Босқичлар	Субъектлар	Тадбирлар	Муддатлар
Босқичлар	Субъектлар	Тадбирлар	Муддатлар

1-босқич	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармалари ва туман (Қувасой шаҳар) қишлоқ хўжалиги бўлимлари, шунингдек, «Ўздаверлойиҳа» институти ва унинг ҳудудий бўлинмалари	1. Давлат органларидан ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ва ижарачилар ер участкалари чегараси ҳамда ҳолати тўғрисидаги маълумотларни бепул олади. 2. Мониторинг ишларини ерларнинг тупроқ, геоботаника ва бошқа тадқиқотлар материалларидан фойдаланган ҳолда амалга оширади.	Доимий равишда
1-босқич			Доимий равишда

2-босқич	Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармалари ва туман (Қувасой шаҳар) қишлоқ хўжалиги бўлимлари, шунингдек, «Ўздаверлойиҳа» институти ва унинг ҳудудий бўлинмалари	Мониторинг ишларини даврийлиги бўйича амалга оширади:
		а) даврий мониторинг — қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни ер турлари ва майдони бўйича хатловдан ўтказиб бориш;	Ҳар беш йилда
		б) жорий мониторинг — қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланиш ҳолати юзасидан мониторингни амалга ошириш;	Ҳар йили
		в) тезкор мониторинг — қишлоқ хўжалиги экинларининг экилиши ва агротехник тадбирларнинг ўтказилиши юзасидан кунлик мониторингни амалга ошириш.	Доимий равишда

3-босқич	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги тизимидаги «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти ва унинг ҳудудий бўлинмалари	1. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар ва экин майдонларида мониторинг ишларини даврийлиги бўйича амалга оширади.	Доимий равишда
3-босқич		2. Мониторинг натижаларини ер эгалари, ердан фойдаланувчилар, ижарачилар ва ҳудудлар кесимида жамлайди, мониторинг натижаларини далолатнома асосида расмийлаштирган ҳолда туман (Қувасой шаҳар) ҳокимликларига тақдим этади.	Мониторинг якунланган кунда

4-босқич	Туман (Қувасой шаҳар) ҳокимликлари	Мониторинг натижалари бўйича тузилган далолатномани туман (Қувасой шаҳар) ҳокимининг қишлоқ ва сув хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари томонидан кўриб чиқилиши ва тасдиқланишини таъминлайди.	Беш иш куни ичида
4-босқич	Туман (Қувасой шаҳар) ҳокимликлари		Беш иш куни ичида

5-босқич	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги тизимидаги «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти ва унинг ҳудудий бўлинмалари	1. Мониторинг якуни бўйича ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ва ижарачиларнинг ер тури, контури, чегараси ҳақидаги барча маълумотларни «Ўздаверлойиҳа» институтининг ер ахборот тизими порталида шакллантирилади. 2. Мониторинг якунлари бўйича шакллантирилган маълумотларни Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг онлайн геопорталига киритади.	Ўн иш куни ичида
5-босқич			Ўн иш куни ичида

Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 январдаги 22-сон қарорига
2-ИЛОВА

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш тартиби тўғрисида

НИЗОМ

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

ер участкаларидан мақсадли фойдаланиш — ер участкаларидан ажратиб бериш ҳужжатларида белгиланган мақсад бўйича фойдаланиш;

ер участкаларидан самарали фойдаланиш — ер участкасининг маълум қисмидан атроф-муҳит муҳофазасини таъминлаган ҳолда, тупроқ унумдорлигини сақлаб ёки ошириб, шу ер участкасида маҳсулотни етиштириш учун сарфланган сарф-харажатлар нархидан кўп бўлган ҳажмда маҳсулот етиштириш;

ер участкаларидан хўжасизларча фойдаланиш — берилган ерларнинг ҳолатини яхшилаш ҳамда тупроқни муҳофаза қилиш бўйича зарур бўлган тадбирларни амалга оширмасдан, хўжалик фаолиятини юритиш натижасида мазкур ер майдонларида тупроқнинг бузилиши ёки йўқ бўлиб кетишига олиб келадиган сув ва шамол эрозиясидан, шунингдек, тупроқ қатлами унумдорлигининг пасайиши ва (ёки) муомаладан чиқиши оқибатида ерлардан белгиланган мақсад бўйича фойдаланиш ёки самарали фойдаланиш имкони бўлмайдиган ҳолатга келадиган усулларда фойдаланиш;

ер участкаларидан оқилона фойдаланиш — ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ва ижарачиларнинг ерларни муҳофаза қилиш ва табиий-иқтисодий шароитлар мақбул бўлган ўзаро таъсири ва мазкур ҳудуднинг хусусиятларини инобатга олиб, ишлаб чиқариш жараёнида юқори самарадорликка эришиши;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар — ерларнинг тоифасидан қатъи назар, қишлоқ хўжалиги эҳтиёжлари учун берилган ёки ушбу мақсадларга мўлжалланган ер турлари (суғориладиган ва лалми экин майдонлари, ҳайдаладиган ерлар, пичанзорлар, яйловлар, кўп йиллик мевали дов-дарахтлар эгаллаган ерлар);

тақдимнома — қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларга оид аниқланган қонун бузилиш ҳолатлари, уларнинг келиб чиқиш сабаблари ва бунга имконият яратиб бераётган шарт-шароитларни бартараф этиш хусусида қонун бузилишни бартараф этиш ваколатга эга бўлган органга ёки мансабдор шахсга киритиладиган ҳужжат;

ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаси — эгалик қилиш ёки фойдаланиш ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатларсиз ёки қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ажратилган ер участкасининг чегараларидан четга чиққан ҳолда эгаллаб олинган ер участкаси.

