Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Ustavini tasdiqlash toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademiklarining faoliyatini yanada takomillashtirish va ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2016-yil 29-dekabrdagi PF-4907-son Farmonini hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Fanlar akademiyasi faoliyati, ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish, boshqarish va moliyalashtirishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 17-fevraldagi PQ-2789-son qarorini bajarish yuzasidan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi faoliyatining meʼyoriy-huquqiy asoslarini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Ustavi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Taʼlim va ilm-fan masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2017-yil 31-may,
331-son
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 31-maydagi 331-son qaroriga
1-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining
USTAVI
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi (keyingi oʻrinlarda Fanlar akademiyasi deb ataladi) mamlakatning fan, texnika, madaniyat va maʼrifat sohasida fundamental, amaliy va innovatsion ilmiy tadqiqotlarni (keyingi oʻrinlarda ilmiy tadqiqotlar deb ataladi) amalga oshiruvchi yetakchi davlat ilmiy muassasasi hisoblanadi.
2. Fanlar akademiyasi oʻz tizimida amalga oshirilayotgan ilmiy tadqiqotlarni samarali boshqarishni va muvofiqlashtirishni hamda davlatning intellektual, ijtimoiy-iqtisodiy va maʼnaviy-maʼrifiy salohiyatini oshirishga xizmat qiladigan fan yutuqlari va ilmiy hajmdor texnologiyalarning joriy etish uchun taqdim etilishini taʼminlaydi.
3. Fanlar akademiyasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga hamda ushbu Ustavga amal qiladi.
4. Fanlar akademiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga hisobot beradi.
5. Fanlar akademiyasining Ustavi Fanlar akademiyasi Umumiy yigʻilishi tavsiyasi bilan uning Prezidiumi tomonidan qabul qilinadi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Fanlar akademiyasi Ustaviga oʻzgartirish va qoʻshimchalar Fanlar akademiyasi Prezidiumi qarori bilan kiritiladi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
6. Fanlar akademiyasining faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi davlat budjeti va belgilangan tartibda jalb etilgan budjetdan tashqari mablagʻlar asosida moliyalashtiriladi.
7. Fanlar akademiyasi, uning mintaqaviy boʻlimlari, ilmiy-tadqiqot muassasalari va unga boʻysunuvchi boshqa tashkilotlar yuridik shaxs hisoblanadi, oʻzining mustaqil balansiga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan hamda tashkilot nomi yozilgan dumaloq muhrga, boshqa zarur muhr va shtamplarga, bank hisob raqamlariga, jumladan valyuta hisob raqamiga ega boʻladi.
8. Fanlar akademiyasining manzili (pochta manzili): Oʻzbekiston Respublikasi, 100047, Toshkent shahri, akademik Yahyo Gʻulomov koʻchasi, 70-uy.
9. Fanlari akademiyasining rasmiy nomlanishi:
davlat tilida — “Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi”;
rus tilida — “Akademiya nauk Respubliki Uzbekistan”;
ingliz tilida — “Uzbekistan Academy of Sciences”.
2-bob. Fanlar akademiyasining asosiy vazifalari va funksiyalari
10. Quyidagilar Fanlar akademiyasining asosiy vazifalari hisoblanadi:
tabiiy, texnikaviy va ijtimoiy-gumanitar fanlar sohalarida ilmiy tadqiqotlar olib borish;
fanning taʼlim va ishlab chiqarish bilan integratsiyasi mexanizmlarini mustahkamlash va rivojlantirish;
Oldingi tahrirga qarang.
iqtisodiyot tarmoqlari va respublika mintaqalari ehtiyojlarini hisobga olgan holda fan va texnologiya rivojlanishining ustuvor yoʻnalishlari, davlat ilmiy dasturlarini shakllantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;
(10-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 27-avgustdagi 545-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.08.2021-y., 09/21/545/0832-son)
jahon va mamlakatimiz fani yutuqlarini oʻrganish va tahlil qilish, ulardan Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlari yoʻlida foydalanish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish;
mamlakatimiz fani, ilmiy salohiyati, fan-texnika sohasida erishilgan yutuqlarni targʻib va tashviq qilish;
Fanlar akademiyalari, chet davlatlarning ilmiy-tadqiqot tashkilotlari va fondlari bilan xalqaro hamkorlikni amalga oshirish, xalqaro ilmiy forum va anjumanlarni tashkil etish va oʻtkazishda qatnashish;
Fanlar akademiyasi tashkilotlarining ilmiy salohiyati va moddiy-texnika bazasidan foydalanib yuqori malakali kadrlarni tayyorlashda ishtirok etish;
Oldingi tahrirga qarang.
seysmologiya, inshootlarning seysmik mustahkamligi va seysmik xavfsizlikni taʼminlash sohasini rivojlantirish.
