Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2018-yil 15-martda qabul qilingan
Senat tomonidan 2018-yil 29-martda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining (bundan buyon matnda Davlat xavfsizlik xizmati deb yuritiladi) faoliyatini tartibga solishdan iborat.
2-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining asosiy vazifalari
Davlat xavfsizlik xizmatining asosiy vazifalari Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini, suverenitetini, hududiy yaxlitligini hamda boshqa davlat manfaatlarini tashqi va ichki tahdidlardan himoya qilishdan, qonuniylikni mustahkamlash va qonun ustuvorligini taʼminlashdan, shuningdek Davlat xavfsizlik xizmatining vakolatiga kiritilgan huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga barham berishdan iborat.
Oldingi tahrirga qarang.
3-modda. Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilik
Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
(3-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
4-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
davlat xavfsizligi — Oʻzbekiston Respublikasi konstitutsiyaviy tuzumining, suverenitetining, hududiy yaxlitligining va boshqa davlat manfaatlarining tashqi hamda ichki tahdidlardan himoyalanganlik holati boʻlib, u Oʻzbekiston Respublikasining barqaror rivojlanishini hamda fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklari roʻyobga chiqarilishini taʼminlaydi;
davlat manfaatlari (Oʻzbekiston Respublikasining davlat manfaatlari) — jamiyatda qonun ustuvorligini, xavfsizlik va barqarorlikni, Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini, suverenitetini, hududiy yaxlitligini tashqi va ichki tahdidlardan himoya qilishni taʼminlashga boʻlgan davlatning anglanilgan ehtiyojlari;
kontrrazvedka faoliyati — chet davlatlarning, xalqaro va xorijiy tashkilotlarning, guruhlarning hamda ayrim shaxslarning davlat manfaatlariga va xavfsizligiga zarar yetkazayotgan yoki zarar yetkazishga qodir boʻlgan razvedka, diversiya, qoʻporuvchilik va boshqa buzgʻunchilik faoliyatining oldini olish, uni aniqlash hamda unga barham berishga qaratilgan faoliyat;
razvedka faoliyati — chet davlatlarning maxsus xizmatlari, tashkilotlar, guruhlar va ayrim shaxslar keltirib chiqaradigan, davlat manfaatlariga daxl qiladigan, real xavf-xatarlar hamda tahdidlarni aks ettiradigan axborotni qoʻlga kiritishga va unga ishlov berishga, shuningdek davlat xavfsizligini taʼminlash hamda davlat manfaatlarini ilgari surishga doir chora-tadbirlar amalga oshirilishiga koʻmaklashishga qaratilgan faoliyat.
5-modda. Davlat xavfsizlik xizmati huquqiy maqomi va faoliyatining asosiy yoʻnalishlari
Davlat xavfsizlik xizmati davlat xavfsizligini taʼminlash maqsadida oʻz faoliyatini maxsus vositalar, shakllar va uslublar bilan amalga oshiradigan maxsus vakolatli davlat organidir.
Davlat xavfsizlik xizmati davlat xavfsizligini taʼminlash sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi va oʻz vakolatlari doirasida quyidagi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha faoliyat olib boradi:
Oʻzbekiston Respublikasining davlat xavfsizligini va davlat manfaatlari tashqi hamda ichki tahdidlardan himoya qilinishini taʼminlash, mazkur sohada qonuniylik va qonun ustuvorligini mustahkamlash, huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga barham berish;
Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti va hududiy yaxlitligiga boʻlgan tajovuzlarning oldini olish, ularni aniqlash hamda ularga barham berish boʻyicha razvedka va kontrrazvedka faoliyatini amalga oshirish;
Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilish;
Oʻzbekiston Respublikasining Qurolli Kuchlari va mudofaa-sanoat majmuasini davlat xavfsizligiga boʻladigan xavf-xatarlar hamda tahdidlardan himoya qilish, mamlakat mudofaa qobiliyatini mustahkamlash boʻyicha strategik tashabbuslarni amalga oshirishda ishtirok etish;
terrorizm, ekstremizm, uyushgan jinoyatchilikka, qurol-yarogʻ, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy muomalasiga qarshi kurashish;
davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi milliy, etnik va diniy adovatni targʻib etishga qaratilgan buzgʻunchilik faoliyatining oldini olish, uni aniqlash va unga barham berish;
iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, ijtimoiy va axborot sohalarida davlat xavfsizligini taʼminlash, Oʻzbekiston Respublikasi xalqining madaniy-tarixiy hamda boy maʼnaviy merosini himoya qilish;
davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat manfaatlariga hamda xavfsizligiga tahdid soluvchi korrupsiya holatlariga qarshi kurashish;
telekommunikatsiyalar va transport sohasida davlat xavfsizligini taʼminlash, favqulodda vaziyatlarga shart-sharoit yaratuvchi omillarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga barham berish;
tergovi Davlat xavfsizlik xizmati vakolatiga kiritilgan jinoyat ishlari boʻyicha tergovga qadar tekshiruv va dastlabki tergovni oʻtkazish, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirish;
 LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining 35, 391, 345-moddalari.
davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat sirlarining saqlanishini, maxsus aloqaning xavfsizligini taʼminlash hamda axborotning kriptografik himoyasini tashkil etish ustidan nazorat qilish;
davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi huquqbuzarliklarning sodir etilishiga imkon yaratuvchi sabablar hamda shart-sharoitlarni aniqlash va bartaraf etish;
Davlat xavfsizlik xizmatining jangovarlik va safarbarlik shayligi holatini takomillashtirish hamda saqlab turish, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda va harbiy holat joriy qilinganda kuch va vositalarni harakatlarga tayyorlash.
