Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Олдинги таҳрирга қаранг.
Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг техник регламентини тасдиқлаш тўғрисида
(қарор номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Бугунги кунда дарслик ва ўқув-методик мажмуалар сифатига қўйилаётган талабларнинг ортиши уларни яратиш жараёнига матбаа соҳасининг сўнгги ютуқларини қўллаш, ўқувчиларнинг ҳаёти ва соғлиғи учун хавфсиз, фойдаланиш учун қулай бўлган матбаа маҳсулотларини ишлаб чиқариш, ушбу фаолиятни техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни қайта кўриб чиқиш заруратини юзага келтирмоқда.
«Техник жиҳатдан тартибга солиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистоннинг янги тараққиёт даврида таълим-тарбия ва илм-фан соҳаларини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2020 йил 6 ноябрдаги ПФ-6108-сон Фармонига мувофиқ мактабгача, умумий ўрта ва ўрта махсус ҳамда профессионал таълим соҳасида фойдаланиладиган матбаа маҳсулотларининг хавфсизлигига қўйиладиган талабларни белгилаш, фойдаланувчиларнинг ҳаёти ва соғлиғини сақлаш, атроф муҳитни муҳофаза қилиш, шунингдек, нашр этилаётган дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларнинг матбаа сифатини илғор хорижий тажриба асосида янада ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 6 ноябрдаги ПФ-6108-сон Фармони 1-бандига мувофиқ дунё миқёсидаги бугунги кескин рақобатга бардош бера оладиган миллий таълим тизимини йўлга қўйиш, дарслик ва ўқув қўлланмаларини замон талаблари асосида такомиллаштириш, уларнинг янги авлодини яратиш, ўқув дастурлари ва стандартларини оптималлаштириш Ўзбекистоннинг янги тараққиёт даврида таълим-тарбия ва илм-фан соҳаларини янада ривожлантиришнинг асосий йўналишларидан бири этиб белгиланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
2. Қуйидагиларни назарда тутувчи Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг техник регламенти 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин ва ушбу қарор расман эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгандан сўнг амалга киритилсин:
(2-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
мактабгача, умумий ўрта ва ўрта махсус ҳамда профессионал таълим соҳасида фойдаланиладиган матбаа маҳсулотларининг хавфсизлигига қўйиладиган талаблар;
ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотларига қўйиладиган хавфсизлик талаблари;
ўқув нашрлари ва қўшимча таълим учун нашрлар хавфсизлигига қўйиладиган талаблар;
ёзув учун матбаа маҳсулотлари, ўқув нашрлари ва қўшимча таълим нашрларини қадоқлашга доир талабларни белгилаш;
матбаа маҳсулотини идентификациялаш, намуналарни танлаш ва назорат қилиш услублари.
3. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 2-иловага мувофиқ айрим қарорлари ушбу қарор расман эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгандан сўнг ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
4. Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳамда Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги ушбу қарорнинг мақсади, мазмун-моҳияти ва аҳамияти тўғрисида аҳоли, шунингдек, тадбиркорлик субъектлари кенг хабардор қилинишини таъминласин.
5. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — туризм ва маданий мерос вазири А.А. Абдуҳакимов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2022 йил 28 декабрь,
726-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 28 декабрдаги 726-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг
ТЕХНИК РЕГЛАМЕНТИ
(1-илова номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
1-боб. Умумий қоидалар
Олдинги таҳрирга қаранг.
1-§. Техник регламентнинг мақсади ва қўлланиш соҳаси
(1-параграф Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
1. Мазкур Регламент мактабгача, умумий ўрта ва ўрта махсус ҳамда касбий таълим (кейинги ўринларда — ЎМКТ) соҳасида фойдаланиладиган матбаа маҳсулотларининг хавфсизлигига қўйиладиган талабларни белгилайди.
(1-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Ушбу Регламент фойдаланувчиларнинг ҳаёти ва соғлиғини сақлаш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, шунингдек, истеъмолчиларнинг чалғишига олиб келувчи ҳаракатларнинг олдини олиш мақсадида ишлаб чиқилган ва матбаа маҳсулотларининг қуйидаги турлари учун тааллуқли ҳисобланади:
а) ёзув учун матбаа маҳсулотлари:
мактаб дафтарлари;
умумий дафтарлар;
кундалик рейтинг дафтарлари;
расм чизиш учун дафтар ва альбомлар;
бўяш учун альбомлар;
б) ўқув нашрлари:
дарсликлар;
ўқув қўлланмалари;
ўқув-методик мажмуалар (ўқитувчи учун методик қўлланмалар, практикумлар);
амалий қўлланмалар (машқ дафтари, ҳуснихат дафтари, ўқувчилар учун иш дафтари, масалалар тўплами альбоми, ижодий вазифалар учун дафтарлар);
Олдинги таҳрирга қаранг.
(1-банднинг «в» кичик банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарорига асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(1-банднинг учинчи хатбоши Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарорига асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Нашр ҳуқуқи (лицензия, франшиза ва бошқа келишув) асосида Ўзбекистонда чоп этиладиган хорижий нашрнинг техник параметрлари ўзгаришсиз қолдирилиши мумкин.
2-§. Асосий тушунчалар
2. Ушбу Регламентда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
матннинг кўриниши — қоғознинг сифати (оқлиги, ношаффофлиги, силлиқлиги, зичлиги, оғирлиги) ҳамда босма сифати (териш белгиси ва фоннинг контрастлиги, бўёқнинг тўйинганлиги ва мустаҳкамлиги);
зарарли моддалар — маҳсулотдан фойдаланиш вақтида, маҳсулот ишлаб чиқарилган материалда рухсат этилган концентрациялар миқдоридан (кейинги ўринларда — РЭКМ) юқори миқдорда мавжуд бўлганда фойдаланувчининг соғлиғи учун салбий оқибатларни келтириб чиқариши мумкин бўлган кимёвий моддалар;
маҳсулотни муомалага чиқариш — ишлаб чиқарувчи, сотувчи ёки хорижий ишлаб чиқарувчи функциясини бажарувчи шахснинг омборхонасидан жўнатиладиган ёки омборхонага жойланмасдан юкланадиган ёхуд Ўзбекистон Республикаси ҳудудида сотиш учун импорт қилинадиган маҳсулот;
гигиеник хавфсизлик талаблари — нашрнинг тури, бир вақтда ўқиладиган матннинг ҳажми ва маҳсулотдан фойдаланувчининг ёшига боғлиқ ҳолда матбаа маҳсулотлари, шрифтли безатиш параметрлари ва матнларни безатиш усулларига қўйиладиган талаблар;
макулатура — қоғоз ва картондан тайёрланган, маҳсулот сифатида хизмат муддатини ўтаган қоғоз саноати чиқиндилари;
ёт моддалар — ўқувчи соғлиғи ва матбаа маҳсулотининг сифатига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ифлосланишлар, турли қолдиқлар, доғлар ва шу каби матбаа маҳсулоти таркиби учун бегона қўшилмалар;
шрифтнинг меъёрий ёзилиш шакли — бу гарнитурага боғлиқ ҳолда тегишлича 66,5 % дан 78 % гача бўлган шрифт (очко) энининг унинг баландлигига нисбати;
оптик зичлик — шаффоф объектлар томонидан ёруғликнинг сусайтирилиши ёки ношаффоф объектлар томонидан қайтарилиши ўлчови. Бу ўтказиш (қайтариш) коэффициентига тескари бўлган катталикнинг ўнли логарифми;
асл нусха — макет — ҳар бир саҳифаси чоп этиладиган нашрнинг тегишли саҳифасига тўла мос келадиган нашр (китоб) асл нусхаси;
матбаа материаллари — қоғоз, картон, елимловчи материаллар, матбаа бўёғи, ламинация учун плёнка ва б.;
маҳсулотдан фойдаланувчилар — мазкур Регламентнинг объекти бўлган маҳсулотлардан фойдаланувчи таълим муассасалари ўқувчилари;
маҳсулотни сотиб олувчи — маҳсулотни сотиб олмоқчи бўлган ёки сотиб олган жисмоний ёки юридик шахс;
ўқишга қулайлик — босма белгилар (шрифт ўлчами), гарнитура (шрифт расми) ва босма бўёқлар ранги, териш саҳифаси формати ва саҳифада жойлашув тавсифи (қатор узунлиги, қаторлараро масофа — интерлиньяж, ҳошия ўлчами), шрифт сиғими (териш зичлиги)нинг ўқиш вақтида кўришга таъсири;
кимёвий хавфсизлик — маҳсулотнинг ҳолати бўлиб, бунда фойдаланувчининг соғлиғига зарар етказилиши ёки кимёвий моддалар концентрациясининг ошиши туфайли унинг соғлиғига хавф солиниши билан боғлиқ хавф-хатар мавжуд бўлмаслиги;
бирлашган ўқув нашрлари — иккита синф учун мўлжалланган нашрлар;
CMYK — (Cyan — кўк, Magenta — қирмизи, Yellow — сариқ, Кеу ёки Black — қора ранглар комбинацияси). Матбаа соҳасида кўп рангли тасвирлар учун ушбу тўрт хил бўёқдан фойдаланилади. Уларнинг аралашувидан табиатда бор барча ранглар ҳосил қилинади. CMYKдан фойдаланган ҳолда коллаж ёки композицион тасвирлар, иллюстрация ва турли дизайн элементлари акс эттирилади;
бл/кв — белги квадрат. Бу матн саҳифасида 18,048 mm узунликда нечта териш белгиси мавжудлигини билдиради.
