O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
Nizolarni muqobil hal etishning mexanizmlarini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
Mamlakatda davlat organlarining aholi bilan muloqotini takomillashtirish, fuqarolar huquq va erkinliklarining ishonchli himoyasini ta’minlash hamda ularning muammolarini hal etishning zamonaviy mexanizmlarini joriy qilish borasida izchil ishlar amalga oshirilmoqda.
Shu bilan birga, ushbu sohada islohotlarning hozirgi bosqichi davlat organlarida nizolarni sudgacha ko‘rib chiqishning yagona tizimini yaratish, mediatsiya, hakamlik sudlari hamda xalqaro arbitrajlarni fuqarolar hamda tadbirkorlarning ishonchiga sazovor bo‘ladigan nizolarni hal etuvchi samarali muqobil institutlarga aylantirish lozimligini taqozo etmoqda.
Jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish tizimini takomillashtirish, nizolarni hal qilishning muqobil imkoniyatlarini kengaytirish, shuningdek, sudlarda ish hajmini maqbullashtirishda mediatsiya instituti, hakamlik sudlari va xalqaro arbitrajlarning rolini tubdan oshirish maqsadida:
1. Ma’lumot uchun qabul qilinsinki:
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksi va Fuqarolik protsessual kodeksiga muvofiq ishni sudda ko‘rishga tayyorlash paytida sudya taraflardan kelishuv bitimini tuzish ehtimolini yoki nizoni hal qilishning muqobil usullari ehtimolini aniqlaydi va ularning huquqiy oqibatlarini tushuntiradi;
huquqiy jamiyatda nizoni hal etishning muqobil mexanizmlari yaratilishi jismoniy va yuridik shaxslarning buzilgan huquqlarini tiklashga erishishning samarali vositasi sifatida baholanadi.
2. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining 2020-yil 1-avgustdan boshlab eksperiment tariqasida:
Davlat bojxona qo‘mitasi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi, Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasi hamda Namangan, Buxoro va Toshkent viloyatlari hokimliklari huzurida Jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat organlari o‘rtasidagi nizolarni sudgacha hal qilish bo‘yicha apellyatsiya kengashlarini (keyingi o‘rinlarda — Apellyatsiya kengashi) tashkil etish to‘g‘risidagi;
jismoniy va yuridik shaxslarning davlat organlari yoki mansabdor shaxslarning g‘ayriqonuniy xatti-harakatlari (qarorlari) yoxud harakatsizligi natijasida o‘z huquqlari va erkinliklari hamda qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlari buzilganligi haqidagi murojaatlari Apellyatsiya kengashi tomonidan ko‘rib chiqilishi tartibini o‘rnatish to‘g‘risidagi takliflariga rozilik berilsin.
Belgilansinki, mazkur tartib jismoniy va yuridik shaxslarning bunday ishlar yuzasidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri boshqa vakolatli davlat organlariga murojaat qilish huquqini istisno etmaydi.
3. Quyidagilar Apellyatsiya kengashining asosiy vazifalari etib belgilansin:
jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat organi o‘rtasida yuzaga keladigan nizolarni sudgacha ko‘rib chiqish va xulosa qabul qilish orqali ularni hal etish choralarini ko‘rish;
murojaatni ko‘rib chiqishda qonun hujjatida turlicha talqin etilishi mumkin bo‘lgan normalar aniqlangan, u amaliyotda noto‘g‘ri yoki ziddiyatli tarzda qo‘llanilgan taqdirda, ularni belgilangan tartibda rasmiy sharhlashni tashkillashtirish bo‘yicha choralarni ko‘rish;
murojaatni ko‘rib chiqishda aniqlangan qonun hujjatlaridagi bo‘shliqlarni bartaraf etish bo‘yicha takliflar kiritish.
