1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar]
[TSZ:
1.Moliya / Banklar va boshqa kredit muassasalari. Kreditlar]
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy
banki Boshqaruvi tomonidan
1998-yil 9-noyabrda 426-son bilan
(19/7-son bayonnoma)
“TASDIQLANGAN”
Bankning ustav fondi miqdorini, aksiyadorlari tarkibini, nomlanishi va joylashgan joyini o‘zgartirish, ustaviga o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatdan o‘tkazish tartibi to‘g‘risida
Nizom
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1998-yil 19-dekabrda 573-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan]
LexUZ sharhi
Mazkur nizom O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2020-yil 25-maydagi 12/5-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan qabul qilingan ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risida”gi qaroriga (ro‘yxat raqami 3253, 30.06.2020-y.) asosan 2020-yil 1-oktabrdan o‘z kuchini yo‘qotadi.
LexUZ sharhi
Mazkur nizomga O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 14-apreldagi 14/20-sonli “Bank ustav kapitali miqdorini, aksiyadorlar tarkibini, bank nomi va manzilini o‘zgartirish, ustavga kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatdan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirishlar kiritish haqida”gi qaroriga (ro‘yxat raqami 573-7, 02.05.2018-y.) asosan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan.
1.1. Mazkur Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
ustav kapitali ― aksiyadorlar tomonidan to‘langan barcha aksiyalarning nominal qiymati;
e’lon qilingan aksiyalar ― bank tomonidan ustav kapitaliga qo‘shimcha ravishda chiqarilishi mumkin bo‘lgan aksiyalar umumiy summasi, ularning nominal qiymati bank ustav kapitaliga kiritilmaydi.
1.2. Tijorat banki ustaviga kiritiladigan barcha o‘zgartirish va qo‘shimchalar O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankida (keyingi o‘rinlarda — Markaziy bank) ro‘yxatga olinishi lozim.
1.3. Bank ustaviga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidagi qaror aksiyadorlar umumiy yig‘ilishi tomonidan umumiy yig‘ilishda ishtirok etuvchi ovozga ega aksiyalar egalari bo‘lgan aksiyadorlarning ko‘pchilik to‘rtdan uch qismi ovoz bergan holda qabul qilinadi. Ovoz berish “bitta aksiya ― bir ovoz” tamoyili bo‘yicha amalga oshiriladi.
Bankning yagona muassisi bo‘lib davlat hisoblangan hollarda bankning ustaviga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidagi qaror Huqumat tomonidan qabul qilinadi.
1.4. Ustavga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatdan o‘tkazish uchun bank aksiyadorlar umumiy yig‘ilishi tegishli qaror qabul qilgan kundan boshlab bir oy mobaynida Markaziy bankning Kredit tashkilotlari prudensial nazorati departamentiga (keyingi o‘rinlarda ― Prudensial nazorati departamenti) quyidagi hujjatlarni uch nusxada taqdim etadi:
Bank kengashi raisi imzolagan bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi iltimosnoma (davlat yagona muassisi hisoblangan banklar iltimosnomasini Boshqaruv raisi imzolaydi);
ustavga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida qaror qabul qilingan bank aksiyadorlari umumiy yig‘ilishining bayonnomasi;
Bank kengashi raisi imzolagan bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar matni.
1.5. Taqdim etilgan hujjatlar qonunchilik va mazkur Nizom talablariga mos kelgan hollarda Prudensial nazorati departamenti Bank nazorati qo‘mitasiga (keyingi o‘rinlarda ― Qo‘mita) bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi masalani ko‘rib chiqish uchun kiritadi, aks holda hujjatlar bankka qayta ishlash uchun qaytariladi.
Ustavga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ko‘rib chiqish va ro‘yxatga olish 30 kun muddat ichida amalga oshiriladi.
1.6. Qo‘mita tomonidan bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish to‘g‘risida qaror qabul qilinganidan keyin Prudensial nazorati departamenti tomonidan bank ustavining titul varag‘iga o‘zgartirish va qo‘shimchalar ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida yozib qo‘yiladi, taqdim etilgan hujjatlarning bir nusxasi Markaziy bankda saqlanadigan bankning yuridik yig‘majildiga tikib qo‘yiladi.
Ro‘yxatga olingan hujjatlar bir nusxadan bankning bosh ofisi joylashgan erdagi tegishli Markaziy bank Bosh boshqarmasiga va bankka bank yuridik yig‘majildiga tikib qo‘yish uchun topshiriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining Bosh boshqarmalari va bank bank ustavining titul varag‘iga o‘zgartirish va qo‘shimchalar ro‘yxatga olinganligini qayd etadi.
1.7. Bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar hajmi katta bo‘lib, ular ustav bilan ishlashni murakkablashtirgan yoki boshqa hollarda Markaziy bank ushbu bankdan mazkur Nizomning 1.4-bandida ko‘rsatilgan hujjatlarga qo‘shimcha ravishda ustavning yangi tahririni (uch nusxada) taqdim etishni talab qilish huquqiga ega.
Bu holda Qo‘mita bankning yangi tahrirdagi ustavini ro‘yxatga oladi.
1.8. Bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar ular Markaziy bankda ro‘yxatga olingan sanadan boshlab kuchga kiradi. Bank ustaviga kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar ro‘yxatdan o‘tkazilgach uning ajralmas qismi hisoblanadi.
Taqdim etilgan hujjatlar qonunchilik hamda mazkur Nizom talablariga mos kelmagan hollarda hujjatlar bankka qayta ishlash uchun qaytariladi.
2. BANK USTAV KAPITALI MIQDORINING O‘ZGARIShI VA O‘ZGARIShNI RO‘YXATGA OLISh TARTIBI
2.1. Bank ustav kapitali miqdorining o‘zgarishi ustav kapitali miqdorining oshirilishi yoki kamaytirilishi shakllarida amalga oshirilishi mumkin.
Ustav kapitali miqdorining oshirilishi
2.2. Bank ustav kapitali qo‘shimcha aksiyalarni joylashtirish yo‘li bilan amalga oshirilishi mumkin.
2.3. Aksiyalarning nominal qiymatini oshirish yo‘li bilan bank ustav kapitalini oshirish quyidagi usullar bilan amalga oshirilishi mumkin:
moliyaviy yil yakuni bo‘yicha ko‘rilgan foydaning bir qismini yoki hammasini aksiyalar nominal qiymatini oshirishga yo‘naltirish;
aksiyadorlar tomonidan aksiyalar nominal qiymati oshirilgan qismining to‘lanishi;
moliyaviy yil yakuni bo‘yicha ko‘rilgan bank foydasini aksiyalar nominal qiymatini oshirishga yo‘naltirish va aksiyadorlar tomonidan aksiyalar oshirilgan nominal qiymatining yetishmaydigan qismining to‘lanishi.
