1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.05.00 Mahsulot sifati. Standartlashtirish. Sertifikatlashtirish. Metrologiya. Tovarlar markirovkasi. Aksizlar (shuningdek, 09.07.00.00ga qarang);
2.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
2.Iqtisodiyot / Metrologiya. Asillik darajasi ishlari;
3.Iqtisodiyot / Sanoat]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash yuzasidan uning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentni tasdiqlash toʻgʻrisida
LexUZ sharhi
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 2-sentabrdagi 553-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida”gi qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
“Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq, oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash yuzasidan uning xavfsizligiga qoʻyiladigan yagona talablarni belgilash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash yuzasidan uning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglament ilovaga muvofiq tasdiqlansin va rasmiy eʼlon qilingan kundan boshlab oʻn ikki oy oʻtgandan keyin amalga kiritilsin.
2. “Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni talablariga muvofiq texnik reglamentlar amalga kiritilgach ularda koʻrsatilgan mahsulotlar va xizmatlarga doir ilgari qabul qilingan standartlashtirish boʻyicha normativ hujjatlar majburiylik xususiyatini yoʻqotishi va belgilangan tartibda qoʻllanilishida ixtiyoriylik kasb etishi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
3. “Oʻzstandart” agentligi:
vakolatli organlar bilan birgalikda ushbu qaror bilan tasdiqlangan Umumiy texnik reglament belgilangan tartibda amalga kiritilgan kundan boshlab oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash yuzasidan standartlashtirish boʻyicha normativ hujjatlarni qoʻllashda majburiylik xususiyatini bekor qilish va ixtiyoriylikni taʼminlash choralarini koʻrsin.
“Oʻzbekoziqovqatxolding” XK va Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda tasdiqlangan Umumiy texnik reglamentning maqsadlari, mazmuni va uni qoʻllash tartibi toʻgʻrisida aholi, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, tadbirkorlik faoliyati subyektlari keng xabardor qilinishini va tushuntirish ishlari olib borilishini taʼminlasin.
4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — “Oʻzavtosanoat” AJ boshqaruvi raisi U.U. Rozukulov va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi qishloq va suv xoʻjaligi vaziri Z.T. Mirzayev zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2017-yil 12-iyul,
490-son
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 12-iyuldagi 490-son qaroriga ILOVA
Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash yuzasidan uning xavfsizligi toʻgʻrisidagi
UMUMIY TEXNIK REGLAMENT
1-bob. Umumiy qoidalar
1-§. Maqsadlari va qoʻllanish sohasi
1. Ushbu Umumiy texnik reglament (keyingi oʻrinlarda Texnik reglament deb ataladi) isteʼmolchilarning oziq-ovqat mahsuloti toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotga boʻlgan huquqlari amalga oshirilishini taʼminlash maqsadida oziq-ovqat mahsulotiga uni tamgʻalash yuzasidan qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.
2. Texnik reglament umumiy ovqatlanish tashkilotlari tomonidan ishlab chiqariladigan joyda isteʼmol qilish uchun ishlab chiqariladigan oziq-ovqat mahsulotiga, shuningdek jismoniy shaxslar tomonidan keyinchalik realizatsiya qilmasdan shaxsan isteʼmol qilish uchun ishlab chiqariladigan oziq-ovqat mahsulotiga tatbiq etilmaydi.
3. Agar boshqa texnik reglamentlarda oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlarini tamgʻalashga nisbatan talablar belgilangan boʻlsa, u holda oziq-ovqat mahsulotlarining ushbu turlarini tamgʻalash amal qilishi ularga joriy etiladigan barcha texnik reglamentlarning talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
2-§. Terminlar va taʼriflar
4. Texnik reglamentda quyidagi terminlar va taʼriflardan foydalaniladi:
oziq-ovqat mahsuloti tayyorlangan sana — oziq-ovqat mahsuloti ishlab chiqarishning texnologik jarayoni tamom boʻlgan sana;
tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) — oʻz nomidan oziq-ovqat mahsuloti ishlab chiqaruvchi va uning Texnik reglament talablariga muvofiqligi uchun masʼul boʻlgan yuridik yoki jismoniy shaxs;
oziq-ovqat mahsulotining farqlanuvchi belgilari toʻgʻrisidagi maʼlumot — oziq-ovqat mahsulotining xossalari mavjudligidan dalolat beruvchi, uni boshqa oziq-ovqat mahsulotidan farqlash (shu jumladan oziqlik qimmati, kelib chiqish joyi, tarkibi, boshqa xossalari) imkonini beruvchi oziq-ovqat mahsuloti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
suqma varaq — tamgʻa qoʻyiladigan va isteʼmol oʻramiga va (yoki) transport oʻramiga joylashtiriladigan yoxud isteʼmol oʻramiga va (yoki) transport oʻramiga ilova qilinadigan axborot manbai;
tamgʻa — isteʼmol oʻramiga, transport oʻramiga, suqma varaqqa, etiketkaga yoki yorliqqa tushiriladigan yozuvlar, rasmlar, belgilar, ramzlar, boshqa belgilar va (yoki) ularning kombinatsiyalari tarzidagi oziq-ovqat mahsuloti toʻgʻrisidagi maʼlumot;
oziq-ovqat mahsuloti — oziq-ovqat xom ashyosi, oziq-ovqatlar va ularning tarkibiga kirgan narsalar;
oziq-ovqatlar — oziq-ovqat xom ashyosidan tayyorlanadigan va tabiiy yoki qayta ishlangan holda ovqat uchun ishlatiladigan mahsulotlar;
isteʼmolchi — tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlmagan faqat shaxsiy, oilaviy, uy ehtiyojlari va boshqa ehtiyojlar uchun buyurtma berish yoki sotib olish niyatidagi yoxud oziq-ovqat mahsulotiga buyurtma beruvchi, sotib oluvchi yoki undan foydalanuvchi jismoniy shaxs;
isteʼmol oʻrami — mahsulotni birlamchi oʻrash va pirovard isteʼmolchiga sotish uchun moʻljallangan oʻram;
sotib oluvchi— oziq-ovqat mahsulotini istalgan maqsadlarda foydalanish uchun sotib oluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs, shu jumladan isteʼmolchi;
oziq-ovqat mahsulotining yaroqlilik muddati — tamgʻalashda qayd qilingan vaqt davri, ushbu vaqt mobaynida oziq-ovqat mahsuloti texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan belgilangan unga qoʻyiladigan xavfsizlik talablariga toʻliq muvofiq boʻlishi, shuningdek tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan belgilangan saqlash shartlariga rioya qilinganda oʻz isteʼmol xossalarini saqlab qolishi kerak va ushbu muddat tamom boʻlgandan keyin oziq-ovqat mahsuloti sotilmasligi va belgilangan maqsadda foydalanilmasligi kerak;
tovar belgisi — turli yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan yaratilgan oziq-ovqat mahsulotini farqlash uchun xizmat qiladigan belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilgan belgi;
transport oʻrami — oziq-ovqat mahsulotini saqlash va tashish, shuningdek joyini oʻzgartirishda uni shikastlanishdan himoya qilishni taʼminlash uchun moʻljallangan va mustaqil transport birligini hosil qiladigan oʻram;
oʻralgan oziq-ovqat mahsuloti — isteʼmol oʻramiga joylashtirilgan oziq-ovqat mahsuloti;
oʻram — oziq-ovqat mahsulotini joylashtirish, himoya qilish, tashish, saqlash, tashish va namoyish qilish uchun moʻljallangan buyum;
etiketka — tamgʻa bosiladigan va isteʼmol oʻramiga va (yoki) transport oʻramiga, shu jumladan yelimlash yoʻli bilan mahkamlanadigan axborot manbai;
yorliq — oʻramga mahkamlanadigan tamgʻalashni tushirish uchun moʻljallangan axborot manbai.
