от 23.09.2013 г. № ЗРУ-353
Закон Республики Узбекистан
О противодействии распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция)
Принят Законодательной палатой 7 июня 2013 года
Одобрен Сенатом 22 августа 2013 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области противодействия распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция).
Статья 2. Законодательство о противодействии распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция)
Законодательство о противодействии распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция), состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о противодействии распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция), то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
вирус иммунодефицита человека (ВИЧ) — возбудитель хронического инфекционного иммунодефицитного заболевания человека;
ВИЧ-инфекция — хроническое инфекционное иммунодефицитное заболевание, вызываемое вирусом иммунодефицита человека;
ВИЧ-инфицированные — лица, зараженные вирусом иммунодефицита человека;
синдром приобретенного иммунодефицита (СПИД) — конечная стадия ВИЧ-инфекции с проявлениями болезни, обусловленными поражением иммунной системы человека вирусом иммунодефицита человека.
Глава 2. Государственное регулирование в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции
Статья 4. Основные направления государственной политики в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции
Основными направлениями государственной политики в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции являются:
обеспечение функционирования единой системы по противодействию распространению ВИЧ-инфекции;
профилактика, диагностика ВИЧ-инфекции, бесплатное специфическое лечение ВИЧ-инфицированных и их социальная защита;
обеспечение средствами диагностики и лечения ВИЧ-инфекции, а также осуществление контроля за безопасностью медицинских препаратов, биологических жидкостей, используемых в диагностических, лечебных и научных целях;
осуществление эпидемиологического надзора за распространением ВИЧ-инфекции;
регулярное информирование населения о мерах по противодействию распространению ВИЧ-инфекции;
создание условий для бесплатного, безопасного и конфиденциального медицинского освидетельствования населения на наличие либо отсутствие ВИЧ;
осуществление мероприятий по продлению и повышению качества жизни, снижению смертности ВИЧ-инфицированных;
осуществление международного сотрудничества в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции.
Статья 5. Государственное управление в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции
Государственное управление в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции осуществляют:
Кабинет Министров Республики Узбекистан;
Министерство здравоохранения Республики Узбекистан;
Министерство внутренних дел Республики Узбекистан;
органы государственной власти на местах.
Деятельность по противодействию распространению ВИЧ-инфекции могут осуществлять и другие государственные органы в соответствии с законодательством.
Статья 6. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает разработку, утверждение и реализацию государственных программ в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции;
определяет порядок осуществления государственного контроля за выполнением требований законодательства о противодействии распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция);
обеспечивает деятельность Республиканской чрезвычайной противоэпидемической комиссии.
(абзац четвертый части первой статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 10 мая 2019 года № ЗРУ-536 — Национальная база данных законодательства, 11.05.2019 г., № 03/19/536/3114)
Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 7. Полномочия Министерства здравоохранения Республики Узбекистан в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции
Министерство здравоохранения Республики Узбекистан:
участвует в разработке и реализации государственных программ в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции;
координирует деятельность и обеспечивает взаимодействие лечебно-профилактических учреждений в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции;
осуществляет эпидемиологический надзор за распространением ВИЧ-инфекции;
устанавливает порядок оказания медицинской помощи ВИЧ-инфицированным;
обеспечивает внедрение в деятельность лечебно-профилактических учреждений современных мер профилактики ВИЧ-инфекции, методов диагностики, лечения и ухода за ВИЧ-инфицированными;
организует исследования по оценке эпидемической ситуации по ВИЧ-инфекции и эффективности применяемых методов ее диагностики и лечения;
обеспечивает оснащение современным лечебно-диагностическим оборудованием Республиканского центра по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Узбекистан, Центра по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Каракалпакстан, центров по борьбе со СПИДом управлений здравоохранения областей и Главного управления здравоохранения города Ташкента, а также межрайонных диагностических лабораторий ВИЧ-инфекции;
обеспечивает подготовку, переподготовку и повышение квалификации медицинских и других работников, осуществляющих деятельность по противодействию распространению ВИЧ-инфекции.
Министерство здравоохранения Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 8. Полномочия Министерства внутренних дел Республики Узбекистан в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции
Министерство внутренних дел Республики Узбекистан:
участвует в разработке и реализации государственных программ в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции;
обеспечивает условия для оказания медицинской помощи ВИЧ-инфицированным, находящимся в учреждениях по исполнению наказания;
обеспечивает укомплектование органов и учреждений внутренних дел специалистами в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции, а также повышение их квалификации.
Министерство внутренних дел Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 9. Полномочия органов государственной власти на местах в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции
Представительные органы государственной власти на местах утверждают территориальные программы в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции и осуществляют контроль за их выполнением.
