1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.03.00.00 Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari / 02.03.01.00 Umumiy masalalar]
[TSZ:
1.Davlat va jamiyat qurilishi / Davlat hokimiyati organlari. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organlari hayʼatlarining faoliyati samaradorligini oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Hududlarning jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini taʼminlashga doir ustuvor chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2017-yil 8-avgustdagi PQ-3182-son qarorining 12-bandini bajarish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organi hayʼatining Namunaviy reglamenti 1-ilovaga muvofiq;
Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organlari hayʼatlari faoliyati samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar kompleksi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining komplekslari, vazirliklar, idoralar va davlat boshqaruvi boshqa organlarining rahbarlari tegishli davlat boshqaruvi organlarining hayʼatlarini ularning tarkibiy boʻlinmalaridan yangi aʼzolar bilan toʻldirish hisobga olingan holda, hayʼatlar reglamenti va tarkibi bir oy muddatda tasdiqlanishini taʼminlasinlar.
3. Davlat boshqaruvi organlari rahbarlariga hayʼatlar faoliyati samaradorligini oshirish boʻyicha tadbirlarning oʻz vaqtida va samarali oʻtkazilishi yuzasidan shaxsiy masʼuliyat yuklansin.
4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2017-yil 19-oktabr,
855-son
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 19-oktabrdagi 855-son qaroriga 1-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organi hayʼatining
NAMUNAVIY REGLAMENTI
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organining hayʼati (keyingi oʻrinlarda hayʼat deb ataladi) doimiy faoliyat koʻrsatadigan maslahat organi hisoblanadi.
2. Hayʼat oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organlari toʻgʻrisidagi nizomlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga amal qiladi.
3. Hayʼat oʻz faoliyatini qonunchilikka muvofiq qonuniylik, nazoratda boʻlish va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga hisobot berish, boshqaruv va kollegiallikni markazlashtirish tamoyillari asosida amalga oshiradi.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
2-bob. Hayʼatning asosiy vazifalari
4. Hayʼatga quyidagi vazifalar yuklanadi:
davlat boshqaruvi organlari faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini tayyorlash va amalga oshirish;
tarkibiy va hududiy boʻlinmalar, idoraviy mansub tashkilotlar rahbarlarining hisobotlarining tizimli asosda eshitib borilishini tashkil etish, qonunchilik, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlari va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlarida belgilangan vazifalarning oʻz vaqtida hamda sifatli amalga oshirilishini taʼminlash yuzasidan davlat boshqaruvi organlari tizimi rahbarlari va xodimlarining shaxsiy javobgarligini oshirish choralarini koʻrish;
(4-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
davlat boshqaruvi organi faoliyatiga oid hududiy va tarmoq dasturlarini amalga oshirish samaradorligini har chorakda va tizimli koʻrib chiqish;
hayʼatning kengaytirilgan koʻchma yigʻilishlarini oʻtkazish, davlat boshqaruvi organi faoliyati sohasi dolzarb masalalarining joylarda muhokama etilishini taʼminlash;
davlat boshqaruvi organi markaziy apparati va uning tizimidagi lavozimlar nomenklaturasini koʻrib chiqish hamda tasdiqlash;
davlat boshqaruvi organi nomenklaturasiga kiradigan lavozimlarga kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish masalasini koʻrib chiqish;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va topshiriqlarida belgilangan vazifalarning oʻz vaqtida hamda sifatli amalga oshirilishini taʼminlash uchun davlat boshqaruvi organi rahbarlari va xodimlarining ijro intizomini mustahkamlash hamda shaxsiy javobgarligini oshirish;
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatiga kiritiladigan va davlat boshqaruvi organi masʼul ijro etuvchi organ hisoblangan qonun loyihalari bilan bogʻliq masalalarni koʻrib chiqish.
5. Hayʼat Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organi vakolatiga kiradigan va kollegial muhokama etishni talab qiladigan har qanday masalani koʻrib chiqish huquqiga ega.
3-bob. Hayʼat tarkibi
6. Hayʼat aʼzolarining soni va shaxsiy tarkibi davlat boshqaruvi organi rahbarining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
7. Hayʼat tarkibiga davlat boshqaruvi organi rahbari (hayʼat raisi), uning oʻrinbosarlari (lavozimi boʻyicha), shuningdek davlat boshqaruvi organi faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini muvofiqlashtiradigan tarkibiy boʻlinmalar rahbarlari kiradi. Davlat boshqaruvining tegishli organlari toʻgʻrisidagi nizomda nazarda tutilgan holatlarda hayʼat tarkibiga boshqa mansabdor shaxslar ham kiritilishi mumkin.
Hayʼat faoliyati samaradorligini oshirish maqsadida vaqti-vaqti bilan uning tarkibi qisman almashtirib turiladi.
Hayʼat aʼzosi lavozimidan ozod etilgan holatlarda (uning tarkibiga lavozimi boʻyicha kiradigan aʼzolardan tashqari) hayʼat tarkibiga kiritiladigan nomzod boʻyicha takliflar belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi.
