Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ҚОНУНИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОЛИЙ МАЖЛИСНИНГ ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ БЎЙИЧА ВАКИЛИ (ОМБУДСМАН) ТЎҒРИСИДА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ шарҳиМазкур Қонун Ўзбекистан Республикасининг 2024 йил 15 ноябрдаги ЎРҚ-1002-сонли «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида»ги Қонунига асосан ўз кучини йўқотган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили* — мансабдор шахс бўлиб, унга Ўзбекистон Республикасида давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар, жамоат бирлашмалари ва мансабдор шахслар** томонидан инсон ҳуқуқлари тўғрисидаги амалдаги қонун ҳужжатларига риоя этилишининг самарадорлиги устидан парламент назоратини таъминлаш ваколатлари берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Бундан буён матнда «Вакил» деб юритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Бундан буён матнда «ташкилотлар ва мансабдор шахслар» деб юритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакил институти инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилишнинг мавжуд шакллари ва воситаларини тўлдиради. Вакил Ўзбекистон Республикасининг инсон ҳуқуқлари тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш ва уларни халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқлаштиришга, халқаро ҳамкорликни ривожлантиришга хизмат қилади, фуқароларнинг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги ижтимоий онгини оширишга кўмаклашади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, қонунлари, бошқа қонун ҳужжатларига, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига, шунингдек халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этган принциплари ва нормаларига асосланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил ўз ваколатларини мустақил ҳамда давлат органлари ва мансабдор шахсларга тобе бўлмаган тарзда амалга оширади ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисига ҳисоб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил Олий Мажлис томонидан депутатлар орасидан Олий Мажлиснинг ваколатлари муддатига сайланади. Олий Мажлиснинг ваколатлари муддати тугагач, Вакил янги Вакил сайлангунига қадар ўз вазифаларини бажариб туради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилнинг Олий Мажлис томонидан сайланадиган ўринбосари бўлади. Вакил ўринбосарига Вакил учун белгиланган ҳуқуқлар ва кафолатлар татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил фаолиятининг асосий принциплари қонунийлик, адолатпарварлик, демократизм, инсонпарварлик, ошкоралик, ҳар бир киши учун очиқликдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг депутати бўлиб, қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига эгадир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил ҳар йили Олий Мажлисга ўз фаолияти тўғрисида ҳисобот тақдим этади ва у «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси»да эълон қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари соҳасидаги халқаро шартномаларнинг бажарилиши юзасидан Ўзбекистон Республикасининг йиллик маърузаларини тайёрлашда иштирок этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил ўз ваколатларини бажариш муддати давомида сиёсий партияга аъзоликни ёки унда иштирок этишни тўхтатиб туриши ёхуд бутунлай тўхтатиши шарт. Вакил ҳақ тўланадиган бирор-бир бошқа лавозимни эгаллаши, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши мумкин эмас. Ўқитувчилик, илмий ва ижодий фаолият бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил Олий Мажлис томонидан қуйидаги ҳолларда лавозимидан муддатидан олдин озод қилиниши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз ваколатларини зиммасидан соқит қилиш тўғрисида ариза берганида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсаломатлиги жиддий равишда бузилган ва бу тиббиёт гувоҳномаси билан тасдиқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishунинг депутатлик ваколатлари тўхтатилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсуднинг унга нисбатан айблов ҳукми қонуний кучга кирганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида яшаб турган ажнабий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини бузган ташкилотлар ёки мансабдор шахсларнинг ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги устидан берган шикоятларини кўриб чиқади ва ўз текширувини ўтказиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил учинчи шахслар, шу жумладан жамоат бирлашмаларининг аниқ бир киши ёки бир гуруҳ шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилганлиги устидан берган шикоятларини кўриб чиқиш учун қабул қилади, бунинг учун уларнинг розилиги бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил суднинг ваколатига тааллуқли бўлган масалаларни кўриб чиқмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил аризачининг ўз ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилганлиги маълум бўлиб қолган пайтдан бошлаб ёки агар аризачи ўз ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилишнинг бошқа воситаларидан фойдаланган ҳамда қабул қилинган қарорлардан қониқмаган бўлса, ўз шикояти бўйича қабул қилинган охирги қарордан хабар топган пайтдан бошлаб, бир йил давомида берган шикоятларини кўриб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилга берилган шикоятда аризачининг фамилияси, исми, отасининг исми ва унинг манзили, ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги устидан шикоят қилинаётган ташкилотнинг номи, мансабдор шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилиши, аризачининг фикрича унинг ҳуқуқлари бузилишига олиб келган ҳаракатлар ёки ҳаракатсизлик моҳияти баён этилиши зарур. Шикоятга аризачининг талабларини тасдиқловчи ҳужжатлар ва бошқа гувоҳномалар илова қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилга берилган шикоят учун давлат божи олинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшикоятни кўриб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаризачи ўз ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш учун фойдаланиши мумкин бўлган воситалар ва шаклларни кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшикоятни унинг моҳиятига кўра ҳал қилишга ваколатли бўлган ташкилот ёки мансабдор шахсга юбориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаризачини унинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига дахлдор ҳужжатлар, қарорлар ва бошқа материаллар билан таништириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшикоятни кўриб чиқишнинг сабабини албатта кўрсатган ҳолда рад этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқонун ҳужжатларига зид бўлмаган бошқа чора-тадбирларни кўриш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШикоятни кўриб чиқиш, шунингдек фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилган ҳолларни ўз ташаббуси билан текшириш чоғида Вакил қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаниқланиши лозим бўлган ҳолатларни текширишда кўмаклашишни сўраб ташкилотлар ва мансабдор шахсларга мурожаат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаниқланиши лозим бўлган ҳолатларни текшириш учун ташкилотларнинг вакиллари ва мансабдор шахсларни таклиф этиш. Текширув ўтказишни ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги устидан шикоят қилинаётган ташкилот ёки мансабдор шахсга топшириш мумкин эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилотларга ва мансабдор шахслар ҳузурига бемалол кириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилотлар ва мансабдор шахслардан ҳужжатлар, материаллар ва бошқа маълумотларни сўраш ва олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмансабдор шахслардан тушунтиришлар олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилотлар ва мутахассисларга аниқланиши зарур бўлган масалалар юзасидан хулосалар тайёрлашни топшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилотлар ва мансабдор шахслар томонидан инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига дахлдор масалалар юзасидан ўтказилаётган текширувларда иштирок этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishушланган ёхуд қамоқда сақланаётган шахс билан учрашиш ва суҳбатлар ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаракатларида инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини бузиш ҳоллари аниқланган шахсларни жавобгарликка тортиш тўғрисида хат билан тегишли органларга мурожаат этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилган ҳолатларни текшириш чоғида маълум бўлиб қолган аризачининг ва бошқа шахсларнинг хусусий ҳаётига тааллуқли маълумотлар уларнинг розилигисиз ошкор қилиниши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМансабдор шахслар Вакил сўраган, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилиши билан боғлиқ бўлган ҳужжатлар, материаллар ва бошқа маълумотларни тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил ўз фаолияти масалалари бўйича давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг, жамоат бирлашмаларининг раҳбарлари ва бошқа мансабдор шахслари томонидан кечиктирмасдан қабул қилиниш ҳуқуқидан фойдаланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФаолияти давлат сири ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сирлар билан боғлиқ бўлган ташкилотлар, муассасалар ва корхоналарга Вакилнинг кириш тартиби, шунингдек Вакилга давлат сири ёхуд қонун билан қўриқланадиган бошқа сирдан иборат бўлган ахборотни тақдим этиш Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилнинг вазифаларини бажаришига тўсқинлик қилиш белгиланган тартибда жавобгарликка тортишга сабаб бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил шикоятни текшириш натижаларига биноан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаризачига кўриб чиқиш натижаларини маълум қилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаракатлари ёки ҳаракатсизлигида фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилганлиги аниқланган ташкилот ёки мансабдор шахсга бузилган ҳуқуқларни тиклаш юзасидан тавсиялар баён этилган ўз хулосасини юбориши шарт. Бунда Вакилнинг хулосасини олган ташкилот ёки мансабдор шахс уни кўриб чиқиши ва бир ойдан кечиктирмай асосли жавоб юбориши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилнинг хулосасида қуйидаги тавсиялар назарда тутилиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиш ташкилот ёки мансабдор шахс томонидан охирига етказилиши зарурлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилот ёки мансабдор шахснинг қарори ўзгартирилиши ёхуд бекор қилиниши кераклиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилот ёки мансабдор шахснинг қарори асосланиши зарурлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилот ёки мансабдор шахс қўшимча қарор қабул қилиши лозимлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилнинг хулосасида бошқа тавсиялар ҳам ифодаланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил Олий Мажлиснинг, сессиялар оралиғидаги даврда эса, Олий Мажлис Кенгашининг розилигисиз жиноий жавобгарликка тортилиши, ҳибсга олиниши ёки суд томонидан бериладиган маъмурий жазога тортилиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлий Мажлис Вакилига нисбатан жиноий иш фақат Ўзбекистон Республикасининг Бош прокурори томонидан қўзғатилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилни мажбурий тарзда олиб келиш, ушлаб туриш, шунингдек унинг шахсий буюмлари, юки, транспорти, турар жойи ёки хизмат хоналарини кўздан кечиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилга шикоят берган шахс, шунингдек Вакил томонидан ахборот тўплаш ва уни таҳлил этиш ёки эксперт баҳоси бериш топширилган шахслар бу ҳаракатлари учун таъқиб остига олиниши ёки бошқа тарзда ҳуқуқлари чекланиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилнинг зиммасига юкланган вазифаларни бажариш юзасидан унинг фаолиятига кўмаклашиш учун Олий Мажлиснинг Вакили раислигида Инсоннинг конституциявий ҳуқуқлари ва эркинликларига риоя этилиши бўйича комиссия тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКомиссия ўз фаолиятида Олий Мажлиснинг Кенгаши томонидан тасдиқланадиган Регламентга асосланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил Комиссия аъзосини ўз вакили этиб тайинлаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20-модда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилнинг фаолиятини таъминлаш учун Котибият тузилиши мумкин, ушбу Котибият ҳақидаги низом Вакил томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакил давлат герби тасвири туширилган ўз муҳрига эга бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВакилнинг фаолиятини моддий ва бошқа жиҳатлардан таъминлаш давлат бюджети маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Президенти И. КАРИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24 апрель 1997 й.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish392-I-сон
(Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 й., № 4-5, 102-модда)