Органы исполнительной власти на местах:
разрабатывают территориальные программы в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции, вносят их на утверждение в представительный орган государственной власти на местах и обеспечивают реализацию;
участвуют в оснащении современным лечебно-диагностическим оборудованием и проведении ремонтно-реконструктивных работ Центра по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Каракалпакстан, центров по борьбе со СПИДом управлений здравоохранения областей и Главного управления здравоохранения города Ташкента, а также межрайонных диагностических лабораторий ВИЧ-инфекции;
участвуют в организации и проведении информационно-разъяснительной работы среди населения по вопросам профилактики ВИЧ-инфекции.
Органы государственной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 10. Республиканская чрезвычайная противоэпидемическая комиссия
(наименование статьи 10 в редакции Закона Республики Узбекистан от 10 мая 2019 года № ЗРУ-536 — Национальная база данных законодательства, 11.05.2019 г., № 03/19/536/3114)
Республиканская чрезвычайная противоэпидемическая комиссия (далее — Республиканская комиссия) осуществляет координацию мероприятий по противодействию распространению ВИЧ-инфекции, проводимых государственными органами, органами самоуправления граждан и негосударственными некоммерческими организациями.
(часть первая статьи 10 в редакции Закона Республики Узбекистан от 10 мая 2019 года № ЗРУ-536 — Национальная база данных законодательства, 11.05.2019 г., № 03/19/536/3114)
Республиканская комиссия:
разрабатывает и обеспечивает реализацию государственных программ в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции;
разрабатывает комплекс мер, направленных на искоренение антисоциальных явлений, способствующих распространению ВИЧ-инфекции, осуществляет контроль за их реализацией, проводит в этих целях информационно-разъяснительную работу среди населения по вопросам профилактики ВИЧ-инфекции;
осуществляет мониторинг и постоянную комплексную оценку проводимых мероприятий по противодействию распространению ВИЧ-инфекции на всей территории или в отдельных местностях Республики Узбекистан, при необходимости разрабатывает дополнительные мероприятия по предупреждению осложнения эпидемической ситуации по ВИЧ-инфекции;
принимает меры по укреплению материально-технической базы Республиканского центра по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Узбекистан, Центра по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Каракалпакстан, центров по борьбе со СПИДом управлений здравоохранения областей и Главного управления здравоохранения города Ташкента, а также межрайонных диагностических лабораторий ВИЧ-инфекции, оказывает содействие в оснащении их современным медицинским оборудованием;
изучает и вырабатывает рекомендации по внедрению в практику безопасных для здоровья человека методов профилактики, диагностики и лечения ВИЧ-инфекции;
обеспечивает взаимодействие с международными и зарубежными организациями, установление с ними сотрудничества, отвечающего интересам Узбекистана, по противодействию распространению ВИЧ-инфекции.
Порядок организации деятельности Республиканской комиссии определяется законодательством.
Статья 11. Деятельность Республиканского центра по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Узбекистан, Центра по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Каракалпакстан, центров по борьбе со СПИДом управлений здравоохранения областей и Главного управления здравоохранения города Ташкента
Республиканский центр по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Узбекистан, Центр по борьбе со СПИДом Министерства здравоохранения Республики Каракалпакстан, центры по борьбе со СПИДом управлений здравоохранения областей и Главного управления здравоохранения города Ташкента (далее — центры по борьбе со СПИДом) осуществляют специализированную медицинскую помощь населению по профилактике, диагностике и лечению ВИЧ-инфекции, а также методическое обеспечение и внедрение в деятельность медицинских учреждений современных методов профилактики, диагностики и лечения ВИЧ-инфекции.
Центры по борьбе со СПИДом:
реализуют профилактические, противоэпидемические, диагностические, лечебные мероприятия по противодействию распространению ВИЧ-инфекции и заболеваний, связанных с ВИЧ-инфекцией;
проводят специальные эпидемиологические исследования по выявлению и оценке активности факторов, влияющих на интенсивность осуществления передачи ВИЧ;
изучают и внедряют в практику безопасные для здоровья человека методы профилактики, диагностики и лечения ВИЧ-инфекции;
вносят предложения по совершенствованию порядка оказания медицинской помощи ВИЧ-инфицированным;
проводят диагностику и оказывают медицинскую помощь ВИЧ-инфицированным, необходимую для сохранения их здоровья и трудоспособности;
оказывают методическую помощь учреждениям, осуществляющим диагностику и лечение ВИЧ-инфекции и заболеваний, связанных с ВИЧ-инфекцией;
обеспечивают целевое и эффективное использование выделенных средств на профилактические, диагностические и лечебные мероприятия;
проводят анализ применяемых в Узбекистане методов профилактики, диагностики и лечения ВИЧ-инфекции, а также оценивают их эффективность;
участвуют в подготовке, переподготовке и повышении квалификации медицинских и других работников, осуществляющих деятельность по противодействию распространению ВИЧ-инфекции.