8. Hayʼat raisi:
hayʼat faoliyatini tashkil etadi, uning yigʻilishlarini boshqaradi, majburiyat va topshiriqlarni hayʼat aʼzolari oʻrtasida taqsimlaydi, yigʻilishlar rejalari, hayʼat qarorlari bajarilishini umumiy nazorat qiladi;
hayʼatga koʻrib chiqishga kiritiladigan masalalarni birgalikda muhokama etish va hal qilish uchun zarur sharoitlar yaratadi;
hayʼat faoliyati va uning qarorlari toʻliq hajmda qabul qilinishi uchun shaxsan javob beradi;
zarur holatlarda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziriga hayʼat yigʻilishlarida qabul qilingan qarorlar va ularning amalga oshirilishi haqida axborot beradi;
maxfiy xususiyatga ega masalalar, shuningdek davlat sirini tashkil etadigan maʼlumotlarga taalluqli masalalarni koʻrib chiqish uchun hayʼatning yopiq yigʻilishlarini oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;
hayʼatning koʻchma yigʻilishlarini, shuningdek boshqa kollegial organlar bilan qoʻshma yigʻilishlar oʻtkazish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi.
Hayʼat raisi boʻlmaganda uning vazifalarini davlat boshqaruvi organi rahbarining oʻrinbosarlaridan biri bajaradi.
9. Hayʼat aʼzolari quyidagi huquqlarga ega:
hayʼat faoliyatining rejalari loyihalariga, hayʼat yigʻilishlarining kun tartibi va oʻtkazish tartibi, hayʼat yigʻilishlarining tasdiqlangan rejasiga qoʻshimchalar hamda oʻzgartirishlar, hayʼatning navbatdan tashqari yigʻilishlarini oʻtkazish boʻyicha takliflar, fikr-mulohazalar va tuzatishlar kiritadi;
koʻrib chiqiladigan muammolarga doir hujjatlar va hayʼat qabul qilgan qarorlar ijrosi yuzasidan materiallar bilan tanishadi;
maʼruzachilarga savollar berish, muhokama etiladigan masalalar yuzasidan oʻz fikrini, shuningdek qabul qilinadigan qarorlar va hayʼat yigʻilishlari bayonnomasi boʻyicha fikr-mulohazalar hamda takliflar bildiradi;
zarur holatlarda, ovoz berishda yigʻilish bayonnomasiga alohida fikrlarni yoki yozma ravishdagi alohida fikrni kiritishni talab qiladi;
hayʼat yigʻilishlarini tashkil etish, koʻrib chiqiladigan masalalar boʻyicha materiallar tayyorlash, hayʼat qarorlarining amalga oshirilishini tashkil etish, nazorat qilish va hayʼat topshiriqlarini bajarishda ishtirok etadi.
Hayʼat aʼzolari:
masalalarni muhokama etish va ovoz berishda teng huquqlarga ega;
hayʼat yigʻilishlarida shaxsan ishtirok etishga majbur va oʻz vakolatlarini boshqa shaxslarga berish huquqiga ega emas.
Hayʼat aʼzolari hayʼat raisi yoki uning vazifalarini bajaruvchi shaxs ruxsati bilan uning yigʻilishlarida ishtirok etishdan ozod etiladi. Bunda hayʼat aʼzosi muhokama etiladigan masala yuzasidan oʻz fikrini yozma ravishda bildirish huquqiga ega.
Hayʼat aʼzolari egallab turgan lavozimidan (hayʼat tarkibiga lavozimi boʻyicha kiradigan aʼzolardan tashqari) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda ozod etilishi mumkin.
4-bob. Hayʼat faoliyatini tashkil etish
§ 1. Hayʼat ishini rejalashtirish
10. Davlat boshqaruvi organining ish rejasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ish rejalarini hisobga olgan holda yarim yilga tuziladi, hayʼat aʼzolari tomonidan koʻrib chiqiladi hamda uning raisi tomonidan imzolanadi.
11. Hayʼat ishlari davlat boshqaruvi organida rejalashtirishni tashkil etishning umumiy prinsiplari va talablariga muvofiq rejalashtiriladi. Hayʼat yigʻilishlari, odatda, chorakda kamida bir marta rejalashtiriladi va oʻtkaziladi.
Rejada hayʼatga koʻrib chiqish uchun kiritiladigan masalalarning aniq taʼrifi, ularni koʻrib chiqish muddatlari, masalalarni tayyorlash uchun masʼul hayʼat aʼzolari, davlat boshqaruvi organining hayʼat yigʻilishiga qarorlar loyihalari va boshqa materiallarni ishlab chiqadigan boʻlinmalari (keyingi oʻrinlarda ijro etuvchi boʻlinmalar deb ataladi) koʻrsatiladi.
Zarur boʻlganda (yuqori organlar topshiriqlari, xizmat zarurati va boshqalar) davlat boshqaruvi organi hayʼati hal etishi lozim boʻlgan masalalar yuzasidan hayʼat yigʻilishlari rejadan tashqari tartibda oʻtkazilishi mumkin.
12. Hayʼat yigʻilishlarida koʻrib chiqiladigan masalalar hayʼat raisi va uning aʼzolari, shuningdek hayʼat masʼul kotibining soʻrovlariga muvofiq davlat boshqaruvi organi markaziy apparatining tarkibiy boʻlinmalari, hududiy organlar va idoraviy mansub tashkilotlar rahbarlari tomonidan kiritiladi.
13. Hayʼat yigʻilishlarining navbatdagi yarim yil uchun rejasining loyihasi boʻyicha takliflar davlat boshqaruvi organi hayʼatining masʼul kotibiga tegishli yilning 1-noyabr va 1-mayiga qadar taqdim etiladi. Reja loyihasi yuzasidan takliflar masalalarning taʼrifi va ularni koʻrib chiqish muddatlari, maʼruzachilar va masalalarni tayyorlash uchun masʼul shaxslar familiyasi, ijro etuvchi boʻlinmalar nomini (komissiyalar yoki ishchi guruhlar tarkibini) oʻz ichiga olishi lozim.
