
(асос)
мувофиқ «Қарз олувчи»га «Қарз олувчи»нинг мулкини гаровга қўйиш шарти билан __________муддатга _________________________________________ қарз бериш тўғрисида ушбу
(рақам ва сўз билан)
шартномани туздилар.
I. «Қарз берувчи»:
1.1 «Қарз олувчи»га Республика валюта жамғармаси ҳисобидан 2-иловага мувофиқ муддатларда тўланган ҳолда, илова қилинаётган гаров шартномасига (1-илова) мувофиқ мол-мулкни гаровга қўйиш шарти билан ____________________________________________________ қарз бериш;
(рақам ва сўз билан)
1.2. Қарзни йилга libor +________________ фоиз ставкаси бўйича бериш;
«Қарз олувчи»дан берилган қарз суммаси қолдиғнинг 0,1 фоизи ҳамда муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун (аммо кўпи билан 30 кун) учун фоизлар бўйича муддати ўтказиб юборилган қарз бўйича пеня ундириш;
1.3. Кредитлардан фойдаланиш ва уларни тўлаш, ёзилган тўланган фоизларни ҳисобга олиб бориш;
1.4. Гаров тўғрисидаги шартнома Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтказилган вақтдан бошлаб 3 кун мобайнида маблағларни ___________________________________
(банкнинг номи)
____________________ -сон счётига ўтказиш йўли билан __________________________________
миқдорида бир йўла кредит бериш мажбуриятини ўз зиммасига олади.
II. «Қарз олувчи»:
2.1. Кредитдан белгиланган мақсадга мувофиқ _____________________________ учун фойдаланиш;
2.2. Кредитдан фойдаланганлик учун «Қарз берувчи»га 1.2-бандга мувофиқ:
дастлаб муддатли қарзлар бўйича libor + …..йиллик фоиз;
муддати ўтказиб юборилган қарзлар бўйича муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун қарз суммасининг 0,1 фоизи ҳисобидан фоизлар тўлашни;
Кредитни ва ёзилган фоизларни 2-иловага мувофиқ ўз вактида тўлаш ва қайтаришни таъминлаш;
2.3. Кредитни ва ёзилган фоизларни 2-иловага мувофиқ ўз вақтида ва тўлиқ қайтаришни таъминлаш;
2.4. Ушбу шартноманинг 3.1.- бандига мувофиқ «Қарз берувчи»га ўзининг_____________________ ____________________________________________________________ даги валюта счётидан
(банкнинг номи)
валюта маблағларини сўзсиз ундириб олиш ҳуқуқини бериш;
2.5. Қарзлар тўлиқ тўлангунгача «Қарз олувчининг ҳисобидаги маблағлардан бошқа ташкилотлар ва корхоналарга қарзлар беришда фойдаланмаслик ҳамда бошқа Қарз берувчилар олдида «Қарз олувчи»нинг қарзларни тўлашга қодирлигини ёмонлаштириш ва «Қарз берувчи» олдидаги мажбуриятларнинг бажарилмаслигига олиб келиши мумкин бўлган мажбуриятларни ўз зиммасига олмаслик;
2.6. Тушадиган барча валюталарни фақат _______________________________________________ да
(банкнинг номи)
очилган ўз счётларига ўтказиш мажбуриятини ўз зиммасига олади.
III. «Қарз берувчи» қуйидаги ҳуқуқларга эга:
3.1. «Қарз олувчи» ушбу шартноманинг 2.1 — 2.6-бандларида назарда тутилган мажбуриятларни бузган тақдирда «Қарз берувчи» барча маблағларни, қарз олувчи билан келишмасдан, ўз фармойиши билан «Қарз олувчи»нинг жорий валюта счётидан ундириб олиш бўйича қатъий ва қайтариб олинмайдиган ҳуқуқга эгадир.
3.2. «Қарз олувчи» билан келишилган ҳолда, ушбу кредит шартномасининг 4.1-бандига мувофиқ, ўз фармойиши билан, кредит «Қарз олувчи»нинг ҳисобидаги маблағларнинг бўш қолдиқлар ҳисобидан муддатидан олдин тўлашни амалга ошириш ҳуқуқига эга.