2-боб. Ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотларига қўйиладиган хавфсизлик талаблари
1-§. Санитария-кимёвий кўрсаткичларга қўйиладиган талаблар
3. Ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотларини ишлаб чиқаришда қўлланиладиган матбаа материаллари уларнинг соғлиқ учун хавфсизлигини тасдиқловчи санитария-эпидемиологик хулосаларга эга бўлиши керак.
4. Ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотлари кимёвий хавфсизлик талабларига тўлиқ жавоб бериши ва ушбу Регламентга 1-иловада келтирилган кўрсаткичлардан ошадиган миқдорда модель (ҳаволи ва сувли) муҳитга зарарли моддалар чиқармаслиги керак.
2-§. Асосий кўрсаткичлар
5. Ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотларининг кўрсаткичлари ушбу Регламентга 2-иловадаги Ёзув учун матбаа маҳсулотларининг параметрларида келтирилган талабларга мувофиқ бўлиши керак.
Газета қоғози ва ялтироқ (бўрланган) қоғозлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди, қайта фойдаланиш учун мўлжалланмаган босма маҳсулотлар (имтиҳон билетлари, топшириқли карточкалар, тест саволлари, кроссвордлар ва шу турдагилар) бундан мустасно.
Ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотларининг муқовасида рангли расм, коллаж ёки композицион тасвир, иллюстрация ва дизайн элементларини ҳосил қилишда тўрт хилгача рангли бўёқ (CMYK)дан фойдаланишга йўл қўйилади.
6. Муқова учун — дафтар муқова қоғози, шунингдек, силлиқлиги, механик зичлиги ва елимланиш даражалари бўйича мос келадиган бошқа турдаги муқова қоғозларидан фойдаланилади. Ҳажми 24 варақ ва ундан юқори бўлган мактаб дафтарларининг муқовалари учун боғловчи (переплёт) ва бошқа материаллардан фойдаланишга рухсат берилади.
7. Ёзув дафтарларидаги чизиқларнинг жойлашишига қараб уларнинг қуйидаги турлари белгиланади:
1,2 — битта горизонтал чизиқ;
3 — турли интенсивликдаги иккита горизонтал чизиқ;
4 — сийрак учрайдиган қия чизиқли турли интенсивликдаги иккита горизонтал чизиқ.
Катакли дафтарлар учун қуйидаги чизиқ параметрлари белгиланади:
5 — 5х5 mm ±0,05 ўлчамли катак;
6 — 7х7 mm ±0,05 ўлчамли катак.
Ушбу Регламентнинг олтинчи ва еттинчи бандларида белгиланган кўрсаткичлардан фарқланиш даражаси бир саҳифада 1,5 mm дан ошмаслиги керак.
8. Мактаб дафтарларининг чизиқлари ва ҳошиялар ўлчамлари ушбу Регламентга 3-иловада кўрсатилган талабларга тўлиқ жавоб бериши керак.
9. 12 варақли мактаб дафтарлари ушбу Регламентнинг еттинчи бандида кўрсатилган 1, 2, 3, 4, 5, 6-турдаги чизиқлардан фойдаланган ҳолда, 18 ва 24 варақли ҳамда ундан юқори бўлган дафтарлар — 2 ва 5 турдаги чизиқлар билан тайёрланиши керак.
Асосий чизиқлар ранги — бинафшаранг, яшил, ҳаворанг, кулранг ҳамда ён ҳошия чизиқлари — қизил рангда бўлиши керак.
Қаторларда чизиқларнинг узилиши, бўёқларнинг турлича тўйинганликда бўлиши ва чапланиши, босилувчи элементларнинг юзада акс этмаслиги, ён ҳошияларсиз чоп этилишига йўл қўйилмайди.
Туташ ички ва кейинги бетларнинг горизонтал чизиқлари бир-бирига мос тушиши керак. Чизиқлар орасидаги чегаравий фарқланиш 2,0 mm дан ошмаслиги керак.
10. Кундалик рейтинг дафтарлари Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги билан келишилган намуна — эталонга мувофиқ чоп этилиши керак.
11. Расм чизиш дафтари ва альбомлар тайёрланадиган қоғозда белгиланган меъёрлардан ортиқ ёт моддалар бўлишига йўл қўйилмайди.
Расм чизиш дафтари ва альбомлар тайёрланадиган қоғозда 1 m2 да майдони 0,5 mm2 гача бўлган ёт моддалар сони 100 тагача бўлиши мумкин, майдони 0,5 mm2 дан юқори бўлган ёт моддалар бўлишига рухсат этилмайди.
12. Бўяш учун альбомларда расм элементларининг минимал чизиқли ўлчамлари 0,5 mm дан кам бўлмаслиги керак.
13. Ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотларининг четлари текис кесилган бўлиши, қирраларида ёрилиш, доғлар, йиртилган ва букилган жойлар, ғижимлар, хира чизиқлар, ҳалқаларнинг кўтарилиб ёки тушиб қолиши, маҳсулот кўринишини ёмонлаштирадиган бошқа камчиликлар бўлмаслиги керак.
14. Ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотларига қуйидагиларни жойлаштиришга рухсат этилади:
биринчи синф ўқувчилари дафтари муқовасининг биринчи ва тўртинчи бетларида Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги билан келишилган ҳолда маълумотнома материаллар берилади.
Бунда муқованинг биринчи бетида ижтимоий-гуманитар фанлар, математика, табиий ва техник фанлар ривожига ҳисса қўшган олимлар, буюк мутафаккирлар, давлат арбоблари, ёзувчи ва шоирларнинг портретлари, улар тўғрисида тасдиқланган қисқача маълумот, алломаларнинг ижоди ва кашфиётлари, ҳикматли сўзлари, мамлакатимизнинг қадимий ва замонавий шаҳарлари, тарихий обидалар ва замонавий иншоотлар тасвирларидан;
муқованинг тўртинчи саҳифасида маълумотнома материаллар, алифбо, Давлат мадҳияси, тарихий саналар ва имло қоидалари, Пифагор жадвали, муаммоли топшириқлар, турли ўлчов бирликлари, мисол ва вазифаларни ечиш учун намуналар, шунингдек, махсус QR ёки штрих кодлардан фойдаланиш тавсия этилади.
15. Ёзув учун мўлжалланган матбаа маҳсулотларининг муқоваларида миллий маънавиятимиз, қадриятларимиз, анъана ва урф-одатларимизга зид ҳамда ёш авлод онги, билим доираси ва дунёқарашига салбий таъсир кўрсатувчи, шунингдек, реклама тавсифидаги маълумот (тасвир)ларни жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
3-боб. Ўқув нашрлари хавфсизлигига қўйиладиган талаблар
(3-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
1-§. Санитария-кимёвий кўрсаткичларга қўйиладиган талаблар
16. Ўқув нашрлари кимёвий хавфсизлик талабларига жавоб бериши ва модель (ҳаволи ва сувли) муҳитга ушбу Регламентга 1-иловада келтирилган кўрсаткичлардан ошадиган миқдорда зарарли моддалар чиқармаслиги керак.
2-§. Асосий кўрсаткичлар
Олдинги таҳрирга қаранг.
17. Ўқув нашрлари ҳамда ўқитувчилар учун методик қўлланмалар параметрлари ушбу Регламентга 4-иловада келтирилган талабларга жавоб бериши керак.
Ўқув нашрларини ишлаб чиқаришда фақат ушбу мақсадлар учун мўлжалланган қоғоздан, шу жумладан офсет, типографик, китоб-журнал, машинада енгил бўрланган (Machine Finished Coated) ва шунга ўхшаш турдаги қоғозлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ўқув нашрларини ишлаб чиқаришда газета қоғози ва ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғоздан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Қуйидагиларга:
ўқув нашрларининг муқовасини ишлаб чиқаришда ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғоздан фойдаланишга;
қайта фойдаланиш учун мўлжалланмаган босма маҳсулотларни (имтиҳон билетлари, топшириқли карточкалар, тест саволлари, кроссвордлар ва шу турдагилар) ишлаб чиқаришда газета қоғози ва ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғозлардан фойдаланишга;
Олдинги таҳрирга қаранг.
ўқув нашрларнинг муқовалари ва матнида рангли расм, коллаж ёки композицион тасвир, иллюстрация ва дизайн элементларини ҳосил қилишда тўрт хилгача рангли бўёқлар (CMYK)дан фойдаланишга рухсат этилади.
(17-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
18. Ёш тоифасига қараб нашрлар:
1 — 4-синфлар;
5 — 9-синфлар;
Олдинги таҳрирга қаранг.