6-modda. Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatining asosiy prinsiplari
Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatining asosiy prinsiplari qonuniylik, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish, fuqarolarning yordamiga tayanish, huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktikasi ustuvorligi, yagonalik, mustaqillik, konspiratsiyadan iboratdir.
7-modda. Qonuniylik prinsipi
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga ogʻishmay rioya etishi hamda ularni bajarishi shart.
(7-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Qonunlarning talablarini aniq bajarish va ularga rioya etishdan har qanday chetga chiqish ularning sabablari qanday boʻlishidan qatʼi nazar, qonuniylikni buzishdir va u belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.
8-modda. Fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari oʻz faoliyatini fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish asosida amalga oshiradi.
Davlat xavfsizlik xizmati fuqarolarning jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, eʼtiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar, ularning huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlari himoya qilinishini taʼminlaydi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari fuqaroning shaxsiy hayotiga taalluqli boʻlgan, uning shaʼni, qadr-qimmatiga yoki ishchanlik obroʻsiga putur yetkazadigan maʼlumotlarni, agar qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, oshkor qilish huquqiga ega emas.
9-modda. Fuqarolarning yordamiga tayanish prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz faoliyatida aholi bilan yaqin aloqada boʻladi va fuqarolarning yordamiga tayanadi.
10-modda. Huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktikasi ustuvorligi prinsipi
Huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktikasi, ularga imkon yaratuvchi sabablar va shart-sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf etish Davlat xavfsizlik xizmatining jinoyatchilikka qarshi kurashishga doir faoliyatidagi ustuvorliklardir.
11-modda. Yagonalik prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmati Davlat xavfsizlik xizmati raisi rahbarlik qiladigan yagona markazlashtirilgan tizimni tashkil etadi.
Davlat xavfsizlik xizmati raisi oʻz faoliyatini amalga oshirishda bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadi.
12-modda. Mustaqillik prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz vakolatlarini har qanday davlat organlari, boshqa tashkilotlar va mansabdor shaxslardan qatʼi nazar, faqat qonunga boʻysungan holda amalga oshiradi.
Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatiga davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va mansabdor shaxslarning aralashuvi taqiqlanadi.
13-modda. Konspiratsiya prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz faoliyatini konspiratsiya prinsipi asosida, yaʼni oʻz faoliyatining, tezkor-xizmat axborotini olish, rasmiylashtirish, saqlash va undan foydalanishning alohida tartibini, shuningdek tezkor-xizmat hujjatlari bilan ishlash qoidalarini belgilagan holda amalga oshiradi.
14-modda. Fan yutuqlaridan, zamonaviy texnologiyalar va axborot tizimlaridan foydalanish
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz faoliyatida fan yutuqlari, innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va ishlanmalar, shuningdek axborot tizimlaridan foydalanadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari ushbu xizmatning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda texnik vositalardan, shu jumladan audio-, foto- va video qayd etish, kriptografiya vositalaridan hamda boshqa maxsus vositalardan foydalanishi mumkin.
2-bob. Davlat xavfsizlik xizmati
15-modda. Davlat xavfsizlik xizmati tizimi
Davlat xavfsizlik xizmati tizimi Davlat xavfsizlik xizmatining markaziy devoni, Davlat xavfsizlik xizmatining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha boshqarmalari, ularning tumanlar (shaharlar) boʻyicha boʻlimlari (boʻlinmalari), Davlat xavfsizlik xizmatining chegara qoʻshinlari va Davlat xavfsizlik xizmatining zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun tashkil etiladigan boshqa organlardan iborat boʻladi.
16-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining mansabdor shaxslarini tayinlash va lavozimidan ozod etish
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan rais boshchilik qiladi. Davlat xavfsizlik xizmati raisi lavozimiga nomzod Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati bilan oʻtkazilgan maslahatlashuvlardan keyin Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadi.
(16-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 19-fevraldagi OʻRQ-909-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.02.2024-y., 03/24/909/0133-son)
Davlat xavfsizlik xizmati raisining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan oʻrinbosarlari boʻladi.
17-modda. Davlat xavfsizlik xizmati hayʼati
Davlat xavfsizlik xizmatida Davlat xavfsizlik xizmati raisi, uning oʻrinbosarlari, markaziy devoni boʻlinmalarining va Davlat xavfsizlik xizmati organlarining boshliqlaridan iborat tarkibda hayʼat tuziladi. Hayʼatning shaxsiy tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
Davlat xavfsizlik xizmati hayʼati maslahat organi boʻlib, u davlat xavfsizligining taʼminlanish holatiga, qonun hujjatlari, Davlat xavfsizlik xizmati raisining buyruqlari va koʻrsatmalarini ijro etishga, kadrlarni tanlashga, joy-joyiga qoʻyishga taalluqli masalalarni hamda zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa masalalarni koʻrib chiqadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining chegara qoʻshinlarida Harbiy kengash tuziladi, uning tarkibi va faoliyatining tartibi Davlat xavfsizlik xizmati raisi tomonidan belgilanadi.