(10-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 9-martdagi 102-sonli qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.03.2022-y., 09/22/102/0190-son)
11. Fanlar akademiyasi oʻziga yuklangan masalalarni hal etish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
a) ilmiy tadqiqotlar olib borish sohasida:
fan, texnika va innovatsion rivojlanish sohasida davlat va boshqa turdagi dastur va loyihalarni amalga oshirishni taʼminlaydi;
davlat va jamiyatni ijtimoiy-iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, madaniy-maʼrifiy va maʼnaviy-axloqiy rivojlantirishga yoʻnaltirilgan tabiiy, texnikaviy, tibbiy, qishloq xoʻjaligi, ijtimoiy-gumanitar fanlar sohasida ilmiy tadqiqotlar olib boradi;
tabiat, jamiyat va insoniyat, sunʼiy yaratilgan obyektlar taraqqiyoti, millatlar, milliy madaniyatlar, davlat va milliy munosabatlarning rivojlanish muammolari va jarayonlari, taʼlim va maʼrifat masalalarini tadqiq etadi, amalga oshirilgan ilmiy tadqiqot natijalari asosida ushbu yoʻnalishlarga oid masalalarning yechimi boʻyicha takliflar ishlab chiqadi;
yangi texnika, zamonaviy texnologiyalar va ulardan amaliyotda foydalanish tamoyillarini ishlab chiqadi;
olimlar va ilmiy tadqiqot olib borayotgan jamoalarning ilmiy asarlarini tezkorlik bilan eʼlon qilish maqsadida noshirlik faoliyatini amalga oshiradi, Fanlar akademiyasining davriy nashrlarini tayyorlash va chop etish ishlarini taʼminlaydi, Fanlar akademiyasining davriy nashrlari tahririyati tarkibiga xorijiy olimlarni jalb etadi va ularning faoliyatini tashkillashtiradi;
ilmiy tadqiqotlarni tashkil etish va amalga oshirish hamda Fanlar akademiyasiga boʻysunadigan ilmiy-tadqiqot muassasalari, shuningdek oʻz tasarrufidagi muassasalarda faoliyat yuritayotgan ilmiy xodimlar va mutaxassislarning samarali faoliyatini taʼminlaydi;
belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga Fanlar akademiyasi tarkibiga kiruvchi ilmiy-tadqiqot muassasalari, ularning filiallari va boshqa tashkilotlarni tashkil etish, qayta tashkil qilish va tugatish boʻyicha takliflar kiritadi;
ilmiy-texnikaviy muammolar va oʻtkazilgan ilmiy tadqiqotlar natijalari boʻyicha tanlovlar tashkil qiladi;
b) fanning taʼlim va ishlab chiqarish bilan integratsiyasi mexanizmlarini mustahkamlash va rivojlantirish boʻyicha:
fan, taʼlim, ishlab chiqarish integratsiyasi jarayonlari va tarmoq ilmiy-tadqiqot muassasalari va ishlab chiqarish tashkilotlari, oliy va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, joylardagi davlat hokimiyati organlari, ilmiy va ilmiy-texnik jamiyatlar, ijodiy birlashmalar va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro manfaatli ilmiy hamkorlikni rivojlantiradi va takomillashtiradi;
Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot muassasalari hamda tarmoq ilmiy-tadqiqot muassasalarini yosh iqtidorli kadrlar bilan toʻldirish va yoshiga koʻra faoliyatini toʻxtatayotgan ilmiy xodimlarning tabiiy almashinuvini taʼminlash uchun yosh mutaxassislarni tayyorlash maqsadida Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalari va tarmoq ilmiy-tadqiqot muassasalari oʻrtasida yaqindan aloqa va hamkorlikning yoʻlga qoʻyilishini taʼminlaydi;
Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalarining ilmiy-oʻquv markazlari va oliy taʼlim muassasalari bilan qoʻshma kafedralari bazasida sohaviy mutaxassisliklar boʻyicha magistr va bakalavrlarning chuqurlashtirilgan ilmiy tayyorgarligini tashkil etadi;
Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot muassasalari va oliy taʼlim muassasalarining sohaviy fakultetlari bazasida oliy taʼlim muassasalari va ilmiy-tadqiqot muassasalari xodimlari hamkorlikda fundamental va amaliy tadqiqotlar olib boradigan idoralararo ilmiy-tadqiqot laboratoriyalarini tashkil etadi;
Fanlar akademiyasining akademiklari va yetakchi olimlari tomonidan sohaviy oliy oʻquv yurtlarida maʼruza mashgʻulotlari oʻtkazilishini, fan doktori ilmiy darajasi va PhD talabgorlariga hamda magistrlarning ilmiy ishlariga rahbarlikning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
shakllantirilayotgan innovatsion va (yoki) ilmiy-texnologik tuzilmalar (texnoparklar, innovatsion markazlar va boshqalar) faoliyatining ilmiy-uslubiy taʼminotida ishtirok etadi;
intellektual mulk obyektlaridan va ilmiy ishlanmalar natijalaridan foydalanish va ularning tijoratlashuvi samarali mexanizmlarini ishlab chiqishda koʻmaklashadi;
fanning moddiy bazasi va ijtimoiy taʼminotini rivojlantirishga, fan, taʼlim va ishlab chiqarish oʻrtasidagi aloqalarni mustahkamlashga, integratsiya mexanizmlarini takomillashtirishga, fanning innovatsion salohiyatini samarali ishga solishga doir takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritishda tashabbus koʻrsatadi va ularni ishlab chiqishda bevosita ishtirok etadi;
davlat tomonidan ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalari, shuningdek olingan natijalar va innovatsion ishlanmalarni joriy qiladigan va ulardan foydalanadigan tashkilotlarga beriladigan preferensiya va imtiyozlardan foydalanish mexanizmlarini takomillashtirish va ularning samaradorligini oshirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqishda ishtirok etadi;
Oldingi tahrirga qarang.
v) respublika iqtisodiyoti tarmoqlari va mintaqalarining ehtiyojlarini hisobga olgan holda fan va texnologiyalarni rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini, davlat ilmiy dasturlarini shakllantirish boʻyicha quyidagi yoʻnalishlarda takliflar ishlab chiqish sohasida:
(11-band “v” kichik bandining birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 27-avgustdagi 545-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.08.2021-y., 09/21/545/0832-son)
Oldingi tahrirga qarang.
