Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolchilarini hamda bino va inshootlarni energiya isteʼmolini energiya auditidan oʻtkazish tartiblarini belgilash toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasining “Energiyani tejash, undan oqilona foydalanish va energiya samaradorligini oshirish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq respublika iqtisodiyot tarmoqlarida energiyani tejash, undan oqilona foydalanish va energiya samaradorligini oshirishni taʼminlash hamda energiya isteʼmolchilarini energiya auditidan oʻtkazish jarayonlarini samarali tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolchilarini majburiy energiya auditidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;
Bino va inshootlarni energiya isteʼmolini energiya auditidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi bino va inshootlarning energiya samaradorligini oshirishda energiya auditidan oʻtkazish ishlarini tashkil etish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish boʻyicha vakolatli organ etib belgilansin.
3. 2024-yil 1-noyabrdan boshlab foydalanish maydoni 200 kvadrat metrdan ortiq boʻlgan bino va inshootlarning energiya samaradorligi toifasini aniqlash uchun “A”, “B”, “C”, “D”, “E”, “F” va “G” belgilari joriy etiladi.
Bunda “A” toifasi energiya samaradorligi eng yuqori boʻlgan bino va inshootlarni belgilash va tegishli ravishda “G” toifasi energiya samaradorligi eng kam boʻlgan bino va inshootlarni belgilash uchun qoʻllaniladi.
4. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda joriy yil yakuniga qadar foydalanish maydoni 200 kvadrat metrdan ortiq boʻlgan bino va inshootlar uchun energiya auditorlari tomonidan oʻtkazilgan energiya auditi yakunlari boʻyicha tayyorlangan hisobotlar va energetika pasportlarining elektron reyestrini yuritish uchun moʻljallangan maxsus elektron platformani ishlab chiqib, ishga tushirilishini taʼminlasin.
5. Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda — Oʻzenergoinspeksiya) manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda har yili 1-oktabrga qadar keyingi besh yilda energiya auditidan oʻtkaziladigan isteʼmolchilar roʻyxatini shakllantirib, Davlat energetika reyestriga kiritsin va uning eʼlon qilinishini taʼminlasin.
6. Oʻzenergoinspeksiya Energetika vazirligi hamda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda energiya auditorlar uchun yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolchilarida hamda bino va inshootlarda energiya auditidan oʻtkazishni belgilovchi texnik topshiriq, dasturlar, energetika pasporti va tashkiliy-texnik chora-tadbirlar rejalarining namunaviy shakllarini hamda energiya auditorlariga qoʻyiladigan minimal talablarni ishlab chiqib, qoʻshma qaror bilan tasdiqlasin.
7. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Energetika vazirligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda manfaatdor tashkilotlar bilan birgalikda ushbu qarorning mazmun-mohiyatini ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritilishini tashkil etsin.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
9. Mazkur qaror bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.J. Ramatov hamda energetika vaziri J.T. Mirzamahmudov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2024-yil 19-oktabr,
690-son
Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 19-oktabrdagi 690-son qaroriga
1-ILOVA
1-ILOVA
Yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolchilarini majburiy energiya auditidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Energiyani tejash, undan oqilona foydalanish va energiya samaradorligini oshirish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq yoqilgʻi-energetika resurslarining isteʼmolchilarida energiyani tejash va energiya samaradorligi koʻrsatkichlarini aniqlash va sarfini kamaytirish imkoniyatlarini aniqlash maqsadida Davlat energetika reyestriga kiritilgan subyektlarni (keyingi oʻrinlarda — isteʼmolchi) majburiy energiya auditidan oʻtkazish tartibini belgilaydi.
Davlat energetika reyestriga kiritilmagan subyektlar tomonidan oʻz obyektlari ixtiyoriy ravishda energiya auditidan oʻtkazilgan taqdirda, ushbu obyektlarga mazkur Nizom talablari qoʻllaniladi.
2. Energiya auditi isteʼmolchilarni energiyani tejash va energiya samaradorligi koʻrsatkichlarini aniqlash va ularning samaradorligini oshirishga qaratilgan tashkiliy-texnik chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish maqsadida oʻtkaziladi.
3. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Davlat energetika reyestriga kiritilgan subyektlar (isteʼmolchi) — yiliga besh yuz hamda undan ortiq tonna shartli yoqilgʻini va (yoki) ikki yuz ellik va undan ortiq tonna motor yoqilgʻisini isteʼmol qiladigan yuridik shaxslar;
yoqilgʻi-energetika resurslari — tabiiy va boshqa manbalardan ishlab chiqariladigan yoqilgʻi va energiyaning barcha turlari yigʻindisi;
tashkiliy-texnik chora-tadbirlar rejasi — isteʼmolchilarni energiya auditidan oʻtkazish natijasi boʻyicha energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan texnik-iqtisodiy asoslangan chora-tadbirlar rejasi.
texnik topshiriq — energiya auditini oʻtkazish maqsadi va ish hajmini belgilab beruvchi isteʼmolchi tomonidan ishlab chiqilgan hujjat;
energiya auditi — foydalanilgan yoqilgʻi-energetika resurslari va energiya samaradorligi koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi ishonchli maʼlumotlarni toʻplashga, ularga ishlov berishga hamda ularni tahlil qilishga, shuningdek, xulosa tayyorlashga qaratilgan faoliyat;
energiya auditori — energiya isteʼmolchilarini energiya auditidan (energetika tekshiruvi) oʻtkazadigan, yetarli bilim va tajribaga hamda soha boʻyicha malaka sertifikatlariga ega va belgilangan minimal talablarga javob beruvchi shaxs;
energiya auditidan oʻtkazish dasturi — energiyani tejash va energiya samaradorligi koʻrsatkichlarini, shu jumladan, energiya yoʻqotishlarini kamaytirish, energiya sigʻimini qisqartirish, birlamchi va ikkilamchi energiya resurslari hamda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish koʻrsatkichlarini qamrab olgan dastur;
energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot — energiya auditidan oʻtkazish natijalari boʻyicha takliflar, tashkiliy-texnik chora-tadbirlar rejasini oʻz ichiga olgan hisobot;
energetika pasporti — energiya auditidan oʻtkazish natijasida yoqilgʻi-energetika resurslaridan foydalanish boʻyicha ishlab chiqiladigan hujjat.
4. Isteʼmolchilar mazkur Nizomga ilovada keltirilgan yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolchilarini energiya auditidan oʻtkazish sxemasiga muvofiq energiya auditidan oʻtkaziladi.
2-bob. Energiya auditidan oʻtkazishni tashkil etish
Oldingi tahrirga qarang.
5. Isteʼmolchilarni energiya auditidan oʻtkazish boʻyicha Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Energiya samaradorligi milliy agentligi (maxsus vakolatli davlat organi) energiya auditorlarga ularning attestatsiyasini amalga oshirish natijalari boʻyicha belgilangan tartibda malaka sertifikatlarini beradi.
(5-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-oktabrdagi 673-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 27.10.2025-y., 09/25/673/0980-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Energiya auditorlariga malaka sertifikatini berish tartibi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Energiya samaradorligi milliy agentligi tomonidan belgilanadi.
