Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Озарбайжон Республикаси Ҳукумати, кейинги ўринларда «Аҳдлашувчи Томонлар», деб аталади,

Ўзбекистон Республикаси билан Озарбайжон Республикаси ўртасида савдо-иқтисодий ҳамкорликни тенглик ва ўзаро манфаатдорлик асосида ривожлантиришга интилиб,

Ўзбекистон Республикаси ҳамда Озарбайжон Республикасининг таркиб топган интеграцион иқтисодий алоқаларини ва иккала давлат иқтисодиётлари бир-бирини тўлдиришини эътиборга олиб,

товарлар ва хизматларнинг эркин ҳаракати ўзаро келишиб олинган чора-тадбирлар амалга оширилишини тақозо қилишини эътироф этиб,

Ўзбекистон Республикаси билан Озарбайжон Республикаси Тарифлар ва савдо бўйича Бош Битим (ТСББ) ҳамда жаҳон савдо ташкилоти (ЖСТ) принципларига содиқлигини тасдиқлаб,

қуйидагилар тўғрисида аҳдлашдилар:

Аҳдлашувчи Томонлар тенг ҳуқуқлилик, ўзаро фойда ва манфаатдорлик принципларига амал қилиб, хўжалик фаолияти субъектларининг мулкчилик шаклларидан қатъи назар, улар ўртасидаги савдо-иқтисодий муносабатларни Аҳдлашувчи Томонлар давлатларида амал қилувчи қонун ҳужжатларига риоя этган ҳолда тўғридан-тўғри хўжалик алоқалари асосида ривожлантирадилар ва кенгайтириб борадилар.

Аҳдлашувчи Томонлардан ҳар бири иккинчи Томонга иқтисодий зиён етказиши мумкин бўлган хатти-ҳаракатлардан ўзини тийади.

1. Аҳдлашувчи Томонлар бир-бирларига эркин савдо режимини яратиб берадилар.

Аҳдлашувчи Томонлар баб-баравар амал қилувчи бож пошлинаси, солиқлар ва йиғимларни, шунингдек Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг божхона ҳудудидан чиқувчи ҳамда иккинчи Аҳдлашувчи Томоннинг божхона ҳудуди учун мўлжалланган товарлар экспорти ва/ёки импортига миқдор жиҳатдан чеклашларни қўлланмайдилар.

Товарларнинг келишиб олинган турлари бўйича ушбу савдо режимидан истиснолар мазкур Битимнинг ажралмас қисми бўлмиш Агар Томонлар зарур деб ҳисобласа, ҳужжатлар билан расмийлаштирилади.

3. Ушбу Битим мақсадларида ҳамда унинг амал қилиш даврида, Аҳдлашувчи Томонлар давлатлари ҳудудларидан келиб чиққан товарлар сифатида, ушбу Битимнинг ажралмас қисми ҳисобланувчи Товарларнинг келиб чиқиш мамлакатини аниқлаш тўғрисидаги қоидалар асосида, белгиланган товарлар тушунилади.

Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон:

иккинчи Аҳдлашувчи Томоннинг мазкур Битим таъсири остига тушадиган товарларини ўзида ишлаб чиқарилган айни бир хил товарлар ёки учинчи мамлакатлардан келтирилган товарлар тортиладиган тегишли солиқлар ёки йиғимлардан ошиб кетадиган ички солиқлар ёки йиғимларга бевосита ёхуд билвосита тортмайди;

ушбу Битим таъсири остига тушувчи товарлар импорти ёки экспортига нисбатан худди шундай вазиятда ўзида ишлаб чиқарилган айнан бир хил товарларга ёки учинчи мамлакатлардан келтирилган товарларга нисбатан қўлланилмайдиган бирон-бир махсус чеклашлар ёки талабларни жорий этмайди;

иккинчи Аҳдлашувчи Томон ҳудудидан келтирилган товарларни омборларга жойлаш, қайтадан юклаш, сақлаш, ташишга нисбатан, шунингдек тўловлар ҳамда тўловларни ўтказишга нисбатан худди шундай ҳолларда ўз товарларига ёки учинчи мамлакатлардан келтирилган товарларга нисбатан қўлланиладиган қоидалардан бошқача қоидаларни қўлланмайди.

Аҳдлашувчи Томонлар ўзаро савдо-сотиқда иккинчи Аҳдлашувчи Томонга нисбатан камситувчи чоралар қўлланишдан, мазкур Битим доирасида товарлар экспорти ва/ёки импортига миқдор чеклашлари ёхуд уларга баробар чоралар жорий қилишдан тийилиб турадилар.