istiqbolli ilmiy tadqiqotlarning ilmiy faoliyatga oid davlat va boshqa dasturlarni;
(11-band “v” kichik bandining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 27-avgustdagi 545-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.08.2021-y., 09/21/545/0832-son)
mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish davlat dasturlarini (ilmiy-uslubiy ekspertiza va dasturlarni amalga oshirishning maqsadga muvofiqligini asoslash);
jamiyat va davlat taraqqiyotini taʼminlovchi ilmiy tadqiqotlar va ilgʻor texnologiyalarning ustuvor va istiqbolli yoʻnalishlarini rivojlantirish strategiyasini;
ilmiy-tadqiqot muassasalarining ilmiy tadqiqotlari va ilmiy-innovatsion faoliyatini budjetdan va belgilangan tartibda jalb etilgan budjetdan tashqari manbalardan moliyalashtirilishining samarali mexanizmlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi;
g) dunyo va vatanimiz fani yutuqlarini oʻrganish va tahlil qilish, ulardan Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlari yoʻlida foydalanishga doir tavsiyalar ishlab chiqish sohasida:
dunyo fani va texnikasi yutuqlarini umumlashtiradi va foydalanishga tavsiya etadi, ilmiy-tadqiqot muassasalari faoliyatiga xorijiy va ichki investitsiyalarning jalb etilishini va ulardan oqilona foydalanilishini taʼminlaydi;
iqtisodiyotning ilmiy hajmdor tarmoqlarini rivojlantirish va Fanlar akademiyasi tasarrufidagi ilmiy muassasalar bazasida ilmiy hajmdor ishlab chiqarishni tashkil etishga koʻmaklashadi;
Fanlar akademiyasida yaratilgan “nou-xau” va boshqa intellektual mulk obyektlarining oʻz vaqtida patentlanishida, shu jumladan, xalqaro patentlar olishida koʻmaklashadi, himoya qiladi va ulardan oʻz faoliyatida qonunchilikka mos ravishda foydalanadi;
d) mamlakatimiz ilm-fani yutuqlari, ilmiy bilimlar, fan va texnikani ommalashtirish va targʻib etish sohasida:
mamlakatimizdagi va chet ellik olimlarning yangi ilmiy yutuqlari, shuningdek, oʻtmishda yashab oʻtgan mutafakkirlar va olimlarning boy ilmiy merosini ommalashtirish orqali ilmiy bilimlarni tarqatadi;
fan va taʼlimning jamiyat hayotidagi nufuzi va ahamiyatini oshirish, ilmiy xodimlarning ijtimoiy himoyasini kuchaytirish va ularning huquqlarini taʼminlashga doir tadbirlarni amalga oshiradi;
Fanlar akademiyasining taniqli olimlar sharafiga va ularning nomi bilan ataluvchi mukofotlarini taʼsis etish boʻyicha belgilangan tartibda takliflarni kiritadi va bu mukofotlarni yuksak ilmiy va ilmiy-texnik yutuqlarga erishgan olimlar hamda ijodiy jamoalarga beradi;
ilmiy-tadqiqotlarning eng muhim yoʻnalishlari boʻyicha ilmiy kengashlar, jamiyatlar va boshqa birlashmalarni tashkil etadi, ularning samarali ishlashini taʼminlaydi hamda ilm-fanni rivojlantirishda ularning imkoniyatlaridan keng foydalanadi;
e) xorijiy mamlakatlarning Fanlar akademiyalari, ilmiy-tadqiqot tashkilotlari va fondlari bilan xalqaro hamkorlikni amalga oshirish, ilmiy kadrlar tayyorlash, xalqaro, respublika ilmiy forumlari va konferensiyalarini tashkil etish va oʻtkazishda ishtirok etish sohasida:
xorijiy mamlakatlar Fanlar akademiyalarining ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalari bilan, jumladan qoʻshimcha ilmiy loyihalarni bajarish orqali xalqaro ilmiy-texnik hamkorlikning samarali shakllari va yoʻnalishlarini rivojlantiradi;
doktorantura dasturlari doirasida ilmiy kadrlarning, shu jumladan, Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalaridagi yosh olimlarning xorijdagi yetakchi ilmiy va taʼlim muassasalarida oʻqishini, stajirovkasini, malakasini oshirishni tashkil etadi;
oʻzaro tajriba almashish, ish usullari va yangi ilmiy-tadqiqotlarni yoʻlga qoʻyish hamda yosh ilmiy kadrlarni tayyorlash uchun yetakchi xorijiy olimlarning jalb etilishini taʼminlaydi;
xorijiy ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalari bilan hamkorlikdagi ilmiy tadqiqotlarni bajarish uchun xorijiy tashkilotlar va jamgʻarmalarning xalqaro ilmiy grantlarini talab etilishini taʼminlaydi;
dolzarb ilmiy-texnik muammolar hamda buyuk mutaffakirlar, mashhur fan va adabiyot arboblari sharafiga bagʻishlangan xalqaro ilmiy, ilmiy-texnik kongresslar, konferensiyalar, simpoziumlar, seminarlarni tashkil etish va oʻtkazishda, shuningdek, xalqaro ilmiy jurnallarning tahrir hayʼatlari ishlarida ishtirok etadi;
j) Fanlar akademiyasi muassasalarining ilmiy salohiyati va moddiy-texnika bazasidan foydalangan holda yuqori malakali kadrlar tayyorlashda ishtirok etish sohasida:
yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlashga doir ishlarni olib boradi, olimlarning ijodiy faoliyati uchun zarur shart-sharoitlarni taʼminlaydi;
Fanlar akademiyasining ilmiy va moddiy-texnika bazasidan foydalangan holda ilmiy-tadqiqotlarni tashkil etish va oʻtkazishga fan tarmoqlari boʻyicha yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlashda tarmoq ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalariga koʻmaklashadi;
oliy taʼlim muassasalarining professor-oʻqituvchilar tarkibi malakasini oshirishni tashkil etishda ishtirok etadi.
Oldingi tahrirga qarang.
z) seysmologiya, inshootlarning seysmik mustahkamligi va seysmik xavfsizlikni taʼminlash sohasida:
seysmik xavfni turli masshtablarda baholash, seysmik jihatdan hududlashtirish, zilzilalarni vaqt kesimida prognoz qilish, binolar va inshootlarning zilzilabardoshligini taʼminlash boʻyicha uslubiyatlarni ishlab chiqadi;
muhandislik-geologik asoslarni va texnologiyalarni, shuningdek, turli seysmik xavf va xatarlarni baholash uslubiyotlarini yaratish boʻyicha ilmiy tadqiqotlarni amalga oshiradi;
seysmik xavfsizlikni taʼminlash sohasida ilmiy-tadqiqot dasturlarini ishlab chiqadi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
zilzilalar yuz berishi ehtimolini aniqlashning, seysmik xavfni va seysmik xatarni baholashning zamonaviy usullarini ishlab chiqadi;
hududlarning seysmik xavfi va seysmik xatariga doir har xil masshtabli xaritalarini tuzadi;
kuchli zilzila sodir boʻlgan taqdirda, yer sathi shaklining oʻzgarishi darajasini, binolar va inshootlarning yemirilishi darajasini baholash uchun zilzila epitsentri hududida makroseysmik hamda boshqa tadqiqotlar oʻtkazadi;
suv omborlari toʻgʻonlarining zilzilabardoshligini doimiy nazorat qilish usullarini ishlab chiqadi hamda instrumental seysmologik va seysmometrik kuzatuv maʼlumotlari asosida suv omborlari toʻgʻonlarining dinamik xossalarini oʻrganib, ularning kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatini baholaydi;
oliy taʼlim tashkilotlari uchun seysmik xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha oʻquv va oʻquv-uslubiy adabiyotlar tayyorlashda ishtirok etadi;
axborot-kutubxona muassasalarini va oliy taʼlim tashkilotlarini seysmik xavfsizlikni taʼminlash sohasidagi ilmiy hamda ilmiy-texnik manbalar bilan taʼminlaydi;
seysmik faol zonalarda qurilish normalari va qoidalarini takomillashtirishda ishtirok etadi.
(11-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 9-martdagi 102-sonli qaroriga asosan “z” kichik band bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.03.2022-y., 09/22/102/0190-son)
3-bob. Fanlar akademiyasi, uning mintaqaviy boʻlimlari, ilmiy-tadqiqot muassasalari hamda tasarrufidagi boshqa tashkilotlarning huquq va masʼuliyati
12. Fanlar akademiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga oʻz vazifalarini amalga oshirish jarayonidagi dolzarb va ustuvor muammolarni hal etish uchun qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha belgilangan tartibda takliflar kiritish huquqiga ega.