(5-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-oktabrdagi 673-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 27.10.2025-y., 09/25/673/0980-son)
6. Isteʼmolchilarni navbatdan tashqari energiya auditidan oʻtkazish maqsadida Oʻzenergoinspeksiya talabiga koʻra isteʼmolchilar tomonidan shartnoma asosida energiya auditori jalb qilinishi mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
7. Energiya auditidan oʻtkazish boʻyicha xarajatlar isteʼmolchi mablagʻlari va (yoki) energiya servis kompaniyalari mablagʻlari va qonunchilik bilan taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi.
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-oktabrdagi 673-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 27.10.2025-y., 09/25/673/0980-son)
3-bob. Energiya auditi turlari
8. Energiya auditi majburiy va ixtiyoriy tarzda tashkil etiladigan dastlabki, davriy, navbatdan tashqari hamda ekspress energiya auditi turlardan iborat.
9. Dastlabki energiya auditi energiyani tejash, yoqilgʻi-energetika resurslaridan oqilona foydalanish va energiya samaradorligini oshirishni baholash maqsadida oʻtkaziladi.
Dastlabki energiya auditi Davlat energetika reyestriga kiritilgan yangi subyektlarda energiya resurslaridan foydalanish samaradorligiga baho beriladi.
Shuningdek, isteʼmolchida asbob-uskunalari samaradorligi, foydalaniladigan energiya resurslarini hisobga olishning holati, ulardan foydalanish, hisobot berish, yoqilgʻi sarf-xarajatlari va energiya taʼminoti tahlili oʻtkaziladi.
10. Davriy energiya auditi davlat energetika reyestriga kiritilgan subyektlarda avval berilgan takliflarning bajarilishi hamda energiya resurslari isteʼmoli va ularning mahsulot va koʻrsatilgan xizmat birligiga toʻgʻri keladigan sarf dinamikasi (energiya sigʻimi, ishlab chiqarish tannarxida energiya resurslarining ulushi va boshqalar) tahlil qilinib, baholash maqsadida har besh yilda bir marta majburiy tartibda oʻtkaziladi.
Energiya auditidan oʻtkazish natijalari boʻyicha isteʼmolchining energetika pasportiga oʻzgartirishlar kiritiladi, unga berilgan takliflarni bajarilishi yuzasidan yozma koʻrsatmalar va takliflar beriladi.
11. Navbatdan tashqari energiya auditi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga muvofiq quyidagi hollarda oʻtkaziladi:
isteʼmolchida yoqilgʻi-energetika resurslarining umumiy va mahsulot birligiga sarfi hamda mahsulot tannarxi ortganida;
isteʼmolchida yoqilgʻi-energetika resurslaridan foydalanish samaradorligi keskin pasayganda;
energiya auditori tomonidan tayyorlangan hisobot sudning qonuniy kuchga kirgan qaroriga koʻra bila turib soxta tuzilgan deb topilganda;
qonunchilikda belgilangan boshqa sabablarga muvofiq.
12. Ekspress energiya auditi energiya resurslarning alohida bir turi, ikkilamchi energiya resurslaridan foydalanish, alohida agregat (agregatlar guruhi) yoki energiya samaradorligini alohida koʻrsatkichlari boʻyicha energiya auditidan oʻtkaziladi. Ekspress energiya auditi dastlabki va davriy energiya auditi hisoblanmaydi.
4-bob. Isteʼmolchilarni energiya auditidan oʻtkazish bosqichi
13. Energiya auditidan oʻtkazish jarayoni quyidagi toʻrt bosqichlardan iborat:
birinchi bosqich — texnik hujjatlarni toʻplash va tekshirish. Bunda oxirgi besh yilni oʻz ichiga olgan energiya auditidan oʻtkazishni rejalashtirish, maʼlumotlarni taqdim etish boʻyicha masʼul shaxslar va muddatlarni belgilagan holda, energiya auditidan oʻtkazish dasturi ishlab chiqilib, Oʻzenergoinspeksiya bilan kelishadi va tasdiqlaydi;
ikkinchi bosqich — oʻlchov qurilmalaridan foydalangan holda texnik tekshiruv. Bunda energiya samaradorligini oshirishni baholash uchun Oʻzenergoinspeksiya tomonidan belgilangan minimal talablarga javob beradigan zamonaviy oʻlchov laboratoriyalari boʻlgan oʻlchov qurilmalaridan foydalangan holda oʻtkaziladi;
uchinchi bosqich — tahliliy tekshiruv. Energiya auditidan oʻtkazish natijasini rasmiylashtirish, yigʻilgan maʼlumotlarni jamlash, qayta ishlash va tahlil qilish. Bunda yoqilgʻi-energetika resurslarini tejash boʻyicha energetika pasporti va keyingi besh yil uchun tashkiliy-texnik chora-tadbirlar rejasi ishlab chiqiladi;
toʻrtinchi bosqich — yakuniy tekshiruv. Bunda yoqilgʻi-energetika resurslaridan foydalanish boʻyicha maʼlumotlarning tahliliy natijalari umumlashtiriladi, energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot hamda energetika pasporti tayyorlanadi va tasdiqlanadi.
5-bob. Isteʼmolchilarni energiya auditidan oʻtkazish tartibi
Oldingi tahrirga qarang.
14. Oʻzenergoinspeksiya har yili 1-oktabrga qadar keyingi yilda majburiy energiya auditidan oʻtkazilish muddati belgilangan Davlat energetika reyestriga kiritilgan subyektlar roʻyxatini shakllantirib, ommaviy axborot vositalari hamda Energetika vazirligi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Energiya samaradorligi milliy agentligi va Oʻzenergoinspeksiyaning rasmiy veb-saytlarida eʼlon qiladi.
(14-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-oktabrdagi 673-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 27.10.2025-y., 09/25/673/0980-son)
15. Isteʼmolchilar majburiy energiya auditidan oʻtkazish uchun Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalari bilan kelishgan dastur asosida ommaviy axborot vositalari hamda Energetika vazirligi va Oʻzenergoinspeksiyaning rasmiy veb-saytlarida eʼlon berilgan kundan boshlab mustaqil tarzda, bir oy muddatda energiya auditori bilan shartnoma imzolaydi va oʻz obyektlarini energiya auditidan oʻtkazadi. Davlat ishtirokidagi tashkilotlar va davlat muassasalari energiya auditori bilan Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat xaridlari toʻgʻrisida”gi Qonunida belgilangan tartibda aniqlaydi.
16. Imzolangan shartnoma asosida energiya auditori energiya auditidan oʻtkazishdan oldin energiya auditidan oʻtkazish dasturini shakllantiradi va isteʼmolchi bilan kelishilgan holda, Oʻzenergoinspeksiyaga “Energonazorat” platformasi orqali tasdiqlash uchun kiritadi.
17. Oʻzenergoinspeksiya taqdim etilgan dasturni oʻn ish kunida oʻrganib chiqadi va natijasiga koʻra tasdiqlaydi yoki kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan asoslantirilgan koʻrsatmalar bilan “Energonazorat” platformasi orqali energiya auditoriga qaytaradi.
Bunda energiya auditori Oʻzenergoinspeksiya tomonidan taqdim etilgan koʻrsatmalarni inobatga olgan holda dasturni qayta koʻrib chiqib, besh ish kunida tasdiqlash uchun Oʻzenergoinspeksiyaga takroran “Energonazorat” platformasi orqali kiritadi.