Nominal qiymati oshirilishi tufayli ishtirok etishdan bosh tortgan aksiyadorga tegishli nominal qiymati oshirilgan aksiyalar amaldagi qonunchilikka binoan potensial aksiyadorlar o‘rtasida joylashtirilishi mumkin.
2.4. Ustav kapitalini oshirish uchun mazkur Nizomning 1.3-bandiga muvofiq belgilangan bankning vakolatli organi e’lon qilingan aksiyalar, shu jumladan ularning miqdori, nominal qiymati, toifasi, turlari, ular beradigan huquqlar to‘g‘risidagi o‘zgartirish va qo‘shimchalarni bank ustaviga kiritish haqida qaror qabul qiladi (1-ilova).
Bankning yagona muassisi bo‘lib davlat hisoblangan hollarda bankning ustav kapitalini ko‘paytirish to‘g‘risidagi qaror Huqumat tomonidan qabul qilinadi.
2.5. E’lon qilingan aksiyalarga oid o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish mazkur Nizomning 1.5 — 1.7-bandlarida ko‘rsatilgan tartibda amalga oshiriladi.
2.6. Qo‘shimcha aksiyalar chiqarish yoki aksiyalar nominal qiymatini e’lon qilingan aksiyalar umumiy soni doirasida oshirish yo‘li bilan ustav kapitalini ko‘paytirish uchun Litsenziyalash departamentiga quyidagilar topshiriladi:
qonunchilik bilan belgilangan bank vakolatli organining qo‘shimcha aksiyalarni joylashtirish yoki aksiyalar nominal qiymatini e’lon qilingan ustav kapitali doirasida oshirish yo‘li bilan ustav kapitalini oshirish to‘g‘risidagi qarori;
bankning vakolatli organi tomonidan tasdiqlangan emissiya prospekti, agar aksiyalarning ochiq obuna yo‘li bilan tarqatilishi to‘g‘risida qaror qabul qilingan bo‘lsa;
aksiyalar yopiq holda taqsimlanganda bank vakolatli organi tomonidan tasdiqlangan aksiyalarni chiqarish to‘g‘risidagi axborot;
Bank kengashi raisi imzolagan ustav kapitalini oshirish va aksiyalar emissiyasiga rozilik berish to‘g‘risida Markaziy bank nomiga berilgan iltimosnoma;
izohlar berilgan aksiyalarni joylashtirish rejasi (2-ilova).
2.7. Taqdim etilgan hujjatlar Qimmatli qog‘ozlar departamenti tomonidan ko‘rib chiqiladi va ular qonunchilik hamda mazkur Nizom talablariga mos kelgan taqdirda, Markaziy bankning ko‘zda tutilgan ustav kapitalini oshirishga roziligi beriladi.
Amalga oshirishga rozilik berilganda emissiya prospektiga yoki aksiyalarni chiqarish to‘g‘risidagi axborotga belgi qo‘yiladi.
Taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqish va rozilik berish bir oy muddat ichida amalga oshiriladi.
2.8. Bank ustav kapitalini oshirishga rozilik bermaslik uchun quyidagilar asos bo‘lishi mumkin:
ustav kapitalini oshirish rejasi iqtisodiy me’yorlar va bank ustav kapitali miqdorini Markaziy bank talablari bilan muvofiqlashtira olmasligi yoki har qanday aksiyador ishtiroki ulushini qonunchilik talablari bilan muvofiqlashtira olmasligi;
taqdim etilgan hujjatlarning qonunchilik va Markaziy bank me’yoriy hujjatlari talablariga mos kelmasligi;
ustav kapitalini oshirish bo‘yicha ko‘zda tutilgan rejaning tuzilishi yoki uslubi bank omonatchilari manfaatlariga yoxud bank moliyaviy ahvoliga xavf solishi mumkinligi.
Markaziy bankning qo‘shimcha aksiyalar chiqarilishiga rozilik bermasligi asoslangan bo‘lishi va bir oy muddat ichida yozma ravishda bankka yuborilishi lozim.
2.9. Aksiyalar ochiq usulda joylashtirilganda bank quyidagilarni bajarishi lozim:
2.9.1. Emissiya prospektiga o‘zgartirishlar kiritish uchun qimmatli qog‘ozlarni ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga murojaat qilishi;
2.9.2. Emissiya prospektini matbuotda e’lon qilishi;
2.9.3. Aksiyalarni joylashtirishi;
2.9.4. Ustav kapitali miqdorining oshirilishi tufayli bank ustaviga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidagi qarorni qabul qilish bilan birga amaldagi qonunchilikka muvofiq bankning vakolatli organi bilan aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunini tasdiqlashi;
2.9.5. Qimmatli qog‘ozlarni ro‘yxatga oluvchi organga aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunlari to‘g‘risidagi hisobotni taqdim etishi;
2.9.6. Aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunlarini matbuotda e’lon qilishi;
2.9.7. Markaziy bankka ustav kapitali miqdorining oshirilishi munosabati bilan bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirishlar va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi iltimosnomani taqdim etish bilan birga aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunlari to‘g‘risida ma’lumot berishi;
2.9.8. Litsenziyalash departamentiga aksiyalarni joylashtirish yakunlari bo‘yicha aksiyadorlar reyestridagi o‘zgarishlar ro‘yxatini taqdim etishi.
2.10. Aksiyalar yopiq tarzda joylashtirilganda emitent bank quyidagilarni bajarishi lozim:
2.10.1. Aksiyalar chiqarilishini qimmatli qog‘ozlarni ro‘yxatga oluvchi organda ro‘yxatdan o‘tkazishi;
2.10.2. Aksiyalarni bo‘lajak investorlar doirasida joylashtirishi;
2.10.3. Aksiyalarni chiqarish yakunlari bo‘yicha ustav kapitali miqdorining oshirilishi munosabati bilan bank ustaviga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidagi qarorni qabul qilish bilan birga amaldagi qonunchilikka muvofiq vakolatga ega bo‘lgan organ bilan aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunini tasdiqlashi;
2.10.4. Qimmatli qog‘ozlarni ro‘yxatga oluvchi organga aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunlari to‘g‘risidagi hisobotni taqdim etishi;
2.10.5. Markaziy bankka bank ustav kapitali miqdorining oshirilishi munosabati bilan bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirishlar va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olishi to‘g‘risidagi iltimosnomani taqdim etish bilan birga aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunlari to‘g‘risida ma’lumot berishi;
2.10.6. Litsenziyalash departamentiga aksiyalarni joylashtirish yakunlari bo‘yicha aksiyadorlar reyestridagi o‘zgarishlar ro‘yxatini taqdim etishi.