13. Fanlar akademiyasi, uning mintaqaviy boʻlimlari, ilmiy-tadqiqot muassasalari hamda tasarrufidagi boshqa tashkilotlar oʻz ustavlariga muvofiq aksiyadorlik jamiyatlarining taʼsischilari va ishtirokchilari sifatida ishtirok etish, shuningdek, budjetdan tashqari mablagʻlar va manbalar hisobidan qonunchilikka zid kelmaydigan tarzda turlicha faoliyatlarni amalga oshirish huquqiga egadirlar.
14. Fanlar akademiyasi, uning mintaqaviy boʻlimlari, ilmiy-tadqiqot muassasalari hamda tasarrufidagi boshqa tashkilotlar mol-mulklari, ular tomonidan yaratilgan intellektual mulk obyektlari (ilmiy-tadqiqot ishlari natijalari, “nou-xau”lar, eksperimental-konstruktorlik ishlanmalari, ixtirolar, sanoat namunalari, seleksiya, urugʻchilik yutuqlari va boshqalarga) belgilangan tartibda egalik qilish, ularni tasarruf etish va ulardan foydalanish huquqini amalga oshiradilar.
15. Fanlar akademiyasining alohida vakolatlariga quyidagilar kiradi:
olimlar, adabiyot, madaniyat va sanʼat arboblarining qoʻlyozmalari va arxivlari, shuningdek, Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot muassasalari va tasarrufidagi boshqa tashkilotlarning fan tarixi uchun qimmatli boʻlgan arxiv va boshqa materiallarini ushbu obyektlarning intellektual mulk huquqlarini mualliflik huquqlarini himoya qilish boʻyicha qonunchilik talablariga rioya qilgan holda saqlash;
Oʻzbekiston Respublikasi hamda xorijiy mamlakatlar ilmiy-tadqiqot muassasalari va oliy oʻquv muassasalari, kutubxonalar, muzeylar bilan bosma nashrlarni almashish.
16. Fanlar akademiyasi, uning mintaqaviy boʻlimlari, ilmiy-tadqiqot muassasalari hamda tasarrufidagi boshqa tashkilotlar oʻz zimmasiga yuklangan maqsad va vazifalarning samarali bajarilishi uchun masʼul hisoblanadilar.
4-bob. Fanlar akademiyasi tarkibi
17. Fanlar akademiyasi faoliyati ilmiy-tarmoq va mintaqaviy tamoyillar boʻyicha tashkil etiladi.
18. Fanlar akademiyasi akademiklar va Fanlar akademiyasining xorijiy aʼzolari, shuningdek oʻz muassasalarida xizmat qiluvchi ilmiy xodimlar va muassasalarni birlashtiradi.
19. Fanlar akademiyasi tarkibiga quyidagilar kiradi:
boshqaruv apparati;
mintaqaviy boʻlimlar;
ilmiy-tadqiqot muassasalari;
“Akademtaʼminot” DUK;
Fanlar akademiyasi tuzilmasiga kiruvchi boshqa tashkilotlar.
20. Fanlar akademiyasining tarkibiy tuzilmasi va uning boshqaruv apparati tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
Zarurat boʻlganda Fanlar akademiyasi prezidenti xodimlarning tasdiqlangan cheklangan umumiy soni doirasida Fanlar akademiyasi boshqaruv apparati tarkibiga oʻzgartirishlar kiritishi mumkin.
21. Fanlar akademiyasi prezidenti Fanlar akademiyasining ilmiy-tashkiliy faoliyatiga rahbarlik qiladi.
Fanlar akademiyasi Prezidiumi Fanlar akademiyasi faoliyatini tezkor boshqarishning kollegial organi hisoblanadi. Fanlar akademiyasi Prezidiumi tarkibiga quyidagilar kiradi: Fanlar akademiyasi prezidenti, vitse-prezidentlar, bosh ilmiy kotib, mintaqaviy boʻlimlar raislari, fan sohalari boʻyicha boʻlimlar rahbarlari — Fanlar akademiyasi ilmiy kotiblari.
22. Fanlar akademiyasi prezidenti huzurida ilmiy-tadqiqot muassasalari direktorlari kengashi va Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzolari — Fanlar akademiyasi boʻlimlari vakillari Kengashidan (keyingi oʻrinlarda Kengash deb ataladi) tarkib topgan jamoatchilik asosidagi Fanlar akademiyasi muassasalari faoliyatini muvofiqlashtiruvchi Kengash faoliyat koʻrsatadi.
Kengash faoliyati tartibi mazkur Ustavda hamda Fanlar akademiyasi Prezidiumi tomonidan tasdiqlanadigan ilmiy-tadqiqot muassasalari direktorlari va Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzolari — Fanlar akademiyasi fanlar boʻlimlari vakillari Kengashi toʻgʻrisidagi nizomda belgilanadi.
Kengash raisi kengash aʼzolari tomonidan ochiq ovoz berish yoʻli bilan bir yil muddatga saylanadi.
23. Fanlar akademiyasida jamoatchilik asosida fanlar sohalari boʻyicha Muammoli akademik ilmiy Kengash va idoralararo ilmiy-texnikaviy kengashlar (keyingi oʻrinlarda ilmiy kengashlar deb ataladi) shakllantiriladi.
Ilmiy kengashlar maslahat organlari boʻlib, mamlakatimizda olib borilishi lozim boʻlgan va jamiyatimizning taraqqiyotiga doir ilmiy tadqiqotlarning ustuvor yoʻnalishlarini aniqlashga, ushbu yoʻnalishlar boʻyicha bajarilayotgan ilmiy ishlarning ahamiyati va samaradorligini jahon fanining yuksak talablari darajasida baholashga hamda yetakchi maslahat-ekspert ilmiy jamoa sifatida faoliyat koʻrsatadi, mamlakatimiz ilm-fanining nufuzini jahon miqyosida oshirishga bevosita xizmat qiladi.
Ilmiy Kengashlar tarkibiga Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolari, ilmiy-tadqiqot muassasalari (jumladan, tarmoq ilmiy-tadqiqot muassasalari) va oliy taʼlim muassasalari vakillari hamda yuqori malaka va tajribaga ega boʻlgan amaliyotchi-mutaxassislar kiradi.