3. Ушбу Низом талаблари мулкчилик шаклидан қатъий назар, барча давлат органлари ва хўжалик бирлашмаларининг, шунингдек, фермер ва деҳқон хўжаликлари ҳамда бошқа қишлоқ хўжалиги ташкилотларининг қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларига нисбатан татбиқ этилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

4. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назорати республиканинг бутун ҳудудида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси (кейинги ўринларда — Инспекция) томонидан амалга оширилади.

(4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 1 апрелдаги 197-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 02.04.2025 й., 09/25/197/0299-сон)

5. Қуйидагилар қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш объекти ҳисобланади:

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан қатъий белгиланган мақсадларда фойдаланиш;

тупроқ унумдор қатламларини рухсатсиз олиб ташлаш, кўчириш ва йўқ қилишни тақиқлаш ва ерларнинг ишдан чиқишига йўл қўймаслик;

ерларнинг қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тоифасидан асоссиз бошқа тоифадаги ерларга ўтказилиши;

суғориладиган ерларга қишлоқ хўжалиги экинларини экмаслик;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни ажратиш даврида олинган инвестиция шартларини бажармаслик;

ерларнинг сифат жиҳатидан ҳолатларини пасайтирувчи жараёнларнинг олдини олиш бўйича мажбурий тадбирлар ва талабларга риоя этиш;

қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини тасарруф этиш ва қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши билан боғлиқ бошқа фаолиятларни амалга ошириш учун қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан мажбурий фойдаланиш билан боғлиқ талабларга риоя этиш;

ерларни рекультивация қилиш доирасидаги талабларга риоя этилиши;

ўзбошимчалик билан ерларнинг қишлоқ хўжалиги муомаласидан чиқишига сабаб бўлган ҳолларда етказилган зарарни ундириш.

6. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назорати ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ схема бўйича амалга оширилади.

2-боб. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга оширувчи давлат органлари ва уларнинг мансабдор шахслари

7. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назорати қуйидагилар томонидан амалга оширилади:

Олдинги таҳрирга қаранг.

Инспекциянинг Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланишни назорат қилиш бўлими;

(7-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Инспекциянинг Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар бошқармалари Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланишни назорат қилиш бўлимлари.

(7-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

8. Қуйидагилар қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш бўйича давлат инспекторлари (кейинги ўринларда — давлат инспекторлари) ҳисобланади:

Олдинги таҳрирга қаранг.

Инспекциянинг Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланишни назорат қилиш бўлими бошлиғи, бўлим бошлиғи ўринбосари ва мутахассислари;

(8-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Инспекциянинг Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар бошқармалари Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланишни назорат қилиш бўлимлари бошлиқлари, шуъба бошлиқлари, бўлим бошлиқлари ўринбосарлари ва мутахассислари.

(8-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

(9-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

10. Инспекциянинг ўз ваколати доирасида қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш тўғрисида қабул қилган қарорлари барча давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, жисмоний ва юридик шахслар томонидан бажарилиши мажбурий ҳисобланади.

(10-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

3-боб. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назорати амалга оширувчи давлат органларининг вазифалари

11. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга оширувчи давлат органлари қуйидагилар юзасидан назоратни олиб боради:

Олдинги таҳрирга қаранг.

а) Инспекция:

(11-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича комплекс тадбирлар бажарилиши;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан қатъий белгиланган мақсадларда фойдаланиш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланиш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатнинг мавжудлиги;

тупроқ унумдорлигининг пасайишига олиб келадиган ҳаракатларни амалга оширилмаслик;

қишлоқ хўжалиги экин майдонларини буталар ва майда дов-дарахтлар ўсишидан ҳамда ерларнинг техник ҳолати ёмонлашишига сабаб бўладиган бошқа жараёнлардан муҳофаза қилиш;

ер бузилиши билан боғлиқ ишларни бажаришда тупроқнинг унумдор қатламларини олиш, улардан мақсадли фойдаланилиши;

фойдали қазилмаларни қазиб олиш, қурилиш ишлари ва бошқа ишлар учун берилган қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг ушбу ишлар тугаллангандан кейин белгиланган мақсадда фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтирилиши;

қишлоқ хўжалиги экинларининг экилиши;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг асоссиз бошқа тоифаларга ўтказиб юборилиши, шу жумладан, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг ноқишлоқ хўжалиги мақсадларида ажратилишига йўл қўймаслик;

б) Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси органлари:

ерларнинг ишлаб чиқариш чиқиндилари ва бошқа чиқиндилар, кимёвий ва радиоактив моддалар, оқова сувлар билан ифлосланмаслиги;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда тақиқланган кимёвий воситалардан фойдаланмаслик.

Олдинги таҳрирга қаранг.

12. Инспекция қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш борасида қуйидаги ҳуқуқларга эга:

(12-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш доирасида аниқланган ер тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиши юзасидан материалларни тегишлилиги бўйича маъмурий ишларни кўриб чиқиш ваколатига эга бўлган ваколатли органларга тақдим этиш;

давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлардан уларга тегишли бўлган қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланиш ҳолатини (молиявий хўжалик фаолиятига аралашмаган ҳолда) мониторинг қилиб бориш, улардан зарур бўлган ахборот, ҳужжатлар ва бошқа материалларни бепул олиш;

Олдинги таҳрирга қаранг.