Порядок организации деятельности центров по борьбе со СПИДом определяется законодательством.
Статья 12. Участие органов самоуправления граждан и негосударственных некоммерческих организаций в области противодействия распространению ВИЧ-инфекции
Органы самоуправления граждан и негосударственные некоммерческие организации могут участвовать:
в проведении мероприятий по противодействию распространению ВИЧ-инфекции, в реализации и защите прав, свобод и законных интересов ВИЧ-инфицированных;
в оказании правовой, методической, информационной и иной помощи ВИЧ-инфицированным или их законным представителям в пределах своих полномочий;
в организации и проведении информационно-разъяснительной работы среди населения по вопросам профилактики ВИЧ-инфекции исходя из местных обычаев и традиций.
Органы самоуправления граждан и негосударственные некоммерческие организации могут участвовать и в других мероприятиях по противодействию распространению ВИЧ-инфекции.
Глава 3. Меры по противодействию распространению ВИЧ-инфекции. Оказание медицинской помощи ВИЧ-инфицированным
Статья 13. Медицинское освидетельствование на ВИЧ
Медицинское освидетельствование на ВИЧ — изучение и оценка состояния здоровья обследуемого лица, при котором устанавливается наличие либо отсутствие ВИЧ.
Медицинское освидетельствование на ВИЧ может проводиться во всех лечебно-профилактических учреждениях в соответствии с нормами и правилами, установленными Министерством здравоохранения Республики Узбекистан, в добровольном, обязательном или принудительном порядке.
При медицинском освидетельствовании на ВИЧ проводится предварительная и последующая консультация обследуемого лица.
Медицинское освидетельствование на ВИЧ несовершеннолетних и лиц, признанных недееспособными или ограниченно дееспособными, проводится с согласия их законных представителей.
Результат обследований, проводимых лабораториями государственной системы здравоохранения, о наличии или отсутствии ВИЧ по просьбе обследуемого лица выдается в лечебно-профилактическом учреждении, проводившем предварительную консультацию, а несовершеннолетним и лицам, признанным недееспособными или ограниченно дееспособными, — их законным представителям.
В случае выявления ВИЧ у обследуемого лица проводится с ним последующая консультация и постановка его на диспансерный учет, данное лицо письменно предупреждается об уголовной ответственности за заражение ВИЧ-инфекцией других лиц.
В случае выявления ВИЧ у несовершеннолетних и лиц, признанных недееспособными или ограниченно дееспособными, работники медицинских учреждений уведомляют об этом их законных представителей и руководителя учреждения, в котором находятся несовершеннолетние либо лица, признанные недееспособными или ограниченно дееспособными.
Лица, у которых по результатам медицинского освидетельствования выявлен ВИЧ, не могут быть донорами крови, биологических жидкостей.
По просьбе обследуемого лица может быть выдан сертификат об отсутствии ВИЧ. Выдача сертификата об отсутствии ВИЧ осуществляется только в центрах по борьбе со СПИДом на платной основе в порядке, установленном законодательством.
Статья 14. Добровольное медицинское освидетельствование на ВИЧ
Добровольное медицинское освидетельствование на ВИЧ проводится по желанию обследуемого лица с соблюдением конфиденциальности. По просьбе обследуемого лица добровольное медицинское освидетельствование на ВИЧ может быть анонимным.
Статья 15. Обязательное медицинское освидетельствование на ВИЧ
Обязательному медицинскому освидетельствованию на ВИЧ подлежат:
доноры крови, биологических жидкостей;
лица, вступающие в брак в возрасте до пятидесяти лет;
беременные женщины;
лица, при подозрении их в употреблении наркотических средств инъекционным путем;
дети, рожденные от ВИЧ-инфицированных матерей;
медицинские работники, контактирующие в своей деятельности с кровью, биологическими жидкостями, органами и тканями человека;
лица, в случаях выявления ВИЧ у их полового партнера.
Работники отдельных профессий, перечень которых устанавливается Министерством здравоохранения Республики Узбекистан по согласованию с Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан, при поступлении на работу, при предварительных и периодических медицинских осмотрах проходят обязательное медицинское освидетельствование на ВИЧ.
(часть вторая статьи 15 в редакции Закона Республики Узбекистан от 3 января 2018 года № ЗРУ-456 — Национальная база данных законодательства, 05.01.2018 г., № 03/18/456/0512)
Статья 16. Принудительное медицинское освидетельствование на ВИЧ
Принудительное медицинское освидетельствование на ВИЧ обследуемого лица проводится без его согласия или без согласия его законного представителя по постановлению должностного лица органа, осуществляющего доследственную проверку, дознавателя, следователя, прокурора или определению суда в порядке, установленном законодательством.
