Ҳужжат кучини йўқотган 28.02.2025 01.01.1997 йилдаги 2.03.11-96-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитасининг қурилиш меъёрлари ва қоидаари, 01.01.1997 йилдаги 2.03.11-96-сон
Kuchga kirish sanasi
01.01.1997
Ҳужжат кучини йўқотган 28.02.2025
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қурилиш меъёрлари ва қоидаари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш
ҚМҚ 2.03.11-96
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур меъёрлар қурилиш бинолар ва иншоотлар конструкцияларини (бетон, темир-бетон, пўлат, алюмин, ёғоч, тош ва асбестцемент) минус 40°С дан плюс 50°С даги температурада агрессив зарар таъсирида лойиҳалаштиришда коррозиядан ҳимоя қилишга тааллуқли бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Меъёрлар ўзидан радиоактив моддалар чиқарадиган қурилиш конструкцияларини коррозиядан сақлаш лойиҳалаштирилишга, жумладан, махсус бетонлар конструкцияларини лойиҳалаштиришга тавсия этилмайди (полимербетон, кислота, суюқликка бардошли бетонлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бино ва иншоотларни лойиҳалаштиришда конструкциялар ва муҳофаза қопламаларини кўриниши ва фойдаланишнинг янги шароити муҳитидаги агрессивлик даражасини ҳисобга олиб, коррозия ҳолати таҳлилини албатта назарда тутиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.1. Қурилиш конструкциялари ҳимоясини мазкур муҳити учун коррозияга бардошли материалларни қўллаш билан ҳамда конструктив талабларнинг бажарилиши билан (бошланғич ҳимоя), конструкциялар сиртига металл, оксид, лок-бўёқли ва мастика — мумсақичли қопламалар билан қоплаш, мойлаш, юпқа парда билан ўраш, қоплайдиган бошқа, материаллар билан сақлаш (иккинчи ҳимоя), шу билан бирга электркимё усуллари билан ҳимоялаш усуллари билан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.2. Қурилиш конструкцияларига таъсир, даражаси бўйича муҳит ноагрессив, суст агрессив, ўрта агрессив ва кучли агрессивга бўлинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Муҳитлардаги физик ҳолатига кўра газсимон, қаттиқ ва суюққа ажралади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.3. Заводда тайёрланадиган қурилиш конструкцияларининг сирти ҳимоясини завод шароитида бажариш маслаҳат берилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.4. Қурилиш конструкцияларига агрессив таъсирини пасайтириш мақсадида лойиҳалаштириш чоғида қуйидагиларни назарда тутиш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
корхоналарнинг бош режаларини ишлаб чиқишда ҳажм-режа ва муайян бир жойда эсувчи шамоллар йўналишини кўрсатадиган схема ёки тасвирни ва грунт сувлари оқимининг йўналганлигини ҳисобга олган ҳолда конструктив ҳал қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
максимал даражада герметизация қилинган технологик асбоб-ускуналарни, сўриш-тортиш вентиляциясини, агрессив газ ва чанглар янада кўпроқ ажраладиган жойларда сўрилишларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.5. Қурилиш конструкцияларини лойиҳалаштириш чоғи конструкциялар кесимининг шундай намуналари назарда тутилиши керакки, унда агрессив газларнинг туриб қолиш эҳтимоли ё истисно қилинсин ёки бўлмаса, камайтирилсин, шунингдек уларнинг сиртида суюқликлар ва агрессив газлар тўпланиб қолмасин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.6. Қурилиш конструкцияларини коррозиядан сақлаб лойиҳалаштиришда ишлаб чиқариш, озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш билан боғлиқ ишлар ва озиқ-овқатлар, моллар учун ем-хашаклар тайёрланадиган, шунингдек, одамлар ва ҳайвонлар кириб турадиган биноларда муҳофаза материалларига бўлган талабларни ҳамда дезинфекция қилувчи воситаларнинг агрессив таъсири эҳтимолини ҳам назарда тутиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. БЕТОН ВА ТЕМИР-БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УМУМИЙ ТАЛАБЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.1. Агрессив муҳитда эксплуатация учун мўлжалланган бетон ва темир-бетон конструкцияларни лойиҳалаштиришда, уларнинг коррозияга бардошлилигини коррозияга чидамли материаллар, бетоннинг коррозияга бардошлилигини оширувчи қўшимчалар билан таъминлаш ва унинг ҳимоя лаёқати учун пўлат арматура-темир ўзакдан фойдаланиш, бетоннинг ўтказувчанлигини технологик усулларида пасайтириш, дарз кетишга бардошлилик, ёриқнинг очилиш кенглиги, бетоннинг ҳимоя қалинлиги тоифаларига бўлган талабларнинг қўйилиши керак бўлади лойиҳалаштиришда коррозиядан ҳимоя қилишга тааллуқли бўлади. Юқорида санаб ўтилган тадбирлар етарли самара бермаса, конструкциялар. сиртини қуйидагича ҳимоялашни назарда тутиш керак бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лок-бўёқ қопламалари билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тунука ва юпқа қобиқли материаллар билан ихота қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сиртини қоплаш ёки керамика, тошқолсимон, шиша, тош қуйма ва табиий тошқўллаб суваш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
цементли, полимер боғловчи модда, суюқ шиша, битумли сувоқ қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зичлайдиган кимёвий чидамли материаллар билан шимдириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.2. Темир-бетон конструкцияларни коррозиядан ҳимоялаш тадбирларини ҳимоя қилинаётган конструкциялар кўриниши ва ўзига хосликлари, уларнинг тайёрланиш технологияси, тиклаш ва эксплуатация шароитларини ҳисобга олган ҳолда, лойиҳалаштириш кераклиги, бетоннинг ҳимоя қалинлиги тоифаларига бўлган талабларнинг қўйилиши керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-жадвал

Бетоннинг ўтказувчанлик кўрсаткичининг шартли белгилари

Бетоннинг ўтказувчанлик кўрсаткичлари

тўғри

қия

сув ўтказувчанлик бўйича бетон маркаси (тамғаси мувозанатида)

фильтрлаш коэффициенти, см/с (намлик),

Кf

сув шимиши, масса бўйича % ошиғи

сув-цемент нисбати с/ц, билан

Н-нормал ўтказувчан бетон

W4

ошиғи билан

2·10-9 7·10-9гача

ошиғи. 4,7дан

5,7гача

0,6

П-ўтказувчанлиги паст бетон

W6

ош.6·10 дан

7·10-9гача

ош.4,2дан

4,7гача

0,55

О-алоҳида паст ўтказувчан бетон

W8

ош.1·10-10дан

6·10-10 гача

4,2гача

0,45

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАTMА:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Сув ўтказувчанлик бўйича фильтрлаш коэффициенти ва бетон маркасини ГОСТ 12730.5-84 бўйича; сув шимиши бўйича ГОСТ 12730.3-78 га мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 1-жадвалда келтирилган сув шимиши ва сув-цемент нисбати кўрсаткичлари оғир, бетонга тааллуқлидир. Енгил бетонларнинг сув шимишини 1-жадвалда келтирилганига кўра қийматларнинг ўртача зичликдаги оғир бетоннинг ўртача зичликдаги енгил бетон нисбатига тенг коэффициентига кўпайтирилиб аниқланади. Енгил бетонларнинг сув-цемент нисбатини 1-жадвалнинг 1,3 га қийматларининг кўпайтирилиши билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ҳоказо мазкур меъёрлар матнида бетоннинг ўтказувчанлиги баҳоси сув ўтказувчанлиги кўрсаткичи бўйича келтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.3. Бетон ва темир-бетон конструкциялар учун меъёрга солинган бетонни, назарда тутиш маслаҳат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бетоннинг ўтказувчанлиги тўғри кўрсаткичлар билан (сув ўтказувчанлиги бўйича бетон маркаси ёки фильтрлаш коэффициенти билан) таърифланади. Қия кўрсаткичлар (бетоннинг сув шимиши ва сув-цемент нисбати) таҳминий ва тўғри кўрсаткичларга қўшимча ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бетоннинг ўтказувчанлиги кўрсаткичлари 1-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МУҲИТНИНГ АГРЕССИВ ТАЪСИР ДАРАЖАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.4. Муҳитнинг бетон ва темир-бетон конструкцияларга агрессив таъсир даражалари қуйидаги жадвалларда келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газсимон муҳит — 2-жадвалда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қаттиқ, муҳит — 3-жадвалда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
грунт сувлари сатҳидан юқори грунтларда — 4-жадвалда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суюқ ноорганик муҳит — 5, 6, 7-жадвалларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суюқ органик муҳит — 8-жадвалда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Армоцемент-ўзакли цемент конструкцияларига агрессив таъсир муҳити даражаси 2-3 жадвал бўйича келтирилган темир-бетон конструкциялари каби қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.5. Иситиладиган бинолар ичида жойлашган конструкцияларга агрессив таъсир даражасини: аниқлашда намлик тартибини 2 — 8-жадваллар, ҚМҚ 2.03.11-96 бўйича, иситилмайдиган бинолар ичида жойлашган конструкцияларга эса очиқ ҳавода ва грунтларда, грунт сувлари сатҳидан юқорида, 1-илова бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-жадвал

Биноларнинг намлик тартиби

1-мажбурий илова бўйича газлар гуруҳи

қуйидаги конструкцияларга газсимон муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Намлик зонаси

бетонга

темир-бетонга

қуруқ

қуруқ

А

В

С

D

Ноагрессив

«

«

«

Ноагрессив

«

Паст агрессив

Ўрта агрессив

нормал

нормал

А

В

С

D

Ноагрессив

«

«

Ўрта агрессив

Ноагрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Кучли агрессив

Нам ёки ҳўл

нам

А

Паст агрессив

В

Ноагрессив

Ўрта агрессив

С

Паст агрессив

Кучли агрессив

D

Ўрта агрессив

«

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА: 1. Иситиладиган биноларнинг сиртида конденсат қўйиш рухсат этиладиган конструкциялар учун агрессив таъсир даражаси нам тартибдаги бинолар муҳитидаги конструкциялар каби белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Газсимон муҳитда бир неча агрессив газлар бўлса, муҳитнинг агрессив таъсир даражаси нам тартибдаги бинолар муҳитидаги конструкциялар каби белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

3-жадвал

Бинонинг намлик тартиби

Сувда қаттиқ муҳитнинг эрувчанлиги 1;2 ва уларнинг гигроскопиклиги

(намтортиши)

қуйидаги конструкцияларга қаттиқ муҳит агрессив таъсир даражаси

Намлик зонаси

бетонга

темир-бетонга

Қуруқ

Қуруқ

Оз гигроскопик яхши эрувчан

Гигроскопик яхши эрувчан

Ноагрессив

Паст агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Нормал

Нормал

Оз гигроскопик яхши эрувчан

Гигроскопик яхши эрувчан

Паст агрессив

«

Паст агрессив

Ўрта агрессив3

Нам ёки ҳўл

Нам

Оз гигроскопик яхши эрувчан

Гигроскопик яхши эрувчан

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Ўрта агрессив4

Кучли агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Янада кенг тарқалган эрувчан тузлар рўйхати ва уларнинг таърифномаси 2-маълумот иловасида келтирилган. Агрессив тузлар сифатида бетон ва темир-бетонга нисбатини 2-маълумот иловасида келтирилганидай хлорид, сульфатлар, нитратларни қараш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Оз эрувчан моддаларнинг бўлиши агрессивликка таъсир қилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. 5, 6, 7-жадваллар талаблари билан бир вақтда пайдо бўлган эритманинг агрессивлигини ҳисобга олган ҳолда агрессив таъсир даражасини аниқлаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Таркибида хлоридлар бўлган тузларни кучли муҳитга киритиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-жадвал

2-илова бўйича намлик зонаси

Агрессивлик кўрсаткичи, 1 кг грунтга мг

Бетон ва темир-бетон конструкцияларга грунтнинг агрессив таъсир даражаси

Бетонлар учун  қайта ҳисобланган сульфатлар

Бетонлар учун С1 қайта ҳисобланган хлоридлар

ГОСТ 10178-85* бўйича портланд цементда

ГОСТ 10178-85* бўйича портланд цементда: цементларда таркибида С3S 65% дан ош.7% дан б-н, С3А ош.б-н, С3А+CAF 22% дан ош.б-н ва шлак портланд-цементда

ГОСТ 22266-94 бўйича сульфатга бардошли

ГОСТ 10178-85* бўйича портландцемент, шлакпортланд-цементда ва ГОСТ 22256-94 бўйича сульфатга бардошли цементларда

Қуруқ

ош. 500 дан

ош.3000 дан

ош. 6000 дан

ош. 400 дан 750 гача

паст агрессив

о. 1000 дан

о. 4000 дан

о. 12000 дан

о. 750 дан 7500 гача

ўрта агрессив

500 гача

5000 гача

1500 гача

о. 1500

о. 5000

о.15000

о.7500

кучли агрессив

Нормал

о. 250 дан

о. 1500 дан

о. 3000 дан

о. 250 дан 500 гача

паст агрессив

ва нам

500 гача

3000 гача

6000 гача

о. 600 дан 6000 гача

ўрта агрессив

о. 500 дан

о. 3000 дан

о. 6000 дан

ва ҳўл

1000 гача

4000 гача

8000 гача

о. 1000

о. 4000

о. 8000

о. 5000

кучли агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Таркибидаги хлорид мавжудлигига қараб агрессивлик кўрсаткичлари фақат темир-бетон конструкциялар учунгина бетоннинг сув ўтказувчанлиги маркасидан қатъий назар ҳисобга олинади. Бир вақтнинг ўзида таркибида сульфатларнинг мавжудлиги уларнинг хлоридлар таркибини 0,25 га кўпайтириш билан қайта ҳисобланади ва таркибидаги хлоридларнинг йиғиндиси чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Таркибидаги сульфатларнинг мавжудлигига қараб агрессивлик кўрсаткичлари сув ўтказувчанлик W4 бетон маркаси учун келтирилди. Сув ўтказувчанлиги бўйича W5 бетон маркасига агрессив таъсир даражасини баҳолашда кўрсаткичларни 1,3 га, сув ўтказувчанлиги бўйича W8 да эса 1,7 га кўпайтириш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-жадвал

Агрессивлик кўрсаткичи

Суюқлик муҳитининг иншоотлар, 0,1 м/сут.дан ортиқ Кf да, очиқ сув ҳавзасида жойлашган ва босим иншоотлари учун сув ўтказувчанлиги қуйидаги маркали бетонларда агрессивлик даражаси1

Суюқ ноорганик муҳитнинг бетонга агрессив таъсир даражаси

W4

W6

W8

Бикарбонат ошиғи билан паст ишқорлиги мг.экв/л (град.)*

0дан 1,05(3) гача

-

-

паст агрессив

рН**

водород

кўрсаткичи

о.5,0 дан 6,5

о.4,0дан 5,0

о.0,0дан 4,0

о.4,0 дан 5,0 гача о.3,5 дан 4,0 гача

о.0,0 дан 3,5 гача

о.3,5 дан 4,0гача о.3,0дан 3,5 гача

о. 0,0 дан 3,0

паст кўрсаткичи ўрта агрессив

кучли агрессив

Таркибида агрессив углекислота мавжудлиги мг/л

о.10 дан 40

о.40***

ошиғи б-н 40***

-

-

-

паст агрессив

ўрта агрессив

Таркибида магнезиал тузлар ион Mg2+ га қайта ҳисобланган

о.1000дан 2000гача

о.2000дан 3000гача

о. 3000

о.2000дан 3000гача

о.3000дан 4000гача

о. 4000

о.3000дан 4000гача

о.4000дан 5000гача

О.5000

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

Таркибида аммоний ўрта тузлар мг/л, -қайта ҳисобланган  ионга

о.100дан 500гача

о.500дан 800гача

о. 800

о.500дан 800гача

о.800дан 1000гача

о.1000

о.800дан 1000гача

о.1000дан 1500гача

ошиғи б-н 1500

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

Таркибида ишқор агрессив мавжудлиги, мг/л, Na+ ва К ионларига қайта ҳисоблаганда

о.50000дан 60000гача

о.60000 дан 80000гача

0.80000

о.60000 дан 80000 гача

о.80000дан 100000 гача

0.100000

о.80000дан 100000 гача

о.100000 дан 150000гача

0.150000

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

Таркибида хлоридлар, сульфатлар2, нитратлар ва бошқа тузларнинг жамланиши; мг/л, сиртининг агрессив буғга айланишида

о.10000дан 20000гача

о.20000дан 60000гача

о.50000

о.20000дан50000гача

о.50000дан 60000гача

о.60000

о.50000дан 60000гача

о.60000дан 70000гача

0.70 000

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Кf суст фильтрлаш грунтларида камида 0,1 м/сут.да жойлашган иншоотлардан фойдаланиш шароитида муҳитнинг агрессив даражасини баҳолаш чоғи мазкур жадвалда келтирилган кўрсаткичлар қийматлар 1,3 га кўпайтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Таркибида сульфатларнинг бўлиши цементнинг тури ва минералогик таркибига қараб 4 ва 6-жадвалда келтирилган чегаралардан ошмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* ҳар қандай қийматдаги бикарбонат ишқорлиликда муҳит сув ўтказувчанлиги W6 ва ундан ортиқ, шунингдек, W4 даги Кf 0,1 м/сут.дан паст фильтрлаш коэффициентидаги бетонлар учун ноагрессив, яъни агрессив бўлмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** рН водород кўрсаткичи бўйича агрессив таъсир баҳоси юқори концентрациядаги органик эритмалар ва углекислотага тааллуқли эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
*** 5-жадвалда кўрсатилган агрессивлик кўрсаткичлари қийматларининг ошишида мазкур кўрсаткич бўйича муҳитнинг агрессив таъсир; даражаси ўсмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-жадвал

Цемент

Кf грунтларида 0,1 м/сут.дан ортиқ, очиқ сув ҳавзаларида жойлашган ҳамда таркибида ионлар  мг-экв/л мавжуд босим иншоотлари учун  ионлар қайта ҳисоблангандаги суюқлик муҳитининг агрессивлик кўрсаткичи1

Сув ўтказувчанлиги W4 бетон маркасига суюқ органик муҳитнинг агрессив таъсири даражаси

о. 0,0 дан 3,0 гача

о.3,0 дан 6,0 гача

о.6,0

ГОСТ 10178-85* бўйича портланд-цемент

о.250 дан 500 гача

о.500дан 1000 гача

о. 1000

о.500дан 1000гача

о.1000 дан 1200гача

о.1200

о.1000 дан 1200гача

о.1200дан 1500гача

о.1500

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

ГОСТ 10178-85* бўйича клинкерда C3S ошиғи б-н 65%,

С3А ошиғи б-н 7%,

C, A+C4AF ошиғи б-н 22%, ва шлак-портланд-цемент

о.1500 дан 3000 гача

о.3000дан 4000гача

о.4000

о.3000дан 4000гача

о.4000дан 5000гача

о.5000

о. 4000дан 5000гача

о. 5000дан б000гача

о. 6000

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

ГОСТ 22266-94 бўйича сульфатга бардошли цементлар

о. З000дан 6000гача

о.6000 дан 8000гача

о.8000

о.6000дан 8000гача

о.8000дан 1200гача

о.12000

о.8000дан 12000гача

о.12000дан 15000гача

о.15000

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Кf суст фильтрловчи, камида 0,1 м/сут.грунтларда жойлашган иншоотлар эксплуатацияси шароитида агрессивлик даражасини баҳоланганда мазкур жадвалда келтирилган кўрсаткичлар қиймати 1,3 га кўпайтирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Сув ўтказувчанлиги W6 маркали бетонлар учун агрессивлик даражасини баҳолашда мазкур жадвалда келтирилган қийматлар 1,3 га, сув ўтказувчанлиги W8 маркали бетонлар учун эса 1,7га кўпайтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-жадвал

С1 мг/л да қайта ҳисоблаганда

Қуйидаги ҳолатдаги темир-бетон конструкцияси арматурасига суюқ ноорганик муҳитнинг агрессив таъсир таркибидаги хлоридлар даражаси

Доимий суқилишида

Вақти-вақти б-н ҳўлланишида

500 гача

о.б-н 500дан 5000гача

ошиғи б-н 5000

ноагрессив

«

паст агрессив

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА: 1. Вақти-вақти билан ҳўлланиш тушунчаси суюқлик муҳитининг ўзгарувчан сатҳи ва капилляр уюрма зоналарини қуршаб олишини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Сульфатлар ва хлоридларнинг суюқлик муҳитида бир вақтда мавжудлиги хлоридларнинг бўлишини 0,25 га кўпайтирилиб, қайта ҳисобланади ҳамда хлоридларнинг мавжудлиги билан йиғиндиси чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Денгиз сувининг ўрта ва кучли агрессив таъсирига йўлиқадиган конструкциялар коррозияга бардош бериши учун бошланғич ҳимоя билан таъминланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

8-жадвал

Муҳит

Қуйидаги; маркали; бетонларга суюқ органик муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

W4

W6

W8

Мойлар: минерал ўсимлик жониворники

Нефть ва нефть

паст агрессив

ўрта агрессив

«

паст агрессив

ўрта агрессив

«

ноагрессив паст

агрессив

«

маҳсулотлари:

Хом

(ишланмаган)

нефть1

«

«

«

олтингугуртли

«

паст агрессив

«

нефть

олтингугуртли

мазут1

«

«

дизель

ёқилғиси1

паст агрессив

«

керосин

«

«

«

бензин

ноагрессив

ноагрессив

«

Эритгичлар:

чегаравий

углеводородлар

«

«

«

(гептан, октан,

декан ва ҳ.к.)

ароматик

углеводородлар

паст агрессив

«

«

(бензол,

толуол,

оксилол,

«

паст агрессив

кучли агрессив

хлорбензол ва

бошқалар)

кетонлар

(ацетон,

«

паст агрессив

«

метилкетон,

дикэтилкетон

ва бошқ.)