(12-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарорига асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг меъёрий қийматини ва сифат кўрсаткичларини аниқлаш, тупроқ бонитировкасини ўтказиш, тупроқ унумдорлигини ошириш, тупроқшунослик, геоботаникага оид тадқиқотларни амалга ошириш ишларини ташкил этишда ўрганишлар ўтказиш;

(12-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

ўзбошимчалик билан ерларнинг қишлоқ хўжалиги муомаласидан чиқишига сабаб бўлган ҳолларда етказилган зарарни ҳисоблаш ва ундириш бўйича тегишли чоралар кўриш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг ҳолатини, қишлоқ хўжалиги экинлари ва агротехник тадбирларни учувчисиз учиш аппаратлари (дронлар)дан белгиланган тартибда фойдаланган ҳолда, мониторинг қилиш мақсадида учувчисиз учиш аппаратлари (дронлар)дан фойдаланиш;

ер тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талаблари бузилишини бартараф этиш ва қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан оқилона фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш билан боғлиқ тадбирларни амалга оширишга қаратилган, бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш;

Олдинги таҳрирга қаранг.

ер тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиши натижасида етказилган зарарни қоплаш бўйича маблағларни ундириш чораларини кўриш, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни ноқишлоқ хўжалиги мақсадларида асоссиз ажратиш ҳолатлари юзасидан ер участкаларини қайтариш тўғрисида судга даъво киритиш;

(12-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

ер тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахсларни жавобгарликка тортиш учун ташкилотларга тақдимномалар киритиш ва материалларни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларига тақдим этиш;

ер тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларини тўлиқ ёки қисман олиб қўйиш тўғрисида тақдимномалар ҳамда қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни унумдорлигининг пасайиш ҳолатлари ҳақида маҳаллий давлат ҳокимияти органларига маълумотлар киритиш.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Инспекция қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

(12-банднинг ўн биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

4-боб. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш тартиби

13. Қуйидагилар қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш мақсадида ўрганиш ишларини бошлаш учун асос бўлади:

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ва Вазирлар Маҳкамасининг топшириқлари ёки ушбу топшириқлар ижросини таъминлаш мақсадида Инспекциянинг буйруқлари;

(13-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 1 апрелдаги 197-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 02.04.2025 й., 09/25/197/0299-сон)

ўтказилган мониторингдан олинган маълумотлар (ҳисоботлар) таҳлили;

жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари;

оммавий ахборот воситалари берган хабарлар, шунингдек, Интернет жаҳон ахборот тармоғида жойлаштирилган маълумотлар;

ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш юзасидан сўровлари.

14. Ўрганиш ишлари белгиланган тартибда давлат аттестациясидан ўтган ҳамда тегишли махсус гувоҳномага эга бўлган давлат инспекторлари томонидан уч иш куни ичида амалга оширилади.

15. Давлат инспекторларига ўрганиш ўтказиш ишларини амалга ошириш учун ҳудудга киришга тўсқинлик қилинган тақдирда, бу ҳақда ўрганиш ўтказилиши бошланган кунда давлат инспекторлари томонидан ўрганиш ишлари амалга ошириладиган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар раҳбари ёки унинг вазифасини бажарувчи шахс иштирокида далолатнома тузилади ва улар томонидан имзоланади.

Давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар раҳбари ёки унинг вазифасини бажарувчи шахс далолатномани имзолашдан бош тортганда, бу ҳақда далолатномага қайд этиб қўйилади.

Бунда ўрганиш ишларини амалга оширишга тўсқинлик қилган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар раҳбари ёки унинг вазифасини бажарувчи шахсни тегишли жавобгарликка тортиш бўйича қонунчилик ҳужжатларида белгиланган чоралар кўрилади.

Ўрганиш ишларини амалга оширишга тўсқинлик қилган шахсларнинг жавобгарликка тортилиши ўрганиш ишларини бекор қилиш учун асос бўлмайди.

Олдинги таҳрирга қаранг.

16. Ер тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиш ҳолатлари юзасидан келиб тушган мурожаатлар бўйича зарур ҳолларда Инспекция ва унинг ҳудудий бошқармалари ўрганиш ишларини амалга ошириш учун тегишли ташкилотлардан икки иш куни ичида мутахассисларни жалб қилиши мумкин.

(16-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Мутахассислар жалб қилинганлиги тўғрисидаги маълумот ўрганиш ишлари амалга оширилаётган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар раҳбарига етказилиши лозим.

17. Ўрганиш ишлари якунланган кунида давлат инспекторлари томонидан ўрганиш натижаси юзасидан мазкур Низомга 2-иловада келтирилган шаклда маълумотнома расмийлаштирилади.

18. Ўрганиш жараёнида ҳар бир масала тўлиқ ўрганилиши ва маълумотномада қайд этилиши лозим.

Ўрганишга асос бўлган масала бўйича камчилик аниқланмаганда, давлат инспектори томонидан бу ҳақда маълумотномада кўрсатилади.

19. Маълумотномада етарли даражада исботланмаган, асоссиз, тахминий хулосалар бўлмаслиги лозим. Агарда ўрганиш давомида қонун бузилиш ҳолатлари аниқланмаса, бу маълумотномада қайд этилади.

20. Ўрганиш ишлари якунланган кунда икки нусхада маълумотнома тузилиб, уларнинг ҳар бири давлат инспектори, ўрганиш амалга оширилган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар раҳбари томонидан имзоланади ва бир нусхаси ўрганиш амалга оширилган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектларда қолдирилади.

Ўрганиш ишлари амалга оширилган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар раҳбари ёки унинг вазифасини бажарувчи шахс маълумотномани имзолашдан бош тортган тақдирда, бу ҳақда ўрганиш бўйича давлат инспектори томонидан далолатнома расмийлаштиради ва маълумотномага илова қилинади. Бу ҳолатда маълумотноманинг бир нусхаси ўрганиш амалга оширилган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектларга почта орқали хат билан юборилади.