(текст статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317)
Статья 17. Оказание медицинской помощи ВИЧ-инфицированным
Оказание медицинской помощи ВИЧ-инфицированным осуществляется после постановки их на диспансерный учет в центрах по борьбе со СПИДом и в лечебно-профилактических учреждениях по месту жительства.
Оказание медицинской помощи ВИЧ-инфицированным включает специфическое лечение ВИЧ-инфекции, а также предупреждение развития, диагностику и лечение заболеваний, связанных с ВИЧ-инфекцией.
Бесплатное специфическое лечение ВИЧ-инфицированным назначается по заключению врачебной комиссии в зависимости от стадии заболевания в центрах по борьбе со СПИДом, в отделениях для ВИЧ-инфицированных лечебно-профилактических учреждений.
Оказание медицинской помощи ВИЧ-инфицированным для предупреждения развития, диагностики и лечения заболеваний, связанных с ВИЧ-инфекцией, осуществляется центрами по борьбе со СПИДом совместно с другими лечебно-профилактическими учреждениями.
При выявлении у ВИЧ-инфицированного заболеваний, не связанных с ВИЧ-инфекцией, медицинская помощь оказывается в соответствующем профильном лечебно-профилактическом учреждении в амбулаторных или стационарных условиях.
Статья 18. Социальная защита медицинских работников, подвергающихся риску заражения ВИЧ-инфекцией при исполнении ими служебных обязанностей
Заражение ВИЧ-инфекцией медицинских работников при исполнении ими служебных обязанностей относится к категории профессиональных заболеваний.
Медицинским работникам, оказывающим специализированную медицинскую помощь по диагностике и лечению ВИЧ-инфицированных, а также обеспечивающим проведение профилактических и противоэпидемических мероприятий, предоставляются льготы, предусмотренные законодательством.
Глава 4. Права и обязанности, социальная защита ВИЧ-инфицированных
Статья 19. Права и обязанности ВИЧ-инфицированных
ВИЧ-инфицированные имеют право на:
получение результатов медицинского освидетельствования на ВИЧ и рекомендаций по предупреждению распространения ВИЧ;
получение информации о своих правах, о характере имеющихся у них заболеваний и применяемых методах оказания медицинской помощи;
гуманное отношение к себе;
получение психологической помощи.
ВИЧ-инфицированные обязаны:
выполнять рекомендованные медицинскими работниками меры по нераспространению ВИЧ-инфекции;
соблюдать меры предосторожности при контакте со здоровыми лицами;
информировать о своей болезни полового партнера, а также медицинских работников и работников сферы обслуживания, использующих колющие и режущие приборы в процедурах с нарушением целостности кожных и слизистых покровов.
ВИЧ-инфицированные могут иметь и иные права и нести иные обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 20. Социальная защита ВИЧ-инфицированных
ВИЧ-инфицированным предоставляется бесплатное специфическое лечение.
ВИЧ-инфицированные, не достигшие восемнадцатилетнего возраста, имеют право на получение ежемесячного социального пособия независимо от стадии заболевания и льготы для детей с инвалидностью, установленные законодательством.
(часть вторая статьи 20 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 мая 2022 года № ЗРУ-770 — Национальная база данных законодательства, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424)
Родители ВИЧ-инфицированных детей или лица, заменяющие родителей, имеют право на совместное пребывание с детьми в лечебно-профилактическом учреждении в стационарных условиях с временным освобождением от работы и выплатой пособия по временной нетрудоспособности в порядке, установленном законодательством.
Законодательством могут быть установлены и другие меры социальной защиты ВИЧ-инфицированных и членов их семей.
Статья 21. Недопущение ограничения прав ВИЧ-инфицированных
Не допускается прекращение трудового договора, отказ в приеме на работу, за исключением отдельных видов профессиональной деятельности, предусмотренных в перечне, устанавливаемом Министерством здравоохранения Республики Узбекистан, отказ в приеме в образовательные учреждения, за исключением отдельных видов образовательных учреждений, установленных законодательством, и в учреждения, оказывающие медицинскую помощь, а также ограничение иных прав и законных интересов ВИЧ-инфицированных на основании наличия у них ВИЧ-инфекции, равно как и ограничение жилищных, иных прав и законных интересов членов их семей.
Глава 5. Заключительные положения
Статья 22. Финансирование деятельности по противодействию распространению ВИЧ-инфекции
Финансирование деятельности по противодействию распространению ВИЧ-инфекции осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, а также иных источников, не запрещенных законодательством.