Кислоталар:

кислоталарнинг

сув эритмалари

(сирка, лимон,

сут ва ҳ.к.)

ошиғи б-н

0,05 г/л

концентрацияда

ёғли сувда

«

ўрта агрессив

ўрта агрессив

эримайдиган

кислоталар

(каприл капрон

ва бошқ.)

Спиртлар:

бир атомли

паст агрессив

ноагрессив

ноагрессив

кўп атомли

ўрта агрессив

ўрта агрессив

паст агрессив

Мономерлар:

хлорбутадиан

кучли агрессив

кучли агрессив

ўрта агрессив

стирол

паст агрессив

паст агрессив

ноагрессив

Амидлар:

Карбамид

(50 дан 150 г/л

концентрацияли

сув эритмалари)

худди шундай,

ошиғи б-н 150 г/л

ўрта агрессив

ўрта агрессив

паст агрессив

дициандиамид

паст агрессив

паст агрессив

«

(10 г/л

концентрацияли

сув эритмалари)

диметмилформамид

ўрта агрессив

«

«

20 дан 50 г/л гача

сув эритмалари

худди шундай,

о.50 г/л

кучли агрессив

ўрта агрессив

ўрта агрессив

Бошқа органик

моддалар:

фенол (10 г/л гача

ўрта агрессив

ўрта агрессив

ўрта агрессив

сув эритмалари)

формалдегид

паст агрессив

паст агрессив

ноагрессив

(20 дан 50 г/л гача

концентрацияли

сув эритмалари

худди шундай,

ошиғи б-н 50 г/л

дихлорбутен

«

«

«

тетрагидрофуран

«

паст агрессив

«

қанд (ошиғи б-н

паст агрессив

«

ноагрессив

0/1 г/л

концентрацияли

сув эритмалари)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Нефть ва нефть маҳсулотлари сақланадиган резервуарлар конструкциялар элементларига агрессив таъсир даражаси 2.57 б.да келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 7. 5 ва 6-жадвалларда кўрсатилган муҳитларнинг агрессив даражасини оғир оз арматурали конструкциялар учун (қалинлиги 0,5 м.дан ортиқ, арматуралаш фоизи 00,5% гача) бир поғона пасайтириш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 8. 5, 6, 7-жадвалларда кўрсатилган муҳитларнинг агрессивлик даражаси суюқлик босимининг 0,1 МПа (1 атм) қийматидаги иншоотлари учун келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МАТЕРИАЛЛАР ВА КОНСТРУКЦИЯЛАРГА БЎЛГАН ТАЛАБЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.9. Агрессив муҳитдаги темир-бетон бино ва иншоотлар конструкцияларига сув ўтказувчанлиги 5 — 11-жадваллар бўйича W4 ва ундан юқори маркали бетонларни қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюқлик муҳитларнинг агрессив таъсирига (хлоридлар, сульфатлар, нитратлар ва бошқа тузлар) учрайдиган темир-бетон конструкциялар бетони, 5-жадвал бўйича сирти буғланадиган ҳамда бир вақтнинг ўзида навбатма-навбат музлатиладиган ва муздан тушириладиган бўлса, юқорида, 9-жадвалда кўрсатилган СНиП 2.03.01-84 га мувофиқ музга бардошлилик бўйича талабларга жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.10. Агрессив муҳитли бетон ва темир-бетон бино ва иншоотлар конструкциялари учун албатта қуйидаги турдаги цементларни назарда тутиш керак бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портландцемент, ГОСТ 10178-85* талабларини қондирадиган минерал қўшимчалар билан тўлдирилган портландцемент, шлак-портландцемент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 22266-94 талабларини қондирувчи сульфатга бардошли цементлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 969-91 талабларини қондирувчи глиноземли (алюминий оксидли) цемент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тортувчи цемент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.11. Газсимон ва қаттиқ муҳитларда (2 ва 3-жадвалларга қаранг) ГОСТ-10178-85 талабларини қондирувчи цементларни қабул қилиш маслаҳат берилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюқ ва таркибида сульфат бўлган қаттиқ муҳитларда (3,4 ва 6-жадвалларга қаранг) сульфатга бардошли цементлар, шлакпортландцементлар ва портландцементларни қўллаш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бикарбонат ишқорлилиги кўрсаткичи бўйича агрессив суюқ муҳитларда (5-жадвалга қаранг) минерал қўшимчалар билан тўлдирилган портландцемент шлакпортландцемент ёки пуццоланли портландцементни қўллаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таркибидаги тузлар йиғиндиси бўйича агрессив суюқ муҳитларда (5-жадвалга қаранг) глиноземли (алюминий оксидли) цементни бетоннинг қотиш температура тартиби амал қилиш талабларига риоя қилиш шарти билан қўллашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдиндан таранг тортилган арматура конструкциялари учун глинозем цементни қўллашга рухсат берилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сув ўгказмаслиги бўйича W6 дан ортиқ маркали бетонларга бўлган талабларга тааллуқли конструкцияларда НЦ 10 ортиқ маркали таранг тортиладиган цементни қўллашга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.12. Майда тўлдиргич сифатида кварцли ялтироқ қумни (ГОСТ 10258-80 бўйича масса бўйича ошиғи билан 1% зарралари халосланган), шунингдек, ГОСТ 9757-90 талабларига жавоб берувчи ғовакли қум назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.13. Йирик тўлдиргич сифатида отилиб чиққан тоғ жинсига мансуб сараланган шағални назарда тутиш маслаҳат берилади. Отилиб чиққан жинсга мансуб шағал маркаси 800 дан паст бўлмаслиги керак, шағал ва шағал қуми Др12 дан паст бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чўкинди жинс шағали (сув шимилиши 2% дан ошмаслиги ва маркаси 600 дан паст бўлмаслиги керак) бир жинсли ва суст юпқа қатламсиз бўлса, унда ҳар қандай агрессив таъсир даражасидаги газсимон, қаттиқ ва суюқ муҳитларда фойдаланиладиган конструкциялар учун (паст агрессивлик муҳитидагидан водород кўрсаткичи паст бўлган суюқ муҳитлардан ташқари, 5:-жадвалга қаранг).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Конструкцион енгил бетонлар учун ГОСТ 9757-90 бўйича тўлдиргичлар назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

9-жадвал

Арматурали пўлат гуруҳи

Арматурали пўлат класси (туркуми)

Дарзга бардошли темир-бетон1 конструкцияларга бўлган талаблар тоифаси ва ёриқларнинг давомий бўлмаган ва муттасил очилишининг чегаравий рухсат этилган кенглиги, мм, газсимон ҳамда қаттиқ муҳитнинг темир-бетонга агрессив таъсир даражасида

паст агрессив

ўрта агрессив

кучли агрессив

I

A-I, А-П, А-Ш,

B-I, Вр-1

3

0,25 (0,20)

3**

0,20 (0,15)

3

0,15 (0,10)

А-Шв, A-IY,

Ат-IYk

3

0,25 (0,20)

3**

0,15 (0,10)

2

0,10

Ат-Ш,

Ат-ШС

3

0,25-(0,20)

қўллашга рухсат этилмайди

қўллашга рухсат этилмайди

II

At-IYC,

At-YCK,

At-YIK

3

0,15 (0,10)

2**

0,10

1

в-п,вр-п,

К-7, К-19

2

0,10

2

0,05

1

III

A-Y,A-YI,

Ат-Y, Ат-YI

В-П,Вр-П,

К-7, К-19

2*

0,10

1

қўллашга рухсат этилмайди

камида 3,5 мм диаметрли симда

2*

0,05

1

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Чизиқ устида-ёриққа бардош бериш талаблари; чизиқ остида давомий бўлмаган ва давомий (қавс ичида) ёриқнинг рухсат берилган очилиш кенглиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Таркибида хлор, хлорли чанг, азот кислотаси, роданистик тузлар, хлорли водород, сероводород бўлган муҳитлардаги конструкцияларни ёриққа бардошлилик бўйича 1-тоифага киритиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Агарда 2* ўрта агрессив даража фақат намлиги ҳамда таркибидаги карбонат ангидрид гази мавжудлигига қараб белгиланадиган бўлса, унда ёриққа бардошлилик бўйича категория ва ёриқнинг очилиш кенглигини худди паст агрессив даражадаги сингари қабул қилишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. «К» индексли ўзакка оид термик мустаҳкам арматура, коррозион ёрилишга бардошли ҳисобланади, «С» — пайвандланувчанлик, «СК» — пайвандланувчан, коррозиявий ёрилишга бардошли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10-жадвал

Арматура пўлати гуруҳлари 9-жадвалга қаранг

Йиғма конструкциялар ва элементлар учун бетоннинг ҳимоя қатламининг қалинлиги, мм (чизиқ устида) ҳамда бетоннинг сув ўтказмаслиги бўйича газсимон ва қаттиқ муҳитнинг агрессив таъсир даражасидаги маркаси

паст агрессивда

ўрта агрессивда

кучли агрессивда

I

20

W4

20

W6

25

W8

II

25

W4

25

W6*

25

W8

III

25

W6*

25

W8

25

W8

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* B-II, Bp-II, K-7 ва K-19 туркум-классига кирувчи симли арматурада W8 маркали бетонни қўллаш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.14. Майда ва йирик тўлдиргичлар таркибида потенциал реакция қўзғатувчи жинслар мавжудлиги текширилиши зарур. Потенциал реакция қўзғатувчи жинслар ҳисобига ички коррозиядан ҳимояланиш чораси сифатида ва цементнинг ишқорлари билан тўлдиргичдаги ўзаро таъсирини пасайтириш мақсадида қуйидагиларни назарда тутиш керак бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
цементни кам — минимал миқдорда сарфлаб бетон таркибини саралаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таркибида N30 ҳисобида ошиғи билан 0,6% ишқор билан бетон 2 тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бетонни минерал қўшимчалар билан тўлдирилган портландцементдан, пуццоланли портландцементдан ва шлакпортландцементдан тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гидрофоб-сув юқтирмайдиган газ ажратадиган қўшимчаларни киритиш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Потенциал реакция қўзғатувчи тўлдиргичларда бетонга натрий ва калий тузларини қўшимча сифатида киритишга рухсат берилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

11-жадвал

4, 7, 8* — жадваллар бўйича муҳитнинг даражаси

Суюқ муҳитнинг агрессив таъсиридаги темир-бетон конструкцияларга бўлган талаблар агрессив таъсири

Ёриққа бардошлиликка бўлган талаблар тоифаси ва давомий бўлмаган ва давомий ёриқларнинг рухсат этилган чегаравий кенглиги1, мм арматура пўлатига нисбатан (9-жадвалга қаранг)

ҳимоя қатламининг қалинлиги камида,

мм

бетоннинг сув ўтказмаслик бўйича маркаси, арматура пўлатига нисбатан

(9-жадвалга каранг)

I

II

III

I

II

III

Паст агрессив

3

0,2(0,15)

3

0,15(0,10)

2

0,1

20

W4

W6

W6

Ўрта агрессив

3

0,15(0,1)

3

0,1(0,05)

1

-

30

W6

W6

W6

Кучли агрессив

3**

0,15(0,1)

2

0,05

қўллашга рухсат йўқ

30

W6

W6

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Чизиқ устида — ёриққа бардошлилик талаблари категорияси, чизиқ остида ёриқларнинг очилиш кенглигининг давомий бўлмаган ва давомий рухсат этилган кенглиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* 8-жадвал бўйича суюқ муҳитнинг агрессивик даражасини фақат ҳўл ва олтингугуртли нефть ҳамда олтингугуртли мазут учунгина назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Aт-IIIС классидаги пўлатни қўллашга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Мазкур жадвал талаблари ер ости қувур ўтказгичлари учун темир-бетон қувурларига тааллуқли бўлмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.15. Бетон аралашмасини қориштириш учун сувни ГОСТ 23732-79 талабларига мувофиқ қўллаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.16. Агрессив муҳитларда фойдаланиладиган темир-бетон конструкциялар бетоннинг чидамлилигини ошириш мақсадида бетоннинг ўтказувчанлигини пасайтирадиган ёки унинг кимёвий бардошлилигини, шунингдек, бетоннинг арматурага нисбатан ҳимояланиш лаёқатини оширадиган қўшимчалардан фойдаланиш маслаҳат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бетон таркибига, жумладан, ёпиштириш, тўлдиргичлар таркибига ва қориштириш сувига қуйидаги темир-бетон конструкциялар учун хлорли тузлар киритишга рухсат этилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тортиладиган арматурали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
B-I туркуми-классига кирувчи 5мм ва ундан кам диаметрдаги симли тортилмайдиган арматурали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нам ва ҳўл тартиб шароитида фойдаланганларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автоклавда ишлов бериб тайёрланганларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электрокоррозияга йўлиқадиганларида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шунингдек, хлорли тузларни бетон таркибига ва каналларни инъекция қилиш, шу билан бирга йиғма ва йиғма монолит конструкцияларнинг чок ва уланган жойларини бириктириш-яхлитлаш учун тайёрланган эритмага киритишга рухсат берилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.17. Агрессив муҳит таъсирига йўлиққан темир-бетон конструкцияларни ҳисобини 2.03.01-84 СНиП бўйича ёриққа бардошлилик бўйича талаблар тоифасининг амалдаги меъёрларини ва ёриқларнинг рухсат берилган очилишини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқиш маслаҳат берилади. Бунда темир-бетон конструкцияларнинг ёриққа бардошлилик талаблари категориясига, жумладан, ёриқларнинг рухсат этилган чегаравий кенглигига қўлланаётган арматура пўлатининг туркуми назарда тутиб ва муҳитнинг агрессив таъсир даражасига қараб белгилаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газсимон ва қаттиқ агрессив муҳитларда фойдаланишга мўлжалланган конструкциялар учун бу талаблар 9-жадвалда келтирилган, суюқ агрессив, муҳитлар учун эса — 11-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9 — 11-жадвалларда келтирилган ёриқларнинг давомий бўлмаган очилиш кенглигини аниқлашда қуйидагилар рухсат этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меъёрий қийматдан 30% миқдорда шамол кучини қабул қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бир кўприксимон кран ёки осма краннинг ҳар бир кран йўлидаги кран кучини ҳисобга олиш. Бунда 2.01.07-85 СНиП да назарда тутилган кучлардан давомий бўлмаган ёриқ очилиши 2.03.01-84 СНиП ида меъёрга солинганидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эслатма. Минора, тутун мўриси, ЛЭП таянчи типидаги шамол кучи аниқлаб берувчи вазифасини ўтайдиган иншоотлар ҳисоби учун шамол кучини тўлалигича ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.18. Арматура пўлати коррозиядан зарарланиши хавфи даражаси бўйича уч гуруҳга бўлинади (9 ва 10-жадваллар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агрессив муҳитларда фойдаланиладиган олдиндан зўриққан конструкцияларни арматуралаш учун II гуруҳга кирувчи арматура пўлати назарда тутилиши маъқулроқ бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.19. Ҳимоя қатлами қалинлиги ва газсимон ва қаттиқ агрессия муҳитлар таъсиридаги бетон сув ўтказмаслигига бўлган талаблар 10-жадвал баён этилган, суюқ муҳитлар таъсирида эса — 11-жадвалда берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.20. Ясси плиталар, қиррали плиталар тахталари ва девор панели тахталари конструкциялари оғир ва енгил бетонининг ҳимоя қатлами қалинлигини газсимон муҳитнинг паст агрессив ва ўрта агрессив таъсири учун 15 мм га тенг қилиб, кучли агрессив таъсир даражаси учун эса арматура пўлатининг синфидан қатъий назар, 20 мм га тенг қилиб қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Монолит конструкцияларнинг ҳимоя қалинлигини 10, 11-жадвалларда кўрсатилганидай 5 мм дан ортиқ миқдорни қабул қилиш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдиндан зўриққан темир-бетон конструкциялар учун ёриққа бардошлиликнинг 2-категориясидаги давомий бўлмаган ёриқлар очилиши кенглигини ҳимоя қатлами қалинлигини 10 мм оширганда 0,005 мм дан ортиқ қилиб қабул қилиш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.21. Паст ва ўртача агрессив таъсир даражасида руҳланган арматурани қўллашда ҳимоя қатлами қалинлигини Х5 мм га қисқартиришга ёки бетоннинг ўтказувчанлигини бир поғона оширишга рухсат этилади. Бунда бетоннинг сув ўтказмаслик маркаси W4дан паст бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.22. Ёриққа бардошлилик конструкцияларига B-I ва В-П синфига кирувчи, 4 мм дан кам диаметрдаги симларни назарда тутишга рухсат берилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.23. Олдиндан зўриққан конструкцияларни агрессив муҳитли бинолар учун қотган бетонга арматурани тортиш усули билан тайёрлашга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.24. Олдиндан зўриққан темир-бетон конструкциялар учун арматура симарқонларини сиртдан камида 2,5 мм ва ички қатламда эса 2,0 мм дан кам бўлмаган симдан қилиш назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.25. Агрессив муҳитларда энли бетонлардан бетон ва темир-бетон конструкцияларни 10-11-жадвалларга кўра уларнинг сув ўтказмаслиги талабларига мувофиқ қўллашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.26. Енгил бетонлар юк кўтарувчи конструкцияларини сув шимилиши 14% дан юқори бўлган ғовакли тўлдиргичларга ҳажми бўйича агрессив муҳитларда қўллашга рухсат этилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.27. Енгил ва ғовакли бетонлар тўсиқли конструкцияларини агрессив газсимон ва қаттиқ муҳитли ишлаб чиқариш учун 12-жадвал бўйича қабул қилиш маслаҳат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.28. Армоцемент конструкцияларини паст агрессив газсимон ва қаттиқ муҳитларда қўллашга рухсат этилади. Газсимон муҳитда ҳимоя қатламининг қалинлиги 4 мм дан кам бўлмаслиги керак, бетоннинг сув шимилиши эса — арматура тўри ва 30 мкм.дан кам бўлмаган руҳ қопланган сим билан ҳимояланган ёки конструкциялар сатҳи III гуруҳга кирувчи лок-бўёқ билан муҳофаза қилинганда ошиғи билан 8% бўлиши зарур. Қаттиқ муҳитда кўрсатилган тадбирларга қўшимча равишда бир вақтнинг ўзида арматурани ва конструкцияни ҳимоялашни амалга ошириш маслаҳат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.29. Бетонлаш чоғи ҳимоя қопламаси бўлмаган бириктирувни элементларнинг ўрнатиш пўлат қисмларининг ҳимоя қатлами қалинлиги ва бетоннинг сув ўтказмаслиги маркаси уланаётган конструкциялар бетонига тааллуқли талабларга мос келиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
БЕТОН ВА ТЕМИР-БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАР САТҲИНИ КОРРОЗИЯДАН САҚЛАШ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.30. Конструкциялар сатҳини ҳимоя қилишда 13-жадвалда кўрсатилган ҳолатларни назарда тутиш керак бўлади ва муҳитларнинг агрессив таъсир кўриниши ва даражасига қараб тайинланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.31. Конструкцияларни лойиҳалаштиришда қуйидагиларни назарда тутиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лок-бўёқли қопламалар — газсимон ва қаттиқ муҳитлар ҳаракатида (аэрозоллар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лок-бўёқли қалин қатламли (мастика) қопламалар — суюқ муҳитлар ҳаракатида қаттиқ агрессив муҳит билан қопламанинг бевосита тўқнаш келиши — контактда бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
елимли қопламалар-суюқ муҳитлар ҳаракатида, грунтларда қопламаларнинг сув ўтказмайдиган қатлами сифатида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қопламалар, жумладан, полимер бетонларда — суюқ муҳит ҳаракатида, грунтларда елимли қопламаларни механик зарарланишдан ҳимояси сифатида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кимёвий бардошли материаллар билан сингдириш (зичловчи) — суюқ муҳит ҳаракати таъсирида, грунтларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гидрофоблаш (сув юқтирмаслик) — сув ёки атмосфера ёғинлари билан даврий равишда намлаш билан, конденсат ҳосил қилиб, сатҳга лок-бўёқ қопламалар остидан грунт қатламини юпқалашга қадар ишлов бериш сифатида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

12-жадвал

Бинодаги муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Тўсувчи конструкциялар ҳимоясига талаблар

Енгил бетонлардан (қалин тузилишдаги)

Цемент ёки аралаш ёпишқоқдаги автоклавда қотирилган ғовакли бетонлардан

Паст агрессив

Конструкцияларни оғир ёки конструкцион бетондан агрессив муҳит таъсиридан сақланадиган ҳимоя қатлами бўлса, рухсат этилади

Конструкцияларни арматурани махсус қоплама билан ҳимояланган ва бетон сиртини пароизоляция қилувчи лок-бўёқ билан қоплаган ҳолларда ишлатишга рухсат этилади.