21. Ўрганиш маълумотномаси имзоланиб, ўрганиш ишлари амалга оширилган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектларга топширилган кун ўрганиш тугалланган кун деб ҳисобланади.

22. Давлат инспектори ўрганиш якунлангандан сўнг барча ҳужжатлар йиғмажилдини шакллантиради.

Йиғмажилдда:

ўрганиш давомида тузилган маълумотлар ва далолатномалар;

ўрганиш маълумотномасида акс этган қонун бузилиш ҳолатларини тасдиқловчи ҳужжатлар, уларга йўл қўйган айбдор шахсларнинг тушунтириш хатлари;

ўрганиш давомида аниқланган ҳолатларнинг фото суратлари;

жойнинг харитасидан кўчирма бўлади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

23. Давлат инспекторлари йиғмажилдни уч иш кунида Инспекциянинг Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланишни назорат қилиш бўлимига ёки ҳудудий бошқармаларига тақдим этади.

(23-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

24. Инспекция бошлиғи, ўринбосарлари ва Инспекциянинг ҳудудий бошқармалари бошлиқлари ва ўринбосарлари беш иш куни ичида ҳужжатларни кўриб чиқади ёки тегишлилиги бўйича маъмурий ишни кўриб чиқиш ваколатига эга бўлган органларга юборади.

(24-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

25. Жарима солиш тўғрисидаги қарорни ижро этиш Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 332¹-моддасига мувофиқ амалга оширилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

26. Инспекция бошлиғи, Инспекциянинг ҳудудий бошқармалари бошлиқлари қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларга оид қонун бузилиш ҳолатлари, уларнинг келиб чиқиш сабаблари ва бунга имконият яратиб бераётган шарт-шароитларни бартараф этиш хусусида ўрганиш ишлари якуни бўйича беш иш куни ичида тақдимнома киритади.

(26-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ўрганиш ишлари амалга оширилган барча давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар раҳбарлари томонидан бир ой муддатда тақдимнома кўриб чиқилиши ва натижаси тўғрисида Инспекцияга ва унинг ҳудудий бошқармаларига маълум қилиниши шарт.

(26-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

27. Давлат инспекторлари ҳужжатларни кўриб чиқиш натижасида ўзбошимчалик билан ерларнинг қишлоқ хўжалиги муомаласидан чиқишига сабаб бўлган ҳолларда етказилган зарарлар бўйича ушбу зарарларни ундириш чораларини кўради.

(27-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

5-боб. Якунловчи қоида

28. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш тартиби тўғрисида низомга
1-ИЛОВА

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш

СХЕМАСИ

Олдинги таҳрирга қаранг.

Босқичлар	Субъектлар	Тадбирлар	Муддатлар
Босқичлар	Субъектлар	Тадбирлар	Муддатлар

1-босқич	Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси ва унинг ҳудудий бошқармалари	1. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини республиканинг бутун ҳудудида амалга оширади: а) тадбиркорлик субъектлари фаолиятида қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан мақсадли фойдаланиш юзасидан ўтказадиган ўрганишларни Текширувларни электрон рўйхатга олишнинг ягона тизимида рўйхатга олинмаган ҳолда амалга ошириш; б) қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларини муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш мақсадида ўрганиш ишларини амалга ошириш.	Доимий равишда
1-босқич			Доимий равишда

2-босқич	Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси ва унинг ҳудудий бошқармаларининг қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш бўйича давлат инспекторлари	Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш бўйича ўрганиш ишларини бошлаш, бунда: Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси, Вазирлар Маҳкамаси, Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг ёки Инспекциянинг топшириқлари; ўтказилган мониторингдан олинган маълумотлар таҳлили; жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари; оммавий ахборот воситалари берган хабарлар, шунингдек, Интернет жаҳон ахборот тармоғида жойлаштирилган маълумотлар; ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш юзасидан сўровлари.	Уч иш куни ичида
2-босқич			Уч иш куни ичида

3-босқич	Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш бўйича давлат инспекторлари	Ўрганиш ишларини амалга ошириш учун тўсқинлик қилинган тақдирда, ўрганиш ишлари амалга ошириладиган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар раҳбари ёки унинг вазифасини бажарувчи шахс иштирокида далолатнома тузади ва улар томонидан имзоланишини таъминлайди.	Заруратга кўра, ўрганиш бошланган кунда
3-босқич			Заруратга кўра, ўрганиш бошланган кунда

4-босқич	Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси ва унинг ҳудудий бошқармалари	Ер тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиш ҳолатлари юзасидан келиб тушган мурожаатлар бўйича тегишли ташкилотлардан мутахассисларни жалб қилади.	Заруратга кўра, икки иш куни ичида
4-босқич			Заруратга кўра, икки иш куни ичида

5-босқич	Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш бўйича давлат инспекторлари	1. Ўрганиш ишлари якуни бўйича икки нусхада маълумотнома расмийлаштиради.	Ўрганиш якунланган кунда
		2. Ўрганиш ишлари якуни бўйича барча ҳужжатлар йиғмажилдини шакллантиради.	Ўрганиш якунланган кунда
		3. Йиғмажилдни Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси ёки унинг ҳудудий бошқармаларига тақдим этади.	Уч иш куни ичида

6-босқич	Инспекция бошлиғи, ўринбосарлари ва Инспекциянинг ҳудудий бошқармалари бошлиқлари ва ўринбосарлари	1. Ўрганиш натижалари бўйича ҳужжатларни кўриб чиқади ёки тегишлилиги бўйича ишни кўриб чиқиш ваколатига эга бўлган органларга юборади. 2. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларга оид қонун бузилиш ҳолатлари, уларнинг келиб чиқиш сабаблари ва бунга имконият яратиб бераётган шарт-шароитларни бартараф этиш бўйича давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектларга тақдимнома киритади.	Беш иш куни ичида
6-босқич			Беш иш куни ичида

