T/r

Amalga oshiriladigan tadbirlar nomi

Ijro muddati

Masʼul ijrochilar

I. Suzish sport turi boʻyicha oʻquv-metodik bazani takomillashtirish

1.

Suzish sport turi boʻyicha musobaqalar oʻtkazish tartibini xalqaro qoidalarga asoslangan holda ishlab chiqish va tasdiqlash.

2018-yil

II chorak

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi,

Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

2.

Suzish sport turlari boʻyicha trenerlar uchun mashgʻulotlarni tashkil etish yuzasidan oʻquv-metodik qoʻllanmalarni ishlab chiqish hamda sport taʼlim muassasalarini taʼminlash.

2018-yil

III chorak

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi,

Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

3.

Suzish sport turi boʻyicha professional sportchilar uchun ratsional ovqatlanish va maxsus dori vositalari qabul qilish mezonlarini aks ettiruvchi metodik tavsiyalarni ishlab chiqish.

2018-yil

III chorak

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi,

Sogʻliqni saqlash vazirligi,
Milliy antidoping agentligi,
Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

II. Suzish sport turlarini ommalashtirish, iqtidorli sportchilarni saralash (seleksiya) ishlari samaradorligini oshirish

4.

Suv sporti turlari boʻyicha Oʻzbekiston chempionati musobaqalarini quyidagicha oʻtkazish, gʻolib sportchilarni aniqlash va taqdirlash:

1-bosqich — tuman (shahar) miqyosida;

2-bosqich — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri miqyosida;

3-bosqich — respublika miqyosida (final).

Taqvim reja asosida

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

5.

Suzish sporti turlarining ommaviyligini yanada oshirish maqsadida:

bolalar-oʻsmirlar, ayniqsa uyushmagan yoshlar oʻrtasida suzish boʻyicha “Yosh olimpiyachilar”, “Olimpiya umidlari”;

qizlar oʻrtasida sinxron suzish boʻyicha “Suv parisi”, suv sporti turlari boʻyicha “Nafosat olami” sport musobaqalarini tashkil etish.

Taqvim reja asosida

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

6.

Basseynlarda har chorakda iqtidorli sportchilarni saralashga yoʻnaltirilgan suzish boʻyicha musobaqa va bellashuvlarni tashkil etish.

2018-yildan boshlab doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

7.

Aholi, ayniqsa umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari va oliy taʼlim muassasalari oʻquvchi-talabalari oʻrtasida umumxalq va xalqaro bayramlarga bagʻishlangan suzish boʻyicha havaskorlar sport festivallarini oʻtkazish.

Reja asosida

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

8.

Suzish sport turlari boʻyicha oʻtkaziladigan musobaqalar jarayonlarining shaffofligi va xolisligini taʼminlash yuzasidan uzluksiz ravishda videokuzatuv joriy etish.

2018-yildan boshlab doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, homiy tashkilotlar

9.

Suzish sport turlari boʻyicha nufuzli musobaqalarda gʻolib va sovrindor boʻlgan Oʻzbekiston sportchilari va sport faxriylarining salohiyatidan yosh avlodni tarbiyalash hamda xalqaro sport aloqalarini mustahkamlashda samarali foydalanish.

2018-yildan boshlab doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

III. Mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishni takomillashtirish

10.

Jismoniy tarbiya va sport boʻyicha mutaxassislarni ilmiy-metodik taʼminlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazida 3 va 6 oylik qisqa muddatli suv sporti turlariga oʻrgatadigan trenerlarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash oʻquv kurslarini tashkil etish.

2018-yil II chorak

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi,
Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi

11.

Jismoniy tarbiya va sport boʻyicha mutaxassislarni ilmiy-metodik taʼminlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish markazining oʻquv jarayoniga suzish sport turlari boʻyicha xalqaro tajribani tatbiq etish, Oʻzbekiston sport terma jamoalari oʻquv mashgʻulotlariga va tayyorgarlik jarayonlarini tegishli video va koʻrgazmali materiallar bilan taʼminlash.

