Oʻzbekiston Respublikasi bilan Serbiya Respublikasi oʻrtasida
Qoʻshma deklaratsiya
Strategik sheriklik munosabatlarini oʻrnatish toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi va Serbiya Respublikasi, keyingi oʻrinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar,
ikki tomonlama aloqalarning mustahkamligi va faolligini hamda yaqin va doʻstona munosabatlarni yanada mustahkamlashga boʻlgan oʻzaro intilishni eʼtirof etib,
doʻstlik, sheriklik, suveren tenglik, oʻzaro hurmat va ishonchga hamda turli sohalardagi manfaatlarining uygʻunligiga asoslangan munosabatlaridan kelib chiqib,
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomiga hamda xalqaro huquqning prinsip va normalariga sodiqligini yana bir bor tasdiqlab,
bir-birlarining mustaqilligi, suvereniteti va xalqaro tan olingan chegaralari doirasidagi hududiy yaxlitligini qatʼiy qoʻllab-quvvatlashini qayta tasdiqlab,
koʻp tomonlamalikni hamda xalqaro koʻp tomonlama tizimning oʻzagi sifatida Birlashgan Millatlar Tashkiloti tizimi islohotlarini ilgari surish zarurligini taʼkidlab,
demokratiya, qonun ustuvorligi, inson huquqlari va asosiy erkinliklar kabi umumiy asosiy qadriyatlarni ragʻbatlantirish va himoya qilishga sodiqligini qayd etib,
iqtisodiy hamkorlikni yanada rivojlantirish, shu jumladan, ikki tomonlama savdoni diversifikatsiya qilish va oʻzaro investitsiyalarni ragʻbatlantirish boʻyicha saʼy-harakatlarni kuchaytirish muhimligini eʼtirof etib,
ikki tomonlama munosabatlarning uzoq muddatli istiqbolida oʻzaro anglashuv hamda oʻzaro hurmat, ishonch va doʻstlik muhitini ragʻbatlantirishda madaniy diplomatiyaning rolini eʼtirof etib,
mustahkam, barqaror va chuqurlashib borayotgan ikki tomonlama hamkorlikni hamda strategik sheriklikni oʻrnatishga boʻlgan qoʻshma intilishni tasdiqlab,
1. Tomonlar munosabatlarni quyidagi sohalarda strategik sheriklik munosabatlari darajasiga koʻtarishga qatʼiy qaror qilganliklarini taʼkidladilar:
I. Siyosiy, mudofaa va xavfsizlik sohasidagi hamkorlik
Tomonlar strategik sheriklar sifatida bir-birining mustaqilligi, suvereniteti va hududiy yaxlitligini qatʼiy qoʻllab-quvvatlaydilar, shuningdek, Tomonlardan birining manfaatlariga taʼsir koʻrsatishi va/yoki ikki davlatning strategik sherikligiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan har qanday harakatlardan tiyiladilar.
Tomonlar oʻzaro yuqori darajadagi tashriflar dinamikasini va oʻz strategik manfaatlariga asoslangan muntazam yuqori darajadagi muloqotni qoʻllab-quvvatlaydilar.
Tomonlar ikki tomonlama munosabatlarning butun koʻlamini koʻrib chiqish va kelgusi hamkorlikning yangi yoʻnalishlarini oʻrganish, shuningdek, oʻzaro qiziqish uygʻotadigan mintaqaviy va xalqaro masalalar yuzasidan fikr almashish borasida muhim mexanizm sifatida tashqi ishlar vazirliklari oʻrtasidagi muntazam siyosiy maslahatlashuvlarni jadallashtiradilar.
Tomonlar terrorizm va transmilliy uyushgan jinoyatchilikning barcha shakllariga, shu jumladan, qurol-yarogʻlarning noqonuniy aylanmasi, jinoiy yoʻl bilan olingan daromadlarni legallashtirish, odam savdosi, noqonuniy migratsiya hamda umumiy tashvish uygʻotadigan boshqa xavfsizlik tahdidlari va chaqiriqlariga qarshi kurashish sohasidagi hamkorlikni kuchaytiradilar.
Tomonlar oʻzaro manfaatdorlik tamoyiliga hamda Tomonlarning milliy qonunchiligi va xalqaro huquqqa muvofiq xavfsizlik siyosati sohasidagi muloqot va hamkorlikni kengaytiradilar.
Tomonlar tashqi siyosat va xavfsizlik sohasidagi ilmiy-tadqiqot va ekspert tashkilotlari oʻrtasidagi aloqalarni yaqinlashtirishga koʻmaklashadilar.
Tomonlar xalqaro hamjamiyatning bu boradagi saʼy-harakatlarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida uchinchi mamlakatlarda xalqaro gumanitar yordam va rivojlanishga koʻmaklashish sohalarida hamkorlik asosini yaratadilar.