3.3. Ушбу шартноманинг 1.2.-бандида назарда тутилган 30 кунлик муддат ўтгач, «Қарз олувчи» жорий валюта счётида маблағ етишмаган тақдирда «Қарз берувчи» олинган кредит бўйича тўлиқ ҳисоб-китоб қилиш учун кредитни гаровнинг етишмаётган маблағлар суммасига мувофиқ қисми ҳисобидан ундириб олиш ҳуқуқига эга бўлади.
IV. «Қарз олувчи» қуйидаги ҳуқуқларга эгадир:
4.1. Асосий қарзни ва у бўйича фоизларни муддатидан олдин тўлаш.
V. Алоҳида шартлар:
5.1. Шартнома шартларини ўзгартириш уни узайтириш ёки бекор қилиш томонлар ўртасидаги ёзма равишдаги қўшимча келишув бўйича амалга оширилади.
5.2. Томонлардан бирортаси мустақил шахс сифатидаги ўз фаолиятини тугатганда ёки унинг юридик низомида ўзгаришлар бўлганда бошқа томон олдидаги ўз мажбуриятларини ўз фаолияти тўхтагунгача (ўзгартиришлар кучга киргунгача) бажариши керак, ушбу мажбуриятларни бажириш тугатилган (ўзгартирилган) томоннинг ҳуқуқий вориси зиммасига тушадиган ҳоллар бундан мустасно.
VI.Бошқа шартлар:
6.1. Томонлар мазкур шартноманинг қатъий махфийлигини таъминлаш ва уни ўзаро келишувсиз учинчи томонга ошкор қилмаслик мажбуриятини ўз зиммасига оладилар.
6.2. Ушбу шартномани бажариш билан боғлиқ бўлган низолар томонларнинг келишувига эришилмаган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси иқтисодий судда кўриб чиқилади.
6.3. Мазкур шартнома иккала томон имзолаган вақтдан бошлаб кучга киради ва «Қарз олувчи» ўз зиммасига олган барча мажбуриятларни тўлиқ бажарган вақтгача амалда бўлади.
6.4. Мазкур шартнома бир хил юридик кучга эга бўлган ва ҳар қайси томонда биттадан нусхаси сақланадиган 2 нусхада тузилади.
VII. Томонларнинг юридик манзиллари:
Қарз берувчи: Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, 700078, Тошкент шаҳри, Мустақиллик майдони, 5.
Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият миллий банкидаги валюта счётига __________________________ МФО 172682116.
Қарз олувчи:
«Қарз берувчи» номидан
«Қарз олувчи» номидан
(илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 19 январдаги 34-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 23.01.2018 й., 09/18/34/0605-сон)
Биз қуйида имзо чекувчилар, Низом асосида иш кўрувчи Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги (кейинги ўринларда «Вазирлик» деб аталади) номидан ____________________________ _________________________________________________________________
(ФИО, лавозими)
бир томон ва Устав асосида иш кўрувчи корхона (кейинги ўринларда «Гаровда қўювчи» деб аталади) номидан _____________________________________________________________________
(ФИО, лавозими)
иккинчи томон бўлиб ушбу шартномани қуйидагилар ҳақида туздик:
5. «Гаровга қўювчи» томонидан кредитни қайтариш бўйича мажбуриятлари бажарилмаган тақдирда «Вазирлик» «Гаров тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 19-моддасида белгиланган тартибда ундирувни гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиш ҳуқуқига эга бўлади.
6. Мазкур шартномани тасдиқлаш ва рўйхатга олиш бўйича сарф-харажатларни «Гаровга қўювчи» тўлайди.
7. Ушбу гаров шартномаси тасдиқланиши муносабати билан гаров шартномасида кўрсатилган ____ ______________________________________________________ га тегишли бўлган ______________
гаров шартномасининг амал қилиш тўхтатилгунга қадар бошқанинг ихтиёрига ўтказишга тақиқ солинади.
8. Шартнома бир хил юридик кучга эга бўлган олти нусхада тузилди, улардан бири нотариус ҳужжатлар йиғмажилдида қолади, уч нусхаси «Вазирликка», икки нусхаси «Гаровга қўювчи»га берилади.
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги 700078 Тошкент шаҳри, Мустақиллик майдони, 5. «Ўзмиллийбанк»даги валюта счёти ________ МФО 172682116
LexUZ шарҳи