Аҳдлашувчи Томонлар бир томонлама тартибда миқдор жиҳатдан ёки ўзгача махсус чеклашларни белгилашлари мумкин, аммо бу фақат оқилона доираларда ва қатъий белгиланган муддатда бўлиши керак.

Бундай чеклашлар истисно ҳоллардагина бўлиб, фақат ТСББ/ЖСТ доирасидаги битимларда кўзда тутилган ҳолларда қўлланилиши мумкин.

Ушбу моддага мувофиқ чеклашларни қўлланувчи Аҳдлашувчи Томон иккинчи Аҳдлашувчи Томонга мазкур чеклашларни жорий этишнинг асосий сабаблари, шакллари ва унинг назарда тутилаётган муддатлари тўғрисида имкон борича барвақт тўлиқ ахборот бериши лозим, шундан кейин маслаҳатлар белгиланади.

Мазкур Битим исталган Аҳдлашувчи Томоннинг ўзининг ҳаётий манфаатларини ҳимоя қилиш учун зарур деб ҳисоблайдиган ёки ўзи иштирок этаётган, ёки иштирок этиш ниятида бўлган халқаро шартномаларни бажариш учун сўзсиз зарур деб ҳисоблайдиган ташқи иқтисодий алоқалар соҳасида халқаро амалиётдаги ҳамма томонидан эътироф этилган давлат йўли билан тартибга солиш чораларини, агарда бу чоралар қуйидагиларга тааллуқли бўлса, уларни бир томонлама тартибда қабул қилиш ҳуқуқига тўсқинлик қилмайди:

одамларнинг ҳаёти ва соғлиғини ҳимоя қилиш, атроф муҳитни қўриқлаш, ҳайвонлар ва ўсимликларни муҳофаза қилиш;

ижтимоий ахлоқ ва жамоат тартибини сақлаш:

миллий хавфсизликни таъминлаш;

қурол-яроғ, ўқ-дорилар ва ҳарбий-техника савдоси;

парчаланувчи материаллар ва радиактив моддалар манбаларини етказиб бериш, радиактив чиқитлардан фойдаланиш;

олтин, кумуш ёки бошқа қимматбаҳо металлар ва тошлар билан савдо қилиш;

ўрнини тўлдириб бўлмайдиган табиий захираларни сақлаш;

тўлов баланси бузилиши;

давлатнинг қўллаб-қувватлаш дастурларини амалга ошириш натижасида ички нархлари жаҳон нархларидан арзон бўлган маҳсулотлар экспортини чеклаш;

саноат ва интеллектуал мулкни ҳимоя қилиш;

миллий бойликларни муҳофаза қилиш;

ҳарбий даврда ёки бошқа фавқулодда ҳолатларда халқаро муносабатларда қўлланиладиган чора-тадбирлар;

халқаро тинчлик ва хавфсизликни сақлаш учун БМТ Устави асосида мажбуриятларни бажариш йўлидаги ҳаракатлар.

Ушбу моддага мувофиқ шундай чора-тадбирларни қўлланувчи Аҳдлашувчи Томон иккинчи Аҳдлашувчи Томонга мазкур чеклашларни жорий этишнинг асосий сабаблари, шакллари ва унинг назарда тутилаётган муддатлари тўғрисида имкон борича барвақт ахборот бериши лозим, шундан кейин маслаҳатлар белгиланади.

Аҳдлашувчи Томонлар ўртасида савдо-иқтисодий ҳамкорликка оид барча ҳисоб-китоблар ва тўловлар алоҳида банклараро битим билан келишиб олинади.

Аҳдлашувчи Томонлар ташқи иқтисодий алоқаларни ички ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш тўғрисидаги, шу жумладан савдо, сармоялар, солиққа тортиш, банк ва суғурта фаолияти ҳамда бошқа хизматлар масалаларига оид, транспорт ва божхона масалалари, шу жумладан Аҳдлашувчи Томонларга тааллуқли божхона статистикаси бўйича ахборотни мунтазам равишда айирбошлаб турадилар.

Аҳдлашувчи Томонлар мазкур Битимнинг бажарилишига таъсир қилиши мумкин бўлган миллий қонунчиликдаги ўзгаришлар тўғрисида дарҳол бир-бирларига маълум қиладилар.

Аҳдлашувчи Томонларнинг вакил қилинган органлари шундай ахборотни айирбошлаш тартибини келишиб оладилар.