10-11-синфлар ҳамда ЎМКТга мўлжалланади.
(18-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
19. Нашр вазни (дарсликлар учун):
Олдинги таҳрирга қаранг.
1 — 4-синфлар учун 400 (± 10 фоиз) g дан;
(19-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
5-6-синфлар учун 500 (± 10 фоиз) g дан;
(19-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
7 — 9-синфлар учун 500 (± 10 фоиз) g дан;
10-11-синфлар ҳамда ЎМПТ учун 600 (± 10 фоиз) g дан ошмаслиги керак.
Нашрнинг оғирлигини 10 фоиздан кўп бўлмаган миқдорда оширишга рухсат берилади. Оғирлиги 600 g дан юқори нашрлар фақат кутубхонада фойдаланишга мўлжалланади.
20. Тақдим қилиш тавсифи ва бир вақтда ўқиш учун мўлжалланган ахборот материалининг ҳажмига ҳамда ўзлаштирилишга қараб ўқув фанлари бўйича нашрлар қуйидагиларга ажратилади:
гуманитар: алифбо, она тили, жамиятшунослик, атрофимиздаги олам, адабиёт, лингвистика (тилшунослик: ўзбек ва хорижий тиллар), ҳаётий фаолият хавфсизлиги асослари, эстетик цикл фанлари, жисмоний тарбия, меҳнат таълими, чақириққача тайёрлаш ва ҳ.к., ижтимоий (жамият) фанлар: тарих, давлат ҳуқуқи, мантиқ, психология ва ҳ.к.;
табиий: физика, кимё, география, биология, астрономия ва ҳ.к.;
формал: математика, алгебра, информатика ва ҳ.к.;
ўрта махсус ва профессионал таълим учун махсус фанлар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(21-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(22-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
3-§. Шрифтли безатишга қўйиладиган талаблар
23. Ўқув нашрларининг асосий дизайн элементларига (гарнитура, шрифт ўлчами, қаторнинг узунлиги ва бошқа кўрсаткичлар) қўйиладиган гигиеник талаблар болаларнинг ёш тоифалари, хусусан, кўриш анализаторнинг ривожланиш хусусиятлари билан белгиланади. Ўқиш пайтида кўриш юкламасининг катталиги кўриш ва қулай ўқилувчанлик шароитларига боғлиқ.
24. Нашр асл нусха — макетини яратишда турли хил компьютер ва дастурий таъминотлардан фойдаланилиши туфайли матбаа маҳсулотларидаги матн шрифти ўлчамлари мутлақ ўлчамда — mm ва Регламентга 5-иловага мувофиқ нисбий ўлчамларда — кеглларда берилади.
25. Машқ ва иш дафтарларида ўқувчи томонидан вазифаларнинг бажарилиши учун ҳар бир саҳифада камида 30 фоиз бўш жой ажратилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
26. Умумий ўрта таълим ва ЎМКТ учун ўқув нашрларида:
а) меъёрий ёки кенг, ёрқин ёки нимқора ёзиладиган шрифтлар қўлланади;
б) гуманитар фанлар бўйича фақат шеърлар ва сўз рўйхатлари учун матнни икки устунда теришга рухсат этилади, устунлар орасидаги масофа эса 12 мм (1 — 4-синфлар), алифбода — 12 мм, ихтисослаштирилган мактаблар учун — 16 мм, ўрта ва юқори синфлар (5 — 11-синфлар) ва ЎМКТ учун — 9 мм;
табиий фанлар бўйича икки устунли қилиб териш 5-6-синфлар учун мўлжалланган нашрларда фақат қўшимча матнлар, 7 — 9-, 10-11-синфлар ҳамда ўрта махсус ва касбий таълим муассасалари учун асосий ва қўшимча матнларда рухсат этилади. Бунда сатр узунлигидан ташқари 10- ва 11-иловалар қайд этилган талабларга риоя қилиниши шарт. Устундаги сатр узунлиги тартибга солинмайди;
в) ихтисослаштирилган мактаблар учун фақат кесма ёки янги кам контрастли шрифтлар гуруҳи қўлланади;
г) кимёвий формулалар асосий элементларининг шрифт ўлчами қўшимча матн шрифт ўлчамидан кичик бўлмаслиги, формулалар ёрдамчи элементларининг шрифт ўлчами эса камида 6 кегл бўлиши лозим;
юқори сатр формулаларининг сатрости элементлари ва юқори сатр формулаларининг сатрусти элементлари орасидаги интерлинияжни ошириш 7 — 11-синфлар ва ЎМКТ учун камида 2 пункт бўлиши керак;
кимёвий формулаларни ўз ичига олган матндаги интерлинияжни ошириш саҳифада бир хил бўлмаслиги мумкин;
д) қўллаш мумкин эмас:
тор ёзиладиган шрифтлар;
матннинг асосий қисмини бўёқ фонида чоп этиш (виворотка);
ёзув, машқ ва иш дафтарларида ёзиш учун мўлжалланган майдонларда рангли ва кулранг фон;
асосий ва қўшимча матн учун учта ёки ундан ортиқ устунли териш.
Бунда оқ қолип-плашка билан нашр матнини ажратиб кўрсатишда шрифтнинг ёрқинлик даражаси камида 70 фоиз бўлиши керак;
е) матнли жадвалларда сатр узунлиги тартибга солинмайди;
ж) расмлар учун изоҳларни ёзишда қўшимча матн учун белгиланган кеглдан кам бўлмаган шрифт қўлланилади;
з) кўргазмали тасвирлар остидаги изоҳли ёзувларнинг шрифт ўлчами асосий матн шрифти ўлчамидан фақат 2 пункт кичик бўлиши мумкин.
(26-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
27. Алифбони безашда:
а) баландлиги 18 — 36 кеглли шрифт, кесма гарнитура ишлатилади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
б) устунлардаги сўзлар рўйхати ва устунлар орасидаги масофа 12 mm дан кам бўлмаган ҳолатда йўл қўйилади;
(27-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)
в) саҳифадаги бўғин кўчиришлар сони 4 тадан ошмаслиги керак;
Олдинги таҳрирга қаранг.
г) қатор узунлиги тартибга солинмайди;
(27-банднинг «г» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)
д) шрифт ўлчами 18 кегль бўлганда қаторнинг сиғими кирилл графикаси учун 5,4 дан ва лотин графикасидан фойдаланиш учун 6,0 бл/кв дан ошмаслиги керак;
е) алифбонинг ҳарфга доир саҳифасида расмларга ажратилган умумий майдон камида 50 фоизни, ҳарфдан ташқари қисмида камида 30 фоизни ташкил этиши тавсия этилади.
28. 1 — 4-синфлар учун ўқув адабиётларида:
а) кесма ёки янги кам контрастли шрифтлар гуруҳлари қўлланилади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
б) 200 белгидан ортиқ ҳажмдаги матн рангли (кулранг) фонда чоп этилганда, интерлиняж авто ёки авто + 2 пунктга оширилиши керак. Бунда шрифтлар нормал ёки кенг, ёруғ ёки ярим қалин чизиқли бўлган «санс-сериф» гуруҳидан танланиши лозим;
(28-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
в) сўзлараро оралиқ асосий матн шрифти баландлигининг 110 фоиздан 150 фоизгача қисмини ташкил этиши керак;
(28-банднинг «в» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
г) 1 — 11-синфлар нашрларидаги матнларни ажратиб кўрсатиш учун кўпи билан 6 та рангли бўёқлардан, шу жумладан, уларнинг тусларидан (10 — 100 фоизгача интенсивликда) фойдаланишга рухсат берилади, ўрта махсус ва касбий таълим муассасалари ўқувчиларига мўлжалланган нашрларда эса рангли бўёқлардан фойдаланиш тавсия этилмайди
(28-банднинг «г» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
д) расм остига ёзув қўйиш учун баландлиги асосий матн шрифти баландлигидан 4 пунктдан кўп бўлмаган шрифтдан фойдаланиш тавсия этилади;
(28-банднинг «д» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)
е) ўқлари қия бўлган юмалоқ ҳарфлардан иборат шрифтлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди (медиевал гуруҳи шрифтлари).
1 — 4-синфлар учун чоп этилувчи математикага доир нашрлар учун қаторнинг узунлиги минимал 90 mm бўлганда 14 кеглга рухсат этилади.
2 — 4-синфлар учун табиатшунослик бўйича ўтказилувчи практикумларда сиғими 7,7 бл/кв дан кам бўлмаган 12 кегль баландликдаги шрифтдан, матн ҳажми 200 белгидан ошмайдиган қўшимча матн учун 11 кеглдан фойдаланишга йўл қўйилади.
1 — 4-синфлар учун ўқув нашрларининг матнли безатилиши мазкур Регламентга 6-иловада келтирилган талабларга жавоб бериши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
ж) 1 — 4-синф нашрларида асосий ва қўшимча матн ҳамда ажратмалар (сарлавҳалардан ташқари) учун шрифт безатишнинг олтитадан кўп бўлмаган фарқланувчи варианти (кегл ёки гарнитура, унинг ёзув услуби, рангли ажратмаларнинг мавжудлиги) қўлланиши тавсия этилади.