7-босқич	Ўрганиш ишлари амалга оширилган давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари, хўжалик юритувчи субъектлар	Тақдимномани кўриб чиқади ва натижаси тўғрисида Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси ёки унинг ҳудудий бошқармаларига маълум қилади.	Бир ой муддатда
7-босқич			Бир ой муддатда

(1-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни муҳофаза қилиш бўйича давлат назоратини амалга ошириш тартиби тўғрисида низомга
2-ИЛОВА

МАЪЛУМОТНОМА

20____ йил «____»__________

Тошкент шаҳри

Ўрганиш ишлари амалга
оширилган ташкилот:

—

_________________________________________

Ўрганиш ишлари учун асос

—

_________________________________________

Ўрганиш ишларини амалга оширувчилар Ф.И.О. ва лавозими

—

_________________________________________

Ўрганиш ишлари амалга оширилган соҳа

—

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан мақсадли фойдаланиш юзасидан

Ўрганиш ишларида иштирок этган ташкилот ходими

—

_________________________________________

Ўрганиш ишлари натижаси бўйича қуйидагилар тавсия этилади:

Ушбу маълумотномада кўрсатиб ўтилган ер тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг

бузилиш ҳолатлари ва унинг оқибатларини бартараф этиш юзасидан « _________________________»
________________________________га______кун муддатда бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма берилди.

Маълумотномани туздик:

____________________________

___________________

Маълумотнома билан танишдим, эътирозларим ____________________ (бор ёки йўқ) ва бир нусха олдим:

Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 январдаги 22-сон қарорига
3-ИЛОВА

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини амалга ошириш тартиби тўғрисида

НИЗОМ

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини (кейинги ўринларда — ер тузиш ишлари) амалга ошириш тартибини белгилайди.

Мазкур Низом талаблари жойнинг ўзида овуллар, қишлоқлар, посёлкалар, туманлар, шаҳарлар, вилоятларнинг чегараларини белгилаш ҳамда барча ерларни рўйхатга олиш ҳамда фойдаланилмаётган, самарасиз фойдаланилаётган ёки белгиланган мақсадда фойдаланилмаётган ерларни доимий аниқлаб бориш йўналишларига татбиқ этилмайди.

2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

ер тузиш ишлари объектлари — қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг турлари, ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, қишлоқ хўжалиги билан шуғулланувчи ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ва ижарачиларининг ер участкалари;

ер тузиш ҳужжатлари — ер тузиш ишларини амалга ошириш натижасида расмийлаштирилган ҳужжатлар, ер ахборот тизими портали харитаси ва маълумотлари;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш — қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан самарали ва оқилона фойдаланиш, ушбу ерларни муҳофаза қилишни ташкил этиш ҳамда қишлоқ хўжалиги билан боғлиқ бўлган ер тузиш лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишга қаратилган тадбирлар тизими.

3. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (кейинги ўринларда — Вазирлик) қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини амалга оширишни тартибга солиш доирасида қуйидаги ваколатларга эга:

Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармалари ва туман (Қувасой шаҳар) қишлоқ хўжалиги бўлимларининг, шунингдек, «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти (кейинги ўринларда — «Ўздаверлойиҳа» институти) ва унинг ҳудудий бўлинмаларининг ер тузиш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштириш;

ер тузиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларни ишлаб чиқиш.

4. Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармалари ва туман (Қувасой шаҳар) қишлоқ хўжалиги бўлимлари қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш соҳасида қуйидаги вазифаларни амалга оширади:

ер тузиш ишларини ташкил этиш;

қишлоқ хўжалиги экинларини жойлаштириш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан самарали ва оқилона фойдаланишни, ушбу ерларни муҳофаза қилишни ташкил этиш;

ер ахборот тизими порталини маълумотлар билан таъминлаш;

қишлоқ хўжалиги экинлари экилиши, ривожланиши ва ҳосил тўпланиши ҳамда ерга ишлов бериш билан боғлиқ агротехник тадбирларнинг ўтказилиши юзасидан мониторинг юритиш.

5. «Ўздаверлойиҳа» институти ер тузиш ишлари бўйича қуйидаги вазифаларини амалга оширади:

ер тузиш ишларини амалга ошириш;

ер тузиш лойиҳалари ва ҳужжатларини экспертизадан ўтказиш;

ер тузиш бош чизмаларини ишлаб чиқиш, келишиш ва амалга ошириш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкасининг харитаси (плани) ва тавсифини тайёрлаш, ердан фойдаланувчиларга ер участкаларини жойида ўлчаб бериш, унинг чегараларини белгилаш ва марза белгиларини ўрнатиш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни ва уларга экинлар экилишини хатловдан ўтказиш ишларини бажариш;

учувчисиз учиш аппаратлари ёрдамида маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва бошқа идоралар, шунингдек, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ва ижарачилар буюртмаларига кўра шартнома асосида қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар ва экин майдонларида мониторинг ишларини юритиш, агротехник тадбирларни ўтказиш, ер тузиш ва ерларни муҳофаза қилиш, қишлоқ хўжалигини рақамлаштириш тадбирларини амалга ошириш;

ер тузиш ишларини амалга ошириш натижалари бўйича олинган маълумотлар асосида қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни рақамлаштириш, ер ахборот тизими порталини яратиш ва доимий янгилаб боришни ташкил этиш.

6. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишлари ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ схема бўйича амалга оширилади.