18-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining boʻysunishi va hisobdorligi
Davlat xavfsizlik xizmati bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadi va unga hisobdordir.
Davlat xavfsizlik xizmati Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasini oʻz faoliyatining asosiy yoʻnalishlari yuzasidan muntazam ravishda xabardor qiladi.
19-modda. Davlat xavfsizlik xizmati organlari faoliyatining samaradorligini baholash
Oʻzbekiston Respublikasi konstitutsiyaviy tuzumining, suverenitetining, hududiy yaxlitligining va boshqa davlat manfaatlarining tashqi va ichki tahdidlardan himoyalanganlik holati Davlat xavfsizlik xizmati organlari faoliyati samaradorligini baholashning asosiy mezonidir.
20-modda. Davlat xavfsizlik xizmati huzuridagi jamoatchilik kengashi
Davlat xavfsizlik xizmati huzuridagi jamoatchilik kengashi maslahatlashuv-kengashuv vazifalarini va boshqa vazifalarni amalga oshiradi.
Davlat xavfsizlik xizmati huzuridagi jamoatchilik kengashining shaxsiy tarkibi, asosiy vazifalari, vakolatlari va faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.
3-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining davlat organlari va boshqa tashkilotlar, shuningdek fuqarolar bilan hamkorligi
21-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda fuqarolar bilan hamkorligi
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmati zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda fuqarolar bilan qonunchilikda belgilangan tartibda hamkorlik qiladi.
(21-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Davlat organlari va boshqa tashkilotlar Davlat xavfsizlik xizmatiga davlat xavfsizligini taʼminlashga doir vazifalarni bajarishda oʻz vakolatlari doirasida koʻmaklashishi shart.
22-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining qonuniy talablarini bajarishning majburiyligi
Davlat xavfsizlik xizmatining qonuniy talablari, shu jumladan qonunga rioya etish, hujjatlarni, tekshiruv materiallarini va boshqa maʼlumotlarni taqdim etish, mutaxassislar ajratish, huquqbuzarliklar faktlari boʻyicha kelish hamda tushuntirishlar berish, huquqbuzarliklarga imkon yaratuvchi sabablar hamda shart-sharoitlarni bartaraf etish haqidagi talablari barcha davlat organlari va boshqa tashkilotlar, mansabdor shaxslar hamda fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiydir.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hujjatlar, materiallar va boshqa maʼlumotlar bepul taqdim etiladi.
Davlat xavfsizlik xizmatining qonuniy talablari ustidan shikoyat qilinishi ularning bajarilishini toʻxtatib turmaydi.
4-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining huquq va majburiyatlari
23-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining huquqlari
Davlat xavfsizlik xizmati davlat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda quyidagi huquqlarga ega:
mansabdor shaxslar va fuqarolarning hujjatlarini, shu jumladan shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish, ularni shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish, ashyolarni, transport vositalarini hamda tashilayotgan yuklarni koʻzdan kechirish, bunda nazoratning texnik va boshqa vositalari qoʻllanilishi mumkin;
mansabdor shaxslar va fuqarolardan tezkor-qidiruv, qidiruv hamda boshqa tadbirlar, tergovga qadar tekshirishlar va tergov harakatlari oʻtkaziladigan joylarni tark etishni talab qilish;
Oldingi tahrirga qarang.
jismoniy va yuridik shaxslarning turar joylariga va boshqa obyektlariga toʻsqinliksiz kirish, zarurat boʻlganda qulflash moslamalari va boshqa ashyolarni buzgan holda kirish, bu joylarni jinoyatlar sodir etganlikda gumon qilinayotgan shaxslar taʼqib qilinayotganda yoxud u erda jinoyat sodir etilayapti yoki sodir etilgan yoxud huquqni muhofaza qiluvchi organlardan yashiringan shaxs bor deb hisoblash uchun yetarli asoslar mavjud boʻlganda yoxud kechiktirish fuqarolar hayoti va sogʻligʻini xavf ostida qoldiradigan boʻlsa, yigirma toʻrt soat ichida prokurorga bu haqda xabar bergan holda, shuningdek yetkazilgan zararning oʻrnini qonunchilikda belgilangan tartibda qoplagan holda koʻzdan kechirish;
(23-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
jinoyatlarning oldini olish, ularni sodir etgan yoki qidiruvda boʻlgan shaxslarni topish va ushlash maqsadida jismoniy hamda yuridik shaxslarning turar joylarida va boshqa obyektlarida ularning roziligi bilan vaqtincha boʻlish;
davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga kirish, zarur boʻlgan hujjatlar va materiallar bilan tanishish, davlat organlaridan va boshqa tashkilotlardan, fuqarolardan maʼlumotlarni hamda boshqa zarur hujjatlar va materiallarni soʻrash va olish;
Davlat xavfsizlik xizmatining ish yurituvida boʻlgan ishlar va materiallar yuzasidan fuqarolarni, mansabdor shaxslarni chaqirish, zarur hujjatlarni, maʼlumotlarni va ularning koʻchirma nusxalarini bepul olish;
fuqarolarni ularning roziligi bilan koʻmaklashishga jalb etish, Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashgan fuqarolarni taqdirlash;
davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga yoki mansabdor shaxslarga huquqbuzarliklarning sodir etilishiga imkon yaratuvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida ijro etilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish;
jinoyatlarning holatlarini aniqlash hamda surishtiruv, dastlabki tergov organlaridan, suddan yashirinib yurgan va jinoiy jazoni oʻtashdan boʻyin tovlayotgan shaxslarni qidirish, shuningdek jinoyatlarning oldini olish uchun davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan taʼsis etilgan ommaviy axborot vositalarining imkoniyatlaridan bepul foydalanish;
Oldingi tahrirga qarang.