2-bob. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashga qoʻyiladigan talablar
1-§. Umumiy talablar
5. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash tushunarli, oson oʻqiladigan, ishonchli boʻlishi va sotib oluvchilarni chalgʻitmasligi kerak, yozuvlar, belgilar, ramzlar tamgʻa bosiladigan fondan keskin farq qilishi kerak. Tamgʻa bosish usuli tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan belgilangan saqlash shartlariga rioya qilinganda oziq-ovqat mahsuloti yaroqliligining butun muddati mobaynida uning saqlanishini taʼminlashi kerak.
6. Oziq-ovqat mahsuloti davlat tilidagi yozuvlar tarzida tamgʻalanadi, maʼlumotlarni boshqa tillarda takrorlashga yoʻl qoʻyiladi.
Eksportga yuklab joʻnatiladigan oziq-ovqat mahsuloti import qiluvchi mamlakat tilida yozilishi mumkin.
7. Oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlarda oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashga, shu jumladan nomini, tayyorlangan sanasini, yaroqlilik muddatini, oziq-ovqat mahsulotining oziqlik qimmatini koʻrsatish yuzasidan Texnik reglament talablariga zid boʻlmagan qoʻshimcha talablar belgilanishiga yoʻl qoʻyiladi.
2-§. Oʻralgan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashga qoʻyiladigan talablar
8. Oʻralgan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:
a) oziq-ovqat mahsulotining nomi;
b) oziq-ovqat mahsulotining tarkibi;
v) oziq-ovqat mahsulotining miqdori;
g) oziq-ovqat mahsuloti tayyorlangan sana;
d) oziq-ovqat mahsulotining yaroqlilik muddati. Yaroqlilik muddati oʻrash xususiyatiga bogʻliq boʻlgan oziq-ovqat mahsuloti uchun oʻram ochilgandan keyin saqlash muddati ham koʻrsatiladi;
e) tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan belgilangan yoki oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlarda nazarda tutilgan oziq-ovqat mahsulotini saqlash shartlari. Saqlash shartlari oʻrashning xususiyatiga bogʻliq boʻlgan oziq-ovqat mahsuloti uchun oʻram ochilgandan keyin saqlash shartlari ham koʻrsatiladi;
j) ishlab chiqarilgan mamlakat (oziq-ovqat mahsuloti kelib chiqqan joyning nomi), tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi)ning nomi va joylashgan joyi, Oʻzbekiston Respublikasi hududida import qiluvchi tashkilotning nomi va joylashgan joyi, shuningdek, mavjud boʻlganda, tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan vakil qilingan shaxsning nomi va joylashgan joyi;
z) foydalanish, shu jumladan, agar ushbu tavsiyalar yoki cheklashlardan foydalanmasdan uni tayyorlash qiyinchilik tugʻdirgan, yoxud isteʼmolchining sogʻligʻiga, uning mol-mulkiga zarar yetkazishi, oziq-ovqat mahsulotining isteʼmol xossalari pasayishiga yoki yoʻqolishiga olib kelishi mumkin boʻlgan holatda oziq-ovqat mahsulotini tayyorlash boʻyicha tavsiyalar va (yoki) cheklashlar;
i) oziq-ovqat mahsulotining oziqlik qimmati koʻrsatkichlari;
k) oziq-ovqat mahsulotining moʻljallanganligi (bolalarbop ovqat va parhez oziq-ovqatga moʻljallangan ixtisoslashtirilgan mahsulotlar uchun);
l) yogʻli-moyli mahsulotlar uchun — trans-yogʻ kislotalari, ichimliklar uchun — shakar mavjudligi, non-bulka mahsulotlari, goʻsht, konserva va sut mahsulotlari uchun retseptura boʻyicha tuz mavjudligi.
9. Oʻralgan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda qoʻshimcha maʼlumotlar, shu jumladan oziq-ovqat mahsuloti unga muvofiq ishlab chiqarilgan hujjat toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, tovar belgisi va muvofiqlik belgilari koʻrsatilishi mumkin.
10. Tarkibida 150 mg/litrdan ortiq boʻlmagan miqdorda kofein mavjud boʻlgan alkogolsiz ichimliklar va (yoki) inson organizmiga quvvat beruvchi samarani taʼminlash uchun yetarlicha miqdordagi dori vositalari va ularning ekstraktlari “18 yoshgacha boʻlgan bolalarning, homiladorlikda va koʻkrakdan emizishda, haddan ortiq asabiylikdan, uyqusizlikdan, arterial kon bosimidan azob chekuvchi shaxslarning isteʼmol qilishi tavsiya etilmaydi” degan yozuv bilan tamgʻalanishi kerak.
3-§. Transport oʻramiga joylashtirilgan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashga qoʻyiladigan talablar
11. Oziq-ovqat mahsuloti joylashtirilgan transport oʻrami tamgʻasida quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:
a) oziq-ovqat mahsulotining nomi;
b) oziq-ovqat mahsulotining miqdori va massasi;
v) oziq-ovqat mahsuloti tayyorlangan sana;
g) oziq-ovqat mahsulotining yaroqlilik muddati;
d) oziq-ovqat mahsulotini saqlash shartlari;
e) oziq-ovqat mahsuloti turkumini (masalan, turkum raqamini) taqqoslash imkonini beruvchi maʼlumotlar;
j) oziq-ovqat mahsuloti ishlab chiqarilgan mamlakat (oziq-ovqat mahsuloti kelib chiqqan joyning nomi), tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi)ning nomi va joylashgan joyi.
Agar transport oʻramiga tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan keyinchalik qadoqlash (konfetlar, shakar va boshqa oziq-ovqat mahsulotlari) uchun moʻljallangan oziq-ovqat mahsuloti isteʼmol oʻramisiz joylashtirilgan taqdirda, bunday oziq-ovqat mahsuloti joylashtirilgan transport oʻramini tamgʻalash Texnik reglamentning 8-bandi talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
12. Agar transport oʻramiga joylashtirilgan oziq-ovqat mahsulotining isteʼmol oʻramiga bosilgan tamgʻa transport oʻrami yaxlitligi buzilmagan holda isteʼmolchilar eʼtiboriga yetkazilishi kerak boʻlgan taqdirda transport oʻramini tamgʻalamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
13. Transport oʻramiga joylashtirilgan oziq-ovqat tamgʻasida qoʻshimcha maʼlumotlar, shu jumladan oziq-ovqat mahsuloti unga muvofiq ishlab chiqilgan hujjat toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, tovar belgisi va muvofiqlik belgilari koʻrsatilishi mumkin.
