Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Солиқ маъмуриятчилигини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2019 йил 10 июлдаги ПҚ-4389-сон ва «Рақамли иқтисодиёт ва электрон ҳукуматни кенг жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2020 йил 28 апрелдаги ПҚ-4699-сон қарорлари ижросини таъминлаш, шунингдек, маҳсулотларни идентификация воситалари орқали маркировкалаш ва уларнинг айланмасини кузатиб бориш қоидаларини белгилаш ҳамда айрим турдаги маҳсулотларни мажбурий рақамли маркировкалаш тизимини босқичма-босқич жорий этиш механизмларини такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Вазирлар Маҳкамасининг «Айрим турдаги маҳсулотларни мажбурий рақамли маркировкалаш тизимини жорий этиш тўғрисида» 2020 йил 20 ноябрдаги 737-сон қарорига мувофиқ:

2021-2022 йилларда идентификация воситалари билан мажбурий рақамли маркировкалаш талаби жорий қилинадиган маҳсулотлар рўйхати (кейинги ўринларда — Рўйхат) тасдиқланганлиги;

«Asl belgisi» маҳсулотларни маркировкалаш ва кузатиб бориш миллий ахборот тизими (кейинги ўринларда — «Asl belgisi» МАТ) жорий этилганлиги;

маркировкаланмаган маҳсулотларни ишлаб чиқариш ва сотиш устидан жамоатчилик назоратини ўрнатиш юзасидан тегишли имкониятлар «Солиқ ҳамкор» тизими ҳамда «Солиқ» мобил иловаларида яратилиши маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагилар:

айрим турдаги маҳсулотларни мажбурий рақамли маркировкалаш тизими босқичма-босқич жорий этилишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Солиқ қўмитаси ва «CRPT TURON» масъулияти чекланган жамият ўртасида тўғридан-тўғри музокаралар асосида давлат-хусусий шериклик битими тузилганлиги;

«CRPT TURON» масъулияти чекланган жамият томонидан 2021 йил 1 июлга қадар «Asl belgisi» МАТга тегишли интеллектуал фаолият натижаларига доир мутлақ ҳуқуқлар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Интеллектуал мулк агентлигида белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилиши таъминлансин.

3. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг мажбурий маркировкаланадиган маҳсулотларни ишлаб чиқарувчилар ва импорт қилувчиларга маркировка кодларини тақдим этиш юзасидан хизматлар кўрсатиш учун ягона тўлов (тариф) миқдорини қўшилган қиймат солиғини ҳисобга олмасдан 1 код учун 68 сўм миқдорида белгилаш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

Бевосита маҳсулотга қўлланиладиган маркировка кодидан ташқари барча турдаги кодлар Рақамли маркировкалаш ва кузатиш миллий ахборот тизими оператори томонидан бепул тарзда тақдим этилади.

Бунда мажбурий рақамли маркировкаланиши белгиланган маҳсулотларнинг хорижий ишлаб чиқарувчиларига маркировкалаш кодларини тақдим этиш бўйича хизматлар ҳақини чет эл валютасида, Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг мазкур кодлар учун тўловлар келиб тушган кундаги курси бўйича миллий валютада тасдиқланган тариф миқдорида тўлаш ҳуқуқи берилади.

4. Қуйидагилар:

Маҳсулотларни идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш ва уларнинг айланмасини кузатиб бориш қоидалари 1-иловага мувофиқ;

«Asl belgisi» маҳсулотларни рақамли маркировкалаш ва кузатиб бориш миллий ахборот тизимига техник хизмат кўрсатиш ва фойдаланиш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ;

Тамаки маҳсулотларини идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш хусусиятлари тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ;

Алкоголь маҳсулотларини идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш хусусиятлари тўғрисидаги низом 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

5. Ўзбекистон Республикаси Солиқ қўмитаси Вазирлар Маҳкамаси билан келишган ҳолда:

маҳсулотларни рақамли маркировкалаш бўйича ихтиёрий экспериментлар амалга оширилишини;

рақамли маркировка қилиниши лозим бўлган маҳсулотлар рўйхати кенгайтирилишини ва уларни жорий этиш муддатлари белгиланишини таъминласин.

6. Ўзбекистон Республикаси Солиқ қўмитаси:

савдо шохобчаларини штрих-кодлар ва рақамли маркировка кодларини тўғри ўқишни ва аниқлашни таъминловчи махсус қурилмалар (2D-сканерлар, маълумотларни йиғувчи терминаллар ёки бошқа турдаги махсус қурилмалар) билан таъминлаш юзасидан барча зарур чораларни кўрсин;

махсус қурилмаларни харид қилган тадбиркорлик субъектларининг белгиланган имтиёзлардан фойдаланиши тўғрисида кенг тарғибот тадбирларини амалга ошириб борсин;

айрим турдаги маҳсулотларни мажбурий рақамли маркировкалаш бўйича талабларнинг бажарилиши, шунингдек, мазкур маҳсулотларнинг айланмаси иштирокчилари томонидан маҳсулотларни идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш ва уларнинг айланмасини кузатиб бориш қоидалари талабларига риоя этилиши устидан қатъий назорат қилиб борсин.

7. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси Молия вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда:

2021 йил 30 декабрга қадар дори воситалари ва тиббий буюмларни;

2022 йил 1 мартга қадар сув ва салқин ичимликларни;

2022 йил 1 майга қадар маиший техникаларни маркировкалаш ва кузатиш тартибларини тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

8. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 5-иловага мувофиқ айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

9. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 6-иловага мувофиқ айрим қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

10. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг молия-иқтисодиёт ва камбағалликни қисқартириш масалалари бўйича ўринбосари — иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Ж.А. Қўчқоров ва Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси раиси Ш.Д. Кудбиев зиммасига юклансин.

1. Ушбу Қоидалар маҳсулотларни рақамли идентификациялаш йўли билан маркировкалаш, шу жумладан, рақамли идентификациялаш воситаларини қўллаш ва шакллантириш, мажбурий маркировка қилиниши лозим бўлган маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари томонидан мажбурий маркировка қилиниши керак бўлган маҳсулотлар айланмаси ҳақидаги маълумотларни маркировкалаш ахборот тизимига киритиш мақсадида Рақамли маркировкалаш ва кузатиш миллий ахборот тизими операторига (кейинги ўринларда — Оператор) тақдим этиш тартибини белгилайди.

2. Мазкур Қоидалар қуйидагиларга:

а) норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган талабларга мувофиқлигини аниқлаш ва баҳолаш мақсадида техник тажрибалар ўтказиш учун етарли бўлган миқдордаги намуналарни сақлаш ва транспортда ташишда;

б) намуна экспонат, реклама ва маркетинг намуналари сифатида халқаро кўргазмалар ва ярмаркаларнинг ташкилотчилари ва иштирокчилари томонидан Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилувчи ва сотиш (савдо) учун мўлжалланмаган маҳсулотларга;

в) божхона назорати остида турган маҳсулотларга;

г) Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ хорижий мурувват (гуманитар) ва халқаро техник ёрдам ҳисобланган маҳсулотларга;

д) «бож олинмайдиган савдо» (Duty free) божхона режимида реализация қилинадиган маҳсулотларга;

е) сотишга тайёр бўлмаган, шу жумладан, истеъмол ўрамига қадоқланмаган маҳсулотларга, шу маҳсулотлар ишлаб чиқарувчилар томонидан сақланишида;

ж) муомаладан чиқарилган, олиб қўйилган, мусодара қилинган ёки бошқа усулда Ўзбекистон Республикаси даромадига ўтказилган маҳсулотларга ва маҳсулотларни сақлашда ва транспортда ташишда, сотилишида (савдосида) Ўзбекистон Республикасининг солиқ ва божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган мажбуриятлар бажарилмаганлиги ҳисобига жарима солинган маҳсулотларга ҳамда йўқ қилиниши керак бўлган маҳсулотларга уларни сақлашда ва транспортда ташишда;

з) қонунчилик ҳужжатларида белгиланган божхона тўловлари ундирилмайдиган товарларни республикага олиб кириш нормалари доирасида жисмоний шахслар томонидан Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилган маҳсулотларга;

и) дипломатик ваколатхоналар, консуллик муассасалари, халқаро, давлатлараро ва ҳукуматлараро ташкилотлар, уларнинг ваколатхоналари, уларнинг ҳузуридаги давлатлар ваколатхоналари томонидан расмий фойдаланиш учун мўлжалланган маҳсулотларга, уларни сақлашда, транспортда ташишда ва қўллашда;

к) Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан экспортга олиб чиқиб кетиш ва транзит учун мўлжалланган маҳсулотларга.

л) синовдан ўтказиш ва текшириш учун мўлжалланган ва сотиш (савдо) учун мўлжалланмаган маҳсулотларнинг намуналарига;

м) агар маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси хорижий ишлаб чиқарувчи ва юридик ёки жисмоний шахслар ўртасида ҳомийлик битимини бажариш мақсадларида хорижий ишлаб чиқарувчининг топшириғи бўйича комиссия (агентлик) шартномаси доирасида ҳаракат қилаётган ҳолатда маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари томонидан Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилувчи ва сотиш (савдо) учун мўлжалланмаган маҳсулотларга татбиқ этилмайди.

3. Рақамли идентификациялаш воситалари босиб туширилмаган маҳсулотларни сотиб олишда, сақлашда, айланмага киритишга ва рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида маҳсулотларни маркировкалаш тўғрисидаги маълумотларни маркировкалаш ахборот тизимига киритишга ҳамда рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида маркировкаланмаган маҳсулотлар айланмаси ва айланмадан чиқарилишига мувофиқ маҳсулот гуруҳи учун рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида маркировкалаш хусусиятлари билан белгиланган санагача йўл қўйилади.

Мажбурий рақамли маркировкалаш бошланини белгиланган санадан сўнг маҳсулотларни рақамли идентификация воситаларини қўлламасдан муомалага киритиш ва маркировкалаш ахборот тизимига маълумот юбормаслик, шунингдек, рақамли идентификация воситалари билан маркировкаланмаган маҳсулотларни сотиб олиш, сақлаш, муомалага киритиш ва муомаладан чиқариш, шу жумладан, ушбу операцияларни тегишли маҳсулот гуруҳи учун идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш хусусиятлари билан белгиланган меъёрларни ёҳуд ушбу Қоидаларни бузган ҳолда амалга ошириш, мажбурий рақамли маркировкалаш қоидаларни бузиш деб ҳисобланади ва қонунчиликда белгиланган жавобгарликка тортиш учун асос бўлади.

4. Мазкур Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

агрегациялаш — яратилувчи гуруҳланган қадоқ ва (ёки) транспорт қадоғининг идентификациялаш коди билан ҳар бир жойлаштирилган истеъмол қадоғи, гуруҳланган қадоқ, транспорт қадоғининг идентификациялаш кодларининг ўзаро боғлиқлиги тўғрисидаги маълумотни сақловчи яратилувчи гуруҳланган қадоқ ва (ёки) транспорт қадоғига босиб тушириш билан истеъмол қадоғини биринчи даража гуруҳланган қадоғига ва (ёки) транспорт қадоғига ҳамда биринчи даража транспорт қадоқларининг кейинги даража транспорт қадоғига маҳсулотларни бирлаштириш жараёни;

агрегацияланган импорт коди — оператор томонидан шакллантириладиган ва божхона юк декларациясида кўрсатиладиган, ўзи билан ҳар бир маҳсулотнинг маркировка кодларини бирлаштирувчи маҳсулотларнинг алоҳида жамланмаси учун белгиларнинг такрорланмас кетма-кетлиги;

маҳсулотларни айланмага киритиш — маҳсулотни ишлаб чиқаришда:

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида — ишлаб чиқарувчидан янги мулкдорга ёки бошқа шахсга бундай шахсга унинг тасарруф этиши мақсадида ёки уни тарқатиш ва (ёки) қўллаш учун эришимли қилувчи кейинги сотилиши учун маҳсулотнинг бирламчи пулли ёки бепул узатилиши;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида ишлаб чиқарилган маиший техника маҳсулотлари — импорт қилувчи томонидан Ўзбекистон Республикасида ички истеъмолга чиқариш (реализация);

маркировкалаш мақсадида маҳсулотларни айланмага киритиш қуйидагича эътироф этилади:

маҳсулотнинг келажакда сотилиши (савдоси) билан боғлиқ бўлмаган мақсадлар учун юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан аввал сотиб олинган маҳсулотнинг уларга пулли ёки бепул узатилиши;

юридик шахс ва якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан маҳсулотларни пулли ва (ёки) бепул бериб юбориш, эгасиз, муомаладан чиқарилган, мусодара қилинган, тақиқ қўйилган, суд ва ваколатли органларнинг қарорига мувофиқ давлат ҳисобига ўтказилган мулкни қонунчиликка мувофиқ янги мулкдорга сотиш;

комиссия шартномалари доирасида якка тартибдаги тадбиркор ҳисобланмайдиган жисмоний шахслардан олинган маҳсулотларнинг комиссионер томонидан сотилиши (савдоси);

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида — ишлаб чиқарувчидан янги мулкдорга ёки бошқа шахсга бундай шахсга унинг тасарруф этиш мақсадида ёки уни тарқатиш ва (ёки) қўллаш учун эришимли қилувчи кейинги сотилиши учун маҳсулотнинг бирламчи пулли ёки бепул узатилиши;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида — Ўзбекистон Республикасига олиб кирилувчи маҳсулотнинг ички истеъмоли учун божхона органлари томонидан чиқарилиши;

маҳсулотнинг айланмадан чиқарилиши — шахсий истеъмол учун жисмоний шахсга маркировкаланган маҳсулотнинг сотилиши (савдоси), маҳсулотни муомаладан чиқариш (мусодара қилиш), утилизация қилиниши, йўқ қилиниши, йўқотилиши ва аввал Ўзбекистон Республикаси ҳудудида айланмада бўлган маҳсулотнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарига сотилиши, маҳсулотни шахсий эҳтиёжлар учун қўлланилиши ҳамда маҳсулотнинг келажакда айланиши тўхтатилишини кўзлаган бошқа ҳаракатлар;

гуруҳланган қадоқ — маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси томонидан шакллантирилувчи полимер плёнка ёки қоғоз билан ўралган ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш кодига эга бўлган қоғоз тасма билан қопланган ва уни тарқатиш имконияти билан сотилиши керак бўлган маҳсулотлар мажмуи;

импорт қилувчи — Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳсулотларни сотиш мақсадида Ўзбекистон Республикасига маҳсулотларни олиб кирувчи юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;

индивидуал серия рақами — маҳсулот кодига асосан маҳсулотлар бирлигини ёки маҳсулотлар тўплами ёки маҳсулотлар жамланмаси ёки гуруҳланган қадоқни ноёб идентификация қилувчи белгиларнинг кетма-кетлиги;

маркировкалаш ахборот тизими — «Asl belgisi» маҳсулотларни маркировкалаш ва кузатиб бориш миллий ахборот тизими;

маркировка коди — идентификациялаш кодидан ва текшириш кодидан ташкил топган Оператор томонидан шакллантириладиган белгиларнинг ноёб кетма-кетлиги;

идентификациялаш коди — ўзи билан маҳсулот нусхасининг ноёб рақамини тақдим этувчи белгиларнинг кетма-кетлиги;

маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди — ўзи билан мазкур Қоидаларга мувофиқ маҳсулотлар жамланмасини идентификациялаш мақсадлари учун шакллантирилувчи маҳсулотлар жамланмасини нусхасининг ноёб рақамини тақдим этувчи белгилар кетма-кетлиги;

маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш коди — ўзи билан мазкур Қоидаларга мувофиқ маҳсулотлар тўпламини идентификациялаш мақсадлари учун шакллантирилувчи маҳсулотлар тўплами нусхасининг ноёб рақамини тақдим этувчи белгилар кетма-кетлиги;

транспорт қадоғининг идентификациялаш коди — ўзи билан мазкур Қоидаларга мувофиқ шакллантирилувчи транспорт қадоғи нусхасининг ноёб рақамини тақдим этувчи белгилар кетма-кетлиги;

текшириш коди — идентификациялаш коди асосида имито қўшиш тартибида Оператор томонидан шакллантирилган ва уни фискал тўплагич ва (ёки) текшириш кодининг техник воситаларини қўллаш орқали текширишда идентификациялаш кодининг қалбакилаштирилганлигини аниқлашга имкон берувчи белгиларнинг кетма-кетлиги;

маҳсулот коди — маҳсулот номенклатураси бўйича маҳсулотлар тўғрисида ҳаққоний маълумотларнинг ҳисобини юритиш ва сақланишини таъминловчи ахборот ресурсида уларни таърифлашда маҳсулотлар гуруҳида тавсифланувчи ноёб код;

маҳсулотлар жамланмаси — сотиш (савдо) мақсадларида тарқатиб юборилиши керак бўлмаган умумий истеъмол қадоғига бирлаштирилган ва маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш кодига эга бўлган маҳсулотни ўз ичига олувчи ишлаб чиқарувчи томонидан шакллантирилувчи маҳсулотлар мажмуи;