2018-yildan boshlab doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi,
Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi

12.

Jismoniy tarbiya va sport boʻyicha mutaxassislarni ilmiy-metodik taʼminlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish markaziga har yili nufuzli xorijiy sport-taʼlim muassasalari professor-oʻqituvchilarini jalb etish, ular ishtirokida anjumanlar, amaliy mahorat saboqlari va namunali oʻquv darslarini oʻtkazish hamda oʻquv, sport va ilmiy-tadqiqot ishlari yuzasidan hamkorlik ishlarini amalga oshirish.

2018-yildan boshlab doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi,
Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi

13.

Suv sporti turlari boʻyicha xalqaro tajribani oʻrgangan holda trenerlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish oʻquv dasturlarini ishlab chiqish, trenerlarni malaka oshirish uchun xorijiy mamlakatlarga yuborish.

2018-yil III chorak, doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi,
Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi

14.

Jismoniy tarbiya va sport boʻyicha mutaxassislarni ilmiy-metodik taʼminlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish markazida basseynlarning ekspluatatsiyasi jarayonlariga masʼul xodimlarni (filtrlovchi, dezinfektor va shu kabilarni) tayyorlash va qayta tayyorlash boʻyicha qisqa muddatli kurslarni tashkil qilish.

2018-yildan III chorak

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi,
Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi

15.

Hududlarda suzish sport turlari boʻyicha trenerlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi mutaxassislar bilimini oshirishga qaratilgan amaliy seminarlarni tashkil qilish.

2018-yildan boshlab doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

IV. Suzish boʻyicha sport inshootlaridan foydalanish samaradorligini oshirish

16.

Aholi, ayniqsa ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolarni basseynlardan foydalanishi uchun yetarli shart-sharoitlar yaratish, shu jumladan, ular uchun maxsus jadvallarni ishlab chiqish.

2018-yildan boshlab doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi,

“Mahalla” xayriya jamoat fondi,

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

17.

Basseynlardagi suvni isitish va filtrlash tizimini muqobil energiyadan (quyosh batareyalaridan) foydalangan holda amalga oshirish tizimini joriy etish.

2019-yildan boshlab doimiy

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

18.

Basseynlarning yil davomida uzluksiz faoliyat yuritishini tashkil qilish uchun doimiy elektr va gaz taʼminoti bilan taʼminlashning qatʼiy choralarini koʻrish.

2018-yildan boshlab doimo

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

V. Basseynlarni moddiy qoʻllab-quvvatlash

19.

2018-2019-yillarda basseynlarni xalqaro talablarga mos sport anjomlari va uskunalari bilan taʼminlash rejasini ishlab chiqish hamda reja asosida basseynlarni sport anjomlari va uskunalari bilan taʼminlash.

2018-yil

III chorak,

amalga oshirish

2018-2019-yillar

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

20.

Basseynlarga kirish va oʻtish joylarida video kuzatuv moslamalari hamda turniketlar oʻrnatish.

2018-yil

III-chorak

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi,

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, mutasaddi vazirlik va idoralar

21.

Xalqaro sport musobaqalari oʻtkazish uchun moʻljallangan basseynlarni elektro xronometrlar, pnevmaqutilar bilan taʼminlash.

2019-yil

II-III chorak

Oʻzbekiston suzish federatsiyasi, Milliy olimpiya qoʻmitasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi

22.

Basseynlarni suv sporti turlari bilan shugʻullanish boʻyicha oʻquv rejalari, dasturlar va adabiyotlar bilan taʼminlash.

2018-yil

III chorak

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

23.

Suv sport turlari boʻyicha tizimli sport musobaqalarini oʻtkazish maqsadida basseynlarning (muassasa) sport tadbirlari kalendar rejasi uchun har yili mablagʻ ajratish.

2019-yildan boshlab doimiy

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Moliya vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

VI. Ommaviy axborot vositalari, Internet jahon axborot tarmogʻining imkoniyatlaridan faol foydalangan holda aholi oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish

24.