14. Boshqa kollegial organlar bilan birgalikda yigʻilishlar oʻtkazish boʻyicha takliflar dastlab, ular bilan, koʻchma yigʻilishlar esa — davlat boshqaruvi organining moliyaviy-iqtisodiy boʻlinmalari bilan kelishilishi shart. Boshqa kollegial organlar bilan qoʻshma yigʻilishlar oʻtkazish haqidagi qaror avval Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining mutasaddi oʻrinbosarlari bilan kelishiladi.
15. Hayʼat yigʻilishlari rejasining loyihasini tayyorlash va kelishish hayʼat masʼul kotibi zimmasiga yuklanadi.
16. Hayʼat masʼul kotibi tasdiqlangan rejani hayʼat aʼzolariga, rejadan koʻchirmani — esa ijro etuvchi boʻlinmalarga tarqatadi.
17. Hayʼat qarori yoki uning raisi yigʻilishlarning tasdiqlangan rejasiga tuzatishlar kiritishi, zarur holatlarda navbatdan tashqari yigʻilishlar oʻtkazishi mumkin.
§ 2. Hayʼat yigʻilishlariga masalalarni tayyorlash
18. Hayʼat yigʻilishlarida koʻrib chiqish uchun masalalarni tayyorlash jarayoni muammo mohiyatini chuqur va har tomonlama tahlil qilish, avval qabul qilingan boshqaruv qarorlari va ularni amalga oshirish tadbirlari samaradorligini baholash, kamchiliklarni, ularning yuzaga kelishiga sabab boʻladigan sharoitlar va sabablarni aniqlash, ishlarning holatini yaxshilashga qaratilgan takliflarni ishlab chiqish va ularni amalga oshirish boʻyicha taxmin qilinayotgan natijalarni oʻz ichiga olishi darkor.
Zarur holatlarda koʻrib chiqiladigan muammo yuzasidan ishlar holatini bevosita davlat boshqaruvi organ boʻlinmalari, uning hududiy organlari va muassasalarida oldindan tekshirish tashkil etiladi.
19. Ijro etuvchi boʻlinma hayʼat yigʻilishlari rejasidan koʻchirma olganidan soʻng 10 kun muddatda hayʼat yigʻilishlariga tayyorgarlik koʻrish boʻyicha tadbirlar rejasini tuzadi va masalalarni tayyorlash uchun masʼul shaxslarga tasdiqlatadi, nusxasini davlat boshqaruvi organining rejani amalga oshirishda ishtirok etadigan boʻlinmalari, shuningdek davlat boshqaruvi organining tashkiliy-nazorat boʻlinmasiga yuboradi.
20. Hayʼat yigʻilishlariga muhokama etiladigan masala yuzasidan quyidagi materiallar tayyorlanadi:
muhokama etiladigan masala boʻyicha maʼlumotnoma;
hayʼat qarorlari va davlat boshqaruvi organining ularni amalga oshirish toʻgʻrisidagi buyrugʻi (qarori) yoki hayʼatning protokol qarori hamda hayʼat yigʻilishlarida koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan boshqa hujjatlar loyihalari;
zarur boʻlganda, hujjatlar loyihalari boʻyicha mavjud kelishmovchiliklar toʻgʻrisida maʼlumotnoma va loyihani tayyorlash hamda kelishish davomida bildirilgan fikr-mulohazalar va takliflarni amalga oshirish rad etilganini asoslash;
hayʼat yigʻilishiga taklif etilgan shaxslar roʻyxati;
hayʼat yigʻilishida soʻzga chiqadigan shaxslar roʻyxati;
hayʼat raisining koʻrsatmasiga binoan boshqa hujjatlar.
21. Maʼlumotnoma koʻrib chiqiladigan masala mohiyatining qisqacha va obyektiv bayonini, ushbu yoʻnalishdagi ishlarda mavjud kamchiliklarni, ularning sabablari va kamchiliklarni bartaraf etish borasidagi muammolar va takliflarni oʻz ichiga olishi kerak.
Faoliyatni takomillashtirishga doir taklif etiladigan chora-tadbirlar, odatda, kompleks xususiyatga boʻlishi zarur.
22. Hayʼat qarorlari va ularni amalga oshirish boʻyicha buyruqlar (qarorlar) loyihalari belgilangan tartibda kelishiladi.
Yigʻilish chaqirilmasdan hayʼat aʼzolari oʻrtasida soʻrov oʻtkazish orqali qabul qilinadigan hujjatlar loyihalari hayʼatning barcha aʼzolari bilan kelishiladi va imzolanadi.
23. Barcha materiallar ijro etuvchi boʻlinma rahbari, masalalarni tayyorlash uchun masʼul shaxslar va davlat boshqaruvi organi rahbarining tegishli yoʻnalishdagi faoliyatga rahbarlik qiladigan oʻrinbosari bilan kelishiladi hamda imzolanadi.
Hayʼat qarorlari va ularni amalga oshirish boʻyicha buyruqlar (qarorlar) loyihalari davlat boshqaruvi organining ularni tayyorlashda ishtirok etgan va manfaatlari eʼtiborga olingan tarkibiy boʻlinmalari rahbarlari tomonidan ham imzolanadi.
24. Belgilangan tartibda kelishilgan materiallar hayʼat masʼul kotibiga mazkur materiallarni tayyorlash rejasida belgilangan muddatlarga muvofiq, ammo masala koʻrib chiqish rejalashtirilgan oyning 5-sanasidan kechiktirmasdan taqdim etiladi.