2.11. Aksiyalar nominal qiymatini oshirish yo‘li bilan ustav kapitali oshirilganda bank quyidagilarni bajarishi lozim:
2.11.1. Bankning barcha aksiyalarini ularni nominal qiymati oshirilgan aksiyalar bilan almashtirish uchun yig‘ib olishi;
2.11.2. Qimmatli qog‘ozlarni ro‘yxatga oluvchi organda emissiya prospektini (ochiq aksiyadorlik banklari uchun) yoki aksiyalar chiqarilishini (yopiq aksiyadorlik banklari uchun) ro‘yxatdan o‘tkazishi;
2.11.3. Emissiya prospektini matbuotda e’lon qilishi (ochiq aksiyadorlik banklari uchun);
2.11.4. Ustav kapitalini mazkur Nizomning 2.3-bandiga muvofiq ravishda shakllantirishi;
2.11.5. Ustav fondi miqdorini oshirish va uni Markaziy bankda qayta ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qarorni qabul qilish bilan birga amaldagi qonunchilikka muvofiq vakolatga ega bo‘lgan organ bilan aksiyalarni chiqarish va ularni joylashtirish yakunini tasdiqlashi;
2.11.6. Qimmatli qog‘ozlarni ro‘yxatga oluvchi organga aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunlari to‘g‘risidagi hisobotni taqdim etishi;
2.11.7. Aksiyalarni chiqarish va ularni joylashtirish yakunlarini matbuotda e’lon qilishi (ochiq aksiyadorlik banklari uchun);
2.11.8. Markaziy bankka bank ustav kapitali miqdorining oshirilishi munosabati bilan bank ustaviga kiritiladigan o‘zgartirishlar va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi iltimosnomani taqdim etish bilan birga aksiyalarni chiqarish va joylashtirish yakunlari to‘g‘risida ma’lumot berishi lozim.
2.12. Qayd etilgan talablar bilan birga emitent banklar qimmatli qog‘ozlarni ro‘yxatga oluvchi organning qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va ro‘yxatdan o‘tkazishga doir me’yoriy hujjatlari talablarini bajaradilar.
USTAV KAPITALI MIQDORINING KAMAYTIRILIShI
2.13. Aksiyalar nominal qiymatini pasaytirish yoki aksiyalar umumiy sonini qisqartirish, jumladan, keyinchalik ularni bekor qilish sharti bilan sotib olish orqali Bank ustav kapitali kamaytirilishi mumkin.
Agarda bank ustavida ko‘zda tutilgan bo‘lsa, aksiyalarning bir qismini sotib olish va ularni bekor qilish yo‘li bilan bank ustav kapitalini kamaytirishga ruxsat etiladi.
Banklar tomonidan o‘z aksiyalarini sotib olishda banklar Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 10-martdagi 56-son qarori bilan tasdiqlangan Bank faoliyati sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan o‘tish tartibi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olishlari lozim.
2.14. Agar ustav kapitali kamaytirilishi natijasida uning hajmi bank ustavidagi tegishli o‘zgarishlarni qayd qilish sanasida aniqlanadigan, Markaziy bank tomonidan belgilangan ustav kapitalining eng kam miqdoridan kamayib ketsa, bank ustav kapitali miqdorini kamaytirishga ruxsat berilmaydi.
2.15. Ustav kapitalini kamaytirish hamda bank ustaviga tegishli o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risidagi qaror aksiyadorlar umumiy yig‘ilishi tomonidan qabul qilinadi (davlat yagona muassisi hisoblangan bankda qaror hukumat tomonidan qabul qilinadi). Qarorda ustav kapitalining kamaytirilishi sabablari ko‘rsatiladi va uni kamaytirish tartibi belgilaniladi.
Joylashtirilgan aksiyalarni sotib olish yo‘li bilan ustav kapitalini kamaytirishda aksiyadorlar umumiy yig‘ilishining ustav kapitalini kamaytirish to‘g‘risidagi qarorida sotib olinadigan aksiyalar turlari, bank tomonidan sotib olinadigai har bir turdagi aksiyalar soni, sotib olish narxi, to‘lov shakli va muddati, shuningdek aksiyalarni xarid qilish muddati belgilanishi lozim.
Aksiyalar nominal qiymatini pasaytirish yo‘li bilan ustav kapitalini kamaytirishda aksiyadorlar umumiy yig‘ilishiniig ustav kapitalini kamaytirish to‘g‘risidagi qarorida aksiyaning yangi nominal qiymati, aksiya narxi hamda aksiyalar yangi nominal qiymati o‘rtasidagi farqni aksiyadorlarga qaytarish shakli va muddati, shuningdek ushbu farqni qaytarish muddati belgilanishi zarur.
2.16. Aksiyalarni sotib olish (aksiya narxi va yangi nominal qiymati o‘rtasidagi farqni qaytarish) 30 kundan kam bo‘lmagan muddatda amalga oshiriladi.
Bank tomonidan oddiy aksiyalarni sotib olish (aksiya narxi va yangi nominal qiymati o‘rtasidagi farqni qaytarish) bozor narxiga muvofiq ravishda, imtiyozli aksiyalar esa - jamiyat ustavida ko‘zda tutilgan narxda amalga oshiriladi.
2.17. Ustav kapitalini kamaytirish uchun Litsenziyalash departamentiga quyidagilar topshiriladi:
bank ustav kapitalini kamaytirish uchun rozilik berish to‘g‘risida iltimosnoma;
mazkur Nizomning 2.15-bandiga muvofiq bank aksiyadorlari umumiy yig‘ilishining ustav kapitalini kamaytirish to‘g‘risidagi qarori (davlat yagona muassisi hisoblangan bank uchun hukumat qarori).
2.18. Taqdim etilgan hujjatlar Litsenziyalash departamenti tomonidan ko‘rib chiqiladi, ular qonunchilik va mazkur Nizom talablariga mos kelgan hollarda Banklarni ro‘yxatga olish komissiyasiga ustav kapitalini kamaytirishga rozilik berish to‘g‘risidagi masala ko‘rib chiqish uchun kiritiladi.
Taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqish va rozilik berish bir oy muddat ichida amalga oshiriladi.
2.19. Bank ustav kapitalining kamaytirilishiga rozilik berilmasligi uchun quyidagilar asos bo‘lishi mumkin:
ustav kapitalining kamaytirilishi natijasida Markaziy bank tomonidan belgilangan iqtisodiy me’yorlar hamda bank ustav kapitali eng kam miqdoriga qo‘yiladigan talablarning buzilishi ehtimoli yoki har qanday aksiyador ishtiroki ulushi ustav kapitalining qonun hujjatlarida belgilangan cheklangan miqdordan oshishi;
taqdim etilgan hujjatlarning qonunchilik va Markaziy bank me’yoriy hujjatlari talablariga mos kelmasligi;
ustav kapitalining kamaytirilishi omonatchilar manfaatlariga va bank moliyaviy ahvoliga aniq xavf solishi mumkinligi.
Markaziy bankning ustav kapitalini kamaytirishga rozilik bermasligi asoslangan bo‘lishi va oxirgi zarur hujjat olinganidan keyin bir oy muddat ichida yozma ravishda bankka yuborilishi lozim.