Ilmiy kengashlar ushbu Ustav va Fanlar akademiyasi Prezidiumi tasdiqlagan Nizom asosida ish olib boradi.
24. Fanlar akademiyasida Eng yangi tarix boʻyicha Jamoat kengashi faoliyat yuritadi, Fanlar akademiyasi huzuridagi Oʻzbekistonning eng yangi tarixi masalalari boʻyicha Muvofiqlashtiruvchi metodik markaz uning ishchi organi hisoblanadi. Ular belgilangan tartibda tasdiqlangan oʻz nizomlari asosida ish yuritadi.
25. Zarurat boʻlganda, Fanlar akademiyasi bosh ilmiy kotibi va vitse-prezidentlari huzurida Fanlar akademiyasining ekspertlari va yuqori malakali mutaxassislaridan iborat komissiya tuziladi.
26. Fanlar akademiyasining mintaqaviy boʻlimlari Oʻzbekiston Respublikasi hududlarida fan va ilmiy-texnikaviy salohiyatni rivojlantirish maqsadida tuziladi.
27. Fanlar akademiyasi mintaqaviy boʻlimlari oʻz faoliyatida bevosita Fanlar akademiyasi prezidentiga boʻysunadi.
Mintaqaviy boʻlimlar tasarrufidagi, shu jumladan ilmiy-tadqiqot muassasalariga rahbarlik lavozim vakolatlari Fanlar akademiyasi prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan boʻlim raisi, uning oʻrinbosari va bosh ilmiy kotib tomonidan amalga oshiriladi.
Mintaqaviy boʻlim raislari Fanlar akademiyasi Prezidiumi qarorlari va Umumiy yigʻilish tavsiyalari, shuningdek, Fanlar akademiyasi prezidenti buyruqlari ijrosini taʼminlaydi.
Fanlar akademiyasining Qoraqalpogʻiston boʻlimi raisi, Xorazm Maʼmun akademiyasi raisi va Fanlar akademiyasining Navoiy boʻlimi raisi maqomiga koʻra Fanlar akademiyasi vitse-prezidentiga tenglashtiriladi.
28. Mintaqaviy boʻlim rahbari oʻrinbosari va bosh ilmiy kotibi Fanlar akademiyasi prezidenti tomonidan mintaqaviy boʻlim raisi tavsiyasi asosida besh yil muddatga tasdiqlanadi.
29. Mintaqaviy boʻlimlar oʻz faoliyatlarini mazkur Ustavga hamda Fanlar akademiyasi Prezidiumi tomonidan tasdiqlangan mintaqaviy boʻlim ustavlariga muvofiq amalga oshiradi.
30. Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot va ilmiy-ishlab chiqarish faoliyati uning ilmiy-tadqiqot muassasalarida amalga oshiriladi.
31. Ilmiy-tadqiqot muassasasi oʻz ilmiy-tashkiliy faoliyatini Fanlar akademiyasining nazorat qiluvchi vitse-prezidenti bilan kelishgan holda amalga oshiradi.
Vitse-prezidentning asosiy vazifasi — nazoratidagi ilmiy-tadqiqot muassasalari faoliyatiga samarali yordam koʻrsatish, uni tartibga solish va muvofiqlashtirishdan iboratdir.
32. Ilmiy-tadqiqot muassasasi direktori nazorat qiluvchi vitse-prezident tavsiyasiga koʻra Fanlar akademiyasi prezidenti tomonidan yirik olimlar — qoidaga koʻra, fan doktorlari orasidan mehnat shartnomasi qonunchiligiga muvofiq besh yil muddatga tayinlanadi.
Ilmiy-tadqiqot muassasasi direktorining funksional vazifalari Fanlar akademiyasi prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
Ilmiy-tadqiqot muassasasi direktori oʻzi boshqarayotgan muassasaning faoliyati uchun shaxsan javob beradi.
33. Ilmiy-tadqiqot muassasasi direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari (fan doktori, nomzodi yoki falsafa doktori (Ph.D)), ilmiy kotibi (fan doktori, nomzodi yoki falsafa doktori (Ph.D)) nazorat qiluvchi vitse-prezident bilan kelishilgan holda ilmiy-tadqiqot muassasasi direktori tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod etiladi.
Direktorning ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari hamda ilmiy kotibning huquq va majburiyatlari direktor tomonidan ilmiy-tadqiqot muassasasi ustaviga muvofiq belgilanadi.
Ilmiy-tadqiqot boʻlinmasi (ilmiy-tadqiqot muassasasi boʻlimi, laboratoriyasi) mudiri, qoidaga koʻra, ilmiy-tadqiqot muassasasi ilmiy kengashi tavsiya etgan fan doktorlari orasidan direktor tomonidan tayinlanadi.
34. Ilmiy-tadqiqot muassasasi direktori huzurida Ilmiy Kengash tuziladi, uning tarkibiga laboratoriya (boʻlim) mudirlari, ilmiy loyiha rahbarlari va boshqa yetakchi olimlar kiradi.
Ilmiy-tadqiqot muassasasining Ilmiy kengashi maslahat organi hisoblanadi, u ushbu Ustav va ilmiy-tadqiqot muassasasi ustaviga muvofiq ish yuritadi.
35. Ilmiy-tadqiqot muassasalari ushbu Ustav va nazorat qiluvchi vitse-prezidentlar bilan kelishilgan va Fanlar akademiyasi prezidenti tomonidan tasdiqlangan oʻz ustavlariga muvofiq ish yuritadilar.
5-bob. Fanlar akademiyasining umumiy yigʻilishi
36. Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolari va Fanlar akademiyasi muassasalari direktorlaridan iborat Fanlar akademiyasining Umumiy yigʻilishi Fanlar akademiyasining oliy kollegial va maslahat organi hisoblanadi.
37. Umumiy yigʻilish aʼzolari Umumiy yigʻilishda koʻrib chiqilayotgan masalalar yuzasidan teng huquqlarga ega.
38. Umumiy yigʻilish ilm-fan rivojlanishining eng muhim masalalari va Fanlar akademiyasi faoliyatini koʻrib chiqish uchun Fanlar akademiyasi Prezidiumi tomonidan zarurat tugʻilganda yoki yiliga kamida bir marta chaqiriladi.