Статья 23. Возмещение вреда, причиненного здоровью лица, зараженного ВИЧ-инфекцией
Возмещение вреда, причиненного здоровью лица, зараженного ВИЧ-инфекцией, в результате неисполнения или ненадлежащего исполнения своих профессиональных обязанностей медицинскими работниками и работниками сферы обслуживания, производится в порядке, установленном законодательством. Возмещение вреда не освобождает виновных лиц от ответственности в соответствии с законом.
Статья 24. Разрешение споров
Споры в области противодействия распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция), разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 25. Ответственность за нарушение законодательства о противодействии распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция)
Лица, виновные в нарушении законодательства о противодействии распространению заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекция), несут ответственность в установленном порядке.
Статья 26. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов
Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 19 августа 1999 года № 816-I «О профилактике заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекции)» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 213);
2) Постановление Олий Мажлиса Республики Узбекистан от 19 августа 1999 года № 817-I «О введении в действие Закона Республики Узбекистан «О профилактике заболевания, вызываемого вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ-инфекции)» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 214);
3) статью 3 Закона Республики Узбекистан от 24 мая 2010 года № ЗРУ-248 «О внесении изменений и дополнения в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2010 г., № 5, ст. 179).
Статья 27. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 28. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан И. КАРИМОВ
г. Ташкент,
23 сентября 2013 г.,
№ ЗРУ-353
(Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2013 г., № 39, ст. 507; 2016 г., № 52, ст. 597; Национальная база данных законодательства, 05.01.2018 г., № 03/18/456/0512, 11.05.2019 г., № 03/19/536/3114, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317; 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424)
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2013-yil 7-iyunda qabul qilingan
Senat tomonidan 2013-yil 22-avgustda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
(2-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
odamning immunitet tanqisligi virusi (OIV) — odamning surunkali yuqumli immunitet tanqisligi kasalligini qoʻzgʻatuvchi;
OIV infeksiyasi — odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan surunkali yuqumli immunitet tanqisligi kasalligi;
OIVni yuqtirib olganlar — odamning immunitet tanqisligi virusini yuqtirib olgan shaxslar;
orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi (OITS) — odamning immunitet tanqisligi virusi odamning immun tizimini shikastlashi natijasida kasallik belgilari kelib chiqadigan OIV infeksiyasining soʻnggi bosqichi.
2-bob. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasining davlat tomonidan tartibga solinishi
4-modda. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha yagona tizimning faoliyat koʻrsatishini taʼminlash;
OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish, OIVni yuqtirib olganlarni bepul maxsus davolash va ijtimoiy muhofaza qilish;
OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolash vositalari bilan taʼminlash, shuningdek tashxis qoʻyish, davolash va ilmiy maqsadlarda foydalaniladigan tibbiy preparatlarning, biologik suyuqliklarning xavfsiz boʻlishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
OIV infeksiyasi tarqalishi ustidan epidemiologik nazoratni amalga oshirish;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish chora-tadbirlari toʻgʻrisida aholini muntazam ravishda xabardor qilib borish;
OIV mavjudligi yoxud mavjud emasligini aniqlash maqsadida aholini bepul, xavfsiz va maxfiy tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun sharoitlar yaratish;
OIVni yuqtirib olganlarning umrini uzaytirish va turmushi sifatini oshirishga, ularning oʻlimini kamaytirishga doir tadbirlarni amalga oshirish;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish.
5-modda. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasida davlat boshqaruvi
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasida davlat boshqaruvini quyidagilar amalga oshiradi:
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi;
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi;
mahalliy davlat hokimiyati organlari.
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni qonunchilikka muvofiq boshqa davlat organlari ham amalga oshirishi mumkin.
(5-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlari ishlab chiqilishi, tasdiqlanishi va amalga oshirilishini taʼminlaydi;
odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining bajarilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi;
(6-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Respublika epidemiyaga qarshi kurashish favqulodda komissiyasining faoliyatini taʼminlaydi.