litsenziyalashni amalga oshirish va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berish chogʻida litsenziya talablari hamda shartlariga rioya etilganligini tekshirish, qonunchilikda belgilangan tartibda huquqiy taʼsir choralarini qoʻllash.
(23-modda birinchi qismining oʻn birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmati qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
(23-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Davlat xavfsizlik xizmati raisi davlat xavfsizligiga tahdid yuzaga kelgan hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi majlisini chaqirish toʻgʻrisidagi taklif bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga murojaat etishga haqli.
24-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining majburiyatlari
Davlat xavfsizlik xizmati davlat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda:
Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini, suverenitetini, hududiy yaxlitligini va boshqa davlat manfaatlarini tashqi hamda ichki tahdidlardan himoyalash, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklarini himoya qilish boʻyicha barcha zarur choralarni koʻrishi;
Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatining asosiy prinsiplariga ogʻishmay rioya etilishini taʼminlashi;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentini davlat xavfsizligiga tahdidlar haqida xabardor qilishi;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasining qoʻriqlanishi va himoya qilinishini taʼminlashi;
davlat xavfsizligini taʼminlash sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etishi;
davlat xavfsizligini taʼminlash sohasida davlat organlarining va tashkilotlarning axborot-tahlil boʻlinmalari bilan hamkorlikni va ularning faoliyatini muvofiqlashtirishni amalga oshirishi;
davlat organlarida va tashkilotlarda maxfiylik rejimini taʼminlash ustidan nazoratni tashkil etishi;
davlat xavfsizligini taʼminlash muammolari yuzasidan ilmiy-tadqiqot va tashkiliy-uslubiy faoliyatni amalga oshirishi;
Oldingi tahrirga qarang.
jinoyatlar va huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi murojaatlar hamda maʼlumotlarni roʻyxatdan oʻtkazishi, ular yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda oʻz vaqtida choralar koʻrishi;
(24-modda birinchi qismining oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari tomonidan jismoniy va yuridik shaxslarning turar joylariga hamda boshqa obyektlariga mulkdorlarning va ular vakillarining roziligisiz yoki ular yoʻqligida kirilganligiga doir barcha hollar toʻgʻrisida prokurorni yigirma toʻrt soat ichida yozma shaklda xabardor qilishi;
huquqbuzarliklarning oldini olish, ularning sodir etilishiga imkon yaratgan sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish choralarini koʻrishi;
oʻz xavfsizligini taʼminlash choralarini koʻrishi shart.
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
(24-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
5-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari tomonidan jismoniy kuch ishlatish, maxsus kuch va vositalarni, oʻqotar qurolni qoʻllash, ular tomonidan tashkilotlar va fuqarolarning transport vositalaridan foydalanish.
25-modda. Jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni hamda oʻqotar qurolni qoʻllash shartlari va chegaralari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari oʻziga biriktirilgan oʻqotar qurol va maxsus vositalarni xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida olib yurish, saqlash, jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni hamda oʻqotar qurolni qoʻllash huquqiga faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda ega boʻladi.
Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilishidan avval ularni qoʻllash niyati toʻgʻrisida aniq ifodalangan ogohlantirish boʻlishi kerak, bundan ushbu ogohlantirishning imkoni boʻlmagan yoki ularning qoʻllanilishidagi sustkashlik fuqarolarning va Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti hamda sogʻligʻiga bevosita xavf soladigan va boshqa ogʻir oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan hollar mustasno.
Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilishi yuzaga kelgan vaziyatga, shaxslar xatti-harakatlarining xususiyatiga va xavflilik darajasiga muvofiq boʻlishi kerak. Bunda Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi har qanday zararning imkon qadar kam boʻlishiga intilishi shart.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi, agar yuzaga kelgan vaziyatda maxsus vositalarni yoki oʻqotar qurolni qoʻllash uchun mazkur moddada hamda ushbu Qonunning 27 va 28-moddalarida nazarda tutilgan asoslar yuzaga kelishi mumkin deb hisoblasa, maxsus vositalarni yoki oʻqotar qurolni qoʻllash uchun tayyorlash va jangovar holatga keltirish huquqiga ega.
Jismoniy kuch ishlatilganligi, maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilganligi natijasida tan jarohati olgan fuqarolarga shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatilishi yoki tashkil etilishi kerak.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi jismoniy kuch ishlatilgan, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilgan har bir holat toʻgʻrisida bevosita boshligʻiga darhol axborot berishi shart.