18. Tasdiqlangan dasturga asosan energiya auditori tomonidan energiya auditi oʻtkaziladi va uning natijasi boʻyicha hisobotni, asoslangan va tegishli hisob-kitoblar bilan tasdiqlangan energiyani tejash boʻyicha, shu jumladan, ikkilamchi energiya resurslaridan foydalanish va qayta tiklanuvchi energiya manbalarini joriy etishni nazarda tutuvchi, iqtisod qilinadigan energiyaning fizik miqdorini va pul ifodasini hamda ularni amalga oshirish xarajatlarini oʻz ichiga olgan takliflarni isteʼmolchiga taqdim etadi.
Energiya auditidan oʻtkazish uchun energiya auditoriga taqdim etilgan maʼlumotlarning haqqoniyligiga isteʼmolchi javob beradi.
19. Energiya auditidan oʻtkazish dasturining amal qilish muddati Oʻzenergoinspeksiya tomonidan tasdiqlangan kundan boshlab dastlabki va davriy energiya auditidan oʻtkazishda bir yildan koʻp boʻlmagan hamda ekspress energiya auditidan ikki oydan koʻp boʻlmagan muddatga teng boʻladi.
20. Energiya auditidan oʻtkazilgandan soʻng isteʼmolchi tomonidan energiya auditorining energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot hamda energetika pasporti koʻrib chiqiladi va imzolagan holda qabul qilinadi.
Agar isteʼmolchi energiya auditori tomonidan taqdim etilgan energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va pasportni imzolashdan bosh tortsa, energiya auditori bu haqida energiya auditi natijasi boʻyicha hisobotida tegishli qaydni kiritadi va isteʼmolchining energiya auditi natijasi boʻyicha hisobotini imzolashdan bosh tortganligi sabablarini yozma ravishda bayon etadi.
21. Energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va energetika pasporti isteʼmolchi tomonidan qabul qilingandan soʻng oʻn ish kunida energiya auditori tomonidan energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va energetika pasporti Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalariga “Energonazorat” platformasi orqali taqdim etiladi.
22. Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalari tomonidan energiya auditori tomonidan taqdim etilgan energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va energetika pasporti tasdiqlangan dastur talablariga muvofiqligini, energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va energetika pasporti koʻrsatkichlari yigirma ish kunida koʻrib chiqiladi.
Energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va energetika pasportini koʻrib chiqish natijasiga koʻra tasdiqlaydi yoki aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan asoslantirilgan koʻrsatmalar bilan energiya auditoriga qaytaradi.
23. Taqdim etilgan energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va/yoki energetika pasporti tasdiqlangan dastur talablarga muvofiq emas deb topilgan taqdirda, Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalari aniqlagan kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan asoslantirilgan koʻrsatmalar bilan energiya auditoriga qaytaradi.
24. Energiya auditori oʻn ish kunida Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalari tomonidan taqdim etilgan koʻrsatmalarni inobatga olgan holda, energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va takliflarni qayta ishlab chiqadi hamda takroran Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalariga kiritadi.
Bunda energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va energetika pasporti Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalari tomonidan belgilangan tartibda qabul qilinmagunga qadar isteʼmolchida energiya auditi tamomlangan deb hisoblanmaydi.
25. Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmasiga taqdim etilgan energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va energetika pasporti qonunchilik hujjatlariga muvofiq ishlab chiqilishiga energiya auditori javobgar hisoblanadi.
26. Isteʼmolchi energiya auditidan oʻtkazish natijalari boʻyicha hisobotdagi tashkiliy-texnik chora-tadbirlar ijrosini belgilangan muddatlarda “Energonazorat” platformasiga kiritib boradi.
27. Oʻzenergoinspeksiya hududiy boshqarmasi isteʼmolchi tomonidan ishlab chiqilgan va tasdiqlangan chora-tadbirlar rejasi ijrosining monitoringini yuritadi hamda belgilangan tadbirlarning oʻz vaqtida sifatli bajarilishini “Energonazorat” platformasi orqali nazorat qiladi.
6-bob. Majburiy energiya auditidan oʻtmagan va oʻtkazilgan energiya audit natijasi boʻyicha energoauditorning bergan tavsiyalarini bajarmaganligi uchun koʻriladigan choralar
28. Oʻzenergoinspeksiya tomonidan har yili 15-yanvarga qadar oʻtgan hisobot davrida Davlat energetika reyestriga kiritilgan subyektlarni energiya auditidan oʻtmagan va energiya auditi natijasi boʻyicha energiya auditorilarning hisobotiga asosan tashkiliy-texnik chora-tadbirlar rejasini belgilangan muddatlarda bajarilishini taʼminlamagan isteʼmolchilar roʻyxati shakllantiriladi hamda elektr va gaz taʼminotchilariga yetkazib berilgan energiya resurslari uchun 1,5 baravar miqdorda oʻsuvchi koeffitsiyentni qoʻllash toʻgʻrisida rasmiy koʻrsatma kiritiladi.
29. Oʻzenergoinspeksiyaning rasmiy koʻrsatmasiga muvofiq obyektlarini majburiy energiya auditidan oʻtkazmagan yoxud oʻtkazilgan energiya auditi natijasi boʻyicha hisobotdagi tavsiyalarni bajarmagan Davlat energetika reyestriga kiritilgan subyektlarga hisobot oyidan keyingi oyning 1 sanadan boshlab, keyinchalik ular tomonidan energiya auditi oʻtkazilib, uning natijalari Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalariga kiritilgunga yoki oʻtkazilgan energiya audit natijasi boʻyicha energiya auditorning bergan tavsiyalari toʻliq bajarilguniga qadar yetkazib berilgan elektr energiyasi va tabiiy gaz uchun belgilangan tarifga nisbatan 1,5 baravar miqdorda oʻsuvchi koeffitsiyentni qoʻllagan holda toʻlov undiriladi.
30. Energiya auditi toʻliq oʻtkazilgan hamda energiya audit natijasi boʻyicha hisobotdagi tavsiyalarni oʻz muddatlarida amalga oshirgan isteʼmolchilar bu toʻgʻrisida barcha hujjatlarni ilova qilgan holda, Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalariga “Energonazorat” platformasi orqali murojaat qiladi.
31. Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalari majburiy energiya auditi oʻtkazilmagan isteʼmolchilarning majburiy energiya auditi natijasi boʻyicha hisobotni va energetika pasportini, shuningdek, majburiy energiya auditi oʻtkazgan, biroq energiya auditi natijasi boʻyicha hisobotidagi tavsiyalarni belgilangan muddatlarda amalga oshirmagan isteʼmolchilarning barcha tasdiqlovchi hujjatlarni qabul qilgan kundan boshlab bir ish kuni muddatida hujjatlarni Oʻzenergoinspeksiyaga koʻrib chiqish uchun kiritadi.
32. Oʻzenergoinspeksiya tomonidan uch kunlik muddatda elektr va gaz taʼminotchilariga ushbu isteʼmolchi tomonidan energiya auditi oʻtkazilganligi, shuningdek, energiya audit natijasi boʻyicha hisobotdagi tavsiyalar toʻliq amalga oshirilganligi boʻyicha maʼlumotnoma hamda 1,5 baravar miqdorda oʻsuvchi koeffitsiyentni qoʻllashni toʻxtatish toʻgʻrisida rasmiy koʻrsatma taqdim etiladi.