шахсий кабинет — Оператор томонидан белгиланган тартибда маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига ёки давлат бошқарув органига тақдим этилувчи ва Оператор, маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси ва давлат бошқарув органи томонидан қўлланилувчи, Интернет жаҳон ахборот тармоғида Операторнинг расмий веб-сайтида жойлаштирилган ахборот сервиси;

рақамли маркировкаланган маҳсулот — мазкур Қоидалар талабларига риоя этиш билан рақамли идентификациялаш воситалари босиб туширилган ва у ҳақидаги ҳаққоний маълумотлар (жумладан, унга босиб туширилган рақамли идентификациялаш воситалари тўғрисидаги маълумотлар) маркировкалаш ахборот тизимида сақланувчи маҳсулот;

рақамли маркировкаланмаган маҳсулот — рақамли идентификация воситаси билан маркировкаланмаган ва (ёки) бузилган (ўқилмайдиган) рақамли идентификация воситасига эга бўлган ва (ёки) сохта (сохталаштирилган) маркировка кодлари билан маркировкаланган ва (ёки) ушбу Қоидаларнинг (шу жумладан, маркировка кодларини қайта ишлатиш, Оператор томонидан маҳсулотлар айланмасининг бошқа иштирокчисига ва (ёки) бошқа маҳсулотлар гуруҳини маркировкалаш мақсадида берилган маркировка кодларидан фойдаланиш) талабларини бузилган ҳолда маркировкаланган маҳсулотлар;

маркировка — мазкур Қоидаларга мувофиқ идентификациялаш воситасини маҳсулотга ёки унинг қадоғига ёки бошқа моддий ташувчига босиб тушириш;

маҳсулотлар тўплами — маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш кодига эга бўлган ва уни тарқатиш имконияти билан сотилиши керак бўлган умумий истеъмол қадоғи билан бирлаштирилган маҳсулотлар айланмаси иштирокчи томонидан шакллантирилувчи маҳсулотлар йиғиндиси;

маҳсулотлар айланмаси — маҳсулотнинг Ўзбекистон Республикасига олиб кирилиши, ишлаб чиқарилиши, сақланиши, транспортда ташилиши, қабул қилиниши ва бериб юборилиши, жумладан, унинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида сотиб олиниши ва сотилиши;

Оператор — маркировкалаш ахборот тизими яратилишини, ривожлантирилишини, такомиллаштирилишини ва ишлатилишини амалга оширувчи Ўзбекистон Республикасида рўйхатга олинган юридик шахс;

роуминг оператори — марказлашган сақланишни, операторлар орасида узатишни ва электрон ҳисобварақ-фактураларнинг юритилишини таъминловчи юридик шахс;

фискал маълумотлар оператори — онлайн тартибда фискал маълумотларнинг қабул қилиниши, уларга ишлов берилиши ва сақланишини амалга оширувчи Ўзбекистон Республикаси Солиқ қўмитаси ҳузуридаги «Янги технологиялар илмий-ахборот маркази»акциядорлик жамияти;

маҳсулотларнинг қолдиқлари — рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида мажбурий маркировкалашни киритиш тўғрисида қарор қабул қилинган ва шундай мажбурий маркировкалашни киритиш санасига маҳсулотлар ишлаб чиқарилишини ва (ёки) уларнинг айланмасини амалга оширувчи юридик шахслар ва (ёки) якка тартибдаги тадбиркорларнинг эгалигида ва (ёки) ишлатишида ва (ёки) тасарруфида бўлган маҳсулотлар;

қайта маркировкалаш — аввал босиб туширилган рақамли идентификациялаш воситаларининг йўқотилиши ёки шикастланиши муносабати билан мазкур Қоидаларга мувофиқ истеъмол қадоғига ёки ёрлиғига рақамли идентификациялаш воситасини қайта босиб тушириш;

маҳсулотлар каталоги — маркировкаланган маҳсулотлар ҳақидаги маълумотларни каталоглаштириш ва сақлаш учун қўлланиладиган маҳсулотларни маркировкалаш ахборот тизимининг қуйи тизими;

истеъмол қадоғи — маҳсулот билан истеъмолчига келтирилувчи ва гуруҳланган қадоқ ёки транспорт қадоғи функциясини бажармайдиган бирламчи қадоқ (маҳсулот билан бевосита контактда бўлган қадоқ) ёки бирламчи қадоқ ва иккиламчи қадоқларнинг йиғиндиси (бирламчи қадоқдаги маҳсулот жойлаштирилувчи, аммо маҳсулотнинг гуруҳланган қадоқ ёки транспорт қадоғи ҳисобланмайдиган қадоқлар);

ишлаб чиқарувчи — Ўзбекистон Республикасининг солиқ резидентлари ҳисобланувчи ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳсулот ишлаб чиқарилишини ва сотилишини амалга оширувчи юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;

рақамли идентификациялаш воситаси — маҳсулотга, маҳсулот қадоғига ёки бошқа моддий ташувчига босиб тушириш учун мазкур Қоидалар билан шакллантирилувчи икки ўлчамли штрих код кўринишида тақдим этилган машина ёрдамида ўқилувчи шаклдаги маркировкалаш коди;

буюртмаларни бошқариш станцияси — маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси ва маркировкалаш ахборот тизими ўртасида ахборот алмашинуви учун мўлжалланган ва маркировкалаш кодларини олиш ва рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида маркировкалаш тўғрисида маълумотларни маркировкалаш ахборот тизимига узатиш учун дастурий-техник восита;

сервис-провайдер — маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг топшириғи бўйича маркировкалаш кодининг идентификациялаш воситасига ўзгартирилишини ва идентификациялаш воситасининг истеъмол қадоғига ва (ёки) гуруҳланган қадоғига ва (ёки) ёрлиққа ва (ёки) стикерга оператор томонидан тақдим этилувчи дистрибуциянинг, нашрнинг ва валидациянинг дастурий-аппарат мажмуасини қўллаш билан туширилишини ҳамда идентификациялаш воситаларининг валидациясини амалга оширувчи юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;

транспорт қадоғи — агрегациялаш жараёнида истеъмол ёки гуруҳланган қадоқдаги маҳсулотни бирлаштирувчи, жойдан жойга кўчиришда шикастланишдан маҳсулотни ҳимоялаш мақсадида унинг сақланиши ва транспортда ташиш учун қўлланувчи ва мустақил транспорт бирлигини ҳосил қилувчи (жумладан, биринчи даража транспорт қадоғи ҳамда кейинги даража транспорт қадоқлари) қадоқ;

маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари — маҳсулотни айланмага киритувчи, унинг айланмасини ва (ёки) айланмадан чиқарилишини амалга оширувчи Ўзбекистон Республикасининг солиқ резидентлари ҳисобланувчи юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар. Бунда маҳсулотнинг келажакда сотилиши (савдоси) билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда қўллаш учун уни сотиб олувчи ҳамда маҳсулотнинг намуналар бўйича сотилишида ёки масофадан сотиш усулида, жумладан улар билан боғлиқ бўлган хизматлар, жумладан, логистик хизматлар, биржа ва электрон тижоратни ташкил этиш бўйича хизматлар, маҳсулотнинг қайта савдога тайёрлиги, йиғилиши ва ўралиши, берилган маҳсулот ёки кўрсатилган тўлов учун пул маблағларини бир вақтда қабул қилиш билан сотувчининг номидан якуний истеъмолчига маҳсулот етказиб берилишини ташкил этиш маҳсулотни етказиб бериш бўйича агентлик шартномалари, ва (ёки) комиссия шартномалари, ва (ёки) почта хизматлари доирасида хизматлар кўрсатувчи юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлардан ташқари;

ёрлиқ — ёзувлар, тасвирлар, белгилар, рамзлар, бошқа белгиланишлар ва (ёки) уларнинг мажмуаси кўринишида маҳсулот тўғрисидаги маълумотни туширувчи ва қадоққа, жумладан, ёпиштириш йўли билан маҳкамланувчи маълумотни ташувчи;

электрон рақамли имзо — электрон рақамли имзонинг ёпиқ калитини қўллаш билан электрон ҳужжатнинг маълумотларини махсус ўзгартириш натижасида олинган ва электрон рақамли имзонинг очиқ калити ёрдамида электрон ҳужжатдаги маълумотларнинг бузилишлари мавжуд эмаслигини ўрнатиш ва электрон рақамли имзонинг ёпиқ калити эгасини идентификация қилишга имкон берувчи электрон ҳужжатдаги имзо;

электрон ҳужжат — электрон ҳужжатни идентификация қилишга имкон берувчи, электрон ҳужжат реквизитларига эга бўлган электрон шаклда қайд этилган маълумот;

электрон ҳисобварақ-фактура — Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги томонидан белгиланган шакл бўйича расмийлаштирилувчи, электрон ҳисобварақ-фактуралар айланмаси тизими операторлари орқали чиқарилувчи ва олинувчи маҳсулотларнинг (ишларнинг, хизматларнинг) сотилишини ва харид қилинишини тасдиқловчи электрон ҳужжат (жумладан, қўшимча ҳисобварақ-фактура ва тўғриланган ҳисобварақ-фактура);

маҳсулотлар (товарлар ва хизматлар) ягона электрон миллий каталоги — маҳсулот ва хизматларга бириктирилган маҳсулот ва хизматларнинг идентификация кодлари юритиладиган каталог;

маҳсулот ва хизматларнинг идентификация коди (кейинги ўринларда — МХИК) — ҳар бир маҳсулот ва хизматларга бириктириш ҳамда уларни идентификация қилиш учун мўлжалланган 17 хонали рақамдан (ҳарфдан) иборат бўлган ноёб код.

5. Рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида мажбурий маркировка қилиниши керак бўлган маҳсулотлар ишлаб чиқарувчилар ва импорт қилувчилар таркибидан маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари мазкур Қоидаларга мувофиқ:

а) тегишли маҳсулот гуруҳи учун белгиланган давр мобайнида рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида мажбурий маркировка қилиниши керак бўлган маҳсулотлар учун ёки мажбурий маркировка қилиниши керак бўлган маҳсулотларни айланмага киритиш ва (ёки) уларнинг айланмаси ва (ёки) уларни айланмадан чиқариш билан боғлиқ бўлган маҳсулот айланмаси иштирокчиси мажбурияти юзага келган кундан бошлаб 7 календарь кун мобайнида маркировкалаш ахборот тизимидан рўйхатдан ўтади;

б) маркировкалаш ахборот тизимидан рўйхатдан ўтган кундан бошлаб 30 календарь кундан кечиктирмай муддатда хусусий дастурий таъминотни маркировкалаш ахборот тизими билан ўзаро ахборот алмашинувига тайёрлигини таъминлайди ва ўзаро ахборот алмашинувини синовдан ўтказиш учун Операторга ариза юборади;

в) маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтгандан кейин Операторга буюртмаларни бошқариш станцияси ва (ёки) чиқиб кетишни рўйхатдан ўтказиш қурилмаси тақдим этилишига аризани электрон шаклда юборади;

г) хусусий дастурий таъминот маркировкалаш ахборот тизими билан ўзаро ахборот алмашинувига тайёр бўлган кундан бошлаб 60 календарь кундан кам бўлмаган муддатда расмий операторларнинг веб-сайтида жойлаштирилган маҳсулотлар маркировкаси, маҳсулотларни айланмага киритиш, уларни айланмадан чиқариш жараёни билан боғлиқ тартибга асосан хусусий дастурий таъминотни маркировкалаш ахборот тизими билан ўзаро ахборот алмашиш учун синовдан ўтказади;

д) мазкур Қоидаларнинг 4-банди «а» — «г» кичик бандларида кўрсатилган ҳаракатларни амалга оширгандан кейин мазкур Қоидаларга мувофиқ маркировкалаш ахборот тизимига маҳсулотларнинг маркировкаланиши ҳамда маҳсулотларни айланмага киритиш, уларни айланмадан чиқариш тўғрисида маълумотларни киритади.

Рақамли идентификациялаш билан мажбурий маркировка қилиниши шарт бўлган маҳсулот айланмасининг бошқа иштирокчилари ушбу Қоидаларнинг 4-банди «а» — «е» кичик бандларида кўрсатилган ҳаракатларни маркировкалашнинг ўзига хос хусусиятлари билан белгиланган муддатларда тегишли маҳсулот гуруҳларини рақамли идентификациядан ўтказади.

6. Оператор рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида маҳсулотларнинг мажбурий маркировкаланишини жорий қилиш мақсадида қуйидагиларни таъминлайди:

а) маҳсулотлар айланмаси иштирокчиларига буюртмаларни бошқариш станцияларини, буюртмалар чиқиб кетишини рўйхатдан ўтказиш қурилмаларини, бундай асбоб-ускуналарни тақдим этишга (асбоб-ускуналарга киришга) маҳсулотлар айланмаси иштирокчиларидан аризалар олинган кундан бошлаб 90 календарь кундан кеч бўлмаган муддатда мазкур Қоидалар билан кўзда тутилган шартларда тақдим этиш (тақдим этиш остида, жумладан, рақамли маркировкалаш тизимининг инфратузилмасига жойлаштирилган буюртмаларни бошқариш станциясига масофадан кириш тушунилади) (мазкур Қоидаларга ва маҳсулот гуруҳи учун рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида маркировкалашнинг ўзига хос хусусиятларида шундай киришни тақдим этиш зарурати назарда тутилган тақдирда);

б) маркировкалаш ахборот тизими билан ўзаро ахборот алмашинувига тайёрлик тўғрисидаги хабарнома маҳсулотлар айланмаси иштирокчисидан олинган кундан бошлаб 30 календарь кундан кеч бўлмаган муддатда маҳсулотлар айланмаси иштирокчиларининг ва маркировкалаш ахборот тизимининг дастурий таъминоти билан ўзаро ахборот алмашинувини синовдан ўтказишни ташкил этиш;

в) маҳсулотларни рақамли идентификациялаш воситалари билан маркировкалайдиган маҳсулот айланмаси иштирокчиларига маҳсулот айланмаси иштирокчиси Операторга ушбу Қоидаларда назарда тутилган барча маълумотларни тақдим этган тақдирда, рақамли идентификациялаш воситаларини шакллантириш учун зарур бўлган маркировкалаш кодларини тақдим этиш.

7. Маркировкалаш ахборот тизимига маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари томонидан маълумотларнинг тақдим этилиши маълумотларни юборишнинг стандарт протоколлари ва электрон ҳужжатларни (ариза, билдирги, квитанция ва ҳоказолар) алмашиш йўли билан Оператор томонидан ишлаб чиқилган ўзаро ахборот алмашинуви алоқа-техник дастурларининг қўлланилиши билан амалга оширилади, уларнинг шакллари Оператор томонидан белгиланади ва Интернет жаҳон ахборот тармоғида Операторнинг расмий веб-сайтида жойлаштирилади.

Маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан маркировкалаш ахборот тизимига гуруҳланган қадоқ, транспорт қадоғи ёки маҳсулотлар тўплами тўғрисида маълумотларнинг тақдим этилиши маркировкалаш ахборот тизими маълумотлари бўйича шундай гуруҳланган қадоқ, транспорт қадоғи, ёки маҳсулотлар тўплами, ёки мувофиқ тарзда маҳсулотлар жамланмасида сақланувчи истеъмол қадоқлари тўғрисидаги маълумотларни маркировкалаш ахборот тизимига юбориш билан бир хил ҳисобланади.

Маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси томонидан маркировкалаш ахборот тизимига агрегацияланган импорт коди тўғрисида маълумотларнинг тақдим этилиши маркировкалаш ахборот тизимининг маълумотлари бўйича шундай агрегацияланган импорт кодида сақланувчи истеъмол қадоқлари тўғрисида маълумотларни уларга тақдим этилишига тенглаштирилади.

8. Маркировкалаш ахборот тизимига маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари томонидан мазкур Қоидаларнинг талабларига мувофиқ йўналтирилган барча ҳужжатлар ва маълумотлар маркировкалаш ахборот тизимида акс эттирилиши шарт.

9. Оператор қуйидаги асослардан бири мавжуд бўлганда ҳужжатларнинг (жумладан, аризалар, билдиргилар) қабул қилинишини ёки маркировкалаш ахборот тизимига маълумотлар киритилишини маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига рад этади:

а) ҳужжатлар ёки маълумотлар ўрнатилган шаклга мувофиқ келмаганда, нотўғри маълумотларга эга бўлганда ёки мазкур Қоидалар билан кўзда тутилган мажбурий маълумотларни ўз ичига олмаганда;

б) ҳужжатлар ёки маълумотлар имзоланмаганда ёки ушбу ҳужжатлар ва маълумотларни имзолаш учун қонуний ҳуқуқларга ёки ҳужжатларни ёки маълумотларнинг шундай турини имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан имзоланганда;

в) маҳсулот айланмаси иштирокчисига нисбатан юридик шахснинг фаолиятини тугатиш ёки жисмоний шахснинг якка тартибдаги тадбиркор сифатида фаолиятини тугатиш тўғрисида Тадбиркорлик субъектларининг Ягона давлат рўйхатида ёзув мавжуд бўлганда.