Davlat xavfsizlik xizmatining organi jismoniy kuch ishlatilganligi va maxsus vositalar qoʻllanilganligi natijasida jismoniy yoxud yuridik shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga yoki mol-mulkiga zarar yetkazilgan har bir holat haqida, shuningdek oʻqotar qurol qoʻllanilgan barcha hollar toʻgʻrisida tegishli prokurorga darhol xabar beradi.
26-modda. Jismoniy kuch ishlatish
Agar kuch ishlatilmaydigan usullar Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarning bajarilishini taʼminlamasa, ular quyidagi hollarda shaxsan oʻzi yoki boʻlinma (guruh) tarkibida jismoniy kuch ishlatish, shu jumladan kurashning jang usullarini qoʻllash huquqiga ega boʻladi:
jinoyatlarga va boshqa huquqbuzarliklarga barham berishda;
jinoyatlar yoki boshqa huquqbuzarliklar sodir etgan shaxslarni olib borish va ushlab turishda;
Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchisining qonuniy talablariga qarshilik koʻrsatilishini bartaraf etishda.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari ushbu Qonunda maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilishiga ruxsat etilgan hollarda ham jismoniy kuch ishlatish huquqiga ega.
Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan jismoniy kuch ishlatish taqiqlanadi, bundan ularning qurolli qarshilik koʻrsatganligi, fuqarolarning yoxud Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, hujum qilganligi hollari mustasno.
27-modda. Maxsus vositalarni qoʻllash
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari quyidagi maxsus vositalarni:
a) rezina tayoqlarni, shikastlantiruvchi qurolni, qoʻlkishanlarni yoki boshqa bogʻlash vositalarini, elektroshok qurilmalarini, xizmat hayvonlarini quyidagi hollarda:
fuqaroga yoki Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisiga qilingan hujumni qaytarishda;
jinoyatga barham berishda;
Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchisiga qarshilik koʻrsatilishiga barham berishda;
jinoyatni sodir etish chogʻida koʻrib qolingan yoki uni sodir etganidan keyin darhol yashirinishga urinayotgan shaxsni ushlashda;
qurolli qarshilik koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxsni ushlashda;
zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;
muhofaza qilinadigan obyektlarni himoya qilishda;
gʻayrihuquqiy harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;
b) maxsus boʻyovchi va markirovka qiluvchi vositalar, muhofaza qilinadigan obyektlarni (hududlarni) himoya qilish hamda gʻayrihuquqiy harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsish vositalarini quyidagi hollarda:
muhofaza qilinadigan obyektlarni himoya qilishda;
gʻayrihuquqiy harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;
v) chalgʻitma taʼsir koʻrsatuvchi nur-tovush moslamalarini quyidagi hollarda:
zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;
muhofaza qilinadigan obyektlarni himoya qilishda;
gʻayrihuquqiy harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;
g) zirhli mashinalar va katerlarni quyidagi hollarda:
qurolli qarshilik koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxsni ushlashda;
zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilishni taʼminlashda qoʻllash huquqiga ega.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari ushbu Qonunda oʻqotar qurolni qoʻllashga ruxsat etilgan barcha hollarda maxsus vositalarni qoʻllash huquqiga ega.
Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga va yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan maxsus vositalarni, shu jumladan shikastlantiruvchi qurolni qoʻllash taqiqlanadi, bundan ularning qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.
Odamning boshiga, boʻyniga, oʻmrov suyagiga, qorniga, jinsiy aʼzolariga, yurak sohasiga rezina tayoq bilan zarbalar berish taqiqlanadi, bundan odam qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.
Davlat xavfsizlik xizmati taʼminotida boʻladigan maxsus vositalarning roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
28-modda. Oʻqotar qurolni qoʻllash
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari quyidagi hollarda oʻqotar qurolni qoʻllash huquqiga ega:
hayot yoki sogʻliq uchun xavfli boʻlgan, zoʻrlik ishlatish bilan qilingan hujumdan fuqarolarni yoxud oʻzini himoya qilishda;
garovdagilarni ozod qilishda;
oʻta ogʻir jinoyatni sodir etish chogʻida koʻrib qolingan va yashirinishga urinayotgan shaxsni ushlashda, agar boshqa vositalar bilan bu shaxsni ushlash imkoni boʻlmasa;
oʻqotar qurolni, oʻq-dorilarni, portlovchi moddalarni, transport vositasini, maxsus va jangovar texnikani egallab olishga boʻlgan urinishlarga chek qoʻyishda;
fuqarolarning uy-joylariga, qoʻriqlanadigan obyektlarga, yuklarga, transport vositalariga va binolarga guruh boʻlib qilingan hujumni yoki qurolli hujumni qaytarishda;
qurolli qarshilik koʻrsatayotgan shaxsni, shuningdek oʻzidagi qurolni, oʻq-dorilarni, portlovchi moddalarni, portlatish qurilmalarini, zaharli yoki radioaktiv moddalarni topshirish toʻgʻrisidagi qonuniy talabni bajarishni rad etayotgan shaxsni ushlashda;
jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlab turilgan shaxslarning, oʻziga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qoʻllanilgan shaxslarning qamoqdan qochib ketishiga chek qoʻyishda, shuningdek bu shaxslarni zoʻravonlik bilan ozod qilishga boʻlgan urinishlarga chek qoʻyishda;
qurol ishlatish niyati haqida ogohlantirish zarurati tugʻilganda, shuningdek yuqoriga qarata yoki boshqa xavfsiz yoʻnalishda oʻq otish orqali xavf-xatar signali berishda yoki yordam chaqirishda.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi oʻqotar qurolni qoʻllashdan oldin ogohlantirishi shart, bundan uning hayotiga yoki fuqarolarning hayotiga bevosita xavf tahdid solayotgan hollar mustasno.
Ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan oʻqotar qurolni qoʻllash taqiqlanadi, bundan ularning qurolli hujum qilganligi, qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.
Agar oʻqotar qurol qoʻllanilishi natijasida tasodifiy shaxslar jabrlanishi mumkin boʻlsa, Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari koʻp fuqarolar toʻplanganda uni qoʻllash huquqiga ega emas, bundan terrorchilik harakatining oldini olish, garovdagilarni ozod qilish, qurolli hujumni qaytarish hollari mustasno.
Davlat xavfsizlik xizmati qurollantiriladigan oʻqotar qurol va uning oʻq-dorilari turlarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
29-modda. Maxsus kuchlarni qoʻllash
Davlat xavfsizligiga tahdid soluvchi jinoyatlarning oʻz vaqtida oldini olish, ularni aniqlash va ularga chek qoʻyish boʻyicha maxsus operatsiyalarni oʻtkazish maqsadida Davlat xavfsizlik xizmatining va boshqa davlat organlarining tezkor tadbirlar koʻruvchi maxsus guruhlari jalb etilishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmatining tezkor tadbirlar koʻruvchi maxsus guruhlari ruhan bardoshli, yuksak axloq-iroda xislatlariga, maxsus tayyorgarlikka ega boʻlgan, sogʻligʻining holatiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining maxsus jangovar boʻlinmalaridagi xizmatga yaroqli shaxslar orasidan tuziladi.
30-modda. Davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va fuqarolarning transport vositalaridan foydalanish
Davlat xavfsizlik xizmati shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj fuqarolarni tibbiyot muassasalariga yetkazish, jinoyat sodir etgan shaxslarni taʼqib qilish va Davlat xavfsizlik xizmati organlariga olib borish, hodisa joyiga yetib olish uchun davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va fuqarolarning transport vositalaridan, bundan chet davlatlarning diplomatik, konsullik va boshqa vakolatxonalariga, xalqaro tashkilotlarga tegishli transport vositalari hamda maxsus moʻljallangan transport vositalari mustasno, majburiy tartibda foydalanishi mumkin boʻlib, bunda transport vositasidan foydalanilganligi faktini tasdiqlovchi va undan foydalangan Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisini identifikatsiyalovchi hujjat beriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Transport vositalaridan majburiy tarzda foydalanish natijasida yetkazilgan mulkiy zararning oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan qoplanadi.
(30-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
6-bob. Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashish
31-modda. Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashuvchi shaxslar
Davlat xavfsizlik xizmati zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda ayrim shaxslarni oshkora va nooshkora asosda, shu jumladan shtatdan tashqari xodimlar sifatida koʻmaklashishga jalb etishi mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan koʻmaklashishga jalb etilgan shaxslarning huquq va majburiyatlari qonunchilikda belgilanadi.
(31-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
32-modda. Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashuvchi shaxslarning ijtimoiy-huquqiy himoyasi, ularning xavfsizligini taʼminlash
Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashayotgan shaxslarga munosabatlarning maxfiyligi kafolatlanadi. Davlat xavfsizlik xizmatiga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar davlat sirini tashkil etadi va oshkor qilinishi mumkin emas.
Davlat xavfsizlik xizmatiga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) shaxslarga, shuningdek ularning yaqin qarindoshlariga zoʻrlik ishlatish yoki mol-mulkini yoʻq qilish bilan haqiqatda tahdid qilinayotganligidan dalolat beruvchi yetarli maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda, Davlat xavfsizlik xizmati ularning hayoti, sogʻligʻi, shaʼni, qadr-qimmati va mol-mulkini himoya qilish yuzasidan zarur choralar koʻrishi shart.
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatiga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) shaxslarga va ularning yaqin qarindoshlariga ularning davlat xavfsizligini taʼminlashdagi ishtiroki tufayli tajovuz qilish qonunchilikda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.
Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) shaxslarni ijtimoiy himoya qilish chora-tadbirlari qonunchilikda belgilanadi.
(32-moddaning uchinchi va toʻrtinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
7-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari, ularning huquqiy holati va ijtimoiy-huquqiy himoyasi
33-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari haqiqiy harbiy xizmatda boʻladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatida xizmatni oʻtash tartibi umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik bilan tartibga solinadi, bundan Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari bajarayotgan majburiyatlarning oʻziga xos xususiyatlari hisobga olingan holda qonunchilikda belgilangan hollar mustasno.
(33-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilari xizmatni oʻtash davrida siyosiy partiyalar aʼzolari boʻla olmaydi. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilariga nisbatan umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa cheklovlar ham tatbiq etiladi.
(33-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 12-dekabrdagi 436-II-son “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonuni.