2-боб. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини ташкил этиш тартиби

7. Ер тузиш ишлари Вазирлар Маҳкамаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ҳамда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қарорларига ёки юридик ва жисмоний шахсларнинг буюртмаларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети параметрларида мазкур тадбирлар учун назарда тутилган маблағлар, буюртмачиларнинг маблағлари ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

8. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер участкаларини бериш бўйича лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш, ерлар ҳолатини яхшилаш ва уларни муҳофаза қилиш, ушбу ерларда алмашлаб, навбатлаб экиш, эрозияга қарши ва мелиорация тадбирларини амалга оширишга қаратилган лойиҳалар ишлаб чиқилади.

9. Ер тузиш ишлари қуйидагиларга бўлинади:

истиқболга мўлжалланган ва лойиҳалаштириш олдидан амалга ошириладиган;

хўжаликлараро ва хўжалик ичидаги.

10. Истиқболга мўлжалланган ва лойиҳалаштириш олдидан амалга ошириладиган ер тузиш ишларига қуйидагилар киради:

республика бўйича қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан оқилона ва самарали фойдаланиш ҳамда уларни муҳофаза қилиш бўйича бош режаларни ишлаб чиқиш;

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳри ва туманларда (Қувасой шаҳар) қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан оқилона ва самарали фойдаланиш ҳамда уларни муҳофаза қилиш режаларини ишлаб чиқиш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг тупроқ унумдорлигини сақлаш, тиклаш, ошириш ва ерлардан оқилона, самарали фойдаланиш ҳамда уларни муҳофаза қилиш билан боғлиқ истиқболли режаларни, давлат дастурларини ва ҳудудий дастурларни ишлаб чиқиш.

11. Хўжаликлараро ер тузиш ишларига қуйидагилар киради:

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни жойлашишидаги ноқулайликларни бартараф этган ҳолда, ушбу ерлардан фойдаланувчиларнинг янги ер участкаларини ташкил этиш ва мавжуд ерлардан самарали фойдаланиш бўйича лойиҳаларини тузиш;

муҳофаза қилинадиган муҳандислик-коммуникация объектлари атрофида муҳофаза зоналарини, шунингдек, сув объектларининг сувни муҳофаза қилиш ва санитария муҳофаза зоналарини белгилаш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни ва уларга экинлар экилишини, шунингдек, қишлоқ хўжалигида фойдаланишдан чиққан ерларни хатловдан ўтказиш ва қайта фойдаланишга киритиш юзасидан лойиҳалар ишлаб чиқиш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг сув таъминоти ва мелиоратив ҳолати ёмонлашган ерларни хатловдан ўтказиш ва уларни яхшилаш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш;

сув объектлари, суғориш тармоқлари ва зах қочириш тармоқларини ҳамда ижтимоий ва маданий иншоотлар, қурилиш бинолари каби объектларнинг буюртма асосида хариталарини тайёрлаш;

тупроқ унумдорлигини сақлаш, тиклаш ва ошириш, бузилган ерларни рекультивация қилиш;

тупроқни селлар, кўчкилар, сув босиши, захлаш, қақраб қолиш, зичлашишдан ва бошқа салбий таъсирга мойил ерларни сақлаш бўйича ишчи лойиҳаларни ишлаб чиқиш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни хатловдан ўтказиш орқали фойдаланилмаётган, самарасиз фойдаланилаётган ёки белгиланган мақсадда фойдаланилмаётган ерларни доимий аниқлаб бориш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг норматив қийматини аниқлаш;

яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқот ишларини ўтказиш;

ерлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишга оид тадбирларни ўтказиш.

12. Хўжалик ичидаги ер тузишга қуйидагилар киради:

қишлоқ хўжалиги ташкилотлари ҳудудини хўжалик негизида белгилаб олиш;

қишлоқ хўжалиги экин турларини жойлаштириш;

қишлоқ хўжалиги экинларини илмий асосланган тарзда алмашлаб экишни жорий қилиш;

тупроқ эрозиясига қарши курашиш тадбирларини ишлаб чиқиш;

боғлар ва узумзорлар, яйлов ва пичанзорлар ҳудудларини ташкил қилиш;

мева ва ўрмон дарахтзорларини барпо этиш мақсадида тоғ ёнбағирларида террасалар (супалар) қуриш;

суғориладиган ерларни комплекс реконструкция қилиш.

13. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ўтказиладиган ер тузиш ишлари таркибида ерлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш билан боғлиқ бошқа лойиҳалар ҳам ишлаб чиқилиши мумкин.

14. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер участкасининг тасдиқланган чизмаси (плани) ер участкасига бўлган ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатларни ажралмас қисми ҳисобланиб, ер участкасининг тавсифини тайёрлаш, жойида чегараларини кўрсатиб бериш, агар қонунчиликда бошқача қоида белгиланган бўлмаса, қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар, шу жумладан ер участкасини олувчининг маблағлари ҳисобидан «Ўздаверлойиҳа» институти ва унинг ҳудудий бўлинмалари томонидан амалга оширилади.

15. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишлари (ер тури, контури, чегараси ва ҳуқуқ эгалари) тўғрисидаги маълумотлар «Ўздаверлойиҳа» институтининг ер ахборот тизими порталида шакллантирилади ва Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг Миллий геоахборот тизимига интеграция қилинади.