г) маҳсулот айланмаси иштирокчиси маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтказилмаган.

10. Маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси у томонидан тақдим этилган ҳужжатларнинг маркировкалаш ахборот тизими томонидан қабул қилинганлиги, ёки унга маълумотларни киритиш, ёки маркировкалаш ахборот тизими томонидан ҳужжатларнинг қабул қилиниши рад этилиши ёки унга қуйидаги маълумотларни сақловчи тегишли билдиргини (квитанцияни) юбориш йўли билан маълумотларни киритиш тўғрисида хабардор қилинади:

а) маҳсулот айланмаси иштирокчиси ҳужжатининг рўйхатдан ўтиш рақами;

б) билдирги (квитанция) рақами;

в) билдирги (квитанция) санаси;

г) маҳсулотнинг идентификациялаш кодлари, маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш кодлари, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш кодлари, ёки агрегацияланган импорт кодлари;

д) маркировкалаш ахборот тизимига ҳужжатларни (маълумотларни) киритиш ёки уларни киритишни рад этиш сабаблари тўғрисида хабар.

11. Мазкур Қоидаларнинг 10-бандида кўрсатилган билдирги (квитанция) маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси томонидан ҳужжатлар тақдим этилганда ёки у томонидан маркировкалаш ахборот тизимига маълумотларни киритган кундан бошлаб 1 календарь кун давомида маркировкалаш ахборот тизимидаги шахсий кабинет ёки электрон почта орқали ўзаро ахборот алмашиш интерфейсларни қўллаш орқали маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига юборилади.

12. Маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси томонидан электрон ҳужжатларнинг тақдим этилиши ёки у томонидан маркировкалаш ахборот тизимига маълумотларнинг киритилиши санаси этиб ҳужжатларни (маълумотларни) қабул қилиш тўғрисидаги билдиргида (квитанцияда) қайд этилган сана тан олинади.

Маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг маркировкалаш ахборот тизимига маълумотларни киритиш бўйича мажбуриятларни бажариши далили маркировкалаш ахборот тизимига маълумотларни киритиш тўғрисидаги билдирги (квитанция) билан тасдиқланади.

Кўрсатиб ўтилган билдиргилар (квитанциялар) маркировкалаш ахборот тизимида автоматик шакллантирилади ва маркировкалаш ахборот тизимига юборилган ҳужжатларнинг (маълумотларнинг) жойлаштирилишида маркировкалаш ахборот тизими ёрдамида маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига электрон ҳужжат шаклида юборилади.

13. Агар мазкур Қоидаларда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, Оператор ариза берувчига ҳамда маҳсулотни ариза берувчидан олган ёки маҳсулотни ариза берувчига топширган маҳсулотлар айланмасининг бошқа иштирокчиларига маркировкалаш ахборот тизимига ўзгартиришларни киритиш тўғрисида, агар бундай ўзгартиришларнинг киритилиши уларнинг манфаатларига тааллуқли бўлса, билдиргини (квитанцияни) мажбурий юбориш билан ҳужжатларни ва маълумотларни олиш кунидан бошлаб 1 календарь кун давомида маркировкалаш ахборот тизимида маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси томонидан тақдим этилган ҳужжатларнинг ва маълумотларнинг жойлаштирилишини таъминлайди.

14. Маркировкалаш ахборот тизимига юборилган маълумотларнинг тўлиқлиги, ҳақиқийлиги ва ўз вақтида юборилиши учун жавобгарлик маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари зиммасига юкланади.

15. Маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтиш учун маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари Оператор билан маркировкалаш ахборот тизимига улаш тўғрисида шартнома тузади, унинг шакли Оператор томонидан белгиланади ва Операторнинг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтига жойлаштирилади.

16. Маркировкалаш ахборот тизимида маҳсулотлар айланмаси иштирокчиларининг рўйхатдан ўтказилиши ва уларга маркировкалаш ахборот тизимида шахсий кабинетга киришга рухсат бериш Операторга электрон шаклда маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари томонидан тақдим этилган маълумотлар асосида Оператор томонидан амалга оширилади.

17. Маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтишни амалга ошириш учун маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни сақловчи юридик шахснинг ёки якка тартибдаги тадбиркорнинг раҳбарининг электрон рақамли имзоси билан имзоланган рўйхатдан ўтиш тўғрисида мазкур Қоидаларга иловада келтирилган шаклда ариза юборади:

а) юридик шахс ҳисобланувчи маҳсулот айланмаси иштирокчисининг номланиши ёки якка тартибдаги тадбиркор ҳисобланувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг фамилияси, исми, отасининг исми (мавжуд бўлганда);

б) маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг фаолият тури (ишлаб чиқарувчи, улгуржи ёки чакана савдо ташкилоти, импорт қилувчи);

в) юридик шахс ҳисобланувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг жойлашган жойи ёки якка тартибдаги тадбиркор ҳисобланувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг яшаш манзили;

г) маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг солиқ тўловчининг идентификация рақами;

д) маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг фамилияси, исми, отасининг исми (мавжуд бўлганда), телефон рақами ва электрон почта манзили;

е) маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси номидан ишончномасиз ҳаракат қилиш ҳуқуқига эга бўлган шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми (мавжуд бўлганда);

ж) маркировкалаш ахборот тизимидан хабарномалар юбориладиган маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг телефони рақами ва электрон почта манзили;

з) Солиқ қўмитаси билан келишган ҳолда Оператор томонидан белгиланган ва Интернет жаҳон ахборот тармоғида Операторнинг расмий веб-сайтида жойлаштирилган бошқа тегишли маълумотлар.

18. Рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризанинг формати Оператор томонидан белгиланади ва Интернет жаҳон ахборот тармоғида Операторнинг расмий веб-сайтида жойлаштирилади.

19. Рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш ва уни текшириш ҳамда бундай текширишнинг натижалари ҳақида ариза берувчини хабардор қилиш ариза қабул қилинган кундан бошлаб 5 иш куни мобайнида Оператор томонидан амалга оширилади.

20. Қуйидагиларга асосан маркировкалаш ахборот тизимида ариза берувчини рўйхатдан ўтказиш рад этилади:

а) рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги ариза имзоланмаган бўлса ёки маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси номидан уни имзолаш ваколатларига эга бўлмаган шахс томонидан имзоланса;

б) электрон рақамли имзо олишда кўрсатилган солиқ тўловчининг идентификация рақами рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризадаги солиқ тўловчининг идентификация рақамига мос келмаса;

в) рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризани имзолаган шахснинг фамилияси, исми ёки отасининг исми (мавжуд бўлганда) рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризада кўрсатилган фамилия, исм, отасининг исмига мос келмаса;

г) тадбиркорлик субъектларининг Ягона давлат рўйхатидаги маълумотларига кўра рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризада кўрсатилган ариза берувчи ҳақида маълумотлар мавжуд бўлмаса, мос келмаса ёки кўрсатиб ўтилган рўйхатда унинг фаолияти тугатилганлиги тўғрисида маълумот мавжуд бўлса;

д) Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ маҳсулотлар айланмаси иштирокчисидан талаб қилинадиган лицензия ёки бошқа рухсат берувчи ҳужжат тўғрисидаги маълумотларнинг мавжуд эмаслиги;

е) рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги ариза Солиқ қўмитаси билан келишилган ҳолда Оператор томонидан белгиланган ва Интернет жаҳон ахборот тармоғида Операторнинг расмий веб-сайтида жойлаштирилган тартибда тайёрланмаслиги, нотўғри маълумотларни сақлаши ёки мазкур Қоидалар билан кўзда тутилган мажбурий маълумотлар мавжуд эмаслиги;

ж) ариза берувчи маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтиб бўлган бўлса.

21. Ушбу Қоидаларнинг 20-бандида кўрсатилган бир ёки бир нечта асослар аниқланганлиги сабабли рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризани текширишнинг натижаси салбий бўлган тақдирда, Оператор ушбу Қоидаларнинг 19-бандида назарда тутилган муддат ичида маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризада кўрсатилган электрон почта манзилига рўйхатдан ўтишни рад етиш тўғрисида хабар юборади.

22. Рўйхатга олиш тўғрисидаги аризани текширишнинг натижаси ижобий бўлган тақдирда, Оператор ушбу Қоидаларнинг 19-бандида назарда тутилган муддатда маҳсулот айланмаси иштирокчисини маркировкалаш бўйича ахборот тизимида рўйхатдан ўтказади, унга шахсий кабинетга кириш ҳуқуқини беради ва рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги аризада кўрсатилган электрон почта манзилига рўйхатдан ўтиш тўғрисида хабар юборади. Маҳсулот айланмасининг турли иштирокчиларини рўйхатдан ўтказиш учун бир хил электрон почта манзилидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.

23. Маҳсулот айланмаси иштирокчиси (ёки ваколатли шахс) электрон рақамли имзодан фойдаланган ҳолда маркировкалаш ахборот тизимининг шахсий кабинетида авторизация қилинади.

24. Ушбу Қоидаларнинг 14-бандига мувофиқ маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтишда маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан кўрсатилган маълумотлар ўзгарган тақдирда, маҳсулот айланмаси иштирокчиси тегишли маълумот ўзгарган кундан бошлаб 3 иш куни ичида Операторга маълумотни ўзгартириш тўғрисида сўров юборади, унинг шакли Оператор томонидан тасдиқланган маркировкалаш ахборот тизимининг дастурий таъминотида, шу жумладан, шахсий кабинетдан фойдаланган ҳолда Операторнинг Интернет жаҳон ахборотдаги расмий веб-сайтида жойлаштирилади.

25. Оператор маҳсулот айланмаси иштирокчиси маълумотни ўзгартириш тўғрисида сўров юборган кундан бошлаб 5 иш кунидан кўп бўлмаган муддат ичида маркировкалаш ахборот тизимидаги ўзгартирилган маълумотларни ва уларнинг ўзгаришини текширади, маҳсулот айланмаси иштирокчисига маълумотларнинг ўзгариши тўғрисида тегишли хабарномани ёки рад этиш сабабларини кўрсатиб, бундай маълумотни ўзгартириш мумкин эмаслиги тўғрисида хабарнома юборади.

26. Маҳсулот айланмаси иштирокчиси ушбу Қоидаларнинг 17-бандига мувофиқ маркировкалаш бўйича ахборот тизимида рўйхатдан ўтаётганда маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан кўрсатилган маълумотларни қуйидаги сабабларга кўра ўзгартиришни рад этади:

а) маълумотни ўзгартириш тўғрисидаги сўров маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан имзоланмаган ёки имзолаш ваколатига эга бўлмаган шахс томонидан имзоланган бўлса;

б) электрон рақамли имзони олишда кўрсатилган солиқ тўловчининг идентификация рақами маълумотни ўзгартириш тўғрисидаги сўровда солиқ тўловчининг идентификация рақамига мос келмаса;

в) маълумотни ўзгартириш тўғрисидаги сўровни имзолаган шахснинг фамилияси, исми ёки отасининг исми (агар мавжуд бўлса) маълумотни ўзгартириш тўғрисидаги сўровда кўрсатилган фамилия, исм ёки отанинг исмига мос келмаса;

г) маълумотни ўзгартириш тўғрисидаги сўровда тадбиркорлик субъектларининг ягона давлат реестрида ёки кўрсатилган реестрда келтирилган маҳсулот айланмасининг иштирокчисига оид маълумотларнинг йўқлиги ёки номувофиқлиги, унинг фаолияти тугатилганлиги тўғрисида ёзув мавжуд бўлса;

д) маҳсулот айланмаси иштирокчисининг лицензияси ёки бошқа рухсат берувчи ҳужжати борлиги тўғрисида маълумот етишмаслиги (Ўзбекистон Республикаси қонунларида назарда тутилган ҳолларда);

е) маълумотни ўзгартириш тўғрисидаги тақдим этилган сўров Оператор томонидан белгиланган форматни бузган ҳолда тайёрланган ёки нотўғри маълумотни ўз ичига олган бўлса.

27. Маркировкалаш ахборот тизимида муомалага киритилганлиги, рақамли идентификациялаш йўли билан мажбурий маркировка қилиниши керак бўлган маҳсулотларнинг айланмаси ва муомаладан чиқарилиши тўғрисидаги маълумотларни жойлаштириш учун уларни маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтказиш маҳсулот айланмаси иштирокчилари томонидан Операторга электрон шаклда тақдим этилган маълумотлар асосида амалга оширилади.

28. Маҳсулотларни рўйхатга олиш ахборот ёрлиғи тизимининг «Маҳсулотлар каталоги» тизими остида (кейинги ўринларда — маҳсулот каталоги) маҳсулот айланмасининг қуйидаги иштирокчилари томонидан амалга оширилади:

а) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳсулотларни ишлаб чиқаришда — бундай маҳсулотларни ишлаб чиқарувчи томонидан (шу жумладан, шартномавий ишлаб чиқариш ҳоллари);

б) маҳсулотларни Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида ишлаб чиқаришда — бундай маҳсулотларни импорт қилувчи томонидан (Ўзбекистон Республикаси чегарасини кесиб ўтгунча);

в) якка тартибдаги тадбиркор бўлмаган жисмоний шахслардан маҳсулот айирбошлаш иштирокчиси бўлганида, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида комиссия шартномалари бўйича маҳсулотлар — комиссионер томонидан;

г) маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан кейинчалик уларни Ўзбекистон Республикаси ҳудудида сотиш (реализация қилиш) билан боғлиқ бўлмаган мақсадлар учун сотиб олган маҳсулотларни қайтаришда — маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан маҳсулотларни муомалага киритишда;

д) агар маҳсулот айланмаси иштирокчисининг ушбу турдаги маҳсулотларни рақамли идентификациялаш воситалари билан мажбурий маркировкалаш бошланган кундан бошлаб муомаладаги маҳсулотларнинг рақамли идентификациялаш йўли билан белгиланмаган қолдиқлари бўлса, сотиш (реализация қилиш) шарти билан — маҳсулот айланмасининг ушбу маҳсулот айланишини амалга оширувчи иштирокчиси.

29. Маҳсулотларни маркировкалаш ахборот тизимидан рўйхатга ўтказишда маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан маҳсулотлар каталогига қуйидаги маълумотлар киритилади:

а) солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) маҳсулот коди (халқаро GS1 ассоциацияси қоидаларига мувофиқ маҳсулотга берилган логистик бирликларнинг бухгалтерия коди);

в) маҳсулотнинг номланиши;

г) маҳсулотлар (ишлар, хизматлар)нинг Ўзбекистон Республикаси иқтисодий фаолият турлари бўйича статистик таснифлагич коди;

д) Ўзбекистон Республикаси ташқи иқтисодий фаолиятининг маҳсулот номенклатураси коди;

е) маҳсулотларнинг глобал классификатордаги коди (Global Product Classification, GPC);

ж) товар белгиси, товар келиб чиққан жой номи, географик кўрсаткич ва саноат намунаси (мавжуд бўлса);

з) экспорт / реэкспорт мамлакати томонидан белгиланган тартибда ва шаклда ваколатли орган томонидан берилган сертификатга мувофиқ маҳсулотлар ишлаб чиқарилган мамлакат; Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилган маҳсулотларга нисбатан — маҳсулотларнинг Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилганлиги тўғрисида кўрсаткич;

и) қадоқ тури;

к) қадоқнинг материали;

л) техник регламент рақами (стандарт бўйича);

м) маҳсулотнинг истеъмол тавсифи;

н) қадоқлашнинг вазни ва ўлчамлари;

о) маҳсулотнинг турли хил бурчакдаги фотосуратлари;

п) Солиқ қўмитаси билан келишган ҳолда Оператор томонидан белгиланган ва Интернет жаҳон ахборот тармоғида Операторнинг расмий веб-сайтида жойлаштирилган бошқа тегишли маълумотлар.

30. Маркировкалаш ахборот тизимида гуруҳланган қадоқлар, транспорт қадоқлари, маҳсулотлар тўплами ва маҳсулотлар тўпламини рўйхатдан ўтказиш учун маҳсулот айланмаси иштирокчиси маҳсулотлар каталогига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) гуруҳланган қадоқ, ёки транспорт қадоғи, ёки маҳсулотлар тўплами;

б) бириктирилган маҳсулотнинг коди;

в) маҳсулотнинг номи;

г) вазн ва ўлчам хусусиятлари;

д) турли бурчаклардан фотографик тасвирлар;

е) Оператор томонидан аниқланган ва Операторнинг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтида жойлаштирилган бошқа маълумотлар.