4-§. Oziq-ovqat mahsulotining nomini shakllantirishga qoʻyiladigan umumiy talablar
14. Tamgʻalashda koʻrsatilgan oziq-ovqat mahsulotining nomi uni oziq-ovqat mahsuloti sifatida yetarlicha tavsiflashi va uni boshqa oziq-ovqat mahsulotidan farqlash imkonini berishi kerak.
15. Oziq-ovqat mahsulotining fizik xossalari va (yoki) uni qayta ishlashning maxsus usullari toʻgʻrisidagi maʼlumot (qayta tiklangan, dudlangan, marinadlangan, maydalangan, ionlashtiruvchi nur bilan qayta ishlangan, sublimatsiya qilingan oziq-ovqat mahsuloti va u toʻgʻrisidagi shunga oʻxshash maʼlumot), agar bunday maʼlumotning mavjud emasligi sotib oluvchini chalgʻitishi mumkin boʻlsa, oziq-ovqat mahsulotining nomiga kiritiladi yoki nomning bevosita yaqinida joylashtiriladi. Oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga nisbatan bunday maʼlumotga qoʻyiladigan talab oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlar bilan belgilanadi.
16. Oziq-ovqat mahsulotining nomida, agar ular yoki ularni qayta ishlash mahsulotlari oziq-ovqat mahsuloti tarkibiga kirmasa, komponentlar koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
17. Agar oziq-ovqat mahsulotining tarkibida xushboʻy hid beruvchidan foydalanilgan taqdirda, ushbu hid beruvchi bilan almashtirilgan va oziq-ovqat mahsuloti tarkibiga kirmaydigan komponentning nomini mazali va (yoki) xushboʻy hidli soʻzlaridan foydalangan holda oziq-ovqat mahsulotining nomiga kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
18. Tamgʻalashda oʻralgan oziq-ovqat mahsulotining nomida “parhezli, diabetik, bolalarbop ovqat” taʼriflari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan kelishgan holda koʻrsatiladi.
19. Oziq-ovqat mahsulotining nomida faqat oziq-ovqat mahsulotining ekologik xavfsizlik talablariga muvofiqligi rasman tasdiqlangan taqdirda “eko” soʻzi koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
5-§. Tamgʻalashda oziq-ovqat mahsulotining tarkibini koʻrsatishga qoʻyiladigan umumiy talablar
20. Oziq-ovqat mahsuloti tarkibiga kiradigan komponentlar, agar oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlar talablariga koʻra oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, oziq-ovqat mahsulotini ishlab chiqarish paytida ularning massa ulushi kamayish tartibida koʻrsatiladi. Ushbu komponentlar koʻrsatilishidan bevosita oldin “Tarkibi” yozuvi joylashtirilishi kerak.
21. Oziq-ovqat mahsulotida tarkibli komponent (2 va undan ortiq komponentlardan iborat) mavjud boʻlganda oziq-ovqat mahsuloti tarkibidan Texnik reglamentning 20-bandi talablariga rioya qilingan holda bunday tarkibli komponent tarkibiga kiradigan barcha komponentlar roʻyxati yoki tarkibli komponentga qavslarda kamayib borish tartibida ularning massa ulushi qoʻshimcha qilingan holda tarkibli komponent koʻrsatiladi.
Agar tarkibli komponentning massa ulushi 2 va undan kam foizni tashkil etgan taqdirda, unga kiradigan komponentlarni koʻrsatmaslikka yoʻl qoʻyiladi, oziq-ovqat qoʻshimchalari, xushboʻy hid beruvchilar va ularning tarkibiga kiradigan oziq-ovqat qoʻshimchalari, biologik faol moddalar va dorivor oʻsimliklar, shuningdek Texnik reglamentning 32-bandida koʻrsatilgan komponentlar bundan mustasno.
22. Oziq-ovqat mahsulotida massa ulushi 2 va undan kam foizni tashkil etadigan komponentlar mavjud boʻlgan taqdirda ularni, agar oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlar bilan oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, massa ulushi 2 foizdan ortiqni tashkil etadigan komponentlardan keyin istalgan izchillikda koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi.
23. Oʻzida oziq-ovqat mahsulotini ifodalaydigan komponentning nomi Texnik reglamentning 4-paragrafi talablariga muvofiq oziq-ovqat mahsuloti tarkibida koʻrsatiladi.
Texnik reglamentga 1-ilovada* nazarda tutilgan komponentlarning nomlari oziq-ovqat mahsuloti tarkibida oziq-ovqat mahsulotlari tegishli turlarining nomi ostida koʻrsatilishi mumkin, agar bunday komponentlar nomi oziq-ovqat mahsulotining nomida foydalanilgan hollar bundan mustasno.
24. Oziq-ovqat mahsulotida xushboʻy hid beruvchi mavjud boʻlgan taqdirda tarkib tamgʻasida “xushboʻy hid beruvchi(lar)” soʻzi boʻlishi kerak. Masalan, “xushboʻy hid beruvchi “Shaftoli”.
25. Oziq-ovqat mahsuloti tarkibida oziq-ovqat qoʻshimchasi mavjud boʻlgan taqdirda oziq-ovqat qoʻshimchasining funksional (texnologik) vazifasi (kislotalik regulatori, stabilizator, emulgator, boshqa funksional (texnologik) vazifasi) va nomi koʻrsatilishi kerak, ular Xalqaro raqamli tizimga (INS) va Yevropa (E) raqamli tizimiga muvofiq oziq-ovqat qoʻshimchasi indeksi bilan almashtirilishi mumkin.
Agar oziq-ovqat qoʻshimchasi har xil funksional maqsadga ega boʻlsa, undan foydalanish maqsadlariga muvofiq boʻlgan funksional vazifa koʻrsatiladi. Oziq-ovqat mahsuloti ishlab chiqarishda komponent sifatida foydalaniladigan uglerod ikki oksidi oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda “Gazlashtirilgan” yozuvi kiritilgan taqdirda oziq-ovqat mahsuloti tarkibida koʻrsatilishi talab etilmaydi.
26. Quyidagilarga nisbatan oziq-ovqat mahsulotining tarkibini koʻrsatish talab etilmaydi:
a) yangi uzilgan mevalar (shu jumladan olma) va poʻsti olib tashlanmagan, kesilmagan yoki bunday usulda qayta ishlanmagan sabzavotlar (shu jumladan kartoshka);
b) oziq-ovqat xom ashyosining bir turidan olingan sirka (boshqa komponentlar qoʻshilmagan holda);
v) oziq-ovqat mahsulotining nomi bunday komponent mavjudligini aniqlash imkonini berishi sharti bilan bitta komponentdan iborat oziq-ovqat mahsuloti.