Ommaviy axborot vositalari, shu jumladan, Internet jahon axborot tarmogʻida suv sporti turlarini keng targʻib qilish choralarini amalga oshirish hamda ijtimoiy roliklar tayyorlash.

2018-yildan boshlab doimo

Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Matbuot va axborot agentligi,
Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Milliy olimpiya qoʻmitasi

25.

Suzish sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston chempionatlari va kubok musobaqalari, ommaviy sport tadbirlari toʻliq yoritilishini taʼminlash.

2018-yildan boshlab doimo

Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston suzish federatsiyasi

26.

Suzish sport turlari boʻyicha mashhur sportchilar va sport faxriylari bilan davra suhbatlari, muloqotlar va mahorat saboqlari oʻtkazish.

2018-yildan boshlab doimo

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi

I. Sogʻlomlashtirish guruhidan boshlangʻich tayyorgarlik guruhiga 7-8 yoshli oʻgʻil va qiz bolalarni saralab olish nazorat-normativ talablari

T/r

Nazorat mashqlari

Oʻgʻil bolalar

Qiz bolalar

Umumiy jismoniy tayyorgarlik

1.

1 kg ogʻirlikdagi meditsinbolni uloqtirish

3,8 m va undan koʻp

3,3 m va undan koʻp

2.

Tik turgan xolda oyoqlarni bukmasdan oldinga egilish (baho)

“5” — qoʻl qismi toʻliq yerga tegishi;

“4” — qoʻl barmoqlari toʻliq yerga tegishi;

“3” — qoʻl barmoqlarining uchi yerga tegishi.

3.

Qoʻllarni birlashtirib oldinga-orqaga aylantirish (baho)

“5” — qoʻllar orasida 0 — 10 sm

“4” — qoʻllar orasida 11 — 20 sm

“3” — qoʻllar orasida 21 — 30 sm

4.

Mokisimon yugurish 3x10 m (soniya)

10 soniyadan yuqori boʻlmasligi kerak

10,5 soniyadan yuqori boʻlmasligi kerak

5.

Yil davomida koʻkrakda erkin suzish usulini mukammal bilish (metr)

50 m

50 m

6.

Sport toifasi (razryad)

toifasiz

toifasiz

II. Boshlangʻich tayyorlov guruhining ikkinchi oʻqitish yiliga 8 yoshli oʻgʻil va qiz bolalarni oʻtkazish (qabul qilish) nazorat-normativ talablari

T/r

Nazorat mashqlari

Oʻgʻil bolalar

Qiz bolalar

Umumiy jismoniy tayyorgarlik

1.

Mokisimon yugurish 3x10 m (soniya)

9,5 soniyadan yuqori boʻlmasligi kerak

10 soniyadan yuqori boʻlmasligi kerak

2.

1 kg ogʻirlikdagi meditsinbolni uloqtirish

4.0 m dan kam boʻlmagan

3,5 m dan kam boʻlmagan

3.

Tik turgan xolda, oyoqlarni bukmasdan oldinga egilish (baho)

“5” — qoʻl qismi 15 sm va undan ortiq yerga tegishi;

“4” — qoʻl qismi 10 — 14 sm yerga tegishi;

“3” — �oʻl qismi 5 — 9 sm yerga tegishi.

4.

Qoʻllarni birlashtirib oldinga orqaga aylantirish (baho)

Tutqich kengligi 15 sm dan oshmasligi kerak

5.

Toʻpiq egiluvchanligi (baho)

“5” — oyoq uchlari 185^o
“4” — oyoq uchlari 180^o

“3” — oyoq uchlari 175^o

Texnik va suzish tayyorgarlik

6.

Uzunlikga sirpangan holda koʻkrakda va chalqancha suzish (m)

7,5

7,5

7.

15 m startdan suzish (soniya)

“delfin” usulida-13,0 soniya va undan tez

“chalqancha” usulida-13,0 soniya va undan tez

“brass” usulida-15,0 soniya va undan tez

“erkin” usulda-12,0 soniya va undan tez

8.