39. Umumiy yigʻilish:
ilm-fanni rivojlantirishning ustuvor va istiqbolli yoʻnalishlarini muhokama qiladi hamda ular boʻyicha kerakli tavsiyalar ishlab chiqadi;
Fanlar akademiyasining xorijiy aʼzolarini saylaydi;
Fanlar akademiyasi prezidenti, vitse-prezidentlari va bosh ilmiy kotibni saylaydi, shuningdek ularni mazkur Ustavning 53 va 55-bandlarida koʻrsatilgan tartibda biror lavozimga saylash yoki oʻzi egallab turgan lavozimdan ozod etish toʻgʻrisidagi takliflarni kiritadi;
Ustavdagi masalalar va Fanlar akademiyasi faoliyati yuzasidan Fanlar akademiyasi Prezidiumiga takliflar kiritadi;
Fanlar akademiyasi Prezidiumining maʼruzalari va hisobotlarini muhokama qiladi;
Fanlar akademiyasining atoqli olimlar nomidagi mukofotlarini taʼsis etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi hamda belgilangan tartibda ular bilan yetakchi olimlar va ilmiy jamoalarni taqdirlaydi;
40. Umumiy yigʻilish Fanlar akademiyasi Prezidiumi, Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzolari va Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalari direktorlarining kamida uchdan bir qismining, shuningdek mintaqaviy boʻlimlarning taklifiga koʻra ular tavsiya etgan kun tartibini muhokama qilish uchun chaqirilishi mumkin.
Umumiy yigʻilishda Fanlar akademiyasi Prezidiumi taklif etgan shaxslar qatnashishlari va kun tartibi boʻyicha soʻzga chiqishlari mumkin.
41. Umumiy yigʻilish aʼzolari roʻyxatidagi tarkibning kamida uchdan ikki qismi majlisda qatnashganda va qaror qabul qilish uchun qatnashchilarning kamida uchdan ikki qismi ovoz bergan taqdirda Umumiy majlis toʻla huquqli boʻladi va uning qarorlari qabul qilingan hisoblanadi.
42. Fanlar akademiyasining Prezidiumi ovoz berishda chet el xizmat safarida boʻlgan yoki salomatligi tufayli majlisda qatnasha olmaydigan Umumiy yigʻilish aʼzolarini maxsus qaror bilan hisobdan chiqarish huquqiga egadir.
43. Umumiy yigʻilish qarorlarini bajarish Fanlar akademiyasining tasarrufidagi barcha tashkilotlar, Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzolari va xodimlari uchun tavsiya etiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
6-bob. Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolari, faxriy aʼzolari va xorijiy aʼzolari
(6-bobning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 25-noyabrdagi 947-sonli qarori tahririda)
44. Fanlar akademiyasining shaxsiy tarkibiga haqiqiy aʼzolari (akademiklar) va uning xorijiy aʼzolari kiradi.
45. Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolari (akademiklar) nomzodlarni tanlab olish natijalari asosida Fanlar akademiyasi Prezidiumi va Fanlar akademiyasi akademiklarining tegishli ilmiy ixtisosliklar boʻyicha tavsiyasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan, belgilangan tartibda bir umrga tasdiqlanadi.
46. Fanlar akademiyasining xorijiy aʼzosi ilmiy yutuqlari jahon va mamlakat ilm-fani, Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyoti va madaniyati rivojiga ijobiy taʼsir koʻrsatgan, xalqaro hamkorlik, tinchlik, barqarorlik va ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotga salmoqli hissa qoʻshgan xorijiy fuqarolar jumlasidan tasdiqlanadi.
Oldingi tahrirga qarang.
461.Fanlar akademiyasining faxriy aʼzolari sifatida mamlakat iqtisodiyoti, fani, madaniyati, taʼlimi va davlat qurilishi rivojiga katta hissa qoʻshgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, shuningdek, yuqori ilmiy natijalarga erishgan, jahon iqtisodiyoti, fani, madaniyati, taʼlimi va davlat qurilishi hamda Oʻzbekiston Respublikasi bilan doʻstona munosabatlarni rivojlantirishga munosib hissa qoʻshgan xorijiy fuqarolar tasdiqpanishi mumkin.
Fanlar akademiyasining faxriy aʼzosi tegishli mutaxassislik boʻyicha Fanlar akademiyasi boʻlimlaridan biriga biriktiriladi.
(461-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 25-noyabrdagi 947-sonli qaroriga asosan kiritilgan)
7-bob. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklarining huquq va majburiyatlari
47. Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolari quyidagi huquqlarga ega:
Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot muassasalarida, tarmoq ilmiy-tadqiqot markazlari va taʼlim muassasalarida ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish;
Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot muassasalarida, ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalarida tanlovdan yoki attestatsiyadan oʻtmay ilmiy lavozimlarni egallash;
Fanlar akademiyasi Prezidiumiga, Umumiy yigʻilishga koʻrib chiqish uchun ilmiy va ilmiy-tashkiliy masalalarni kiritish va ularning muhokamasida ishtirok etish;
belgilangan tartibda oʻziga tegishli ixtisosliklar boʻyicha Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzoligiga munosib nomzodlar koʻrsatish va ushbu nomzodlarni muhokama qilish va tanlov asosida saylash yuzasidan boʻlib oʻtadigan Fanlar akademiyasi Komissiyasi yigʻilishlarida ishtirok etish;
Fanlar akademiyasining ilmiy kengashlari faoliyatida ishtirok etish;
Fanning muhim yoʻnalishlari boʻyicha ilmiy kengashlarni shakllantirishga doir oʻz taklif-mulohazalarini kiritish;
Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolari belgilangan tartibda har oylik gonorar oladilar hamda belgilangan boshqa huquq va imtiyozlardan foydalanadilar;
Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi Oʻzbekiston fuqaroligini boshqa davlat fuqaroligiga oʻzgartirganda, belgilangan tartibda Fanlar akademiyasining xorijiy aʼzosi maqomiga ega boʻladi;
Oldingi tahrirga qarang.
Fanlar akademiyasnning faxriy va xorijiy aʼzolari boshqa aʼzolar bilan birdek huquqqa egadirlar, faqat ular Akademiyaning rahbar organiga saylanish, Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzoligiga oʻtkaziladigan nomzodlar tanlovida ishtirok etish huquqlariga va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining akademiklari faoliyatini yanada takomillashtirish va ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2016-yil 29-dekabrdagi PF-4907-son Farmonida koʻrsatilgan imtiyozlarga ega boʻlmaydilar.