27. Texnik reglamentning 32-bandida koʻrsatilgan holatlardan tashqari quyidagilar komponentlarga tegishli boʻlmaydi va oziq-ovqat mahsulotining tarkibida koʻrsatilmaydi:
a) oziq-ovqat mahsulotini ishlab chiqarish jarayonida oziq-ovqat mahsulotining tarkibida koʻrsatilgan komponentlardan chiqarib tashlanadigan va ishlab chiqarish texnologik jarayonining keyingi bosqichida ushbu birlamchi moddalarning miqdoridan ortiq boʻlmagan miqdorda oziq-ovqat mahsulotiga qoʻshiladigan moddalar;
b) bir yoki bir necha komponentlar tarkibiga kiradigan va bunday komponentlar mavjud boʻlgan oziq-ovqat mahsulotining xossalarini oʻzgartirmaydigan moddalar;
v) aniq bir oziq-ovqat mahsulotini ishlab chiqarishda foydalaniladigan texnologik yordamchi vositalar;
g) erituvchilar, xushboʻy hid beruvchilarning taʼmini beruvchilar yoki xushboʻy hid beruvchi oziq-ovqat qoʻshimchalari tarkibiga kiradigan moddalar.
28. Oziq-ovqat mahsulotini ishlab chiqarish jarayonida konsentratsiyalashgan quyuqlashtirilgan yoki quruq oziq-ovqat mahsulotidan qayta tiklangan komponentlarni ular qayta tiklangandan keyin ularning massa ulushiga muvofiq koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi.
29. Mevalar (shu jumladan rezavor mevalar), sabzavotlar (shu jumladan kartoshka), yongʻoqlar, oʻtlar, qoʻziqorinlar, tegishli aralashmalar tarkibiga kiradigan va massa ulushi boʻyicha jiddiy farq qilmaydigan shirinliklar, ziravorlar “oʻzgaradigan nisbatlarda” yozuvi koʻrsatilgan holda istalgan izchillikda oziq-ovqat mahsuloti tarkibida koʻrsatilishi mumkin.
30. Tarkibiga shirinlashtiruvchilar, shakar-spirtlar kiruvchi oziq-ovqat mahsulotlarini tamgʻalashga bevosita oziq-ovqat mahsulotining tarkibi koʻrsatilganidan keyin “Tarkibida shirinlashtiruvchi (shirinlashtiruvchilar) mavjud. Koʻp isteʼmol qilganda boʻshashtiruvchi holatga olib kelishi mumkin” degan yozuv qoʻshimcha qilinishi kerak.
31. Isteʼmol qilinishi allergik reaksiyaga olib kelishi mumkin boʻlgan yoki Texnik reglamentning 32-bandida koʻrsatilgan kasalliklarning ayrim turlarida isteʼmol qilish nojoiz boʻlgan komponentlar (shu jumladan oziq-ovqat qoʻshimchalari, xushboʻy hid beruvchilar), biologik faol qoʻshimchalar ularning miqdoridan qatʼi nazar, oziq-ovqat mahsuloti tarkibida koʻrsatiladi.
32. Quyidagilar isteʼmol qilinishi allergik reaksiya keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan yoki kasalliklarning ayrim turlarida isteʼmol qilish nojoiz boʻlgan eng koʻp tarqalgan komponentlarga tegishlidir:
a) yeryongʻoq va uni qayta ishlash mahsulotlari;
b) aspartam, aspartam-atsesulfam tuzi;
v) xantal va uni qayta ishlash mahsulotlari;
g) agar ularning umumiy hajmi oltingugurt dioksidiga qayta hisoblab chiqishda bir kilogrammga 10 milligrammdan ortiqni yoki 1 litrga 10 milligrammdan ortiqni tashkil etsa oltingugurt dioksidi va sulfitlar;
d) tarkibida glyuten boʻlgan oʻtlar va ularni qayta ishlash mahsulotlari;
e) kunjut va uni qayta ishlash mahsulotlari;
j) lyupin (boʻrilukkak) va uni qayta ishlash mahsulotlari;
z) mollyuskalar va ularni qayta ishlash mahsulotlari;
i) sut va uni qayta ishlash mahsulotlari (shu jumladan laktoza);
k) yongʻoq va uni qayta ishlash mahsulotlari;
l) qisqichbaqasimonlar va ularni qayta ishlash mahsulotlari;
m) baliq va uni qayta ishlash mahsulotlari (tarkibida vitaminlar va karotinoidlar mavjud boʻlgan preparatlarda asos sifatida foydalaniladigan baliq jelatinidan tashqari);
n) selderey va uni qayta ishlash mahsulotlari;
o) soya va uni qayta ishlash mahsulotlari;
p) tuxum va uni qayta ishlash mahsulotlari.
33. Komponentlarning allergen xossalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda koʻrsatish talab etilmaydi, oziq-ovqat mahsulotini ishlab chiqarishda ulardan foydalanilgan taqdirda uning tarkibi koʻrsatilgandan keyin “Fenilalanin manbai mavjud” yozuvi joylashtirilishi kerak boʻlgan tuzning aspartami va aspartam-atsesulfami toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bundan mustasno.
34. Tarkibida donli komponentlar mavjud boʻlgan oziq-ovqat mahsulotlari uchun mahsulot tarkibi koʻrsatilgandan keyin, agar tarkibida glyuten mavjud boʻlgan donli komponentlardan foydalanilmagan yoki glyuten olib tashlangan taqdirda “Tarkibida glyuten mavjud emas” degan yozuvni joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
35. Agar Texnik reglamentning 32-bandida belgilangan komponentlardan oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda foydalanilmagan, biroq ularning oziq-ovqat mahsulotida mavjudligi toʻliq istisno etilmagan hollarda bunday komponentlar mavjud boʻlishi toʻgʻrisidagi maʼlumot bevosita oziq-ovqat mahsulotining tarkibi koʻrsatilgandan keyin joylashtiriladi.
36. Tarkibida rang beruvchilar (E122 azorubin, E104 sariq xinolin, FCF E110 sariq “quyosh botishi”, AS E129 qizil maftunkor, 4R E124 ponso va E102 tartrazin) oziq-ovqat mahsulotlari uchun “Tarkibida rang beruvchi (rang beruvchilar) mavjud, ular bolalarning faolligiga va diqqatiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin” degan ogohlantiruvchi yozuv yozilishi kerak.
Alkogolli ichimliklar va tamgʻalash uchun koʻrsatib oʻtilgan rang beruvchilardan foydalaniladigan oziq-ovqat mahsulotlari (soʻyilgan mol goʻshti, goʻsht mahsulotlari, tuxum) bundan mustasno.