2.20. Aksiyalar nominal qiymatini pasaytirish yo‘li bilan ustav kapitalini kamaytirishda bank quyidagilarni bajarishi zarur:
2.20.1. Bankning barcha aksiyalarini nominal qiymati kamaytirilgan aksiyalar bilan almashtirish uchun yig‘ib olishi;
2.20.2. Aksiyadorlarga aksiya narxi va aksiyalar yangi nominal qiymati o‘rtasidagi farqni to‘lashi;
2.20.3. Aksiyalarni ro‘yxatga oluvchi organ talablarini bajarishi.
3. BANK AKSIYADORLARI TARKIBINI O‘ZGARTIRIShNING XUSUSIYATLARI
3.1. Banklar Markaziy bankka bir yilda bir marta kalendar yili tugagan kundan boshlab 10 kundan kechiktirmasdan o‘z aksiyadorlari ro‘yxatini, har chorakda bir marta hisobot choragi tugagan kundan boshlab 10 kundan kechiktirmasdan aksiyadorlar reyestridagi o‘zgarishlar ro‘yxatini taqdim etishlari shart.
Bir yuridik yoki jismoniy shaxs yoxud o‘zaro kelishuv bilan bog‘liq bo‘lgan yoki bir-birining mulkini nazorat qiluvchi yuridik va jismoniy shaxslar guruhi tomonidan bir yoki bir necha bitimlar natijasida bank aksiyalarining besh foizidan ortiq qismi sotib olinganda Markaziy bankni xabardor qilish, yigirma foizidan ortiq qismi sotib olinganda esa Markaziy bankning oldindan roziligi talab etiladi.
Bank aksiyalarining yigirma foizdan ortiq qismini xarid qilishga Markaziy bankning dastlabki roziligini berish Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 10-martdagi 56-son qarori bilan tasdiqlangan Bank faoliyati sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan o‘tish tartibi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
3.2. Yuridik shaxsni boshqarishga yoki uning siyosatiga katta ta’sir ko‘rsata oladigan shaxs yuridik shaxs mulkini nazorat qiluvchi hisoblanadi. Bunda shaxs quyidagilarni bajara olsa, jiddiy ta’sir ko‘rsatuvchi hisoblanadi:
u yuridik shaxsning yirik aksiyadori hisoblansa; yoki
aksiyadorlar, rahbariyat yoki ishtirokchilar bilan rasmiy kelishuvlar vositasida yoxud istalgan boshqa tarzda shaxs faoliyatiga rahbarlik qilish yoki uni boshqarish imkoniyatiga ega bo‘lsa.
3.3. Yuridik shaxsning yirik aksiyadori yoki ishtirokchisi deb, bir shaxs yoki bir-biri bilan o‘zaro kelishuv asosida bog‘liq bo‘lgan va mazkur yuridik shaxs ustav kapitali yoxud ovozga ega aksiyalarning 10 foizi yoki undan ortiq miqdoriga to‘g‘ridan to‘g‘ri yoxud bilvosita ega bo‘lgan bir necha shaxs hisoblanadi.
To‘g‘ridan-to‘g‘ri egalik qilish deganda aksiyador tomonidan bankning ovoz beruvchi aksiyalariga bevosita egalik qilish tushuniladi.
Bilvosita egalik qilish deganda bankning ovoz beruvchi aksiyalariga shu’ba jamiyatlar va korxonalar orqali egalik qilish tushuniladi.
3.4. Agarda ikki va undan ortiq shaxslar rasmiy bitim asosida harakat qilsa yoki bank aksiyalariga jamoa bo‘lib to‘g‘ridan to‘g‘ri yoxud bilvosita egalik qilish maqsadida ongli ravishda parallel birgalikda faoliyatni olib borish hollari mavjud bo‘lsa, ular bank aksiyalariga egalik qilish maqsadida bitim bilan o‘zaro bog‘langan shaxslar hisoblanadi.
3.5. Agar bir shaxs va boshqa yuridik shaxs bank aksiyalariga to‘g‘ridan to‘g‘ri yoki bilvosita egalik qilsalar hamda mazkur shaxs ushbu yuridik shaxsning yirik ishtirokchisi yoki bunday shaxsning boshqaruvi, kuzatuv kengashi a’zosi yoxud vakili bo‘lsa, mazkur shaxs yuridik shaxs bilan kelishuv asosida faoliyat yurituvchi hisoblanadi.
3.6. Ikki yoki undan ortiq shaxslar quyidagi hollarda bir-biri bilan kelishuv asosida amal qiluvchi hisoblanadilar:
agar ularning barchasi ushbu shaxslarning yirik ishtirokchisi, a’zosi (sherigi) yoki yuridik vakili hisoblangan kamida bir shaxs bilan bog‘liq bo‘lsalar;
agar ularning barchasi bank aksiyalarining egalari bo‘lib, bir vaqtning o‘zida aynan bir yuridik shaxsning (mazkur bank bundan mustasno) boshqaruvi, kuzatuvchi kengashi a’zolari, yirik ishtirokchilari (sheriklari) yoki yuridik vakillari hisoblansa yoxud bu shaxslar yaqin qarindosh bo‘lsalar. Shaxsning umr yo‘ldoshi (eri yoki xotini), ota-onasi, farzandlari (shu jumladan, o‘gay farzandlari), aka-ukalari, opa-singillari shaxsning yaqin qarindoshlari hisoblanadi.
3.7. Mazkur Nizomning 3.4, 3.6-bandlarida qayd etilgan jamoa bo‘lib bank aksiyalarining 20 foizdan ortig‘iga egalik qiluvchi shaxslar Markaziy bankka ular bir-biri bilan kelishuv asosida amal qilmayotganligi va shu munosabat bilan ularning jamoa bo‘lib mulkka egalik qilishi uchun Markaziy bank dastlabki roziligi talab qilinmasligi to‘g‘risidagi dalilni taqdim etishlari mumkin. Bunday dalillar ushbu shaxslar tomonidan shuncha miqdordagi aksiyalarning sotib olinishidan oldin taqdim etilishi zarur, bunday mulkning ushbu shaxslar tomonidan bir biriga bog‘liq bo‘lmagan va xarid to‘g‘risida bir-biriga xabar qilmagan holda sotib olinishi bundan mustasno.
Bunday guvohnomalar topshirilganidan keyin 30 kun ichida Markaziy bank ushbu shaxslar bank aksiyalarini sotib olish maqsadida bir-biri bilan kelishuv asosida amal qiluvchilar sifatida tan olinishi mumkin yoki mumkin emasligini hal qiladi. Markaziy bank taqdim etilgan axborotni ko‘rib chiqish uchun zarur bo‘lgan istalgan qo‘shimcha ma’lumotni talab qilish huquqiga ega.