4. Belgilansinki:
Apellyatsiya kengashining tarkibi tegishli davlat organi rahbarining qarori bilan ikki yarim yil muddatga tasdiqlanadi;
Apellyatsiya kengashi 7 nafardan 11 nafargacha a’zolardan iborat tarkibda tuzilishi mumkin;
Apellyatsiya kengashi a’zoligiga amaliy tajribaga va obro‘-e’tiborga ega davlat organining markaziy apparati tarkibiy bo‘linmalari rahbarlari va xodimlari, shuningdek sohada katta amaliy tajriba yoki ilmiy salohiyatga ega bo‘lgan obro‘li fuqarolar qabul qilinadi. Bunda, davlat organining markaziy apparati tarkibiy bo‘linmalari rahbarlari yoki xodimlari hisoblanmagan Apellyatsiya kengashi a’zolari jami Kengash a’zolarining beshdan bir qismidan oshib ketmasligi lozim;
Apellyatsiya kengashi unda ko‘rib chiqilayotgan masalalar yuzasidan tavsiyaviy tusga ega bo‘lgan xulosa qabul qiladi. Apellyatsiya kengashi tomonidan qabul qilingan xulosa uch kun muddatda davlat organi rahbariga ko‘rib chiqish uchun, boshqa manfaatdor taraflarga ma’lumot uchun yuboriladi;
Apellyatsiya kengashining xulosasini qabul qilib olgan davlat organi rahbari yoki uning o‘rinbosari uni inobatga olishi yoki yozma asoslantirilgan tarzda rad etishi mumkin. Bunda, davlat organi rahbari yoki uning o‘rinbosari qabul qilingan qaror to‘g‘risida uch kun muddatda Apellyatsiya kengashi va taraflarni yozma yoki elektron tarzda xabardor qiladi.
5. Jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat organlari o‘rtasidagi nizolarni sudgacha hal qilish bo‘yicha apellyatsiya kengashi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
6. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (R. Davletov, M. Ikramov):
Apellyatsiya kengashi tashkil etilayotgan davlat organlarining bu boradagi faoliyatini doimiy ravishda monitoring qilib borsin hamda tizimning samarali ishlashini ta’minlash maqsadida ularga amaliy va uslubiy jihatdan ko‘maklashsin;
2021-yil 1-iyulga qadar mazkur qarorning 2-bandiga asosan joriy etilayotgan eksperiment natijalarini keng qamrovli tahlil qilgan holda, uni keyinchalik boshqa davlat organlarida ham joriy etishning maqsadga muvofiqligi yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga asoslantirilgan takliflar kiritsin.
7. Belgilansinki, quyidagilar:
nizolarni muqobil usulda hal etish bilan shug‘ullanuvchi professional mediatorlarning o‘zaro birlashuviga asoslangan Mediatsiya markazi;
professional mediatorlar, hakamlik sudlari va xalqaro arbitrajlarning o‘zaro birlashuviga asoslangan Nizolarni muqobil usulda hal etish markazi nodavlat notijorat tashkiloti sifatida tashkil etilishi va faoliyat yuritishi mumkin.
8. Mediatsiya markazi va Nizolarni muqobil usulda hal etish markazining (keyingi o‘rinlarda — Markazlar) asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilansin:
mediatsiya, hakamlik sudlari va xalqaro arbitraj faoliyatiga nizolarni muqobil usulda hal etish tartib-taomilini amalga oshirish uchun shart-sharoit yaratish;
mediatsiya, hakamlik sudi va xalqaro arbitraj ishlarini ko‘rish bilan bog‘liq faoliyatga aralashmaslik prinsipi asosida ish yuritish;
mediatsiya, hakamlik sudlari hamda xalqaro arbitraj sohalarida mutaxassislarni tayyorlash va malakasini oshirish uchun o‘quv kurslarini tashkil etish. Bunda, mediatorlarni tayyorlash 72 soatdan ko‘p bo‘lmagan o‘quv kurslari bo‘yicha amalga oshiriladi va ularni muvaffaqiyatli yakunlagan tinglovchilarga sertifikat beriladi;
mediatsiya va nizolarni muqobil hal etishning boshqa usullari rivojlanishi va keng ommalashuviga ko‘maklashish, bu sohada seminarlar, treninglar va konferensiyalar tashkil etish.
9. Belgilansinki, Markazlar:
a) tinglovchilarga ta’lim berishni tashkillashtirish uchun:
shartnoma asosida oliy ta’lim muassasalarining malakali pedagoglarini, shuningdek, milliy va xorijiy mediator, hakamlik sudyalari va arbitrlarni hamda vazirlik va idoralarning malakali mutaxassislarini jalb etishi mumkin;
yetakchi xorijiy mediatsiya va arbitraj markazlari bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yishi, nizolarni muqobil usulda hal etish sohasida tajriba almashishi, shuningdek, nizolarni hal etishga xorijiy mediatorlar va arbitrlarni jalb etishi mumkin;
b) mediatsiya, hakamlik sudi va xalqaro arbitraj faoliyati yuzasidan adliya organlariga hisobotlar topshirishdan ozod etiladi;
v) oliy ma’lumotga ega rahbarni qo‘shib hisoblaganda kamida besh nafar xodimga ega bo‘lishlari kerak.
10. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (R. Davletov, M. Ikramov):
a) professional mediatorlar, hakamlik sudlari va xalqaro arbitrajlar o‘rtasida doimiy ravishda Markazlar tashkil etilishining ijobiy taraflari haqidagi targ‘ibot ishlarini va bu boradagi faoliyatni monitoring qilib borsin hamda har chorakda amalga oshirilayotgan ishlar to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga axborot kiritib borsin;
b) ikki oy muddatda ilg‘or xorijiy tajribadan kelib chiqib:
mediatorlarni tayyorlash bo‘yicha o‘quv kurslarining namunaviy dasturini ishlab chiqsin;
Bosh prokuratura bilan birgalikda mediatsiya institutining jinoyat protsessiga tatbiq etilishi maqsadga muvofiqligi bo‘yicha takliflarni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritsin.
Oldingi tahrirga qarang.
11. Toshkent davlat yuridik universiteti va Yuristlar malakasini oshirish markazining ular muassisligida O‘zbekiston nizolarni hal etish markazini tashkil etish to‘g‘risidagi taklifi ma’qullansin.
(11-band O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 25-iyuldagi PF-117-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 28.07.2025-y., 06/25/117/0653-son)
12. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (R. Davletov, M. Ikramov) Toshkent davlat yuridik universiteti va Yuristlar malakasini oshirish markazi bilan birgalikda Toshkent mediatsiya markazi faoliyatini tashkillashtirish hamda 2021-yil 1-yanvarga qadar Toshkent mediatsiya markazini jahonning mediatsiya instituti rivojlangan mamlakatlar tajribasidan kelib chiqib, tayyorlangan bino va jihozlar bilan ta’minlash choralarini ko‘rsin.
13. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi Toshkent shahar hokimligi bilan birgalikda Toshkent shahrida:
2020-yil 1-iyuldan boshlab, eksperiment tariqasida, davlat xizmatlari markazlari binolarida nizolashuvchi fuqarolarga mediator xizmatidan foydalanish uchun alohida xonalar ajratsin;
eksperimentning ijobiy natijalari asosida 2021-yil 1-aprelga qadar ushbu amaliyotni barcha davlat xizmatlari markazlari binolarida tatbiq etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga asoslantirilgan takliflarni kiritsin.
14. O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bir oy muddatda belgilangan tartibda professional mediatorlikni kasb sifatida Xizmatchilarning asosiy lavozimlari va ishchilar kasblari klassifikatoriga kiritsin.
15. O‘zbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi, Oliy sudi Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda professional mediatorlar va hakamlik sudlari reyestrlariga kiritilgan professional mediatorlar hamda hakamlik sudi sudyalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarning barcha sud binolarida joylashtirilishini ta’minlash bo‘yicha zarur choralarni ko‘rsin.
16. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (R. Davletov, M. Ikramov) doimiy ravishda:
Oldingi tahrirga qarang.
Oliy sud, Tashqi ishlar vazirligi va Mutaxassislarni xorijda tayyorlash va vatandoshlar bilan muloqot qilish bo‘yicha “El-yurt umidi” jamg‘armasi bilan birgalikda professional mediatorlar, hakamlik sudyalarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishga mas’ul xodimlar uchun nizolarni sudgacha hal etish bo‘yicha ilg‘or tajribani rivojlangan xorijiy davlatlarda o‘rganishni tashkil etsin;
(16-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 9-noyabrdagi PF-3-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 09.11.2021-y., 06/21/3/1037-son)
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi hamda O‘zbekiston milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda ommaviy axborot vositalarida nizolarni hal etishda mediatsiya, hakamlik sudlari va xalqaro arbitraj institutining afzalliklariga bag‘ishlangan ijtimoiy roliklar, ko‘rsatuv va eshittirishlarni efirga uzatish hamda aholi va tadbirkorlik subyektlari e’tiboriga yetkazish choralarini ko‘rsin.
17. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi Adliya vazirligi bilan birgalikda uch oy muddatda 2021/2022 o‘quv yilidan boshlab tegishli oliy ta’lim muassasalarida ilg‘or xorijiy tajribalar asosida mediatsiya, hakamlik sudi va xalqaro arbitraj sohalari uchun nizolarni hal etishning muqobil yo‘nalishlariga oid bo‘lgan magistratura mutaxassisliklarini tashkil etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga asoslantirilgan takliflar kiritsin.
18. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
19. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisining o‘rinbosari U.Sh. Tashxodjayev zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2020-yil 17-iyun,
PQ-4754-son
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 17-iyundagi PQ-4754-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat organlari o‘rtasidagi nizolarni sudgacha hal qilish bo‘yicha apellyatsiya kengashi to‘g‘risida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom Jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat organlari o‘rtasidagi nizolarni sudgacha hal qilish bo‘yicha apellyatsiya kengashining (keyingi o‘rinlarda — Apellyatsiya kengashi) maqomi, asosiy vazifalari, huquq va majburiyatlari, shuningdek, faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
2. Apellyatsiya kengashi tegishli davlat organi huzurida nizolarni sudgacha hal qilish maqsadida tuziladigan kollegial-maslahat organi hisoblanadi.
Apellyatsiya kengashi a’zolari o‘z faoliyatini jamoatchilik asosida amalga oshiradi.
3. Apellyatsiya kengashi o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek, ushbu Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiradi.
4. Apellyatsiya kengashi davlat organlari, boshqa tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolardan mustaqil ravishda jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini ko‘rib chiqadi va ular bo‘yicha xulosalar tuzadi.
2-bob. Apellyatsiya kengashining asosiy vazifalari
5. Quyidagilar Apellyatsiya kengashining asosiy vazifalari hisoblanadi:
jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat organlari o‘rtasida yuzaga keladigan nizolarni sudgacha ko‘rib chiqish va xulosa qabul qilish orqali ularni hal qilish choralarini ko‘rish;
murojaatni ko‘rib chiqishda qonun hujjatida turlicha talqin etilishi mumkin bo‘lgan normalar aniqlangan, u amaliyotda noto‘g‘ri yoki ziddiyatli tarzda qo‘llanilgan taqdirda, ularni belgilangan tartibda rasmiy sharhlashni tashkillashtirish bo‘yicha choralarni ko‘rish;
murojaatni ko‘rib chiqishda aniqlangan qonun hujjatlaridagi bo‘shliqlarni bartaraf etish bo‘yicha takliflar kiritish.
6. Apellyatsiya kengashi murojaatlarni ko‘rib chiqishda:
teng huquqlilik, xolislik, qonuniylik, kollegiallik va huquqni qo‘llash amaliyotining birxilligini ta’minlash;
murojaat etuvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya qilish;
jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risidagi qonun hujjatlarida bartaraf etib bo‘lmaydigan barcha qarama-qarshiliklar va noaniqliklarni murojaat etuvchining foydasiga talqin qilish prinsiplariga asoslanadi.
3-bob. Apellyatsiya kengashining huquq va majburiyatlari
7. Apellyatsiya kengashi murojaatni ko‘rib chiqishda quyidagi huquqlarga ega:
murojaat etuvchilar, shuningdek, boshqa manfaatdor shaxslardan murojaatni ko‘rib chiqish uchun zarur bo‘lgan qo‘shimcha materiallar va ma’lumotlarni so‘rab olish;
davlat organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlaridan Apellyatsiya kengashi vakolatlariga taalluqli masalalar bo‘yicha ma’lumotnomalar, axborot-tahliliy materiallarni belgilangan tartibda so‘rash va bepul olish;
qo‘shimcha ekspertiza tayinlash, uni o‘tkazish uchun mustaqil ekspert va maslahatchilarni jalb etish;
murakkab masalalarni o‘z ichiga olgan murojaatlarni ko‘rib chiqish uchun Apellyatsiya kengashi a’zolaridan ishchi va ekspert guruhlari tashkil etish;
zarurat bo‘lganda, murojaatlarni ko‘rib chiqishda qatnashish uchun davlat organlari, ilmiy va ta’lim muassasalari, nodavlat notijorat tashkilotlaridan mutaxassislar va ekspertlarni taklif qilish.