(47-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 25-noyabrdagi 947-sonli qarori tahririda)
48. Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzosi quyidagilarga majbur:
ilmiy tadqiqotlarda, tadqiqotlarning ustuvor va istiqbolli yoʻnalishlarini shakllantirishda ishtirok etish va fanning oʻzi saylangan ilmiy ixtisoslik sohasining yuksak darajada rivojlanishini taʼminlash;
oliy malakali ilmiy kadrlar, magistrlar tayyorlash ishlarida, ilgʻor ilmiy maktablarni shakllantirish va rivojlantirishda, shuningdek, oʻzi biriktirilgan oliy va oʻrta maxsus va kasb-hunar taʼlimi muassasalariga, ishlab chiqarish korxonalariga ilmiy-metodik yordam koʻrsatishda bevosita ishtirok etish;
Fanlar akademiyasiga oʻz ilmiy va ilmiy-tashkiliy faoliyati haqida ilmiy asarlari, ilmiy-tadqiqotlarni amalga oshirish, oliy malakali ilmiy kadrlar tayyorlash, oliy, oʻrta maxsus va kasb-hunar taʼlimi muassasalariga, ishlab chiqarish korxonalariga ekspert-maslahat yordami koʻrsatishda shaxsiy yutuqlarini qamrab oluvchi yillik hisobot topshirish, shuningdek, mamlakatimiz ilm-fanini rivojlantirish boʻyicha oʻz tavsiya va takliflarini taqdim etish;
Fanlar akademiyasi Prezidiumi, Fanlar akademiyasi prezidenti, vitse-prezidentlari va bosh ilmiy kotibining topshiriqlarini bajarish, Fanlar akademiyasining Umumiy yigʻilishi, tarmoq fanlari boʻlimi, ilmiy kengashlari ishida faol ishtirok etish.
Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarni ham bajarishi mumkin.
8-bob. Fanlar akademiyasi aʼzolarini tasdiqlash tartibi
49. Eʼlon qilingan ilmiy ixtisosliklar boʻyicha Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzoligiga nomzodlarni tanlov boʻyicha tanlab olish eʼlon qilingan ilmiy ixtisosliklar boʻyicha Fanlar akademiyasi Prezidiumi aʼzolaridan va Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolaridan iborat tanlov Komissiyasi tomonidan, ushbu Ustavga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzolarini tanlov boʻyicha tanlab olish va tasdiqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq oʻtkaziladi.
50. Fanlar akademiyasining xorijiy aʼzosi Fanlar akademiyasi tarkibiga Fanlar akademiyasi taqdimnomasiga binoan, Umumiy yigʻilishda ochiq ovoz berish yoʻli bilan kiritiladilar.
Oldingi tahrirga qarang.
501. Fanlar akademiyasining faxriy aʼzosi Fanlar akademiyasi prezidiumining taqdimnomasiga binoan Fanlar akademiyasining tarkibiga kiritiladi va belgilangan tartibda tasdiqlanadi.
(501-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 25-noyabrdagi 947-sonli qaroriga asosan kiritilgan)
51. Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzoligiga nomzodlar koʻrsatish huquqi Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzolariga, ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalarining ilmiy kengashlariga yoki ilmiy-texnik kengashlariga beriladi.
9-bob. Fanlar akademiyasi Prezidiumi aʼzolarini saylash tartibi va ularning lavozim majburiyatlari
52. Fanlar akademiyasi prezidenti lavozimiga nomzodlar mazkur Ustavning 22-bandiga muvofiq Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolari orasidan muqobillik asosida tashkil etilgan Kengashda muhokama qilinadi.
Fanlar akademiyasi Prezidenti lavozimiga munosib nomzod Kengash tomonidan Umumiy yigʻilishga tavsiya etiladi.
53. Fanlar akademiyasi prezidenti Umumiy yigʻilishda ochiq ovoz berish yoʻli bilan saylanadi.
Agar Kengash aʼzolarining ovoz berishi natijasiga koʻra koʻrsatilgan nomzod yetarli ovoz toʻplay olmasa, Kengash raisi ikkinchi bor saylov oʻtkazadi. Bu holda Kengash barcha Umumiy yigʻilish aʼzolari bilan zarur maslahatlashuvlar oʻtkazadilar, soʻngra eng maqbul nomzodni saylash uchun Umumiy yigʻilishga tavsiya etadi.
Umumiy yigʻilishda eng koʻp ovoz olgan nomzod saylangan hisoblanadi.
54. Fanlar akademiyasi Prezidiumi Fanlar akademiyasi prezidenti lavozimiga saylangan nomzodni tasdiqlash uchun Umumiy yigʻilish nomidan yozma ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga murojaat qiladi.
55. Fanlar akademiyasining vitse-prezidentlari hamda bosh ilmiy kotibi fan va texnika rivojiga ulkan hissa qoʻshgan, ilmiy-texnik ishlanmalarni yaratish va amaliyotga joriy etishda, ilmiy kadrlar va yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashda katta xizmat qilgan olimlar qatoridan, Kengash bilan kelishilgan holda, Fanlar akademiyasi prezidentining tavsiyasiga binoan, Umumiy yigʻilishda ochiq ovoz berish yoʻli bilan saylanadilar.
56. Fanlar akademiyasining hududiy boʻlimlari raislari, mintaqaviy boʻlimlari raislari, fan yoʻnalishlari boʻyicha boʻlimlar rahbarlari — Fanlar akademiyasi ilmiy kotiblari Fanlar akademiyasi prezidenti tomonidan Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzolari hamda lavozim talablariga javob beradigan boshqa yetakchi olimlar orasidan tayinlanadi.
Fanlar akademiyasining vitse-prezidentlari va bosh ilmiy kotibi Fanlar akademiyasi Prezidentining belgilangan tartibga muvofiq tasdiqloviga koʻra besh yil muddatga va ketma-ket koʻpi bilan ikki muddatga saylanishlari mumkin.