Tomonlar spikerlar, qoʻmitalar, doʻstlik guruhlari va boshqa parlament vakillarining muntazam oʻzaro tashriflari va uchrashuvlari orqali ham ikki tomonlama, ham xalqaro va mintaqaviy parlament platformalari doirasida parlamentlararo hamkorlikni mustahkamlashga koʻmaklashadilar.
II. Iqtisodiyot, savdo, energetika, transport va qishloq xoʻjaligi
Tomonlar strategik sheriklik maqsadlariga erishish uchun iqtisodiy va savdo munosabatlarini yanada kuchaytiradilar va diversifikatsiya qiladilar.
Tomonlar ikki tomonlama iqtisodiy hamkorlikni muvofiqlashtirish va ragʻbatlantirishga qaratilgan muhim mexanizm sifatida Iqtisodiy hamkorlik boʻyicha Oʻzbekiston-Serbiya qoʻshma komissiyasi (keyingi oʻrinlarda “Qoʻshma komissiya” deb ataluvchi) faoliyatini qoʻllab-quvvatlaydilar.
Tomonlar savdo almashinuvi va oʻzaro investitsiyalarni rivojlantirishning yangi imkoniyatlarini oʻrganadilar, shuningdek, ikki tomonlama iqtisodiy sheriklikning muhim tarmoqlari sifatida savdo va investitsiyalarni yanada ragʻbatlantirish uchun huquqiy asosni mustahkamlash va biznes muhitini yaxshilash boʻyicha barcha mavjud imkoniyatlarni ishga soladilar.
Tomonlar ikki tomonlama iqtisodiy hamkorlikning muhim asosi sifatida energetika sohasidagi hamkorlikning rivojlanishini yanada mustahkamlaydilar.
Tomonlar turizm, savdo va madaniy almashinuvni jadallashtirish maqsadida toʻgʻridan-toʻgʻri havo qatnovini yoʻlga qoʻyish imkoniyatlarini baholaydilar.
Oʻzbekiston Serbiyalik investorlarning, xususan, yuqori qoʻshilgan qiymatli va eksportga yoʻnaltirilgan ishlab chiqarish bilan shugʻullanuvchilarning, Oʻzbekistonning erkin iqtisodiy zonalarida oʻz bizneslarini tashkil etishlarini koʻrib chiqishga taklif qiladi.
Serbiya Oʻzbekiston kompaniyalarini Serbiyadagi qulay investitsiya imkoniyatlarini oʻrganishga va har ikki mamlakatning oʻzaro manfaatlariga mos keladigan tarmoqlarda oʻz biznesini tashkil etishga taklif qiladi.
Tomonlar har ikki mamlakatdagi kichik va oʻrta korxonalar, iqtisodiy zonalar, savdo-sanoat palatalari va boshqa tadbirkorlik tashkilotlari oʻrtasidagi hamkorlikni yanada ragʻbatlantiradilar.
Tomonlar har ikki mamlakat kompaniyalarini Oʻzbekiston va Serbiyada oʻtkaziladigan savdo yarmarkalari, koʻrgazmalar va biznes-forumlarda faol ishtirok etishga taklif qiladilar.
Tomonlar uchinchi mamlakatlardagi infratuzilma loyihalarida birgalikda ishtirok etish imkoniyatlarini oʻrganadilar.
Tomonlar Oʻrta koridorning global taʼminot zanjirining muhim qismi sifatidagi ortib borayotgan ahamiyatini eʼtirof etgan holda, oʻz hududlari orqali Yevropa va Osiyo oʻrtasidagi tovar oqimlari uchun transport yoʻnalishlarini oʻrganadilar.
Tomonlar oʻzaro savdo hajmini oshirish va uning doirasini kengaytirish istagini bildirdilar. Ular, shuningdek, Serbiyadan Oʻzbekistonga uskunalar va ilgʻor texnologiyalar yetkazib berishni koʻpaytirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratishga alohida eʼtibor qaratdilar.
Tomonlar atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi hamkorlikni, shu jumladan, iqlim oʻzgarishi muammolarini hal etish, barqaror rivojlanishni ragʻbatlantirish va tabiiy resurslarni muhofaza qilish boʻyicha tashabbuslarni mustahkamlaydilar.
Tomonlar suv xoʻjaligi sohasida, shu jumladan, suv resurslarini boshqarish, ularni asrash va samarali foydalanish boʻyicha tajriba va ilgʻor amaliyotlar almashinuvini qoʻllab-quvvatlaydilar.
