20.05.2023 йилдаги 209-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 20.05.2023 йилдаги 209-сон
Kuchga kirish sanasi
22.05.2023
Ҳужжат 22.05.2023 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Замонавий талаблар ва жамият эҳтиёжларига жавоб берадиган янги ўқув режалари, дастурлари ва ўқув-методик адабиётларни ишлаб чиқиш ҳамда амалиётга киритиш муносабати билан Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг умумий техник регламентига ўзгартиришлар киритиш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сўнгги йилларда таълим ташкилотларида ўқитиш методикасини такомиллаштириш, замонавий талаблар ва илғор хорижий тажриба асосида янги дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларни нашр қилиш, уларни тажриба-синовдан ўтказиш ҳамда экспертиза қилишни ташкиллаштириш борасида салмоқли ишлар амалга ошириб келинмоқда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хусусан, таълим жараёнига инновацион педагогик технологияларни жорий қилиш, замонавий талаблар ва жамият эҳтиёжларига жавоб берадиган янги ўқув режалари, дастурлари ва ўқув-методик адабиётларни ишлаб чиқиш ҳамда амалиётга киритиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Илмий-методик ва тадқиқот ишлари сифатини ошириш орқали таълим тизимини комплекс ривожлантиришни жадаллаштириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида» 2023 йил 20 апрелдаги ПҚ-128-сон қарори билан илмий-методик ва тадқиқот ишлари сифатини ошириш орқали таълим тизимини комплекс ривожлантиришни жадаллаштириш чоралари белгиланди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шу муносабат билан, ушбу қарорга Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларини мувофиқлаштириш зарурати юзага келмоқда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Илмий-методик ва тадқиқот ишлари сифатини ошириш орқали таълим тизимини комплекс ривожлантиришни жадаллаштириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида» 2023 йил 20 апрелдаги ПҚ-128-сон қарори ижросини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 28 декабрдаги 726-сон қарори билан тасдиқланган Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг умумий техник регламентига иловага мувофиқ ўзгартиришлар киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазири Х.У. Умарова зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2023 йил 20 май,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сон қарорига
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг умумий техник регламентига киритилаётган ўзгартиришлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 17-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«17. Ўқув нашрлари ҳамда ўқитувчилар учун методик қўлланмалар параметрлари ушбу Регламентга 4-иловада келтирилган талабларга жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўқув нашрларини ишлаб чиқаришда фақат ушбу мақсадлар учун мўлжалланган қоғоздан, шу жумладан офсет, типографик, китоб-журнал, машинада енгил бўрланган (Machine Finished Coated) ва шунга ўхшаш турдаги қоғозлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўқув нашрларини ишлаб чиқаришда газета қоғози ва ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғоздан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қуйидагиларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқув нашрларининг муқовасини ишлаб чиқаришда ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғоздан фойдаланишга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қайта фойдаланиш учун мўлжалланмаган босма маҳсулотларни (имтиҳон билетлари, топшириқли карточкалар, тест саволлари, кроссвордлар ва шу турдагилар) ишлаб чиқаришда газета қоғози ва ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғозлардан фойдаланишга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқув нашрлари ҳамда қўшимча таълим учун нашрларнинг муқовалари ва матнида рангли расм, коллаж ёки композицион тасвир, иллюстрация ва дизайн элементларини ҳосил қилишда тўрт хилгача рангли бўёқлар (CMYK)дан фойдаланишга рухсат этилади».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) «б» кичик банддаги «18» рақами «12» рақами билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) «д» кичик банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«д) қўллаш мумкин эмас:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тор ёзиладиган шрифтлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
матннинг асосий қисмини бўёқ фонида чоп этиш (выворотка);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёзув, машқ ва иш дафтарларида ёзиш учун мўлжалланган майдонларда рангли ва кулранг фон;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий ва қўшимча матн учун учта ёки ундан ортиқ устунли териш».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) «б» кичик банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«б) устунлардаги сўзлар рўйхати ва устунлар орасидаги масофа 12 mm дан кам бўлмаган ҳолатда йўл қўйилади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) «г» кичик банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«г) қатор узунлиги тартибга солинмайди».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. 28-банднинг «б» — «д» кичик бандлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«б) рангли (кулранг) фонда 200 белгидан кўпроқ ҳажмдаги матнни чоп этишда оқ қолип-плашкадан (нашр қоғозининг белгиланган оқлик даражаси) фойдаланилади — шрифтнинг қўшимча ажратилиши талаб этилмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) сўзлараро оралиқ асосий матн шрифти баландлигининг 110 фоиздан 150 фоизгача қисмини ташкил этиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) 1 — 4-синфлар нашрларидаги шрифтли ажратишда ранглардан фойдаланишда 4 хил рангдан, шунингдек, уларнинг тусларидан ошишига йўл қўйилмайди. Матнни қолип-плашкали ажратишда ранглар интенсивлиги 70 фоиздан кам бўлмаслиги зарур. Ушбу талаблар билан методик материалларни (схемалар, диаграммалар, жадваллар) тартибга солиниши мажбурий эмас. 5 — 11-синфлар нашрлари учун иккидан кўп ранг бўёғидан, ўрта махсус таълим нашрлари учун умуман ранг бўёқларидан фойдаланиш тавсия этилмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) расм остига ёзув қўйиш учун баландлиги асосий матн шрифти баландлигидан 4 пунктдан кўп бўлмаган шрифтдан фойдаланиш тавсия этилади».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. 4-илова (Таълим муассасалари учун ўқув нашрлари параметрлари)нинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Таълим муассасалари учун ўқув нашрлари
ПАРАМЕТРЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Номланиши

Саҳифалар учун ишлатиладиган қоғоз тури

Қоғознинг оқлиги, %

Бичими*

Қоғознинг зичлиги g/m2

Ношаффофлик, %

Муқова билан бириктириш**

Ўқув нашрлари

Мактабгача таълим учун
ўқув нашрлари

Офсет қоғози

84 дан кам бўлмаган

60 х 84 1/8,
60 х 84 1/16,
60 х 90 1/8,
60 х 90 1/16,

62 х 84 1/8,

62 х 90 1/16,

70 х 90 1/16,

70 х 1001/16,

70 х 1081/16,
84 х 1081/16,
84 х 1081/32,

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

86 91

1. Муқова 13мкм ± 3 ламинация плёнкаси билан қўшиб бириктирилади1.