3.8. Bank aksiyalarining 20 foizidan ortig‘ini sotib olishga Markaziy bankdan ruxsat olish uchun xarid qiluvchi shaxs Markaziy bankka ruxsatnoma olishga ariza berishi va arizada quyidagi ma’lumotlarni ko‘rsatishi lozim:
a) bank ustav kapitalidagi ishtirokining summasi va sotib olinadigan aksiyalar summasi, shu jumladan ustav kapitali umumiy summasiga nisbatan foiz hisobida;
kasb faoliyati va ixtisosligi to‘g‘risida batafsil ma’lumot, shu jumladan, mazkur shaxs ishlagan (ishlayotgan) yoki yirik aksiyadori (ishtirokchisi) bo‘lgan barcha korxona va tashkilotlarning nomi hamda u amalga oshirgan (oshirayotgan) faoliyat, xususan uning vakolatiga kiradigan masalalar, korxonada (tashkilotda) u rahbarlik qilgan (qilayotgan) faoliyat sohasi to‘g‘risida axborot;
so‘nggi ikki yillik soliq deklaratsiyasi (xususiy banklar ustav kapitalida ishtirok etuvchi jismoniy shaxs-rezidentlar bundan mustasno);
o‘zaro bog‘langan shaxslar haqida quyidagilarni o‘z ichiga oluvchi ma’lumotlar:
1) yaqin qarindoshlar (eri (xotini), ota-onasi, bolalari, aka-ukalari, opa-singillari) haqidagi ma’lumotlar;
2) yuridik shaxslarning ustav fondidagi ishtiroki munosabati bilan yoki boshqa usullar bilan ularning faoliyatiga mazkur jismoniy shaxs ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan yuridik shaxslar to‘g‘risida ma’lumotlar, jumladan:
nomi, davlat ro‘yxatidan o‘tganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma, pochta manzili, telefon raqami va to‘lov rekvizitlari, STIR;
muassislar haqida ma’lumotlar;
moliyaviy holati to‘g‘risida ma’lumotlar (jumladan chiqarilgan obligatsiyalar, olingan kreditlar va bank kafolatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar);
boshqaruv organlari shaxsiy tarkibi;
3) yuridik shaxslarning ustav fondidagi ishtiroki munosabati bilan yoki boshqa usullar bilan ularning faoliyatiga mazkur jismoniy shaxsning qarindoshlari ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan yuridik shaxslar to‘g‘risida ma’lumotlar, jumladan:
nomi, davlat ro‘yxatidan o‘tganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma, pochta manzili, telefon raqami va to‘lov rekvizitlari, STIR;
muassislar haqida ma’lumotlar;
moliyaviy holati to‘g‘risida ma’lumotlar, jumladan olingan kreditlar to‘g‘risida ma’lumotlar;
boshqaruv organlari shaxsiy tarkibi.
v) yuridik shaxslar uchun:
nomi, davlat ro‘yxatidan o‘tganligi to‘g‘risida ma’lumotlar, qaysi idoraga mansubligi, pochta manzili, telefon raqami, ustav kapitalida ishtirok etuvchi har bir ishtirokchining to‘lov rekvizitlari va STIR, foiz hisobida ushbu shaxs egalik qilayotgan ulush;
agar yirik ishtirokchi jismoniy shaxs bo‘lsa, u holda mazkur bandning b) kichik bandida ko‘rsatilgan ma’lumotlar taqdim etiladi;
yuridik shaxs kengashi va boshqaruvi a’zolari uchun mazkur bandning b) kichik bandida ko‘rsatilgan ma’lumotlar;
yuridik shaxslar uchun so‘nggi ikki yil uchun, shu jumladan, soliq organlari va auditorlik firmalari tomonidan tasdiqlangan so‘nggi ikki hisobot sanasi uchun balans hisobotlari;
g) mazkur bankning aksiyalariga ega bo‘lgan va u bilan kelishuv asosida bog‘langan yoki uning mulkini nazorat qiluvchi yoki u tomondan nazorat qilinuvchi boshqa shaxslar to‘g‘risida ushbu bandning a), b), v) kichik bandlarida ko‘rsatilgan ma’lumotlar.
d) o‘zaro bog‘langan shaxslar haqida quyidagilarni o‘z ichiga oluvchi ma’lumotlar:
1) boshqaruv organlari shaxsiy tarkibi, jumladan:
pasport ma’lumotlari, STIR (mavjud bo‘lsa);
yashash joyi;
mashg‘ulot turi;
mazkur yuridik shaxsning ustav fondidagi ishtiroki ulushi (mavjud bo‘lsa);
2) yuridik shaxslarning ustav fondidagi ishtiroki munosabati bilan yoki boshqa usullar bilan ularning faoliyatiga mazkur jismoniy shaxs ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan yuridik shaxslar to‘g‘risida ma’lumotlar, jumladan:
nomi, davlat ro‘yxatidan o‘tganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma, pochta manzili, telefon raqami va to‘lov rekvizitlari, STIR;
muassislar haqida ma’lumotlar;
moliyaviy holati to‘g‘risida ma’lumotlar (jumladan chiqarilgan obligatsiyalar, olingan kreditlar va bank kafolatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar);
boshqaruv organlari shaxsiy tarkibi.
3.9. Markaziy bank bank aksiyalarining 20 foizidan ortig‘ini sotib olishga rozilik berish to‘g‘risidagi masalani mazkur Nizomning 3.1-bandida ko‘zda tutilgan hujjatlarning to‘liq to‘plami taqdim etilgan vaqtdan boshlab bir oy muddat ichida ko‘rib chiqadi.
3.10. Sotib oluvchining yoki mazkur bankning aksiyalariga ega bo‘lgan va u bilan kelishuv asosida bog‘langan yoki uning mulkini nazorat qiluvchi yoki u tomonidan nazorat qilinuvchi boshqa shaxsning moliyaviy ahvoli qoniqarsiz bo‘lsa, Markaziy bank aksiyalarning 20 foizidan ortig‘ini sotib olishga rozilik bermasligi mumkin.
3.11. Agar quyidagi hollarning hech bo‘lmaganda bittasi aniqlansa, bank aksiyalarining 20 foizidan ortig‘ini sotib oluvchining moliyaviy ahvoli qoniqarsiz deb belgilanishi mumkin:
a) sotib oluvchining yoki mazkur bankning aksiyalariga ega bo‘lgan va u bilan kelishuv asosida bog‘langan yoki uning mulkini nazorat qiluvchi yoki u tomonidan nazorat qilinuvchi boshqa shaxsning passivlari ularning aktivlaridan ortiq bo‘lsa;
b) sotib oluvchi yoki mazkur bankning aksiyalariga ega bo‘lgan va u bilan kelishuv asosida bog‘langan yoki uning mulkini nazorat qiluvchi yoki u tomonidan nazorat qilinuvchi boshqa shaxsning passivlari bank barqarorligiga jiddiy xavf tug‘dirgan holda;
v) sotib oluvchi tomonidan taqdim etilgan moliyaviy ma’lumotlar, zarur hollarda bu shaxs bank ustav kapitalida o‘z ulushini oshira olmasligi ko‘rsatilgan holda;
g) ushbu shaxs tomonidan aksiyalarning mo‘ljallanayotgan xaridi natijasida bank uchun moliyaviy xatarlar yuzaga kelishi ehtimolini ko‘rsatuvchi istalgan boshqa dalillar ma’lum bo‘lsa.