Elektr va gaz taʼminotchilari Oʻzenergoinspeksiya tomonidan isteʼmolchilarda majburiy energiya auditi oʻtkazilganligi toʻgʻrisida rasmiy maʼlumotnomani olgan kundan keyingi kundan (sanadan) boshlab ushbu isteʼmolchiga nisbatan energiya resurslari uchun oshirilgan koeffitsiyentlarni qoʻllashni toʻxtatadi.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
33. Energiya auditori energiya auditidan oʻtkazilishida isteʼmolchining xoʻjalik faoliyatiga toʻsqinlik qilmaslikka, davlat va tijorat sirlariga rioya qilishga hamda energiya auditidan oʻtkazish boʻyicha imzolangan shartnoma shartlarini toʻlaqonli taʼminlashga majburdir.
34. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarda belgilangan tartibda javob beradi.
Yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolchilarini majburiy energiya auditidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
ILOVA
ILOVA
Yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolchilarini energiya auditidan oʻtkazish
SXEMASI
Bosqichlar | Subyektlar | Chora-tadbirlar | Bajarish muddatlari | |||
1-bosqich | Isteʼmolchi | 1. Energiya auditidan oʻtkazish boʻyicha Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalari bilan kelishgan dastur asosida rasmiy eʼlon beradi. | Davlat energetika reyestriga asosan, har besh yilda bir marta | |||
2. Energiya auditidan oʻtkazish uchun energiya auditori bilan shartnomani rasmiylashtiradi. | 1 oyda | |||||
2-bosqich | Energiya auditori | 1. Energiya auditidan oʻtkazish dasturini ishlab chiqadi va isteʼmolchiga kelishish uchun kiritadi. | 10 ish kunida | |||
2. Energiya auditidan oʻtkazish dasturini isteʼmolchi bilan kelishilgan holda, Oʻzenergoinspeksiyaga tasdiqlash uchun kiritadi. | 1 ish kunida | |||||
3-bosqich | Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalari | Energiya auditidan oʻtkazish dasturini koʻrib chiqadi va tasdiqlash yoki asoslantirilgan koʻrsatmalar bilan energiya auditoriga qaytaradi. | 20 ish kunida | |||
4-bosqich | Energiya auditori | 1. Isteʼmolchini energiya auditidan oʻtkazish natijalari boʻyicha hisobot va energetika pasportini Oʻzenergoinspeksiyaning hududiy boshqarmalariga taqdim etadi. | Dastur tasdiqlangan kundan boshlab, bir yildan koʻp boʻlmagan muddatda | |||
2. Isteʼmolchining energiya auditidan oʻtkazish natijalari boʻyicha hisobotini va energetika pasportini “Energonazorat” platformasiga kiritadi. | 5 ish kunida | |||||
5-bosqich | Oʻzenergoinspeksiya | Oʻzenergoinspeksiya tomonidan tashkiliy-texnik chora-tadbirlar rejasi ijrosini nazorat (monitoring) qiladi. | Doimiy | |||
6-bosqich | Isteʼmolchi | 1. Energiya auditidan oʻtkazish natijalari boʻyicha hisobotdagi samaradorlikni oshirishga qaratilgan tashkiliy-texnik chora-tadbirlarni va erishilgan koʻrsatkichlar isteʼmolchining yillik biznes-rejalarga kiritilgan holda tegishli kuzatuv kengashida tasdiqlaydi va ijrosini taʼminlaydi. | Doimiy | |||
2. Energiya auditidan oʻtkazish natijalari boʻyicha hisobotdagi tashkiliy-texnik chora-tadbirlar ijrosini “Energonazorat” platformasiga kiritib boradi. | Tashkiliy-texnik chora-tadbirlarda belgilangan muddatlarda |
Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 19-oktabrdagi 690-son qaroriga
2-ILOVA
2-ILOVA
Bino va inshootlarni energiya isteʼmolini energiya auditidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom foydalanish maydoni 200 kvadrat metrdan ortiq boʻlgan bino va inshootlar, jumladan, koʻp kvartirali uylar, ijtimoiy soha va jamoat bino va inshootlarning energiya samaradorligi boʻyicha energiya auditidan oʻtkazish, energetika pasportini ishlab chiqish hamda energiya samaradorligi toifasini belgilashning umumiy qoidalari va tartibini belgilaydi.
Jismoniy shaxslar oʻzlarining yakka tartibdagi uy-joylarini ixtiyoriy ravishda energiya auditidan oʻtkazgan taqdirda, ushbu uy-joylarga mazkur Nizom talablari qoʻllaniladi.
2. Energiya auditi yangi qurilgan, mavjud, funksional maqsadlari oʻzgartirilgan (qayta ixtisoslashtirilgan), rekonstruksiya qilingan, kapital taʼmirlangan va modernizatsiya qilingan bino va inshootlarining energetika pasportlarini ishlab chiqish va energiyani tejashga qaratilgan boshqa tadbirlar davomida amalga oshiriladi.
3. Energiya auditi bino va inshootlarning isteʼmol qiladigan yoqilgʻi-energetika resurslari hajmi boʻyicha obyektiv maʼlumotlarni olish, energiya samaradorligi koʻrsatkichlarini aniqlash, energiya yoʻqotishlarini kamaytirish, issiqlik yoʻqotilish joylarini aniqlash va bartaraf etish, energiya tejash va energiya samaradorligini oshirish imkoniyatlarini aniqlash, energiya samaradorligini oshirish boʻyicha texnik-iqtisodiy asoslangan tadbirlarni ishlab chiqish orqali kommunal xarajatlarni kamaytirish, bino va inshootlarni yoritish (shinamlik) darajasini oshirish, energetika pasportini ishlab chiqish, energiya samaradorligi toifasini belgilash maqsadida amalga oshiriladi.
4. Energiya auditi energiya auditori tomonidan shartnoma asosida amalga oshiriladi.
5. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
bino va inshootlarning energetika pasporti — bino va inshootlarning energiya samaradorligini tavsiflaydigan, ularning issiqlik-texnik va energetik tavsiflarini oʻz ichiga olgan, shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiqligini belgilaydigan hujjat;
“Bino va inshootlarning energiya auditi” elektron platformasi — energiya audit yakunlari boʻyicha tayyorlangan energetik pasportni elektron roʻyxatdan oʻtkazish orqali ularni elektron reyestrini hamda energiya audit tashkilotlari elektron reytingini yuritishni oʻz ichiga oladigan maxsus elektron platforma (keyingi oʻrinlarda — Maxsus elektron platforma);
bino va inshootlarning energiya samaradorligi toifasi — bino va inshootlarning yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolini tavsiflaydigan samaradorlik darajasi;
yoqilgʻi-energetika resurslari — tabiiy va boshqa manbalardan ishlab chiqariladigan yoqilgʻi va energiyaning barcha turlari yigʻindisi;
energiya auditi — foydalanilgan yoqilgʻi-energetika resurslari va energiya samaradorligi koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi ishonchli maʼlumotlarni toʻplashga, ularga ishlov berishga hamda ularni tahlil qilishga, shuningdek xulosa tayyorlashga qaratilgan faoliyat;
energiya auditori — energiya isteʼmolchilarini energiya auditidan (energetika tekshiruvi) oʻtkazadigan, yetarli bilim va tajribaga hamda soha boʻyicha malaka sertifikatlariga ega va belgilangan minimal talablarga javob beruvchi shaxs;
energiya auditidan oʻtkazish dasturi — obyektni energiya auditidan oʻtkazish uchun issiqlik va energiya xususiyatlarini hisoblash va (yoki) instrumental oʻlchash usullari va muddatlarini belgilovchi, energiya auditori tomonidan tuziladigan hujjat;
energiyani tejash — qurilish resurslari va texnologiyalari rivojlanishini amaldagi darajasida va atrof-muhitni muhofaza qilishga qoʻyiladigan talablarga rioya qilgan holda yoqilgʻi-energetika resurslaridan foydalanishning iqtisodiy samaradorligiga erishishga yoʻnaltirilgan huquqiy, tashkiliy, ilmiy, ishlab chiqarish, texnik va iqtisodiy choralarni amalga oshirish.