(6-moddaning birinchi qismi toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 10-maydagi OʻRQ-536-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 11.05.2019-y., 03/19/536/3114-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
(6-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davolash-profilaktika muassasalari faoliyatini muvofiqlashtiradi va ularning oʻzaro aloqalarini taʼminlaydi;
OIV infeksiyasi tarqalishi ustidan epidemiologik nazoratni amalga oshiradi;
OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish tartibini belgilaydi;
davolash-profilaktika muassasalari faoliyatiga OIV infeksiyasi profilaktikasiga doir zamonaviy chora-tadbirlar, OIVni yuqtirib olganlarga tashxis qoʻyish, ularni davolash hamda parvarishlash usullari joriy etilishini taʼminlaydi;
OIV infeksiyasi boʻyicha epidemik vaziyatni hamda OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolash borasida qoʻllanilayotgan usullar samaradorligini baholashga doir tadqiqotlarni tashkil etadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika OITSga qarshi kurashish markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlari, shuningdek tumanlararo OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish laboratoriyalari zamonaviy davolash-tashxis qoʻyish asbob-uskunalari bilan jihozlanishini taʼminlaydi;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi tibbiyot xodimlarini va boshqa xodimlarni tayyorlash, qayta tayyorlashni hamda ularning malakasi oshirilishini taʼminlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
(7-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
jazoni ijro etish muassasalaridagi OIV infeksiyasini yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish uchun sharoitlarni taʼminlaydi;
ichki ishlar organlari va muassasalari OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi mutaxassislar bilan toʻldirilishini, shuningdek ularning malakasi oshirilishini taʼminlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
(8-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
9-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
(9-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi OʻRQ-1109-sonli Qonuniga asosan birinchi qismi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:
(9-modda ikkinchi qismning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi OʻRQ-1109-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi hududiy dasturlarni ishlab chiqadi, mahalliy davlat hokimiyati vakillik organiga tasdiqlash uchun kiritadi va amalga oshiradi;
(9-modda ikkinchi qismning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi OʻRQ-1109-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazini, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlarini, shuningdek tumanlararo OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish laboratoriyalarini zamonaviy davolash-tashxis qoʻyish asbob-uskunalari bilan jihozlash hamda ularni taʼmirlash-rekonstruksiya qilish ishlarini amalga oshirishda ishtirok etadi;
aholi oʻrtasida OIV infeksiyasi profilaktikasi masalalari boʻyicha axborot-tushuntirish ishlarini tashkil etish va oʻtkazishda ishtirok etadi.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
(9-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
10-modda. Respublika epidemiyaga qarshi kurashish favqulodda komissiyasi
(10-modda nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 10-maydagi OʻRQ-536-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 11.05.2019-y., 03/19/536/3114-son)
Respublika epidemiyaga qarshi kurashish favqulodda komissiyasi (bundan buyon matnda Respublika komissiyasi deb yuritiladi) davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari tomonidan OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha oʻtkaziladigan tadbirlarni muvofiqlashtirishni amalga oshiradi.
(10-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 10-maydagi OʻRQ-536-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 11.05.2019-y., 03/19/536/3114-son)
Respublika komissiyasi:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqadi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
OIV infeksiyasi tarqalishiga sabab boʻladigan gʻayriijtimoiy holatlarga barham berishga qaratilgan chora-tadbirlar majmuini ishlab chiqadi, ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi, shu maqsadda aholi oʻrtasida OIV infeksiyasi profilaktikasi masalalari boʻyicha axborot-tushuntirish ishlarini oʻtkazadi;
Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoki uning ayrim joylarida OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha oʻtkazilayotgan tadbirlar monitoringini hamda ularni doimiy ravishda har tomonlama baholashni amalga oshiradi, zarur boʻlgan hollarda OIV infeksiyasi boʻyicha epidemik vaziyat murakkablashuvining oldini olish yuzasidan qoʻshimcha tadbirlar ishlab chiqadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika OITSga qarshi kurashish markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlari, shuningdek tumanlararo OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish laboratoriyalari moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha chora-tadbirlarni koʻradi, ularni zamonaviy tibbiy asbob-uskunalar bilan jihozlashga koʻmaklashadi;
OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolashning inson sogʻligʻi uchun xavfsiz boʻlgan usullarini amaliyotga joriy etish boʻyicha tavsiyalarni oʻrganadi va ishlab chiqadi;
xalqaro va chet el tashkilotlari bilan OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha oʻzaro aloqani, Oʻzbekiston manfaatlariga mos keladigan hamkorlik oʻrnatilishini taʼminlaydi.
Respublika komissiyasining faoliyatini tashkil etish tartibi qonunchilikda belgilanadi.
(10-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
11-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika OITSga qarshi kurashish markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlari faoliyati
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika OITSga qarshi kurashish markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlari (bundan buyon matnda OITSga qarshi kurashish markazlari deb yuritiladi) OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolash boʻyicha aholiga ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam koʻrsatishni, shuningdek tibbiyot muassasalarini uslubiy jihatdan taʼminlash hamda ular faoliyatiga OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolashning zamonaviy usullarini joriy etishni amalga oshiradi.