25. Qoʻyilgan talablar buzilgan holatda tayyorlangan yoki toʻliq hajmda taqdim etilmagan materiallarni hayʼat masʼul kotibi qabul qilmaydi. Olingan materiallar ijro etuvchi boʻlinmalarga kamchiliklarni bartaraf etish uchun qaytarib berilishi mumkin va bu haqda davlat boshqaruvi organining tashkiliy-nazorat boʻlinmasi rahbari hamda masalalarni tayyorlash uchun masʼul shaxsga axborot beriladi.
26. Hayʼat materiallari biron-bir sabab tufayli belgilangan muddatda taqdim etilmasa yoki masalalarni tayyorlash uchun masʼul shaxsning fikricha uni koʻrib chiqish zarurati boʻlmasa, bu haqda hayʼat raisiga yozma ravishda axborot beriladi.
27. Mukammal ishlab chiqilmagan masalalar hayʼat raisining koʻrsatmasi yoki hayʼat qarori bilan muhokamadan olib tashlanadi va materiallar ijro etuvchiga mukammal ishlab chiqish uchun qaytariladi.
28. Ijro etuvchi boʻlinmalar rahbarlari va masalalarni tayyorlash uchun masʼul shaxslar materialni sifatli ishlab chiqish, materiallar loyihalarining oʻz vaqtida taqdim etilishi va ulardagi maʼlumotlar ishonchliligi uchun javob beradi.
29. Hayʼat yigʻilishida koʻrib chiqiladigan masalalarni oʻrganish, hayʼat qarorlari loyihalari va boshqa materiallarni tayyorlash yoki mukammal ishlab chiqish, shuningdek qabul qilingan qarorlar ijrosini tekshirish uchun vaqtinchalik komissiyalar va ishchi guruhlar tashkil etilishi mumkin. Ularning faoliyati natijalari yuzasidan hayʼatga axborot beriladi. Komissiyalar va ishchi guruhlarning alohida fikrga ega aʼzolari uni hayʼat aʼzolari yoki raisi eʼtiboriga yetkazish huquqiga ega.
§ 3. Hayʼat yigʻilishlariga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish tartibi
30. Hayʼat masʼul kotibi hayʼat ish rejasiga muvofiq tayyorlangan materiallar mavjud boʻlsa, yigʻilish kun tartibi loyihasi va uning ishtirokchilari roʻyxatini shakllantiradi, davlat boshqaruvi organining tashkiliy-nazorat boʻlinmasi rahbari bilan kelishadi.
31. Hayʼat yigʻilishining kun tartibi, jumladan, yigʻilish oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy hayʼat raisi tomonidan belgilanadi.
32. Hayʼat masʼul kotibi navbatdagi yigʻilish materiallarini olgandan soʻng ularni koʻpaytirish va hayʼat aʼzolariga, shuningdek davlat boshqaruvi organining manfaatdor tarkibiy boʻlinmalariga tarqatilishini tashkil etadi.
Materiallar boshqalarga hayʼat raisi bilan kelishilgan holda yuboriladi.
33. Hayʼat yigʻilishiga davlat boshqaruvi organi vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, boshqa tashkilotlar, shu jumladan ommaviy axborot vositalari rahbarlari hamda xodimlari taklif etilishi mumkin.
Hayʼatning ochiq yigʻilishlariga “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq axborotdan foydalanuvchilar ham taklif etilishi mumkin. Ularning davlat boshqaruvi organining hayʼati ochiq yigʻilishlarida ishtirok etish tartibi, huquqlari va majburiyatlari qonunchilikda belgilanadi.
(33-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
34. Hayʼat yigʻilishiga taklif etiladigan davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, boshqa tashkilotlar, shu jumladan ommaviy axborot vositalari rahbarlari hamda xodimlarini hayʼat raisi tomonidan yoki uning topshirigʻiga binoan tashkiliy-nazorat boʻlinmasi rahbari tasdiqlagan roʻyxatga muvofiq hayʼat masʼul kotibi xabardor qiladi.
35. Hayʼat masʼul kotibi davlat boshqaruvi organining hayʼat yigʻilishlariga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazishda ishtirok etadigan texnik, xoʻjalik hamda boshqa boʻlinmalarni xabardor qilishni taʼminlaydi, ularning hamkorligini tashkil qiladi, ular tomonidan oʻtkaziladigan tadbirlarni muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi.
36. Hayʼat masʼul kotibi yigʻilishdan avval ishtirokchilarni roʻyxatga oladi va roʻyxatga olish tugagandan soʻng hayʼat raisiga (raislik qiluvchiga) va davlat boshqaruvi organining tashkiliy-nazorat boʻlinmasi rahbariga hayʼat aʼzolari hamda taklif etilgan shaxslar kelgani haqida axborot beradi.
37. Hayʼat yigʻilishiga taklif etilgan shaxslar oʻzlariga taalluqli masalalar muhokamasida ishtirok etadi. Rais (raislik qiluvchi) qaroriga binoan ular bahs-munozaralarda soʻzga chiqib, oʻz fikr va takliflarini bildirishi, muhokama etilayotgan masala va tayyorlangan hujjatlar loyihalari mohiyati boʻyicha maʼlumotnomalar berishi mumkin.