2-bob. Energiya auditi turlari
6. Energiya auditidan oʻtkazishning dastlabki, davriy va navbatdan tashqari turlari mavjud.
7. Dastlabki energiya auditida bino va inshootlarda yoqilgʻi-energetika resursidan foydalanish samaradorligiga baho beriladi.
8. Davriy energiya auditini oʻtkazishda avval berilgan energiya auditori tomonidan bino va inshootlarning energiya tejamkorlik imkoniyatlarini aniqlash natijasida energiya samaradorligini oshirish boʻyicha koʻrsatmalarning (keyingi oʻrinlarda — koʻrsatma) bajarilishi hamda yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmoli va ularning bino va inshootlarining isitiladigan hajmi yoki maydon birligiga isitish va sovitish uchun yoqilgʻi-energetika resurslari sarfi dinamikasi tahlil qilinib, baho beriladi.
Davriy energiya auditi besh yilda kamida bir marotaba oʻtkaziladi.
9. Navbatdan tashqari energiya auditi quyidagi hollarda oʻtkaziladi:
yoqilgʻi-energetika resurslarini bino va inshootlarning isitiladigan maydon birligiga sarfi ortganida;
yoqilgʻi-energetika resurslaridan foydalanish samaradorligi keskin pasayganligi yuzasidan holatlar (faktlar) paydo boʻlganda;
energiya auditori tomonidan oʻtkazilgan energiya auditi haqqoniy oʻtkazilmaganligi aniqlanganda.
10. Davriy va navbatdan tashqari energiya auditi natijalari boʻyicha bino va inshootlarning energetika pasportiga oʻzgartirishlar kiritiladi, energiya samaradorlikni oshirish boʻyicha takliflar beriladi.
3-bob. Energiya auditini tashkil etish
11. Energiya auditi bino va inshootlarning egasi yoki uning vakilining energiya auditidan oʻtkazish toʻgʻrisida energiya auditoriga taqdim etiladigan arizasiga asosan amalga oshiriladi.
12. Energiya auditi tomonlar oʻrtasida tuzilgan shartnoma asosida ariza beruvchining (keyingi oʻrinlarda — buyurtmachi) mablagʻlari hisobidan oʻtkaziladi.
13. Energiya auditi oʻtkazilayotgan obyektning mavsumiy xususiyatlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
14. Energiya auditining maqsadi va vazifalari ushbu sohada qabul qilingan milliy va xalqaro standartlarga hamda energetika va ekologik xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan talablarga muvofiq boʻlishi kerak.
15. Energiya auditi oʻtkazish uchun energiya auditorida texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan sinovlarini amalga oshirish uchun zarur boʻladigan sinov uskunalari boʻlishi lozim.
16. Energiya auditori buyurtmachilarga ularning soʻroviga binoan bino va inshootlarni energiya auditdan oʻtkazish dasturi hamda energiya auditi boʻyicha rejalashtirilgan ishlar narxining kalkulyatsiyasini taqdim etishi kerak.
17. Energiya auditidan oʻtkazish uchun energiya auditoriga taqdim etilgan maʼlumotlar haqqoniyligiga uni taqdim etgan tashkilot javob beradi.
18. Energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va tavsiyalar, shuningdek, energetika pasportining haqqoniyligiga energiya auditori javob beradi.
19. Energiya auditi tugagandan soʻng buyurtmachi ishlarni qabul qilish-topshirish dalolatnomasida koʻrsatilgan energiya auditi xizmatlarini qabul qiladi.
20. Energiya auditidan oʻtkazilayotgan bino va inshootlarning egasi (buyurtmachi) audit doirasida rejalashtirilgan ishlarni amalga oshirishda energiya auditoriga koʻmaklashishi kerak. Bunda buyurtmachi:
energiya auditorining xodimlarini tekshirilayotgan obyektlarga kirishini taʼminlashi;
tekshiruv oʻtkazilishi uchun masʼul shaxs tayinlashi;
texnologiya va xavfsizlik talablariga zid boʻlmagan hollarda, tegishli texnologik uskunalarni, ularda oʻlchovlarni oʻtkazish uchun, zarur boʻlgan ishlash rejimini oʻrnatilishini taʼminlashi shart.
21. Buyurtmachi quyidagi zarur hujjatlarni energiya auditoriga taqdim etishi shart:
yoqilgʻi-energetika resurslarining isteʼmoli maʼlumotlarini;
foydalanilgan yoqilgʻi-energetika resurslari boʻyicha buyurtmachining oʻlchov vositalari koʻrsatkichlari asosida shakllantirilgan statistika hisobotlarini;
energetika pasportini (davriy va navbatdan tashqari energiya auditini oʻtkazishda).
22. Buyurtmachi bino va inshootni energiya auditdan oʻtkazish jarayonida uning natijasiga taʼsir qiluvchi har qanday oʻzgarishlar haqida energiya auditorini oʻz vaqtida xabardor qilishi lozim. Bunda energiya auditori bino va inshootlarni energiya auditi natijasiga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan holatlarni tekshiradi va hisobotda qayd etadi.
23. Agar energiya auditori tomonidan oʻtkazilgan energiya auditining natijalari haqqoniy emasligi tasdiqlansa, ushbu energiya auditori buyurtmachining ushbu tekshiruv oʻtkazilishi uchun xarajatlarini hamda buning natijasida keltirilgan zararlarni toʻliqligicha qoplashga majburdir.
4-bob. Bino va inshootlarni energiya auditidan oʻtkazish tartibi
24. Bino va inshootlarni energiya auditdan oʻtkazishlari mazkur Nizomga 1-ilovada keltirilgan sxema boʻyicha amalga oshiriladi.
25. Energiya auditidan oʻtkazish uchun energiya auditorlari ularning maxsus elektron platformada shakllantirib beriladigan reyting koʻrsatkichlari asosida aniqlanadi.
Bunda davlat ishtirokidagi tashkilotlar va davlat muassasalari energiya auditorini Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat xaridlari toʻgʻrisida”gi Qonunda belgilangan tartibda aniqlaydi.
26. Energiya auditini oʻtkazish boʻyicha shartnoma tuzish uchun buyurtmachining arizasiga quyidagi hujjat va maʼlumotlar ilova qilinadi:
energiya auditini oʻtkazish maqsadi va ish hajmini belgilab beruvchi hujjat (texnik topshiriq);
bino va inshootni tavsiflovchi maʼlumotlar: manzili, foydalanish toifasi, bino va inshootda yashovchilar (faoliyat yurituvchilar) soni, qurilgan yili, isitiladigan maydoni va hajmi, issiqlik taʼminoti manbai;
yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmoli toʻgʻrisidagi maʼlumot (bino va inshootlarda isteʼmol qilingan yoqilgʻi-energetika resurslari hisoblagichlarining koʻrsatkichlari);
bino va inshootlarning loyiha hujjatlari (mavjud boʻlganda);
kadastr hujjatlari;
bino va inshootlarda qoʻllanilayotgan yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmoli bilan bogʻlik uskunalar va jihozlarning texnik hujjatlari;
avval oʻtkazilgan energiya auditi natijalari boʻyicha rasmiylashtirilgan hujjatlar (davriy va navbatdan tashqari energiya auditini oʻtkazishda);
energiya menejmenti tizimi xalqaro standarti (ISO 50001) boʻyicha sertifikati (mavjud boʻlganda).
