Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисоби миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 24 сентябрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3593-1]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 14 ноябрдаги 191-сон буйруғи (рўйхат рақами 3593, 2024 йил 27 декабрь) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.12.2024 й., 10/24/3593/1084-сон) билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га иловага мувофиқ қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазир Д. КУЧКАРОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 26 август,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish282-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га киритилаётган қўшимча ва ўзгартиришлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 1-иловадаги 0860 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар» ҳисобварағидан кейин қуйидаги мазмундаги ҳисобварақ билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish« | ||
0870 | Оператив ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар | |
». |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. 2-иловада:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) 34-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«34. Молиявий ижара асосида келиб тушган ва капитал қўйилмаларни талаб этмайдиган объектлар 0310 «Молиявий ижарага олинган асосий воситалар» ҳисобварағининг дебети ва 7910 «Тўланадиган молиявий ижара» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) 37 ва 38-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«37. Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган объектни ижарачининг мулкига ўтиши бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) ижарага олинган объектнинг қиймати асосий воситалар таркибига ўтказилиши:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 0100 асосий воситаларнинг турлари бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 0310 «Молиявий ижарага олинган асосий воситалар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 0112 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштириш» ҳисобварақлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) эскириш суммаларини ўтказилиши:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 0299 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларнинг эскириши»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 0212 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштиришнинг эскириши»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 0200 асосий воситаларнинг турлари бўйича эскиришини ҳисобга олувчи ҳисобварақлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган объектлар ижарага берувчига қайтарилганда бухгалтерия ҳисобида қуйидаги ёзувлар амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) бошланғич қийматига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 0310 «Молиявий ижарага олинган асосий воситалар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 0112 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштириш» ҳисобварақлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) эскириш суммасига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 0299 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларнинг эскириши»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 0212 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштиришнинг эскириши»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) ижарага берувчи томонидан молиявий ижара шартномаси бўйича ободонлаштириш қийматининг қопланадиган суммасига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 4890 «Бошқа дебиторлар қарзлари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэ) ободонлаштириш бўйича харажатларни қоплаш учун ижарага берувчидан пул маблағлари келиб тушган суммасига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 4890 «Бошқа дебиторлар қарзлари» ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishф) ижара (лизинг) тўловлари жадвали (тартиби) бўйича асосий қарзнинг қопланмаган қолдиғи суммасига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 7910 «Тўланадиган молиявий ижара» ҳисобварағи — узоқ муддатли қисми (молиявий ижара шартномаси муддати тугагунга қадар қайтарилиш амалга оширилган ҳолларда қўлланилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) ижарачи томонидан амалга оширилган молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни қайтариш бўйича харажатлар (бузиш, ташиш ва бошқалар) суммасига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит материалларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (1000), меҳнат ҳақи бўйича ходим билан ҳисоблашишларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6700), суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича қарзни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6500) ва бошқа тегишли ҳисобварақлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳ) молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни қайтариш натижасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолинган фойда суммасига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 9310 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварақлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўрилган зарар суммасига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақлари.»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) 40-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«40. Молиявий ижара (Лизинг) шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0300) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ/р | Хўжалик операцияларининг мазмуни | Ҳисобварақларнинг боғланиши | |