(28-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарорига асосан «ж» кичик банд билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
29. 5 — 9-синфлар, 10-11-синфлар ва ЎМКТ учун ўқув нашрларида:
(29-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
а) сўзлараро оралиқ асосий матн шрифти баландлигининг ярмидан кам бўлмаслиги керак;
б) матнни ажратиб кўрсатиш учун учтадан ортиқ рангли бўёқдан фойдаланиш мумкин эмас;
в) уч ёки ундан ортиқ устунларга сўз ва сўз бирикмалари рўйхатини жойлаштиришга рухсат берилади (гуманитар фанлар бўйича нашрларда), хронологик материаллар фақат устунлар орасидаги масофа 9 mm дан кам бўлмаган ҳолатда, 6 mm дан кам бўлмаган ажратувчи чизиқ бўлганда рухсат этилади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
г) кўргазмали тасвирлар (график, чизма, жадвал, диаграмма ва бошқалар) учун бўёқлар миқдори тартибга солинмайди. Кўргазмали тасвирлардаги ёзувлар учун шрифт ўлчами камида 8 кегл бўлиши лозим.
(29-банднинг «г» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
5 — 9-синфлар, 10-11-синфлар ва ЎМПТ учун ўқув нашрларининг матнли безатилишига қўйиладиган талаблар мазкур Регламентга 7 — 11-иловаларда келтирилган.
Олдинги таҳрирга қаранг.
30. 1 — 4-синфлар учун ўқув нашрларида картографик ёзувлар учун шрифт кегли 10 дан кам бўлмаслиги, 5 — 9-синфлар учун — 9 дан кам бўлмаслиги, 10-11-синфлар ва ЎМКТ учун — 8 дан кам бўлмаслиги керак.
(30-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
31. Бирлашган ўқув нашрларининг матнли қисмида 1-2-синфлар учун кегли 16 бўлган шрифтдан, 2-3 ва 3-4-синфлар учун 14 дан кам бўлмаган, 4-5-синфлар учун 12 дан кам бўлмаган, 5-синф ва ундан юқори синфлар учун эса 11 кеглдан фойдаланишга рухсат этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(32-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
33. Биринчи ёш гуруҳига доир болалар учун нашрлар матнида қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
рангли бўёқлар (ажратишлардан ташқари);
шрифтни белгилаш (выворотка);
кўп устунли териш (шеърлардан ташқари);
чизилган шрифтлар (ажратишлардан ташқари).
Иккинчи тоифага доир нашрларда рангли фонда рангли бўёқ билан босиб чиқаришда матн ҳажми 200 белгигача бўлганда шрифтнинг кегли камида 20 бўлиши керак.
Шеърлар учун устунлар орасидаги масофа 12 mm дан кам бўлмаган иккита устунли теришга рухсат берилади.
Чизилган шрифтлардан фойдаланганда уларнинг ўлчамлари — кегли 20 дан кам бўлмаслиги керак.
Агар асосий матн шрифтининг кегли 16 дан кичик бўлса, матнни рангли бўёқлар билан ажратишда шрифтининг кегли 18 дан кам бўлмаслиги керак.
Нашр саҳифасида расмларнинг майдони 50 фоиздан кам бўлмаслиги керак.
Кўп бўёқли расмларда (рангли, кулранг фонда) кесма шрифтлардан фойдаланиш керак, шрифт кегли 18 дан кам бўлмаслиги, саҳифадаги матн ҳажми 200 белги ёки ундан камроқ бўлганда 16 кегль ишлатилиши, интерлиньяж (қаторлар ораси) 4 пунктдан кам бўлмаслиги керак.
Биринчи ёш гуруҳи учун нашрларнинг матнли безатилишига қўйиладиган талаблар ушбу Регламентга 12-иловада келтирилган.
34. Иккинчи ёш гуруҳидаги болалар учун нашрлар матнида қуйидагилар қўлланилмаслиги керак:
рангли бўёқлар;
шрифтни белгилаш (выворотка);
кўп устунли териш;
чизилган шрифтлар.
Асосий ва қўшимча матнни рангли, кулранг фонда ҳамда кўп бўёқли тасвирларни чоп этиш учун қуйидаги шрифтли безатилишдан фойдаланиш керак:
нимқора, меъёрий ёки кенг тўғри ёзиладиган кесма шрифтлар;
асосий матн шрифтининг кегли 14 пунктдан кам бўлмаслиги керак;
ҳажми ҳар бир саҳифада 200 белгидан кўп бўлмаган қўшимча матн шрифтининг кегли 12 пунктдан кам бўлмаслиги керак;
шрифтни белгилаб босиш учун фоннинг оптик зичлиги 0,5 дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳажми ҳар бир саҳифада 600 белгидан кўп бўлган қўшимча матн учун асосий матн учун белгиланган шрифт безатилиши қўлланилиши керак.
Расмлар остидаги ёзувлар учун 12 пунктдан кам бўлмаган шрифтдан фойдаланиш ва уларни расмнинг четидан 4 mm дан кам бўлмаган масофада жойлаштириш тавсия этилади.
Нашрда расмларининг умумий майдони 30 фоиздан кам бўлмаслиги тавсия этилади.
Иккинчи ёш гуруҳи учун нашрларнинг матнли безатилишига талаблар ушбу Регламентга 13-иловада келтирилган.
35. Учинчи ёш гуруҳига доир болалар нашрлари матнида қуйидагилар қўлланилмайди:
шрифтни белгилаш (выворотка);
рангли бўёқлар;
кўп устунли териш.
Биринчи устуннинг энг узун сатрининг чеккасидан ҳисобланганда устунлар орасидаги масофа камида 9 mm ни ташкил қилса, шеърлар учун икки устунли матнга рухсат берилади.
Расмларининг умумий майдони 30 фоиздан кам бўлмаган биринчи тоифа нашрларида икки устунли теришга рухсат берилади, бунда сиғими квадрат учун 9,5 белгидан кўп бўлмаган меъёрий нимқора тўғри ёзиладиган кам контрастли шрифтлардан фойдаланилиши керак.
Ҳажми ҳар бир саҳифада 1500 белгидан ошмайдиган қўшимча матн ва ажратишлар учун рангли бўёқлар ва шрифтларни белгилаш фақат қуйидагича шрифтли безатишда қўлланилади:
шрифт кегли 12 пунктдан кам бўлмаганда;
қатор узунлиги 2 1/4 квадратдан кам бўлмаганда (ажратишлардан ташқари);
шрифтни белгилаш учун фоннинг оптик зичлиги 0,5 дан кам бўлмаганда.
Учинчи ёш гуруҳи учун нашрларнинг матнли безатилишига қўйиладиган талаблар ушбу Регламентга 14-иловада келтирилган.
36. Тўртинчи ёш гуруҳидаги болалар учун нашрларнинг матнли қисмида қуйидагиларга йўл қўйилади:
матнни ажратиб кўрсатишда учтадан кўп бўлмаган рангли бўёқларни қўллаш;
рангли, кулранг фонда, кўп бўёқли расмларда матнни қўллашда шрифтли безатилиш нимқора ёзиладиган 9 кеглдан кам бўлмаган шрифт билан.
Тўртинчи ёш гуруҳи учун нашрларнинг матнли безаклашга талаблар ушбу Регламентга 15-иловада келтирилган.
Олдинги таҳрирга қаранг.
37. Ўқув нашрлари туридан қатъи назар, қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
(37-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
нашрда матнли саҳифаларнинг туташ икки ички бетидаги корешок ҳошияси 26 mm дан, саҳифада эса 10 mm дан кам бўлмаслиги керак;
саҳифанинг ҳошияларида, корешоклидан ташқари, саҳифадан камида 5 mm масофада керакли белгилар, кўргазмали расмлар ва ҳажми 50 белгидан ошмайдиган матнни жойлаштиришга рухсат берилади.
Қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
маълумотларнинг бузилиши ёки йўқолишига олиб келадиган, қулай ўқилувчанликни, ўқиш шароитларини ёмонлаштирадиган нуқсонлар;
тўлиқ чоп этмаслик (расм элементларининг йўқолиши), мойланиш, чапланиб кетиш, бўёқ билан тўлган майдонлар, доғлар, тирналишлар, иккиланган босма;
блоклар четига ёки ичига елимнинг тегиши орқали саҳифаларнинг бир-бирига ёпишиб қолиши ва очилиш вақтида матн ёки расмларга зарар етиши;
блок ёки муқованинг деформацияси;
белгиларнинг штрихлари ноаниқ бўлган ҳолда матнни босиб чиқариш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
4-боб. Ёзув учун матбаа маҳсулотлари, ўқув нашрлари нашрларини қадоқлаш
(4-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
1-§. Қадоқлашга доир талаблар
38. Ёзув учун матбаа маҳсулотлари ва ўқув нашрлари ўрам қоғозига, боғламларга, қутиларга, гофроқутиларга ёки матбаа маҳсулотларининг сақланишини таъминлайдиган термокиришувчан полиэтилен плёнкаларга ўралган бўлиши керак.