Ўрта агрессив

Конструкцияларни агрессив муҳит таъсиридан сақланадиган оғир ёки енгил конструкцион бетондан лок-бўёқ қоплама билан ҳимояланган қатлами бўлсагина, қўллашга рухсат этилади

Қўллашга рухсат этилмайди

Кучли агрессив

Қўллашга рухсат этилмайди

Худди шундай

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Оғир ёки енгил конструкциявий бетондан қилинган ҳимоя қатлами сув ўтказмаслик бўйича маркаси 10-жадвал талабларига мувофиқ келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Агрессив муҳит биноларнинг намлиги ёки ҳўллик тартиби ҳамда углекислий гази-карбонат ангидрид мавжудлиги билан таърифланадиган иморат ва иншоотларда лок-бўёқ ҳимоясиз енгил бетон конструкцияларни қўллашга рухсат этилади, ғовакли бетонларда эса — паст агрессив муҳитлар учун ҳимоя билан рухсат этилади. Қопламалар гуруҳи 13-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.32. Лок-бўёқли, елимли қопламаларни уларнинг ҳимоя хоссаларига кўра тўрт гуруҳга бўлинади (қопламалар гуруҳининг ҳимоя қилиш хоссалари биринчидан тўртинчига кўтарилади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Темир-бетон конструкция сатҳини ҳимоялаш учун фойдаланиладиган лок-бўёқ материаллари 3-маълумот иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёриққа бардошли лок-бўёқли қопламаларни, деформациялари 9 — 11-жадвалларида кўрсатилгани каби ёриқларнинг чегаравий очилиши билан борадиган конструкциялар учун назарда тутиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюқ агрессив муҳит билан мулоқотда бўладиган темир-бетон конструкциялар сатҳини ҳимоялаш учун лок-бўёқли қалин қатламли (мастикали), елимлик қопламалар 4-маълумот иловасида келтирилган. Лок-бўёқли қопламаларни, ўрама, лист материалларини, шунингдек, герметиклар композициясини битум негизида суюқ органик муҳитларда (мой, нефть маҳсулотлари, эритувчилари) қўллашга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.33. Бетон ва темир-бетон пойдеворлари ва иншоотлари тагини ҳимоя қилиш учун агрессив муҳитга чидамли ихоталаш қурилмасини назарда тутиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.34. Агрессив грунт суви ва грунт билан тўқнаш келадиган мулоқотда бўладиган ер ости бетон ва темир-бетон конструкцияларнинг ёнбош сиртларини тавсия қилинган 5-иловасига мувофиқ грунт сувларининг кўтарилиш эҳтимоли ва уларнинг иншоотни фойдаланишга топшириш жараёнида агрессивлигини ҳисобга олган ҳолда ҳимоя қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Грунтларда сувда эрийдиган тузлар 1% дан ортиқ бўлса, ўртача ҳаво даражаси энг иссиқ ойда 25С дан ортиқ, ҳавонинг ўртача нисбий ойлик намлиги камида 40% бўлганда пойдеворлар-фундаментларнинг бутун сатҳини гидроизоляция-сувдан ҳимоялаш қурилмасини албатта назарда тутиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

13-жадвал

Муҳит

Муҳитнинг агрессив оддий таъсир даражаси

Қопламалар гуруҳи (чизиқ устида) ва қоплама қалинлиги мм (чизиқ остида)

Лок-бўёқли

елимланган

қопланган

қалин

қатламли

(мастикали)

Газсимон, қаттиқ

паст агрессив

I*II

0,1-0,15

-

-

-

ўрта агрессив

III**

0,15-0,2

-

-

-

кучли агрессив

IV

0,2-0,25

-

-

-

Суюқ

паст агрессив

-

II

1,0-1,5

-

II

ўрта агрессив

-

III

1,5-2,5

III — IV

II

кучли агрессив

-

IV

2,5-5,0

IV

IV

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Қалинлик қопламанинг ҳамма элементини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* I ва II гуруҳларга кирадиган қопламаларни пардозлашга талаблари бўлгандагина қўллаш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** III гуруҳга кирувчи қопламаларни В гуруҳидаги газлар бўлганда ҳамда биноларнинг нам ва ҳўл тартибида (ёки нам зонада), шунингдек, енгил ва ғовакли бетонлардан қилинган тўсувчи конструкцияларининг ички сатҳини ҳимоялашда қўллаш маслаҳат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.35. Суюқ агрессив муҳит мавжуд бўлса, металл колонна-устун ва асбоб-ускуналар остидаги бетон ва темир-бетон фундамент-пойдеворлар, шунингдек, полга туташ бошқа конструкцияларнинг сатҳи участкалари кимёвий бардошли материаллар билан камида 300 мм баландликда пол юзасидан ҳимоя қилиниши керак. Пойдеворларга мунтазам равишда суюқликларнинг ўртача ва кучли агрессив таъсир кўрсатиш ҳолларида таглик қурилмасини албатта назарда тутиш керак бўлади. Конструкциялар участкаларининг технологик тадбирлар билан ҳам олдини олиб бўлмайдиган агрессив суюқликларнинг қуйилиши ёки сачраши ҳолларида қўшимча маҳаллий елимли қопламалар ва бошқа қопламалар билан қопланган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.36. Ер ости коммуникацияларнинг бетон ва темир-бетонга нисбатан агрессив суюқликларини ташувчи қувурлари каналлар ёки туннелларда жойлаштирилиши ҳамда мунтазам текшириб туриш мумкин бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агрессив суюқлик ташувчи лоток-новлари, чуқурликлар олди, коллекторлар иморатлар пойдеворларидан, устунлардан, деворлар, ускуналари остидаги пойдеворлардан камида 1 м олисликда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.37. Қоқиладиган титратиб ботирадиган қозиқларнинг юзаси механик мустаҳкам қопламалар билан ёки ботириш жараёнида ҳимоявий хоссаларини сақлай олувчи шимдириш билан ҳимояланган бўлиши зарур. Бунда бетон ва қозиқни сув ўтказмаслиги бўйича W6 дан паст бўлмаган маркани қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қозиқларнинг юзасини лок-бўёқ билан (мастика) қоплаш ёки шимдириш билан ҳимоялашда қоқиладиган қозиқларнинг юк кўтариш лаёқатини синаб кўриш йўли билан аниқлаш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.38. Юзасини ҳимоя қилиш мушкул бўлиб қолган конструкциялар учун (бурғулаш қозиқлари, «грунтдаги девор» усули билан олиб борилувчи конструкциялар ва бошқ.) цементлар, тўлдиргичларнинг махсус турларининг бошланғич ҳимоясини қўллаш ҳамда бетон таркибини саралаш билан, бетоннинг чидамлилигини оширувчи қўшимча киритиш ва ҳ.к. йўллар билан ҳимоя қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.39. Тўсувчи конструкцияларнинг деформацион чокларида руҳланган, зангламайдиган пўлат компенсаторларни ёки полиизобутилен ёки бошқа материалларни назарда тутиш ҳамда уларни кимёвий бардошли мастика билан зичлаб мустаҳкамлаган ҳолда ўрнатиш зарур. Деформацион чок конструкциясида ундан агрессив муҳитнинг томиши эҳтимолини йўқ қилиши керак. Тўсувчи конструкцияларни бириктириш жойлари ва чокларини герметизация қилишда герметиклар тирқишларини тўлдириш йўли назарда тутилиши керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.40. Темир-бетон конструкцияларнинг необетонлаштирадиган пўлат ўрнатиш қисмлари ва бириктирувчи элементларини коррозиядан ҳимоя қилишда қуйидагиларни назарда тутиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қуруқ ва мўътадил намлик тартибидаги биноларда муҳитнинг ноагрессив ва паст агрессив таъсир даражасида лок-бўёқ қоплаш (3-маълумот иловасида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳитнинг ноагрессив ва паст агрессив таъсири даражасида нам ёки ҳўл тартибдаги биноларда металл қопламалари (руҳ ва алюминий билан) қоплаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳитнинг ўртача ва кучли агрессив таъсир даражасида комбинация қилинган — бирга қўшилган қопламалар (металлашган қатлами бўйича лок-бўёқ ишлатиш) қоплаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бир-бирига тегиб турадиган текисликда пармалаб бирлаштирилган ўрнатиш қисмлари ва бириктирувчи элементларга ҳимоя қопламалар қопламасликка рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.41. Атмосфера намлигига, конденсат, саноат сувлари таъсирига йўлиқувчи ташқи тўсувчи конструкцияларнинг туташ жойларида ўрнатиш қисмлари ва бириктирувчи элементлари муҳитнинг агрессив таъсир даражасидан қатъий назар, металл ёки комбинация қилинган қопламалар билан ҳимоя қилинган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.42. Уларда эксплуатация пайтида қопламаларни қайта тиклаш имконияти тўла бўлган бирлаштирувчи элементлар ва ўрнатиш қисмларининг юзасини ҳимоялашда, муҳитнинг агрессив таъсир даражасидан қатъий назар, лок-бўёқ қопламалари назарда тутилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.43. Конструкцияга муҳитнинг кучли агрессив таъсир кўрсатишида комбинация қилинган қопламалар (руҳ ва алюминий асосида металл остидан қоплаш) бардошли чиқмаса, унда темир-бетон конструкцияларнинг необетонлаштирадиган ўрнатиш қисмлари ва бириктирувчи элементлари мазкур муҳитга кимёвий бардошли бўлиши назарда тутилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.44. Автоклавда қотирилган бетон конструкцияларнинг ўрнатиш қисмларини ҳимоя қилиш учун алюминий қопламаларни назарда тутиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шу билан бирга таркибида олтингугурт гази ва серовород-водород сульфид сақланган агрессив газсимон муҳитидаги бино ва иншоотлар конструкцияларнинг ўрнатиш қисмлари ва бириктирувчи элементлар ҳимояси учун алюминий қопламаларни ишлатиш маслаҳат берилади. Бетон билан мулоқот бўладиган ўрнатиш қисмларига алюминий қоплаш устига конструкцияларни бетонлашгача яна қўшимча равишда ҳимоявий қайта ишланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.45. Комбинация қилинган металлизацион қопламалар ва металлизацион қатлам қалинлиги руҳ ва алюминий қопламалар учун камида 120 мм бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қайноқ руҳлаб олинадиган руҳ қопламалар қалинлиги камида 50 мкм бўлиши, гальваник усулда эса — камида 30 мкм бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эслатма: 120 мкм.дан ортиқ алюминий қопламалар қалинлигида пармалаш олдидан ўрнатиш қисмларидан пармалаш чоки югуртириладиган жойдан қоплама кўчириб ташланиши маслаҳат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.46. Бетон ва темир-бетон конструкцияларни коррозиядан ҳимоя қилишда мазкур меъёрларда назарда тутилган тадбирлар ёрдам бермаган ҳолларда кимёвий бардошли бетон конструкциялар — полимербетон ёки кислотага бардошли бетонларни қўллаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПОЛЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.47. Полни гидроизоляция қилиш—сувдан ихоталаш учун полга суюқ мушит таъсирининг интенсивлиги ва бу муҳитларнинг агрессив таъсир даражасига қараб танлаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Интенсивлиги кичик ва агрессив таъсир даражаси суст бўлса, унда бўяш изоляцияси назарда тутилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюқ муҳитнинг ўртача ва катта интенсивлиги, таъсир даражасининг пат агрессивлигида ёки кичик интенсивликда муҳитнинг ўртача ва кучли агрессив таъсир даражасида битум—қатрон асосида ўрама материаллардан ёки ўрама ва тахтасимон полимер материаллардан тайёрланадиган ёпиштириладиган изоляция назарда тутилиши керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюқ муҳитнинг катта интенсивлигида, кучли агрессив таъсир даражасида кучайтирилган ёпиштирилган изоляция назарда тутилиши зарур. Кучайтирилган изоляцияни, шунингдек, масофадаги каналлар ва оқар лоток-новлар остидан уни ҳар томонга 1 м масофада назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Полларни ҳимоялаш учун материаллар тавсия қилинган 6 ва 7-иловаларда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Поллардан ювиш сувлари ва технологик агрессив эритмаларни оқизиш учун текшириб кўриш ва таъмирлаш мумкин бўлган, уларни тўғри чизиқли участкалардан максимал узунликдаги оқар канал ва ариқлар назарда тутилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.48. Грунтда полларни лойиҳалаштиришда ўртача ва кучли агрессив таъсир даражасида ўртача ва катта интенсивлик ҳолларида қўшимча равишда грунт сувларининг мавжудлиги ва уларнинг сатҳидан қатъий назар, остидан тўшама изоляциясини назарда тутиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.49. Пол сатҳида ёки юқорида мўлжалланган ускуналар остидаги пойдеворлар, пол конструкцияси билан ягона яхлит гидроизоляцияга эга бўлмоғи зарур. Бутунликни сақлаш мақсадида компенсаторлар мосламасини ёки шунга ўхшаш тадбирларни назарда тутиш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТУТУН, ГАЗ ТУТУНЛАРИ ВА ВЕНТИЛЯЦИЯ МЎРИЛАРИ (ДУДБУРОНЛАР), ҲАЖМЛИ ИНШООТЛАР ВА ҚУВУРЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.50. Агрессив газсимон ички муҳитли темир-бетон қувурлар учун мустаҳкамлиги класси-туркуми бўйича ВЭО дан паст бўлмаган бетонни, совуқда бардошлилиги бўйича—камида F200 маркасини, сув ўтказмаслиги бўйича камида W8 ни қўллаш маслаҳат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.51. Агрессив газсимон муҳитли, таркибида олтингугурт қоришмасини сақлаган тутун ва газ темир-бетон мўрилари учун албатта сульфатга бардошли портландцемент бетонини ёки сульфатга бардош бера оладиган минерал қўшимчали портландцемент бетонини қўллаш зарур. Клинкери таркибидаги уч кальцийли алюминати С3А 7% дан ошмайдиган минерал қўшимчали портландцементларни қўллашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.52. Мўри бетони учун тўлдиргичлар сифатида тоғ жинсларидан сара шағал ва кварцли ёки дала шпатига оид минералларни қўллаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.53. Темир-бетон за газ мўриларининг стволлари-танасининг ички юзасини ҳимоя қилиш, шунингдек, бурканиш зоналари участкаларининг ташқи юзасини ҳимоялашни 80 о гача температурада лок-бўёқ қопламалар агрессив таъсир муҳитларининг даражасига қараб, 13-жадвалга ва 3-мажбурий иловага мувофиқ бажариш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.54. Конденсат ҳосил бўлиши мумкин бўлган мўрилар ва пойдеворлар стволларининг участкалари мастика ёки қисқич билан суваш мосламаси билан елимлаб ҳимояланган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.55. Тутун мўрилари-дудбуронларни футеровка қилиш—чидамли ашё билан суваш учун кислотага бардошли ёки кислотабардош қоришма ёки эритма солинган лой ғишт ишлатиш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газ-тутун мўриларини футеровка қилиш учун албатта кислотага бардошли қоришмага солинган кислотага бардошли ғиштни қўллаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Темир-бетон вентиляция мўриларини футеровка қилиш учун андозавий кислотага бардошли керамика ва кислотага бардошли полимер ёки кислотабардош қоришмага солинган ғишт қўлланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.56. Мўрилар пойдеворлар ва газ чиқиндилари мўриларининг ташқи сатҳини ҳимоя қилиш ер ости конструкцияларини коррозиядан сақлаш талабларига мувофиқ назарда тутилиши керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.57. Ҳажмли иншоотлар ва ер ости қувурлари учун суюқ муҳитлар таъсири даражасини 5-8-жадвалларга биноан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нефть ва нефть маҳсулотлари сақланадиган резервуарларнинг тублари ва деворлари ички юзаси учун ишланмаган хом нефть ва мазут конструкцияларига таъсирни худди ўрта агрессив сингари, мазутга, дизель ёнилғисига ва керосинга худди паст агрессив сингари баҳолаш керак бўлади. Резервуарларнинг ички юзасини қоплаш учун санаб ўтилган суюқликлар таъсирини худди паст агрессив сингари баҳолаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.58. Ҳажмли иншоотларнинг темир-бетон конструкцияларига бўлган талаблар муҳитнинг агрессив таъсири даражасига қараб 11-жадвали бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳажмли иншоотларда нефтъ ва нефть маҳсулотлари учун сув ўтказмаслик бўйича камида W8 маркали бетон қўлланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.59. Ҳажмли иншоотлар конструкцияларининг ички юзасини коррозиядан сақлаш усулларини 13-жадвал ва 4-маълумот иловасига биноан қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.60. Грунтга чуқурлаштириб киритилган ҳажмли конструкциялар, темирбетон юзасига грунт нами киришини истисно қиладиган ташқи гидроизоляцияга эга бўлмоғи зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.61. Ер ости қувур ўтказгичларининг темир-бетон қувурларини коррозиядан сақлашнинг таркибида грунтлардан сув тортишида ёки грунт сувларида (ГОСТ 9.015-74*) хлорионлар сақланишида электрокимёвий усуллар билан ҳимоя қилиш керак бўлади, қуйидагича мг/л:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
виброгидропрессланган қувурлар учун (ГОСТ 12586.1-83*) 500 дан ортиқ, пўлат ўзакли қувурлар учун сув ўтказмаслик бўйича W4 маркали бетоннинг ҳимоя қатлами ва 0,1 мм ёриқнинг очилиши рухсат этилган кенглигида 300 дан ортиқ; сув ўтказмаслик бўйича камида W4 маркали бетоннинг ҳимоя қатлами ва ёриқнинг очилиши рухсат этилган 0,2 мм даги кенглиги 150 дан ортиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лойиҳалаштириш электрокимёвий ҳимоя борасида албатта темир-бетон қувурлари металли бўйича узлуксиз электр ўтказилишини таъминловчи тадбирларни назарда тутиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТЕМИР-БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАРНИ ЭЛЕКТРКОРРОЗИЯДАН САҚЛАШНИНГ ЎЗИГА ХОС ТОМОНЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.62. Электрокоррозиядан ҳимояланишда қуйидаги жиҳатлар назарда тутилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
доимий ток мосламасидан адашган токларнинг қуйидагилар учун мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электролиз бўлимларининг бино ва иншоотлари темир-бетон конструкциялари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рельс нақлиётининг доимий токдаги электрлашган иншоотлари конструкциялари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгичлар, коллекторлар, пойдеворлар ва бошқа узунликдаги ер ости конструкцияларининг бегона манбадан ток майдонида жойлашган бинолар ва иншоотлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзгарувчан ток таъсири остида темир-бетон конструкциялардан ерга уланган мосламалар сифатида фойдаланишда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.63. Адашган токлардан коррозияга учраш хавфини арматура потенциалининг катта-кичиклиги, миқдори бўйича белгилаш тавсия этилади — бетон ёки арматурадан токнинг чиқиб кетиш зичлиги бўйича аниқланади. Хавф кўрсаткичлари 14-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.64. Электролиз бўлимлари бино ва иншоотларининг темир-бетон конструкцияларининг ҳолати ва рельс нақлиётининг доимий токидаги электрлашган темир-бетон конструкциялари хавфлилиги олдиндан маълум ҳисобланади, шу туфайли бу конструкцияларни лойиҳалаштириш пайтида мажбурий тарзда электркоррозиядан сақланиш тадбирларини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бегона манба токи майдонида жойлашган ер ости темир-бетон конструкцияларни электркоррозияга йўлиқиш хавфи ва уларни электркоррозиядан ҳимоя қилиш зарурияти ҳисоб-китоб асосида ёки адашган токларнинг грунтда кучланишини электр ўлчови ёки яқин-атрофда ўхшаш темир-бетон конструкцияларнинг йўқлиги билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.65. Ер ости қурилмалари сифатида фойдаланиладиган конструкциялар учун ўзгарувчан токнинг саноат частотаси коррозияси хавфи, грунтдаги ер ости конструкцияларининг арматуралари ташқари юзасидан узоқ оқиши, токнинг зичлиги 10 мА/дм3 дан ошиши билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.66. Темир-бетон конструкцияларни адашган ток коррозиясидан ҳимоя қилиш усулларга қуйидаги гуруҳларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I — адашган токлар манбаларида бажариладиган токлар чиқиши кетишини чеклаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II — темир-бетон конструкцияларда бажариладиган паст ҳимоя;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III — агарда пассив ҳимоянинг иложи бўлмаса ёки етарли бўлмаса темир-бетон конструкцияларда бажариладиган актив (электркимёвий ҳимоя).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электролиз бўлимларидаги бино ва иншоотларнинг темир-бетон конструкцияларини ҳамда рельс нақлиётининг доимий токидаги электрлашган иншоотларини лойиҳалаштиришда I ва II гуруҳларга кирувчи электрокоррозиядан сақланиш усулларини назарда тутиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.67. Электролиз бўлимларидаги бинолар ва иншоотлар, темир-бетон конструкциялар ҳамда рельс нақлиётининг доимий токидаги электрлашган иншоотларнинг пассив ҳимояси қуйидагилар билан таъминланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув ўтказмаслик бўйича бетон маркасини қўллашда W6 дан кам бўлмаслиги керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бетоннинг электрга қаршилигини пасайтирувчи қўшимчалар қўшилган бетонни, жумладан, коррозияга мойил пўлатни ишлатмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бетоннинг ҳимоя қатлами қалинлигини камида 20 мм, мулоқот тармоқ таянчи учун эса камида 16 мм белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олдиндан кучланган конструкциялар учун ёриқларнинг очилиш кенглигини ошиғи билан 0,1 мм да ва одатдаги конструкциялар учун эса ошиғи билан 0,2 мм да чеклаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.68. Бегона манба токи майдонидаги конструкциялар бетонида хлорли тузлар қўшимчасини юборишга рухсат этилмайди, олдиндан кучланган, Ат-IY, At-Y, A-Y ва A-YI туркумидаги пўлатлар билан арматураланган конструкциялар бетонига эса — хлорли тузлар, нитрат ва нитритлар қўшимчаларини юбориш ман этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.69. Электролиз бўлимлари бино ва иншоотларини электркоррозиядан сақлаш учун қуйидагиларни назарда тутиш тавсия этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электролизерларга хизмат кўрсатиш учун темир-бетон ораёпмаларда, ер ости темир-бетон конструкцияларда электроизоляцион чоклар қурилмасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр кўтарувчи жиҳозларга (таянч, электролизерлар остидаги тўсин ва пойдеворлар, шина ўтказгичлар остидаги таянч симёғочлари, таянч тўсинлари ҳамда электролизерлар билан туташ жиҳозлар остидаги пойдеворлар) ёнма-ён конструкциялар учун полимер бетонни қўллаш, электролиз бўлимларида сув эритмаларини қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конструкцияларга эритма тўкилиб кетишининг олдини олиш тадбирлари (ҳимоя соябони қурилмасини ўрнатиш ва ҳ.к.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пойдеворлар юзасини ер ости конструкцияларини коррозиядан сақлаш учун тавсия қилинган қопламалар билан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агарда пойдеворлар грунт, каналлар, новлар ва бошқа конструкциялар бошқа электролиз бўлимлари сув эритмалари сатҳи билан баравар ёки паст ўрнатилган бўлса, унда электролизерлар остидаги пойдеворларни пўлат билан арматуралашга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.70. Рельс транспорти иншоотларининг темир-бетон конструкцияларини электрокоррозиядан сақлашда мулоқот тармоғи занжири ерга уланганда ва мулоқот тармоғининг кўприк, эстакада, тоннель ва бошқа конструкция элементларига қисмларни маҳкамлаганда камида 10000 Ом электр қаршилигини таъминловчи электрдан изоляция қилувчи қисмлар ва мосламаларни назарда тутиш керак бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.71. Темир-бетон конструкциялардан ерга улаш мосламалари сифатида фойдаланиш жараёнида конструкциянинг барча элементларининг арматураларини (шунингдек, электр технологик ускуналарни бирлаштириш учун ўрнатиш қисмлари) узлуксиз электр токи тармоғида металл бўйлаб арматуралар ёки конструкцияларнинг бир-бирига тегиб турадиган ўрнатиш қисмларини пайвандлаш йўли билан бирлаштиришни назарда тутиши керак бўлади. Бунинг устига конструкция иши ҳисоб жадвали ўзгариши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.72. Ўртача ва кучли даражадаги агрессив таъсирга учрайдиган темир-бетон пойдеворлардан, ерга уловчи сифатида фойдаланишга, шунингдек, темир-бетон конструкцияларидан доимий электр токида ишлайдиган электр қурилмаларини ерга улашга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