Дебет | Кредит | ||
1. | Молиявий ижара объектини актив (капитал қўйилмалар талаб этилганда) ва мажбурият сифатида тан олиниши | 0890 | 7910 |
2. | Молиявий ижара объектини мақсадли фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтириш билан боғлиқ бўлган харажатлар суммаси | 0890 | мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва бошқа тегишли ҳисобварақлар |
3. | Молиявий ижара объектини бошланғич қиймат бўйича фойдаланишга топшириш | 0310 | 0890 |
4. | Молиявий ижарага олинган объектга эскириш ҳисобланганда | харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар | 0299 |
5. | Молиявий ижарага олинган объектни ишчи ҳолатда сақлаб туриш билан боғлиқ жорий харажатлар суммаси | харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар | мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва бошқа тегишли ҳисобварақлар |
6. | Молиявий ижарага олинган объектни яхшилаш ва ободонлаштириш бўйича харажатлари суммаси | 0860 | мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва бошқа тегишли ҳисобварақлар |
7. | Молиявий ижарага олинган объектни ободонлаштириш билан боғлиқ капитал харажатлар суммаси | 0112 | 0860 |
8. | Молиявий ижарага олинган объектни ободонлаштириш бўйича эскириш ҳисобланганда | харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар | 0212 |
9. | Молиявий ижара тўловлари жадвалига мувофиқ молиявий ижара бўйича узоқ муддатли мажбуриятларнинг жорий қисми ўтказилганда | 7910 | 6950 |
10. | Молиявий ижара тўловлари жадвалига мувофиқ молиявий ижара бўйича ҳисобланган фоизлар суммаси | 9610 | 6920 |
11. | Молиявий ижара шартномаси бўйича тўланган суммаси | 6950 6920 | пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4) 67-банд қуйидаги мазмундаги саккизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«0870 «Оператив ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсаккизинчи хатбоши тўққизинчи хатбоши деб ҳисоблансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5) қуйидаги мазмундаги 731-банд билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«731. 0870 «Оператив ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар» ҳисобварағида оператив ижара шартномаси бўйича ижарага олинган мулкни ободонлаштириш ҳамда унинг таъмирланиши ва модернизациясига қилинадиган капитал қўйилмалар ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОператив ижара шартномаси бўйича олинган мулк қайтарилганда, капитал қўйилмалар суммасининг ҳисобдан чиқарилиши ҳисобварақларнинг 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» дебетида ва 0870 «Оператив ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар» кредитида акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОператив ижара шартномаси бўйича олинган мулкни яхшилаш бўйича капитал қўйилмалар қийматининг ижарага берувчи томонидан қопланадиган суммаси ҳисобварақларнинг 4890 «Бошқа дебиторлар қарзлари» дебетида ва 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» кредитида акс эттирилади.»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6) 216-банднинг жадвали қуйидаги мазмундаги 31 ва 32 — позициялар билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. | Молиявий ижара муддати тугагандан кейин ижарага олувчида молиявий ижара объектининг қопланмаган қиймати суммасига | 0800 (тегишли ҳисобварақлар) | 4810 |
32. | Молиявий ижара муддатидан олдин қайтариши ижарага олувчида тўхтатилган санадаги молиявий ижара шартномасига мувофиқ молиявий ижара объектининг қопланмаган қиймати суммасига | 0800 (тегишли ҳисобварақлар) | 4810 (жорий қисми) 0920 (узоқ муддатли қисми) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7) 309-банднинг жадвалидаги 1-позициянинг «Хўжалик операцияларининг мазмуни» устуни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Оператив ижара бўйича ҳисобот даврида тўланиши лозим бўлган ижара тўловлари ҳисобланиши».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8) 347-банднинг иккинчи хатбошисидаги «Давлат ташкилотлари» деган сўзлар «Давлат иштирокидаги корхоналар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9) 391-бандда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолтинчи хатбоши чиқариб ташлансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishеттинчи ва саккизинчи хатбошилар тегишли равишда олтинчи ва еттинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолтинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«бошқа ташкилотларда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ёки таъсис ҳужжатларида назарда тутилган тартибда ва шартларда амалга оширилади.»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishеттинчи хатбоши чиқариб ташлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10) 394-банддаги жадвалнинг 28-сатри чиқариб ташлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11) 400-банд қуйидаги мазмундаги хатбоши билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Мулкни оператив ижарага бериш асосий фаолияти ҳисобланган ташкилотлар жорий ҳисобот даврига тегишли бўлган даромад суммаси бухгалтерия ҳисобида 4010 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг дебетида ва 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12) 418-банд қуйидаги мазмундаги хатбоши билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Мулкни молиявий ижарага бериш асосий фаолияти ҳисобланган ташкилотлар жорий ҳисобот даврида ҳисобланган даромад суммаси бухгалтерия ҳисобида 4010 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг дебетида ва 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.».
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)