6-§. Tamgʻalashda oʻralgan oziq-ovqat mahsulotlari miqdori koʻrsatilishiga qoʻyiladigan umumiy talablar
37. Oʻralgan oziq-ovqat mahsulotlari miqdori ushbu mahsulotni tamgʻalashda hajm (millilitr yoki litrlarda), massa (grammlar yoki kilogrammlarda) yoki sanoq (donalarda) birliklarida koʻrsatiladi. Bunda ushbu birliklarning qisqartirilgan nomidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Donalab sotiladigan tuxum, meva, sabzavotlarning massasi yoki hajmi koʻrsatilmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
38. Oʻralgan oziq-ovqat mahsulotlarining miqdorini koʻrsatish uchun miqdorni tanlash, donalab sotiladigan oziq-ovqat mahsulotlari bundan mustasno, agar oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlarda oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, quyidagi qoidalar hisobga olingan holda amalga oshiriladi:
a) agar oziq-ovqat mahsuloti suyuq boʻlsa, u holda uning hajmi koʻrsatiladi;
b) agar oziq-ovqat mahsuloti kukunsimon, qayishqoq yoki qayishqoq-plastik konsistensiyali boʻlsa, u holda yoxud uning hajmi yoxud massasi koʻrsatiladi;
v) agar oziq-ovqat mahsuloti qattiq, sochiluvchi boʻlsa, qattiq va suyuq moddaning aralashmasidan iborat boʻlsa, u holda uning massasi koʻrsatiladi.
Oziq-ovqat mahsulotining sonini koʻrsatish uchun ikkita miqdordan ayni bir vaqtda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, masalan, donaning massasi va soni, massa va hajm.
39. Guruh qilib oʻrashda oziq-ovqat mahsuloti sonini koʻrsatish quyidagi tarzda amalga oshirilishi zarur:
a) agar bir nomdagi oziq-ovqat mahsuloti bir nechta isteʼmol oʻramlariga joylashtirilgan boʻlsa, oziq-ovqat mahsulotini guruh qilib oʻrashda mahsulotning umumiy soni va isteʼmol oʻramlari soni koʻrsatiladi;
b) agar oʻralgan oziq-ovqat mahsuloti uchun guruhli oʻramning xossasi oziq-ovqat mahsulotining soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yaxshi koʻrish va isteʼmol oʻramlari sonini hisoblash oson boʻlsa, u holda guruhli oʻramda ularning koʻrsatmaslikka yoʻl qoʻyiladi;
v) agar oʻralgan oziq-ovqat mahsuloti har xil turdagi va nomdagi va (yoki) turli nomdagi alohida buyumlardan iborat boʻlgan bir nechta isteʼmol oʻramlaridan iborat boʻlsa, u holda oʻralgan oziq-ovqat mahsulotini guruhli oʻrashda har bir isteʼmol oʻramining nomi va mahsulotlar soni va (yoki) donaning nomi, soni, yoxud har bir buyumning massasi koʻrsatiladi.
40. Transport oʻramiga joylashtirilgan oziq-ovqat mahsulotining soni har bir oʻram birligiga joylashtirilgan oziq-ovqat mahsuloti soni koʻrsatilgan holda hajm (millilitrlar yoki litrlarda) yoki massa (grammlar yoki kilogrammlarda) birliklarida yoxud transport oʻramidagi oʻrash birliklari sonida (donalarda) koʻrsatiladi. Bunda ushbu birliklarning qisqartirilgan nomlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
41. Agar oziq-ovqat mahsuloti suyuq muhitga, masalan suvga, shakarning suvli eritmasiga, oziq-ovqat kislotalarining suvli eritmalariga, tuzning suvli eritmalariga, namakoblarga, sirkaga, mevali yoki sabzavotli sharbatlarga joylashtirilgan taqdirda oziq-ovqat mahsulotining hajmi yoki massasi suyuq muhit bilan birga koʻrsatilishi bilan birgalikda suyuq muhitga joylashtirilgan oziq-ovqat mahsulotining qoʻshimcha hajmi yoki massasi koʻrsatilishi kerak. Ushbu talab keyinchalik muzlatilgan holda suyuq muhitga joylashtiriladigan oziq-ovqat mahsulotiga ham joriy etiladi.
42. Oʻralgan oziq-ovqat mahsuloti soni noaniq koʻrsatilishiga va oʻralgan oziq-ovqat mahsuloti soni qiymati diapazoni koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
7-§. Tamgʻalashda oziq-ovqat mahsuloti tayyorlangan sanani koʻrsatishga qoʻyiladigan umumiy talablar
43. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda uning yaroqlilik muddatiga qarab u tayyorlangan sanani koʻrsatish quyidagi soʻzlardan foydalangan holda amalga oshiriladi:
a) 72 soatgacha yaroqli boʻlgan taqdirda soat, kun, oy koʻrsatilgan holda “tayyorlangan sanasi”;
b) 72 soatdan uch oygacha yaroqli boʻlganda kun, oy, yil koʻrsatilgan holda “tayyorlangan sanasi”;
v) uch oydan va undan ortiq yaroqlilik muddatida oy, yil yoki kun, oy, yil koʻrsatilgan holda “yaroqlilik sanasi”.
44. “Tayyorlangan sanasi” soʻzlaridan keyin oziq-ovqat mahsuloti tayyorlangan sana yoki ushbu sanani isteʼmol oʻramiga bosish joyi koʻrsatiladi.
45. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda “tayyorlangan sanasi” soʻzlari “ishlab chiqarilgan sana” soʻzlari yoki soʻzning mazmuni boʻyicha shunday soʻz bilan almashtirilishi mumkin.
46. Oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlarga “tayyorlangan sanasi” soʻzlari oʻrniga oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlarini ishlab chiqarishning texnologik jarayoni tamom boʻlishi sanasini belgilovchi boshqa tushunchalar oʻrnatilishi mumkin, masalan, ichimliklarni quyish sanasi, tuxumlarni saralash sanasi, qishloq xoʻjaligi ekinlari hosili yili, yovvoyi holda oʻsuvchi mevalar, yongʻoqlar, asalarichilik mahsulotlari yigʻilgan yil koʻrsatilishi mumkin.
8-§. Tamgʻalashda oziq-ovqat mahsulotlarining yaroqliligi muddatini koʻrsatishga qoʻyiladigan umumiy talablar
47. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda uning yaroqliligi muddatini koʻrsatish quyidagi soʻzlardan foydalangan holda amalga oshiriladi:
a) uning yaroqlilik muddati 72 soatgacha boʻlganda soat, kun, oy koʻrsatilgan holda “gacha yaroqli”;
b) uning yaroqlilik muddati 72 soatdan uch oygacha boʻlganda kun, oy koʻrsatilgan holda “gacha yaroqli”;
v) oy, yil koʻrsatilgan holda “oxirigacha yaroqli” yoki uning yaroqlilik muddati kamida uch oy boʻlganda kun, oy, yil koʻrsatilgan holda “gacha yaroqli”.