14-жадвал

Конструкциялар

Анодли ва белги-ўзгарувчан зоналарда хавфнинг асосий кўрсаткичлари1

Бино ва иншоотлар

мис-сульфат электрод нисбати бўйича потенциал арматура-бетон, В

арматурадан ток чиқиш зичлиги, мА/дм2

Ер остидаги

2.62-бандда кўрсатилганича таркибида 0,2 г/л* грунт сувида CL нинг сақланиши

ошиғи б-н 0,5

ошиғи б-н 0,6

Ер устидаги

электролиз бўлимлари эритиш, рельс нақлиёти саноат иншоотлари сув эритмалари электролиз бўлимлари

о. 0,5

о. 0,6

о. 0,0

о. 0,6

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Келтирилган кўрсаткичлар 2.67-бобда кўрсатилгандан ошиқ бўлмаган кенгликда ёриқлар очилган конструкциялардаги арматураларни ҳимояланган шартдагина ҳақиқийдир 2.67-бобда кўрсатилгандан ошиқ ёриқлар очилган бетоннинг ҳимоя қатламининг мавжудлигида электркоррозия хавфи кўрсаткичларини ГОСТ — 9.015-74* бўйича қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Грунт сувларида хлор ионларининг сақланиши ГОСТ 9.015-74* га мувофиқ аниқланиб ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

15-жадвал

Конструкциялардан фойдаланиш шартлари

Ёғоч конструкциялар ва уларнинг элементлари

Намланиш табиати

Бинонинг нам режимида биологик агентларнинг агрессив таъсир даражаси (чизиқ остида) ёки нам зонада (чизиқ остида)

қуруқ, нормал

қуруқ, нормал

нам, ҳўл

нам

Бино ичида ёки бостирма остида

Юк кўтарувчи элемент боғламалар, сарровлар, муҳит ички пардеворлар, деворлар, осма шифтлар элементлари ва бошқ.

Газсимон

Ноагрессив

Паст агрессив

Конструкциянинг таянч элементлари, бошқа материаллар, пол тўсинлари, пол тахтаси, дераза ва эшик блоклари тўсувчи пойпеш элементи конструкциялари билан кесишиш жойлари

Вақти-вақти билан намлаш ва музлаш

Ўрта агрессив

Юк кўтариш конструкция элементлари, боғламалар, пол тўсинлари, тўсувчи конструкциялар қоплама.

Конденсацион намланиш

Ўрта агрессив

Плита қопламалари, тўсувчи конструкциялар синчи

Худди шундай

Кучли агрессив

Очиқ ҳавода

Очиқ иншоотларнинг юқори қисми, томнинг очиқ элементлари, кўприк элементлари

Атмосфера ёғини

Ўрта агрессив

ПЭП таянчи, симёғочлар, қозиқлар, кўприк элементлари

Грунт билан контактда

Кучли агрессив

Соҳил иншоотлари конструкциялари, градирня сув совитиш иншооти

Сувнинг ўзгарувчан сатҳи зонаси

-»-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. ЁҒОЧ КОНСТРУКЦИЯЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.1. Ёғоч конструкцияларга биологик агентлар-дарахтни емирувчи замбуруғлар ва бошқалар ёғоч ўзагини биологик коррозияга йўлиқтириб, агрессив таъсир кўрсатади, шу билан кимёвий агрессив муҳитлар (газсимон, қаттиқ, суюқ) ёғоч ўзагини кимёвий коррозияга олиб келади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.2. Ёғочга биологик агентларнинг агрессив таъсир даражасини 15-жадвал бўйича қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёғочдан қилинган конструкцияларга кимёвий агрессив муҳит таъсири даражаси қуйидагича келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газсимон — 16-жадвалда, қаттиқ — 17-жадвалда, суюқ ноорганик муҳитлар — l8-жадвалда, суюқ органиклари — 19-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.3. Ўрта ва кучли таъсири бўлган кимёвий муҳитларда фойдаланиш учун ёғоч конструкцияларни лойиҳалаштиришда биологик агентларнинг таъсир ҳаракати ҳисобга олинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.4. Бино ва иншоотларнинг конструктив қарорлари ёғоч конструкцияларни кўриб туриш ҳамда ҳимоя қопламаларини қайта тиклашга имконият бера олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.5. Агрессив таъсирнинг ўрта ва кучли таъсири остида кимёвий муҳитларда фойдаланишга мўлжалланган ёғоч конструкциялар учун қуйидаги қўшимча талабларни назарда тутиш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конструкцияларни тайёрлаш учун игнабаргли нав дарахт (қарағай, қорақарағай ва бошқ.) ёғочини қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конструкция элгементларини феноль, резорцин ва феноль-резорцинли елимлар билан ёпиштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юк кўтарувчи конструкцияларни яхлит кесимдаги элементлардан (ёпиштирилган, бруслардан қилинган) лойиҳалаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўсувчи конструкциялар сифатида елимланган фанер панелларни қўллаш керак бўлади. Тахтадан ясалган том ёпмаси тўшамаси ва девор панеллари қопламасини уларни коррозиядан сақлаш талабларини таъминлаган шарт билан қўллашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.6. Конструкцияларни минимал — энг оз миқдордаги бирлаштирувчи металл қисмлари ва кимёвий бардошли материалларни (полимерлар билан модификация қилинган ёғоч, шишапласластиклар ва бошқ.) қўллаш билан бирга лойиҳалаштириш керак бўлади. Бирлаштирувчи металл қисмларни қўллашда уларни коррозиядан сақлаш тадбирлари ҳам назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.7. Ёғоч конструкцияларни биологик агентлар қўзғаган коррозиядан сақлаш деганда антисептика, консервация қилиш, лок-бўёқ материаллар билан қоплаш ёки юзасини комплекс таъсир қилувчи таркибий моддаларга шимдириб олиш кўзда тутилади. Кимёвий агрессив муҳитлар таъсир қилганида конструкцияларни лок-бўёқ материаллари билан қоплашни ёки юзасини комплекс таъсир қилувчи таркибий моддаларга шимдириб олиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.8. Биологик агентлар қўзғаган ёғоч коррозиядан ҳимоя қилиш усуллари 2-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газсимон, қаттиқ ва суюқ муҳитлар олиб келган ёғоч конструкцияларни коррозиядан сақлаш усуллари 21-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёғочни ҳимоя қилиш учун лок-бўёқ материаллари рўйхати 8-маълумот иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёғочни антисептика ва консервация қилиш учун моддалар рўйхати 9-маълумот иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёғоч сиртини шимдириб олиш учун комплекс таъсир қилувчи моддалар рўйхати 10-маълумот иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

16-жадвал

Бинонинг нам режими

Газ гуруҳи (1-мажбурий иловага қаранг)

Ёғочга газсимон агрессив таъсир даражаси

Намлик зонаси

Қуруқ

A

Ноагрессив

қуруқ

B

«

C

«

D

Паст агрессив

Нормал

A

Ноагрессив

нормал

B

«

C

Паст агрессив

D

Ўрта агрессив

Нам ёки ҳўл

A

Ноагрессив

нам

B

Паст агрессив

C

«

D

Ўрта агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Сиртида конденсат ҳосил бўлиши рухсат этилган иситиладиган конструкциялар учун агрессив таъсир даражаси нам ёки ҳўл режимдаги бинолардаги конструкциялардаги каби белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Газсимон муҳитда бир қанча агрессив газ мавжуд бўлса муҳитнинг агрессив таъсир даражаси янада агрессив газ бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

17-жадвал

Бинонинг нам режими Намлик зонаси

Сувда1 қаттиқ муҳитнинг эрувчанлиги ва уларнинг гигроскопиклиги

Ёғочга қаттиқ муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Қуруқ

қуруқ

Оз эрийдигани

Яхши эрийди, оз гигроскопик

Яхши эрийди, гигроскопик

Ноагрессив

«

Паст агрессив

Нормал

Нормал

Оз эрийдигани

Оз эрийдигани, оз гигроскопик

Яхши эрийди, гигроскопик

Ноагрессив

Паст агрессив

«

Нам ёки ҳўл

Нам

Оз эрийдигани

Яхши эрийди, оз гигроскопик

Яхши эрийди, гигроскопик

Ноагрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Янада кенг тарқалган эрувчан тузлар ва уларнинг таърифлари 2-маълумот иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

18-жадвал

Муҳит

Концентрация, %

Ёғочга ноорганик суюқ муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Муҳит

Концентрация,%

Ёғочга ноорганик суюқ муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Кислота:

Ўрта агрессив

Сув:

сульфат

о. 5 дан 10 гача

дарёники

Ноагрессив

азот

о. 5 — 10

кўлни

хлорид

5 гача

денгиз

фосфат

ошиғи б-н 10

Аммиак

о. 5 — 10

Ишқор

2 гача ва о.30

Кислота:

Паст агрессив

Кислота:

Кучли агрессив

фосфат

10 гача

сульфат

ошиғи б-н 10

сульфат

5 гача

азот

ошиғи б-н 10

азот

5 гача

хлорид

ошиғи б-н 5

Аммиак

5гача

Ишқор

о. 2 дан 30 гача

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Муҳитнинг 45 — 50° С да агрессив таъсир даражаси бир поғонага ошади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

19-жадвал

Муҳит

Ёғочга органик суюқ муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Муҳит

Ёғочга органик суюқ муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Нефть ва нефть

Ноагрессив

Органик

Паст агрессив

маҳсулотлари

кислота эритма:

сирка, лимон,

шовул ва ҳ.к.

Мойлар:

-»-

минерал,

ўсимлик, жонивор

Эритмалар:

«

бензол, ацетон

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

20-жадвал

15-жадвал бўйича агрессив таъсир даражаси

Ёғоч конструкциялар ва уларнинг элементлари

Ҳимоя

Антисептикалаш қопламаси

консервация

ҳимоя

Ноагрессив

Юк кўтарувчи елимланмаган ва елимланган конструкциялар элементлари, қозиқлар, сарровлар, ички пардевор элементлари, осма шифтлар деворлари

Ҳимоясиз

Паст агрессив

Юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкциялар, тўсувчи конструкциялар қопламалари

-

-

Намбардош лок-бўёқ қоплама намбиоҳимоя шимдириш таркиби

Юк кўтарувчи елимлан

Маган конструкция элементлари, тўсувчи конструкциялар синчлари қоришмалар б-н ишлов бериш

Сувда эритилган антисептиклар б-н антисептиклаш ёки антисептик

-

-

Ўрта агрессив

Юк кўтарувчи елимланган конструкциялар элементлари, сарровлар

-

-

Намга бардошли лок-бўёқ қопламалар намбио-ҳимоявий шимдириш таркиби

Тахтанинг кўндалангига кесилган жойлари, таянч элементлари, ташқи деворлар билан кесишган жойлар тўсувчи конструкциялар қопламалари

Сувда эритилган антисептиклар б-н антисептиклаш ёки антисептик қоришмалар билан ишлов бериш

-

Намбардош лок-бўёқ қопламалар

Юк кўтарувчи елимланган конструкциялар,нимтўсинлар,пол тахталари, дераза ва эшиклар блоклари қутилари, боғламалар, сарровлар, тўсувчи конструкция синчлари, очиқ иншоотларнинг юқори бинолари, том ёпмасининг очиқ элементлари, кўприк элементлари

Ювилиши қийин сувда эритилган антисептиклар б-н антисептиклаш ёки антисептик қоришмалар б-н

-

-

Кучли агрессив

Қоплама плиталари элементи тўсувчи конструкциялар синчлари

-

Ювилиши қийин сувда эриган антисептиклар б-н консервация қилиш

-

ЛЭП таянчлари, қозиқлар, кўприклар элементлари, градирнялар (сув совитиш иншооти)

-

Мойли ёки ювилиши қийин сувда эритилган антисептиклар б-н консервация қилиш

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ювилиши қийин антисептиклар асосида тайёрланган антисептиклар қоришмасини қўллашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

21-жадвал

16, 17, 18-жадваллар бўйича агрессив таъсир даражаси

Биноларнинг нам режими

Ҳимоя

Намлик зонаси

Ноагрессив

Қуруқ, нормал

Қуруқ нормал

Ҳимоясиз

Нам, ҳўл

Нам

Намга бардошли лок-бўёқ материаллар

Паст агрессив

Қуруқ, нормал

Қуруқ нормал

Ҳимоясиз

Нам, ҳўл

Нам

Кимёвий бардошли намбардош лок-бўёқ материаллар ёки намбардош шимдириш таркиби

Ўрта агрессив

Қуруқ, нормал

Қуруқ нормал

Кимёвий бардошли лок-бўёқ материаллар

Нам, ҳўл

Няам

Кимёвий бардошли, намбардош лок-бўёқ материаллар ёки кимёвий чидамли намбардош шимдириш таркиби

Кучли агрессив

Суюқ муҳит

Кимёвий бардошли, намбардош лок-бўёқ материаллари ёки кимёвий бардошли намбардош шимдириш таркиби

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. ТОШ ВА АСБЕСТЦЕМЕНТ КОНСТРУКЦИЯЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.1. Мазкур боб талаблари лой ва силикат ғиштдан тайёрланган тош конструкцияларга, шунингдек, асбестцемент конструкцияларига тааллуқлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.2. Газсимон ва қаттиқ муҳитларнинг ғиштдан қилинган конструкцияларга агрессив таъсир даражасини 22 ва 23-жадвалларга биноан қабул қилиш керак бўлади. Ғиштдан қилинган конструкцияларга шўрланган грунтларнинг агрессив таъсир даражасини 4-жадвал бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюқ муҳитларнинг ғиштдан қилинган конструкцияларга агрессив таъсир даражаси, таркибида хлоридлар, сулъфатлар, нитратлар ва бошқа тузлар ҳамда 10 дан 15 г/л дан ортиқ миқдорда ишқор сақланган эритмалар таъсирида худди паст агрессивдагидай, 15 дан 20 г/л дан ортиқ бўлса — кучли агрессивдаги сингари қабул қилиш керак бўлади. Силикат ғиштдан қилинган конструкцияларни суюқ агрессив муҳитларда қўллашга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.3. Суюқ муҳитларнинг цемент қуйиш эритмаларига агрессив таъсир даражасини 5, 6 ва 8-жадваллари бўйича (W4) қабул қилиш керак; оҳакдан пластификация қилувчи компонентлар сифатида қўшимчали эритмалар учун агрессив таъсир даражасини бу жадвалларда кўрсатилганидан бир поғона юқори қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лой ва кул қўшилган эритмаларни қўллашга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.4. Муҳитларнинг асбестцемент конструкцияларга қилган агрессив таъсир даражасини бетон учун қабул қилингани сингари қабул қилинади: газсимони — 2-жадвал бўйича; қаттиқлари — 3-жадвал бўйича; грунтлар — 4-жадвал бўйича; суюқлари — 5, 6, 8-жадваллар бўйича сув ўтказмаслиги бўйича W4 маркали портландцемент бетонига олингани сингари қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.5. Бинолар ва иншоотларнинг вентиляцияси учун қўлланиладиган агрессив муҳитли асбестцемент қутисимон қувурларида муҳитнинг агрессив таъсир даражасини қувурнинг ичида бинонинг ичкарисига нисбатан бир поғона юқори қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

22-жадвал

Бинонинг нам режими

Газлар гуруҳи

(1-мажбурий илова бўйича)

Ғиштдан қилинган конструкцияларга газсимон муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

(2-жадвалда келтирилганларига қаранг)

Намлик зонаси

лойли пластик пресслаш

силикатли

Қуруқ

Қуруқ

В

С

D

Ноагрессив

«

«

Ноагрессив

«

«

Нормал

Нормал

В

С

D

Ноагрессив

«

«

Ноагрессив

«

Паст агрессив

Нам,ҳўл

Нам

В

С

D

Ноагрессив

«

«

Ноагрессив

Паст агрессив Ўрта агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.6. Ғишт теришда муҳитнинг агрессив даврий равишдаги намгарчилиги ва музлашида ғиштнинг музга бардошлилик маркасини камида F 50 қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.7. Эритмалар учун цемент, қум ва сув 2-бобда баён этилган талабларга мувофиқ келиши зарур. Кучли агрессив даражадаги кислота муҳитлари учун кислотага бардошли бўлган суюқшиша асосида эритмаларни ёки полимер боғламаларни қўллаш маслаҳат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агрессив муҳитдаги биноларда тош теришда барча чоклар сўкиб ташланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.8. Асбестцемент девор панеллари грунтга тегмаслиги керак. Бу конструкцияларни гидроизоляцион қистирмага эга, асбестцемент девор панелларини агрессив грунт сувларни капилляр — томчилаб сўришдан сақловчи қистирмага эга пойпешда назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.9. Тош ва ўзакли тош конструкциялар юзасини коррозиядан лок-бўёқли (сувоқ бўйича) ёки лок-бўёқ қалин қават мастика материаллари (бевосита териш бўйича ҳам) билан ҳимоя қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.10. Тош теришда пўлат қисмлар 2-бобнинг талабларига мувофиқ ҳимоя қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.11. Асбестцемент конструкциялар сиртини муҳитнинг ўрта ва кучли даражадаги таъсиридан 2-боб талабларига биноан лок-бўёқ материаллар билан қоплаб ҳимоя қилиш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.12. Ёғоч, металл, полимер материаллар қўлланиладиган асбестцемент таркибий конструкцияларни ҳимоя қилишда қўлланиладиган материаллардан ҳар бирига агрессив муҳитлар таъсири даражасини ҳисобга олган назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

23-жадвал

Қаттиқ муҳитларнинг ғиштдан бўлган конструкцияларга агрессив таъсири даражаси

Бинонинг нам режими

Намлик зонаси

Сувда 1,3 қаттиқ муҳитларнинг эрувчанлиги ва уларнинг гигроскопиклиги

лойли пластик пресслаш

силикатли

Қуруқ

Қуруқ

Яхши эрийдиган, оз гигроскопик

Яхши эрийдиган, гигроскопик

Ноагрессив

«

Ноагрессив

«

Нормал

Нормал

Яхши эрийдиган, оз гигроскопик

Яхши эрийдиган, гигроскопик

Ноагрессив

Паст агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Нам, ҳўл

Нам

Яхши эрийдиган, оз гигроскопик

Яхши эрийдиган, гигроскопик

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Ўрта агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Янада кенг тарқалган тузлар, аэрозоллар, кукунлар ва уларнинг таърифномалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-маълумот иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.2 ва 3-жадваллар изоҳларига қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. МЕТАЛЛ КОНСТРУКЦИЯЛАР.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МУҲИТНИНГ АГРЕССИВ ТАЪСИРИ ДАРАЖАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.1. Металл конструкцияларга муҳитнинг агрессив таъсири даражаси қуйидагича келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атмосфера ҳавоси — 24, 25-жадвалларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суюқ ноорганик муҳит — 26-жадвал;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суюқ органик муҳит — 27-жадвал;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
углеродли пўлатдан қилинган конструкцияларга грунтлар таъсири 28-жадвалда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.2. 24 ва 25-жадваллар бўйича иситиладиган бинонинг ичкарисидаги конструкциялар қисмларига муҳитнинг кўрсатган агрессив таъсир даражасини аниқ бинонинг нам режими таърифномаларини, иситилмайдиган бинолар ичкарисидаги, соябон остидаги ва очиқ ҳаводаги конструкциялар қисмлари учун эса намлик зонасидаги таърифномаларни қабул қилиш керак бўлади. Нам ёки ҳўл режимдаги иситиладиган бинолар конструкциялари учун муҳитнинг агрессив таъсир даражасини намлик зонаси учун лойиҳалаштириладиган иситилмайдиган бинолар учун ўрнатилгани каби белгиланиши керак бўлади. Ҳавонинг ифлосланишини, жумладан, бино ичкарисини тузлар, чанглар ёки аэрозоллар билан ифлосланишида уларнинг ўртача йиллик концентрацияси 0,3 мг/(м2 сут) дан паст бўлмаслигини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МАТЕРИАЛЛАР ВА КОНСТРУКЦИЯЛАРГА БЎЛГАН ТАЛАБЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.3. Ўрта ва кучли агрессив муҳитдаги пўлат устунлар ва стропиль фермалари оралиғи 12 м ва ундан ошиқ бўлиши керак. Кучли агрессив муҳитдаги ишлаб чиқариш бинолари пўлат конструкциялари бутунлай, яхлит деворлар билан лойиҳалаштирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.4. Агрессив муҳитдаги қувур ёки ёпиқ тўғри бурчакли кесим элементларини ишлаб чиқариш учун бино ва иншоотларнинг пўлат конструкциялари яхлит чокли қилиб, ён томони билан лойиҳалаштирилиши зарур. Бунда ички юзани коррозиядан ҳимоя қилишда ишлаб чиқмасликка рухсат берилади. Паст агрессив муҳитда ёпиқ кесишган жойлар элементларини очиқ ҳаводаги конструкциялар учун қўллашга сувнинг тўпланиш эҳтимоли бор участкалардан сув четлатилгандагина рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.5. Икки бурчакдан иборат тавр кесикли металл конструкцияларни, тўрт бурчакдан иборат бутсимон кесикли, берк бўлмаган тўғри бурчакли кесиклар билан, швеллердан бўлган икки таврли кесиклар ёки эгилган профилдаги ўрта агрессив ва кучли агрессив муҳитдаги бино ва иншоотларда қўллашга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