27. Bino va inshootlarni energiya auditidan oʻtkazishda energiya auditori bino va inshootlar egasi, bino va inshootlarda faoliyat olib boruvchi xodimlar (koʻp kvartirali uylarda yashovchilar) bilan soʻrovnoma oʻtkazish yoʻli bilan qoʻshimcha maʼlumotlarni olishi mumkin.
28. Energiya auditori buyurtmachining arizasi unga ilova qilingan hujjatlarning toʻliqligi va toʻgʻriligini tekshiradi.
29. Buyurtmachi tomonidan ariza va unga ilova qilingan hujjatlar toʻliq taqdim etilgandan soʻng energiya auditori buyurtmachi bilan shartnoma imzolashi mumkin.
Bunda davlat buyurtmachilari qonunchilik hujjatlarida belgilangan xarid qilish tartib-taomillari natijalariga koʻra tomonlar oʻrtasida shartnoma tuzilganidan soʻng energiya auditoriga tegishli hujjatlarni topshiradilar.
30. Energiya auditidan oʻtkazishning umumiy muddati kamida ikki oy boʻlishi, lekin shartnoma tuzilgan kundan boshlab bir yildan oshmasligi, shuningdek, davlat buyurtmachilari uchun joriy moliya yili doirasida oʻtkazilishi kerak.
31. Bino va inshootlarni energiya auditiga tayyorlash bosqichida energiya auditori:
energiya auditini oʻtkazish dasturini shakllantiradi va buyurtmachi bilan kelishadi;
buyurtmachi tomonidan taqdim etilgan bino va inshootni tavsiflovchi maʼlumotlar asosida bino va inshootlarni tuzilishi (tarkibi), ularning xususiyatlari va hajm-rejaviy yechimlari, devor va tom qismining materiallari, oynalar turi va maydoni, isitiladigan maydon va hajmi, issiqlik taʼminoti manbai, muhandislik tizimlarini sxematik yechimlarini oʻrganadi;
joyiga chiqqan holda buyurtmachi yoki uning vakili ishtirokida obyektning asosiy tarkibiy elementlarining haqiqiy holatini uning loyihasiga va energiya pasportiga (mavjud boʻlganda) nisbatan, jumladan, hajmiy-rejalashtirish yechimlari, muhandislik tizimlari va uskunalari boʻyicha qiyosiy baholashdan oʻtkazadi;
tegishli tashkilotlar va xonadon egalaridan elektr taʼminoti, issiqlik taʼminoti, suv taʼminoti, gaz taʼminoti, ventilyatsiya, oqova suv va sovitish tizimlari, energetik va texnologik uskunalar, elektr energiyasini isteʼmol qiluvchi qurilmaning quvvati, ularning solishtirma energiya sarfi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, energiya tashuvchisi parametrlari, bino va inshootlarning isitiladigan maydon birligiga isitish uchun yoqilgʻi-energetika resurslari sarfi, oʻlchash vositalarining oxirgi uch yillik koʻrsatkichlarini shakllantiradi (toʻplaydi);
bino va inshootlardan foydalanish sharoitlari hamda tartibini oʻrganadi.
32. Bino va inshootlarning loyiha hujjatlari mavjud boʻlmagan taqdirda, oʻlchash ishlari va oʻrab turuvchi konstruksiyalar, muhandislik tizimlari va jihozlarining texnik holatini tekshirish natijalari asosida haqiqiy holatga ularning asoslangan chizmalari va sxemalari ishlab chiqiladi.
33. Oʻlchashlar va tekshirishlar oʻtkazish bosqichida quyidagilar bajariladi:
bino va inshootlarning texnik holati vizual koʻrikdan oʻtkaziladi. Bunda, bino va inshootning konstruksiyalari, muhandislik tizimlari va jihozlari texnik holati, energiya samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi nuqsonlari mavjudligi tekshiriladi. Konstruksiyalarning mustahkamligiga baho berish zarurati mavjud boʻlganda, bino va inshootlarning texnik holati instrumental tekshiruvdan oʻtkaziladi;
bino va inshootning toʻsuvchi konstruksiyalari (tashqi devor, poydevor, oyna, tashqi eshiklar, tom, chordoq, yertoʻla) issiqlik himoyasi darajasi, muhandislik tizimlari (isitish, elektr, suv (issiq va sovuq), gaz taʼminoti va ventilyatsiya, konditsiyalash, yoritish tizimlari), liftlar va boshqa jihozlarning energetik tavsiflari, hamda bino va inshootlarning mikroiqlimi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan sinov usullari asosida tekshiriladi;
yoqilgʻi-energetika resurslarining isteʼmoli hajmi va yoʻqotilish sabablari aniqlanadi.
34. Oʻlchashlar va tekshirishlar yoz va qish mavsumida amalga oshirilishi kerak.
35. Bino va inshootlarning texnik holati buyurtmachi yoki uning vakili ishtirokida tekshiriladi.
36. Yoqilgʻi-energetika resurslaridan oqilona foydalanish parametrlariga bilvosita (tahlillar va oʻlchovlarni oʻtkazmasdan) baho berishga yoʻl qoʻyilmaydi.
37. Tahlil bosqichida energiya auditori quyidagi tadbirlarni amalga oshiradi:
tayyorgarlik bosqichida olingan dastlabki maʼlumotlarni tahlil qilish;
oʻlchashlar va tekshirishlar oʻtkazish bosqichida olingan maʼlumotlarni tahlil qilish;
bino va inshootlarning energiya samaradorligining amaldagi koʻrsatkichlarini hisoblash;
amaldagi koʻrsatkichlarni belgilangan meʼyoriy qiymatlar bilan oʻzaro taqqoslash;
amaldagi energiya samaradorligi koʻrsatkichlari va belgilangan meʼyoriy qiymatlar oʻrtasidagi nomuvofiqlik sabablarini aniqlash va tahlil qilish;
bino va inshootlar uchun mumkin boʻlgan energiya tejash qiymatlarini hisoblash;
bino va inshootlarning energiya samaradorligi toifasini belgilash.
38. Bino va inshootlarning issiqlik-texnik va energetik tavsiflari hamda energiya samaradorligi koʻrsatkichlarini aniqlash uchun hisoblash usullari texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi tegishli normativ hujjatlari hamda shaharsozlik normalari va qoidalari bilan belgilanadi.
39. Yakuniy bosqichda bino va inshootlarning yoqilgʻi-energetika resurslaridan foydalanish tahlili natijalari umumlashtiriladi.
40. Energiya auditi natijasida energiya resurslarini tejash va energiya samaradorligini oshirish boʻyicha hisobot (keyingi oʻrinlarda — Hisobot) energiya auditori tomonidan tuziladi.