Саҳифаларни блокларга ва блокларни муқова билан бириктириш учун notch ёки burst binding технологияси бўйича махсус кучайтирилган елимланган чоксиз бирикмалардан фойдаланилади.

Шунингдек, саҳифаларни блокларга ва блокларни муқова билан бириктириш учун ўқув нашрлар капрон (ёки армирланган) ипда камида 5 та чок2 билан тикилиши ёки белгиланган елимлаш технологиясидан фойдаланган ҳолда бириктирилиши мумкин.

2. Блокни жамлашда корешок ва унинг икки томонидаги биговка учун ажратилган қаттиқ муқова учун 10 mm, юмшоқ муқова учун 5-6 mm гача қисмлари тўлиқ муқовага елимланади.

Муқова орқа ва олд томонидан биговкақилинади.

3. Дарсликлар ва амалий қўлланмалар уч томонидан тўғри ва текис қирқилади.

Дарсликларнинг тепадаги ўнг ва пастдаги ўнг бурчаклари радиуси 5 — 10 ммга тенг бўлган юмалоқ шаклга келтирилади.

4. Амалий қўлланмалар учун муқова ва саҳифалар ўртадан (букилган ҳолатда) иккита сим ҳалқа билан мустаҳкамланади.

1-синф учун дарсликлар

Машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғози (Machine Finished Coated Paper)

87 дан кам бўлмаган

80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган

88 дан кам бўлмаган

Офсет қоғози

87 дан кам бўлмаган

80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган

1-синф учун ўқув қўлланмалар

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз***

2 4-синфлар учун дарсликлар

Машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғози (Machine Finished Coated Paper)

84 дан кам бўлмаган

80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган

86 91

Офсет қоғози

84 дан кам бўлмаган

80,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

2 4-синфлар учун ўқув қўлланмалар

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз***

5 9-синфлар учун дарсликлар

Офсет
қоғози

80 дан кам бўлмаган

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

86 91

5 9-синфлар учун ўқув қўлланмалар

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз

10-11-синфлар ва ЎМПТлар учун дарсликлар

Офсет қоғози

74 дан кам бўлмаган

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

86 дан кам бўлмаган

10-11-синфлар ва ва ЎМПТлар учун ўқув қўлланмалар

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз

1-синф учун машқ, ҳуснихат,
иш ва ижодий вазифалар дафтарлари

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

88 дан кам бўлмаган

2- ва ундан юқори синфлар учун машқ, ҳуснихат,
иш ва ижодий вазифалар дафтарлари

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

86 дан кам бўлмаган

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Бичим (ўлчам) бўйича чегаравий фарқланишлар ±2 mm дан кўп бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Ўқув қўлланмаларининг муқоваси учун 190±5 g/m2 дан кам бўлмаган қоғоздан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
*** Енгил вазнли қоғознинг ғоваклилик даражаси 1,4 — 1,8 sm3/g., зичлиги 70 g\м² ва 80 g\м² бўлган офсет қоғознинг ғоваклилик даражаси — 1,2 sm3/g, зичлиги 80 g\м² бўлган машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғозининг (Machine Finished Coated Paper) ғоваклилик даражаси — 1,0 sm3/g бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Машқ дафтарлари муқоваси плёнка билан қопланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бичими 70 х 1081/16, 70 х 1001/16, 70 х 90 1/16, 60 х 90 1/16 бўлган ва бошқа кичик форматдаги ўқув нашрлар камида 4 та чок билан тикилган ёки белгиланган елимлаш технологиясидан фойдаланган ҳолда бириктирилган бўлиши лозим».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. 5 ва 6-иловалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Умумий техник регламентга
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Матбаа маҳсулотларида матн шрифти
ЎЛЧАМЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Шрифт кегли

Бош ҳарф баландлиги (mm)

5

1,25

6

1,5

7

1,75

8

2

9

2,25

10

2,5

11

2,75

12

3,0

14

3,5

16

4,0

18

4,5

20

5,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Умумий техник регламентга
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўқув нашрларининг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Синфлар

Кегль

Интерлиньяжни ошириш, пунктдан кам бўлмаган

Максимал қатор узунлиги

Бл/кв сиғими, кўпи билан

квадрат

mm

Биринчи

18

2

9 1/4

167

6,0

Иккинчи

16/14*

2

9 1/4

167

6,0 (6,3)**

Учинчи

14/12*

2

8 1/2

153

6,7 (7,2)**

Тўртинчи

14/12*

2

7 3/4

140

7,7 (8,0)**

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Ҳажми 200 белгидан кўп бўлмаган қўшимча матн учун рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Қавсларда лотин алифбосида чиқариладиган нашрлар учун шрифт сиғими кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Катта бичимлардан, яъни 60 х 90 1/8, 70 х 90 1/8, 60 х 84 1/8 форматлардан фойдаланганда, саҳифада қатор узунлиги максимум 185 mm дан ошмаслиги керак».
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)