OITSga qarshi kurashish markazlari:
OIV infeksiyasi va u bilan bogʻliq kasalliklar tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha profilaktika, epidemiyaga qarshi, tashxis qoʻyish, davolash tadbirlarini amalga oshiradi;
OIV yuqishining jadalligiga taʼsir koʻrsatuvchi omillarni aniqlash va ularning faolligini baholash boʻyicha maxsus epidemiologik tadqiqotlar oʻtkazadi;
OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolashning inson sogʻligʻi uchun xavfsiz boʻlgan usullarini oʻrganadi hamda amaliyotga joriy etadi;
OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish tartibini takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritadi;
OIVni yuqtirib olganlar oʻz sogʻligʻi va mehnat qobiliyatini saqlab qolishi uchun zarur boʻlgan tashxis qoʻyishni amalga oshiradi hamda ularga tibbiy yordam koʻrsatadi;
OIV infeksiyasiga va u bilan bogʻliq kasalliklarga tashxis qoʻyish hamda ularni davolashni amalga oshiruvchi muassasalarga uslubiy yordam koʻrsatadi;
profilaktika, tashxis qoʻyish va davolash tadbirlari uchun ajratilgan mablagʻlardan maqsadli hamda samarali foydalanilishini taʼminlaydi;
Oʻzbekistonda OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolash uchun qoʻllaniladigan usullarni tahlil qilishni amalga oshiradi, shuningdek ularning samaradorligini baholaydi;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi tibbiyot xodimlarini va boshqa xodimlarni tayyorlashda, qayta tayyorlashda hamda ularning malakasini oshirishda ishtirok etadi.
OITSga qarshi kurashish markazlari faoliyatini tashkil etish tartibi qonunchilikda belgilanadi.
(11-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
12-modda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining va nodavlat notijorat tashkilotlarning OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi ishtiroki
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga doir tadbirlarni oʻtkazishda, OIVni yuqtirib olganlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini amalga oshirish hamda himoya qilishda;
OIVni yuqtirib olganlarga yoki ularning qonuniy vakillariga oʻz vakolatlari doirasida huquqiy, uslubiy yordam, axborot yordami va boshqa yordam koʻrsatishda;
aholi oʻrtasida OIV infeksiyasi profilaktikasi masalalari boʻyicha axborot-tushuntirish ishlarini mahalliy urf-odatlar va anʼanalardan kelib chiqqan holda tashkil etish hamda oʻtkazishda ishtirok etishi mumkin.
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga doir boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
3-bob. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga doir chora-tadbirlar. OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish
13-modda. OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish
OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsning sogʻligʻi holatini oʻrganish va baholashdir, bunda OIV mavjudligi yoxud mavjud emasligi aniqlanadi.
OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilangan normalar va qoidalarga muvofiq barcha davolash-profilaktika muassasalarida ixtiyoriy, majburiy yoki gʻayriixtiyoriy tartibda amalga oshirilishi mumkin.
OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazishda tekshiruvdan oʻtayotgan shaxs bilan dastlabki va keyingi maslahatlashuv amalga oshiriladi.
Voyaga yetmaganlarni va muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslarni OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish ularning qonuniy vakillari roziligi bilan amalga oshiriladi.
Davlat sogʻliqni saqlash tizimining laboratoriyalari tomonidan oʻtkaziladigan tekshiruvlarning OIV mavjudligi yoki mavjud emasligi toʻgʻrisidagi natijasi tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsga uning iltimosiga koʻra, voyaga yetmaganlarga va muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslarga esa, ularning qonuniy vakillariga dastlabki maslahatlashuvni amalga oshirgan davolash-profilaktika muassasasida beriladi.
Tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsda OIV aniqlangan taqdirda, u bilan keyingi maslahatlashuv oʻtkaziladi hamda u dispanser hisobiga qoʻyiladi, mazkur shaxs oʻzga shaxslarga OIV infeksiyasini yuqtirganlik uchun jinoiy javobgarlik toʻgʻrisida yozma ravishda ogohlantiriladi.
Voyaga yetmaganlarda va muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslarda OIV aniqlangan taqdirda, tibbiy muassasalar xodimlari bu haqda ularning qonuniy vakillarini hamda voyaga yetmaganlar yoxud muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslar turgan muassasa rahbarini xabardor qiladi.
Tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish natijalariga koʻra oʻzida OIV aniqlangan shaxslar qon, biologik suyuqliklar donori boʻlishi mumkin emas.
Tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsning iltimosiga koʻra OIV mavjud emasligi toʻgʻrisida sertifikat berilishi mumkin. OIV mavjud emasligi toʻgʻrisida sertifikat berish qonunchilikda belgilangan tartibda, faqat OITSga qarshi kurashish markazlarida haq evaziga amalga oshiriladi.
(13-moddaning toʻqqizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
14-modda. Ixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish
Ixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsning xohishiga koʻra, maxfiylikka rioya etilgan holda amalga oshiriladi. Tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsning iltimosiga koʻra ixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish anonim boʻlishi mumkin.