41. Hisobot energiya auditorining blankida rasmiylashtiriladi va uning rahbari tomonidan imzolanadi.
42. Hisobot uchta asosiy qismdan iborat boʻladi:
kirish qismi — ariza beruvchining hamda energiya auditorining maʼlumotlari, tuzilgan shartnomaning raqami va energiya auditi obyektining umumiy tavsifi koʻrsatiladi;
asosiy qism — dastlabki maʼlumotlar tahlili, oʻlchovlarni bajarish usullari va qoʻllanilgan asboblar, bino va inshootlarning vizual koʻrigi hamda soʻrovnoma natijalari, yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmoli hamda elektr energiyasi taʼminoti, issiqlik taʼminoti, gaz taʼminoti, suv taʼminoti tizimlari holati, oʻlchashlar va tekshirishlar natijalari boʻyicha hisob-kitoblar va yoqilgʻi-energetika resurslarining solishtirma sarfini tahlili keltiriladi;
yakuniy qism — xulosalar va texnik-iqtisodiy jihatdan asoslangan koʻrsatmalarni (keyingi oʻrinlarda — koʻrsatmalar) oʻz ichiga oladi.
43. Hisobotda yoqilgʻi-energetika resurslaridan foydalanish koʻrsatkichining qurilish normalari va qoidalari talablariga muvofiqligi, ulardan foydalanishdagi yoʻl qoʻyilgan kamchiliklar koʻrsatilishi, obyektning energiya tejashning mumkin boʻlgan imkoniyatlari boʻyicha maʼlumot berilishi kerak.
44. Hisobot bino va inshootning energiya pasportini shakllantirish va energiya samaradorligi toifasini belgilash uchun asos boʻladi.
45. Koʻrsatmalarda bino va inshootlar maydoni birligiga isitish uchun yoqilgʻi-energetika resurslarini kamaytirishni hisobga olgan holda, energiyani tejash va obyektning energiya samaradorligini oshirish boʻyicha texnik-iqtisodiy jihatdan asoslangan va ularni bajarish muddatlari koʻrsatilgan chora-tadbirlar nazarda tutiladi.
46. Koʻrsatmada keltirilgan tadbirlarning iqtisodiy samaradorligi va qoplanish muddatlari, rentabelligi asoslantiriladi.
47. Texnik jihatdan imkoniyat boʻlgan taqdirda bino va inshootlarda ikkilamchi energetika resurslaridan hamda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish boʻyicha tashkiliy-texnik chora-tadbirlar yuzasidan tavsiyalar qilinadi.
48. Koʻrsatmalar ishlayotgan asbob-uskunalar va texnologik jarayonlarning ekologik tavsifini, xodimlar ishining xavfsizligi va qulayligi darajasini kamaytirilmasligini taʼminlashi zarur.
49. Energiya auditori koʻrsatmalarni bajarish boʻyicha reja-jadval ishlab chiqadi va uni buyurtmachi bilan kelishadi.
50. Bino va inshootlarning energiya auditi natijalariga koʻra energiya auditori energetika pasportini shakllantiradi.
51. Bino va inshootlarning energiya samaradorligi toifasi mazkur Nizomga 2-ilovada keltirilgan jadvalga muvofiq energiya resurslarining isteʼmoli qiymatining ogʻish kattaligi (energiya samaradorlik indeksi) boʻyicha aniqlanadi.
Bunda foydalanish maydoni 200 kvadrat metrdan ortiq boʻlgan bino va inshootlarning energiya samaradorligi toifasini aniqlash uchun “A”, “B”, “C”, “D”, “E”, “F” va “G” belgilaridan foydalaniladi.
52. Koʻrsatmalar energiya samaradorligi toifasi “D” va undan past boʻlgan bino va inshootlar uchun bajarilishi majburiy hisoblanadi (yakka tartibdagi uy-joylar bundan mustasno).
53. Energiya auditi natijalari boʻyicha tayyorlangan hisobot, koʻrsatmalar va bino va inshootlarning energetika pasporti energiya auditori tomonidan tasdiqlangandan soʻng bir ish kunida Maxsus elektron platformaga joylashtiriladi.
54. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Vazirlik) oʻn ish kunida Maxsus elektron platformaga joylashtirilgan bino va inshootlarning energiya auditi yakunlari boʻyicha tayyorlangan hisoboti va energetika pasportining mazkur Nizom talablariga muvofiqligini, berilgan koʻrsatmalarning samaradorligini va ularning texnik-iqtisodiy jihatdan asoslanganini, shu jumladan, energetika pasporti koʻrsatkichlari toʻgʻriligini koʻrib chiqadi.
55. Hisobot va pasport toʻgʻri ishlab chiqilgan boʻlsa, ular uch ish kuni ichida Maxsus elektron platformada roʻyxatdan oʻtkaziladi va energetika pasportiga tegishli reyestr raqami beriladi.
57. Energiya auditori Vazirlik tomonidan taqdim etilgan takliflarni inobatga olgan holda, energiya auditi natijasi boʻyicha hisobot va pasportni qayta ishlab chiqadi (toʻldiradi) va takroran maxsus platformaga kiritadi.
Bunda hisobot va energetika pasportini qayta ishlashga qaytarish va qayta kiritish Maxsus elektron platforma orqali amalga oshiriladi.
58. Hisobot va energetika pasporti Vazirlik tomonidan belgilangan tartibda Maxsus elektron platformada roʻyxatdan oʻtkazilguniga qadar energiya auditi tugatilgan deb hisoblanmaydi.
59. Hisobot va energetika pasporti Maxsus elektron platformada roʻyxatdan oʻtgandan soʻng unga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish taqiqlanadi.
60. Maxsus elektron platformada hisobot va energetika pasporti roʻyxatdan oʻtkazish orqali energetika pasportlarning elektron reyestri shakllantiriladi.
61. Energiya auditorlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Maxsus elektron platformada yuritiladi va energiya auditorlarning reytingini shakllantirishda foydalaniladi.
62. Koʻrsatmani bajarish boʻyicha belgilangan ishlarning oʻz vaqtida sifatli bajarilishi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida hududiy nazorat qilish inspeksiyasi hamda tuman (shahar) qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi boʻlimlari (Toshkent shahrida — tuman qurilish boʻlimlari) (keyingi oʻrinlarda — nazorat qiluvchi organ) tomonidan nazorat qilinadi.
63. Nazorat qiluvchi organ Maxsus elektron platforma orqali koʻrsatmani oladi va uni bajarish boʻyicha ishlarni oʻz vaqtida, shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan talablarga muvofiq, rejalashtirilgan ishlarni sifatli bajarilishini nazorat qilinadi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
64. Energiya auditori energiya auditi oʻtkazilishida buyurtmachining xoʻjalik faoliyatiga aralashmaslikka hamda toʻsqinlik qilmaslikka, davlat va tijorat sirlariga rioya qilishga hamda shartnoma shartlarining bajarilishi toʻlaqonli taʼminlashga majburdir.
65. Energiya auditori tomonidan oʻtkazilgan energiya auditi natijalari haqqoniy emasligi bir necha bor tasdiqlangan taqdirda, ushbu energiya auditoriga nisbatan qonunchilik hujjatlarida belgilangan choralarni koʻrish uchun tegishli organga taklif kiritishga asos boʻladi.
66. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi.