24-жадвал

Бинонинг нам режими

Газлар гуруҳи

(мажбурий илова бўйича)

Металл конструкцияларга муҳитнинг агрессив

таъсир даражаси

Намлик зонаси

иситиладиган бинолар ичи соябонлар остидагиларининг ичи

иситилмайдиган бинолар ёки

очиқ ҳавода

Қуруқ

Қуруқ

A

B

C

D

Ноагрессив

«

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Ноагрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

«

Паст агрессив

«

Ўрта агрессив

Кучли агрессив

Нормал

Нормал

A

B

C

D

Ноагрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

«

Паст агрессив

Ўрта агрессив

«

Кучли агрессив

Паст агрессив

«

Ўрта агрессив

Кучли агрессив

Нам ёки ҳўл

Нам

A

B

C

D

Паст агрессив

Ўрта агрессив

«

«

Ўрта агрессив

«

Кучли агрессив

«

Ўрта агрессив

«

Кучли агрессив

«

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Муҳитнинг агрессив таъсир даражасига баҳо беришда карбонат ангидрид газининг таъсирини ҳисобга олиш назарда тутилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Алюминий конструкцияларга муҳитнинг агрессив таъсир даражасини баҳолашда олтингугурт гази, сероводород, азот оксидларининг таъсирини ва А ва В гуруҳига кирувчи концентрацияларда ювишда бу нарсаларни ҳисобга олиш назарда тутилмайди; намлик зонасидаги А гуруҳига кирувчи газлардаги агрессив таъсир даражасини худди паст агрессивдаги сингари баҳолаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

25-жадвал

Бинонинг нам режими

Тузлар, аэрозоллар ва кукунлар таърифи

Металл конструкцияларга1 муҳитнинг агрессив

таъсир даражаси

Намлик зонаси

иситиладиган бинолар ичи

иситилмайдиган ёки соябон ости биноларининг ичи

очиқ ҳавода

Қуруқ

Қуруқ

Оз эрийдигани

Ноагрессив

Ноагрессив

Паст агрессив

Яхши эрийдиган

«

Паст агрессив

Паст агрессив

оз гигроскопик

Яхши эрийди, гигроскопик

Паст агрессив

«

Ўрта агрессив

Нормал

Нормал

Оз эрийдигани

Яхши эрийди, оз гигроскопик

Яхши эрийди, гигроскопик

Ноагрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

«

Ўрта агрессив

«

Паст агрессив

Ўрта агрессив

«

Нам ёки ҳўл

Нам

Оз эрийдигани

Яхши эрийди, оз гигроскопик

Яхши эрийди, гигроскопик

Ноагрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

«

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Кучли агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Алюминийдан қилинган конструкцияларга кучли агрессив таъсир даражасини хлоридларнинг жами 25 мг/(м2 сут), ўрта агрессивини эса — 5 мг/(м2 сут) ортиқ тўкилишида белгиланади. Таркибида сульфатлар, нитратлар, нитритлар, фосфатлар ва бошқа оксидловчи тузлар сақланган муҳитларнинг алюминийга кўрсатган агрессив таъсир даражасини фақатгина хлоридларнинг бир вақтда юқорида кўрсатилган миқдорларига мувофиқ таъсир қилишидагина ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Бино ичидаги тўсувчи конструкциялар қисмлари учун муҳитнинг агрессив таъсир даражасини нам ёки ҳўл режимдаги бинолардаги каби белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

26-жадвал

Ноорганик суюқ муҳитлар

Водород кўрсаткичи

рН

Сульфат ва хлоридларни жами концентрацияси,г/л

Металл конструкцияларга кислороднинг эркин температуранинг 0 дан 50°С гача фалиқ ва 1м/с гача ҳаракат тезлигида киришида муҳитнинг агрессив даражаси

Чучук табиий сув

Ошиғи б-н 3 дан 11

Худди шундай

3 гача

5 гача

5 дан ортиқ

Ҳар қандай

Ўрта агрессив

Кучли агрессив

«

Денгиз суви

О. 6 дан 8,5 гача

О.20 дан 50 гача

Ўрта агрессив

Тозаланмаган ва айланадиган ишлаб чиқариш суви

О.3 дан 11 гача

5 дан ортиқ

5 гача

«

Кучли агрессив

Чорвадорлик биноларидан оқиб тушадиган суюқлик

О.5 дан 9 гача

5 гача

Ўрта агрессив

Ноорганик кислоталар эритмалари

3 гача

Ҳар қандай

Кучли агрессив

Ишқор эритмалари

11 дан ортиқ

«

Ўрта агрессив

50 г/л дан ортиқ тузлар концентрацияси эритмалари

о.3 дан 11 гача

«

Кучли агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. 1. Сув хлор ва сероводородга тўйинганида, агрессив таъсир даражасини бир поғона юқори қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Сувдан кислород ва эритмалардан тузларни ажратиб олишда (давэрация) агрессив таъсир даражасини бир поғона паст қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Сув ҳаракати тезлигини 1 дан 10 м/с оширишда, шунингдек, конструкциялар сиртини қирғоқ тўлқини ва сув кўтарилиши зоналарида вақт-вақти билан ҳўлланиб туришида ёки сув температурасини 50 дан 100°С гача ёпиқ резервуарларда ошишида давэрациясиз агрессив таъсир даражасини бир поғона юқори қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

27-жадвал

Органик суюқ муҳитлар

Металл конструкцияларга муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Мойлар (минерал, ўсимлик, жонивор)

Нефть ва нефть маҳсулотлари

Эритмалар (бензол, ацетон)

Органик кислоталар эритмалари

Ноагрессив

Паст агрессив

«

Кучли агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Мазкур жадвалда келтирилган нефть ва нефть маҳсулотларининг агрессив таъсир даражасини тутиб турувчи металл конструкцияларга ва резервуарлар конструкцияларининг ташқи сиртига таъсир қилиш ҳолларини ҳисобга олиш назарда тутилиши лозим. Резервуарлар ичи конструкцияларига нефть ва нефть маҳсулотларининг агрессив таъсир даражасини 32-жадвал бўйича қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.6. Панеллардан бўлган, тўсувчи конструкциялари билан бирга бир қаватли, иситиладиган ўз ичига профилланган — маълум шаклга солинган тахталарни олган биноларнинг юк кўтарувчи конструкцияларини худди ноагрессив ва паст агрессив муҳитлардаги каби лойиҳалаштириш керак бўлади. Худди шундай ўрта агрессив муҳитдаги биноларни, 14-иловада тавсия қилинган «а» ва «б» позицияларга мувофиқ юк кўтарувчи конструкцияларни коррозиядан сақлаш шартидагина лойиҳалаштиришга рухсат этилади. Ўз ичига профилланган тахталарни олган, кучли агрессив муҳитдаги ишлаб чиқариш учун панелли биноларни лойиҳалаштиришга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.7. Қуйидаги пўлат конструкцияларни лойиҳалаштиришга рухсат этилмайди: ўрта ва кучли даражадаги агрессив муҳитли бино ва иншоотлари, шунингдек, паст агрессив муҳитлардаги, таркибида олтингугуртли ангидрид ёки В газлар гуруҳига кирувчи сероводород сақланган — пўлат маркаси 09Г2 ва 14Г2 бўлган бино ва иншоотларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрта агрессив ва кучли агрессив муҳитли, таркибида олтингугуртли ангидрид ёки В, С ёки D газлар гуруҳидаги сероводород сақланган, — пўлат маркаси 18Г2АФпс бўлган бино ва иншоотларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.8. Паст агрессив муҳитдаги, таркибида олтингугуртли ангидрид, сероводород ёки В ва С гуруҳларига бўйича хлорли водород сақланган, ўрта агрессив ва кучли агрессив муҳитдаги бино ва иншоотларнинг пўлат конструкцияларини, шу билан бирга ўрта агрессив ва кучли агрессив суюқ муҳитлар ёки грунтлар таъсирида 12ГН2МФА, 12Г2СМФ ва 14ГСМФР маркали, оқувчанлик чегараси камида 588 МПа бўлган пўлатларни ҳамда янада мустаҳкам пўлатларни, фақатгина пўлат қобилиятини синаш тадқиқотлари ва ГОСТ 9.903-81 ва ГОСТ 26294-84 талабларига кўра мазкур муҳитда кучланиш остида коррозияга пайвандлаб бирлаштирувлар ўтказилгачгина лойиҳалаштиришга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.9. Алюминий, руҳланган пўлат ёки металл ҳимоя қопламаларини суюқ муҳитлар ёки 3 гача ва 11 дан ортиқ рН грунтлар, мис, симоб, қалай, никель, қўрғошин ва бошқа оғир металлар, қаттиқ ишқор тузлари, кальцинацияланадиган сода эритмалари ёки бошқа яхши эрийдиган ишқор реакциясига киришадиган, конструкцияларда кукун, чанг шаклида чўкинди ҳосил қиладиган гигроскопик тузлар, агарда кукун муҳитининг агрессив таъсир даражаси ҳисобга олинмасдан ўрта агрессив ёки кучли агрессивга мувофиқ келадиган бўлса, бино ва иншоотлар конструкцияларини лойиҳалаштиришда қўллашни назарда тутишга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эслатма. Объектлар лойиҳаларида, қурилиш жараёнида кўрсатилганидай, кукун, суюқ муҳитлар, шунингдек, алюминий конструкциялар юзасига қурилиш эритмалари ва қотмаган бетон тўкиладиган бўлса, конструкциялар юзасидан уларни олиб ташлаш зарурияти ҳақида кўрсатмалар келтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

28-жадвал

Ҳавонинг ўртача йиллик температураси °С1

Грунт сувига2 таъриф

Грунтнинг грунт суви сатҳидан пастда агрессив таъсир даражаси

Грунтларнинг грунт суви3 сатҳидан юқорида агрессив таъсир даражаси

рН

Сульфат ва хлоридларнинг жами концентрацияси

г/л

Намлик зонасида

Грунтларнинг солиштирма қийматларида, Ом

20 гача

20 дан ортиқ

О гача

5га

о.5

о.5

Ҳар қандай

5 гача

ошиғи б-н 5

Ўрта агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Нам
Қуруқ

Нормал

Ўрта агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Ўрта агрессив

Паст агрессив

«

Ошиғи б-н

0дан 6гача

5гача

о.5

о.5

Ҳар қандай

1 гача

ошиғи б-н 1

Кучли агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Нам
Қуруқ

Нормал

Кучли агрессив

Паст агрессив

Кучли агрессив

Ўрта агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

0.6

5гача

о.5

о.5

Ҳар қандай

5 гача

ошиғи б-н 5

Кучли агрессив

Паст агрессив

Кучли агрессив

Нам
Қуруқ

Нормал

Кучли агрессив

Паст агрессив

Кучли агрессив

Кучли агрессив

Паст агрессив

«

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ҳавонинг ўртача йиллик температураси ҚМҚ 2.01.01-94 бобида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Геотермал сувлар таъсири кўриб чиқилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Фильтрлаши 0,1 м/сут.дан ортиқ коэффициентли кучли фильтрланадиган ва ўрта фильтрланадиган грунтлар учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Таркибида балчиқ бўлмаган қум тубидаги грунтларнинг, шунингдек, таркибида тубида балчиқ ва 20 мг/л гача сероводород сақланган грунтларниинг агрессив таъсир даражаси — паст агрессив, таркибида 20 мг/л дан ортиқ сероводород сақланган грунтлар эса — ўрта агрессив ҳисо6ланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.10. Хлор, хлорли водород ва С ва В газлар гуруҳига кирувчи фторли водород концентрациясида ўрта агрессив ва кучли агрессив муҳитли алюминий конструкциялардан бино ва иншоотларни лойиҳалаштиришга рухсат этилмайди. Ноорганик суюқ муҳитида бўлган, 1915, 1925, 1915 Т, 1935 Т маркали алюминий қотишмаларини конструкциялар учун қўллашга рухсат берилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.11. Денгиз нефть-газ конларининг гидротехник иншоотларини, чуқур сув замини стационар платформаларидан ташқари, лойиҳалаштиришга рухсат этилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) алоқа элементларини (тиргаклар, қия тирговучлар, пайвандлаш чоклари) даврий, вақт-вақти билан ҳўлланиб турадиган зоналарга жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) кашакларни тиргакларга қисқич билан бирлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) оралиқ иншоотларини даврий ҳўлланиш зонасига жойлаштириш. Бу чекланишлар чуқур сув замини стационар платформалари учун тааллуқлидир:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа экваториялардаги иншоотлар учун — сув кўтарилиш-пасайиш зоналари баландлигида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.12. Ўта мустаҳкам 30Х3МФ маркали пўлат болтларда ва 09Г2 маркали пўлат парчин михларда маҳкамланиб бирлаштирилган пўлат конструкцияларни таркибида олтингугуртли ангидрид ёки В газлар гуруҳидаги сероводород сақланган паст агрессив муҳитларга бино ва иншоотлар учун, шунингдек, ўрта агрессив ва кучли агрессив муҳитдаги бино ва иншоотлар учун лойиҳалаштиришга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.13. Очиқ ҳаводаги иншоотлар учун пўлат сим арқонлардан конструкция элементларини лойиҳалаштиришда 11-мажбурий иловада келтирилган, агрессив муҳитдаги баҳоланадиган бино ичи пўлат сим арқонлар учун ёки чортахта ичи учун (муҳитнинг агрессив даражаси баҳолаб берилган 24-жадвал бўйича — худди иситилмайдиган бинолар учун) 11-мажбурий иловага мувофиқ (худди ўрта агрессив ёки очиқ ҳавода кучли агрессив муҳитлар учун) талабларни ҳисобга олишни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.14. Агрессив муҳитларда фойдаланиш учун турли жисм металларидан қилинган конструкцияларни лойиҳалаштиришда, турли жисм металлари контакти зоналаридаги контакт коррозиясининг олдини олиш бўйича чора-тадбирларни албатта назарда тутиш зарур, пайвандлаш конструкцияларини лойиҳалаштиришда 12-тавсия қилинган илова талабларини албатта назарда тутиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.15. Коррозиядан ҳимоясиз қўлланиладиган тўсувчи конструкциялар тахталарининг минимал қалинлигини 13-мажбурий иловага мувофиқ аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПЎЛАТ ВА АЛЮМИНИЙ КОНСТРУКЦИЯЛАР САТҲИНИ КОРРОЗИЯДАН ҲИМОЯ ҚИЛИШ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.16. Алюминий ва руҳланган пўлатдан қилинган пўлат юк кўтарувчи ва тўсувчи конструкцияларни коррозия ҳимоя қилиш усуллари тавсия қилинган 14 ва 29-жадвалда келтирилган 10ХНДП маркали пўлатдан қилинган юк кўтарувчи конструкцияларни паст агрессив таъсир муҳитидаги очиқ ҳавода коррозиядан ҳимоя қилмасликка рухсат этилади, 10ХСНД ва 15ХСНД маркали пўлатлардан эса — атмосферада А гуруҳидаги газларни қуруқ зонадаги очиқ ҳавода (муҳитнинг паст агрессив таъсирида) рухсат этилади. 5 мм дан ошиқ прокат — яхлит лист қалинлигида санаб ўтилган маркадаги пўлатларни юзасини тўпон ва зангдан тозаламасдан ушбу пўлатдан қилинган конструкцияларни қўллашга рухсат этилади. 10ХНДП ва 10ХДП (фақат А гуруҳидаги газли муҳитлар учун) маркали пўлатлардан (А ва В гуруҳидаги газли муҳитлар учун) қилинган тўсувчи конструкцияларни очиқ ҳавога паст агрессив таъсир кўрсатиш шартидагина коррозиядан ҳимоя қилмасликка рухсат этилади. Шу маркадаги пўлатдан қилинган, ноагрессив ёки паст агрессив муҳитдаги бинолар ичида турган конструкциялар қисмлари коррозиядан металлни бўяш ва профиллаш линияларига суркаладиган II ва III гуруҳ лок-бўёқ қопламалари ёки паст агрессив таъсир муҳитлари учун назарда тутилган тадбирлар билан ҳимояланиши зарур. Руҳланмаган углеродли пўлатдан қилинган, II ва III гуруҳдаги лок-бўёқ қопламалари металлининг бўяш ва профиллаш линияларига суркалган тўсувчи конструкцияларни ноагрессив таъсир даражасидаги муҳитлар учун назарда тутишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.17. Агрессив муҳитнинг таъсирига йўлиқувчи (таркибида хлор, хлорли водород ёки В газ гуруҳига кирувчи фторли водород сақланган паст агрессив таъсир муҳитидан ташқари) алюминийдан қилинган тўсувчи конструкцияларни лойиҳалаштиришда худди алюминийдан қилинган тўсувчи конструкциялар учун коррозиядан ҳимоя қилиш бўйича талабларга риоя қилиш керак. Қавс ичида кўрсатилган муҳитлар учун барча маркали алюминийдан қилинган юк кўтарувчи конструкциялар электрокимёвий анодлаш йўли билан коррозиядан ҳимояланган бўлиши керак (қатламнинг қалинлиги t≥15мкм). Жами 5 г/л дан ортиқ концентрациядаги сульфатлар ва хлоридли сувда фойдаланиладиган конструкциялар учун электрокимёвий анодлаш билан (t≥15 мкм) кетидан сувга бардошли IV гуруҳдаги лок-бўёқ ашёни бўяш билан ҳимоя қилиниши керак. Алюминийдан бўлган тўсувчи ва юк кўтарувчи конструкциялари учун лок-бўёқ қопламалари қатлами қалинлиги камида 70 мкм бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алюминийдан бўлган конструкцияларни ғиштдан ёки бетондан қилинган конструкцияларга туташтириш фақатгина эритма тўла қотганидан сўнг ёки муҳитнинг бетонга агрессив таъсир даражасидан қатъий назар, рухсат берилади. Туташтириш участкалари лок-бўёқ қопламалари билан ҳимоя қилиниши зарур. Алюминийдан қилинган конструкцияларни бетонлашга рухсат этилмайди. Алюминийдан қилинган, бўялган конструкцияларни ёғочдан бўлганларига фақатгина сўнгги креозотга шимдирилган шартдагина туташтиришга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.18. Оксидлардан (тўпон, занг, тошқол аралашмалари) юк кўтарувчи конструкцияларнинг юзасини ҳимоя қопламаларини қоплашдан аввал тозалаш даражаси 30-жадвалда келтирилган талабларга мувофиқ келиши зарур. Юк кўтарувчи конструкцияларнинг юзаси, ноагрессив таъсир муҳити учун мўлжалланган ва ГОСТ 9.402-80* бўйича Г даражасигача оксидланган бўлса, унда фақат занг ва металл тўпони қаватини тозалашга рухсат этилади. Техник жиҳатдан асосланган ҳолларда пўлат конструкциялар юзасини тўпон ва зангдан тозалаш даражасини бир поғонага оширишга рухсат этилади. Тўсувчи пўлат конструкцияларнинг лок-бўёқ қопламалар остидаги юзасини тозалашнинг I даражасигача тозалаш назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алюминий конструкцияларнинг юзасини лок-бўёқ қопламаларини қоплашдан аввал тозалаш сифати меъёрга солинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

29-жадвал

Конструкциялардан фойдаланиш шартлари

Муҳитлар агрессив таъсир даражаси

Пўлат конструкциялари учун лок-бўёқ қопламалари гуруҳлари (Рим рақами) ва 15-маълумот иловаси бўйича қоплаш индекси (ҳарфлар), қоплаш қатламларининг сони (араб рақами), хомаки сувоқни қўшган ҳолда лок-бўёқ қопламанинг умумий қалинлиги, мкм (қавс ичида)

Конструкция ашёси

Металл ҳимоя қопламалари ашёси

Углеродли ва металл қопламаларсиз1 паст легирланган пўлат

ГОСТ 14918-80* бўйича I-туркум руҳланган пўлат

Руҳ қоплама

(қайноқ руҳлаш)

Руҳ ва алюминий қопламалар

(газотермик чангланиш)

Иситиладиган ёки иситилмайдиган бинолар ичи

А газлар гуруҳи ёки

Паст агрессив

Iп-2(55)2

IIп-2(40)3

Лок-бўёқ

қопламаларсиз

оз эрувчи тузли ва кукунли бино

Ўрта агрессив

IIа-4(110)

Қўлланилмасин

IIа-2(60)

IIа-2(60)

B, C, D гуруҳи газлари ёки яхши эрувчи

(оз гигроскопик ва гигроскопик)

Паст агрессив

IIIх-2(60)4

IIIх-2(60)3

Лок-бўёқ

қопламаларсиз

тузлар, аэрозол ва кукунлар бор

Ўрта агрессив

IIIх-4(110)5

Қўлланилмасин

IIIх-4(110)

IIIх-2(60)

бинолар

Кучли агрессив

IYх-7(180)6

Қўлланилмасин

Қўлланилмасин

IYх-5(130)6

Очиқ ҳавода ёки соябон остида

А гуруҳидаги

газлар ёки

Паст агрессив

Iа-2(55)7

IIа-2(40)3,7

Лок-бўёқ

Қопламаларсиз

оз эрувчи тузлар ёки кукун

Ўрта агрессив

IIа, IIIа-3(80)5,8

Қўлланилмасин

IIа, IIIа -2(60)7

IIа, IIIа -2(60)7

D, C, D гуруҳи

газлари ёки яхши

Паст агрессив

IIа-2(55)7

IIа-2(40)3,7

Лок-бўёқ

қопламаларсиз

эрувчан (оз гигро-скопик ва гигроскопик) тузлар,

Ўрта агрессив

IIа,-3(80)5

Қўлланилмасин

IIIа-2(60)

IIIа-2(60)

аэрозоллар ва кукунлар

Кучли агрессив

IYх-6 (130)6,6

Худди шун.