Apellyatsiya kengashi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.
8. Apellyatsiya kengashi murojaatni ko‘rib chiqish jarayonida quyidagilarga majbur:
qonun hujjatlariga va mazkur Nizom talablariga qat’iy rioya qilish;
fuqarolarning sha’ni va qadr-qimmatini kamsitishga, ularning shaxsiy hayotiga aralashuvga yo‘l qo‘ymasligi;
murojaatni ko‘rib chiqish yuzasidan qabul qilingan xulosalar haqqoniyligini va asoslanganligini ta’minlashi;
davlat organi faoliyati bilan bog‘liq qonun hujjatlarida belgilangan cheklovlarga amal qilishi;
davlat organi va uning mansabdor shaxslarining o‘z vakolatlari doirasida amalga oshiradigan faoliyatiga aralashmasligi;
davlat organi va uning mansabdor shaxslari faoliyat ko‘rsatishi uchun to‘sqinlik qilmasligi;
murojaatni ko‘rib chiqish davomida olingan axborotning, agar bunday axborotni tarqatish qonun bilan cheklangan bo‘lsa, sir saqlanishiga rioya qilishi.
Apellyatsiya kengashiga murojaatni ko‘rib chiqish jarayonida qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklanishi mumkin.
4-bob. Apellyatsiya kengashi faoliyatini tashkil etish tartibi
9. Apellyatsiya kengashining tarkibi tegishli davlat organi rahbarining qarori bilan ikki yarim yil muddatga tasdiqlanadi.
Apellyatsiya kengashi 7 nafardan 11 nafargacha a’zolardan iborat tarkibda tuzilishi mumkin.
Apellyatsiya kengashining tarkibiga uning raisi, rais o‘rinbosari, kotibi va boshqa a’zolari kiradi.
Apellyatsiya kengashi a’zoligiga amaliy tajribaga va obro‘-e’tiborga ega davlat organining markaziy apparati tarkibiy bo‘linmalari rahbarlari va xodimlari, shuningdek sohada katta amaliy tajriba yoki ilmiy salohiyatga ega bo‘lgan obro‘li fuqarolar qabul qilinadi.
Bunda, davlat organining markaziy apparati tarkibiy bo‘linmalari rahbarlari yoki xodimlari hisoblanmagan Apellyatsiya kengashi a’zolari jami Kengash a’zolarining beshdan bir qismidan oshib ketmasligi lozim.
Apellyatsiya kengashi raisi va o‘rinbosari uning a’zolari tomonidan Apellyatsiya kengashi a’zolari orasidan yashirin ovoz berish yo‘li bilan saylanadi.
10. Quyidagi holatlarda Apellyatsiya kengashining raisi, rais o‘rinbosari, kotibi va a’zolari uning tarkibidan chiqarilishi mumkin:
ular tomonidan Apellyatsiya kengashi tarkibidan chiqish to‘g‘risida ariza berilganda;
ular ishlayotgan tashkilot bilan tuzilgan mehnat shartnomalari bekor qilinganda;
Apellyatsiya kengashining majlislarida muntazam ravishda ishtirok etmaganda;
mazkur Nizomning 8-bandida nazarda tutilgan majburiyatlarni bajarmaganda;
ularga nisbatan chiqarilgan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirganda;
sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori asosida ular muomalaga layoqatsiz, bedarak yo‘qolgan yoki vafot etgan deb topilganda;
vafot etganda.
11. Quyidagi hollarda Apellyatsiya kengashi a’zosi Kengash kun tartibiga kiritilgan masalalar yuzasidan majlisda ishtirok etishi mumkin emas va rad qilinishi lozim, agar u:
ishning natijasidan shaxsan, bevosita yoki bilvosita manfaatdor bo‘lsa yoxud uning xolisligi va beg‘arazligiga shubha tug‘diradigan boshqa holatlar mavjud bo‘lsa;
taraf yoki ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning qarindoshi bo‘lsa.