48. Oziq-ovqat mahsulotining yaroqlilik muddatini koʻrsatish maqsadida sutkalar, oylar yoki yillar soni koʻrsatilgan holda “yaroqli” yoxud 72 soatgacha yaroqlilik muddatida soatlar soni koʻrsatilgan holda “yaroqli” soʻzidan foydalanish mumkin.
49. “Gacha yaroqli”, “yaroqli”, “oxirigacha yaroqli” soʻzlaridan keyin yoki oziq-ovqat mahsulotining yaroqlilik muddati yoki ushbu muddatini oʻramga bosish joyi koʻrsatiladi.
50. Tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan unga nisbatan yaroqlilikning cheklanmagan muddati belgilanadigan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash “Saqlash shart-sharoitlariga rioya qilinganda yaroqlilik muddati cheklanmagan” yozuvi qoʻshimcha qilinishi kerak.
51. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda “gacha yaroqli”, “yaroqli”, “oxirigacha yaroqli” soʻzlari “yaroqlilik muddati”, “gacha isteʼmol qilinsin” soʻzlari yoki mazmuni oʻxshash soʻzlar bilan almashtirilishi mumkin.
9-§. Tamgʻalashda oziq-ovqat mahsulotini tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi)ning, tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan vakolat berilgan shaxsning, import qiluvchining nomi va joylashgan joyini koʻrsatishga qoʻyiladigan umumiy talablar
52. Oziq-ovqat mahsulotini tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi)ning joylashgan joyi tadbirkorlik faoliyati subyekti davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan joy bilan belgilanadi.
53. Sotib oluvchiga taqdim etiladigan maʼlumotda tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi)ning rasman roʻyxatdan oʻtkazilgan nomi va joylashgan joyidan (manzili, shu jumladan mamlakat) foydalanish zarur. Tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi)ning manzili bilan mos boʻlmaganda ishlab chiqarish(lar) manzili(lari) hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududida sotib oluvchilardan eʼtirozlarni qabul qilishga tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan vakolat berilgan shaxslar ham (mavjud boʻlganda) koʻrsatiladi.
54. Oziq-ovqat mahsulotining tayyorlovchisi (ishlab chiqaruvchisi) joylashgan joyning nomi toʻgʻrisidagi maʼlumotni tayyorlovchi mamlakatning nomini davlat tilida koʻrsatish sharti bilan oziq-ovqat mahsulotini tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) joylashgan joy boʻyicha mamlakat tilida (tillarida) koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi.
55. Ishlab chiqarish bir nechta tayyorlovchilar (ishlab chiqaruvchilar) tomonidan amalga oshiriladigan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda har bir tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) toʻgʻrisidagi maʼlumotni isteʼmolchilarga yetkazish usuli, masalan, harflar, raqamlar, ramzlardan, boshqacha chizilgan ajratilgan shriftdan foydalanish aniq bir oziq-ovqat mahsulotini tayyorlovchini (ishlab chiqaruvchini) aynan aniqlash imkonini berish sharti bilan har bir tayyorlovchining (ishlab chiqaruvchining) nomi va joylashgan joyi koʻrsatilishi mumkin.
56. Tayyorlangan joyida oʻralmagan oziq-ovqat mahsulotlari (chakana savdo tashkilotlari tomonidan isteʼmol oʻramiga oʻralgan oziq-ovqat mahsulotlari bundan mustasno) Texnik reglamentning 52-moddasida nazarda tutilgan tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) va yuridik shaxs yoki oziq-ovqat mahsulotlarini oʻrashni keyinchalik realizatsiya qilish yoki tadbirkorlikning boshqa subyekti buyurtmasi boʻyicha u tayyorlangan joydan boshqa joyda oʻrashni amalga oshiruvchi yakka tartibdagi tadbirkor toʻgʻrisidagi maʼlumot mavjud boʻlishi kerak.
57. Agar tayyorlovchida (ishlab chiqaruvchida) tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan vakolat berilgan shaxs mavjud boʻlsa, bunday tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan vakolat berilgan shaxsning nomi va joylashgan joyi oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda koʻrsatilishi kerak.
58. Boshqa mamlakatlardan yetkazib beriladigan oʻralgan oziq-ovqat mahsulotlarini tamgʻalashda import qiluvchining nomi va joylashgan joyi koʻrsatiladi.
10-§. Tamgʻalashda oziq-ovqat mahsulotining oziqlik qimmatini koʻrsatishga qoʻyiladigan umumiy talablar
59. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda koʻrsatiladigan uning oziqlik qimmati quyidagi koʻrsatkichlarni oʻz ichiga oladi:
a) energetika qiymati (kaloriyaligi);
b) oqsillar, yogʻlar, uglevodlar miqdori;
v) vitaminlar va mineral moddalar miqdori.
60. Xushboʻy hid beruvchilar, chaynalanadigan saqich, kofe, mineral suv, shishaga solingan ichimlik suv, oziq-ovqat qoʻshimchalari, xom oziq-ovqat mahsulotlari (qoʻziqorinlar, hayvonlarning soʻyilgandan keyingi mahsulotlari, parrandalar, baliqlar, sabzavotlar (shu jumladan kartoshka), mevalar, shu jumladan rezavor meva), osh tuzi, xushtaʼm beruvchilar, ziravorlar, sirka, choyning oziqlik qimmati, agar oziq-ovqat mahsulotlarining ushbu turlariga texnik reglamentlarda oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa koʻrsatilmasligi mumkin. Oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlarda nazarda tutilgan hollarda oziq-ovqat mahsulotlari boshqa turlarining oziqlik qimmati koʻrsatilmasligi mumkin.
61. Oziq-ovqat mahsulotining oziqlik qimmati oziq-ovqat mahsulotining 100 grammi yoki 100 millilitri va (yoki) bir porsiyasi hisobidan (uni tamgʻalashda bunday porsiyaning soni albatta koʻrsatilgan holda bir porsiya sifatida koʻrsatilgan oziq-ovqat mahsulotining belgilangan soni) keltirilishi kerak.
62. Oziq-ovqat mahsulotining energetik qiymati (kaloriyaliligi) joularda va kaloriyalarda yoki koʻrsatib oʻtilgan miqdorlarning karra yoki ulushli birliklarida koʻrsatilishi kerak.
63. Oziq moddalar, shu jumladan oziq-ovqat mahsulotidagi oqsillar, yogʻlar, uglevodlar miqdori grammlarda yoki koʻrsatib oʻtilgan miqdorlarning karra yoki ulushli birliklarida koʻrsatilishi kerak.
64. Oziq-ovqat mahsulotidagi vitaminlar va mineral moddalar miqdori milligrammlar yoki mikrogrammlarda yoki oʻlchovlarning birligini taʼminlash sohasida Oʻzbekiston Respublikasida qoʻllashga yoʻl qoʻyilgan miqdorlarning boshqa birliklarida koʻrsatilishi kerak.