57. Fanlar akademiyasi Prezidiumi oʻz faoliyati haqida Umumiy yigʻilishga hisobot beradi.
58. Fanlar akademiyasi prezidenti:
Fanlar akademiyasiga umumiy rahbarlik qiladi, Fanlar akademiyasini rivojlantirish strategiyasini amalga oshirishni va oʻziga yuklangan vazifalarning bajarilishini taʼminlaydi, kundalik masalalarni operativ tarzda hal etadi;
Fanlar akademiyasidagi ishlarning ahvoli uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Fanlar akademiyasining Umumiy yigʻilishi va Prezidiumida shaxsan javob beradi;
barcha yuqori davlat va xoʻjalik boshqaruv organlari, joylardagi ijro hokimiyati organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda xalqaro maydonda Fanlar akademiyasi nomidan ish yuritadi va uning manfaatlarini himoya qiladi;
Fanlar akademiyasining vitse-prezidentlari, ilmiy kotibi, mintaqaviy boʻlimlar raislarining, Fanlar akademiyasi boshqaruv apparati xodimlarining lavozim vazifalarini tasdiqlaydi va ushbu vazifalarning bajarilishini nazorat qiladi;
Kengash faoliyati uchun zarur sharoitlar yaratadi, Fanlar akademiyasining Kengashi va Umumiy yigʻilishi taklif va tavsiyalarini koʻrib chiqadi;
Fanlar akademiyasi faoliyatining samaradorligi va rivojlanishiga, ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirishga va zamonaviy texnologiyalarni ishlab chiqishga toʻsiq boʻlib turgan kamchiliklarning bartaraf etilishini taʼminlaydi;
rejalashtirilgan ilmiy tadqiqotlarning bajarilishini, shuningdek, fan yutuqlari va yangi texnologiyalarning oʻz vaqtida amaliyotga tatbiq etilishini nazorat qiladi;
Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalarining oliy va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi hamda ishlab chiqarish korxonalari bilan samarali hamkorligini taʼminlaydi;
Fanlar akademiyasi boshqaruv apparati hamda uning ilmiy-tadqiqot muassasalari va boshqa tashkilotlari faoliyatini nazorat qiladi;
Fanlar akademiyasi tizimida ilmiy kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish ishlariga rahbarlik qiladi;
Fanlar akademiyasi mintaqaviy boʻlimlari raislari, ilmiy-tadqiqot muassasalari direktorlari, boʻlimlar rahbarlari, boshqaruv apparatining boshqa xodimlarini amaldagi qonunchilik va belgilangan tartibga binoan lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi, shuningdek, ilmiy-yordamchi va xoʻjalik boʻlimlari rahbarlarini shartnoma asosida lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi;
Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot muassasalari va boshqa tashkilotlarida xodimlarning ilmiy tadqiqotlari samarali boʻlishiga yordam beruvchi sharoitlar yaratilishini, ilmiy jamoalarda ijodiy muhit tashkil etilishini taʼminlaydi;
Fanlar akademiyasi mablagʻlarining asosiy tasarrufchisi hisoblanadi va ulardan oqilona va samarali foydalanilishini nazorat qiladi;
Fanlar akademiyasi prezidenti boʻlmagan holatlarda uning vazifasi muayyan muddatga Akademiyaning vitse-prezidentlaridan biri zimmasiga yuklanadi.
10-bob. Fanlar akademiyasining mulki va uning faoliyatini moliyalashtirish
59. Fanlar akademiyasining mulkini unga tezkor boshqaruv huquqi asosida biriktirilgan asosiy fondlar va aylanma mablagʻlar hamda uning faoliyati davomida sotib olingan mulk tashkil etadi.
60. Fanlar akademiyasining mulkidan foydalanish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
61. Fanlar akademiyasining faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, shuningdek, qonunchilikka muvofiq ravishda jalb qilingan budjetdan tashqari mablagʻlar (tashqi va ichki investitsiyalar, ishlab chiqarilgan mahsulotni va intellektual mulk obyektlarini realizatsiya qilishdan olingan daromadlar, xayr-saxovat sifatida inʼom qilingan mablagʻlar va boshqalar) va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Fanlar akademiyasi boshqaruv apparati xodimlariga ish haqi toʻlash, mukofotlash, moddiy yordam koʻrsatishda davlat boshqaruvi organlari xodimlari uchun belgilangan shart-sharoitlar tatbiq etiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Fanlar akademiyasi boshqaruv apparati xodimlariga ish haqi toʻlash boʻyicha razryadlar Fanlar akademiyasi tomonidan, Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi va Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.
(61-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 8-sentabrdagi 703-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 37-son, 990-modda)
62. Ilmiy-tadqiqot muassasalari tomonidan budjet va budjetdan tashqari mablagʻlarning sarflanishi ularning belgilangan tartibda tasdiqlangan xarajatlar smetasi doirasida, qonunchilik va tegishli muassasalar ustavlari talablariga muvofiq tarzda amalga oshiriladi.
Fanlar akademiyasi Navoiy boʻlimining taʼminoti hamda ushbu boʻlim tomonidan amaliy va innovatsion tadqiqotlarni amalga oshirish uchun xarajatlar “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” davlat korxonasi tomonidan, shu jumladan, tegishli ilmiy-texnologik ishlanmalarni joriy etish natijasida olingan sof foydaning 10 foizi hisobidan qoplanadi.
Oldingi tahrirga qarang.
63. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan ilmiy-tadqiqotlarning natijalari boʻyicha hisobotlar Fanlar akademiyasi olimlari va ilmiy-tadqiqot muassasalarining intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarini himoya qilish boʻyicha meʼyorlarga rioya qilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligiga taqdim etiladi.
(63-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 14-fevraldagi 109-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 15.02.2018-y., 09/18/109/0699-son)
64. Fanlar akademiyasining ilmiy xodimlari va mutaxassislari ushbu tashkilotlarda qonunchilik asosida yaratilgan intellektual mulk obyektlariga nisbatan mualliflik huquqlariga ega boʻlgan subyektlar hisoblanadi.
65. Fanlar akademiyasi huzurida Fanlar akademiyasi ilmiy xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish Fondi tashkil etiladi.
66. Fanlar akademiyasi ilmiy xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish Fondi Fanlar akademiyasi muassasalarining tadbirkorlik faoliyatidan olingan sof foydaning 10 foizi miqdorida ajratiladigan mablagʻ hisobidan shakllantiriladi.
Fanlar akademiyasi ilmiy xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish Fondi haqidagi Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
11-bob. Yakunlovchi qoida
67. Fanlar akademiyasi, uning ilmiy-tadqiqot muassasalarini va boshqa tashkilotlarini tugatish va qayta tashkil etish belgilangan tartibda qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 31-maydagi 331-son qaroriga
2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan deb eʼtirof etilayotgan ayrim qarorlari
ROʻYXATI
1. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi faoliyatini erkinlashtirish va samarali rivojlanishini taʼminlash toʻgʻrisida” 2000-yil 9-iyundagi 223-son qarorining 1-bandi hamda qarorga ilova.
2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Ustaviga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2011-yil 7-sentabrdagi 249-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QHT, 2011-y., 36-son, 368-modda).
3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2016-yil 11-iyuldagi 232-qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QHT, 2016-y., 28-son, 338-modda).

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 22-son, 434-modda, 37-son, 990-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 15.02.2018-y., 09/18/109/0699-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.08.2021-y., 09/21/545/0832-son, 09.03.2022-y., 09/22/102/0190-son)