12. Apellyatsiya kengashining raisi:
Apellyatsiya kengashi faoliyatiga rahbarlik qiladi va Kengash zimmasiga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;
Apellyatsiya kengashining majlislarini chaqiradi va unda raislik qiladi;
Apellyatsiya kengashi vakolatiga taalluqli masalalarni uning ko‘rib chiqishi uchun kiritadi;
davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va xalqaro tashkilotlar bilan munosabatlarda Apellyatsiya kengashi nomidan ish ko‘radi;
Apellyatsiya kengashi a’zolari o‘rtasida vazifalarni taqsimlaydi;
Apellyatsiya kengashi nomidan xulosalarni, majlislar bayonnomalarini va boshqa hujjatlarni imzolaydi;
Apellyatsiya kengashi majlislari kun tartibini belgilaydi, Apellyatsiya kengashi va taraflarni chaqiradi;
Apellyatsiya kengashi tomonidan qabul qilingan xulosalarning ijrosini monitoring qiladi;
yuklangan vazifalarning bajarilishi bo‘yicha Apellyatsiya kengashi a’zolari ishini muvofiqlashtiradi;
davlat organining rasmiy veb-saytida va boshqa resurslarda joylashtiriladigan Apellyatsiya kengashining faoliyati to‘g‘risidagi ma’lumotlar mazmuni bo‘yicha takliflar kiritadi va uni davlat organi rahbari bilan kelishadi;
Apellyatsiya kengashi tomonidan qabul qilingan xulosalar nizolarni hal qilishda inobatga olinishi yuzasidan tegishli davlat organi rahbari bilan hamkorlik qiladi;
Apellyatsiya kengashi ishining samaradorligini oshirishga qaratilgan boshqa harakatlarni bajaradi.
13. Apellyatsiya kengashining raisi bo‘lmagan taqdirda, uning vazifalarini rais o‘rinbosari bajaradi.
14. Apellyatsiya kengashining kotibi:
murojaatlarni qabul qiladi va ro‘yxatdan o‘tkazadi;
Apellyatsiya kengashining navbatdagi majlisiga barcha zarur materiallar o‘z vaqtida tayyorlanishini ta’minlaydi, davlat organi xodimlaridan zarur hujjatlar va ma’lumotlarni so‘rab oladi;
kun tartibiga muvofiq Apellyatsiya kengashi majlislari o‘tkazilishini tashkil etadi;
Apellyatsiya kengashi majlisi o‘tkaziladigan sana, joy va taklif etiladigan shaxslar ro‘yxatini Apellyatsiya kengashining raisi bilan kelishadi;
Apellyatsiya kengashining a’zolarini va taklif etilgan shaxslarni Apellyatsiya kengashi majlisi o‘tkaziladigan joy, sana va vaqt haqida xabardor qiladi;
kun tartibidagi masalalarni ko‘rib chiqish uchun zarur bo‘lgan materiallarni Apellyatsiya kengashi a’zolariga tarqatadi;
Apellyatsiya kengashi xulosalarining davlat organi tomonidan inobatga olinishi yoki rad etilishi holati ustidan monitoring olib boradi hamda uning natijalarini Apellyatsiya kengashi majlisida ko‘rib chiqish bo‘yicha takliflar kiritadi;
Apellyatsiya kengashi majlisining xulosasini va bayonnomasini rasmiylashtiradi hamda xulosaning Apellyatsiya kengashi a’zolari hamda boshqa manfaatdor shaxslarga jo‘natilishini ta’minlaydi;
Apellyatsiya kengashining faoliyatini uslubiy, tashkiliy-huquqiy va tashkiliy-texnik jihatdan ta’minlash masalalarini hal qiladi;
Apellyatsiya kengashining samarali ishlashini ta’minlash bo‘yicha boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.
15. Apellyatsiya kengashida jismoniy va yuridik shaxslarning davlat organlari yoki mansabdor shaxslarning g‘ayriqonuniy xatti-harakatlari (qarorlari) yoxud harakatsizligi natijasida o‘z huquqlari va erkinliklari hamda qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlari buzilganligi haqidagi murojaatlari mazkur Nizomga ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq ko‘rib chiqiladi.
Jismoniy va yuridik shaxslar nizoli masalani Apellyatsiya kengashida ko‘rib chiqish uchun ushbu Kengash tuzilgan davlat organiga yozma (elektron) tarzda murojaat qiladi.
Davlat organining rahbari (yoki uning o‘rinbosarlari) tomonidan murojaat uning muallifini xabardor etgan holda u kelib tushgan kundan boshlab bir kun ichida ko‘rib chiqish uchun Apellyatsiya kengashiga yuboradi.