Қўлланилмасин

IYа-3(80)

Суюқ муҳитларда

Паст агрессив

II, III-3(80)

Қўлланилмасин

II, III-2(60)

II, III-2(60)

Ўрта агрессив

IY-5(130)6

Худди шун.

IY-3(80)

IY-3(80)

Кучли агрессив

Қўлланилмасин

«

Қўлланилмасин

IY-5(130)6

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 10ХНДП, 10ХСНД ва 10ХДП маркали пўлатдан қилинган конструкцияларни ҳимоя қилиш бўйича 5.16-боб талабларини ҳисобга олган ҳолда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 80%дан юқори биноларда 12 дан 24°С дан юқори температурада бино ҳавосининг нисбий намлигида ёки нам конденсацияси — Па-2(40) шароитида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. 14-тавсия қилинган иловага қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Элоксид лок-бўёқ ашёларидан ташқари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Первинилли лок-бўёқ ашёлари ва сополимер ашёларига винилхлоридни қўллашда қоплама қатлами сонини 1 га, умумий қоплама қалинлигини эса — 20 мм га ошириш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Элоксид ашёларни, шунингдек, бошқа заминга қалин қатламли ашёларни қўллашда қопланадиган қатлам сони қоплама қалинлиги талаб қилинадиган қилиб таъминланишида қисқартиришга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Соябонлар остидаги конструкцияларни ҳимоя қилиш учун «ан» индексини «а» индекси ўрнида лок-бўёқ ашёларини қўллашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Қопламалар маълум муҳитлар таъсирига чидамли бўлиши зарур (15-маълумот иловасига қаранг).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.19. Юк кўтарувчи пўлат конструкциялар лойиҳаларида, лок-бўёқ қопламалар сифати ГОСТ 9.032-74 бўйича туркум-синфларига мувофиқ келиши зарур; IY ёки Y — ишчи майдонлари зонасидаги ўрта ва кучли агрессив таъсир муҳитлари учун ҳамда паст агрессив ва ноагрессив муҳитлардаги конструкциялар учун; IY дан YI гача — паст агрессив муҳитлардаги бошқа конструкциялар учун ва YII гача — ноагрессив муҳитларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пўлат ва алюминий конструкцияларни коррозиядан ҳимоя қилиш учун қуйидаги гуруҳдаги лок-бўёқ материаллари (хомаки сувоқ, бўёқлар, эмаллар, локлар) қўлланилади: I — пенафталли, глифталли, эпокси-эфирли, алкид-стиролли, мойли, мой-қатронли, алкид-уретанли, нитроцеллозали; II-фенолоформальдегидли, хлоркаучукли, перхлорвинилли ва винилхлорид сополимерларида, поливинил-бутиралли, полиакрилли, акрилсиликонли, полиэфирсиликонли, қўрғошин винилли; III — эпоксидли, кремноорганик, перхлорвимилли ва винилхлорид полимерларида, қўрғошин винилли, полистиролли, полиуретанли, фенолоформальдегидли; IY — перхлорвинилли ва винил хлорид сополимерларида, эпоксидли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

30-жадвал

Муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

ГОСТ 9.402-80* бўйича қоплама остида пўлат конструкциялар юзасини оксидлардан тозалаш даражаси

лок-бўёқли

металлдан

изоляциявий

қайноқ руҳлаш ва алюминлаш

газотермик чангла

Ноагрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Кучли агрессив

3

3

2 дан кам эмас Худди шундай

-

1

1

-

-

1

1

-

3

3

3

3

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Электрокимёвий ҳимоя остида қўшимча равишда бўяшсиз ёки изоляциявий қоплама қоплашсиз пўлат конструкциялар сиртини тозалаш даражаси белгиланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.20. 29-жадвалда кўрсатилганидай, лок-бўёқ қопламаларининг қалинлигини қаватлар сонини ўзгартирмасдан ошиғи билан 20% га кўпайтиришга рухсат этилади. Конструкциялар барча ёки ишлаб чиқарувчи заводда қоплаш қаватларининг бир қисми қопланган шартда ишлов берилган бўлиши керак; монтаж майдончасида барча қаватларни қопламаларига ишлов беришда қуйидагилар назарда тутилиши керак: паст агрессив муҳитдаги ишлаб чиқариш бино ва иншоотлари учун — икки қават (ишлаб чиқарувчи заводга камида 20 мкм қалинликда бир қават ва бир қават монтаж майдончасига 29-жадвалда кўрсатилганидай гуруҳлардаги грунтовка — хомаки сувоқ билан); ўрта агрессив ва кучли агрессив муҳитдаги ишлаб чиқариш бино ва иншоотлар конструкциялари учун — 29-жадвалда кўрсатилгани каби гуруҳларда ишлаб чиқарувчи заводга икки қаватдан; ГФ-021 ва ГФ-0119 (I гуруҳ) эмали остидан хомаки сувоқ II ва III гуруҳларни назарда тутишга рухсат этилади; қоплама остидан IY гуруҳ ашёларини конструкцияларни ишлаб чиқарувчи заводда ФЛ-ОЗК (П-Ш гуруҳлар) хомаки сувоғини ишлов бериш учун назарда тутишга рухсат этилади, бунда монтаж майдончасига учинчи (технологик ярим қалинликда) ФЛ-ОЭК хомаки сувоғини, тўртинчи қават перхлорвинил хомаки сувоғини (IY гуруҳ) ёки винилхлорид сополимерларидаги хомаки сувоқни ва 29-жадвалда келтирилганига биноан (сувоқ қаватлари сонини тўртгача оширишда қоплама қаватлари сони ошиғи билан беш назарда тутилиши зарур) қоплама қаватларини қоплаш назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.21. Пўлат конструкцияларни коррозиядан сақлаш учун эритмага ботириш усули билан қайноқ руҳлаш ва қайноқ алюминлашни назарда тутиш зарур: болт бирлаштирган жойлар билан биргаликда, туташ пайванд билан ёпиқ бўлмаган профилни ҳамда бурчак чокларини, шунингдек, болтлар, шайбалар, гайкалар ҳам коррозиядан сақланиши керак. Коррозиядан сақлашнинг бу усулига пўлат конструкциялар учун внахлест пайвандини контур бўйича бутунлай устидан қайноқ сув қуйиш ёки пайванд қилинган элементлар орасида камида 1,5 мм тирқиш бўлиши кафолат берилганлиги таъминланган шартдагина рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Конструкцияларнинг монтаж қилинган туташ жойларининг пайвандланган чоклари руҳнинг ёки алюминийнинг газотермик йўл билан чанглатилиши ёки III ва IY гуруҳларга кирувчи лок-бўёқ қопламалари конструкция монтажидан сўнг протектор хомаки сувоқни қўллаш билан ҳимоя қилиниши зарур. Ўта мустаҳкам болтлардаги конструкциялар туташтириш яссилиги монтаждан олдин ишқаланиш коэффициентини камида 0,37 таъминлаш учун металл питра билан ишлов берилган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пўлат конструкцияларни қайноқ руҳлаш ўрнига (қатламнинг 60 — 100 мкм қалинлигида) майда элементлар учун (1 м гача ўлчов узунлигида), болт, гайка ва шайбалардан ташқари, гальваник руҳлаш ёки кетидан хромлаш билан кадмийлаштиришни назарда тутишга рухсат этилади. Коррозиядан ҳимоя қилишнинг бу усулини қатламининг қалинлиги 21 мкм гача бўлган (ўймакорликда қоплама қалинлиги плюс қўйимдан ошмаслиги керак) болтлар, гайкалар ва шайбалар учун болт бирлаштирган туртиб чиққан қисмини давомий III ва IY гуруҳлардаги лок-бўёқ қопламалари билан қўшимча ҳимоя қилган ҳолда назарда тутишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.22. Руҳ ва алюминий билан газотермик чанглатишни пайвандланган, болт ва парчин михда қоқиб бирлаштирилган пўлат конструкцияларни коррозиядан ҳимоя қилиш учун назарда тутиш зарур. Пайванд билан монтаж қилиниб бирлаштирилган жойларга газотермик чанглатиш қилинмайди. Конструкциялар монтажидан сўнг монтаж билан бирлаштирилган жойларни ҳимоя қилишда газотермик йўл ёки III ва IY гуруҳ лок-бўёқ қопламаларини протектор хомаки сувоғини қўллаш билан назарда тутиш керак бўлади. 5.21-бобда кўрсатилганидай, конструкцияларни ҳимоя қилиш учун, агарда технология жиҳатдан эритмага ботириб руҳлаш ёки алюминлаш назарда тутилмаган бўлса, газотермик чанглатишни назарда тутишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.23. Қуйидаги пўлат конструкциялар учун албатта электрокимёвий ҳимояни назарда тутилади: ГОСТ 9.015-74* бўйича қисман тўла равишда ноорганик суюқ муҳитга ботган, яъни 26-жадвалда келтирилганига биноан ишқор эритмаларидан ташқари нефть ва нефть маҳсулотлари резервуарлари тубининг ичкари юзасида агарда сув туриб қоладиган бўлса, грунтлардаги иншоотлар учун. Грунтлардаги конструкциялар учун албатта изоляциявий қопламалар билан биргаликда электрокимёвий ҳимояни, суюқ муҳитларда эса бу ҳимояни III ва IY гуруҳларга кирувчи лок-бўёқ ашёлар билан бўяш билан биргаликда назарда тутишга рухсат этилади. Пўлат конструкцияларни электрокимёвий ҳимоя қилишни лойиҳалаштириш махсус лойиҳалаш ташкилоти томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.24. Давомий бўяш билан биргаликда кимёвий оксидлаш ёки юзани электрокимёвий анодлашда алюминийдан қилинган конструкцияларни коррозиядан ҳимоя қилишни назарда тутиши керак. Анодли ҳимоя яхлитлиги ёки лок-бўёқ пардаси пайвандлаш, парчинлаш ва монтаж вақтида бажариладиган бошқа ишлар жараёнида бузиладиган бўлса, аввалдан тозалаш ишлари қилингач, 15-маълумот иловаси бўйича лок-бўёқ қопламаларини протектор хомаки сувоғи билан биргаликда қўллаган ҳолда ҳимоя қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.25. Грунтларда жойлашган конструкциялар учун изоляциявий қопламаларни назарда тутиш керак бўлади. Думалоқ ва тўғри бурчакли кесим унсурларини, жумладан, сим арқонларни, тросларни, қувурларни ГОСТ 9.015-74* бўйича нормал, кучайтирилган ёки анча-мунча кучайтирилган полимер тасмалардан ёки қатрон-резина, қатрон-полимер асосида қопламалар ва бошқа арматураланган ўрама таркиби билан ҳимоя қилинади; лист конструкциялари ва яхлит кесим листи конструкциялари — қатронли, қатрон-полимер ёки қатрон-резинали қопламалар билан камида 3 мм қалинликда ҳимояланади. Монтаж қилинган, пайванд чоклари пайвандлангандан сўнг ҳимоя қилинади. Монтажга қадар монтаж пайванди жойларини қатрон сувоғи билан бир қават қилиб текислашни назарда тутишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТУТУН, ГАЗ-ТУТУН ВА ВЕНТИЛЯЦИЯВИЙ МЎРИЛАР (ДУДБУРОНЛАР), РЕЗЕРВУАРЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.26. Газ чиқарувчи стволлар учун пўлат танлаш ва уларнинг ички юзасини коррозиядан ҳимоя қилиш учун ашё танлаш 31-жадвал бўйича ишлаб чиқилиши керак. Футеровка қилинмаган пўлат мўрилар лойиҳаларида албатта вақт — вақти билан ствол ички юзасини кўриб турадиган мослама, «мўридаги мўри» туридаги мўрилар учун эса — худди шундай мўрилараро бўшлиқни кўриб турадиган мослама назарда тутилиши зарур. Алоҳида унсурлардан иборат, юк кўтарувчи пўлат синчга осилган мўрилар стволини лойиҳалаштиришда, синч конструкциясини ҳимоя қилиш усулларини тавсия қилинган 14-илова кўрсатмаларига ва 29-жадвалга мувофиқ қўллаш, муҳитларнинг агрессив таъсир даражасини эса 24-жадвал бўйича С газлар гуруҳи учун аниқлаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.27. 10ХНДП маркали пўлатдан лойиҳалаштирилган ва қуруқ ва нормал намлик зонасидаги, ташқи ҳавонинг паст агрессив таъсири остидаги қурилишлар учун мўлжалланган юк кўтарувчи пўлат синчлар конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилмасдан қўллашга рухсат этилади. Тутун мўрисининг газ чиқаруви танасининг юқори қисми коррозияга чидамли пўлатдан 31-жадвалга мувофиқ ишланган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.28. Нефть ва нефть маҳсулотлари учун резервуарларнинг пўлат конструкциялари ички юзасига муҳитнинг кўрсатган агрессив таъсир даражасини 32-жадвал бўйича қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.29. Углеродли ва оз легирланган пўлатдан ёки алюминийдан лойиҳалаштирилган, совуқ сув, нефть, ва нефть маҳсулотлари учун конструкцияларнинг ташқи ер усти, ер ости ва ички юзасини коррозиядан ҳимоя қилиш усуллари тавсия қилинган 14 ва 29-жадвал талабларига мувофиқ назарда тутилиши зарур, шунингдек, нефть, ва нефть, маҳсулотлари учун резервуарлар конструкцияларининг ички юзасини коррозиядан ҳимоя қилишда — ГОСТ 1510-84* талаблари ҳисобга олиниши керак. Очиқ ҳавода жойлашган пўлат резервуарларнинг ташқи сиртини алюминий кукуни ва лок-бўёқ материаллари билан қоплаш тавсия этилади (15-маълумот иловаси бўйича). Монтаж майдончасида лок-бўёқ ашёларининг барча қатламларини ўрама шаклида ногабарит резервуарлар учун тайёрланган қопламалари билан қоплашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.30. Иссиқ сув резервуарларнинг (сув ости қисмида) ички сатҳини ҳимоя қилишни электрокимёвий ҳимоя, сувни девэрация қилиш билан ҳамда уни қайтадан кислородга тўйинтириш, резервуарларда сув сатҳига АГ-4 герметик пленкаси-парда тортиш йўлида бартараф қилиш билан амалга оширилиши зарур. Иссиқ сув резервуарларининг сув ости қисмини В-ЖС-41 эмали билан 200 мкм қалинликда (3 қават) тоза ёғсиз хомаки сувоқсиз юзага суркаб қоплашни назарда тутишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

31-жадвал

Газлар температураси, К

Газлар таркиби

Газларнинг нисбий намлиги,

%

Конденсат ҳосил қилиш эҳтимоли

Пўлат маркаси

Коррозиядан ҳимоя қилиш усуллари

О. 362 дан 413 гача

А ва В гуруҳлари бўйича

30 гача

Ҳосил бўлмайди

ВСт3сп5

Эпоксидли термобардошли қопламалар1

О. 413 дан 523 гача

so2, so3

0.10 дан 15 гача

Худди шундай

ВСт3сп5

Газотермик чанглатиш2 ёки кремний органик қопламалар1

О. 342 дан 433 гача

Худди шундай

О. 10 дан 20 га

Ҳосил бўлади

2X13, 3X13, 12Х18Н10Т

Ҳимоясиз

342 дан 433 гача

so2, so3, азот оксиди

10 дан ортиқ

«

0Х20Н28МДТ, 10Х17Н13М2Т, 12Х18Н10Т

Худди шундай

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 15-маълумот иловаси бўйича эпоксидли ашёлар учун — 373 К дан ортиқ қисқа муддатли температураларда; қатламлар сони ва қопламалар қалинлиги 29-жадвал бўйича худди ўрта агрессив муҳитлар учун В, С, D газлар гуруҳидаги биноларда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 200 — 250 мкм қатлам қалинлигидаги алюминийлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

32-жадвал

Резервуарлар конструкциялари унсурлари

Резервуарларнинг пўлат конструкцияларига агрессив таъсир даражаси

хом нефтга

нефт маҳсулотларига

мазутга

дизель ёқилғисига

бензинга

керосинга

Тубининг ички юзаси ва паст бели

Ўрта агрессив

Ўрта агрессив

Ўрта агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Понтонлар ва сузадиган қопқоқларнинг ўрта бели ва қуйи қисмлари

Паст агрессив

Паст агрессив

Паст агрессив

«

Паст агрессив

Юқори бели (даврий ҳўлланиш зонаси)

Ўрта агрессив

«

«

Ўрта агрессив

«

Понтонлар ва сузувчи қопқоқларнинг ёпмаси ва тепаси

«

Ўрта агрессив

Ўрта агрессив

Паст агрессив

Ўрта агрессив

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазутнинг агрессив таъсир даражасини сақлашнинг 90°С гача бўлган температурасида қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Хом, ишланмаган нефть таркибида сероводороднинг 10 мг/л дан ортиқ концентрацияси ёки сероводород ва карбонат ангидрид газининг сақланишида тубнинг ички юзасига, понтонларнинг паст бели, ёпмаси ва тепаси ҳамда сузувчи қопқоқлар тепасига нисбатдаги агрессив таъсир даражаси бир поғона ошади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

33-жадвал

Муҳитнинг агрессив даражаси

Қопламалар ашёлари

Ўрта агрессив

Алюминий билан газотермик чанглатиш, лок-бўёқ, арматураланган лок-бўёқли, суюқ резинали, мастикали, футеровкали1, гуммировка

Кучли агрессив

Давомий бўяш билан бирга алюминийда газотермик чанглатиш, лист сиртини қоплаш, комбинация қилинган футеровка, гуммировка

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Лок-бўёқ ёки мастика қопламаси бўйича абразив (жилвир) муҳит ёки зарба кучи мавжудлигида назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.31. Лойиҳалаштириш пайти суюқ минерал ўғитлар, кислота ва ишқорларни сақлаш учун, углеродли пўлатдан лойиҳалаштирилган идишларнинг ички сатҳини ҳимоя қилишда нометалл кимёвий бардошли ашёлар билан қоплаш ёки минерал ўғитлар ва кислоталар сақланадиган резервуарларда электрокимёвий ҳимояни назарда тутиш керак бўлади. Бунда конструкциялар футеровка қиладиган ашёларга температура таъсири деформациясини кўзда тутган ҳолда ҳисобланиши зарур. Бундай резервуарларнинг пайвандлаш чокларини туташ қилиб лойиҳалаштириш даркор. Коррозиядан футеровкалар билан ҳимоя қилинган резервуарлар конструкцияларига технологик асбоб-ускуналардан динамик ортиқча юк ўтказилмаслиги керак. Иссиқ сувли қувурлар ёки ҳаво билан бундай резервуарлар ичига камида 50 мм масофада футеровка жойлаштириш керак, тезюрар қориштирувчи мосламани эса (айланиш частотаси 300 айл/мин — ҳимоя қопламасидан то қоргич парракларигача камида 300 мм масофа бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.32. 5.31-бобда кўрсатилганидай суюқ муҳитлар учун пўлат резервуарлар ички юзасини коррозиядан ҳимоя қилиш учун қоплама ашёларини 33-жадвал ҳамда 16-тавсия қилинган илова бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мажбурий
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КЎРИНИШЛАРИ ВА КОНЦЕНТРАЦИЯСИГА ҚАРАБ, АГРЕССИВ ГАЗЛАР ГУРУҲИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Номи

Концентрация, мг/м3, газлар гуруҳи учун

А

В

С

D

Корбонат ангидрид (углекислий) гази

2000 гача

2000 дан ошиқ

-

-

Аммиак

«0,2

о.0,2 дан 20 гача

20 дан оўиқ

-

Олтингугуртли (сернистий) ангидрид

«0,5

«0,5 «10

о.10 дан 200

о.200 дан 1000 гача

Фторли водород

«0,05

«0,05 « 5

«5» 10

«10дан 100гача

Сероводород

«0,01

«0,01 « 5

«5 « 100

«100

Азот оксидлари 1» 0,1

«0,1

«0,1 « 5

«5» 25

«25дан 100 гача

Хлор

« 0,1

«0,1 « 1

«1 « 5

«5 дан 10 гача

Хлорли водород

« 0,05

«0,05 « 5

«5 « 10

«10 дан 100гача

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Сувда эриб кислоталар эритмалари ҳосил қиладиган азот оксидлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Ушбу жадвалнинг D-графасида кўрсатилган даражадан ошиқ бўлган — газлар концентрациясида қурилиш конструкциялари учун ашёлар қўллаш мумкинлиги тажрибавий тадқиқотлар маълумотларига асосланиб аниқлаш керак бўлади. Бир неча газлар мавжуд муҳитида бир ёки ортиқроқ газлар концентрациясига мувофиқ келадиган янада агрессив (А дан D гача) гуруҳ қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумот учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚАТТИҚ МУҲИТЛАР ТАЪРИФНОМАСИ (ТУЗЛАР, АЭРОЗОЛЛАР ВА ЧАНГ-КУКУНЛАР)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қаттиқ муҳитларнинг сувда эрувчанлиги ва уларнинг гигроскопиклиги