39. Қадоқдаги босма маҳсулотларнинг брутто массаси 30 kg дан ошмаслиги керак.
2-§. Тамғалашга доир талаблар
40. Матбаа маҳсулотлари қадоқларининг тамғаланиши маҳсулот ёки маҳсулотлар гуруҳи қадоғига бириктириладиган ёрлиққа туширилади.
Қадоқларнинг тамғаланиши қуйидаги ахборотга эга бўлиши керак.
маҳсулот ишлаб чиқарилган мамлакат;
ишлаб чиқарувчи (сотувчи ёки хорижий ишлаб чиқарувчининг ваколатли вакили) фирма номи;
ишлаб чиқарувчи (сотувчи ёки хорижий ишлаб чиқарувчининг ваколатли вакили)нинг манзили;
маҳсулотнинг номи ва (ёки) тури (вазифаси);
қадоқдаги маҳсулотлар сони (дона);
сақлаш шароитлари;
манипуляцион белгилар («Намликдан асранг», «Иссиқдан ҳимоя қилинг»).
41. Маҳсулотнинг тамғаланиши ишончли, текширилувчан ва ўқилиши осон бўлиши ҳамда давлат тилида тақдим этилиши керак.
42. Мажбурий сертификатланиши керак бўлган товарларга нисбатан истеъмолчига унинг сертификати тўғрисида маълумот тақдим этилиши керак.
43. Ёзиш учун матбаа маҳсулотлари қуйидаги ахборотга эга бўлиши керак:
босмахона номи ва манзили;
ишлаб чиқарилган сана;
сертификатлаш тўғрисида маълумотлар;
асосий ўлчамлар;
буюртма рақами;
варақлар ҳажми;
Олдинги таҳрирга қаранг.
«Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг техник регламентига мувофиқ ишлаб чиқарилган» ёзуви.
(43-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
44. Ўқув нашрлари қуйидаги ахборотга эга бўлиши керак:
(44-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
муаллиф (ҳаммуаллифлар)нинг Ф.И.О;
классификацион индекслар (УЎК ва ББК);
китобнинг халқаро стандарт рақами (ISBN);
муаллифлик ҳуқуқи ҳимоялангани (с) белгиси;
нашрнинг дарслик ёки ўқув қўлланмаси сифатида тасдиқланиши ҳақидаги маълумотлар;
нашрни яратишда иштирок этган шахсларнинг исм-фамилияси;
нашрнинг чиққан йили араб рақамларида «йил» ёки «й.» қисқартмасисиз келтирилади;
чоп этиш учун имзоланган сана;
қоғоз бичими ва варақ улуши;
шартли босма табоқлардаги нашр ҳажми;
адади;
матбаа ташкилотининг буюртма рақами;
ноширнинг юридик номи ва унинг манзили;
матбаа ташкилотининг номи ва унинг манзили.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(45-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
5-боб. Матбаа маҳсулотини идентификациялаш, намуналарни танлаш ва назорат қилиш усуллари
46. Идентификация дейилганда муайян маҳсулот (ёзув учун матбаа маҳсулотлари, таълим муассасалари учун ўқув нашрлари)нинг хавфсизлик кўрсаткичлари ушбу Регламент билан белгиланган талабларга мувофиқ келиши, яъни маҳсулот номи, тури (вазифаси)нинг айнан ўхшаш эканлигини аниқлаш тушунилади.
47. Маҳсулотлар номи, тури (вазифаси), сифатлари бўйича ва уларнинг хавфсизлик кўрсаткичлари ушбу Регламент билан белгиланган талабларга мувофиқлигини идентификациялаш қуйидагилар томонидан амалга оширилади:
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида уни муомалага киритаётган тайёрловчи (сотувчи);
маҳсулотнинг мувофиқлигини баҳолаш ва тасдиқлаш мақсадида сертификациялаш бўйича ташкилот;
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муомалада бўлган маҳсулотнинг ушбу Регламент талабларига мос келишини текширишга ваколатли давлат назорат органи.
48. Ёзув учун матбаа маҳсулотлари ва таълим муассасалари учун ўқув нашрларини идентификациялаш органолептик ва қурилмали усуллардан фойдаланиб амалга оширилади:
органолептик усулда идентификациялаш маҳсулот номи ва тури (вазифаси)га кўра, шунингдек, ушбу Регламентга мувофиқ, аниқланаётган маҳсулот турига хос бўлган ўхшашлик ва белгиларга қараб ўтказилади;
идентификациялашнинг қурилмали усулида синовлар ушбу Регламент талабларига мувофиқ ўтказилади.
Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотларини қабул қилиб олишда намуналарни танлаб олиш меъёрлари ушбу Регламентга 16-иловада келтирилган.
6-боб. Ўтиш даври
49. Ушбу Регламент қабул қилинган пайтдан бошлаб унинг 1-бандида кўрсатилган умумтаълим муассасалари учун матбаа маҳсулотларининг турларига талабларни белгиловчи Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амал қилувчи техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар улар мазкур Регламентга мувофиқлаштирилгунига қадар ушбу Регламентга зид бўлмаган қисмлари қўлланилади.
50. Ушбу Регламент амалга киритилгунга қадар қонунчиликка кўра мувофиқлиги мажбурий тасдиқланиши керак бўлган таълим муассасалари матбаа маҳсулотларига нисбатан Ўзбекистон Республикаси миллий сертификатлаш тизимида белгиланган қоидалар қўлланилади.
51. Ушбу Регламент кучга киритилгунга қадар таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотларига олинган санитария-эпидемиологик хулосалар ва мувофиқлик сертификатлари ушбу сертификатларда белгиланган муддат давомида амал қилади.
7-боб. Давлат назоратидан ўтказиш тартиби
52. Мазкур Регламент талабларига риоя этилиши бўйича давлат назорати Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати ва уларнинг ҳудудий ташкилотлари, шунингдек, бошқа махсус ваколатли давлат органлари томонидан уларнинг ваколатлари доирасида амалга оширади.
8-боб. Чиқиндиларни утилизация қилиш
53. Ишлаб чиқариш чиқиндилари, макулатураларни йиғиш ва тўплаш, уларни ҳисобга олиш ва хатловдан ўтказиш ташкилий-ҳуқуқий шакли ва идоравий бўйсунувидан қатъи назар, барча ташкилотларда амалга оширилиши керак.
9-боб. Якунловчи қоидалар
54. Ушбу Регламентни қўллашда юзага келадиган низолар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.
55. Мазкур Регламент талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчиликка мувофиқ белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
(1-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Матбаа маҳсулотларининг кимёвий хавфсизлигига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
|
Зарарли модданинг номи |
Сувли муҳитда |
Ҳаво муҳитида |
|
Меъёр, кўпи билан |
Меъёр, кўпи билан | |
|
Фенол |
0,05 mg/dm3 |
0,003 mg/m3 |
|
Формальдегид |
0,1 mg/ dm3 |
0,003 mg/m3 |
|
Қўрғошин |
0,03 mg/dm3 |
аниқланмайди |
|
Рух |
1,0 mg/dm3 |
аниқланмайди |
|
Маргимуш |
0,05 mg/dm3 |
аниқланмайди |
|
Хром (III, IV) |
жами 0,1 mg/dm3 |
аниқланмайди |
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
(2-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Ёзув учун матбаа маҳсулотларининг
ПАРАМЕТРЛАРИ
|
Номланиши |
Қоғознинг оқлиги, % |
Бичими* (эни ва баландлиги) |
Қоғознинг зичлиги g/m2 |
Варақлардаги ҳажми |
Ношаффофлик, % |
Муқова қоғози ва бириктириш усули | |
|
Мактаб дафтарлари |
1-синф учун 3-4, 6-турларга |
камида 86 |
170х205±2 mm |
камида 80,0±3,0 |
12 |
камида 86 |
муқова учун 80 g/m2 қоғоз; иккита сим ҳалқа билан бириктирилади |
|
2-синф ва ундан юқори синфлар ҳамда ЎМПТлар учун 1-2, 5-турларга |
камида 84 |
камида 70,0±3,0 |
12, 18,24 |
камида 84 |
муқова қоғози ва 70,0 g/m2 дан кам бўлмаган қоғоз иккита сим ҳалқа билан бириктирилади | ||
|
Мактаб рейтинг кундаликлари |
камида 84 |
168х198, 170х205, 145х210, 160х198 mm |
камида 60,0±3,0 |
40 ва 48 |
камида 84 |
190 g/m2 дан кам бўлмаган юмшоқ муқова учун иккита сим ҳалқа билан, қаттиқ муқова учун ип (ёки сим) билан тикилиб елимланади. | |
|
Расм дафтарлар ва альбомлар |
камида 93 |
203х288 210х297, 200х290 |
100±5,0 дан 160±7,0 гача, графитли қалам билан чизиш учун камида 60,0±3,0 |
8, 12, 16, 24, 36, 40 ва юқори |
камида 84 |
120 — 190 g/m2 дан кам бўлмаган иккита сим ҳалқа билан, варақлар сони 36 ва ундан юқори нашрлар учун тикмасдан елимлаб маҳкамланади | |
|
Бўяш учун альбомлар |
камида 76 |
210х297, 200х290 |
80±3,0 дан 160±7,0 гача, графитли қалам билан чизиш учун камида 60,0±3,0**** |
12 ва юқори |
- |
80 ±3,0 g/m2 дан кам бўлмаган иккита сим ҳалқа билан, варақлар сони 36 ва ундан юқори нашрлар учун тикмасдан елимлаб маҳкамланади | |
|
Умумий дафтарлар |
камида 80 |
168х198, 170х203 148х210, 144х203, 160х198, 210х297, 203х288, 203х275 |
камида 60,0±5,0 |
24, 36, 48, 60, 72, 80, 96 ва юқори |
камида 84 |
190 g/m2 дан кам бўлмаган иккита сим ҳалқа билан, варақлар сони 96 ва ундан юқори нашрлар учун тикмасдан елимлаб маҳкамланади | |
|
Чизма учун альбом ва папка-чизма қоғозлари |
камида 84 |
210х297, 420х297, 420х594, 840х594, 840х1188 |
160±7,0 дан 200±8,0 гача |
10 ва ундан кўп |
камида 84 |
120 — 190 g/m2 дан кам бўлмаган маҳкамлашсиз, папкага жамлаш | |
|
Рангли қоғозлар тўплами |
камида 80 |
275х200, 275х300 |
70,0-80,0±3,0 |
12 — 16 (8 рангдан кам бўлмаслиги керак) |
камида 84 |
папкага жамлаш; иккита сим ҳалқа билан бириктирилади | |
* Ўлчам бўйича чегаравий фарқланишлар ±3 mm дан кўп бўлмаслиги, қийшиқлик — 2 mm дан кўп бўлмаслиги керак.