38. Hayʼat yigʻilishi raisi (raislik qiluvchi) yigʻilishni ochadi va yopadi, hayʼat aʼzolarini yigʻilishga taklif etilgan shaxslar haqida xabardor qiladi, masalalar muhokamasini tashkil qiladi (maʼruza qilish uchun soʻz beradi, reglamentga rioya etilishini kuzatadi, tayyorlangan hujjatlar loyihalarini, muhokama etilayotgan masalalar boʻyicha takliflarni ovozga qoʻyadi, ovoz berish yakunlarini eʼlon qiladi), masalalar, maʼlumotnomalar, arizalar va takliflarni eʼlon qiladi.
39. Hayʼat yigʻilishi uning kun tartibi va oʻtkazish tartibini belgilash hamda tasdiqlashdan boshlanadi.
40. Maʼruzachi uchun vaqt, odatda, 20 daqiqacha, bahs-munozaralarda chiqishlar uchun 7 daqiqagacha, xabarlar va maʼlumotnomalar uchun 3 daqiqagacha belgilanadi. Zarur holatlarda rais (raislik qiluvchi) maʼruza qilish vaqtini oʻzgartirishi mumkin.
41. Hayʼat yigʻilishida masalalar muhokamasi chogʻida hujjatlar loyihalari yuzasidan bildirilgan muhim fikr-mulohazalar va takliflar koʻrib chiqilishi zarur. Muhokama natijalari raislik qiluvchining koʻrsatmasiga binoan yigʻilish bayonnomasida aks ettiriladi.
42. Hayʼat yigʻilishlarida videokonferensaloqa, ovozni yozish va stenogrammalash, kino, video va fotosuratga olish hayʼat raisi (raislik qiluvchi) bilan kelishilgan holda yoki qarori bilan amalga oshiriladi.
43. Videokonferensaloqa, ovozni yozish va stenogrammalash, kino, video va fotosuratga olish ishlari davlat boshqaruvi organi tegishli boʻlinmalarining kuch va vositalaridan foydalangan holda hayʼat masʼul kotibiga yuklanadi.
44. Maʼruzalar va nutqlar matnlari yigʻilishdan soʻng hayʼat masʼul kotibiga topshiriladi.
§ 4. Hayʼat qarorlarini qabul qilish tartibi
45. Hayʼat yigʻilishda hayʼat tarkibining yarmidan koʻpi ishtirok etgan taqdirda vakolatli boʻladi.
46. Koʻrib chiqiladigan masala yuzasidan hayʼat qarori koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi.
47. Hayʼat qarorlari davlat boshqaruvi rahbarining buyruqlari (qarorlari) (davlat boshqaruvi organi qarorlari) bilan amalga oshiriladi. Davlat boshqaruvi organi rahbari va hayʼat aʼzolari oʻrtasida kelishmovchilik yuzaga kelgan holatda davlat boshqaruvi organi mustaqil qaror qabul qiladi va kelishmovchiliklar haqida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga axborot beradi. Hayʼat aʼzolari ham Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga oʻz fikrini bildirishi mumkin.
48. Hayʼat qarorlari hayʼat raisi yoki uning vazifalarni bajaruvchi shaxs (raislik qiluvchi) tomonidan imzolanadi va, odatda, davlat boshqaruvi organi rahbarining buyrugʻi (qarori) bilan amalga oshiriladi.
49. Tashkiliy, tartib-taomil va nazorat masalalari boʻyicha hayʼat qarorlari yigʻilish bayonnomasiga kiritiladi va buyruq (qaror) qabul qilinmasdan amalga oshiriladi. Qarorlardagi koʻrsatmalar (topshiriqlar) belgilangan tartibda bajarilishi shart.
50. Ayrim holatlarda shoshilinch masalalar yuzasidan hayʼat qarorlari soʻrov oʻtkazish tartibida qabul qilinishi mumkin.
51. Davlat boshqaruvi organi va boshqa kollegial organlarning qoʻshma hayʼat yigʻilishlarida qabul qilingan qarorlar qoʻshma buyruqlar (qarorlar) bilan eʼlon qilinadi.
52. Hayʼat tomonidan koʻrib chiqilgan va maʼqullangan hujjatlar loyihalari (nizomlar, yoʻriqnomalar, rejalar va boshqa hujjatlar) belgilangan tartibda tasdiqlanadi va amaliyotga joriy etiladi.
§ 5. Hayʼat yigʻilishlarini hujjatlar bilan rasmiylashtirish
53. Hayʼat yigʻilishi yakuni boʻyicha qisqa bayonnoma tuziladi. Bayonnomada uning tartib raqami, yigʻilish oʻtkazilgan sana va joy, hayʼatga raislik qiluvchi va uning ishtirok etuvchi aʼzolari, maʼruzachilar familiyasi, tashkiliy-boshqaruvchilik xususiyatiga ega qarorlar yoki aniq topshiriqlar koʻrsatiladi. Bayonnomaga kiritilgan topshiriqlar mansabdor shaxslar (ijro etuvchi boʻlinmalar) va bajarish muddatlari koʻrsatilgan holda qisqa shaklda bayon etilishi lozim.
54. Bayonnomalarni rasmiylashtirish va kelishish hayʼatning masʼul kotibiga yuklanadi.
Bayonnomalar davlat boshqaruvi organining hayʼat ishini tashkil etish uchun masʼul tashkiliy-nazorat boʻlinmasi rahbari tomonidan imzolanadi va zarur boʻlganda, davlat boshqaruvi organi rahbarining oʻrinbosari, hayʼatning boshqa aʼzolari, davlat boshqaruvi organining manfaatdor tarkibiy boʻlinmalari rahbarlari bilan kelishiladi.
Bayonnomalar birinchi navbatda koʻrib chiqiladi va kelishiladi. Bayonnomalarni tayyorlash maqsadida davlat boshqaruvi organining manfaatdor boʻlinmalari jalb etilishi mumkin.