3-боб. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини амалга ошириш тартиби

16. Ер тузиш ишлари қуйидагиларни ўз ичига олади:

қишлоқ хўжалиги ерларининг меъёрий қийматини аниқлаш;

қишлоқ хўжалиги ерларини хатловдан ўтказиш;

яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқотлар олиб бориш;

қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчиликларини аниқлаш;

ер тузиш лойиҳаларини ишлаб чиқиш;

қишлоқ хўжалиги экинларини жойлаштириш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни консервация қилиш;

сув объектларининг сувни муҳофаза қилиш ва санитария-муҳофаза зоналарини белгилаш;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан оқилона фойдаланишни ва уларни муҳофаза қилишни ташкил этиш;

ер тузиш ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва расмийлаштириш.

ер ахборот тизими порталини юритиш.

17. Ер тузишда:

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг норматив қийматини аниқлаш Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 18 августдаги 235-сон қарори билан тасдиқланган Қишлоқ хўжалиги экин майдонларининг норматив қийматини аниқлаш тартиби тўғрисидаги низомга;

яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқотларни ўтказиш Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 23 апрелдаги 299-сон қарори билан тасдиқланган Яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқот ишларини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 19 августдаги 689-сон қарори билан тасдиқланган Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисида низомга;

қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчиликларини аниқлаш Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 25 майдаги 146-сон қарори билан тасдиқланган Ер участкалари эгалари, фойдаланувчилари, ижарачилари ва мулкдорларига етказилган зарарлар, қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчиликларига, шунингдек, ерларнинг қишлоқ хўжалиги муомаласидан чиқишига сабаб бўлган ҳолларда етказилган зарар ўрнини қоплаш тартиби тўғрисидаги низомга;

қишлоқ хўжалиги экинларини жойлаштириш Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 24 августдаги 505-сон қарори билан тасдиқланган Қишлоқ хўжалиги экинларини оқилона жойлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни консервация қилиш ишлари Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 17 декабрдаги 791-сон қарори билан тасдиқланган Қишлоқ хўжалиги ерларини консервация қилиш тартиби тўғрисидаги низомга;

сув объектларининг сувни муҳофаза қилиш ва санитария-муҳофаза зоналарини белгилаш Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 11 декабрдаги 981-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги сув объектларининг сувни муҳофаза қилиш ва санитария-муҳофаза зоналарини белгилаш тартиби тўғрисида низомга мувофиқ амалга оширилади.

18. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан оқилона фойдаланишни ва уларни муҳофаза қилишни ташкил этиш ва режалаштириш хўжаликлараро ва хўжалик ички ер тузиш лойиҳалари кўринишида қуйидаги босқичларда амалга оширилади:

тайёргарлик ишлари;

дала-қидирув ишлари;

ер тузиш лойиҳасини ишлаб чиқиш;

лойиҳа ҳужжатларини кўриб чиқиш ва тасдиқлаш;

лойиҳани жойига кўчириш;

ер тузиш ҳужжатларини расмийлаштириш ва буюртмачига бериш;

ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ва ижарачилар томонидан лойиҳанинг бажарилиши бўйича муаллифлик назоратини ўрнатиш.

19. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг ер ахборот тизими техник талабларини ва техник топшириқларини ишлаб чиқиш ер ахборот тизими маълумотларини шакллантириш ва янгилаб бориш тартибида амалга оширилади.

4-боб. Якунловчи қоидалар

20. Ер тузиш ишлари жараёнида келиб чиқадиган низолар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ҳал қилинади.

21. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
ИЛОВА

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини амалга ошириш

СХЕМАСИ

1. Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармалари ва туман (Қувасой шаҳар) қишлоқ хўжалиги бўлимлари, шунингдек, «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институтининг ер тузиш соҳасидаги фаолияти Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан мувофиқлаштиради.

2. Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармалари ва туман (Қувасой шаҳар) қишлоқ хўжалиги бўлимлари ер тузиш ишларини ташкил этади, қишлоқ хўжалиги экинларини жойлаштиради, қишлоқ хўжалиги ерларидан самарали ва оқилона фойдаланиш, ерларни муҳофаза қилишни ташкил этади, экинлар экилиши, ривожланиши ва агротехник тадбирларнинг ўтказилиши юзасидан мониторинг юритади ва ер ахборот тизими порталини маълумотлар билан таъминлайди.

3. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, юридик ва жисмоний шахслар ер тузиш ишларини амалга ошириш учун «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти ва унинг ҳудудий бўлинмаларига буюртма беради.

4. «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти ва унинг ҳудудий бўлинмалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, юридик ва жисмоний шахсларнинг буюртмалари асосида ер тузиш ишларини амалга оширади.

5. «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти ва унинг ҳудудий бўлинмалари қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишлари (ер тури, контури, чегараси ва ҳуқуқ эгалари) тўғрисидаги маълумотларни «Ўздаверлойиҳа» институтининг ер ахборот тизими порталида шакллантирилади.

6. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда амалга оширилган ер тузиш ишлари тўғрисидаги маълумотлар «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти ер ахборот тизими орқали Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг Миллий геоахборот тизимига интеграция қилинади.

Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 январдаги 22-сон қарорига
4-ИЛОВА

«Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти фаолиятини самарали йўлга қўйиш бўйича амалга ошириладиган