31. Маркировкалаш ахборот тизимидаги маҳсулотларни, гуруҳли қадоқларни, транспорт воситаларини, маҳсулотларнинг тўпламини, маҳсулотларнинг тўпламини рўйхатдан ўтказиш тўғрисидаги маълумотларни текширишнинг натижаси ижобий бўлган тақдирда, бундай маълумотлар тақдим этилган кундан бошлаб 5 (беш) иш куни ичида маҳсулотларни рўйхатдан ўтказиш, ёки гуруҳли қадоқлаш, ёки транспорт воситаларини рўйхатдан ўтказиш амалга оширилади, ёки маҳсулотлар тўплами, ёки маҳсулотлар тўплами ва талабнома берувчига хабарнома (квитанция) юборилади.

32. Маҳсулотларни маркировкалаш икки ўлчовли штрих-код шаклида рақамли идентификациялаш воситасини қўллаш учун мўлжалланган рақамли идентификациялаш воситасини (маркировка кодини машинада ўқиладиган шаклда) маҳсулотга, маҳсулотнинг қадоқлаш жойига ёки бошқа ахборот ташувчисига шакллантириш ва қўллаш орқали амалга оширилади.

33. Рақамли идентификациялаш воситаси 4 та маълумот гуруҳини ўзида жамлаган маркировка кодини ўз ичига олади, улардан биринчи ва иккинчи гуруҳлар истеъмолчилар пакетининг идентификациялаш кодини, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш кодини, ёки маҳсулот тўпламининг идентификациялаш кодини, ёки маҳсулот тўпламининг идентификациялаш кодини, шунингдек, учинчи ва тўртинчи гуруҳ шаклларини ўз ичига тасдиқлаш кодини олади, бунда:

биринчи маълумотлар гуруҳи маҳсулот кодини ўз ичига олади ва Оператор томонидан ушбу Қоидаларнинг 5-бобига мувофиқ маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан киритилган маълумотлар асосида ишлаб чиқилади;

маълумотларнинг иккинчи гуруҳи маҳсулот бирлигининг индивидуал серия рақамини ўз ичига олади ва Оператор ёки маҳсулот айланмасининг иштирокчиси томонидан генерация қилинади;

учинчи маълумотлар гуруҳи тасдиқлаш калитининг идентификаторини ўз ичига олади ва Оператор томонидан яратилади;

тўртинчи маълумотлар гуруҳи тасдиқлаш кодини ўз ичига олади ва Оператор томонидан тақлид ҳимояси воситаларидан фойдаланган ҳолда генерация қилинади.

34. Рақамли идентификациялаш воситалари қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:

ИСО/МЭК 16022:2006 халқаро стандартига мувофиқлиги «Ахборот технологиялари. Автоматик идентификациялаш ва маълумотларни йиғиш технологиялари. Data Matrix штрих-кодининг симбологияси» (ISO/IEC 16022:2006 «Information technology — Automatic identification and data capture techniques — Data Matrix bar code symbology specification»);

хатоларни аниқлаш ва тузатиш функцияси DataMatrix ECC200 га тенг ёки ундан яхшироқ;

ASCII кодлашдан фойдаланиш;

рақамли идентификаторнинг тахмин қилиш эҳтимоли жуда кам бўлиши, яъни барча ҳолларда 10000 дан 1 дан кам бўлиши керак.

35. Рақамли идентификациялаш орқали маҳсулотларни маркировкалаш мақсадида маҳсулот айланмасининг иштирокчиси Операторга маркировкалаш кодларини олиш учун ариза юборади. Ушбу аризалар буюртмаларни бошқариш станциясидан фойдаланган ҳолда маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан юборилади.

36. Маркировка кодларини олиш учун маҳсулот айланмасининг иштирокчиси Оператор билан маркировкалаш кодларини тақдим этиш бўйича шартнома тузади, унинг стандарт шакли Оператор томонидан тасдиқланади ва Операторнинг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтига жойлаштирилади.

Бунда маркировка кодларини тақдим этиш юзасидан хизматлар кўрсатиш учун ягона тўловлар маҳсулот айланмасининг иштирокчиси хорижий ишлаб чиқарувчи ташкилотнинг ваколатхоналари томонидан миллий валютада Оператор билан тузилган шартнома асосида амалга оширилиши мумкин.

Оператор томонидан тақдим этилаётган маркировка кодлари учун тўлов ушбу кодлар бевосита маҳсулотга ёпиштирилган вақтда ундирилади.

37. Белгилаш кодларини олиш учун ариза маҳсулот коди ва маркировкалаш кодлари сони тўғрисидаги маълумотларни, шунингдек, Оператор томонидан аниқланган ва Операторнинг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтида жойлаштирилган бошқа маълумотларни ўз ичига олиши керак. Белгиланган дастур ёрлиқланадиган маҳсулотларга берилиши режалаштирилган ноёб идентификациялаш кодларини ўз ичига олиши мумкин. Агар бундай идентификациялаш кодлари маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан шу каби аризада кўрсатилмаган бўлса, улар Оператор томонидан тақдим этилади, бу уларнинг ўзига хослигини кафолатлайди.

38. Агар қуйидаги талаблардан бири бузилган бўлса, Оператор маркировкалаш кодларини беришни рад этади:

а) ариза ушбу Қоидаларнинг 37-бандида назарда тутилган талабларга жавоб бермаса;

б) маҳсулот айланмаси иштирокчиси маркировкалаш бўйича ахборот тизимида рўйхатдан ўтмаган бўлса;

в) маркировкалаш ахборот тизимида буюртмаларни бошқариш станцияси ҳақида маълумот мавжуд бўлмаган ҳолда маркировкалаш кодларини олиш учун ариза юборилган бўлса;

г) аризада кўрсатилган маҳсулотнинг идентификациялаш коди, ёки маҳсулот тўпламининг идентификациялаш коди, ёки маҳсулот тўпламининг идентификациялаш коди, ёки транспорт пакетининг идентификациялаш коди олдин маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтган бўлса;

д) маҳсулот коди маркировкалаш маълумот тизимида рўйхатдан ўтмаган бўлса.

39. Маркировкалаш коди идентификациялаш кодини яратиш ва тасдиқлаш кодини яратиш орқали ҳосил бўлади. Яратилган маркировкалаш кодлари Оператор томонидан буюртмаларни бошқариш станциясидан фойдаланган ҳолда маҳсулот айланмаси иштирокчиларига тақдим этилади.

Маркировкалаш ахборот тизими маркировкалаш кодини қайта ишланиб шакллантирилишига (генерация) йўл қўймайди.

Маркировкалаш ахборот тизимида қуйидаги маркировкалаш кодлари ҳолатлари рўйхатдан ўтказилади:

эмитирланган (буюртма қилинган) — маркировкалаш коди маҳсулот айланмаси иштирокчиси буюртмаси асосида яратилган (генерация қилинган);

қўлланган — маркировкалаш коди маҳсулот айланмаси иштирокчисига унинг буюртмаси асосида тақдим этилган (ёки маркировкалаш коди асосида рақамли идентификациялаш воситаси қўлланганлиги тўғрисида маълумот қабул қилинган);

айланмада — маркировкалаш коди маҳсулот айланмасига киритилган;

ҳисобдан чиқариш — фискал бўлмаган сабабларга асосан маркировкалаш коди айланмадан чиқарилган (назоратдан олинган);

айланмадан чиқарилган (сотилган) — фискал сабабларга асосан маркировкалаш коди айланмадан чиқарилган (назоратдан олинган);

айланмада, айланмага қайта киритилган — маркировкалаш коди маҳсулот айланмасига фискал сабабларга асосан қайта киритилган;

агрегацияси бузилган — гуруҳланган ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш коди бекор қилинган.

40. Оператор маҳсулот айланмаси иштирокчисига белгиланган ариза рўйхатдан ўтган пайтдан бошлаб 4 соатдан кечиктирмай маркировкалаш кодларини олиш учун тақдим этилган аризага мувофиқ хабар юборади.

41. Маҳсулот айланмасининг иштирокчиси маркировкалаш кодларини рақамли идентификациялаш воситаларига айлантиришни ва маҳсулотларга қўлланилишини, маҳсулотларни қадоқлашни ёки рақамли идентификациялаш воситаларини қўллаш учун мўлжалланган бошқа моддий ташувчини таъминлайди ва Операторга буюртмаларни бошқариш станцияси орқали маркировкалаш кодларини қўллаш тўғрисидаги ҳисоботни юборади.

Маркировка коди маҳсулотнинг ҳар бир бирлиги (нусхаси) учун ягона ҳисобланади. Маркировка кодларини қайта ишлатишга, Оператор томонидан маҳсулот айланмасининг бошқа иштирокчисига берилган ва (ёки) бошқа маҳсулотлар гуруҳини маркировкалаш мақсадида берилган маркировка кодларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.

Фойдаланилмаган маркировка кодлари учун амалга оширилган тўловлар Оператор томонидан янги маркировка кодлари тақдим этилишида ҳисобга олинади.

42. Ушбу Қоидаларнинг 41-бандида белгиланган муддат ҳисобланган маҳсулот айирбошлаш қатнашчиси томонидан маркировкалаш кодлари қабул қилинган сана Оператор томонидан маҳсулот айланмаси иштирокчисининг маҳсулот айланмасида буюртма қилинган маркировкалаш кодлари тақдим этилганлиги тўғрисида хабарнома юборилган сана ҳисобланади. Оператор кўрсатилган хабарномани маҳсулот айланмаси иштирокчисига ушбу хабарномани жойлаштириш санасини кўрсатган ҳолда маҳсулот айланмаси иштирокчисининг шахсий ҳисобварағига ахборот ёрлиғи тизимига жойлаштириш орқали юборади.

Маркировкалаш ахборот тизимида мурожаатнинг санаси ва вақти кўрсатилган ҳолда рақамли идентификациялаш воситаларини қўллаш тўғрисидаги маълумотлар рўйхатдан ўтказилади.

43. Рақамли маркировкаланиши (шу жумладан, уларга қўлланиладиган рақамли идентификациялаш воситалари тўғрисида) маълумотларини маркировкалаш ахборот тизимига тақдим этилмаган ёки ушбу Қоидалар билан белгиланган талабларини бузган ҳолда маълумотларни ўтказилган маҳсулотлар, рақамли маркировкаланмаган маҳсулотлар деб ҳисобланади.

44. Оператор маҳсулот айланмаси иштирокчиларини буюртмаларни бошқариш станциялари билан уларни тўғридан-тўғри узатиш ёки маркировкалаш ахборот тизимининг инфратузилмасида жойлашган буюртмаларни бошқариш станцияларига масофадан туриб таъминлаш орқали жиҳозлайди.

Буюртмаларни бошқариш станцияларини тақдим этиш усулини танлаш тўғрисидаги қарор тегишли Оператор гуруҳи учун рақамли идентификациялаш воситалари билан маркировкалашнинг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда Оператор томонидан қабул қилинади.

45. Рақамли идентификациялаш воситаларини маҳсулотларга, маҳсулотларнинг қадоқланишига ёки рақамли идентификациялаш воситаларини қўллаш учун мўлжалланган бошқа моддий ташувчига елимлаш:

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳсулот ишлаб чиқариладиган бўлса, маҳсулот ишлаб чиқариладиган ёки сақланадиган жойларда;

бошқа давлатлардан Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси давлат чегарасидан ўтмасдан, бошқа давлатларнинг ҳудудида ёки божхона омбори ҳудудида ёхуд шартли чиқариб юборилган товарлар импорт қилувчи томонидан белгиланган омборда «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимига расмийлаштирилгунга қадар амалга оширилади.

46. Олдиндан уни кейинчалик сотиш билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда сотиб олинган, шунингдек, олдин олиб қўйилган, хатлов қилинган, мусодара қилинган ёки бошқа йўл билан давлат даромадига айланган маҳсулотларни сотиш тўғрисида қарор қабул қилган юридик ва якка тартибдаги тадбиркор, Ўзбекистон Республикаси қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бажарилмаган мажбуриятлар ҳисобига маркировкаланмаган маҳсулотларни рақамли идентификациялаш воситалари билан уларни учинчи шахсларга сотишдан олдин маркировкалашни таъминлаши шарт.

Комиссия агенти ушбу маҳсулотларни сотишга таклиф қилишдан олдин маркировкаланмаган маҳсулотлар комиссия шартномалари бўйича якка тартибдаги тадбиркор бўлмаган шахслардан сотиш учун қабул қилинган рақамли идентификациялаш воситалари (шу жумладан, маҳсулотлар тўплами) билан маркировкаланишини таъминлаши шарт.

47. Рақамли идентификациялаш воситаси рақамли идентификациялаш воситасини маҳсулотлардан, маҳсулотларни қадоқлашдан ёки рақамли идентификациялаш воситасини қўллаш учун мўлжалланган бошқа моддий ташувчидан ажратишга имкон бермайдиган усул ёрдамида қўлланилиши керак.

Агар маҳсулотлар тўплами шакллантирилган бўлса, рақамли идентификациялаш воситаси маҳсулотларнинг тўпламига ёки бундай истеъмол қадоқларида жойлашган ёрлиққа, шунингдек, ушбу маҳсулот тўпламининг бир қисми бўлган маҳсулотнинг истеъмол қадоқларига ёки бундай истеъмол қадоқларида жойлашган ёрлиққа қўлланилади.

Агар маҳсулотлар тўплами шакллантирилган бўлса, рақамли идентификациялаш воситаси маҳсулотларнинг истеъмол пакетига ёки маҳсулотларнинг бундай истеъмол қадоқларида жойлашган ёрлиққа қўлланилади.

48. Рақамли идентификациялаш воситаси билан ёрлиқни шаффоф қоплаш плёнкасида ёки бошқа ташқи қоплаш материалида жойлаштиришга рухсат берилади. Бундай ҳолда, рақамли идентификациялаш воситалари рақамли идентификациялаш воситаларини ўқиш ва таниб олишга тўсқинлик қиладиган бошқа маълумотлар билан қопланмаслиги керак.

49. Маҳсулотлар айланмасининг иштирокчилари маҳсулотларни масофадан (савдо шохобчаларидан) сотиш учун маҳсулот ҳақидаги маълумотни, жумладан, унинг тавсифи, тасвири ва нархини Интернет жаҳон ахборот тармоғида (Интернет-дўконларда), каталогларда, буклетларда ва бошқа оммавий офертани ўз ичига олган электрон ва босма материалларда жойлаштириш ҳуқуқига эга, шунингдек, аванс тўловлари ёки маҳсулотлар учун олдиндан тўловларни қабул қилиш орқали охирги истеъмолчилар билан масофадан сотиш орқали чакана савдо-сотиқ шартномаларини тузиш мумкин. Маҳсулотлар айланмага киритилишидан олдин тузилган масофавий чакана савдо-сотиқ шартномаси асосида охирги истеъмолчига маҳсулотларни етказиб беришга маҳсулотларни айланмага киритгандан кейингина йўл қўйилади.

49¹. Маркировкалаш ахборот тизимига идентификация воситалари ёрдамида мажбурий рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотлар тўғрисида батафсил маълумотлар белгиланган тартибда киритилмаган тақдирда, ушбу маҳсулотлар учун маҳсулотлар (товарлар ва хизматлар) ягона электрон миллий каталогида тегишли МХИКлари яратилмайди. Бунда Солиқ қўмитаси томонидан маркировкалаш ахборот тизимига тегишли маълумотлар киритилмаган маҳсулотларни МХИКларидан тадбиркорлик субъектлари томонидан электрон ҳисобварақ-фактураларда ва назорат-касса техникалари чекларида фойдаланиш имконияти чекланади.

Рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотлар айланмасининг иштирокчилари (ишлаб чиқарувчи ва импорт қилувчи, чакана ёки улгуржи савдоси билан шуғулланувчи корхоналар, шу жумладан, маркетплейслар) томонидан ушбу маҳсулотлар реализация қилинганда, электрон ҳисобварақ-фактураларда ва назорат-касса техникалари чекларида тегишли (рақамли маркировкаланадиган) МХИКлари танланиши талаб қилинади.

Рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотлар воситачилик ва (ёки) агентлик шартномалари доирасида реализация қилинганда, электрон ҳисобварақ-фактураларда ва (ёки) назорат-касса техникалари чекларида маркировка кодлари тўғрисидаги маълумотларни акс эттириш мажбурияти комиссионер зиммасига юкланади.