** Ушбу қоғоздан фойдаланишга йўл қўйилади, бу қоғоздан фойдаланилганда бўяш учун мўлжалланган расм варақнинг бир томонида жойлаштирилиши керак.
*** Истеъмолчи билан келишган ҳолда дафтарларни бошқа ҳажм ва ўлчамларда ишлаб чиқаришга рухсат этилади;
**** Графитли қалам билан бўяш учун мўлжалланган расм варақнинг бир томонида жойлашиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
(3-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Мактаб дафтарларининг чизиқлари ва ҳошиялари ўлчамига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
|
Кўрсаткичлар номи |
Турлар учун меъёр |
Чегаравий фарқланиш | |||
|
1 |
2 |
3 |
4 | ||
|
Саҳифадаги стан (чизиқ)лар ёки қаторлар сони |
23 |
26 |
14 |
14 |
- |
|
Стан (чизиқ)лар баландлиги, mm |
- |
- |
5,0 |
5,0 |
±0,1 |
|
Стан (чизиқ)лар ёки қаторлар орасидаги масофа, mm |
8,0 |
7,0 |
8,0 |
8,0 |
±0,1 (умумий ҳолда саҳифада кўпи билан 2,0 mm) |
|
Қия чизиқнинг қиялик бурчаги, градус |
- |
- |
- |
75° |
±2° |
|
Қия чизиқлар орасидаги масофа (чизиқ бўйича), mm |
- |
- |
- |
27,0 |
±0,2 |
|
Тепа ҳошия, mm |
16,0 |
16,0 |
13,0 |
13,0 |
±3,0 |
|
Пастки ҳошия, mm |
13,0 |
14,0 |
12,0 |
12,0 |
±6,0 |
|
Ен ҳошия, mm |
20,0 |
20,0 |
20,0 |
20,0 |
±3,0 |
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
(4-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Таълим муассасалари учун ўқув нашрлари
ПАРАМЕТРЛАРИ
|
Номланиши |
Саҳифалар учун ишлатиладиган қоғоз тури |
Қоғознинг оқлиги, % |
Бичими* |
Қоғознинг зичлиги g/m2 |
Ношаффофлик, % |
Муқова билан бириктириш** | |
|
Ўқув нашрлари |
Мактабгача таълим учун |
Офсет қоғози |
84 дан кам бўлмаган |
60 х 84 1/8, 62 х 84 1/8, 62 х 90 1/16, 70 х 90 1/16, 70 х 1001/16, 70 х 1081/16, |
70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган |
86 — 91 |
1. Муқова 13мкм ± 3 ламинация плёнкаси билан қўшиб бириктирилади1. Саҳифаларни блокларга ва блокларни муқова билан бириктириш учун notch ёки burst binding технологияси бўйича махсус кучайтирилган елимланган чоксиз бирикмалардан фойдаланилади. Шунингдек, саҳифаларни блокларга ва блокларни муқова билан бириктириш учун ўқув нашрлар капрон (ёки армирланган) ипда камида 5 та чок2 билан тикилиши ёки белгиланган елимлаш технологиясидан фойдаланган ҳолда бириктирилиши мумкин. 2. Блокни жамлашда корешок ва унинг икки томонидаги биговка учун ажратилган қаттиқ муқова учун 10 mm, юмшоқ муқова учун 5-6 mm гача қисмлари тўлиқ муқовага елимланади. Муқова орқа ва олд томонидан биговкақилинади. 3. Дарсликлар ва амалий қўлланмалар уч томонидан тўғри ва текис қирқилади. Дарсликларнинг тепадаги ўнг ва пастдаги ўнг бурчаклари радиуси 5 — 10 ммга тенг бўлган юмалоқ шаклга келтирилади. 4. Амалий қўлланмалар учун муқова ва саҳифалар ўртадан (букилган ҳолатда) иккита сим ҳалқа билан мустаҳкамланади. |
|
1-синф учун дарсликлар |
Машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғози (Machine Finished Coated Paper) |
87 дан кам бўлмаган |
80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган |
88 дан кам бўлмаган | |||
|
Офсет қоғози |
87 дан кам бўлмаган |
80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган | |||||
|
1-синф учун ўқув қўлланмалар |
Офсет қоғози |
86 дан кам бўлмаган |
60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз*** | ||||
|
2 — 4-синфлар учун дарсликлар |
Машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғози (Machine Finished Coated Paper) |
84 дан кам бўлмаган |
80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган |
86 — 91 | |||
|
Офсет қоғози |
84 дан кам бўлмаган |
80,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган | |||||
|
2 — 4-синфлар учун ўқув қўлланмалар |
Офсет қоғози |
86 дан кам бўлмаган |
60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз*** | ||||
|
5 — 9-синфлар учун дарсликлар |
Офсет |
80 дан кам бўлмаган |
70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган |
86 — 91 | |||
|
5 — 9-синфлар учун ўқув қўлланмалар |
Офсет қоғози |
86 дан кам бўлмаган |
60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз | ||||
|
10-11-синфлар ва ЎМПТлар учун дарсликлар |
Офсет қоғози |
74 дан кам бўлмаган |
70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган |
86 дан кам бўлмаган | |||
|
10-11-синфлар ва ва ЎМПТлар учун ўқув қўлланмалар |
Офсет қоғози |
86 дан кам бўлмаган |
60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз | ||||
|
1-синф учун машқ, ҳуснихат, |
Офсет қоғози |
86 дан кам бўлмаган |
70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган |
88 дан кам бўлмаган | |||
|
2- ва ундан юқори синфлар учун машқ, ҳуснихат, |
Офсет қоғози |
86 дан кам бўлмаган |
70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган |
86 дан кам бўлмаган | |||
* Бичим (ўлчам) бўйича чегаравий фарқланишлар ±2 mm дан кўп бўлмаслиги керак.
** Ўқув қўлланмаларининг муқоваси учун 190±5 g/m2 дан кам бўлмаган қоғоздан фойдаланилади.
*** Енгил вазнли қоғознинг ғоваклилик даражаси 1,4 — 1,8 sm3/g., зичлиги 70 g\м² ва 80 g\м² бўлган офсет қоғознинг ғоваклилик даражаси — 1,2 sm3/g, зичлиги 80 g\м² бўлган машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғозининг (Machine Finished Coated Paper) ғоваклилик даражаси — 1,0 sm3/g бўлиши керак.
Машқ дафтарлари муқоваси плёнка билан қопланмайди.
Бичими 70 х 1081/16, 70 х 1001/16, 70 х 90 1/16, 60 х 90 1/16 бўлган ва бошқа кичик форматдаги ўқув нашрлар камида 4 та чок билан тикилган ёки белгиланган елимлаш технологиясидан фойдаланган ҳолда бириктирилган бўлиши лозим.