25 m oyoqda suzish (soniya)

“delfin” usulida-27,5 soniya va undan tez

“chalqancha” usulida-26,0 soniya va undan tez

“brass” usulida-28,5 soniya va undan tez

“erkin” usulda-25,5 soniya va undan tez

9.

Razryad normalariga suzish

50 m “delfin” usulida kamida III oʻsmirlar razryadi

50 m “chalqancha” usulida kamida III oʻsmirlar razryadi

50 m “brass” usulida kamida III oʻsmirlar razryadi

50 m “erkin” usulida kamida III oʻsmirlar razryadi

10.

Suzish usullari texnikasini koʻrsatish

100 m aralash (kompleks) usulda suzish

100 m aralash (kompleks) usulda suzish

11.

Musobaqada sport toifasini qoʻlga kiritish

III oʻsmirlar razryadini bajarish

III oʻsmirlar razryadini bajarish

III. Oʻquv-tayyorlov guruhlariga 9 — 12 yoshli oʻgʻil va qiz bolalarni qabul qilish va guruhdan guruhga oʻtkazish nazorat-normativ talablari

Nazorat mashqlari

1 yil

2 yil

3 yil

3 yildan ortiq

oʻgʻil bolalar

qiz bolalar

oʻgʻil bolalar

qiz bolalar

oʻgʻil bolalar

qiz bolalar

oʻgʻil bolalar

qiz bolalar

Umumiy jismoniy tayyorgarlik

Turgan joyidan uzunlikka sakrash (sm)

155

140

170

155

190

170

195

180

Turnikda tortilish (son)

2

-

4

-

6

3

8

4

Gimnastik oʻrindiqqa tiranib qoʻllarni bukib-yozish (son)

-

6

-

10

-

-

-

-

1 kg ogʻirlikdagi meditsinbolni uloqtirish (m)

4,5

4

5,3

4,8

7,5

6

9

7

Mokisimon yugurish 3x10 m (soniya)

9,3

9,8

9,1

9,6

8,8

9,4

8,5

9,2

Maxsus jismoniy tayyorgarlik

10 sm tepalikda tik turgan xolda oyoqlarni bukmasdan oldinga egilish

+

+

+

+

+

+

+

+

Qoʻllarni birlashtirgan holda oldinga orqaga aylantirish

Tutqich kengligi 20 sm dan oshmasligi kerak

Texnik-taktik tayyorgarlik

Razryad normalariga suzish:

100 m “delfin”;

100 m “chalqancha”;

100 m “brass”;

100 m “erkin”;

III razryad

II razryad

I razryad

50 m oyoqda suzish (soniya)

delfin — 55,0 soniya

chalqancha — 52.0 soniya brass — 57,0 soniya

erkin — 51,0 soniya

delfin — 50,0 soniya

chalqancha — 48,5 soniya

brass — 51,0 soniya

erkin — 48,0 soniya

delfin — 47,0 soniya

chalqancha — 45,0 soniya

brass — 47,0 soniya

erkin — 44,0 soniya

Bir nafasda toʻlqinsimon harakatlar bilan suv ostida 15 m suzib oʻtish (bahoga)

“5” — 12 soniya

“4” — 13 soniya

“3” — 15 soniya

“5” — 11 soniya

“4” — 12 soniya

“3” — 13 soniya

“5” — 10 soniya

“4” — 11 soniya

“3” — 12 soniya

Suzish usullari texnikasini koʻrsatish

200 m aralash (kompleks) usuli

Sport natijasi

Musobaqada sport razryadlarini bajarish

III kattalar razryadi

II kattalar razryadi

II-I kattalar razryadi

IV. Sportda kamolotga erishish guruhlariga 13 — 15 yoshli oʻgʻil va qiz bolalarni qabul qilish va guruhdan guruhga oʻtkazish nazorat-normativ talablari