50. Ишлаб чиқарувчилар маҳсулотларни сотиш (савдо) учун таклиф қилишдан олдин, шу жумладан, уларни сотиш (савдо) жойида намойиш этишдан олдин, уларнинг намуналарини намойиш қилиш учун (маҳсулотларни масофадан сотишда улар ҳақида маълумот бериш бундан мустасно), маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) ишлаб чиқарилган сана;

б) ишлаб чиқарувчи солиқ тўловчининг идентификация рақами;

в) Ўзбекистон Республикаси ташқи иқтисодий фаолиятининг маҳсулот номенклатураси коди;

г) маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш коди;

д) ишлаб чиқариш буюртмасининг тури (ўзи ишлаб чиқарган, шартномавий ишлаб чиқариш);

е) маҳсулот мулкдори бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами (шартномавий ишлаб чиқарилган тақдирда);

ж) маҳсулотнинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат тури, бундай ҳужжатнинг рақами ва санаси (техник тартибга солиш соҳасида норматив ҳужжатлар талабларида маҳсулотнинг мувофиқлигини тасдиқлаш тўғрисида талаблар мавжуд бўлган тақдирда);

з) маҳсулот мулкдорига шартномавий ишлаб чиқариш доирасида ишлаб чиқарилган маҳсулотни бериб юбориш тўғрисидаги маълумотлар қуйидагиларни ўз ичига олади:

маҳсулот мулкдори бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

маҳсулот мулкдорига ишлаб чиқарувчи томонидан маҳсулотнинг бериб юборилишини тасдиқловчи дастлабки ҳужжатнинг реквизитлари;

маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш коди;

и) шартномавий ишлаб чиқариш доирасида ишлаб чиқарилган маҳсулотнинг сотилиши тўғрисидаги маълумотлар қуйидагиларни ўз ичига олади:

маҳсулот мулкдори бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

маҳсулот мулкдорига ишлаб чиқарувчи томонидан маҳсулотнинг бериб юборилишини тасдиқловчи дастлабки ҳужжатнинг реквизитлари;

маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш коди;

к) Солиқ қўмитаси билан келишилган ҳолда Оператор томонидан белгиланган ва Операторнинг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтида жойлаштирилган бошқа тегишли маълумотлар.

51. Якка тартибдаги тадбиркор ҳисобланмаган жисмоний шахслардан олинган маҳсулотларни сотишни (савдосини) амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари (аввал истеъмолчилар томонидан сотиб олинган ва улар томонидан қайтариб берилган маҳсулотлар бундан мустасно), ушбу маҳсулотни сотувга (савдога) таклиф қилингунича, жумладан, унинг сотилиш (савдо) жойига жойлаштирилгунча, унинг намуналари намойишга чиқарилгунича (маҳсулотларнинг масофавий усулда сотилишида улар тўғрисидаги маълумотларни тақдим этиш бундан мустасно) маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) кўрсатилган маҳсулотнинг айланмасини амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш коди;

в) Солиқ қўмитаси билан келишилган ҳолда Оператор томонидан белгиланган ва Операторнинг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтида жойлаштирилган бошқа тегишли маълумотлар.

52. Маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари, зарурат бўлганда, рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида мажбурий маркировкалаш жорий қилиниши санасига сотилмаган маҳсулотларнинг ҳар бир бирлигига нисбатан қуйидаги маълумотларни маркировкалаш ахборот тизимига киритади:

а) маҳсулотларнинг айланмага киритилишини амалга оширувчи маҳсулот айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш коди;

в) маҳсулотларга божхона юк декларациясини рўйхатга олиш рақами ва санаси (Ўзбекистон Республикасига олиб кирилган маҳсулотлар учун).

53. Импорт қилувчилар эркин муомалага чиқариш (импорт) божхона режимига мувофиқ маркировкаланган маҳсулотни чиқаргандан сўнг ва маркировкаланган маҳсулотни сотиш (реализация) учун таклиф қилишдан олдин, шу жумладан, уни сотиш (реализация) жойида намойиш этишдан, унинг намуналарини намойиш қилишдан олдин (маҳсулотларни масофадан сотишда улар ҳақида маълумот бериш бундан мустасно) қуйидагиларни маркировкалаш ахборот тизимига тақдим этадилар:

а) импорт қилувчи бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) божхона юк декларациясида акс эттирилган агрегацияланган импорт коди;

в) маҳсулотларнинг божхона юк декларациясини рўйхатга олиш санаси;

г) маҳсулотларнинг божхона юк декларациясини рўйхатдан ўтказиш рақами;

д) маҳсулотнинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат тури, бундай ҳужжатнинг рақами ва санаси (техник тартибга солиш соҳасида норматив ҳужжатлар талабларида маҳсулотнинг мувофиқлигини тасдиқлаш тўғрисида талаблар мавжуд бўлганда);

е) Солиқ қўмитаси билан келишган ҳолда Оператор томонидан белгиланган ва Операторнинг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтида жойлаштирилган бошқа тегишли маълумотлар.

54. Маҳсулотларни «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимига расмийлаштириш учун импорт қилувчилар божхона юк декларациясида маҳсулотларнинг идентификациялаш кодларини ёки агрегацияланган импорт кодини кўрсатиши мумкин. Агрегацияланган импорт коди импорт қилувчининг талабномаси бўйича Оператор томонидан шакллантирилади, унда мазкур Қоидаларнинг 55-бандига биноан маълумотлар кўрсатилади.

Маҳсулотларни ички истеъмолга чиқариш (импорт) ёки қайта импорт қилиш мақсадида божхона тартиб-таомилидан ўтиш учун маҳсулот айланмаси иштирокчилари юкларнинг божхона декларациясида агрегацияланган импорт кодини кўрсатади. Агрегацияланган импорт коди импорт қилувчининг талабномаси бўйича Оператор томонидан шакллантирилади, унда мазкур Қоидаларнинг 55-бандига биноан маълумотлар кўрсатилади.

55. Агрегацияланган импорт кодини олиш мақсадида маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) агрегацияланган импорт кодларига киритилиши лозим бўлган маҳсулот идентификациялаш кодлари, ва (ёки) маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш кодлари, ва (ёки) маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш кодлари, ва (ёки) гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки транспорт қадоқларининг идентификациялаш кодлари рўйхати.

56. Агрегацияланган импорт коди Оператор томонидан шакллантирилади ва маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақамини ва тақдим этишнинг ихтиёрий тартиби бўйича Оператор томонидан тузиладиган маҳсулотлар мажмуасининг индивидуал серия рақамини ўз ичига олади.

57. Маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари, зарурат бўлганда, маҳсулотлар жамланмаси шакллантирилиши амалиётини амалга оширади ва маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди.

58. Маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари, зарурат бўлганда, маҳсулотлар тўплами шакллантирилиши амалиётини амалга оширади ва маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш коди;

в) маҳсулотлар тўпламига кирган маҳсулотларнинг идентификациялаш кодлари рўйхати.

59. Маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари, зарурат бўлганда, агрегациялаш амалиётини амалга оширади ва маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) қуйидаги маълумотларни топшириш орқали гуруҳланган қадоққа агрегациялаш амалиётини бажариш натижаси:

гуруҳланган қадоққа маҳсулот қадоғини амалга оширган маҳсулот айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

ишлаб чиқариш буюртмасининг тури (ўзи ишлаб чиқарган, шартномавий ишлаб чиқариш);

маҳсулот мулкдори бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами (шартномавий ишлаб чиқариш ҳолатида);

гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш кодлари рўйхати, уларнинг ҳар бири учун тегишли гуруҳланган қадоққа жойлаштирилган истеъмол қадоғининг идентификациялаш кодлари рўйхати кўрсатилади;

б) қуйидаги маълумотларни тақдим этиш орқали биринчи босқич транспорт қадоғига агрегациялаш амалиётини бажариш натижаси:

биринчи босқич транспорт қадоғига маҳсулот қадоғини амалга оширган маҳсулот айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

ишлаб чиқариш буюртмасининг тури (ўзи ишлаб чиқарган, шартномавий ишлаб чиқариш);

маҳсулот мулкдори бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами (шартномавий ишлаб чиқариш ҳолатида);

биринчи босқич транспорт қадоғининг идентификациялаш кодлари рўйхати, уларнинг ҳар бири тегишли транспорт қадоғига жойлаштирилган маҳсулотларни идентификациялаш кодлари, маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш кодлари рўйхати кўрсатилади;

в) қуйидаги маълумотларни тақдим этиш орқали ҳар бир кейинги босқични агрегациялаш амалиётини бажариш натижаси:

ҳар бир кейинги босқич транспорт қадоғига қадоқни амалга оширган маҳсулот айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

юқори турувчи босқич транспорт қадоғининг идентификациялаш кодлари рўйхати, уларнинг ҳар бири учун тегишли транспорт қадоғига жойлаштирилган транспорт қадоғининг идентификациялаш кодлари рўйхати кўрсатилади;

Айрим турдаги маҳсулотларни идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш хусусиятларида мажбурий рақамли маркировка қилинадиган маҳсулотларни ишлаб чиқаришда ва (ёки) импорт қилишда агрегациялаш тартибини бажариш мажбурияти белгиланиши мумкин.

60. Транспорт қадоғининг идентификациялаш коди бир ўлчамли штрих код кўринишида Давлатлараро ГОСТ ISO 15394-2013 «Ўрам. Юклаб жўнатиш, транспортда ташиш ва қабул қилиш учун ёрлиқларда штрих коднинг чизиқли белгилари ва икки ўлчамли белгилар. Умумий талаблар» стандартига мувофиқ тақдим этилади.

Транспорт қадоғи идентификациялаш кодининг таркиби транспорт қадоғига маҳсулотни агрегацияланишни амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси томонидан унинг ноёблигини таъминлаш шарти билан белгиланади.

61. Транспорт қадоғи тарқатиб юборилиши амалиётини амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

транспорт қадоғининг тарқатиб юборилишини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

тарқатиб юборилиши керак бўлган транспорт қадоғининг идентификациялаш кодлари рўйхати.

62. Маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари томонидан маркировкалаш ахборот тизимига маҳсулотлар ёки маркировкалаш ахборот тизимининг маълумотлари бўйича транспорт қадоғида бўлган маҳсулотлар тўплами қисмининг айланмаси ёки маҳсулотнинг айланмадан чиқарилиши тўғрисидаги маълумотлар тақдим этилганда, маркировкалаш ахборот тизимида маҳсулотнинг бундай қадоқлардан чиқариб олинган, жойлаштиришнинг анча юқори даражадаги барча қадоқларининг тарқатилиши автоматик тарзда рўйхатга олинади.

63. Биринчи босқичдаги транспорт қадоғи доирасида маҳсулот олиб қўйилиши ёки қайтадан тахланиши бўйича амалиётларни ёки кейинги босқич транспорт қадоғининг олиб қўйилиши ёки қайтадан тахланиши бўйича амалиётларни амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

олиб қўйиш ёки қайта тахлаш бўйича амалиётни амалга оширган маҳсулот айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

амалиёт тури (қайта тахлаш, олиб қўйиш);

маҳсулотларнинг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш кодлари, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш кодлари рўйхати.

64. Биринчи ёки кейинги босқичдаги транспорт қадоғининг идентификациялаш коди бекор қилиниши, фақат олиб қўйиш ёки қайта тахлаш амалиёти ўтказилиши натижалари бўйича уларда биринчи босқичдаги транспорт қадоқлари ёки истеъмол қадоқлари қолмаган тақдирда амалга оширилади.

65. Маҳсулотлар тўпламларини тарқатиш амалиётини амалга ошираётган маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) маҳсулотлар тўпламини тарқатиб юбориш амалиётини амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) тарқатиб юборилиши лозим бўлган маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш коди.

66. Эгалик ҳуқуқи маҳсулот айланмаси иштирокчисига ўтишини назарда тутувчи битимлар ҳамда комиссия ва (ёки) агентлик шартномалари доирасида маҳсулотни бериб юборишда (қабул қилишда), маҳсулот юклаб жўнатилишини (қабул қилинишини) амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси юбориладиган (қабул қилинадиган) маҳсулотларни маркировка кодларини ўз ичига олган ҳолда маҳсулот бериб юборилиши (қабул қилиниши) тўғрисидаги хабарномани шакллантиради (электрон ҳисобварақ-фактура шаклида) ҳамда маҳсулотни юклаб жўнатиш (бериб юбориш ёки қабул қилиш) кунидан бошлаб 3 иш кунидан ортиқ бўлмаган муддатда, аммо ушбу маҳсулот учинчи шахсларга бериб юборилиши кунидан кечиктирмасдан, уни электрон рақамли имзо билан имзолайди.

67. Маҳсулот тўлиқ қабул қилинганда маҳсулот қабул қилинишини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси маҳсулот қабул қилинган кундан бошлаб 3 иш кунидан ортиқ бўлмаган муддатда, аммо ушбу маҳсулотни учинчи шахсларга бериб юбориш кунидан кечиктирмасдан, ўзининг электрон рақамли имзоси билан маҳсулот бериб юборилиши (қабул қилиниши) тўғрисидаги хабарномани имзолайди.

68. Роуминг оператори ҳар куни реал вақт режимида роуминг оператори ва маркировкалаш ахборот тизими ўртасида маълумот алмашинуви далолатномасига биноан қуйидаги мажбурий маълумотларни ўз ичига олган маҳсулотни бериб юбориш (қабул қилиш) тўғрисидаги барча хабарномаларни маркировкалаш ахборот тизимига киритади:

битимни амалга ошириш санаси;

маҳсулот бериб юборилишини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

маҳсулот қабул қилинишини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

маҳсулотни сотиш нархи;

сотилган маҳсулотлар миқдори;

битим доирасида бериб юборилган маҳсулотларнинг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки транспорт қадоқларининг идентификациялаш кодлари;

иштирокчиларнинг электрон рақамли имзолари.

69. Оператор маркировкаланган маҳсулотни юклаб жўнатиш (қабул қилиш) тартиб-таомилларини автоматлаштириш ва маҳсулотлар бериб юборилиши (қабул қилиниши) тўғрисидаги хабарномаларни расмийлаштириш (имзолаш) бўйича методик тавсияларни ишлаб чиқади ва Операторнинг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтига жойлаштиради.

70. Маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари томонидан имзоланган маҳсулотни бериб юбориш (қабул қилиш) тўғрисидаги хабарнома олинганда, Оператор маркировкалаш ахборот тизимида бир маҳсулотлар айланмаси иштирокчисидан бошқасига маҳсулот бериб юборилганлиги далилини акс эттиради.

71. Маркировкалаш ахборот тизими сўров бўйича божхона органларининг ахборот тизимига маркировкаланган маҳсулот тўғрисидаги қуйидаги маълумотни узатади:

а) маҳсулотлар идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаси идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқлари идентификациялаш кодлари, транспорт қадоғи идентификациялаш кодлари, ёки агрегацияланган божхона кодлари эгаларининг номланиши;

б) солиқ тўловчининг идентификация рақами, маҳсулотлар идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш кодлари, гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки транспорт қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки агрегацияланган божхона кодларининг эгалари-солиқ тўловчилари номланиши;

в) маҳсулотлар идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки транспорт қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки агрегацияланган божхона кодлари;

г) маҳсулотнинг идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамламасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш коди, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш коди, ёки агрегацияланган импорт коди мақоми;

д) маҳсулотнинг идентификациялаш коди мақоми, ёки маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш коди мақоми, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди мақоми, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди мақоми, ёки транспорт қадоғи идентификациялаш коди мақоми, ёки агрегацияланган импорт коди мақомининг охирги ўзгартириш санаси;

е) Ўзбекистон Республикаси ташқи иқтисодий фаолиятининг маҳсулот номенклатураси коди;

ж) маҳсулот мақоми коди;

з) маҳсулотнинг мақоми;

и) маҳсулот мақомини ўзгартириш санаси;

к) маҳсулотларни айланмага киритиш санаси;

л) тартибга солиш соҳасида норматив ҳужжатлар талабига маҳсулотнинг мувофиқ келиши тўғрисидаги ҳужжат санаси ва рақами (мавжуд бўлса).

72. Божхона органларининг ахборот тизими маркировкаланган маҳсулотнинг божхона назорати натижалари тўғрисида қуйидаги маълумотларни сўров бўйича маркировкалаш ахборот тизимига узатади:

а) маҳсулотларнинг божхона юк декларацияси юзасидан қарор қабул қилган божхона органининг коди;

б) маҳсулотларнинг божхона юк декларациясини рўйхатдан ўтказиш санаси;

в) маҳсулотларнинг божхона юк декларациясини рўйхатга олиш рақами;

г) божхона тартиб-тамойиллари коди;

д) декларация қилиш хусусиятлари коди;

е) маҳсулот жўнатувчи ташкилот номи;

ж) рўйхатдан ўтиш мамлакатида ёки унинг ўхшашида маҳсулот жўнатувчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

з) маҳсулот олувчи ташкилот номи;

и) маҳсулот олувчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

к) Ўзбекистон Республикаси ташқи иқтисодий фаолиятининг маҳсулот номенклатураси коди;

л) маҳсулотнинг божхона нархи;

м) маҳсулот баҳоси (фактура нархи);

н) экспорт/реэкспорт мамлакати томонидан белгиланган тартиб ва шаклга мувофиқ ваколатли орган томонидан берилган сертификатга асосан маҳсулотнинг келиб чиқиш мамлакати коди;

о) қўшимча ўлчов бирлигидаги маҳсулот миқдори;

п) қўшимча ўлчов бирлиги номланиши;

р) қўшимча ўлчов бирлигининг коди;

с) маҳсулотларнинг божхона юк декларациясидаги маҳсулот номи;

т) маҳсулотларнинг божхона юк декларациясидаги маҳсулот миқдори;

у) маҳсулотларнинг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки транспорт қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки агрегацияланган импорт кодлари;

ф) маҳсулотлар бўйича бюджетга тўланган қўшимча қиймат солиғи суммаси;

х) қабул қилинган қарор коди;

ц) техник тартибга солиш соҳасида норматив ҳужжатларга мувофиқлик тўғрисидаги ҳужжатларнинг санаси ва рақами (мавжуд бўлса).