ЧОРА-ТАДБИРЛАР РЕЖАСИ

Т/р	Тадбирлар	Амалга ошириш механизми	Бажариш муддати	Масъул ижрочилар
1.	Қишлоқ хўжалиги экинларини оқилона жойлаштириш тўғрисидаги маълумотларини ер ахборот тизими порталида акс эттириш.	1. Ҳудуднинг табиий иқлим шароити, жойлашуви, сув таъминоти, тупроқ унумдорлигидан келиб чиқиб, ҳудудларнинг ихтисослашувини белгилаш ва экинларни жойлаштириш. 2. Қишлоқ хўжалиги экинларини жойлаштириш тўғрисидаги ҳар йилги маълумотларни ер ахборот тизими порталига киритиш. 3. Қишлоқ хўжалиги экинларининг экилиши ва ривожланиш ҳолатини мониторинг қилиш натижаларини ер ахборот тизими порталига киритиб бориш. 4. Мониторинг натижаларини фойдаланувчиларга белгиланган тартибда ер ахборот тизими портали орқали тақдим этиш.	2022 йилдан бошлаб, доимий	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари
2.	Яйлов ва пичанзорларда геоботаника тадқиқотларини ўтказиш бўйича ҳамкорликни йўлга қўйиш.	«Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти билан қуйидаги йўналишлар бўйича ҳамкорликни йўлга қўйиш: 1. Фанлар академияси Ботаника институти билан яйлов ўсимликларининг тарқалиши бўйича; 2. Давлат экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қўмитаси билан Қизил китобга киритилган ўсимликлар, яйловларнинг деградацияси ва унинг атроф-муҳитга таъсирлари бўйича; 3. Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат қўмитаси билан яйловларда чорва молларини алмашлаб боқиш бўйича; 4. Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси билан ўрмон фонди яйловларида ўсимлик дунёсини ўрганиш ва яхшилаш бўйича; 5. Пиллачилик ва қоракўлчиликни ривожлантириш қўмитаси билан уларнинг тасарруфидаги яйловларда ўсимлик дунёсини ўрганиш ва чорва молларини алмашлаб боқиш бўйича.	2022 йил I чорак, доимий	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат қўмитаси, Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси, Пиллачилик ва қоракўлчиликни ривожлантириш қўмитаси
3.	«Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти геофазовий маълумотлар инфратузилмасини такомиллаштириш.	1. «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти ва унинг ҳудудий бўлинмалари таркибида жисмоний ва юридик шахсларга хизмат кўрсатувчи Геофазовий маълумотлар инфратузилма (ГМИ) бўлимини ташкил этиш.	2022 йил I чорак	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги
3.		2. ГМИ бўлимлари томонидан ердан фойдаланувчиларга ер ахборот тизими портали орқали интерактив хизматларни кўрсатишни жорий этиш.	2022 йил I чорак	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги
4.	«Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти илмий ходимлари ва тадқиқотчиларининг ер тузиш, кадастр, геоботаника, геофазовий маълумотлар инфратузилмаси, геодезия ва картография соҳасида Олий таълим вазирлиги ва илмий-тадқиқот институтлари билан ҳамкорлигини таъминлаш.	Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти ер тузиш йўналишидаги муаммолар ва уларни илмий ечимига қаратилган илмий лойиҳалар танловини эълон қилиш учун лойиҳаларни белгиланган тартибда Инновацион ривожланиш вазирлигига тақдим этиш.	2022 йил I чорак	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Фанлар академияси, Инновацион ривожланиш вазирлиги
4.		Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти билан ҳамкорликда илмий лойиҳаларни амалга ошириш.	2022 йилдан бошлаб, доимий
5.	Соҳа мутахассисларини маънавий рағбатлантириш.	«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ер тузувчи» фахрий унвонини таъсис этиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш.	2022 йил III чорак	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги
6.	«Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институтининг ҳудудий бўлинмаларида илмий-тадқиқот ишларини амалга ошириш мақсадида ўқув-тажриба хўжаликларини ташкил этиш хамда қишлоқ хўжалиги экинларини экиш ва доимий кузатув мониторингини олиб бориш.	1. Илмий-тадқиқот ишларини амалга ошириш мақсадида ўқув-тажриба хўжаликларини ташкил этиш. 2. Қишлоқ хўжалиги экинларини экиш ва етиштириш.	2022 йил II чорак, доимий	Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари
6.		Бунда спекторли камералар билан жиҳозланган дронлардан фойдаланган ҳолда, етиштирилаётган қишлоқ хўжалиги экинларининг ривожланиши бўйича доимий кузатув мониторингини амалга ошириш ва дронларда олинган суратларга ишлов бериш орқали мониторинг тизимини такомиллаштириш бўйича илмий-асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқиш назарда тутилади.	доимий

Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 январдаги 22-сон қарорига
5-ИЛОВА

Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасида ер мониторинги тўғрисида низомни тасдиқлаш ҳақида» 2000 йил 23 декабрдаги 496-сон қарорига киритилаётган ўзгартиришлар

1. 2-банддаги «Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси» сўзлари «Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги» сўзлари билан алмаштирилсин.

2. Қарорга иловада:

а) 9-бандда:

биринчи хатбошидаги «Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси» сўзлари «Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги» сўзлари билан алмаштирилсин;

учинчи хатбошидаги «Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси» сўзлари «Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар бўйича) ва Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги» сўзлари билан алмаштирилсин;

б) 10-банддаги «Ер мониторинги Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси» сўзлари «Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер мониторинги Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳамда бошқа тоифадаги ерларда Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги» сўзлари билан алмаштирилсин;

в) 17-банддаги «туманлар (шаҳарлар) ер ресурслари ва давлат кадастри бўлимлари» сўзлари «туманлар (Қувасой шаҳар) қишлоқ хўжалиги бўлимлари ва Кадастр агентлиги туманлар (шаҳарлар) бўлимлари» сўзлари билан алмаштирилсин;

г) 18-банддаги «Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ер ресурслари ва давлат кадастри бошқармалари» ва «Ергеодезкадастр давлат қўмитасига» сўзлари тегишлича «Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармалари (қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар бўйича), Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари» ва «Қишлоқ хўжалиги вазирлигига, Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигига» сўзлари билан алмаштирилсин.

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.01.2022 й., 09/22/22/0024-сон; 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон; 02.04.2025 й., 09/25/197/0299-сон)