Davlat organiga kelib tushgan takroriy murojaatlarda Apellyatsiya kengashi vakolatiga kiradigan masalalar keltirilgan bo‘lsa, davlat organi rahbari mazkur murojaatni ko‘rib chiqish uchun Apellyatsiya kengashiga o‘z tashabbusiga ko‘ra ham jo‘natishi mumkin.
Davlat organiga kelib tushgan takroriy murojaat ko‘rib chiqish uchun Apellyatsiya kengashiga jo‘natilganhollarda, bu haqda murojaat etuvchiga darhol yozma yoki elektron xabar yuboriladi.
16. Murojaat Apellyatsiya kengashiga kelib tushgan kundan e’tiboran o‘n besh kun mobaynida, qo‘shimcha o‘rganish va (yoki) tekshirish, qo‘shimcha hujjatlarni so‘rab olish talab etilganda esa bir oygacha bo‘lgan muddatda ko‘rib chiqiladi.
Yuzaga kelgan nizoli holatni ko‘rib chiqish uchun tekshirish o‘tkazish, qo‘shimcha materiallarni so‘rab olish yoxud boshqa chora-tadbirlar ko‘rish zarur bo‘lgan hollarda, ularni ko‘rib chiqish muddatlari Apellyatsiya kengashining raisi tomonidan, istisno tariqasida, ko‘pi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin, bu haqda murojaat etuvchiga darhol yozma yoki elektron xabar yuboriladi.
17. Apellyatsiya kengashining a’zolari o‘z majlislarida ko‘rib chiqiladigan masalalarni muhokama qilish va hal qilishda o‘z vakolatini boshqa shaxslarga o‘tkazish huquqiga ega emas.
Apellyatsiya kengashining a’zolari:
o‘z zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun davlat organi tomonidan tashkil etiladigan hay’at majlislarida va boshqa ommaviy tadbirlarda ishtirok etadi;
Apellyatsiya kengashi ish rejalarining loyihalarini tayyorlaydi, ularni Apellyatsiya kengashida ko‘rib chiqish uchun kiritadi va tasdiqlangan ish rejalari bajarilishini ta’minlaydi;
davlat organi faoliyatining samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar va tavsiyalarni ishlab chiqishda hamda amalga oshirishda qatnashadi;
Apellyatsiya kengashining kun tartibiga kiritilgan masalalar yuzasidan tahliliy materiallar tayyorlaydi;
Apellyatsiya kengashining vakolatiga kiradigan masalalar bilan bog‘liq murojaatlarni ko‘rib chiqadi va natijalari bo‘yicha tegishli hujjatlarni tayyorlaydi;
Apellyatsiya kengashining zimmasiga yuklangan vazifalarga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi.
18. Apellyatsiya kengashi majlisi kun tartibining loyihasi kotib tomonidan Apellyatsiya kengashi a’zolarining takliflari va Apellyatsiya kengashi raisining topshirig‘i asosida shakllantiriladi.
19. Apellyatsiya kengashining majlisini uning raisi olib boradi. Rais ishtirok eta olmagan holatlarda, majlisni uning o‘rinbosari olib boradi.
Apellyatsiya kengashining majlisida davlat organi rahbari, uning o‘rinbosarlari va boshqa xodimlar ishtirok etishi mumkin.
Apellyatsiya kengashining majlislariga boshqa davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, fuqarolik jamiyati institutlarining vakillari hamda murojaat etuvchi yoki uning vakili taklif etilishi mumkin.
20. Apellyatsiya kengashining majlisi, agar unda Apellyatsiya kengashi a’zolarining kamida uchdan ikki qismi (kvorum) ishtirok etgan taqdirda vakolatli hisoblanadi.
Majlisni o‘tkazish uchun kvorum shakllanmagan taqdirda, Apellyatsiya kengashining yangi majlisi o‘tkaziladigan sana e’lon qilinadi.
21. Apellyatsiya kengashining xulosasi majlisda ishtirok etayotgan Apellyatsiya kengashi a’zolarining oddiy ko‘pchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng bo‘lgan hollarda Apellyatsiya kengashi raisining ovozi hal qiluvchi ovoz hisoblanadi.
22. Apellyatsiya kengashining majlisida qabul qilingan qaror xulosa shaklida rasmiylashtiriladi. Apellyatsiya kengashi xulosasi majlisda ishtirok etgan barcha a’zolar tomonidan imzolanadi.