73. Божхона юк декларациясида кўрсатилган маҳсулот маълумотларига ўзгартиришлар ва (ёки) қўшимчалар киритишда, маҳсулотлар ички истеъмолга чиқариш ёки қайта импорт қилиш учун божхона тартиб-таомилига мувофиқ чиқарилгандан сўнг божхона органи маҳсулотлар тўғрисидаги тўғриланган маълумотларни маркировкалаш ахборот тизимига ўтказади.

74. Божхона органларининг ахборот тизимидан олинган маркировкаланган маҳсулотга нисбатан божхона органининг қарори тўғрисидаги маълумотлар маркировкалаш ахборот тизимида қайд этилади.

75. Маҳсулотнинг чакана савдосини амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари маркировкалаш ахборот тизимига назорат-касса техникасини қўллаш билан маҳсулотнинг айланмадан чиқарилиши тўғрисидаги маълумотни йўналтиради, Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ ҳисоб-китобларни амалга оширишда назорат-касса техникасини қўлламаслик ҳуқуқига эга бўлган маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари бундан мустасно.

76. Маҳсулот чакана савдосини амалга оширувчи маҳсулотлар айланмасининг иштирокчиси унда ўрнатилган ва рўйхатга олинган назорат-касса техникаси билан боғлиқ бўлган техник воситалар ёрдамида (онлайн назорат-касса техникасининг сканерлаш воситалари ёки алоҳида ўрнатилган сканерлаш ускуналари) истеъмол ёки гуруҳланган қадоғини рақамли идентификация воситасини сканердан ўтказади, аниқлаштиради ва ҳар бир сотилган маҳсулотнинг истеъмол ёки гуруҳланган маркировка коди тўғрисидаги маълумотларни электрон фискал ҳужжатга киритади ва аниқлаштиради.

77. Фискал маълумотлар оператори ҳар куни реал вақт режимида фискал маълумотлар оператори ва маркировкалаш ахборот тизими ўртасида маълумот алмашинуви далолатномасига биноан ҳар бир сотилган маҳсулотнинг бирлиги бўйича қуйидаги мажбурий маълумотларни маркировкалаш ахборот тизимига узатади:

а) чакана савдо ташкилоти бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) фискал ҳужжатнинг тури;

в) фискал ҳужжатнинг тартиб рақами;

г) фискал ҳужжатнинг санаси ва вақти;

д) ҳисоб-китоб белгиси — тушум (харидордан маблағларни олиш), тушумни қайтариш (харидордан олинган маблағларни унга қайтариш);

е) маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди;

ж) маҳсулот бирлиги нархи;

з) назорат-касса техникасининг рўйхатга олинган рақами;

и) назорат-касса техникасининг рўйхатдан ўтказилган манзили;

к) тасдиқловчи белги (имзо).

78. Маҳсулотни айланмадан чиқариш ёки маълумотларни рўйхатдан ўтказишга рад этиш тўғрисида маълумотлар маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатга олиш тўғрисидаги хабарнома фискал маълумотлар операторига ва (ёки) маҳсулотнинг чакана савдосини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига юборилади.

79. Чакана савдо ҳисобланмайдиган сабаблар бўйича маҳсулотнинг айланмадан чиқарилишида, мазкур Қоидаларнинг 80 ва 81-бандлари билан кўзда тутилган маҳсулотни айланмадан чиқариш тартиби ҳолатларидан ташқари, маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси 3 иш куни мобайнида солиқ органларининг ахборот тизимлари орқали қуйидаги маълумотларни илова қилган ҳолда маркировка кодларини айланмадан чиқариш юзасидан сўровномани юборади:

а) маҳсулотнинг айланмадан чиқарилишини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) маҳсулотнинг айланмадан чиқарилиши сабаби (бузилиши, брак қилиниши, йўқ қилиниши, яроқлилик муддатлари тугаши, жисмоний шахсга қайтарилиши ва бошқалар);

в) маҳсулотнинг айланмадан чиқиб кетиши тўғрисидаги бирламчи ҳужжатнинг номланиши, санаси ва рақами;

г) айланмадан чиқарилаётган маҳсулотларнинг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш кодлари.

Юқоридаги сўровнома солиқ органларининг ахборот тизимлари томонидан инсон омилисиз белгиланган тартибда текширилиб маъқулланган тақдирда, сўровномада қайд этилган маркировка кодларини айланмадан чиқариш юзасидан тегишли маълумотлар маркировкалаш ахборот тизимига тақдим этилади.

80. Маҳсулотни намуналар бўйича сотиш ёки масофадан сотиш орқали уни айланмадан чиқаришда маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси истеъмолчига маҳсулотнинг ҳақиқий етказиб берилиш санасигача истеъмолчига етказиб бериш учун сақлаш омборидан маҳсулотни юклаб жўнатишда солиқ органларининг ахборот тизимлари орқали қуйидаги маълумотларни илова қилган ҳолда маркировка кодларини айланмадан чиқариш юзасидан сўровномани юборади:

маҳсулотнинг айланмадан чиқарилишини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг солиқ тўловчининг идентификация рақами;

маҳсулотнинг айланмадан чиқарилиши сабаби (маҳсулотнинг намуналар бўйича сотилиши, маҳсулотнинг масофадан туриб сотилиши орқали);

маҳсулотнинг айланмадан чиқиб кетиши ҳақидаги бирламчи ҳужжатнинг номланиши, санаси ва рақами;

маҳсулотларнинг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш кодлари;

айланмадан чиқарилаётган маҳсулотнинг нархи (маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг ҳисобга олиш маълумотлари бўйича).

Юқоридаги сўровнома солиқ органларининг ахборот тизимлари томонидан инсон омилисиз белгиланган тартибда текширилиб маъқулланган тақдирда, сўровномада қайд этилган маркировка кодларини айланмадан чиқариш юзасидан тегишли маълумотлар маркировкалаш ахборот тизимига тақдим этилади.

Намуналар бўйича сотиш ёки масофавий усулда сотиш йўли билан айланмадан чиқарилган маҳсулот сақлаш омборига қайтарилган ҳолда маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси маркировкалаш ахборот тизимига тегишли маълумотларни киритади ва маҳсулот қайта маркировкаланишини амалга оширади, агар бундай қайта маркировкалаш мазкур Қоидаларга мувофиқ, ушбу маҳсулот сотилишга (савдога) таклиф этилгунига қадар, жумладан, унинг сотилиш (савдо) жойигача чиқарилгунига, унинг намуналари намойиш этилгунга қадар (маҳсулотларнинг масофавий сотилиш усулида улар ҳақидаги маълумотлар тақдим этилиши бундан мустасно) талаб этилаётган бўлса.

Маҳсулотнинг рақамли идентификациялаш воситалари шикастланмаган ҳолда қайтарилганда маҳсулот такроран маркировкаланмайди, маркировкалаш ахборот тизимига эса қуйидаги маълумотлар киритилади:

маҳсулотни қабул қилувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

маҳсулот идентификациялаш коди, маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди;

маҳсулотлар қиймати истеъмолчи томонидан тўланган бўлса, маҳсулот қайтарилганлигини тасдиқловчи ҳужжатларнинг реквизитлари;

олдин белгиланган маҳсулот мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатнинг амал қилиш муддати тугаган тақдирда, техник тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ маҳсулотнинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат тури, ҳужжат рақами ва санаси (мавжуд бўлса).

Маҳсулотни қайтаришда ва уни қайта маркировкалаш заруратида маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

маҳсулотларни қабул қилувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

маҳсулотни идентификациялашнинг янги коди, маҳсулотлар тўпламини идентификациялашнинг янги коди, маҳсулотлар жамланмасини идентификациялашнинг янги коди, гуруҳланган қадоқни идентификациялашнинг янги коди;

агар маҳсулотлар истеъмолчи томонидан тўланган бўлса, маҳсулот қайтарилганлигини тасдиқловчи ҳужжатларнинг реквизитлари;

олдин белгиланган маҳсулот мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатнинг амал қилиш муддати тугаган тақдирда, техник тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ маҳсулотнинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат тури, ҳужжат рақами ва санаси (мавжуд бўлса).

81. Маҳсулот экспортга чиқарилиши сабабли маҳсулот айланмадан чиқарилишида маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси солиқ органларининг ахборот тизимлари орқали қуйидаги маълумотларни илова қилган ҳолда маркировка кодларини айланмадан чиқариш юзасидан сўровномани юборади:

а) экспорт қилувчи бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди, ёки транспорт қадоғининг идентификациялаш коди, ёки агрегацияланган импорт коди;

в) маҳсулотларга божхона юк декларациясини рўйхатга олиш санаси;

г) маҳсулотларга божхона юк декларациясининг рўйхатдан ўтказиш рақами.

Юқоридаги сўровнома солиқ органларининг ахборот тизимлари томонидан инсон омилисиз белгиланган тартибда текширилиб маъқулланган тақдирда, сўровномада қайд этилган маркировка кодларини айланмадан чиқариш юзасидан тегишли маълумотлар маркировкалаш ахборот тизимига тақдим этилади.

82. Маҳсулот қайта маркировкаланганда маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси ушбу маҳсулот сотиш (савдо) учун тақдим этилгунига қадар, жумладан, унинг сотилиш (савдо) жойигача чиқарилгунига қадар, унинг намуналари намойиш этилгунига қадар (маҳсулотлар масофавий усулда сотилишида улар тўғрисидаги маълумотларни тақдим этиш бундан мустасно) маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни тақдим қилади:

а) янги рақамли идентификациялаш воситаларининг маҳсулотлар идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш кодлари;

б) бузилган (йўқотилган, йўқ қилинган) рақамли идентификациялаш воситасининг (мавжуд бўлса) маҳсулотларнинг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш кодлари.

83. Маҳсулотни кейинчалик сотиш (савдо) билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда фойдаланиш учун сотиб олаётган юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар эгалик ҳуқуқи, шу жумладан, электрон ҳисобварақ-фактура шаклида ўтганлигини тасдиқловчи, харидор томонидан тасдиқланган хабарнома асосида эгалик ҳуқуқи сотувчидан харидорга ўтганлигини тасдиқловчи хабарномани имзолайдилар. Маҳсулотни келажакда сотиш (савдо) билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда қўллаш учун маҳсулотни сотувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари, маҳсулот бериб юборилиши кунидан бошлаб 3 иш кунидан ортиқ бўлмаган муддатда мулкчилик ҳуқуқлари ўтишини тасдиқловчи харидор томонидан тасдиқланган хабарнома асосида маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) маҳсулотнинг айланмадан чиқарилишини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) маҳсулотлар идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар тўпламларининг идентификациялаш кодлари, ёки маҳсулотлар жамланмаларининг идентификациялаш кодлари, ёки гуруҳланган қадоқларининг идентификациялаш кодлари, ёки транспорт қадоқларининг идентификациялаш кодлари;

в) маҳсулотнинг айланмадан чиқарилиши усули (харидор томонидан маҳсулотнинг келажакда сотиш билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда улгуржи савдоси);

г) маҳсулотнинг айланмадан чиқарилиши санаси;

д) бирламчи ҳужжатларга биноан (реализация қилинганда (сотилганда) маркировкаланган маҳсулотнинг реализация нархи (қўллаш мумкин бўлган ҳолларда, қўшимча қиймат солиғини ҳисобга олган ҳолда);

е) сотиб олинганлигини тасдиқловчи ҳужжат номланиши, рақами ва санаси.

84. Истеъмолчи томонидан маҳсулот рақамли идентификациялаш воситаси шикастланмаган ҳолда қайтарилганда маҳсулот қайта маркировкаланиши шарт эмас, маркировкалаш ахборот тизимига эса маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси томонидан қуйидаги маълумотлар киритилади:

маҳсулот қабул қилувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди;

маркировкаланган маҳсулотнинг қайтарилишини тасдиқловчи ҳужжатларнинг реквизитлари.

Истеъмолчи томонидан рақамли идентификациялаш воситаси шикастланиши ёки рақамли идентификациялаш воситасисиз (маҳсулотни идентификациялаш имконияти мавжуд бўлмаганда) маҳсулотнинг қайтарилишида маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси маҳсулотнинг сотиш (савдо) учун таклиф қилингунига қадар, жумладан, унинг сотиш (савдо) жойигача чиқарилгунига қадар, унинг намуналари намойиш этилгунига қадар ёки у ҳақида сотиш (савдо) жойида маълумотларнинг тақдим этилгунига қадар мазкур Қоидалар билан мувофиқликда маҳсулотнинг қайта маркировкаланишини амалга оширади ва маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

маҳсулотни қабул қилувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

янги маҳсулот идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўплами идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди;

маркировкаланган маҳсулотнинг қайтарилишини тасдиқловчи ҳужжатларнинг реквизитлари.

85. Сотувчига маҳсулотни келажакда сотиш (савдо) билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда қўллаш учун сотиш йўли билан айланмадан чиқарилган маҳсулотни қайтарувчи юридик шахс ва якка тартибдаги тадбиркорлар мулкчилик ҳуқуқи ўтишини тасдиқловчи, жумладан, электрон ҳисобварақ-фактура кўринишида, хабарноманинг харидор томонидан тасдиқланиши асосида харидордан сотувчига мулкчилик ҳуқуқлари ўтишини тасдиқловчи хабарномани имзолайди. Маҳсулотни келажакда сотиш (савдо) билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда фойдаланиш учун сотиш йўли билан айланмадан чиқарилган қайтариладиган маҳсулотни қабул қилувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари мулкчилик ҳуқуқи ўтказилишини тасдиқловчи харидор томонидан тасдиқланган хабарнома асосида маҳсулотни бериб юбориш (қабул қилиш) кунидан 3 иш кунидан кўп бўлмаган муддатда маркировкалаш ахборот тизимига тегишли маълумотларни киритади.

86. Маҳсулотнинг келажакда сотилиши (савдоси) билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда маҳсулотни сотиб олган ва унинг сотилиши (савдоси) тўғрисида қарор қабул қилган юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор, зарурат бўлганида, ушбу маҳсулотнинг сотилиши (савдоси) учун таклиф қилингунига қадар, жумладан, унинг сотиш (савдо) жойига чиқарилгунига қадар, унинг намуналари намойиш этилгунига қадар маҳсулотнинг рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида қайта маркировкаланишини амалга оширади (маҳсулотлар масофавий усулда сотилишида улар тўғрисида маълумотлар тақдим этилиши бундан мустасно) ва маркировкалаш ахборот тизимига қуйидаги маълумотларни киритади:

а) маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси бўлган солиқ тўловчининг идентификация рақами;

б) муомалага қайтариладиган маҳсулотнинг идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар тўпламининг идентификациялаш коди, ёки маҳсулотлар жамланмасининг идентификациялаш коди, ёки гуруҳланган қадоқнинг идентификациялаш коди (рақамли идентификациялаш воситаси шикастланмаган ва йўқотилмаган тақдирда);

в) маҳсулотни идентификациялашнинг янги коди, ёки маҳсулотлар тўпламларини идентификациялашнинг янги коди, маҳсулотлар жамланмасини идентификациялашнинг янги коди, ёки гуруҳланган қадоқни идентификациялашнинг янги коди (рақамли идентификациялаш воситаси шикастланмаган ва йўқотилмаган тақдирда).

87. Мазкур Қоидаларга мувофиқ маркировкалаш ахборот тизимига киритилган маълумотлар ўзгартирилган тақдирда, маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси 3 иш куни давомида ўзгартириш киритилган кундан бошлаб Операторга ушбу маълумотлар ўзгартирилганлиги тўғрисида хабарнома йўллайди.

88. Агар маҳсулотлар айланмаси иштирокчилари томонидан маҳсулот қабул қилинганлиги тўғрисидаги маълумотлар маркировкалаш ахборот тизимига юборилгунга қадар юборилаётган ҳужжатларда кўрсатилган маълумотларга тузатиш киритиш талаб этилиши аниқланган бўлса:

а) маҳсулот юклаб жўнатилишини (бериб юборилишини) амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси хабарномани бекор қилади (электрон ҳисобварақ-фактура шаклида);

б) маҳсулот қабул қилинишини амалга оширувчи маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси хабарномани рад этади (электрон ҳисобварақ-фактура шаклида).