65. Oziq-ovqat mahsulotidagi oqsillar, yogʻlar, uglevodlar miqdori va uning energetik qiymati (kaloriyaliligi) oqsillar, yogʻlar, uglevodlarga va energetik qimmatga (kaloriyalikka) nisbatan koʻrsatilishi kerak, ular uchun bunday miqdor 100 gramm yoki 100 millilitrda yoxud oziq-ovqat mahsulotining bir porsiyasida (oziqlik qimmati 1 porsiya hisobidan keltirilgan holatda) katta yoshli kishining oqsillar, yogʻlar, uglevodlar va energiyaga boʻlgan oʻrtacha sutkalik ehtiyojini aks ettiruvchi miqdorlarning 2 va undan ortiq foizini tashkil etadi. Boshqa hollarda oqsillar, yogʻlar, uglevodlar miqdori va oziq-ovqat mahsulotining energetik qimmati (kaloriyaliligi) tayyorlovchining (ishlab chiqaruvchining) xohishi boʻyicha koʻrsatilishi mumkin.
66. Oziq-ovqat mahsulotidagi vitaminlar va mineral moddalar miqdori, agar vitaminlar va mineral moddalar oziq-ovqat mahsulotini ishlab chiqarish jarayonida unga qoʻshilgan boʻlsa, koʻrsatilishi kerak. Boshqa hollarda oziq-ovqat mahsulotidagi vitaminlar va mineral moddalar miqdori ular uchun bunday miqdor 100 gramm yoki 100 millilitrda yoxud oziq-ovqat mahsulotining bir porsiyasida (bir porsiya hisobiga oziqlik qimmati keltirilgan holatda) katta yoshli kishining vitaminlar va mineral moddalarga oʻrtacha sutkalik ehtiyojini aks ettiruvchi miqdorlarning 5 va undan ortiq foizini tashkil etadigan vitaminlar va mineral moddalarga nisbatan koʻrsatilishi mumkin.
67. Katta yoshli aholi uchun energiyaga va oziq moddaga boʻlgan ehtiyojning oʻrtacha sutkalik meʼyori Texnik reglamentga 2-ilovaga* muvofiq belgilanadi.
68. Texnik reglamentning 65 — 67-bandlarida koʻrsatilgan va isteʼmolchilarning ayrim toifalari uchun moʻljallangan oʻralgan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda oziqlik qimmati koʻrsatkichlarini koʻrsatish uchun hisob-kitob isteʼmolchilarning ushbu toifasi uchun oʻrtacha sutkalik ehtiyoj boʻyicha yuritiladi.
69. Manbai ushbu biologik faol qoʻshimchalar hisoblangan moddalarga nisbatan biologik faol qoʻshimchalar uchun boyitilgan oziq-ovqat mahsulotlari uchun esa — bunday oziq-ovqat mahsulotini boyitish uchun foydalanilgan moddalarga nisbatan Texnik reglamentga 2-ilovada belgilangan meʼyorlarga nisbatan foizlarda qoʻshimcha ravishda oziqlik qimmati koʻrsatilishi kerak.
70. Isteʼmolchilar tomonidan tayyorlanishi kerak boʻlgan oziq-ovqat mahsulotining oziqlik qimmati koʻrsatkichlari qiymati uni keyinchalik tayyorlash hisobga olinmasdan bunday oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda koʻrsatiladi.
71. Oziq-ovqat mahsulotlarining oziqlik qimmati koʻrsatkichlari oziq-ovqat mahsulotini tayyorlovchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan tahliliy yoki hisob-kitob yoʻli bilan aniqlanadi.
72. Oziq-ovqat mahsulotining energetik qimmatini (kaloriyaliligini) va undagi oqsillar, yogʻlar miqdorini koʻrsatishda, agar oziq-ovqat mahsulotlarining ayrim turlariga texnik reglamentlarda oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, 1 va 2-jadvallarga muvofiq qiymatlarni yiriklashtirish qoidalari qoʻllaniladi.
1-jadval
Oziq-ovqat mahsulotlarining energetik qiymati (kaloriyaliligi) yiriklashtirish qoidalari, kDj/kkal
Yiriklashtirilgan qiymat
Kamida 1
“1” koʻrsatiladi
1 dan — 5 gacha
Yaqin yaxlit songacha
5 dan — 100 gacha
Yaqin yaxlit songacha, 5 karra
100 dan ortiq
Yaqin yaxlit songacha, 10 karra
2-jadval
Oziq-ovqat mahsulotidagi oqsillar, yogʻlar, uglevodlar miqdori qiymatlarini yiriklashtirish QOIDALARI
Oqsillar, yogʻlar, uglevodlar miqdori, g
Yiriklashtirilgan qiymat
Kamida 0,5
Verguldan keyin birinchi oʻnlik raqamigacha qiymat koʻrsatiladi
0,5 — 10
Yaqin qiymatgacha, 0,5 karra
10 dan ortiq
Yaqin yaxlit songacha
73. Oziq-ovqat mahsulotining oziqlik qimmati koʻrsatkichlariga nisbatan tamgʻalashga “Oʻrtacha qiymatlar” yozuvi qoʻshimcha qilinishi mumkin.
Qayd etilishi zarur boʻlgan oziq-ovqat mahsulotining energetika qiymati (kaloriyaliligi) 3-jadvalga muvofiq asosiy oziq moddalarni oziq-ovqat mahsulotining energetika qiymatiga (kaloriyaliligiga) qayta hisoblab chiqish koeffitsiyentlaridan foydalangan holda aniqlanadi.
74. Oziq-ovqat mahsulotidagi uglevodlar miqdorini aniqlashda oziq-ovqat mahsulotidagi ularning soni (oziq-ovqat tolalari bundan mustasno) va inson organizmida moddalar almashinishida ishtirok etuvchi, shuningdek shirin qiluvchilar-shakar-spirtlar miqdori hisobga olinadi.
3-jadval
Asosiy oziq moddalarni oziq-ovqat mahsulotining energetika qiymatiga (kaloriyaligiga) qayta hisoblab chiqish KOEFFITSIYENTLARI
Asosiy oziq moddalar
Qayta hisoblab chiqish koeffitsiyentlari
Oqsillar
4 kkal/g — 17 kDj/g
Uglevodlar, shu jumladan mono- va disaxaridlar (shakar-spirtlardan tashqari)
4 kkal/g — 17 kDj/g
Shakar-spirtlar (eritritdan tashqari)
2,4 kkal/g — 10 kDj/g
Eritrit
0
Yogʻlar, yogʻli kislotalar
9 kkal/g — 37 kDj/g
Organik kislotalar
3 kkal/g — 13 kDj/g
Salatrim
6 kkal/g — 25 kDj/g
Etanol
7 kkal/g — 29 kDj/g
Oziq tolalar
2 kkal/g — 8 kDj/g
75. A vitamin va A provitamin miqdorini aniqlashda retinolning bir mikrogrammi yoki retinol ekvivalent beta-koratinning 6 ta mikrogrammiga mosligi hisobidan kelib chiqib oʻtkazma koeffitsiyentdan foydalaniladi.