Ушбу модданинг қоидалари:

исталган Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли органлари зиммасига Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг қонунчилиги бўйича ёки одатдаги маъмурий амалиёт давомида олиш мумкин бўлмаган ахборотни бериш мажбуриятини юклайдиган қоида деб талқин этилмайди;

бирон-бир савдо, тадбиркорлик, саноат, тижорат ёки касб-корга оид сирни ёхуд савдо жараёнини ошкор қилиши мумкин бўлган ахборотни ёки ошкор этилиши Аҳдлашувчи Томоннинг давлат манфаатларига зид бўладиган бошқа ахборотни бермайди.

Аҳдлашувчи Томонлар ноҳалол амалий фаолиятни мазкур Битимнинг мақсадларига хилоф деб эътироф этадилар ҳамда унинг қуйидаги усулларига йўл қўймаслик ва бартараф этиш мажбуриятини оладилар:

Аҳдлашувчи Томонлар давлатлари ҳудудларида рақобатчиликка халақит бериш ёки уни чеклаш ё бўлмаса бунинг учун шарт-шароитларни издан чиқариш мақсадини кўзловчи корхоналар ўртасидаги шартномалар, корхоналарнинг бирлашмаси томонидан қабул қилинган қарорлар ҳамда амалий фаолиятнинг умумий усуллари;

бир ёки бир қанча корхоналар Аҳдлашувчи Томонлар давлатларининг бутун ҳудудида ёки унинг талайгина қисмида рақобатчиликни чеклаб, ўзининг устун мавқеидан фойдаланадиган хатти-ҳаракатлар.

Икки томонлама иқтисодий муносабатларни тарифли ва тарифсиз асосда тартибга солиш чора-тадбирларини амалга ошириш чоғида, статистика ахборотини айирбошлаш, божхона тартиб-қоидаларини бажариш учун Аҳдлашувчи Томонлар товарларни таърифлаш ва кодлашнинг уйғунлаштирилган тизимига ҳамда Европа Иқтисодий Иттифоқининг Комбинацияланган Тариф-статистика номенклатурасига асосланган ташқи иқтисодий фаолиятнинг тўққизта рақамли ягона Товар номенклатурасидан фойдаланиладилар. Бундан Аҳдлашувчи Томонлар зарур ҳолларда ўз эҳтиёжлари учун Товар номенклатурасини тўққизта рақамдан ташқарига чиқариб ривожлантирадилар.

Товар номенклатурасининг эталон нусхасини жорий этиш тегишли халқаро ташкилотлардаги мавжуд бўлган ваколатхоналар орқали ўзаро келишилган асосда амалга оширилади.

Аҳдлашувчи Томонлар шунга қўшиладиларки, транзит эркинлиги принципига риоя этиш Мазкур Битим мақсадларига эришишнинг ғоят муҳим шарти ҳамда уларни халқаро меҳнат тақсимоти ва кооперациялаш тизимига қўшишнинг жиддий элементидир.

Шу муносабат билан ҳар бир Аҳдлашувчи Томон иккинчи Аҳдлашувчи Томон давлат божхона ҳудудидан ва/ёки учинчи мамлакатлардан чиқувчи ҳамда иккинчи Аҳдлашувчи Томоннинг божхона ҳудуди ёки исталган учинчи мамлакат учун мўлжалланган товарларнинг ўз давлати ҳудуди орқали тўсқинликсиз ўтказиб юборилишини таъминлайди ва экспортчилар, импортчиларга ёхуд юкни олиб ўтказувчиларга ўзининг экспортчилари, импортчиларига ёки юк олиб ўтувчиларига ёхуд исталган учинчи давлатнинг экспортчилари, импортчилари ёхуд юк олиб ўтувчиларига қандай шартлар асосида воситалари ва хизматлар бериладиган бўлса шулардан ёмон бўлмаган шартлар асосида транзитни таъминлаш учун барча мавжуд ҳамда зарур воситалар ва хизматларни етказиб беради.

Аҳдлашувчи Томонлар давлатлари ҳудуди орқали юкларни олиб ўтиш тартиби ва шартлари халқаро юк ташиш Қоидаларига мувофиқ тартибга солинади.

Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон товарларнинг берухсат реэкспорт қилинишига йўл қўймайди, чунки мазкур товарлар чиқадиган иккинчи Аҳдлашувчи Томон уларни экспорт қилишга нисбатан давлат йўли билан тартибга солиш чораларини қўллайди ва/ёки уларни ўз божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиш чоғида ташқи иқтисодий имтиёзлар беради. Аҳдлашувчи Томонлар берухсат реэкспорт қилиш тақиқланадиган товарлар рўйхатини белгилайдилар, шунингдек давлат йўли билан тартибга солиш чоралари қўлланиладиган товарларнинг рўйхатларини айирбошлайдилар.

Шундай товарларни учинчи мамлакатларга реэкспорт қилиш мазкур товарлар чиқарилган мамлакат бўлмиш давлатнинг вакил қилинган органи фақат ёзма равишда розилик берган тақдирда ва у белгилаб берадиган шартлар асосидагина мумкин.

Аҳдлашувчи Томонлар учинчи мамлакатларга нисбатан экспорт назорати бўйича баҳамжиҳат сиёсат ўтказиш мақсадида самарали экспорт назорати тизимини вужудга келтириш учун мунтазам маслаҳатлашувлар ўтказиб, ўзаро келишилган чораларни амалга оширадилар.

Мазкур Битимнинг қоидалари Аҳдлашувчи Томонлар ўртасида илгари тузилган икки томонлама битимларнинг қоидалари ўрнини аввалги битимнинг моддалари мазкур Битим моддаларига тўғри келмай қолган ёки уларга айнан ўхшаш бўлган даражада босади.

Ушбу Битимда ҳеч нарса Аҳдлашувчи Томонлардан ҳар бирининг учинчи мамлакатлар билан муносабатлар ўрнатишига, мазкур Аҳдлашувчи Томон қатнашчиси бўлган ёки бундай муносабатлар ва мажбуриятлар мазкур Битимнинг қоидалари мақсадларига зид бўлмаган тақдирда қатнашчиси бўлиши мумкин бўлган бирон-бир бошқа халқаро битимга мувофиқ ўз зиммасига олган мажбуриятларни бажаришга тўсқинлик қилмайди.

Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон ўз қонунларига ва халқаро мажбуриятларига мувофиқ иккинчи Аҳдлашувчи Томон давлати хўжалик фаолияти субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари ҳуқуқий жиҳатдан, шу жумладан суд йўли билан баб-баравар ҳимоя қилинишини таъминлайди.

Мазкур Битимнинг қоидаларини талқин этиш ёки қўлланиш хусусида Аҳдлашувчи Томонлар ўртасидаги низолар, музокаралар йўли билан ёки Аҳдлашувчи Томонлар учун маъқул бўлган бошқача усул билан ҳал этилади.

Аҳдлашувчи Томонлар ўзаро савдо-сотиқда можароли вазиятларга йўл қўймасликка интиладилар.

Мазкур Битимнинг мақсадларини амалга ошириш ва иккала давлат ўртасидаги савдо-иқтисодий ҳамкорликни такомиллаштириш борасидаги тавсияларни ишлаб чиқиш учун Аҳдлашувчи Томонлар Ўзбекистон-Озарбайжон қўшма комиссиясини таъсис этиш ҳақида келишиб олдилар.

Аҳдлашувчи Томонлар ўз давлатлари пойтахтларида савдо ваколатхоналари таъсис этишга келишдилар.

Зарур ҳолларда мазкур Битимга Аҳдлашувчи Томонларнинг ёзма розилиги билан ўзгартириш ёки қўшимчалар киритилиши мумкин.

Мазкур Битим бунинг учун зарур ички давлат тартиб-қоидаларини Аҳдлашувчи Томонлар бажарганлиги тўғрисида хабарномалар айирбошлаган кундан кучга киради ва Аҳдлашувчи Томонлардан бири унинг ҳаракатини тўхтатиш ниятида эканлиги ҳақида иккинчи Аҳдлашувчи Томонга ёзма хабарнома юборган кундан бошлаб ўн икки ой ўтганга қадар кучида қолади.

Мазкур Битим тугагандан кейин унинг қоидалари иккала мамлакат корхоналари ва ташкилотлари ўртасида тузилган, аммо у амалда бўлган даврда бажарилмай қолган шартномаларга нисбатан қўлланилади, бироқ у беш йилдан ошмаслиги керак.

1996 йил 27 майда Баку шаҳрида ўзбек, озарбайжон ва рус тилларида икки асл нусхада тузилди, матнларнинг ҳаммаси бир хил кучга эгадир.

Мазкур Битимнинг қоидаларини талқин этиш мақсадлари учун рус тилидаги матн устунроқ кучга эга.