Oldingi tahrirga qarang.
Kuchaytirilgan rejimni joriy etish va bekor qilish, shuningdek Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini jangovar harakatlarda ishtirok etishga jalb etish Davlat xavfsizlik xizmati raisining buyruqlari asosida amalga oshiriladi. Davlat xavfsizlik xizmatining chegara qoʻshinlarida kuchaytirilgan rejimni joriy etish va bekor qilish tartibi qonunchilik, shu jumladan Davlat xavfsizlik xizmatining ichki idoraviy hujjatlari bilan belgilanadi.
(33-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Fuqarolarni Davlat xavfsizlik xizmatiga xizmatga qabul qilish, ularni lavozimga tayinlash, mansabini koʻtarish va boshqa lavozimga oʻtkazish ularning jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, shaxsiy va ijtimoiy holatidan qatʼi nazar amalga oshiriladi. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilariga nisbatan maxsus talablar Davlat xavfsizlik xizmati raisi tomonidan belgilanadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilariga belgilangan namunadagi xizmat guvohnomasi berilib, undan foydalanish tartibi Davlat xavfsizlik xizmatining ichki idoraviy hujjatlari bilan tartibga solinadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan namunadagi formali kiyim-boshga ega boʻladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizligini taʼminlash vazifalarini hal etish uchun Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari harakatdagi rezervda harbiy xizmatda qoldirilgan holda davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga qonunchilikda belgilangan tartibda vaqtincha xizmat safariga yuborilishi mumkin.
(33-moddaning sakkizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Davlat xavfsizlik xizmati mansabdor shaxslarining lavozim majburiyatlarini, oʻzlariga boʻysunuvchi harbiy xizmatchilarga nisbatan ragʻbatlantirish choralarini va intizomiy jazo choralarini qoʻllash, harbiy unvonlar berish, harbiy xizmatchilarni lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish tartibini tasdiqlashga doir vakolatlari Davlat xavfsizlik xizmatining raisi tomonidan belgilanadi.
34-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
Davlat xavfsizlik xizmatiga qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari belgilangan tartibda maxsus kasbiy tayyorgarlikdan yoki qayta tayyorgarlikdan yoxud malaka oshirishdan oʻtadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish Davlat xavfsizlik xizmatining taʼlim muassasalari va boshqa taʼlim muassasalari, shu jumladan xorijiy taʼlim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.
35-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini ijtimoiy himoya qilish
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini ijtimoiy himoya qilishni davlat mehnatga munosib haq toʻlash, ularning va oila aʼzolarining sogʻligʻini saqlash, uy-joy va yer uchastkalari bilan taʼminlash, imtiyozli uzoq muddatli ipoteka va transport kreditlari berish, sogʻligʻi va mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, davlat pensiya taʼminoti, davlat sugʻurtasi, ijtimoiy yordam koʻrsatish va ijtimoiy himoyaning boshqa turlari orqali kafolatlaydi.
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini ijtimoiy himoya qilish choralarini hamda ularga berilgan imtiyozlar va preferensiyalarni amalga oshirish tartibi umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilanadi.
(35-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari tomonidan xizmat majburiyatlarining vijdonan bajarilishi va ular erishgan ijobiy natijalar maʼnaviy va moddiy ragʻbatlantirishlar bilan taqdirlanishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari xizmat faoliyatida koʻrsatgan mardligi va jasorati hamda Oʻzbekiston Respublikasi oldidagi boshqa xizmatlari uchun Davlat xavfsizlik xizmati raisi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining davlat mukofotlariga taqdim etilishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmatining raisi Davlat xavfsizlik xizmatining xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida tan jarohati olgan harbiy xizmatchilariga, halok boʻlgan harbiy xizmatchilarning oilalariga, shuningdek boshqa hollarda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan tartibda va miqdorlarda bir marotabalik nafaqalar tayinlashga, boshqa turdagi ijtimoiy yordam koʻrsatishga haqli.
Davlat xavfsizlik xizmatining tezkor tadbirlar koʻruvchi maxsus guruhlari harbiy xizmatchilariga pensiyalar tayinlash uchun belgilangan xizmat muddatiga xizmatning bir kuni ikki kunga, jangovar harakatlarda yoki terrorchilikka qarshi operatsiyalar oʻtkazishda ishtirok etgan vaqtida esa xizmatning bir kuni uch kunga tenglashtirib hisoblanib qoʻshiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatining tezkor tadbirlar koʻruvchi maxsus guruhlari harbiy xizmatchilarini ijtimoiy-huquqiy himoya qilish tizimi qonunchilikda belgilanadi.
(35-moddaning yettinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
36-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini huquqiy himoya qilish kafolatlari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari davlat himoyasidadir.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida faqat bevosita yoki toʻgʻridan-toʻgʻri boshligʻiga boʻysunadi.
Qonun bilan toʻgʻridan-toʻgʻri vakolat berilgan shaxslardan tashqari hech kim Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchisining qonuniy faoliyatiga aralashishga, shuningdek Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisini qonun bilan Davlat xavfsizlik xizmati zimmasiga yuklatilmagan majburiyatlarni bajarishga majburlash huquqiga ega emas.