89. Агар маҳсулот қабул қилинишидан ва маркировкалаш ахборот тизимига бу ҳақида маълумотлар узатилишидан кейин маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси томонидан узатувчи ҳужжатларда кўрсатилган маълумотларга тузатиш киритиш талаб этилиши аниқланган бўлса:

а) маҳсулот юклаб жўнатилишини (бериб юборилишини) амалга оширган маҳсулот айланмаси иштирокчиси маҳсулот бериб юборилиши (қабул қилиниши) тўғрисидаги маълумотларни аниқлаштириш тўғрисидаги хабарномани (қўшимча ҳисобварақ-фактура ёки тўғриланган ҳисобварақ-фактура шаклида) шакллантиради;

б) маҳсулот қабул қилинишини амалга оширган маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси маҳсулот бериб юборилиши (қабул қилиниши) тўғрисидаги маълумотларни аниқлаштириш ҳақидаги хабарномани имзолайди;

в) Оператор мазкур банднинг «а» ва «б»-кичик бандларида кўрсатилган хабарномаларни олгандан кейин маҳсулотни юбориш (қабул қилиш) тўғрисидаги маълумотларни аниқлаштириш ҳақида хабарнома билан мувофиқликда маълумотларга тузатиш киритилиши далилини маркировкалаш ахборот тизимида акс эттиради.

90. Чакана савдо маҳсулотлари айланмадан чиқарилиши тўғрисида Операторга олдин тақдим этилган маълумотларни бекор қилиш ёки уларни тузатиш учун маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси олдин юборилган хабарномани бекор қилиш тўғрисида хабарномани (аввал сотилган маҳсулотни қайтариш аломати билан электрон фискал ҳужжат шаклида) Операторга йўллайди ва зарурат бўлганида янги хабарномани киритади.

91. Чакана савдо учун мўлжалланмаган маҳсулотлар айланмадан чиқарилиши тўғрисида Операторга олдин тақдим этилган маълумотларни бекор қилиш ёки уларни тузатиш учун маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси олдин юборилган хабарномани унинг реквизитларини кўрсатган ҳолда маркировкалаш ахборот тизимига йўллайди ва зарурат бўлганида мазкур Қоидаларнинг 81-бандида белгиланган маълумотларни ўз ичига олувчи янги хабарномани юборади.

92. Ваколатли давлат бошқарув органи томонидан маълумотлар ўзгартирилганлиги тўғрисида хабар юборган маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг фаолияти текширилган даврда олдин маҳсулот айланмаси иштирокчиси томонидан маркировкалаш учун тақдим этилган маҳсулотларнинг муомалага киритилиши, муомалага чиқарилиши ва муомаладан чиқарилиши тўғрисидаги маълумотларга оид ўзгартиришлар маркировкалаш ахборот тизимига киритилишига йўл қўйилмайди.

92¹. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан ҳуқуқий муҳофазага олинган интеллектуал мулк объектларига (товар белгилари, хизмат кўрсатиш белгилари, товар келиб чиққан жой номлари, географик кўрсаткичлар ва саноат намуналари) оид ҳуқуқбузарлик ҳолати юзасидан хат киритилган кундан бошлаб, Оператор 3 иш кунида маркировкалаш ахборот тизимига бундай маҳсулотни муомалага киритиш ва айланишини чеклаш учун зарур бўлган маълумотни киритади.

93. Мазкур Қоидаларга риоя этилишини назорат қилиш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ давлат солиқ хизмати органлари ва бошқа назорат қилувчи органлар (муассасалар) томонидан амалга оширилади.

Назорат қилувчи органлар (муассасалар) мазкур Қоидаларга риоя этилишини текшириш учун тегишли эксперт ва мутахассисларни жалб қилиши мумкин. Маҳсулот айланмаси иштирокчилари текширувчи шахсларга текширув ўтказишда ёрдам беришлари, камчилик ва қонунбузарликларни бартараф этиш чораларини кўришлари шарт.

93¹. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги интеллектуал мулк объектларига оид ҳуқуқбузарликни аниқлаш мақсадида маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтказилган товарларнинг интеллектуал мулк объектларига бўлган ҳуқуқларга риоя этилганлиги мониторингини юритади. Мониторинг тадбиркорлик субъектлари фаолиятига аралашмаган ҳолда юритилади.

Мониторинг натижалари бўйича интеллектуал мулк объектларига бўлган ҳуқуқлар бузилганлиги аниқланса, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан ҳуқуқ эгасига бу тўғрисида хабар қилинади. Хабардор қилинган ҳуқуқ эгаларидан тегишли ҳолат бўйича чора кўриш ҳақида мурожаат келиб тушса, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қонунчиликда белгиланган тартибда ваколатли органни хабардор қилган ҳолда, текширув ўтказиш орқали ҳуқуқбузарлик ҳолати юзасидан маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига ҳуқуқий чоралар кўради.

94. Мазкур Қоидаларнинг бузилиши қонунга мувофиқ жавобгарликка олиб келади.

95. Қуйидагилар қонунчиликда мажбурий рақамли маркировкаланиши белгиланган маҳсулотларни ишлаб чиқарувчилар ва импорт қилувчилар томонидан идентификация воситалари орқали рақамли маркировка қоидаларини бузилиши деб ҳисобланади:

рақамли идентификация воситаларисиз маҳсулотларни ишлаб чиқариш, олиб кириш (импорт қилиш), сақлаш, ташиш ёки реализация қилиш;

маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтмаган ҳолда рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотларни ишлаб чиқариш, импорт қилиш ёхуд реализация қилиш;

рақамли идентификация воситаларининг такрорий нусхаларидан (дубликат) фойдаланган ҳолда маҳсулотларни ишлаб чиқариш, олиб кириш (импорт қилиш), сақлаш, ташиш ёки реализация қилиш;

сохталаштирилган (контрафакт) ёки илгари ишлатилган маркировка кодлари ёрдамида, шунингдек, маркировка кодларининг чоп этиш сифатини баҳолаш ҳақида ёки қўлланилиши (ишлатилиши) ҳақидаги маълумотларни Операторга юбормаган ҳолда ёхуд нотўғри (ёлғон ёки ҳақиқатга мос келмайдиган) маълумотларни юборган ҳолда рақамли маркировкаланган маҳсулотларни ишлаб чиқариш ёки олиб кириш (импорт қилиш);

маҳсулотларни ишлаб чиқариш (қадоқлаш) пайтида рақамли идентификация воситаларини сканерлаш талабларини ва (ёхуд) Операторга маркировка кодларини қўллаш тўғрисидаги ҳисоботни юбориш талабларини бузиш;

рақамли маркировкаланган маҳсулотларни агрегациялаш талабларини бузиш;

нуқсонли (брак бўлган) рақамли маркировкаланган маҳсулотларни ҳисобдан чиқариш ёки сотиш билан боғлиқ бўлмаган сабабларга кўра муомаладан чиқариш ёхуд маркировкаланган маҳсулотларни қайта маркировкалаш талабларини бузиш;

реализация қилинган (сотилган) маҳсулотларнинг ҳар бир бирлиги учун маркировка кодлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган фискал ҳужжатни ва (ёки) электрон ҳисобварақ-фактурани расмийлаштирмасдан рақамли маркировкаланган маҳсулотларни реализация қилиш (сотиш).

96. Қуйидагилар қонунчиликда мажбурий рақамли маркировкаланиши белгиланган маҳсулотларни улгуржи сотувчилар томонидан идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш қоидаларини бузилиши деб ҳисобланади:

рақамли маркировкаланманган маҳсулотларни сотиб олиш, ташиш, сақлаш ёки реализация қилиш (сотиш);

маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтмаган ҳолда рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотларни қабул қилиш ёхуд реализация қилиш;

маркировка кодлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган электрон ҳисобварақ-фактураларни қабул қилмасдан рақамли маркировкаланган маҳсулотларни сотиб олиш, шунингдек, реализация қилинган (сотилган) маҳсулотларнинг ҳар бир бирлиги учун маркировка кодлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган фискал ҳужжатни ёхуд электрон ҳисобварақ-фактурани расмийлаштирмасдан рақамли маркировкаланган маҳсулотларни реализация қилиш (сотиш);

нуқсонли (брак бўлган) рақамли маркировкаланган маҳсулотларни ҳисобдан чиқариш ёки сотиш билан боғлиқ бўлмаган сабабларга кўра муомаладан чиқариш талабларини бузиш;

рақамли идентификация воситаларининг такрорий нусхаларидан (дубликат) фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган маҳсулотларни сотиб олиш, сақлаш, ташиш ёки реализация қилиш.

96¹. Қуйидагилар қонунчиликда мажбурий рақамли маркировкаланиши белгиланган маҳсулотларни чакана савдоси билан шуғулланувчи ва умумий овқатланиш соҳасидаги корхоналар томонидан идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш қоидаларини бузилиши деб ҳисобланади:

рақамли маркировкаланманган маҳсулотларни сотиб олиш, ташиш, сақлаш ёки реализация қилиш (сотиш);

маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтмаган ҳолда рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотларни қабул қилиш ёхуд реализация қилиш;

маркировка кодлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган электрон ҳисобварақ-фактураларни қабул қилмасдан рақамли маркировкаланган маҳсулотларни сотиб олиш, сақлаш, ташиш ёки реализация қилиш;

нуқсонли (брак бўлган) рақамли маркировкаланган маҳсулотларни ҳисобдан чиқариш ёки сотиш билан боғлиқ бўлмаган сабабларга кўра муомаладан чиқариш талабларини бузиш;

рақамли маркировкаланмаган маҳсулотларни сақлаш, ишлатиш ва (ёки) маҳсулот муомаласининг бошқа субъектига ёхуд охирги истеъмолчига реализация қилиш (сотиш);

рақамли идентификация воситаларининг такрорий нусхаларидан (дубликат) фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган маҳсулотларни сақлаш, ташиш ёки реализация қилиш;

маҳсулот муомаласининг бошқа субъектига реализация қилинган (сотилган) маҳсулотларнинг ҳар бир бирлиги учун маркировка кодлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган фискал ҳужжатни ёхуд электрон ҳисобварақ-фактурани расмийлаштирмасдан рақамли маркировкаланган маҳсулотларни реализация қилиш (сотиш);

маркировка кодини муомаладан олиб ташлаш учун электрон фискал ҳужжатга ҳар бир сотилган товар бирлигининг маркировка кодлари тўғрисидаги маълумотларни киритмасдан, рақамли маркировкаланган маҳсулотни якуний истеъмолчига реализация қилиш (сотиш).

96². Қуйидагилар қонунчиликда рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотларни воситачилик ва (ёки) агентлик шартномалари доирасида реализация қилинганда, идентификация воситалари орқали рақамли маркировкалаш қоидаларининг бузилиши деб ҳисобланади:

а) комиссионер томонидан:

маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтмаган ҳолда, рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотларни қабул қилиш ёхуд реализация қилиш;

комитентдан маркировка коди акс эттирилишини талаб қилмаган ҳолда, маҳсулотларни харидорларга реализация қилиш (сотиш) ёки етказиб бериш;

реализация қилинган (сотилган) маҳсулотларнинг ҳар бир бирлиги учун маркировка кодлари тўғрисидаги маълумотларни электрон ҳисобварақ-фактураларда ва (ёки) назорат-касса техникалари чекларида акс эттирмасдан маҳсулотларни реализация қилиш (сотиш);

б) комитент томонидан:

маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтмаган ҳолда, рақамли маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотларни қабул қилиш ёхуд реализация қилиш;

рақамли маркировкаланманган маҳсулотларни реализация қилиш (сотиш);

сохталаштирилган (контрафакт) ёки илгари ишлатилган маркировка кодлари ёрдамида маркировкаланган маҳсулотларни реализация қилиш (сотиш), шунингдек, комиссионерга электрон ҳисобварақ-фактураларда ва (ёки) назорат-касса техникалари чекларида акс эттириш учун маркировка кодлари тўғрисида нотўғри (ёлғон ёки номутаносиб) маълумотларни тақдим этган ҳолда маҳсулотларни реализация қилиш (сотиш).

97. Маркировкалаш кодларини рақамли идентификациялаш воситаларига ўзгартириш ва уларни истеъмол қадоғига ва (ёки) гуруҳланган қадоққа ва (ёки) ёрлиққа ва (ёки) стикерга тушириш маҳсулотлар айланмаси иштирокчиси билан тузилган шартнома асосида сервис-провайдер томонидан ҳам амалга оширилиши мумкин.

Сервис-провайдерга тўловлар фақат кўрсатилган хизматлар учун шартномада назарда тутилган шарт ва миқдорда амалга оширилади. Бунда шартнома шартлари сервис-провайдер томонидан бажарилмаганда, шартномага оид низоли ҳолатлар суд тартибида ҳал этилади.

98. Сервис-провайдер маркировкалаш кодларини рақамли идентификация воситаларига ўзгартириш ва уларни тушириш учун қуйидагиларга эга бўлиши зарур:

а) электрон рақамли имзо;

б) маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг топшириғи бўйича рақамли идентификация воситасини ўзгартириш ва уни тушириш учун етарли бўлган, аммо маҳсулотлар айланмаси иштирокчисининг қадоқлар, ёрлиқлар ва стикерлар ишлаб чиқариш учун мунтазам жойлаштириладиган буюртмаларидан паст бўлмаган унумдорлик билан ишлайдиган комплекс полиграфия асбоб-ускунаси;

в) қуйидагиларни таъминловчи дистрибуция, матбаа ва валидация дастурий-аппарат комплекси:

маҳсулотлар айланмаси иштирокчиларининг маркировкалаш кодларини ҳимояланган ҳолда сақлаш;

маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига маркировкалаш кодларини етказиб берувчи алоқа каналини ҳимоя қилиш;

маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига маркировкалаш кодини етказиб бериш;

маркировкалаш кодларини рақамли идентификациялаш воситаларига ўзгартириш (нашрни бошқариш);

рақамли идентификациялаш воситаларининг туширилиш сифатини аппаратли валидациялаш (техник кўриш воситаларини қўллаган ҳолда);

рақамли идентификациялаш воситаларини валидациялаш модули ёрдамида маркировкалаш кодларини рақамли идентификациялаш воситаларига ўзгартириш тўғрисида ҳисоботларни шакллантириш ва уларни маркировкалаш ахборот тизимига киритиш;

маркировкалаш қоидаларига риоя этиш (тушириш сифатини валидациялашдан сўнг ва маркировкалаш кодидан фойдаланиш тўғрисидаги ҳисобот шакллантирилгандан кейин текшириш кодини ўчириб ташлаш);

алоҳида тезкор сақлаш имконини берадиган ҳимояланган сақлагичдан маҳсулотлар айланмаси иштирокчиларининг маркировкалаш кодларини (ишлаб чиқариш жараёнида маркировкалаш кодларини рақамли идентификация воситаларига ўзгартириш) ва маркировкалаш кодлари ҳамда маҳсулотлар айланмаси турли иштирокчиларининг идентификациялаш воситалари туширилиши ва валидацияси тўғрисидаги ҳисоботларини танлаш;

маркировкалаш кодларининг туширилиши ва валидациялашдан кейин уларни такроран тушириш имконияти йўқлигининг кафолати.

99. Сервис-провайдерга дистрибуция, матбаа ва валидациянинг дастурий-аппарат комплекси Оператор томонидан тақдим этилади.

Қайд этилган дистрибуция, матбаа ва валидациянинг дастурий-аппарат комплексини олиш учун сервис-провайдерлар Оператор билан шартнома тузади.

100. Сервис-провайдер Оператор томонидан тақдим этиладиган дистрибуция, матбаа ва валидациянинг дастурий-аппарат комплексидан фойдаланиши зарур.

101. Сервис-провайдер идентификациялаш воситаларининг туширилишида рақамли идентификациялаш воситаларини нашр қилиш сифати стандартларига риоя қилишга мажбурдир.

102. Сервис-провайдер томонидан маркировкалаш кодининг рақамли идентификациялаш воситасига ўзгартирилиши ва қадоққа ёки ёрлиққа ёхуд стикерга туширилишидан кейин маҳсулотлар айланмаси иштирокчисига рақамли идентификациялаш воситаси туширилган қадоқни ёки ёрлиқни ёхуд стикерни бериб юборишдан аввал нашр қилиш сифати валидацияси амалга оширилади.

103. Валидациядан ўтгандан кейин дистрибуция, матбаа ва валидациянинг дастурий-аппарат комплекси рақамли идентификациялаш воситаларига ўзгартирилган маркировкалаш кодларининг муваффақиятли туширилиши тўғрисида ҳисоботни шакллантиради.

104. Рақамли идентификациялаш воситасини тушириш усули ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган сақлаш шароитлари ва транспортда ташиш қоидаларига риоя этилганда, озиқ-овқат маҳсулотларининг бутун яроқлилик муддати давомида рақамли идентификациялаш воситасининг сақланишини (барқарорлигини) таъминлаши керак.