Nazorat mashqlari

1 yil

2 yil

2 yildan ortiq

oʻgʻil bolalar

qiz bolalar

oʻgʻil bolalar

qiz bolalar

oʻgʻil bolalar

qiz bolalar

Umumiy jismoniy tayyorgarlik

Turgan joyidan uzunlikka sakrash (sm)

200

185

210

190

220

195

Turnikda tortilish (son)

8 va undan ortiq

5 va undan ortiq

10 va undan ortiq

6 va undan ortiq

12 va undan ortiq

7 va undan ortiq

Mokisimon yugurish 3x10 m (soniya)

8,8

9,8

8,5

9,6

8,2

9,4

3 km yugurish (baho)

“5” — Oʻgʻil bolalar 12 daqiqa va undan tez;

Qiz bolalar12,45 daqiqa va undan tez;

“4” — Oʻgʻil bolalar 12,15 — 12 daqiqa;

Qiz bolalar 13 — 12,45 daqiqa;

“3” — Oʻgʻil bolalar 12,45 — 12,15 daqiqa;

Qiz bolalar 13,15 — 13 daqiqa.

Maxsus jismoniy tayyorgarlik

15 sm tepalikda tik turgan xolda, oyoqlarni bukmasdan oldinga egilish

+

+

+

+

+

+

Qoʻllarni birlashtirilgan holda oldinga orqaga aylantirish

Tutqich kengligi 15 sm oshmasligi kerak

Sport natijasi

Musobaqada sport razryadlarini bajarish

I kattalar razryadi

I kattalar razryadi,

Sport ustaligiga nomzod

Sport ustaligiga nomzod,
Sport ustasi

V. Oliy sport mahorati guruhlariga 15 yosh va undan katta yoshdagi oʻgʻil va qiz bolalarni qabul qilish uchun nazorat-normativ talablari

Nazorat mashqlari

Umumiy jismoniy tayyorgarlik

Oʻgʻil bolalar

Qiz bolalar

Turnikda tortilish (son)

14 va undan koʻp

8 va undan koʻp

3 km. yugurish (bahoga)

“5” — 12 daqiqa va undan tez;

“4” — 12,15-12 daqiqa;

“3” — 12,45-12 daqiqa.

“5” — 12,45 va undan tez;

“4” — 13-12,45 daqiqa;

“3” — 13,15-13 daqiqa.

Maxsus jismoniy tayyorgarlik

Qoʻllarni birlashtirilgan holda, oldinga orqaga aylantirish

Tutqich kengligi 15 sm dan oshmasligi kerak

Respublika va xalqaro sport musobaqalarida koʻrsatilgan natija

Musobaqada sport razryadlarini bajarish

Sport ustasi,

Xalqaro toifadagi sport ustasi

Shugʻullanuvchilar tayyorgarligining darajasi va bosqichlari

Oʻquv yili

Qabul qilish uchun

minimal yosh

Oʻquv yili yakunida jismoniy, texnik va sport tayyorgarligi boʻyicha talablar

Sport-sogʻlomlashtirish

Butun davr

4 va cheklanmagan yosh

Suv sportiga keng jalb qilish, sogʻlomlashtirish hamda suzish koʻnikmalarini egallashga imkon yaratish

Boshlangʻich tayyorgarlik

1 yil

7-8

Oʻtkazish nazorat-normativ meʼyorlarining bajarilishi

1 yildan koʻp

8

Oʻquv — mashq

1 yil

9

Oʻtkazish nazorat-normativ meʼyorlarini bajarilishi va sport tayyorgarligi boʻyicha talablarni bajarilishi

2 yil

10

3 yil

11

3 yildan koʻp

12

Sportda kamolotga erishish

1 yil

13

Oʻtkazish nazorat-normativ meʼyorlarini bajarilishi va sport tayyorgarligi boʻyicha talablarni bajarilishi

2 yil

14

2 yildan koʻp

15

Oliy sport mahorati

Butun davr

15

Sport natijalarining darajasi