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi oʻz ish yurituvida boʻlgan ishlar va materiallarning mohiyati haqida biror-bir tushuntirish berishga, shuningdek bunday ishlar hamda materiallarni, shu jumladan fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga daxldor ishlar hamda materiallarni tanishib chiqish uchun qonunchilikda nazarda tutilgan hollardan va tartibdan boshqacha tarzda taqdim etishga majbur emas.
(36-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi oʻziga nisbatan qabul qilinayotgan qaror va harakat (harakatsizlik) yuzasidan Davlat xavfsizlik xizmatining yuqori turuvchi mansabdor shaxsiga belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqiga ega.
37-modda. Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining daxlsizlik kafolatlari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari xizmatni oʻtash vaqtida daxlsizlikka ega boʻladi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat va Toshkent shahar prokurorining roziligisiz jinoiy javobgarlikka tortilishi, ushlab turilishi, qamoqqa olinishi mumkin emas.
Oldingi tahrirga qarang.
(37-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 24-dekabrdagi OʻRQ-597-sonli Qonuniga asosan chiqarilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 25.12.2019-y., 03/19/597/4193-son)
38-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini ishga joylashtirish kafolatlari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari harbiy xizmatdan boʻshatilgan taqdirda ularga harbiy xizmatga qabul qilinguniga qadar egallab turgan avvalgi ish oʻrni (lavozimi) beriladi, avvalgi ish oʻrni mavjud boʻlmaganda esa davlat organlarida va boshqa tashkilotlarda ularning mutaxassisligi hisobga olingan holda boshqa teng ish (lavozim) birinchi navbatda beriladi.
8-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining axborot, moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti
39-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining axborot taʼminoti
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz faoliyatini amalga oshirishi uchun maxsus hisobga olishlarni shakllantirishi va ulardan foydalanishi, axborot bazalarini va kriptografik himoya vositalarini ishlab chiqishi, yaratishi hamda ulardan foydalanishi mumkin.
Idoraviy xizmat axborotini hisobga olish va undan foydalanish tartibi Davlat xavfsizlik xizmatining ichki idoraviy hujjatlari bilan belgilanadi.
40-modda. Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni himoya qilish
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatiga harbiy xizmatga (ishga) qabul qilinayotgan, shuningdek Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalanishiga ijozat beriladigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, agar qonunchilikda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlardan foydalanishga ijozatni rasmiylashtirish tartib-taomilidan oʻtadi.
Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi, davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlardan foydalanishiga ijozat berilgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari ularni oshkor etganlik uchun qonunchilikda nazarda tutilgan javobgarlikka tortiladi.
Davlat xavfsizlik xizmatining hujjatlari va materiallari Davlat xavfsizlik xizmatining arxivlarida saqlanishi lozim. Tarixiy va ilmiy qimmatga ega boʻlgan arxiv materiallari qonunchilikda belgilangan tartibda davlat arxivlariga topshirilishi mumkin.
(40-moddaning birinchi, ikkinchi va uchinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 162-moddasi.
41-modda. Moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatining moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Davlat xavfsizlik xizmatida budjetdan tashqari jamgʻarmalar tuziladi, ularni shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi qonunchilikda belgilanadi.
(41-moddaning birinchi va ikkinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
9-bob. Yakunlovchi qoidalar
42-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining ramzlari
Davlat xavfsizlik xizmati bayroqqa, emblemaga, vimpelga va boshqa ramzlarga ega boʻlishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmatining ramzlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
43-modda. Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining javobgarligi
Oldingi tahrirga qarang.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari gʻayriqonuniy harakatlari yoki harakatsizligi, shuningdek xizmat majburiyatlarini lozim darajada bajarmaganligi uchun qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladi.
(43-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining gʻayriqonuniy harakatlari yoki harakatsizligi tufayli jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararning oʻrni Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan budjetdan tashqari maxsus jamgʻarma mablagʻlari hisobidan qoplanadi va ushbu summa keyinchalik aybdor shaxslardan undirib olinadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi xizmat intizomini buzganligi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining umumharbiy ustavlariga muvofiq javobgar boʻladi.
44-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining faoliyatida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat
Davlat xavfsizlik xizmatining faoliyatida qonunlarning aniq hamda bir xilda ijro etilishi ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va unga boʻysunuvchi prokurorlar tomonidan oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.
Prokurorlar Davlat xavfsizlik xizmatining tezkor-qidiruv faoliyati toʻgʻrisida oʻziga taqdim etilgan hujjatlar va materiallarda koʻrsatilgan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlaydi.
45-modda. Xalqaro hamkorlik
Oldingi tahrirga qarang.
Chet davlatlarning huquqni muhofaza qiluvchi organlari va boshqa tashkilotlari, xalqaro tashkilotlar hamda ularning vakolatxonalari bilan Davlat xavfsizlik xizmatining hamkorligi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik va xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.
(45-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oldingi tahrirga qarang.
46-modda. Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
(46-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oldingi tahrirga qarang.
47-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
(47-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
48-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2018-yil 5-aprel,
OʻRQ-471-son
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 06.04.2018-y., 03/18/471/1022-son; 25.12.2019-y., 03/19/597/4193-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son; 19.02.2024-y., 03/24/909/0133-son)