55. Bayonnomalar hayʼat raisi (raislik qiluvchi) tomonidan imzolanadi va masʼul kotib tomonidan tasdiqlanadi.
56. Bayonnomalarga ishtirokchilarning yozma maʼruzalari va nutqlari, boshqa materiallar, rais (raislik qiluvchi) buyrugʻi yoki hayʼat qarori boʻyicha yigʻilishlar stenogrammalari ilova qilinishi mumkin.
57. Bayonnomalardan koʻchirmalar davlat boshqaruvi organining manfaatdor boʻlinmalari, hududiy organlari va muassasalariga tarqatiladi.
Bayonnomalardan koʻchirmalar hayʼat masʼul kotibi tomonidan tasdiqlanadi.
§ 6. Hayʼat qarorlari va boshqa hujjatlari loyihalarini mukammal ishlab chiqish tartibi
58. Hayʼat qarorlari, ularni amalga oshirish boʻyicha buyruqlar (qarorlar) va hayʼat yigʻilishida koʻrib chiqilgan boshqa hujjatlar loyihalarini bevosita mukammal ishlab chiqish hamda kelishish ijro etuvchi boʻlinmalarga yuklanadi. Hujjatlarni mukammal ishlab chiqish muddatlari, odatda, agar bunday muddat alohida belgilangan boʻlmasa, 10 kalendar kundan oshmasligi kerak.
Hujjatlar loyihalari mukammal ishlab chiqish jarayonida ularga jiddiy oʻzgartirishlar kiritilsa takroran imzolanishi lozim.
Belgilangan tartibga qoʻshimcha ravishda mukammal ishlab chiqilgan hujjatlar loyihalari hayʼat yigʻilishi davomida oʻz fikr-mulohazalari va takliflarini bildirgan hayʼat aʼzolari bilan kelishiladi hamda ular tomonidan imzolanadi.
59. Hayʼat masʼul kotibi hujjatlar loyihalarini mukammal ishlab chiqishda, loyihalarni kelishishda ishtirok etadi, bildirilgan fikr-mulohazalar va takliflarning toʻliq bajarilishini nazorat qiladi.
60. Davlat boshqaruvi organining rahbariga imzolash uchun tayyorlangan hayʼat qarorlari, ularni amalga oshirish boʻyicha buyruqlar (qarorlar) davlat boshqaruvi organining tashkiliy-nazorat boʻlinmasiga taqdim etiladi va bayonnoma bilan birgalikda belgilangan tartibda axborot beriladi.
§ 7. Hayʼat qarorlari bajarilishini nazorat qilish
61. Topshiriqlar mazmun-mohiyati boʻyicha hayʼat qarorlarining bajarilishini bevosita nazorat qilish ularni amalga oshirish yuzasidan masʼul etib tayinlangan hayʼat aʼzolari zimmasiga yuklanadi, shuningdek joriy ishlar jarayonida hayʼatning barcha aʼzolari tomonidan amalga oshiriladi.
62. Hayʼat qarorlarida belgilangan topshiriqlar ijrosi yuzasidan toʻgʻridan toʻgʻri nazorat hayʼat masʼul kotibi zimmasiga yuklanadi va ularning amalga oshirilishi boʻyicha hayʼatning protokol qarorlarida qayd etilgan topshiriqlarda koʻrsatilgan shakl va muddatlarda davlat boshqaruvi organining buyrugʻi (qarori) qabul qilinadi.
63. Hayʼat:
oʻz yigʻilishlarida oʻzi qabul qilgan qarorlarning bajarilishi toʻgʻrisidagi masalani muntazam koʻrib chiqadi;
ushbu qarorlarning amalga oshirilishi uchun masʼul shaxslar, davlat boshqaruvi organi boʻlinmalari va uning hududiy organlari rahbarlarining bajarilgan ishlar natijalari toʻgʻrisidagi axborotini eshitadi;
oʻz faoliyati yakunlarini muntazam sarhisob qilib boradi, shuningdek hayʼat qarorlarini tayyorlash va amalga oshirishda uning aʼzolari ishlari samaradorligini koʻrib chiqadi.