3.12. Bank aksiyalarining 20 foizidan ortig‘ini sotib oluvchi shaxslar (alohida yoki mazkur Nizomning 3.1-bandida ko‘zda tutilgan vaziyatlarda) benuqson ishbilarmonlik va kasbiy obro‘ga ega bo‘lishi lozim. Agar quyidagi dalillardan hech bo‘lmaganda bittasi ma’lum bo‘lsa, shaxs ishonch qozonmagan hisoblanadi:
a) shaxs ilgari bankrotlikka uchragan yuridik shaxsning rahbari, kengashi a’zosi yoki yirik aksiyadori bo‘lgan va mazkur shaxsning xatti-harakati bankrotlikka olib kelishda muhim omil bo‘lganligi haqida dalillar ma’lum bo‘lsa;
b) shaxs o‘z faoliyatida va shaxsiy hulqida ishlarni noto‘g‘ri boshqargan va vijdonsiz ish yuritish hollariga yo‘l qo‘yganligi aniqlansa.
Agar sotib oluvchi yuridik shaxs hisoblansa, ushbu bandda yuqorida ko‘rsatilgan talablar sotib oluvchi kengashining, boshqaruvining har bir a’zosiga yoki yirik ishtirokchisi bo‘lgan jismoniy shaxsga nisbatan qo‘llaniladi.
3.13. Ustav kapitalining besh foizidan ortig‘i miqdoridagi aksiyalar egalari almashuvi natijasida aksiyadorlar tarkibida sodir bo‘lgan va bank ustav kapitali miqdori o‘zgarishi bilan bog‘liq bo‘lmagan o‘zgarishlar yuz bergan hollarda Markaziy bankka aksiyadorlar tarkibida o‘zgarishlar sodir bo‘lgan vaqtdan boshlab o‘n kundan kechikmagan muddatda aksiyadorlar ro‘yxati (uch nusxada) ularning ustav kapitalidagi ulushlari qiymat va foiz ko‘rinishida ko‘rsatilgan holda topshiriladi. Ro‘yxat Bank kengashi raisi tomonidan imzolanadi va ilova xati bilan birga olib boriladi.
Markaziy bank ovoz beruvchi aksiyalarining 5 foizidan kam miqdoriga egalik qiluvchi aksiyadorlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni so‘rab olishga haqli.
3.14. Barcha xorijiy investorlarning bank ustav kapitalidagi ulushlari umumiy summasi ustav kapitalining 10, 20 va 30 foiziga teng miqdorga yetganda bank Markaziy bankka har bir xorijiy investorning bank ustav kapitalidagi ishtiroki to‘g‘risidagi unga tegishli ulush miqdori, kelib chiqish mamlakati, yuridik shaxslar uchun qo‘shimcha ravishda — mulkchilik shakli, asosiy faoliyati, rahbariyati va asosiy egalari ko‘rsatilgan ma’lumotlarni taqdim etadi.
Barcha xorijiy investorlarning bank ustav kapitalidagi ulushlari umumiy summasi ustav kapitalining 30 foizi miqdoriga yetganda bank chet el kapitali ishtirokidagi bankka aylanadi, bu vaqtda u qonun hujjatlari va Markaziy bank me’yoriy hujjatlari talablariga muvofiq kelishi lozim. Bunda xorijiy investorlarning biri yuridik shaxs bo‘lishi kerak.
4. BANK NOMINI O‘ZGARTIRISh TARTIBI VA NOM O‘ZGARIShINI RO‘YXATGA OLISh XUSUSIYATLARI
4.1. Bankning ko‘zda tutilgan yangi nomi Markaziy bank bilan kelishilishi lozim.
4.2. Bank Markaziy bankka bank nomini o‘zgartirish istagi to‘g‘risidagi ariza bilan murojaat qiladi, arizada quyidagilar ko‘rsatiladi:
mo‘ljallanayotgan to‘liq va qisqartirilgan nomi;
tashkiliy-huquqiy shakli;
yangi nom kuchga kirishi mo‘ljallangan sana;
bank ustaviga kiritilishi mo‘ljallangan matn bilan birga yangi nomni aks ettirish maqsadida bank ustavini o‘zgartirish bo‘yicha taklif.
4.3. Markaziy bank nomni o‘zgartirish istagi to‘g‘risidagi arizani olganidan so‘ng ikki hafta muddat ichida bankka uning yangi nomiga doir kelishuv natijalari to‘g‘risida xabar qiladi.
4.4. Agar yangi nom faoliyat turi yoki bank tomonidan ko‘zda tutilgan xizmatlarni noto‘g‘ri ifodalasa, yoxud bank mijozlari yoki potensial mijozlarini chalg‘itsa, Markaziy bank mo‘ljallanayotgan o‘zgarishni rad etish huquqiga ega.
4.5. Bankni qayta nomlash uchun bank aksiyadorlari umumiy yig‘ilishi tomonidan bank nomini o‘zgartirish va shu munosabat bilan ustavga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida qaror qabul qilinadi.
Davlat yagona muassisi hisoblangan bankning nomini o‘zgartirish to‘g‘risidagi qaror hukumat tomonidan qabul qilinadi.
4.6. Bank nomini o‘zgartirish va ustavga o‘zgartirishlarni kiritish to‘g‘risidagi qaror qabul qilinganidan so‘ng bank bir oydan kechiktirilmagan muddatda Prudensial nazorati departamentiga bank nomini o‘zgartirish to‘g‘risidagi qaror bilan birga uch nusxada aksiyadorlar umumiy yig‘ilishining bayonnomasini va uning nomi o‘zgarishiga taalluqli bo‘lgan bank ustaviga kiritilgan o‘zgartirishlar matnini taqdim etadi. Bank noaniq axborot taqdim etilgan holda javobgardir.
Agar yangi nom bank faoliyati yoki u taklif etadigan xizmatlar turini noto‘g‘ri ifodalasa yoxud bankning mijozlarini yoki potensial mijozlarini chalg‘itsa, Markaziy bank mo‘ljallanayotgan o‘zgarishni rad etish huquqiga ega.
4.7. Prudensial nazorati departamenti taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqadi va Qo‘mitaga bankning yangi nomini tasdiqlash, bank ustaviga bu bilan bog‘liq kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatdan o‘tkazish hamda yangi nom bilan bank operatsiyalarni amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani qayta rasmiylashtirib berish masalasini kiritadi.
Taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqish va ustavga kiritiladigan o‘zgartirishlarni ro‘yxatdan o‘tkazish bir oy muddat ichida amalga oshiriladi.
4.8. Tasdiqlangandan so‘ng Prudensial nazorati departamenti bank ustavi sarvarag‘iga, Banklarni ro‘yxatga olish respublika daftariga tegishli yozuvlarni kiritadi va yangi nom bilan bank operatsiyalarini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya beriladi.