Bino va inshootlarni energiya isteʼmolini energiya auditidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA
1-ILOVA
Bino va inshootlarni energiya auditidan oʻtkazish
SXEMASI
Bosqichlar | Subyektlar | Chora-tadbirlar | Bajarish muddatlari | |||
1-bosqich | Buyurtmachi | Energiya auditorini belgilangan tartibda aniqlaydi. | Zaruratga koʻra (ixtiyoriy ravishda) | |||
2-bosqich | Buyurtmachi | 1. Energiya auditini oʻtkazish uchun energiya auditoriga ariza topshiradi. 2. Energiya auditori bilan belgilangan tartibda shartnoma tuzadi. | Zaruratga koʻra (ixtiyoriy ravishda) | |||
3-bosqich | Energiya auditori | 1. Energiya auditini oʻtkazish dasturini ishlab chiqadi va buyurtmachi bilan kelishadi. 2. Bino va inshootlarning hajm-rejaviy yechimlari hamda muhandislik tizimlarining sxematik yechimlarini oʻrganadi. 3. Bino va inshootlarni identifikatsiya qiladi. 4. Yoqilgʻi-energetika resurslarini isteʼmol qiluvchi qurilmalarning tavsiflari boʻyicha maʼlumotlar, oʻlchash vositalarining oxirgi uch yillik koʻrsatkichlarini shakllantiradi (toʻplaydi). 5. Bino va inshootlardan foydalanish sharoitlari hamda tartibini oʻrganadi. | Shartnomada belgilangan muddatlarda | |||
4-bosqich | Energiya auditori | 1. Bino va inshootlarning texnik holatini vizual koʻrikdan oʻtkazadi. 2. Bino va inshootning toʻsuvchi konstruksiyalarining issiqlik himoyasi darajasi, muhandislik tizimlari, liftlar va boshqa jihozlarning energetik tavsiflari, hamda bino va inshootlarning mikroiqlimini tekshiradi. 3. Yoqilgʻi-energetika resurslarining isteʼmoli hajmi va yoʻqotilish sabablarini aniqlaydi. | Energiya auditi dasturida belgilangan muddatlarda | |||
5-bosqich | Energiya auditori | 1. Dastlabki maʼlumotlar hamda oʻlchash va tekshirishlar natijasida toʻplangan maʼlumotlarni tahlil qiladi. 2. Bino va inshootlarning energiya samaradorligining amaldagi koʻrsatkichlarini hisoblaydi. 3. Amaldagi koʻrsatkichlarni belgilangan meʼyoriy qiymatlar bilan taqqoslaydi. 4. Amaldagi energiya samaradorlik koʻrsatkichlari va belgilangan meʼyoriy qiymatlar oʻrtasidagi nomuvofiqlik sabablarini aniqlaydi va tahlil qiladi. 5. Bino va inshootlar uchun mumkin boʻlgan energiya tejash qiymatlarini hisoblaydi. 6. Bino va inshootlarning energiya samaradorligi toifasini qabul qilingan koʻrsatkichlar asosida belgilaydi. | Energiya auditi dasturida belgilangan muddatlarda | |||
6-bosqich | Energiya auditori | 1. Bino va inshootlarning energiya resurslaridan foydalanish tahlili natijalarini umumlashtiradi. 2. Energiya auditi natijasida energiya tejash va energiya samaradorligini oshirish boʻyicha hisobotni tuzadi. 3. Energiya samaradorlikni oshirishga qaratilgan koʻrsatmalarni ishlab chiqadi. 4. Koʻrsatmalarni bajarish boʻyicha reja-jadvalni ishlab chiqish va buyurtmachi bilan kelishadi. 5. Energetika pasportini shakllantiradi (toʻldiradi). 6. Bino va inshootning energiya samaradorligi toifasini qabul qilingan koʻrsatkichlar asosida aniqlaydi. 7. Hisobot, koʻrsatmalar va energetika pasportini “Bino va inshootlarning energiya auditi” elektron platformasiga joylashtiradi. | Energiya auditi dasturida belgilangan muddatlarda | |||
7-bosqich | Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi | 1. Hisobot, koʻrsatmalar va energetika pasportini belgilangan talablarga muvofiqligini (toʻgʻriligini) koʻrib chiqadi. | Oʻn ish kunida | |||
2. Maxsus elektron platformada hisobot, koʻrsatmalar va energetika pasportini roʻyxatdan oʻtkazadi, reyestr raqami beradi. | Uch ish kunida | |||||
8-bosqich | Nazorat qiluvchi organ | 1. Elektron platforma orqali koʻrsatmani oladi. 2. Koʻrsatmani bajarilishi boʻyicha ishlarni sifatli taʼminlanishini nazorat qiladi. | Belgilangan muddatlarda |
Bino va inshootlarni energiya isteʼmolini energiya auditidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA
2-ILOVA
Bino va inshootlarning energiya samaradorligi toifasini belgilash
JADVALI
Izoh.
Energiya isteʼmoli qiymatining ogʻish kattaligi (energiya samaradorlik indeksi) yoqilgʻi-energetika resurslarining haqiqiy isteʼmoli qiymatlarini ularning etalon isteʼmoli qiymatlariga nisbati sifatida hisoblanadi, bunda:
yoqilgʻi-energetika resurslarini haqiqiy isteʼmol qiymati — bino va inshootlarning yillik isitish, sovutish, yoritish va boshqa ehtiyojlari uchun amalda sarflangan umumiy energiya miqdori;
yoqilgʻi-energetika resurslarini etalon isteʼmol qiymati — KMK 2.01.18 “Binolar va inshootlarni isitish, shamollatish va konditsiyalashtirish uchun energiya sarfi meʼyorlari” shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan energiya isteʼmolining meʼyoriy qiymati.
Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 19-oktabrdagi 690-son qaroriga
3-ILOVA
3-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanayotgan ayrim qarorlari
ROʻYXATI
1. Vazirlar Mahkamasining “Yoqilgʻi-energetika resurslari isteʼmolchilarini energetika tekshiruvidan va ekspertizadan oʻtkazish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2006-yil 7-avgustdagi 164-son qarori.
2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Statistik, soliq va moliyaviy hisobotlarni, litsenziyalanadigan faoliyat turlarini va ruxsat berish tartib-taomillarini tubdan qisqartirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2012-yil 16-iyuldagi PF-4453-son Farmoni)” 2012-yil 1-noyabrdagi 313-son qaroriga 1-ilovaning 80-bandi.
3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (“Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 29-dekabrdagi OʻRQ-396-son Qonunining 13-moddasi)” 2016-yil 24-maydagi 175-son qarori.
4. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jahon banki va Xalqaro moliya korporatsiyasining “Biznes yuritish” yillik hisobotida Oʻzbekiston Respublikasining reytingini yaxshilashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2019-yil 5-fevraldagi PQ-4160-son qarori)” 2019-yil 10-avgustdagi 661-son qaroriga ilovaning 13-bandi.
5. Vazirlar Mahkamasining “Iqtisodiyotni rivojlantirish va kambagʻallikni qisqartirishga oid davlat siyosati tubdan takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2020-yil 14-dekabrdagi 777-son qaroriga 1-ilovaning 5-bandi.
6. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida” 2021-yil 20-apreldagi OʻRQ-682-son Qonuni)” 2022-yil 4-apreldagi 153-son qaroriga ilovaning 158-bandi.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.10.2024-y., 09/24/690/0834-son; 27.10.2025-y., 09/25/673/0980-son)