§ 8. Hayʼatning masʼul kotibi
64. Hayʼat masʼul kotibi davlat boshqaruvi organi xodimlari orasidan hayʼat qaroriga binoan tayinlanadi.
65. Hayʼat masʼul kotibi:
davlat boshqaruvi organi hayʼatining yigʻilishlariga tayyorgarlik koʻrish bilan bogʻliq tadbirlarni amalga oshiradi;
davlat boshqaruvi organi hayʼatining davlat boshqaruvi organi rahbarining oʻrinbosarlari va markaziy apparat tarkibiy boʻlinmalari rahbarlari bilan kelishilgan ishlari rejalarining loyihalarini davlat boshqaruvi organi rahbariga tasdiqlash uchun tayyorlaydi;
markaziy apparat boʻlinmalari rahbarlari tomonidan hayʼatga materiallar taqdim etilishini nazorat qiladi;
davlat boshqaruvi organi tashkiliy-nazorat boʻlinmasi rahbarining roziligi bilan qoniqarsiz tayyorlangan hujjatlarni mukammal ishlab chiqish uchun qaytaradi;
hayʼat qarorlarining oʻz vaqtida koʻpaytirilishini va hayʼat aʼzolariga hamda davlat boshqaruvi organining tashkiliy-nazorat boʻlinmasi rahbarining koʻrsatmasiga binoan boshqa shaxslarga tarqatilishini taʼminlaydi;
hayʼat majlislari tashkil etilishini (zalni tayyorlashni, yigʻilish qatnashchilarining roʻyxatga olinishini, yigʻilish bayonnomasi yuritilishini, hayʼatlar yigʻilishlari audio va stenogramma yozuvlari amalga oshirilishini va shu kabilarni) taʼminlaydi;
hayʼat yigʻilishlari bayonnomasini davlat boshqaruvi organi imzolashi uchun tayyorlaydi;
hayʼatning qabul qilingan qarorlari va hujjatlarining, muhokama etilgan masalalar yuzasidan bildirilgan fikrlar inobatga olingan holda, ularni hayʼatga taqdim etgan mansabdor shaxslar tomonidan mukammal ishlab chiqilishini taʼminlaydi;
hayʼat raisiga axborot berish uchun davlat boshqaruvi organi tashkiliy-nazorat boʻlinmasi rahbariga tayyorlangan hujjatlar taqdim etilishini taʼminlaydi;
hayʼat raisi imzolagan hujjatlardan oʻz vaqtida nusxa olinishini, ularning davlat boshqaruvi organiga, uning hududiy boʻlinmalari mansabdor shaxslariga hamda idoraviy mansub tashkilotlarga ijro etish uchun yuborilishini taʼminlaydi;
hayʼat qarorlarining belgilangan tartibda va shaklda bajarilishi nazorat qilinishini tashkil etadi.
5-bob. Yakunlovchi qoida
66. Davlat boshqaruvi organlari rahbarlari, ularning oʻrinbosarlari va tarkibiy boʻlinmalar rahbarlari oʻz faoliyatida mazkur Namunaviy reglament talablariga qatʼiy rioya etishlari shart.
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 19-oktabrdagi 855-son qaroriga 2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organlari hayʼatlari faoliyati samaradorligini oshirish boʻyicha
Vazirliklar, idoralar, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvi boshqa organlarining hayʼatlari tarkibini ularning tarkibiy yoki hududiy boʻlinmalaridan yangi aʼzolar bilan toʻldirish hisobga olingan holda tasdiqlash:
vazirliklar va idoralarning tasdiqlangan tuzilmalari hisobga olinib, hayʼat organlari tarkibida faoliyat koʻrsatayotgan kadrlarni oʻrganish, nomzodlar boʻyicha takliflar kiritish va keyinchalik ularni kelishish;
keyinchalik Vazirlar Mahkamasining qarorlarini qabul qilgan holda vazirliklar va idoralar hayʼat organlari tarkibini tasdiqlash.
Vazirlar Mahkamasi qarorlari loyihalari
tasdiqlangan
jadvallarga
muvofiq
2017-yil davomida
Vazirlar Mahkamasi komplekslari, vazirliklar, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvi boshqa organlarining rahbarlari
2.
Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organi hayʼatining Namunaviy reglamenti asosida Vazirlar Mahkamasi komplekslari rahbarlari bilan kelishgan holda va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning ustuvor yoʻnalishlari hamda davlat boshqaruvi organlariga qoʻyiladigan zamonaviy talablar inobatga olinib, vazirliklar, davlat qoʻmitalari kollegial organlari va davlat boshqaruvi boshqa organlarining puxta ishlab chiqilgan reglamentlarini ishlab chiqish hamda tasdiqlash.
Vazirliklar, davlat qoʻmitalari kollegial organlari va davlat boshqaruvi boshqa
organlarining
qarorlari
Vazirlar Mahkamasi tasdiqlagan jadvalga muvofiq 2017-yil davomida
Vazirlar Mahkamasi komplekslari, vazirliklar va idoralar rahbarlari
3.
Vazirlar Mahkamasining komplekslari rahbarlari bilan kelishgan holda va qabul qilingan 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasi talablaridan kelib chiqib, vazirliklar, davlat qoʻmitalari kollegial organlari va davlat boshqaruvi boshqa organlarining jumladan, quyidagilarni tashkil etish hamda oʻtkazish nazarda tutilgan ish rejasini tasdiqlash:
Vazirliklar, davlat qoʻmitalari kollegial organlari va davlat boshqaruvi boshqa
organlarining
qarorlari
2017-yil noyabr
Vazirlar Mahkamasi komplekslari, vazirliklar, idoralar rahbarlari, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvining boshqa organlari
kollegial organlar yigʻilishlarida qabul qilingan tegishli maqsadli dasturlarning amalga oshirilishini tanqidiy koʻrib chiqish va ularning jadal bajarilishi yuzasidan chora-tadbirlar ishlab chiqish;
Kollegial organlar qarorlari, takliflarni oʻz ichiga olgan taxliliy maʼlumotlar
har chorakda
Vazirlar Mahkamasi ATD, vazirliklar, idoralar, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvi boshqa organlarining rahbarlari
davlat organlari faoliyatining dolzarb masalalarini jadal koʻrib chiqish va ular yuzasidan qarorlar qabul qilishni taʼminlash uchun tarkibiy va hududiy boʻlinmalar ishtirokida kollegial organlarning selektor yigʻilishlarini (bir oyda kamida bir marta) oʻtkazish;
Kollegial organlar qarorlari
har chorakda
Vazirliklar, idoralar, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvi boshqa organlarining rahbarlari
Hayʼatning koʻchma yigʻilishlarini kengaytirish, faoliyatning dolzarb masalalarini, shuningdek joylarda ijro intizomiga rioya etish masalasini koʻrib chiqish;
Kollegial organlar qarorlari
har chorakda
Vazirliklar, idoralar, davlat qoʻmitalari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari rahbar?ari
kollegial organlar yigʻilishlarida qabul qilingan qonunchilik hujjatlari talablari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hujjatlari va topshiriqlarining oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlash, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslar murojaatlari bilan ishlash masalalari boʻyicha tarkibiy va idoraviy mansub boʻlinmalarni maqsadli oʻrganish natijalarini muhokama etish.