11-§. Tamgʻalashda oziq-ovqat mahsulotining farqlanuvchi belgilari toʻgʻrisidagi axborotni koʻrsatishga qoʻyiladigan umumiy talablar
76. Oziq-ovqat mahsulotining farqlanuvchi belgilari toʻgʻrisidagi maʼlumot Texnik reglamentga 3-ilovaga* muvofiq tamgʻalashda ixtiyoriylik asosida koʻrsatiladi.
77. Oziq-ovqat mahsulotining farqlanuvchi belgilari toʻgʻrisidagi maʼlumot tamgʻalashda faqat, agar oziq-ovqat mahsulotlarining texnik reglamentlarida oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, ushbu belgilar Texnik reglamentga 3-ilovada keltirilgan shartlarga muvofiq boʻlganda koʻrsatilishi mumkin.
78. Oziq-ovqat mahsulotining oziqlik qimmati yuzasidan uning farqlanuvchi belgilari toʻgʻrisidagi maʼlumotga oziq-ovqat mahsulotlarini tamgʻalashda oziq-ovqat mahsulotining oziqlik qimmatini belgilovchi tegishli oziq moddalar soni koʻrsatilgan holda ilova qilinishi kerak.
79. Texnik reglamentning 8-bandi a) — e)-kichik bandlarida va 31-bandida nazarda tutilgan maʼlumotlar ularni isteʼmol oʻramidan chiqarib tashlash qiyin boʻlgan isteʼmol oʻramiga va (yoki) etiketkaga bosilishi kerak.
80. Texnik reglamentning 8-bandi j), z), i), k), l)-kichik bandlarida nazarda tutilgan maʼlumotlar isteʼmol oʻramiga va (yoki) etiketkaga, va (yoki) suqma varaqqa, va (yoki) har bir oʻrash birligiga joylashtiriladigan yoxud har bir oʻrash birligiga ilova qilinadigan suqma varaqqa bosilishi kerak.
81. Agar oziq-ovqat mahsuloti isteʼmol oʻramining katta yuzasi maydoni 10 kvadrat santimetrdan ortiq boʻlmasa, Texnik reglamentning 8-bandida nazarda tutilgan maʼlumotlar isteʼmol oʻramiga va (yoki) etiketkaga, va (yoki) har bir isteʼmol oʻramiga, yoki har bir transport oʻramiga joylashtiriladigan, yoxud har bir isteʼmol oʻramiga yoki har bir transport oʻramiga ilova qilinadigan suqma varaqqa bosilishi kerak.
82. Oziq-ovqat mahsulotlarini qadoqlashda chakana savdo tashkilotlari tomonidan isteʼmolchi boʻlmaganida isteʼmol oʻramiga yoki unga mahkamlangan etiketkada oziq-ovqat mahsulotining nomi, u tayyorlangan sana, uning yaroqlilik muddati, saqlash shart-sharoitlari koʻrsatilishi kerak.
Texnik reglamentning 8 va 31-bandlarida nazarda tutilgan boshqa maʼlumotlar isteʼmolchiga ushbu oziq-ovqat mahsulotini asosli tanlash imkoniyatini taʼminlaydigan istalgan usul bilan (shu jumladan isteʼmol oʻramiga va (yoki) etiketkaga, va (yoki) har bir oʻralgan birlikka joylashtiriladigan yoki mahsulotning har bir oʻram birligiga ilova qilinadigan suqma varaqqa bosish yoʻli bilan) isteʼmolchiga yetkaziladi.
83. Texnik reglamentning 8 va 31-bandlarida bevosita transport oʻramiga joylashtiriladigan oziq-ovqat mahsulotlariga, shuningdek qadoqlash isteʼmolchi ishtirokida chakana savdo tashkilotlari tomonidan amalga oshiriladigan oziq-ovqat mahsulotlariga nisbatan nazarda tutilgan maʼlumotlar isteʼmolchiga ushbu oziq-ovqat mahsulotini asosli tanlash imkoniyatini taʼminlaydigan istalgan usul bilan yetkaziladi.
84. Texnik reglamentning 2-paragrafida nazarda tutilgan bevosita transport oʻramiga joylashtiriladigan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash transport oʻramiga va (yoki) etiketkaga, va (yoki) har bir transport oʻramiga joylashtiriladigan yoki har bir transport oʻramiga ilova qilinadigan suqma varaqqa bosilishi, yoxud oziq-ovqat mahsulotiga ilova qilinadigan hujjatlarda mavjud boʻlishi kerak.
85. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashda isteʼmol oʻramida mavjud boʻlmagan yoki oziq-ovqat mahsulotini yoki isteʼmol oʻramidagi oziq-ovqat mahsulotlari komponentlarini tayyorlashda foydalanilmagan yoki mazasi va (yoki) hidi isteʼmol oʻramidagi oziq-ovqat mahsulotlari tarkibiga kiradigan komponentlarga oʻxshatilmaydigan oziq-ovqat mahsulotlari tasviri boʻlmasligi kerak, Texnik reglamentning 85-bandida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
86. Tayyorlashda ushbu oziq-ovqat mahsuloti qoʻllaniladigan taomning tasviri tushirilgan oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashga “tayyorlangan taom varianti” soʻzlari yoki mazmuni bir xil boʻlgan shunday soʻzlar ilova qilinishi kerak.
3-bob. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalash yuzasidan unga qoʻyiladigan talablarning muvofiqligini taʼminlash
87. Oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashning Texnik reglament talablariga muvofiqligi tamgʻalashga qoʻyiladigan uning bevosita talablarini bajarish va oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashga qoʻyiladigan qoʻshimcha talablarni belgilovchi oziq-ovqat mahsulotlari ayrim turlariga texnik reglamentlar talablari bajarilishi bilan taʼminlanadi.
4-bob. Oʻtish davri
88. Texnik reglament amalga kiritilgan paytdan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalda boʻlgan va oziq-ovqat mahsulotini tamgʻalashga talablarni belgilaydigan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar ular Texnik reglamentga muvofiqlashtirilguniga qadar Texnik reglamentga zid boʻlmagan qismlari yuzasidan qoʻllaniladi.
5-bob. Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazorati
89. Texnik reglament talablariga rioya qilish ustidan davlat nazoratini Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatsiyalash agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi va uning hududiy organlari, shuningdek boshqa maxsus vakolatli davlat organlari oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi.
90. Nazoratni amalga oshiruvchi davlat organlari Texnik reglament talablariga muvofiq boʻlmagan tamgʻalangan oziq-ovqat mahsulotlari muomalaga chiqarilishining oldini olish, shuningdek bunday mahsulotlarni bozorda muomaladan olib qoʻyish uchun barcha choralarni koʻrishi shart.
6-bob. Texnik reglament talablari buzilganligi uchun javobgarlik
91. Texnik reglament talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javob beradilar.
(91-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 28-son, 661-modda; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)