Qo‘mitaning bank ustaviga kiritilgan o‘zgarishlarni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qarori, bank nomini o‘zgartirish to‘g‘risidagi qabul qilingan aksiyadorlar umumiy yig‘ilishi bayonnomasi va bank ustaviga kiritilgan o‘zgartirishlar matni hamda litsenziyaning bittadan nusxasi bankning Markaziy bankda saqlanadigan yuridik yig‘majildiga tikib qo‘yiladi. Mazkur hujjatlarning bittadan nusxasi bank joylashgan erdagi Markaziy bankning hududiy Bosh boshqarmasiga va bankka ularda saqlanadigan bank yuridik yig‘majildiga tikib qo‘yish uchun yuboriladi (bankka litsenziyaning asl nusxasi topshiriladi). Markaziy bank hududiy Bosh boshqarmasi va bank ularda saqlanadigan bank ustavi sarvarag‘iga o‘zgartirish va qo‘shimchalar ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida yozib qo‘yadi.
4.9. Bankning yangi nomi Markaziy bankda bank yangi nomining Banklarni ro‘yxatga olish respublika daftarida ro‘yxatga olingan kundan boshlab kuchga kiradi.
4.10. Agar bank chet el valyutasida operatsiyalarni amalga oshirish uchun bosh litsenziyaga ega bo‘lsa, Litsenziyalash departamenti Markaziy bankning Valyutani tartibga solish va tashqi aloqalar departamentiga bank nomi o‘zgarganligi munosabati bilan litsenziyasining almashtirilishi to‘g‘risida xabar qiladi. Komissiya tomonidan ushbu qaror qabul qilingan kundan boshlab alohida bank operatsiyalarini amalga oshirishga doir litsenziyalar almashtirilguniga qadar 30 kun muddat ichida alohida bank operatsiyalarini amalga oshirish uchun berilgan eski litsenziyalar haqiqiy hisoblanadi.
4.11. Bank o‘zining korporativ veb-saytida bankning nomi o‘zgartirilganligi to‘g‘risida axborotni joylashtirishi shart. Bunday axborotni joylashtirish bank ustaviga o‘zgartirishlar ro‘yxatdan o‘tkazilgan sanadan boshlab ikki ish kuni davomida amalga oshiriladi.
5. BANK MANZILI O‘ZGARGANLIGINI RO‘YXATGA OLISh TARTIBI
5.1. Bank manzilining o‘zgarishi bank operatsiyalarini bajarish uchun litsenziya va alohida bank operatsiyalarini amalga oshirish uchun litsenziyalarning almashtirilishini talab qilmaydi.
5.2. Bank manzili (pochta manzili)ning o‘zgarishi quyidagilar bilan birga amalga oshiriladi:
Markaziy bank hududiy Bosh boshqarmasining hisob-kitob-kassa markazidagi vakillik hisobraqami saqlanib qolgani holda pochta manzilining o‘zgarishi;
hisob-kitob-kassa markazi va pochta manzilining o‘zgarishi bilan.
5.3. Hisob-kitob-kassa xizmati ko‘rsatishning boshqa hisob-kitob-kassa markaziga o‘tkazilganligi bilan bog‘liq bo‘lgan manzil (pochta manzili) o‘zgarishidan oldin bank va Markaziy bank o‘rtasidagi kredit-hisob-kitob munosabatlari bilan bog‘liq masalalar bartaraf etilishi lozim.
5.4. Bank manzili (pochta manzili) o‘zgarganidan keyin bir oydan kechiktirmasdan Prudensial nazorati departamentiga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
bank manzili (pochta manzili) o‘zgarganligi munosabati bilan bank ustaviga o‘zgartirishlarni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi iltimosnoma;
manzilni o‘zgartirish to‘g‘risida Bank kengashining asoslangan qarori (davlat yagona muassisi hisoblangan bank uchun hukumat qarori);
xizmat ko‘rsatish ko‘zda tutilayotgan joydagi hududiy Bosh boshqarmaning mo‘ljallanayotgan bino, jihoz, kassa tarmog‘ining tayyorligi va Markaziy bank talablariga muvofiq dasturiy-texnik vositalar bilan jihozlanganligi to‘g‘risidagi xulosasi;
mo‘ljallangan o‘zgarishning bank depozitorlariga ta’sir etishi ehtimoli to‘g‘risida va bunday o‘zgarish natijasida bank faoliyati strategiyasining istalgan ko‘zda tutilgan o‘zgarishlari to‘g‘risida axborot (aholi yashaydigan punkt o‘zgargan hollarda).
5.5. Hujjatlar taqdim etilganidan so‘ng Markaziy bank ikki hafta muddat ichida bankka uning yangi manziliga doir kelishuv natijalari to‘g‘risida xabar qiladi.
5.6 Markaziy bank quyidagi sabablarning biri bo‘yicha manzilni o‘zgartirishni ro‘yxatdan o‘tkazishdan bosh tortishi mumkin:
mo‘ljallanayotgan yangi manzil binosi va jihozlari bank faoliyatini yuritish uchun, xususan, omonatchilar mablag‘larini xavfsiz saqlash uchun yetarli bo‘lmasa;
manzil o‘zgarishi natijasida omonatchilar va kreditorlar manfaatlariga tahdid soluvchi asoslarning mavjudligi.
5.7. Markaziy bank joylarda nazorat qilish yo‘li bilan yoki istalgan boshqa tarzda yangi manzilda bino va jihozlarning Markaziy bank talablariga mos kelishini tekshirish huquqiga ega.
5.8. Bank manzili (pochta manzili)ni o‘zgartirish uchun ruxsat olinganidan keyin bir oy muddatdan kechikmagan holda Markaziy bankka mazkur Nizomning 1.5-bandiga muvofiq manzil (pochta manzili)ning o‘zgarishi bilan bog‘liq bank ustaviga kiritilgan o‘zgartirishlarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi iltimosnoma bilan murojaat qiladi.
5.9. Bank o‘zining korporativ veb-saytida bankning joylashgan joyi (pochta manzili) o‘zgarganligi to‘g‘risida axborotni joylashtirishi shart. Bunday axborotni joylashtirish bank ustaviga o‘zgartirishlar ro‘yxatdan o‘tkazilgandan sanadan boshlab ikki ish kuni davomida amalga oshiriladi.
6. BANK FILIALI TO‘G‘RISIDAGI NIZOMGA O‘ZGARTIRIShLAR KIRITISh TARTIBI
6.1. Filial tomonidan bank litsenziyasida ko‘zda tutilgan bank operatsiyalari amalga oshirilishi qonuniyligini nazorat qilish uchun bank Markaziy bankka uning filiali to‘g‘risidagi nizomga kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida tegishli qaror qabul qilinganidan so‘ng o‘n kun muddat ichida xabar qiladi. Prudensial nazorati departamentiga filial to‘g‘risidagi nizomga kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi iltimosnoma bilan birga yangi tahrirdagi nizom, filial to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalarni kiritish to‘g‘risida Bank kengashi qarorining bayonnomasi (davlat yagona muassisi hisoblangan bank uchun Boshqaruv qarorining bayonnomasi) hamda kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarning matni uch nusxada taqdim etiladi.