Xulosaga qo‘shilmagan Apellyatsiya kengashi a’zosi xulosani imzolab, o‘zining alohida fikrini yozma shaklda taqdim qiladi. Alohida fikr ish materiallariga qo‘shib qo‘yiladi.
23. Apellyatsiya kengashining majlis bayonnomasi kotib tomonidan imzolanadi va majlisga raislik qiluvchi tomonidan tasdiqlanadi.
24. Apellyatsiya kengashining xulosasi uch kun muddatda davlat organi rahbariga ko‘rib chiqish va boshqa manfaatdor taraflarga ma’lumot uchun yuboriladi.
Apellyatsiya kengashining xulosasi tavsiyaviy tusga ega bo‘lib, xulosani qabul qilib olgan davlat organi rahbari yoki uning o‘rinbosari uni inobatga olishi yoki yozma asoslantirilgan tarzda rad etishi mumkin. Bunda, davlat organi rahbari yoki uning o‘rinbosari qabul qilingan qaror to‘g‘risida uch kun muddatda Apellyatsiya kengashi va taraflarni yozma yoki elektron tarzda xabardor qiladi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
25. Apellyatsiya kengashining faoliyatini moddiy-texnik jihatdan ta’minlash u tashkil etilgan tegishli davlat organining o‘z mablag‘lari, shuningdek, qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
26. Apellyatsiya kengashining faoliyati mazkur Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga muvofiq ekanligi u tashkil etilgan tegishli davlat organining rahbari tomonidan nazorat qilinadi.
Jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat organlari o‘rtasidagi nizolarni sudgacha hal qilish bo‘yicha apellyatsiya kengashi to‘g‘risida nizomga
ILOVA
ILOVA
Jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat organlari o‘rtasidagi nizolarni sudgacha hal qilish bo‘yicha apellyatsiya kengashida murojaatlarni ko‘rib chiqish
SXEMASI
|
Bosqichlar |
|
Mas’ullar |
|
Tadbirlar |
|
Muddat |
|
1-bosqich |
Jismoniy va yuridik shaxs (murojaat etuvchi) |
Nizoli masalani Apellyatsiya kengashida ko‘rib chiqish uchun ushbu Kengash tuzilgan davlat organiga yozma (elektron) tarzda murojaat qiladi. |
O‘z xohishiga ko‘ra | |||
|
|
||||||
|
2-bosqich |
Huzurida Apellyatsiya kengashi tuzilgan davlat organi |
Davlat organining rahbari (yoki uning o‘rinbosarlari) tomonidan murojaat uning muallifini xabardor etgan holda Apellyatsiya kengashiga ko‘rib chiqish uchun yuboriladi. |
Murojaat kelib tushgan kundan boshlab | |||
|
|
||||||
|
3-bosqich |
Apellyatsiya kengashi |
1. Kelib tushgan murojaatni har tomonlama va puxta o‘rganib chiqadi. 2. O‘rganish natijalarini o‘z majlislarida muhokama qiladi. 3. O‘rganish va muhokamalar natijasida tuzilgan xulosa majlisda ishtirok etayotgan Apellyatsiya kengashi a’zolarining oddiy ko‘pchilik ovozi bilan qabul qilinadi. |
Murojaat kelib tushgan kundan boshlab (zaruratga qarab, 1 oygacha muddatda) | |||
|
|
||||||
|
4-bosqich |
Apellyatsiya kengashi |
Apellyatsiya kengashi xulosasini davlat organi rahbariga ko‘rib chiqish va boshqa manfaatdor taraflarga ma’lumot uchun yuboradi. |
Xulosa qabul qilingan kundan boshlab | |||
|
|
||||||
|
5-bosqich |
Davlat organi |
1. Kelib tushgan Apellyatsiya xulosasi va tegishli murojaatni ko‘rib chiqadi hamda murojaat bo‘yicha yakuniy qarorni qabul qiladi. 2. Qabul qilingan qaror to‘g‘risida Apellyatsiya kengashi va taraflarni yozma (elektron) tarzda xabardor qiladi. |
Xulosa kelib tushgan kundan boshlab | |||
(Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 18.06.2020-y., 07/20/4754/0771-son; Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 09.11.2021-y., 06/21/3/1037-son; 28.07.2025-y., 06/25/117/0653-son)