105. Сервис-провайдер маҳсулотлар айланмаси иштирокчиларидан олинган маркировка кодларини учинчи шахсга бериши тақиқланади.

1. Мазкур Низом қуйидагиларни белгилайди:

а) Товарларни рақамли маркировкалаш ва кузатиб бориш миллий ахборот тизимини (кейинги ўринларда — маркировкалаш ахборот тизими) яратиш, ишлаб чиқиш, ишга тушириш, ундан фойдаланиш ва фойдаланишдан чиқариш тартибини;

б) маркировкалаш ахборот тизимида сақланадиган маълумотларни тақдим этиш ва ундан умумий фойдаланиш тартибини;

в) маркировкалаш ахборот тизимининг давлат органлари ахборот тизимлари ва рақамли идентификация воситалари ёрдамида мажбурий маркировкаланиши керак бўлган товарлар айланмаси иштирокчиларининг (кейинги ўринларда — товарлар айланмаси иштирокчиси) ахборот тизимлари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартибини;

г) маркировкалаш ахборот тизимида маълумотларни шакллантириш тартибини.

2. Маркировкалаш ахборот тизимини яратишга эришиш маркировкалаш ахборот тизимининг қуйидаги функциялари орқали таъминланади:

а) товарларга ўзига хос маркировка кодларини бериш орқали маркировка қилинадиган ҳар бир товар бирлигини рақамли идентификациялашни таъминлашни;

б) маркировкалаш кодларининг марказлашган генерацияси орқали товарнинг маркировкалаш коди ҳимоясини таъминлаш;

в) рақамли идентификация воситалари ёрдамида маркировкаланган товарлар айланмасини барча босқичларини Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ишлаб чиқарилишидан ёки олиб кирилишидан бошлаб чакана савдога чиқарилгунича назорат-касса техникасини қўллаган ҳолда ёки товарнинг айланмадан бошқача чиқарилишигача мониторинг қилиш имкониятини таъминлаш;

г) таҳлилий маълумотларни шакллантириш имкониятини таъминлаш;

д) рақамли идентификация воситаларининг ҳаққонийлигини текшириш;

е) давлат бошқарув органларининг ахборот тизимлари билан ўзаро ҳамкорликни таъминлаш;

ж) маркировкалаш ахборот тизимига товарлар айланмаси иштирокчилари томонидан киритиладиган маълумотларнинг юридик аҳамиятини таъминлаш;

з) рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида мажбурий маркировкаланиши керак бўлган товарларнинг каталогини шакллантириш ва юритиш;

и) маркировкалаш ахборот тизимини қўллаш орқали рақамли идентификация воситалари ёрдамида товарларни маркировкалаш соҳасида нодавлат назоратини амалга ошириш имкониятини таъминлаш;

к) Ўзбекистон Республикасининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларида назарда тутилган бошқа функциялар.

3. Маркировкалаш ахборот тизими қуйидагиларни ўз ичига олади:

а) умумий компонентлар:

товарлар айланмаси иштирокчиларидан келиб тушадиган ҳужжатларни сақлаш ва уларга ишлов бериш компоненти;

маркировкалаш кодлари тўғрисидаги маълумотларни сақлаш ва уларга ишлов бериш компоненти;

маркировкалаш ахборот тизими иштирокчилари ва Маркировкалаш ягона тизимидан бошқа фойдаланувчилар тўғрисидаги маълумотларни рўйхатдан ўтказиш ва уларни сақлаш компоненти;

маркировкалаш ахборот тизими иштирокчиси ва Маркировкалаш ягона тизимидан бошқа фойдаланувчиларнинг шахсий кабинети таркибидаги маълумотларга кириш учун рухсатнома компоненти;

маркировкалаш ахборот тизими иштирокчилари ва Маркировкалаш ягона тизимидан бошқа фойдаланувчиларнинг ҳисобга олиш ҳамда бошқа ахборот тизимлари билан ўзаро ҳамкорликни ташкил этиш учун дастурий интерфейслар компоненти;

товарлар айланмаси иштирокчилари учун маркировкалаш кодларини шакллантириш хизмати ҳисоб-китоби ва тўловларни олиш компоненти;

маркировкалаш кодлари эмиссияси компоненти;

меъёрий-ахборот маълумотларини юритиш компоненти;

Ўзбекистон Республикасининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига мувофиқ учинчи мамлакатлардан маркировкаланган товарлар олиб кирилиши тўғрисидаги билдиришномаларни рўйхатга олиш ва уларга ишлов бериш компоненти;

Ўзбекистон Республикасининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига мувофиқ фискал ҳужжатларни рўйхатга олиш ва уларга ишлов бериш компоненти;

электрон рақамли имзони шакллантириш ва текшириш ҳамда Ўзбекистон Республикаси тасдиқловчи марказининг ишлашини таъминлаш компоненти;

Ўзбекистон Республикасининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига мувофиқ айланма иштирокчилари ва фойдаланувчиларни рўйхатга олиш компоненти;

Ўзбекистон Республикасининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига мувофиқ товарлар реестрини юритиш компоненти;

б) тармоқ компонентлари (рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида мажбурий маркировкалаш киритилувчи барча товарлар ёки товарлар гуруҳларига нисбатан);

в) Ўзбекистон Республикаси товарлари каталогининг кичик тизими;

г) нодавлат назоратини таъминлашнинг кичик тизими;

д) таҳлил қилиш кичик тизими;

е) давлат ҳокимият органларининг ахборот тизимлари билан интеграция қилиш кичик тизими;

ж) ахборот хавфсизлиги ва ахборотларни ҳимоялаш кичик тизими;

з) ўзаро ҳамкорлик ва ахборот кўмаги кичик тизими.

4. Қуйидагилар маркировкалаш ахборот тизимининг иштирокчилари ҳисобланади:

а) маҳсулотларни маркировкалаш ва кузатиб бориш миллий ахборот тизимининг оператори (кейинги ўринларда — оператор);

б) Солиқ қўмитаси (кейинги ўринларда — мувофиқлаштирувчи);

в) товарлар айланмаси иштирокчилари;

г) назорат қилувчи органлар;

д) маркировкалаш ахборот тизими фойдаланувчилари.

5. Рақамли идентификация воситалари ёрдамида мажбурий маркировкаланиши керак бўлган товарларнинг сотиб олиниши ва сотилиши билан боғлиқ бўлган савдо фаолиятини амалга оширувчи хўжалик субъектлари ҳамда рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида мажбурий маркировкаланиши керак бўлган товарларнинг етказиб берилишини амалга оширувчи хўжалик субъектлари, жумладан, рақамли идентификациялаш воситалари ёрдамида мажбурий маркировкаланиши керак бўлган товарларни айланмага киритилиши, айланмаси ва (ёки) уларнинг айланмадан чиқарилиши тўғрисидаги маълумотларнинг операторга тақдим этилишини амалга оширувчи ушбу товарларнинг ишлаб чиқарувчилари ҳамда импорт қилувчилари товарлар айланмаси иштирокчилари ҳисобланади.

6. Рақамли идентификация воситалари ёрдамида маркировкаланиши керак бўлган товарлар айланмаси соҳасида назорат қилиш бўйича маркировкалаш ахборот тизимини қўллаш билан боғлиқ функцияларни амалга оширувчи давлат бошқарув органлари назорат қилувчи органлар ҳисобланади.

7. Маркировкалаш ахборот тизимида сақланадиган маълумотларга кириш ҳуқуқига эга бўлган жисмоний ва юридик шахслар, давлат бошқарув органлари маркировкалаш ахборот тизими фойдаланувчилари ҳисобланади.

8. Маркировкалаш ахборот тизимини яратиш, ривожлантириш, ишга тушириш, ундан фойдаланиш ва фойдаланишдан чиқариш оператор орқали амалга оширилади.

Мажбурий рақамли маркировкалаш тизими самарадорлигини ошириш мақсадида оператор маҳсулотлар айланмаси иштирокчиларига туну-кун хизмат кўрсатадиган Call-марказига эга бўлиши лозим.

9. Маркировкалаш ахборот тизимини яратиш, ривожлантириш ва ундан фойдаланиш қуйидаги тамойиллар асосида амалга оширилади:

а) маркировкалаш ахборот тизимини қўллаш орқали қабул қилинадиган ва узатиладиган маълумотларнинг тўлиқлигини, ҳаққонийлигини, сақланганлигини таъминлаш;

б) маркировкалаш ахборот тизими ташкилий-услубий таъминотининг ягоналиги;

в) маркировкалаш ахборот тизимининг ягона реестрларининг, классификаторларининг ва маълумотномаларининг қўлланилиши;

г) маркировкалаш ахборот тизимига аниқ белгиланган киришни таъминлаш;

д) маркировкалаш ахборот тизимининг узлуксиз ишлашини таъминлаш.

10. Маркировкалаш ахборот тизимини яратишга техник топшириқ оператор томонидан ишлаб чиқилади ва мувофиқлаштирувчи томонидан тасдиқланади.

11. Мониторинг ахборот тизимини ишга тушириш далолатномаси оператор томонидан тасдиқланади.

12. Мониторинг ахборот тизимини ишга тушириш маркировкалаш ахборот тизимининг кичик тизимлари (компонентлари) ва умуман, маркировкалаш ахборот тизими бўйича амалга оширилади.

13. Оператор томонидан тасдиқланадиган ишга тушириш далолатномаси маркировкалаш ахборот тизимини ишга тушириш учун асос ҳисобланади.

14. Маркировкалаш ахборот тизими, агар маркировкалаш ахборот тизимини ишга тушириш далолатномаси билан бошқа муддат ўрнатилмаган бўлса, унинг биринчи кичик тизими фойдаланишга топширилган кундан бошлаб ишга туширилган деб ҳисобланади.

15. Маркировкалаш ахборот тизимининг, жумладан, унинг тизимости компонентларининг дастурий ва техник воситалари қуйидагиларни таъминлаши керак:

а) маркировкалаш ахборот тизими функцияларини амалга оширишни;

б) маркировкалаш ахборот тизимининг, шу жумладан, унинг кичик тизимларининг (компонентларининг) туну-кун узлуксиз ишлашини, режали ва технологик ишларга танаффуслар бундан мустасно;

в) маркировкалаш ахборот тизимининг, шу жумладан, унинг кичик тизимларининг (компонентларининг) бошқа ахборот тизимлари, хусусан, давлат органларининг ахборот тизимлари билан ўзаро ҳамкорлигини;

г) давлат сирини ташкил қилмайдиган ахборотларни ҳимоя қилиш тўғрисида белгиланган талабларга мувофиқ маркировкалаш ахборот тизимида, шу жумладан, унинг кичик тизимларида (компонентларида) сақланадиган ахборотларни ҳимоя қилишни;

д) тузилмавий кўринишда маркировкалаш ахборот тизимида жойлаштириладиган маълумотларни автоматик формат-мантиқий текширишни;

е) маркировкалаш ахборот тизимида жойлаштириладиган маълумотларни тўплаш, тайёрлаш, узатиш, уларга ишлов бериш ва уларни акс эттириш бўйича технологик операцияларнинг таркибини унификациялашни;

ж) маркировкалаш ахборот тизимида ҳаракатларни ва амалиётларни бажариш санаси ва вақтини кўрсатган ҳолда маълумотларни шакллантириш, жойлаштириш, ўзгартириш, улар билан алмашиш ва уларни олиб ташлаш, уларнинг мазмуни тўғрисида маълумотларни ва бундай ҳаракатларни ва амалиётларни амалга оширган, жумладан, маркировкалаш ахборот тизимининг бошқа ахборот тизимлари билан ўзаро ахборот ҳамкорлиги жараёнида ҳам ҳаракатларни ва амалиётларни амалга оширган маркировкалаш ахборот тизими иштирокчилари тўғрисидаги маълумотларни сақловчи ҳаракатлар ва амалиётларни ҳисобга олиш электрон журналлари юритилишини (кейинги ўринларда — ҳисобга олиш электрон журнали);

з) маркировкалаш ахборот тизими иштирокчиларининг сўровлари бўйича бажарилган ҳисобга олиш электрон журналидан кўчирмалар шакллантирилишини;

и) маркировкалаш ахборот тизими иштирокчиларининг сўровлари бўйича бажарилган ҳисобга олиш электрон журналидан статистик маълумотлар шакллантирилишини;

к) маълумотларни тақдим этиш ва (ёки) олиш муддатлари ҳамда сифатининг бузилишига сабаб бўладиган маркировкалаш ахборот тизими ишидаги узилишлар ва бузилишлар ҳамда ахборот хавфсизлигини таъминлаш бўйича талабларнинг бузилиши тўғрисида маркировкалаш ахборот тизими иштирокчиларини хабардор қилиш;

л) маркировкалаш ахборот тизими иштирокчилари томонидан қўлланиладиган маркировкалаш ахборот тизимидаги меъёрий-маълумотнома, жумладан, маълумотномалар, реестрлар ва классификаторларнинг ягоналигини.

16. Маркировкалаш ахборот тизимининг техник воситалари Ўзбекистон Республикасининг ҳудудида жойлаштирилиши керак.

17. Маркировкалаш ахборот тизимида маълумотларни шакллантириш, уларга ишлов бериш ва улар билан алмашишда электрон ҳужжатлар шакллари қўлланилади, улар мувофиқлаштирувчи ҳамда ўз ваколатлари доирасида бошқа давлат бошқарув органлари билан келишиш бўйича оператор томонидан ўрнатилади.

Маркировкалаш ахборот тизимида маълумотларни шакллантириш ва улар билан алмашишда электрон рақамли имзолар қўлланилади (агар мумкин бўлса).

18. Маркировкалаш ахборот тизими оператор томонидан ишлаб чиқиладиган ва мувофиқлаштирувчи томонидан тасдиқланадиган маркировкалаш ахборот тизимини ривожлантириш бўйича техник топшириқлар ва алоҳида хусусий техник топшириқлар асосида ривожлантирилади.

19. Маркировкалаш ахборот тизимида сақланадиган маълумотларга кириш рухсати ҳақ-ҳуқуқларни чекламайдиган ва беғараз асосда оператор томонидан таъминланади.

20. Маркировкалаш ахборот тизимида сақланадиган маълумотларга киришга рухсатнома оператор томонидан қуйидаги усуллар билан таъминланади:

а) маркировкалаш ахборот тизими иштирокчисининг ёзма шаклда шакллантирилган сўровига жавобан электрон ҳужжатлар шаклида;

б) маркировкалаш ахборот тизими иштирокчиларининг маркировкалаш ахборот тизими дастурий воситаларидан фойдаланилган ҳолда шакллантирилган сўровига жавобан маркировкалаш ахборот тизимида;

в) маркировкалаш ахборот тизими ва давлат бошқарув органларининг ахборот тизимлари ўртасида ўзаро ҳамкорликни амалга оширишда электрон интерфейсларни қўллаш билан;

г) давлат бошқарув органлари ва бошқа ташкилотлар билан, жумладан шахсий кабинетни қўллаш билан оператор томонидан тузилган ўзаро ҳамкорлик қилиш тўғрисидаги битим билан мувофиқликда маркировкалаш ахборот тизими ва товарлар айланмаси иштирокчилари ахборот тизимлари ёки давлат органларининг ахборот тизимларининг дастурий-техник воситаларини қўллаш билан автоматлаштирилган тартибда;

д) Интернет жаҳон ахборот тармоғида операторнинг расмий веб-сайтидаги маркировкалаш ахборот тизимида сақланадиган умумий маълумотларни жойлаштириш йўли билан.

21. Товарлар айланмаси иштирокчисига қуйидаги маълумотларга кириш учун рухсатнома таъминланади:

а) ушбу товар айланмаси иштирокчиси томонидан амалга оширилган маркировкаланган товар билан битим тўғрисида маълумот;

б) умумий маълумотларга тааллуқли маълумотлар.

22. Маркировкалаш ахборот тизимида рўйхатдан ўтган ишлаб чиқарувчига мазкур Низомнинг 21-бандида кўрсатилган маълумотлардан ташқари, товар эгаси ва унинг миқдори тўғрисидаги маълумот қисмида шундай ишлаб чиқарувчи томонидан тайёрланган товарлар айланмаси тўғрисидаги маълумотларга кириш учун рухсатнома таъминланади.

23. Товарлар истеъмолчиларига умумий маълумотларга киритилган маълумотларга кириш учун рухсатнома таъминланади.

24. Давлат бошқарув органларига улар томонидан амалга ошириладиган мақсадларда қуйидаги маълумотларга кириш учун рухсатнома таъминланади:

а) мазкур Низом билан белгиланган мақсадларда давлат бошқарув органларига юкланган вазифаларни ва функцияларни бажариш учун зарур бўлган товарлар айланмаси иштирокчилари, товарлар ва уларнинг айланмаси тўғрисидаги маълумотлар;