6.2. Filial manzili u joylashgan tuman miqyosidagi ma’muriy-hududiy bo‘linma chegarasida o‘zgarishi mumkin (viloyat filiallari uchun - viloyat chegarasida).
6.3. Filial manzili o‘zgarganda Prudensial nazorati departamentiga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
Bank kengashi raisi imzolagan bank bo‘limi manzilini o‘zgartirish uchun ariza;
bank filiali manzilini o‘zgartirish to‘g‘risida Bank kengashining qarori;
filial manzili o‘zgarishi munosabati bilan bank filiali to‘g‘risidagi nizomga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar matni;
filial joylashgan erdagi Markaziy bank hududiy Bosh boshqarmasining yangi bino, jihoz, kassa tarmog‘i hamda dasturiy-texnik vositalar bilan jihozlanganligining Markaziy bank talablariga muvofiqligi to‘g‘risidagi xulosasi;
filiallar manzilining o‘zgarishi omonatchilarga ta’sir etishi ehtimoli to‘g‘risida axborot;
filial manzilining o‘zgarishi natijasida bank strategiyasining istalgan ko‘zda tutilgan o‘zgarishlari to‘g‘risida axborot.
6.4. Prudensial nazorati departamenti taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqadi va ular mazkur Nizom talablariga mos kelsa, Bank nazorati qo‘mitasiga bank filiali to‘g‘risidagi nizomga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish masalasini kiritadi.
Taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqish va bank filiali manzilini o‘zgartirishga ruxsat berish bir oy muddat ichida amalga oshiriladi.
6.5. Markaziy bankning bank filiali manzili o‘zgarishi uchun qaror berishdan bosh tortishiga quyidagilar sabab bo‘lishi mumkin:
a) filial uchun mo‘ljallanayotgan manzil binosi va jihozlari bank faoliyatini yuritish uchun, xususan, omonatchilar mablag‘larini xavfsiz saqlash uchun yetarli bo‘lmasa;
b) joylashgan manzilning o‘zgarishi natijasida omonatchilar va kreditorlar manfaatlariga tahdid soluvchi asoslarning mavjudligi.
6.6. Markaziy bank ko‘zda tutilgan manzil binosi va jihozlari muvofiqligini joylarda nazorat qilish yoki istalgan boshqa tarzda tekshirish huquqiga ega.
6.7. Qo‘mita tomonidan bank filiali to‘g‘risidagi nizomga kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi qaror qabul qilinganidan so‘ng Prudensial nazorati departamenti tomonidan filial to‘g‘risidagi nizomning titul varag‘iga o‘zgartirish va qo‘shimchalar ro‘yxatdan o‘tkazilganligi to‘g‘risida yozib qo‘yiladi, Qo‘mita bayonnomasi va taqdim etilgan hujjatlarning bittadan nusxasi bank filialining Markaziy bankda saqlanadigan yuridik yig‘majildiga tikib qo‘yiladi.
Taqdim etilgan hujjatlarning bittadan nusxasi o‘zgartirish va qo‘shimchalarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi qaror, Banklarni ro‘yxatga olish Qo‘mitasi bayonnomasidan ko‘chirma bilan birga bosh bank ofisi joylashgan erdagi Markaziy bank hududiy Bosh boshqarmasiga va bank filialiga ularda saqlanadigan filial yuridik yig‘majildiga tikib qo‘yish uchun yuboriladi.
Markaziy bank hududiy Bosh boshqarmasi va bank filiali filial to‘g‘risidagi nizomning sarvarag‘iga o‘zgartirish va qo‘shimchalar ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida yozib qo‘yadi.
6.8. Mazkur Nizom amaliyotga joriy etilishi bilan 1996-yil 4-maydagi 58-sonli “Bank ustav kapitali va aksiyadorlar tarkibini o‘zgartirish tartibi” o‘z kuchini yo‘qotadi.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi o‘rinbosari A. ERDONAYEV
1-ILOVA
E’lon qilingan aksiyalar umumiy soni doirasida qo‘shimcha aksiyalar chiqarish yo‘li bilan ustav kapitalining oshirilishi munosabati bilan bank ustavi matnini bayon etishga doir
TAVSIYALAR
E’lon qilingan aksiyalar umumiy summasi chegarasida qo‘shimcha aksiyalar chiqarish hisobidan bank ustav kapitalini oshirish uchun bank ustaviga taxminan quyidagicha bayon etilgan qoidalarni kiritish lozim:
“Bank ustav kapitali 100 million so‘mni tashkil etib, quyidagi aksiyalarga taqsimlangan:
oddiy aksiyalar ― 90000 dona, har birining nominal qmymati ming so‘m, jami summasi 90 million so‘m;
imtiyozli aksiyalar ― 10000 dona, har birining nominal qiymati ming so‘m, jami summasi 10 million so‘m.
Ustav kapitalini oshirish maqsadida bank chiqarishi mumkin bo‘lgan e’lon qilingan aksiyalar summasi 100 million so‘mni tashkil etadi, shu jumladan:
oddiy aksiyalar — 90000 dona, har birining nominal qiymati ming so‘m, jami summasi 90 million so‘m;
imtiyozli aksiyalar — 10000 dona, har birining nominal qiymati ming so‘m, jami summasi 10 million so‘m”.
Aksiyalar umumiy soni doirasida aksiyalar chiqarish va ularni joylashtirishda to‘langan aksiyalar bank ustav kapitaliga o‘tkaziladi.
Masalan, qiymati 100 million bo‘lgan e’lon qilingan aksiyalar umumiy soni doirasida bank 50 million so‘mlik emissiyani amalga oshirdi, bunda ustavga quyidagi o‘zgartirishlar kiritiladi:
“Bank ustav kapitali 150 million so‘mni tashkil etib, quyidagi aksiyalarga taqsimlangan:
oddiy aksiyalar — 135000 dona, har birining nominal qiymati ming so‘m, jami summasi 135 million so‘m;
imtiyozli aksiyalar — 15000 dona, har birining nominal qiymati ming so‘m, jami summasi 15 million so‘m.
Ustav kapitalini oshirish maqsadida bank chiqarishi mumkin bo‘lgan e’lon qilingan aksiyalar summasi 50 million so‘mni tashkil etadi, shu jumladan:
oddiy aksiyalar — 45000 dona, har birining nominal qiymati ming so‘m, jami summasi 45 million so‘m;
imtiyozli aksiyalar — 5000 dona, har birining nominal qiymati ming so‘m, jami summasi 5 million so‘m”.
2-ILOVA
Aksiyadorlik tijorat “___________________” banki tomonidan chiqarilgan aksiyalarni joylashtirish