Kollegial organlar qarorlari
har chorakda
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining fuqarolar huquqlarini himoya qilish, murojaatlar bilan ishlashni nazorat qilish va muvofiqlashtirish masalalari boʻyicha maslahatchisi boʻlinmalari, vazirliklar, idoralar, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvining boshqa organlari
4.
Kollegial organlarning maxsus yigʻilishlarida quyidagi masalalarni koʻrib chiqishni amaliyotga joriy qilish:
davlat boshqaruvi organi nomenklaturasiga kiradigan kadrlarni tanlash, joy-joyiga qoʻyish, tayyorlash va qayta tayyorlash;
davlat hokimiyati, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining boshqaruv kadrlari faoliyati samaradorligini baholash.
Kollegial organlar qarorlari
zarur hollarda
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat xizmati va kadrlar zaxirasi masalalari boʻyicha maslahatchisi boʻlinmalari, vazirliklar, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvining boshqa organlari
5.
Kollegial organlar yigʻilishlarida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatlari va topshiriqlari samarali va natijali ijro etilishi, shuningdek ijro intizomi mustahkamlanishi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat maslahatchilarining, Vazirlar Mahkamasi va uning komplekslari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari hamda barcha darajalardagi hokimliklar rahbarlarining shaxsiy javobgarligi toʻgʻrisida” 2017-yil 11-apreldagi PQ-2881-son qarori talablarini bajarish natijalarini muntazam koʻrib chiqish.
Bunda vazirliklar va idoralar tarkibiy hamda hududiy boʻlinmalarining aybdor mansabdor shaxslariga nisbatan quyidagi holatlar yuzasidan Vazirlar Mahkamasining “Vazirlar Mahkamasining mansabdor shaxslariga, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimliklari rahbarlariga nisbatan intizomiy jazo choralarini qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2017-yil 10-maydagi 264-son qarorida belgilangan choralarni koʻrish tavsiya etilsin:
hujjatlar loyihalarini kelishish muddatlarining (kelishish muddatlarini asossiz choʻzish) va Vazirlar Mahkamasiga kiritish muddatlarining (kiritish muddatlarini asossiz choʻzish) buzilishi;
hujjatlar loyihalari sifatining pastligi va qonunchilikka mos kelmasligi, shuningdek ularning iqtisodiy, moliyaviy va huquqiy ekspertizadan sifatsiz oʻtkazilishi, asossiz xulosalar va takliflar berilishi;
qonunchilik va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi topshiriqlarining bajarilmasligi yoki oʻz vaqtida bajarilmasligi, shuningdek ularning amalga oshirilishi va nazoratini tashkil etish sifatining pastligi;
xoʻjalik boshqaruvi organlari faoliyatining asosiy iqtisodiy va moliyaviy koʻrsatkichlari pasayishiga yoʻl qoʻyilishi;
jismoniy va yuridik shaxslarning davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlariga kelib tushgan murojaatlarini koʻrib chiqish boʻyicha qonunchilikda belgilangan muddatlarning tizimli hamda muntazam buzilishiga, shuningdek ularni koʻrib chiqishda rasmiyatchilikka yoʻl qoʻyilishi.
Kollegial organlar qarorlari
har chorakda
Vazirlar Mahkamasi komplekslari, vazirliklar, idoralar rahbarlari, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvining boshqa organlari
6.
Idoraviy mansub tashkilotlar faoliyatini baholash boʻyicha miqdor va sifat indikatorlarini ishlab chiqish, ushbu indikatorlar boʻyicha belgilangan parametrlar soʻzsiz taʼminlanishini, shuningdek belgilangan parametrlar buzilishiga yoʻl qoʻygan tegishli xodimlarga nisbatan javobgarlik choralarini kollegial organlar yigʻilishlarida muntazam koʻrib chiqish hamda bu borada tegishli qarorlar qabul qilish.
Kollegial organ qarori
Ishlab chiqish — 2017-yil noyabr Koʻrib chiqish — har chorakda
Vazirliklar, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvining boshqa organlari
7.
Kollegial organ aʼzolari tomonidan vazirliklar va idoralarning tegishli tarkibiy va hududiy boʻlinmalariga ularga yuklangan vazifalarni taʼminlash masalalari boʻyicha “mutasaddiligi”ni amaliyotga joriy etish, boʻlinmalar rahbarlari bilan bir qatorda kollegial organlar aʼzolarining hisobotlarini ham muntazam eshitib borish.
Kollegial organlar qarorlari
2017-yil 1-noyabrgacha
Vazirliklar, davlat qoʻmitalari va davlat boshqaruvining boshqa organlari
8.
Vazirliklar va idoralarga yuklangan bir-biriga bogʻliq vazifalar bajarilishini taʼminlash uchun ularning kollegial organlarining qoʻshma yigʻilishlarini oʻtkazish.
Kollegial organlar qoʻshma
yigʻilishlarining
bayonnomalari
Zarur hollarda
Vazirlar Mahkamasi komplekslari, ATD rahbarlari
(2-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2017-y., 09/17/855/0149-son, 14.05.2019-y., 09/19/397/3123-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