Tomonlar Oʻzbekiston va Serbiya oʻrtasidagi oʻzaro anglashuv va xalqlar oʻrtasidagi aloqalarni kuchaytirish maqsadida turizmni targʻib qilish va madaniy almashinuv sohasidagi hamkorlikni qoʻllab-quvvatlaydilar.
III. Taʼlim, fan, madaniyat va xalqlar oʻrtasidagi aloqalar
Tomonlar har ikki mamlakat aholisining xabardorligini oshirish maqsadida madaniyat va taʼlim sohalaridagi hamkorlikni mustahkamlaydilar va kuchaytiradilar hamda xalqlar oʻrtasidagi aloqalarni hamda shaharlar va hududlar, shuningdek, maktablar va universitetlar oʻrtasidagi sheriklik loyihalarini yanada qoʻllab-quvvatlaydilar.
Tomonlar ikki tomonlama munosabatlarni yanada rivojlantirish va diversifikatsiya qilishning uzoq muddatli istiqbollariga ega, innovatsiyalarga yoʻnaltirilgan yondashuv orqali fan va texnologiyalar sohasidagi hamkorlikni kuchaytiradilar.
Tomonlar bir-birlarining hududida madaniy va til sohasiga oid faoliyatlarini qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish sohasida hamkorlikni davom ettiradilar.
Tomonlar harakat rejalari va dasturlarni qabul qilish orqali taʼlim, fan va madaniyat sohalaridagi hamkorlikni kengaytiradilar hamda talabalar, doktorantlar va akademik xodimlar uchun almashinuv dasturlarini, oliy taʼlim muassasalari oʻrtasidagi seminarlar va qoʻshma diplom dasturlarini ragʻbatlantiradilar.
Tomonlar kasb-hunar taʼlimi va oʻqitish tizimlarining islohotlari va modernizatsiyasi toʻgʻrisidagi axborot bilan almashadilar hamda maktabdan keyingi taʼlimdan foydalanish imkoniyatini yanada kengaytiradilar.
Tomonlar tashqi mehnat migratsiyasi sohasidagi hamkorlikni chuqurlashtirishga oʻzaro qiziqish bildirdilar.
IV. Xalqaro va mintaqaviy hamkorlik
Tomonlar xalqaro tinchlik va xavfsizlikka tahdidlarni samarali bartaraf etuvchi Xavfsizlik Kengashida teng va yanada adolatli geografik vakillikni taʼminlashga qaratilgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti tizimiga alohida eʼtibor qaratgan holda, isloh qilingan, faollashtirilgan va mustahkamlangan koʻp tomonlama tizimni ilgari surishni davom ettiradilar.
Tomonlar xalqaro tashkilotlar doirasida hamkorlik va oʻzaro manfaatli qoʻllab-quvvatlashni davom ettirishga hamda BMT Nizomi va xalqaro huquqning boshqa asosiy normalariga asoslangan qonuniy manfaatlarini qoʻllab-quvvatlashga tayyorligini taʼkidlaydilar.
Oʻzbekiston va Serbiya YUNESKO doirasidagi hamkorlikni mustahkamlashga tayyorligini bildiradilar.
Serbiya tomoni Oʻzbekistonning Markaziy Osiyoda tinchlik, barqaror rivojlanish va yaxshi qoʻshnichilik munosabatlarini taʼminlash boʻyicha saʼy-harakatlarini qoʻllab-quvvatlaydi hamda mintaqaviy subyektlilikni mustahkamlashda muhim rol oʻynaydigan Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining Maslahat uchrashuvlari ahamiyatini alohida taʼkidlaydi.
Tomonlar xalqaro tashkilotlar doirasida pozitsiyalarni muhokama qilish va muvofiqlashtirish, shuningdek, xalqaro tashkilotlarning, shu jumladan, BMT, YEXHT va boshqa koʻp tomonlama tuzilmalarning saylov organlariga nomzodlarni oʻzaro qoʻllab-quvvatlash boʻyicha yaqin hamkorlikni davom ettiradilar.
2. Tomonlar ikki tomonlama shartnomaviy-huquqiy bazani yanada rivojlantirish uchun barcha zarur chora-tadbirlarni koʻradilar.
3. Mazkur Qoʻshma deklaratsiya boshqa biror davlatga yoki davlatlar guruhiga qarshi qaratilmagan hamda Tomonlarning oʻzlari ishtirokchisi boTgan xalqaro ikki tomonlama yoki koʻp tomonlama bitimlar boʻyicha huquq va/yoki majburiyatlariga, shu jumladan, Serbiya Respublikasining Yevropa Ittifoqiga integratsiyasi jarayonidan kelib chiqadigan majburiyatlariga daxl qilmaydi.
Belgrad shahrida, 2026-yil 8-sentabrda, ikki asl nusxada, oʻzbek, serb va ingliz tillarida imzolandi.
(imzolar)