(4-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
(5-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Матбаа маҳсулотларида матн шрифти
ЎЛЧАМЛАРИ
|
Шрифт кегли |
Бош ҳарф баландлиги (mm) |
|
5 |
1,25 |
|
6 |
1,5 |
|
7 |
1,75 |
|
8 |
2 |
|
9 |
2,25 |
|
10 |
2,5 |
|
11 |
2,75 |
|
12 |
3,0 |
|
14 |
3,5 |
|
16 |
4,0 |
|
18 |
4,5 |
|
20 |
5,0 |
(5-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
1 — 4-синфлар учун гуманитар фанлар бўйича нашрлар матнини шрифтли безашга қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
Синфи | Кегл ўлчами, камида | Сатрлар орасидаги масофани ошириш, пунктлар, камида | Сатрлар узунлиги | Шрифт хусусияти | |||||
минимал | максимал | гуруҳ | Ҳажми белги/kv, кўпи билан | ёзув услуби | |||||
квадрат | mm | квадрат | mm | ||||||
1. | 16/13* | avto ёки avto+2 pt | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас | Ажратилган ёки янги кам контрастли | 6,0 | Нормал ёки кенг; оч тусли; тўғри | ||
2. | 14/12* | avto ёки avto+2 pt | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас | 6,0 (6,3)** | ||||
3. | 12/10* | avto ёки avto+2 pt | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас | 6,7 (7,2)** | ||||
4. | 12/10* | avto ёки avto+2 pt | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас | 7,7 (8,0)** | ||||
Изоҳ.
* Қўшимча матн учун рухсат берилади;
** Қавслар ичида шрифт сиғими лотин график шрифтлари ёрдамида чиқарилган нашрлар учун кўрсатилган.
(6-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Ўқув нашрларининг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
* Ҳажми 200 белгидан кўп бўлмаган қўшимча матн учун рухсат этилади.
** Қавсларда лотин алифбосида чиқариладиган нашрлар учун шрифт сиғими кўрсатилган.
Катта бичимлардан, яъни 60 х 90 1/8, 70 х 90 1/8, 60 х 84 1/8 форматлардан фойдаланганда, саҳифада қатор узунлиги максимум 185 mm дан ошмаслиги керак.
(6-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
(7-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Гуманитар фанлар бўйича ўқув нашрларининг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
|
Функционал вазифаси |
Синф |
Кегль, ...дан кам бўлмаган |
Интерлиньяжни ошириш, ...пунктдан кам бўлмаган |
Қатор узунлиги |
Бл/кв сиғими, кўпи билан | |||
|
минимал |
максимал | |||||||
|
квадрат |
mm |
квадрат |
mm | |||||
|
Дарслик ва ўқув қўлланмалари |
5-6 |
13 |
3 |
3 1/2 |
63 |
10 1/4 |
185 |
8,0 (8,8) |
|
12* |
2 |
3 1/2 |
63 |
10 1/4 |
185 |
9,2 | ||
|
11** |
2 |
3 |
54 |
- |
- |
- | ||
|
7 — 9 |
12 |
2 |
4 |
72 |
10 1/4 |
185 |
9,5 (10,0) | |
|
10** |
2 |
2 3/4 |
50 |
- |
- | |||
|
Хрестоматиялар |
5-6 |
12 |
3 |
4 1/2 |
81 |
10 1/4 |
185 |
8,0 (9,2) |
|
6 |
11 |
3 |
4 1/2 |
81 |
10 1/4 |
185 |
9,0 (9,5) | |
|
5-6 |
10** |
2 |
3 |
54 |
- |
- | ||
|
7 — 9 |
11 |
2 |
4 1/2 |
81 |
10 1/4 |
185 |
9,8 (10,0) | |
|
10 |
2 |
4 1/2 |
81 |
10 1/4 |
185 |
10,7 | ||
|
9** |
2 |
2 3/4 |
50 |
- |
- | |||
|
Практикумлар |
5-6 |
11 |
3 |
3 1/2 |
63 |
- |
9,2 (9,5) | |
|
10** |
2 |
3 |
54 |
- |
- | |||
|
Практикумлар |
7 — 9 |
11 |
2 |
3 |
54 |
- |
9,8 (10,0) | |
|
10* |
2 |
3 |
54 |
- |
10,5 | |||
|
9** |
2 |
3 |
54 |
- |
- | |||
|
Дарслик ва ўқув қўлланмалари |
10-11-синфлар ва ЎМПТ |
12 |
2 |
4 1/2 |
81 |
8 |
120 |
10,2 |
|
10** |
2 |
3 |
54 |
10 1/4 |
185 |
9,5 | ||
|
Практикумлар |
10-11-синфлар ва ЎМПТ |
11 |
2 |
3 |
54 |
10 1/4 |
185 |
10,5 |
|
10* |
2 |
4 |
72 |
10 1/4 |
185 |
11,0 | ||
|
9** |
2 |
3 |
54 |
10 1/4 |
185 |
- | ||
Изоҳ. Қавсларда лотин алифбосида чиқариладиган нашрлар учун шрифт сиғими кўрсатилган.
* Фақат тилшунослик бўйича нашрларда рухсат этилади.
** Саҳифада 5-6-синфлар учун кўпи билан 1000 та белги, 7 — 9-синфлар учун кўпи билан 1500 та белги, ЎМПТ учун кўпи билан 2000 та белги бўлган ҳажмдаги қўшимча матнга рухсат этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
(8-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Формал (математик) фанлар бўйича ўқув нашрларининг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
* Кирилл алифбосини қўллаган ҳолда нашр этиладиган 1-синфлар учун нашрларда рухсат этилади.
** Кирилл алифбосини қўллаган ҳолда нашр этиладиган 6-синфлар учун нашрларда рухсат этилади.
*** фақат қўшимча матн учун рухсат этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
(9-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
10-11-синфлар ҳамда ЎМПТ учун формал (математик) фанлар бўйича ўқув нашрларининг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
|
Функционал вазифаси |
Кегль, ...дан кам бўлмаган |
Интерлиньяжни ошириш, ...пунктдан кам бўлмаган |
Қаторнинг минимал узунлиги |
Қаторнинг максимал узунлиги |
Бл/кв сиғими, кўпи билан | |
|
квадрат |
mm | |||||
|
Дарслик ва ўқув қўлланмалари |
12 |
2 |
3 |
50 |
- |
10,2 |
|
11* |
2 |
23/4 |
50 |
- |
9,8 | |
|
Практикумлар |
11 |
2 |
23/4 |
50 |
- |
10,2 |
|
10** |
- |
23/4 |
50 |
- |
||
|
9* |
2 |
23/4 |
50 |
- |
||
* Фақат 1500 та белгидан кўп бўлмаган қўшимча матн учун рухсат этилади.
** Кирилл алифбосини қўллаган ҳолда чоп этиладиган нашрлар учун.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
5 — 11-синфлар учун табиий фанлар бўйича нашрлар матнини шрифтли безашга қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
Синфлар | Кегл, кам эмас | Сатрлар орасидаги масофани ошириш, пунктлар, камида | Сатр узунлиги | Шрифт хусусияти |
| |||||
Минимал | Максимал |
| ||||||||
Ҳажми белги/kv, кўпи билан | гуруҳ | ёзув услуби | ||||||||
квадрат | mm | квадрат | mm |
| ||||||
5-6 | 12/10* | Avto ёки avto+2 pt | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас | Ҳамма гуруҳ | Нормал, кенг, ёруғ, тўғри |
| ||
7 — 9 | 10/9* | Avto ёки avto+2 pt | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас | Нормал, тиниқ, тўғри |
| ||||
10-11 | 10/9* | Avto ёки avto+2 pt | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас |
| |||||
Изоҳ.
* Саҳифадаги қўшимча матн, жадваллар ва расмларга изоҳлар учун қўшимча ҳажм рухсат этилади.
(10-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Ўрта махсус ва касбий таълим учун махсус фанлар бўйича нашрларнинг матнини шрифтли безашга қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
Ўқув фанлари | нашр | Функционал вазифаси | Кегл, кам эмас | Сатрлар орасидаги масофани ошириш, пунктлар, камида | Сатр узунлиги | Шрифт хусусияти | ||||
минимал | максимал | Ҳажми белги/kv, кўпи билан | Ёзув услуби | |||||||
квадрат | mm | квадрат | mm | |||||||
Гуманитар (педагогика, ҳуқуқшунослик, психология, эстетика, жисмоний маданият, иқтисодиёт ва бошқалар) | ** | Ўқув дарсликлари | 10 | 2 | 4 | 72 | 6 3/4 | 129 | 9,7 | Нормал, кенг, ёруғ ва тўғри |
Ўқув қўлланмалари | 10 | 2 | 4 | 72 | 6 | 108 | 9,5 | |||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,2 | ||||
Практикумлар | 10 | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,2 | |||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | Тартибга солиш мажбурий эмас. | ||||
Ўқув дарсликлари ва қўлланмалари | 11 | 2 | 4 | 72 | 6 3/4 | 129 | 10,3 | |||
11 | 2 | 4 | 72 | 6 | 108 | 10,5 | ||||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,0 | ||||
Практикумлар | 10 | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,2 | |||
Табиий (механика, радиоэлектроника, металлургия тиббиёт, қишлоқ хўжалиги ва бошқалар) | Ўқув дарсликлари ва қўлланмалари | 10 | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 9,5 | ||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | Тартибга солиш. | ||||
| * | 11 | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,5 | |||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | Тартибга солиш мажбурий эмас | ||||
Математика (информатика мантиқ ва бошқалар) | ** | Ўқув дарсликлари ва қўлланмалари | 9 | 2 | 2 3/4 | 50 | Тартибга солиш мажбурий эмас | Тартибга солиш мажбурий эмас | ||
| * | 11 | 2 | 2 3/4 | 50 | ||||||
Ўқув дарсликлари ва қўлланмалари | 10 | 2 | 2 3/4 | 50 | ||||||
| * | 9*** | 2 | 2 3/4 | 50 | ||||||
Изоҳ.