Янада кенг тарқалган тузлар, аэрозоллар ва чанг-кукунлар

Оз эрийдигани

Силикатлар, фосфатлар (иккиламчи ва учламчи) ва магний, кальций, барий, қўрғошин карбонатлари; барий, қўрғошин сульфатлари; темир, хром, алюминий, кремний оксид ва гидроксидлари

Яхши эрийди, оз гигроскопик

Натрий, калий, аммоний хлоридлари ва сульфатлари; калий, барий, қўрғошин, магний нитратлари; ишқорли металлар карбонатлари

Яхши эрийди, гигроскопик

Кальций, магний, алюминий, руҳ, темир хлоридлари; магний, марганец, руҳ, темир сульфатлари; натрий, калий, аммоний нитратлари ва нитритлари; барча бирламчи фосфатлар; иккиламчи натрий фосфати; натрий, калий оксид ва гидроксидлари

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Эрувчанлиги камида 2 г/л тузлар оз эрийдиганларига киради, яхши эрийдиганларига 2 г/л дан ортиқлари киради. Оз гигроскопикларига 20°С температурада тенг нисбий намликка эга 60% ва ундан ортиқлари киради, гигроскопикларига эса — камида 60% киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумот учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТЕМИРБЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАРНИ КОРРОЗИЯДАН ҲИМОЯ ҚИЛИШ УЧУН ЛОК-БЎЁҚ АШЁЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Парда ҳосил қилиш тури бўйича лок-бўёқ ашёлари таърифномаси

Қопламалар гуруҳи

Ашёлар маркаси

Меъёрий ҳужжат

Бардошли эканлигини ифодаловчи

Темир-бетон конструкцияларга қопламаларни қўллаш шартлари қоплама индекси

Алкидли

I

ПФ-115 эмаллари

ГОСТ 6466-76*

а, ан, п

Хомаки сувоққа ПФ-170

ПФ-171 лаклари юргизилади

I

ПФ-133 эмаллари

ГОСТ 926-82*

а, ан, п, т

Худди шундай

Мойли

I

Мойли бўёқ ва алкидли рангли ички ишлар учун қуюқ қорилган

ГОСТ 8292-85

«

Хомаки сувоқ бўйлаб олиф билан суркалади

I

Мойли қуюқ қорилган бўёқ ташқи ишлар учун

ГОСТ 8292-85

а, ан, п

Хомаки сувоқ бўйлаб табиий, олиф билан суркалади; бўёқ билан суртиш

Нитроцеллюлозали

ПВАЦ, СВМЦ, СВЭЦ полимерцемент бўёқлари полимерацетат дисперсия асосида

I

НЦ-132 эмали

ДБ-47/7С ёки

ДБ-40/2С

дисперсияси

С-136

дисперсияси

ГОСТ 6631-74*

ГОСТ 18992-80*

ГОСТ 5.2096-73*

п

НЦ-134 локи билан хомаки сувоққа суркалади

ГКК-10, ГКЖ-11, ПВАД хомаки сувоққа юргизилади;

Аралаштирилган дисперсия билан суртиш; СКС-65ГП латекси билан суртиш

Поливинилацетатли

I

Э-ВА.17 бўёғи

ГОСТ 20633-75*

ан, п

Аралаштирилган бўёқ, ПВАД латекси билан суртиш

I

Э-ВА.27 бўёғи

ГОСТ 19214-80*

п

Бутадиан-стироль сувэмульсионли

I

Э-К4-26 бўёғи

ГОСТ 19214-80*

п

Худди шундай

Кремнийорганик суюқликлар

136-41 эмали

ГОСТ 22564-77*

а, ан

Чуқур (юзасига шимдириш)

Эпоксидли

III

ЭП-773 эмали

ГОСТ 23143-83

хҳ, м

ЭП-65, ЭП-741 локлари билан хомаки сувоққа суркалади

III-IV

Сувоғи ЭП5116

ГОСТ 10277-90

б

III-IV

ЭП-0010 шпатлевкаси

ГОСТ 10277-90

х, б

«

Перхлорвинилли ва винилхлорид сополимерларига

II

ХВ-113 эмали

ГОСТ 18374-79*

а, ан, п

ХВ-794, ХС-76, ХС-724 локлари билан хом сувоққа суркалади

II

ХВ-110

ГОСТ 18374-79*

а, ан, п

II

ХВ-124 ва

ХВ-125 эмали

ГОСТ 10144-89

а, ан, п, х

IV

ХВ-785 эмали

ГОСТ 7313-75*

хк, хҳ, р

IV

ХС-759 эмали

ГОСТ 23494-79*

Хҳ, хк, р

ХС-724ни хомсувоғи бўйлаб юргизилади

III

ХВ-1100 эмали

ГОСТ 6993-79

а, ан, п, х

ХВ-784, ХС-76, ХС-724ни хом сувоғи бўйлаб юргизилади

Тиоколли

III

I ва II маркали суюқ тиоколь эритмаси

ГОСТ 12812-80

х, тр, б

I ва II маркали суюқ тиоколь эритмаси билан суртиш

III

V-30М герметик эритмаси

ГОСТ 13-489-79

х, тр, б

Худди шундай

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Индекслар қиймати: а — очиқ ҳавога чидамли қопламалар; ан — худди шундай, соябон остида; п — худди шундай, биноларда; х, тр — кимёвий чидамли, ёриққа бардошли; м — мойга бардошли; в — сувга бардошли; хк — кислотага бардошли; хҳ — ишқорга бардошли; б — бензинга бардошли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумот учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
СУЮҚ АГРЕССИВ МУҲИТЛАРДА ФОЙДАЛАНИЛАДИГАН СИҒИМ ИНШООТЛАРИНИНГ ТЕМИР-БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАРИ ИЧКИ ЮЗАСИНИНГ ҲИМОЯ ҚОПЛАМАЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ҳимоя қопламаси

Қоплама гуруҳи

Вариант гуруҳи

Қоплама схемаси

суваладиган

Қопланган қатлам ўзакланган қатлам

Лок-бўёқли ўзакланган

III,

IY

1

Эпоксид компунд с. бўйича ЭД-20 смоласи асосида эпоксидли компунд-

ЭД-20 смоласи асосида эпоксидли компунд

2

ЭП-0010 эпоксидли шпатлевка сувоғи бўйича ЭП-0010 эпоксидли шпатлевкадаги шиша мато

ЭП-0010 эпоксидли шпатлевкаси

Лок-бўёқли (қалин қатламли)

III

1

ЭП-0010 эпоксидли шпатлевкаси Т-60 тиоколи сув дисперсияси

Y-30M тиоколь герметики

IY

1

Эпоксид-тиоколли грунт

ЭД-20 эпоксидли қатрони асосидаги эпоксидли -қўрғошин таркиби ёки

Эис-1 ва «Сламор» коксований дисстилляти

ЭД-20 қатрони асосида эпоксид-қўрғошин таркиби ёки ЭИС-1 ва тўлдиргичи билан «Сламор» коксований дисстилляти

2

Сувоқсиз асосида герметики

51-Г-10 дивинилстирол термопласт

Елимли

III

1

-

88-Н елимига поливинил -хлорид пластикати

IY

1

-

Профилланган полиэтилен

88-Н елимига ПСГ

2

полиизобутилендан қатлам остида

88-Н елимига поливинилхлорид пластикати

Сиртига қоплаш1 (футеровка)

3

-

ПВА ЭД елимига активлашган полиэтилен

II

1

-

1-2 см қалинликда цемент-қум эритмаси билан торкрет

III

1

-

Боғловчига2 керакмик плиткаси (кислотага чидамли ёки поллар учун)

2

-

Боғловчига кислотага чидамли ғишт2

IY

1

Қатлам ости (ПСГ полиизобутилен, елимли изоляция ва б.)

Доналанган кислотабардош керамик ашёлар (тўғри шаклдор плиткалар, кислотабардош ғишт)3

2

Шиша мато билан ўзакланган лок-бўёқ композицияси қатлам ости

Эпоксидли боғловчига тошқолсимон плитка2

3

Қатлам ости (ПСГ полизобетилен ва бош.)

Силикат суркамасига тошга қуйилган кислота бардош плитка

4

Худди шундай

Углерафитли ашёлар (АТМ плиткаси, кўмир ва графит блоклар) полимер ашёлар асосидаги суркамаларда

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ҳимоя қопламаси, қалинлиги ва қатламлари сони схемасини танлаш иншоотлар габаритлари, температура, муҳитнинг агрессивлиги статик бардошлилик ҳисоби текширилган мажбурияти билан ишлаб чиқилади, зарур ҳолларда эса — теплотехник ҳисоблар билан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Боғловчи танлаш ҳар бир муайян ҳолатда агрессив муҳит ҳисобга олинган ҳолда ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Донали кислотага чидамли ашёларни танлаш агрессив муҳитнинг таркиби ва механик кучлар ҳисобга олинган ҳолда ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тавсия қилинаётгани
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЕР ОСТИ БЕТОН ВА ТЕМИР-БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАРНИНГ ТАШҚИ ЮЗАСИНИ ҚИЛИШ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Конструкция

Вариант рақами

Муҳитнинг агрессив таъсир даражасида ҳимоя қопламаси

қоплама гуруҳи

паст

қоплама гуруҳи

ўрта

қоплама

кучли

0,5 м.дан ортиқ салмоқдор пойдеворлар

1

I

Қатрон-латекс эмульсиялари

II

Совуқ ва иссиқ қатрон қопламалари

III

ХII-734 локи асосида полимер қопламалар

2

II

Қатрон-латекс1 қопламалари ва мастикалари

II

Қатрон-латекс1 мастикалари

III

Худди шундай, К полиизоцианат асосида

3

II

Қатрон-полимер қопламалари ва ҳимоя девори мастикалари

II

Қатрон-полимер қопламалари ва мастикалар

III

Елимли қатрон билан биргаликдаги ўрама ашёлари

4

II

Совуқ ва иссиқ қатрон қопламалар

II

Совуқ ва иссиқ асфальт1 мастикалар

III

Термореактив синтетик смола асосидаги полимер-эритмалари

0,5 м дан кам қалинликдаги юпқа деворли конструкция ва пойдевор

1

II

Қатрон-латекс1 мастикалари

III

Совуқ ва иссиқ асфальт1 мастикалар

IY

Эпоксидли полимер қопламалари

2

II

Иссиқ қатрон қопламалари полимер қопламалари

III

ХП-734 локи асосидаги материаллар

III

Елимли қатрон ҳимоя деворлари билан биргаликдаги ўрама

3

II

Қатрон-полимер қопламалари ва мастикалари

II

Худди шундай, К полиизоцианат

IY

Елимли полимер ўрама ашёлари

4

III

Елимли қатрон ҳимоя девори билан ўрама ашёлари

IY

Шиша мато билан ўзакланган полимер қопламалар

5

III

Термореактив синтетик смола асосида полимер эритмалари

Қоқиладиган қозиқлар

1

II

Совуқ ва иссиқ қатрон қопламалар

III

ХП-734 локи асосида полимер қопламалар

IY

Эпоксидли полимер қопламалар смолада

2

III

Худди шундай, полиизоцианат К

IY

Камида 5 мм чуқурликда шимдирганда: IY-стирол-инденовати

3

асосида

IY

К полиизоцианати б-н

4

IY

пиропласт билан

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Вертикал юзани ҳимоя қилишда албатта ҳимоя девори қурилмаси назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Ер ости бетон ва темир-бетон конструкцияларни ноагрессив сув намгарчилигидан гидроизоляция қилиш зарурияти махсус меъёрий ҳужжатлар бўйича аниқланади. Гидроизоляциявий қопламалар бир вақтнинг ўзида агарда улар агрессив муҳитларда зарур кимёвий бардошлиликка эга бўлса конструкцияларди коррозиядан, ҳимоя, қилиш воситаси бўлиб ҳам хизмат қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тавсия қилинаётгани
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АГРЕССИВ МУҲИТДАГИ БИНОЛАР УЧУН МЎЛЖАЛЛАНГАН ПОЛЛАРНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ АШЁЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Агрессив муҳит

Агрессив таъсир даражаси

Полнинг конструктив унсурлари

гидроизоляция ёки мустаҳкамловчи қатлам

алоҳида ашё учун юпқа қатлам

пол қопламаси қатлами

Минерал кислота ва оксидланмайдиган

Паст агрессив

Гидроизол, бензол

Суюқ шиша асосидаги силикат

Кислотага бардошли керакмик плиткалар ёки ғишт

органиклари

суркама

Пастланган эпоксид смола асосида чоксиз поллар

Ўрта агрессив

88-Н елимига гидроизол, бензол,полиизобутилен

Полимер-силикатли суркама

Кислотага чидамли ғишт ёки плитка, тош қуйилган плиткалар, шлакоситаллдан плиткалар

Кучли агрессив

Полиизобутилен, полихлорвинилли ленолиум ёки пайвандланган полиэтилен

Полимер-силикатли суркамалар, полимер суркамалар

Кислотага чидамли ғишт ёки плиткалар, тош қуйма плиткалар, шлакоситаллдан плиткалар, полимербетондан плиткалар ёки блоклар

Оксидланадиган кислоталар

Пастидан кучли агрессивгача

88-Н елимига полиизобутилен суркамалар

Полимер-силикат

Худди шундай

Фторли тутадиган кислоталар

Худди шундай

Гидроизол, бензол битуминоль ёки полимер эритмалари

Кокс ёки графит б-н

АТМ туридаги графит плиткалар, кўмир сақлагувчи тўлдиргичи б-н полимер бетондан плиткалар

Ишқорлар ва заминлар

«

Полиизобутилен эритмаси, полимер эритмаси

Цемент

Пастланган эпоксидли мастика, керамик плиткалар ёки ғишт

Кислота ва ишқорларнинг ўзгарувчан ҳаракати

Пастидан кучли агрессивгача

Полиизобутилен

Битумизол, полимер эритмалари ёки «ферганит», «файзол» ёки «арзамит-5»

Пастланган эпоксидли мастика, шлакоситаллдан плиткалар, тош қуйма плиткалар

Мураккаб муҳитлар

Худди шундай

Комбинация қилинган антикоррозиявий ашё (такр.полиэтилен)

«Арзамит-5» ёки универсалдаги полимер эритмаси

Пастланган эпоксидли мастика, шлакоситаллдан полимер суркамада чоклари пардозланган плиткалар

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. Кислоталар ва оксидловчи муҳитлар учун, суркамалар, мастикалар, эритмалар ва бетонларни кислотага бардошли тўлдиргичларда (андезит, графит, кварц) тайёрлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тавсия қилинаётгани
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПОЛЛАР УЧУН КИМЁВИЙ БАРДОШЛИ АШЁЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Муҳит

Муҳит2 концентрацияси, %

Заминга пол қопламалари учун кимёвий бардошли ашёлар

Кислотага бардошли керамика

Суюқ шиша

Қатрон ва лак

Термопластлар

реактопластлар

Ишқорлар

ўткир натр3

5 дан ошиқ

-

-

-

+

-

о.1 дан 5

+

-

-

+

-

1 гача

+

-

+

+

+

Замин:

оҳак, сода, асосий тузлар

Чекланмайди

+

-

+

+

+

Кислоталар:

минерал

5 дан ошиқ

+

+

-

+

+

органик

5 гача

+

+

-

+

+

оксидланмайдиганлари

1 гача

+

-

+

+

+

Кислоталар:

азот, сульфат

хром,

5 дан ошиқ

+

+

-

-

-

хлор

о.1 дан 5 гача

+

+

-

-

-

1 гача

+

-

-

+

+

Қанд эритмалари, ёғ қолдиқлари, ёғлар ва мойлар

Чекланмайди

+

+

-

+

+

Органик эритгичлар: ацетон, бензин ва бошқалар

-

+

+

-

+

+

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Пол қоплаш ашёларини қўллаш имконияти «+» белгиси билан белгиланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Агрессив эритмалар концентрацияси 20% дан ошмаслиги керак. Агрессив эритмаларнинг катта концентрациясида ашёларнинг қўллаш мумкинлигини тегишли ГОСТ ларга мувофиқ аниқлаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Полларни қоплашга цемент бетонидан бажаришга ҳам рухсат этилади. Цемент бетондан қилинган пол қопламаларига агрессив муҳит таъсири даражасини 5, 6 ва 8-жадваллар бўйича қабул қилиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумот учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЁҒОЧНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ УЧУН ЛОК-БЎЁҚ АШЁЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Лок-бўёқ материаллари

Ашё маркаси

Меъёрий ҳужжат

Қоплама индекси1

Қоплама қалинлиги, мкм

Пентафталли

ПФ-170 ва ПФ-171 лаклари

ГОСТ 15907-70*

д, в

70 — 90

ПФ-115 эмали

ГОСТ 8465-76

а, в

90 — 120

ПФ-113 эмали

ГОСТ 926-82

а, в

90 — 120

Перхлорвинилли

ХВ-110 эмали

ГОСТ 18374-79*

а, в

90 — 120

ХВ-124 эмали

ГОСТ 10144-89

а, в

90 — 120

ХВ-1100 эмали

ГОСТ 6993-79

х, в

100 — 120

ХС-759 эмали

ГОСТ 23494-79*

х, в

110 — 130

ХВ-784 эмали

ГОСТ 7313-75*

д, х, в

110 — 130

ХВ-785 эмали

ГОСТ 7313-75*

х, в

110 — 130

Эпоксидли

ЭП-0010 шпатлевкаси

ГОСТ 10277-90

х, в

250 — 350

ЭП-773 эмали

ГОСТ 23143-83

х, в

130 — 150

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Қоплама индекси: д — декоратив, в — сувга бардошли, а — атмосферага бардошли, х — кимёга бардошли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумот учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЁҒОЧНИ АНТИСЕПТИКА ВА КОНСЕРВАЦИЯ ҚИЛИШ УЧУН ТАРКИБИЙ МОДДАЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

15-жадвал бўйича муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Ҳимоя ашёси

Компонентлар таркиби

Ҳимоявий ишлов бериш усули

Ҳимоя ашёлари сарфи меъёри

Антисептикалаш

Ўрта агрессив

Техник фтор натрийи

Фтор натрийи

Юзага ишлов берадиган

20 г/м2

Техн.кремнофторли аммоний

Кремнофторли аммоний

Худди шундай

45 г/м2

Тошкўмир локида ва фторли натрий (паста-концентрат) га антисептик паста (қоришма)

Фторли натрий, тошкўмир лаки, калий, сув

«

1250 — 500 г/м2

ХМБ-444 воситаси

Икки хром кислотаси натрийи ёки калийи, сульфат кисл.

миси, борат кислота

«Иситиш-совитиш ваннаси» усулида шимдириш

5 — 7 кг/м3

ХМББ-3324 воситаси

Икки хром кислотаси натрий ёки калийи, сульфат кисл.

миси, борат кислота, бура

«Иситиш-совитиш ваннаси» усулида шимдириш

5 — 7»

ХМК воситаси

Икки хром кис. натрий ёки калийи, сульфат кислота миси, кремнофторли натрий

Худди шундай

5 — 7»

ХМФ воситаси

Икки хром кис.

Натрий ёки калийи, сульфат кисл.миси, фторли натрий

«

5 — 7»

МБ-1 воситаси

Сульфат кисл. миси, углекислий аммоний, бура, борат кислота

«

5 — 7»

ХМ-11 воситаси

Бахромат натрий, сульфат кисл.миси шимдириш

«Иситиш-совитиш ваннаси» усули билан

7 — 9»

Консервация қилиш

Кучли агрессив

Тошкўмир мойи

Тошкўмир мойи қуритиб, босим остида цилиндрларда шимдириш ёки ёғочни олдиндан иситиб, ваннада шимдириш

Петролатумда ёғочни олдиндан

75 кг/м2

Антрацен мойи

Антрацен мойи

Худди шундай

110»

Компаунд мойи

Компаунд мойи

«

75»

Сланец мойи

Сланец мойи

«

110»

«УАЛЛ» маркали доналит

Ишқорли металлар фторидалари ва арсенатлари «вакуум-босим-вакуум» усули

«Иситиш-совитиш ваннаси» усули б-н шимдириш ёки

8 — 15»

«УАЛЛ» доналитига қоришма

Фторидалар, арсенатлар, қоришмаларни ҳосил қилувчи

Диффузион шимдириш

ХМБ-444 воситаси

Икки хром кисл.натрий ва калийи, сульфат кислота миси, борат кисл.