* Лотин алифбосидан фойдаланиб чиқариладиган нашрлар учун;
** Кирилл алифбосидан фойдаланиб чиқариладиган нашрлар учун;
*** Фақат саҳифадаги қўшимча матн ҳажми 2000 белгидан ошмайдиган ҳолатларда рухсат этилади.
(11-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 ноябрдаги 740-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
(12-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Биринчи ёш гуруҳи учун нашрларнинг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
* Қавсларда лотин алифбосида чоп этиладиган нашрлар учун шрифт сиғими кўрсатилган.
** Саҳифада 200 та ва ундан кам бўлган белгили матн учун.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
13-ИЛОВА
13-ИЛОВА
(13-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Иккинчи ёш гуруҳи учун нашрларнинг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
|
Тоифа |
Шрифт кегли, ...дан кам бўлмаган |
Қаторнинг узунлиги |
Бир вақтда ўқиладиган матн ҳажми (белгилар сони) |
Шрифт тавсифномаси | ||
|
минимал |
Бл/кв сиғими, кўпи билан |
кесма чизиқлик ва янги кам контрастли | ||||
|
квадрат |
mm | |||||
|
I |
20 ва юқори |
5 |
90 |
600 дан юқори |
5,2 (5,7) | |
|
16,18 |
4 1/2 |
81 |
600 дан юқори |
6,4 (7,0) | ||
|
14 |
4 1/2 |
81 |
600 дан юқори |
7,2 (7,9) | ||
|
12 |
4 1/2 |
81 |
600 гача |
7,7 (8,5) | ||
|
11** |
2 1/4 |
41 |
200 гача |
- | ||
|
10* |
2 1/4 |
41 |
- |
- | ||
|
II |
14 |
4 1/2 |
81 |
600 дан юқори |
- | |
|
12 |
4 1/2 |
81 |
600 дан юқори |
- | ||
|
11 |
2 1/4 |
41 |
600 гача |
- | ||
|
12*** |
2 1/4 |
41 |
200 гача |
- | ||
|
10 |
- |
- |
200 гача |
- | ||
Изоҳ. Қавс ичида лотин алифбосидан фойдаланиб чоп этиладиган нашрлар учун шрифт сиғими кўрсатилган.
* Фақат кирилл алифбосини қўллаган ҳолда чоп этиладиган нашрларнинг қўшимча матнлари учун.
** Фақат лотин алифбосини қўллаган ҳолда чоп этиладиган нашрларнинг қўшимча матнлари учун.
*** Фоннинг оптик зичлиги 0,5 дан кам бўлмаган шрифт ағдармасидан фойдаланишда ва матнни рангли бўёқлар билан босишда.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
14-ИЛОВА
14-ИЛОВА
(14-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Учинчи ёш гуруҳи учун нашрларнинг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
|
Тоифа |
Шрифт кегли |
Қаторнинг узунлиги |
Бир вақтда ўқиладиган матн ҳажми (белгилар сони) |
Шрифт сиғими тавсифномаси, бл/кв, кўпи билан | |
|
минимал | |||||
|
квадрат |
mm | ||||
|
I |
13 |
4 |
72 |
- | |
|
11 |
4 |
72 |
9,5 (10,5) | ||
|
10* |
2 1/4 |
41 |
1500 гача |
- | |
|
11** |
2 1/4 |
41 |
1500 гача |
9,5 (10,5) | |
|
II |
11 |
4 1/2 |
81 |
1500 дан юқори |
- |
|
4 1/2 |
81 |
600 гача |
- | ||
|
10 (11**) |
2 1/4 |
41 |
1000 дан 1500 гача |
- | |
|
2 1/4 |
41 |
1000 гача |
- | ||
|
9 (10**) |
- |
600 гача |
- | ||
Изоҳ. Қавс ичида лотин алифбосидан фойдаланиб чоп этиладиган нашрлар учун шрифт сиғими кўрсатилган.
* Фақат кирилл алифбосини қўллаган ҳолда қўшимча шрифт ва матн ажратишлари учун.
** Фақат лотин алифбосини қўллаган ҳолда қўшимча шрифт ва матн ажратишлари учун.
*** Фоннинг оптик зичлиги 0,5 дан кам бўлмаган шрифт ағдармаси ва матнни рангли бўёқлар билан босиш учун.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
15-ИЛОВА
15-ИЛОВА
(15-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Тўртинчи ёш гуруҳи учун нашрларнинг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
|
Тоифа |
Шрифт кегли, ...пунктдан кам бўлмаган |
Қаторнинг узунлиги |
Бир вақтда ўқиладиган матн ҳажми (белгилар сони) |
Бл/кв сиғими, кўпи билан | |
|
минимал | |||||
|
квадрат |
mm | ||||
|
I |
12 (13**) |
4 |
72 |
2000 дан юқори |
- |
|
11 (12**) |
4 |
63 |
200 дан юқори |
9,5 (10,5**) | |
|
10 (11) |
2 1/4 |
41 |
200 гача |
10 (10,5**) | |
|
II |
11 (12) |
4 |
72 |
1500 дан юқори |
- |
|
11 |
2 1/4 |
41 |
1500 гача |
- | |
|
9 (10**) |
2 1/4 |
41 |
100 гача |
- | |
|
9 (10**) |
600 гача |
- | |||
* Фақат ҳажмли қўшимча матн учун.
** Қавсларда лотин алифбоси асосидаги шрифтларни қўллаган ҳолда чоп этиладиган матнлар учун параметрлар кўрсатилган.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Техник регламентга
16-ИЛОВА
16-ИЛОВА
(16-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 мартдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон)
Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотларини қабул қилиб олишда намуналарни танлаб олиш меъёрлари
|
Партия ҳажми |
Танлов ҳажми |
Нуқсонли маҳсулот бирликлари сони | ||||
|
Ташқи кўрикдан ўтказиш учун |
Синов учун |
Қабул қилиш сони |
Яроқсизга чиқариш сони | |||
|
ташқи кўриниши бўйича |
синов натижалари бўйича |
ташқи кўриниши бўйича |
синов натижалари бўйича | |||
|
1 — 150 |
15 |
3 |
3 |
1 |
3 |
2 |
|
151 — 280 |
32 |
5 |
3 |
1 |
6 |
2 |
|
281 — 500 |
50 |
8 |
4 |
1 |
8 |
2 |
|
501 — 1200 |
80 |
10 |
5 |
1 |
9 |
2 |
|
1201 — 3200 |
125 |
12 |
6 |
2 |
11 |
3 |
|
3201 — 10000 |
200 |
15 |
7 |
2 |
11 |
3 |
|
10001 — 35000 |
315 |
20 |
9 |
3 |
15 |
4 |
|
35001 ва юқори |
500 |
30 |
11 |
4 |
22 |
5 |
Синовларни амалга ошириш учун ташқи кўриниши бўйича назоратдан ўтган маҳсулотлар танланиши керак.
Синовдан ўтмаган намуналарда синов ўтказишга йўл қўйилмайди.
Агар танловдаги нуқсонли маҳсулотлар сони қабул қилиш сонидан кам ёки унга тенг бўлса, матбаа маҳсулотлари партияси ушбу Регламент талабларига мувофиқ деб ҳисобланади.
Агар танловдаги нуқсонли маҳсулотлар сони яроқсизга чиқариш сонидан кўп ёки унга тенг бўлса, матбаа маҳсулотлари партияси ушбу Регламент талабларига номувофиқ деб ҳисобланади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 28 декабрдаги 726-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз кучини йўқотган деб ҳисобланаётган айрим қарорлари
РЎЙХАТИ
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Таълим муассасалари учун полиграфия маҳсулотлари хавфсизлиги тўғрисидаги Умумий техник регламентни тасдиқлаш ҳақида» 2015 йил 3 июндаги 146-сон қарори.
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш киритиш тўғрисида («Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 18 апрелдаги ЎРҚ-429-сон Қонуни)» 2018 йил 28 майдаги 392-сон қарорига илованинг 7-банди.
3. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги тўғрисидаги ва Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг техник жиҳатдан тартибга солиш, стандартлаштириш, сертификатлаштириш ва метрология соҳасида давлат назорати департаменти тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш ҳақида» 2022 йил 11 мартдаги 114-сон қарорига 3-илованинг 9-банди.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.12.2022 й., 09/22/726/1132-сон; 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон; 26.03.2024 й., 09/24/153/0241-сон; 26.11.2025 й., 09/25/740/1090-сон)