«Иситиш-совитиш ваннаси» усули б-н шимдириш

8 — 15 кг/м3

ХМББ-3324

Икки хром кисл.воситаси сульфат кисл. миси борат кислота, бура

Худди шундай натрий ёки калийи

8 — 15»

ХМФ воситаси

Икки хром кислота натрий ёки калийи, сульфат кисл. миси фторли натрий

«

8 — 15»

МБ-1 воситаси

Сульфат кислота миси углекислий аммонийи, бура, борат кислота

«

«

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумот учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЁҒОЧ ЮЗАСИНИ ШИМДИРИШ УЧУН ТАРКИБИИ МОДДАЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Шимдириш таркибининг маркаси

Компонентлар таркиби, %

Қўшилган вазн

Ҳимоя хоссаси

ТХЭФ

Уч хлорэтилфосфат

40

Биоҳимоявий,

Тўрт хлорли

60

600 г/м2

оловдан сақлайди

углерод

Феноспиртлар

Фенолспиртлар

100

250 — 300 кг/м3

биоҳимоявий

Намдан сақлайди

БК (бура-кўмир композицияси)

Бура-кўмир муми

10

Намдан сақлайди,

Оксоль

70

биоҳимоявий,

Сиккатив

10

30 — 40 кг/м3

оловдан сақлайди

Бура

5

ТХЭФ-ПТ

Уч хлорэтилфосфат

5 — 70

40 — 60 кг/м3 биоҳимоявий, оловдан сақлайди

Намдан сақлайди

Петролатум

30 — 50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мажбурий
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ОЧИҚ ҲАВОДА ФОЙДАЛАНИЛАДИГАН ПЎЛАТ СИМ АРҚОНЛАР ҲИМОЯСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Намлик зонаси

Муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Сим арқонлар конструкцияси

Сим арқонлар учун симларнинг вақтинча қаршилиги, МПа

ГОСТ 7372-79* бўйича руҳ қопламалар гуруҳи

Қуруқ

Паст агрессив

Ҳар қандай

1764 гача

Ж1 ёки ОЖ1

Нормал

«

«

1764 гача

ОЖ2

Қуруқ, нормал, нам

Ўрта агрессив ёки кучли агрессив

Ёпиқ конструкциялар

1372 гача сим арқоннинг ташқи ўрами, 1764 гача сим арқоннинг ички ўрами

Лок-бўёқ қоплама б-н суркама ёки полимер пардалар билан ҳимояланган ОЖ

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Конструкциялар ҳолати устидан фойдаланиш жараёнида доимий назорат бўлмаса, қўшимча равишда лок-бўёқ қопламалар, суркамалар ёки полимер пардалар билан албатта ҳимоя қилишни назарда тутиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биринчисидан то охиргисидан олдингисигача сим қатлами учун Ж қоплама гуруҳи рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тавсия қилинаётгани
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КАМ ЛЕГИРЛАНГАН ПЎЛАТЛАР МАРКАЛАРИГА МУВОФИҚ АГРЕССИВ МУҲИТЛАРДА ПЎЛАТ КОНСТРУКЦИЯЛАРНИ ПАЙВАНДЛАШ УЧУН АШЁЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Пўлатлар маркаси

Пайвандлаш учун материаллар

Пайвандлаш симларида

Электродлар билан

Қопланган флюс остида

Флюс карбон.ан.газ.

Паст агрессив1

10ХНДП,

10ХДП

о.08Х1ДЮ, о.10Нма

ошиғи б-н 08ХМ

ППВ-5к2

о.08ХГ2СДЮ

О0С18

10ХСНД,

15ХСНД

о.10НМА,

08ХМ

о.08ХГ2ДСЮ

О3С-24, АН-Х7,

ВСН-3, Э138-45Н,

Э138-50Н3

Ўрта ва кучли агрессив

10ХСНД,

15ХСНД

о.10НМА,

о.08ХМ

о.08ХГ2СДЮ

АН.Х-7, ВСН-3

Э138-45Н, ОЭС-24,

З138-50Н3

10ХНДП,

10ХДП

о.08Х1ДЮ,

о.10НМА,

о.08ХМ

о.08ХГ2СДЮ

ОЭС-18

09Г2С, 10Г2С1

о.10Г2, о.10ГА

о.08ГА

о.08Г2С

о.08Г2СЦ

УОНИ 13/55

18Г2АФпс,

16Г2АФ

-

о.08Г2С

УОНИ 13/55

15Г2АФДпс,

14Г2АФ

о.08Г2СЦ

12ГН2МФАЮ

12Г2СМФ

о.08ХГН2МЮ

о.10ХГ2СМА

Э70нинг ҳар қайси тури

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Конструкцияларни коррозиядан ҳимоя қилмасдан лойиҳалаш-тиришда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қўшимча ҳимоясиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Фақат 10ХСНД маркали пўлат учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. 10XCНД ва 15ХСНД маркали пўлат конструкцияларни қўлда пайвандлаш учун қопланган электродларни танлаш буюртмачи ва монтажчи ташкилотлар билан келишган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мажбурий
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КОРРОЗИЯДАН ҲИМОЯ ҚИЛИНМАЙДИГАН ТЎСУВЧИ КОНСТРУКЦИЯЛАР ЛИСТЛАРИНИНГ МИНИМАЛ (ЭНГ КАМ) ҚАЛИНЛИГИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Муҳитнинг агрессив таъсир даражаси

Коррозиядан ҳимоя қилинмай қўлланадиган тўсувчи конструкцияларнинг минимал қалинлиги, мм

алюминийдан

ГОСТ 14918-80* бўйича руҳланган 1-туркумдаги пўлатдан

10ХНДП, 10ХДП маркали пўлатдан

Ноагрессив

Чекланмайди

0,5

Ташқи юзага агрессив таъсир аниқланади**

Паст агрессив

Худди шундай

-

0,8**

Ўрта агрессив

1,0*

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* АД1М, АМцМ, АМг2М (бошқа маркали алюминийларни коррозиядан ҳимоясиз қўллашга рухсат этилмайди) маркали алюминийлар учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Бино томонидан листлар юзаси бўялган шартда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тавсия қилинаётгани
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МЕТАЛЛ КОНСТРУКЦИЯЛАРНИ КОРРОЗИЯДАН ҲИМОЯ ҚИЛИШ УСУЛЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Муҳитнинг конструкцияга агрессив таъсир даражаси

КОНСТРУКЦИЯЛАР

юк кўтарувчи

листлар йиғувининг тўсувчилари1

Углеродли ва оз легирланган пўлатдан

алюминийдан

ГОСТ 14918-80* бўйича I туркумга кирувчи қопламали руҳланган пўлатдан

Ноагрресив

I гуруҳ лок-бўёқ материаллари б-н бўяш

Ҳимояси3

Қатрон ёки лок-бўёқ ашёлари б-н II ва III гуруҳ иситгич томонидан бўяшда бино томонидан ҳимоясиз1

Паст агрессив

а) қайноқ руҳлаш (t=60-100 мкм),

б) руҳ газотермик чанглатиш ((t=120-180 мкм) ёки алюминийни (t=200-250 мкм)

в) изоляцион қоплама (грунтдаги конструкциялар учун)

Худди шундай

а) ОД-ХВ221 маркали органодисперсия бўёғи билан бўяш (бинолар ичида жойлашган конструкциялар учун) ёки лок-бўёқ ашёлари (II ва III гуруҳ) бўяш чизиқларига ва металл текислаш жойларига қопланади (иситгич томонидан қатрон билан қоплашга рухсат этилади)

б) I ва II гуруҳдаги лок-бўёқ ашёлари билан бўяш (бинолар ичида жойлашган конструкциялар учун орадан 8 — 10 йил ўтгач, конструкцияларни монтаж қилгач, бўяшни назарда тутишга рухсат этилади

Ўрта агрессив

а) қайноқ руҳлаш навбатдаги II ва III г.даги лок-бўёқ ашёлари бўяш билан руҳлаш (t=60-100 мкм)4;

а) электрокимёвий анодлаш (t=15мкм);

Қўллашга рухсат этилмайди

б) руҳ ёки алюминийни газотермик чанглатиш (t=120-180 мкм) давомий II, III ва IV гуруҳи лок-бўёқ ашёларини бўяш билан бирга;

б) ҳимоясиз2,

в) II, III ва IV гуруҳдаги лок-бўёқ ашёлари билан бўяш;

в) II ва III гуруҳ ашёлари б-н давомий бўяш билан кимёвий оксидлаш;

г) руҳ (t=250-350 мкм) ёки алюминий (t=250-300 мкм);

г) IV гуруҳдаги лок-бўёқ ашёлари б-н бўяш;

д) электрокимёвий ҳимоя билан бирга изоляцион қоплама (грунтдаги конструкциялар учун)3

д) ЭП-057 протектор хом сувоғини қўллаш б-н шундай қилинади;

е) суюқ муҳитларда ва туб грунтларида электрокимёвий ҳимоя3;

ж) кимёвий чидамли нометалл ашёлар б-н сиртини қоплаш

Кучли агресс.

а) термодиффузион руҳлаш камида 100 мкм диффузион қатламида давомий IV гур.лок-бўёқ ашёси б-н қатламнинг ками t=150 мкм қалинлиги бўяш билан бирга олиб борилади (вақт-вақти б-н ҳўлланиш зонасида денгиз иншоотлари конструкциялари учун ва денгизнинг минимал сатҳидан 1,5-2iм)6;

а) IV гуруҳ лок-бўёқ ашёлари билан давомий бўяш б-н бирга электрокимёвий анодлаш (t=15 мкм)

б) ЭП-057 протектор хомаки сувоғи б-н IV гуруҳ лок-бўёқ ашёлари;

в) худди шундай Ю олдиндан кимёвий оксидлаш;

Қўллашга рухсат этилмайди

б) руҳ ёки алюминийни (t=200-250 мкм) газотермик чанглатиш, у IV гуруҳ лок-бўёқ ашёларини давомий бўяш б-н бирга олиб борилади;

в) электрокимёвий ҳимоя б-н биргаликда изоляциявий қоплама (грунтлардаги конструкциялар учун)3;

г) электрокимёвий ҳимоя (грунтлардаги конструкциялар учун);

д) кимёвий чидамли нометалл ашёлар б-н сиртини қоплаш;

е) IV гуруҳ лок-бўёқ ашёлари билан бўяш

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. ГОСТ 23486-79* ва ГОСТ 24524-80 бўйича тўсувчи уч қатламли металл панеллар конструкцияларига кирмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 13-мажбурий илованинг талабларига мувофиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Сим арқонлар ва тросслардан бўлган конструкциялар унсурлари учун электрокимёвий ҳимоя назарда тутилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Қайноқ алъюминийлаш (t≥50 мкм) рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Қўшимча бўяшсиз қайноқ алъюминийлаш (t≥50 мкм) рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Қўшимча равишда IY гуруҳдаги материаллар билан t≥100 мкм қалинлигида бўяш билан бирга қайноқ алъюминийлашга (t≥80 мкм) рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА. 1. Лок-бўёқ ашёлари гуруҳлари ва қалинлиги 29-жадвалда келтирилган, ашёлар—15-маълумот иловасида келтирилган. Ноагрессив таъсир муҳитида лок-бўёқ қопламалари қатлами қалинлигини идоравий меъёрий ҳужжатлар бўйича белгилаш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Таркибида олтингугурт ангидриди, сероводород ва В, С ва D газ гуруҳлари бўйича азот оксидларида, газотермик чанглатишда А7, АД1, АМц, алюминий маркаларини қабул қилинади, қайноқ алъюминийлашда АО, A5, A6 алюминий маркасини; қолган муҳитларда газотермик чанглатиш ва қайноқ алъюминийлашда ЦО, Ц1, Ц2, ЦЗ маркали руҳлар қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюқ муҳитлар таъсирига йўлиқувчи (ўрта агрессив ёки кучли агрессив таъсир даражасида) пўлат конструкцияларни коррозиядан ҳимоя қилиш учун руҳни газотермик чанглатишга (t=80 — 20 мкм) ҳамда алюминийни чанглатишга (t=120-170 мкм) рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Грунтлардаги конструкциялар учун изоляциявий қопламалар (қатронли, қатрон-полимерли, қатрон-минералли, этиленли ва бошқ.) ГОСТ 9.015-74* талабларини қондириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумот учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПЎЛАТ ВА АЛЮМИНИЙ КОНСТРУКЦИЯЛАРНИ КОРРОЗИЯДАН ҲИМОЯ ҚИЛИШ УЧУН ЛОК-БЎЁҚ АШЁЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қоплама ашёлари гуруҳи бўёқ

Парда ҳосил қилувчи тури бўйича лок ашёларига таъриф

Ашёлар маркаси

Меъёрий ҳужжат

Чидамлигини билдирувчи қоплама индекси

Пўлат ва алюминий конструкцияларга қопламаларни қўллаш шартлари

I

Пентафталли

10 — 15% алюминий кукуни б-н ПФ-170 ва ПФ-171 лаклари

ГОСТ 15907-70*;

ГОСТ 5494-71*

а, ан, п, т

ГФ-021, ГФ-0119,

ГФ-0163, ПФ-020 хомаки сувоқларига ёки хомаки сувоқсиз суркалади; худди термобардошлари каби 300°С гача хом.сувоқсиз суркалади

ПФ-115 эмали

ГОСТ 6485-76

а, ан, п

1-гуруҳ хом.сувоққа суркалади

ПФ-133 эмали

ГОСТ 926-82*

а, ан, п

Худди шундай

ПФ-020 хомаки эмали

ГОСТ 18186-79*

Эмаль ва бўёқ остидан 1-гуруҳ

Глифталли

ГФ-021 хомаки сувоғи

ГОСТ 25129-82

-

Эмаль остидан 1-гуруҳ; эмаль остидан I ва II гуруҳ перхлорвинилли ва сополимерларга винилхлорид рухсат этилади

Мойли

Мойли бўёқлар ва алкидли ички ишлар учун

ГОСТ 8292-95

п

Нобиочидамлилари ишлаб чиқариш қишлоқ хўжалик бинолари учун рухсат этилмайди

Қуюқ қорилган рангли мойли бўёқлар ташқи ишлар учун

-»-

а, ан, п

Темир сурик бўйлаб олиф, оксоль, ГФ-021, ПФ-020, ГФ-0119 хом сувоқлари-га суркалади

Нитроцеллюлозали

НЦ-132 эмали

ГОСТ 6631-74*

а, ан, п

ГФ-021, ГФ-0163, ПФ-020, ФЛ-03К хом сувоқларига суркалади

II

Феноль-формальдегидли

ФЛ-03К хом.сувоғи

ГОСТ 9109-81*

-

Эмаль остидан II ва III гуруҳдаги перхлорвинилли, сополимерларга винилхлоридли, хлоркаучукли

Полиакрил ва акрилсиликонли

ФЛ-03Ж хом.сувоғи

ГОСТ 9109-81*

-

Худди шундай, алъюмин ва руҳланган пўлат учун

АС-182 эмали

ГОСТ 19024-79

а, ан, п

ГФ-021, ГФ-0163, ПФ-020, ФЛ-03К, АК-070 хом.сувоқларига суркалади

Поливинил-бутиролли

ВЛ-02 хом.сувоғи

ГОСТ 12707-77*

-

Хом сувоқ алъюминий ва руҳланган пўлат учун

ВЛ-023 хомаки сувоғи сувоқ

Худди шундай

-

Пўлатнинг яхлит листини давомий тарзда хом.сувоқ ва эмаллар билан қоплаб, операциялараро консервация қилиш учун

Перхлорвинилли ва сополимерларга винилхлоридли

ХВ-113 эмали

ГОСТ 18374-79*

а, ан, п

ГФ-021, ГФ-0163, ГФ-0119, ФЛ-03К ПФ-020 хом сувоқлари бўйича пўлатга ва ФЛ-03Ж ва АК-070 хом сувоқлари бўйича алюминий ва руҳланган пўлатга суркалади

ХС-119 эмали

ГОСТ 21824-76*

а, ан, п

ГФ-021, ГФ-0119, ФЛ-03К,

ХВ-124 ва ХВ-125 эмаллари

ГОСТ 10144-89

а, ан, п, х

ПФ-020, ХВ-050, ХС-010, ХС-068, ХС-059 хом сувоқлари бўйича суркалади

III

Феноль-формальдегидли

ФЛ-03К, ФЛ-03Ж хом сувоқлари

ГОСТ 9109-81*

-

II-гуруҳ бўйича

III-IV

Эпоксидли

ЭП-773 эмали

ГОСТ 23143-83

ан, п, б, м, х, хҳ

ЭП-0010 шпатлевкаси ва металл бўйича суркалади; худди мойга бардошлилик каби хом сувоқсиз

ЭП-140 эмали

ГОСТ 24709-81*

ан, п, х

АК-070, АК-069, ЭП-09Т хом сувоқлари бўйича суркалади; худди термобардошлилари каби хом сувоқсиз

ЭП-0010 шпатлевкаси

ГОСТ 10277-90*

х, п, в, м, б

Эпоксидли эмаль остидан, шунингдек, мустақил сув, мой, кимё ва бензинга бардошли қоплама сифатида

III

Перхлорвинилли ва сополимерларга винилхлоридли

ХВ-1100 эмали ХВ-124 ва ХВ-125 эмаллари

ГОСТ 6993-79

а, ан, п, х

ХВ-050, ХС-059, ГФ-021, ГФ-0163, ГФ-0119, ФЛ-03К, ПФ-020 хом сувоқлари бўйича пўлатга ва АК-069, АК-070, ФЛ-03Ж хом сувоқлари бўйича руҳланган пўлатга ва алюминийга

ХС-059 хомаки сувоғи

ГОСТ 23494-79

-

В, -D гуруҳларидаги газли атмосферага бардошли сополимерларга винилхлоридли қопламалар учун, шунингдек, суюқ муҳитлардаги муҳитлар қопламалар остида.

Юза опескострувинаси бўйлаб суркалади

Кремний-органикли

КО-811 эмали

ГОСТ 23122-78

т

Хом сувоқсиз Фосфатлашган ёки опескострувинаси бўйлаб суркалади. 400° С гача температурага бардошли

КО-813 эмали

ГОСТ 11066-74

а, ан, п, м, т

ГФ-021, ФЛ-03К, ГФ-0163, ПФ-020, ГФ-0119 хом сувоқлари бўйича суркалади; худди мойга бардошли ва термобардошли каби 300 °С гача хом сувоқсиз суркалади

IV

Перхлорвинилли ва сополимерлар винил-хлоридли

ХВ-785 эмали

ГОСТ 7313-75*

х, хк, хҳ, в

ХС-010, ХС-068, ХВ-050 хом сувоқлари бўйича суркалади

ХВ-784 лаки

Худди шундай

хк, хҳ, в

ХВ-785 эмалига кимёвий бардошлиликни ошириш учун суркалади; худди сувга бардошлилик каби ХС-010 хом сувоғи бўйича суркалади

ХС-759 эмали

ГОСТ 23494-79*

хҳ, хк, в

ХС-059 хом сувоғи бўйича ва хом суркалади

ХС-010, ВЛ-023 хом сувоқлари бўйича ва хом суркалади

ХС-724 лаки

ГОСТ 23494-79*

хҳ, хк, в

Кимёвий бардошлиликни ошириш учун ХС-759 эмали бўйича суркалади

ХС-059 хомаки сувоғи

ГОСТ 23494-79*

-

Эмаль остидан суюқ ва газли муҳитларга бардошли қопламалар учун

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭСЛАТМА.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Алюминий ёки руҳланган пўлат конструкцияларга суркаш учун махсус мўлжалланмаган хомаки сувоқларни, бу ашёлардан бўлган конструкцияларга, шунингдек, фақат ВЛ-02 фосфатлашадиган хомаки сувоқ бўйича металл қопламалар сиртига суртишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Индекслар мазмуни: а — очиқ ҳавога чидамли қопламалар; ан — худди шундай, биноларда; х — кимёвий чидамли; т — термобардошли; м — мойга бардошли; в — сувга бардошли; хк — кислотага бардошли; хҳ — ишқорга бардошли; б — бензинга бардошли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тавсия қилинаётгани
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КИСЛОТАЛАР, ИШҚОР ВА СУЮҚ МИНЕРАЛ ЎҒИТЛАР УЧУН ПЎЛАТ РЕЗЕРВУАРЛАРНИНГ НОМЕТАЛЛ ҲИМОЯ ҚОПЛАМАЛАРИ ВАРИАНТЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ҳимоя қопламалар

Қопламалар схемалари

Қопламанинг тахминий қалинлиги,

мм

Ҳимоя қопламалари

Қопламалар схемалари

Қопламанинг тахминий қалинлиги,

мм

Лок-бўёқ

15-маълумот иловасига кўра 29-жадвалга биноан фойдаланиш шартларига қараб, «х», «хк», «хҳ» индексли IV гуруҳ лок-бўёқ қопламалари

0,08-0,15

Алоҳида кислота бардош керамик ашёлар тўғри, шаклдор плиткалар, кислотага чидамли3 ғишт кимёвий бардошли қатлам ости боғловчи модда3 (ПСГ полиизобутилени, қатрон, ўрамали изоляция ва бошқалар)

30 — 270

Ўзакланган лок-бўёқ

Шиша мато билан ўзакланган эпоксидли қопламалар

1,0

Полиэфир смола асосида

1,0

(«бисволам-1» турида) полипропилен мато Билан ўзакланган қопламалар

«

Шиша мато б-н зак.лок-бўёқ ком-позицияси қатлами остидан эпоксидли боғловчи моддага шлакоситалл плиткаси

12 — 20

Суюқ резина қоришмалари

Эпоксидли хом сувоқлар бўйича У-30М герметиклари

1,5-2,0

Тош қуйма кислотага бардошли силикат суркамага қатлам ости

(ПСГ полиизобутилени бўйича плитка)

30

51-Г-10 герметиги

1,5-2,0

Мастика

ФАЭД смоласи асосида мастикалар

1,0-2,0

Углерафит ашёлар (АТМ плиткалар, кўмир графитланган блоклар) полимер ашёлари асосидаги суркамаларга ер ости қатлами бўйича (полиизобутилен ва бошқ.)

20 — 400

ЭКР полимер суркамаси

1,0-2,0

Эпоксидли смолалар асосида (ЭД-16, ЭД-20, ЭИС-1) эпоксид-қўрғошинли таркибий моддалар

1,0-1,5

Листли

Шаклга солинган полиэтилен

2,0-3,0

Гумланган

Давомий вулканизациялаш Билан елимларга резиналар ва эбонитлар

3 — 12

Полимервинилхлоридли пластикат

3,0-5,0

Полиизобутилендан қатлам ости бўйича поливинилли пластикат

10

Футеров-кали1

Керамик плитка (кислотага бардошли ёки поллар учун) боғловчига2

20-60

Боғловчига кислотага бардошли ғишт2

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ҳимоя қатлами, қалинлиги ва қатламларининг сони схемалари танлашни иншоотлар габаритларини, температурани, агрессив муҳитнинг таърифномасини албатта статик чидамлилигини ҳисоблаб текширган ҳолда, зарурият туғилганда эса теплотехник ҳисобини ҳам назарда тутиб, ишлаб чиқиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Боғловчи моддани танлаш агрессив муҳит таркибини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Алоҳида кислотага бардошли ашёларни танлаш муҳитнинг табиатидан, механик куч ва теплотехник ҳисобига қараб амалга оширилади.