15-modda. Majburiy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish
Quyidagilar majburiy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazilishi kerak:
qon, biologik suyuqliklar donorlari;
ellik yoshgacha boʻlgan nikohlanuvchi shaxslar;
homilador ayollar;
inyeksiya orqali giyohvandlik vositalarini isteʼmol etishda gumon qilinayotgan shaxslar;
OIVni yuqtirib olgan onalardan tugʻilgan bolalar;
oʻz faoliyatida qon, biologik suyuqliklar, odam organlari va toʻqimalari bilan ishlovchi tibbiyot xodimlari;
jinsiy sherigida OIV aniqlangan shaxslar.
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan kelishuvga koʻra roʻyxati belgilanadigan ayrim kasblarda ishlovchi xodimlar ishga kirayotganda, dastlabki va davriy tibbiy koʻriklardan oʻtayotganda majburiy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtadi.
(15-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 3-yanvardagi OʻRQ-456-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.01.2018-y., 03/18/456/0512-son)
16-modda. Gʻayriixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish
Tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsni gʻayriixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish qonunchilikda belgilangan tartibda uning roziligisiz yoki qonuniy vakilining roziligisiz tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organ mansabdor shaxsining, surishtiruvchining, tergovchining, prokurorning qaroriga yoki sud ajrimiga koʻra amalga oshiriladi.
(16-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
17-modda. OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish
OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish ular OITSga qarshi kurashish markazlarida va davolash-profilaktika muassasalarida yashash joyi boʻyicha dispanser hisobiga qoʻyilganidan keyin amalga oshiriladi.
OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish OIV infeksiyasini maxsus davolashni, shuningdek OIV infeksiyasi bilan bogʻliq kasalliklar rivojlanishining oldini olishni, ularga tashxis qoʻyish hamda ularni davolashni oʻz ichiga oladi.
OIVni yuqtirib olganlarni bepul maxsus davolash kasallik bosqichiga qarab, davolash komissiyasining xulosasiga koʻra OITSga qarshi kurashish markazlarida, davolash-profilaktika muassasalarining OIVni yuqtirib olganlarga moʻljallangan boʻlinmalarida tayinlanadi.
OIVni yuqtirib olganlarga OIV infeksiyasi bilan bogʻliq kasalliklar rivojlanishining oldini olish, ularga tashxis qoʻyish va ularni davolash uchun tibbiy yordam koʻrsatish OITSga qarshi kurashish markazlari tomonidan boshqa davolash-profilaktika muassasalari bilan birgalikda amalga oshiriladi.
OIVni yuqtirib olgan shaxsda OIV infeksiyasi bilan bogʻliq boʻlmagan kasalliklar aniqlangan taqdirda, tegishli ixtisoslashgan davolash-profilaktika muassasasida ambulatoriya yoki statsionar sharoitlarda tibbiy yordam koʻrsatiladi.
18-modda. Oʻz xizmat vazifalarini bajarayotganda OIV infeksiyasi yuqishi xavfi ostida boʻlgan tibbiyot xodimlarini ijtimoiy muhofaza qilish
Tibbiyot xodimlarining oʻz xizmat vazifalarini bajarayotganda ularga OIV infeksiyasi yuqishi kasb kasalliklari toifasiga kiradi.
OIVni yuqtirib olganlarga tashxis qoʻyish va ularni davolash boʻyicha ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam koʻrsatuvchi, shuningdek profilaktika tadbirlarini va epidemiyaga qarshi tadbirlarni amalga oshirishni taʼminlovchi tibbiyot xodimlariga qonunchilikda nazarda tutilgan imtiyozlar beriladi.
(18-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
4-bob. OIVni yuqtirib olganlarning huquq va majburiyatlari, ularni ijtimoiy muhofaza qilish
19-modda. OIVni yuqtirib olganlarning huquq va majburiyatlari
OIVni yuqtirib olganlar:
OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish natijalarini va OIV tarqalishining oldini olishga doir tavsiyalar olish;
oʻz huquqlari toʻgʻrisida, oʻzidagi mavjud kasalliklarning xususiyati va tibbiy yordam koʻrsatishda qoʻllaniladigan usullar haqida axborot olish;
oʻziga nisbatan insonparvarlik munosabatida boʻlinishi;
psixologik yordam olish huquqiga ega.
OIVni yuqtirib olganlar:
tibbiyot xodimlari tomonidan tavsiya etilgan OIV infeksiyasini tarqatmaslikka doir chora-tadbirlarni bajarishi;
sogʻlom odamlar bilan muloqotda ehtiyot choralariga rioya etishi;
jinsiy sherigini, shuningdek teri va shilliq qatlamlarning yaxlitligini buzuvchi muolajalarda sanchiladigan va kesadigan asboblardan foydalanadigan tibbiyot xodimlarini va xizmat koʻrsatish sohasi xodimlarini oʻz kasalligi toʻgʻrisida xabardor etishi shart.
OIVni yuqtirib olganlar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va ularning zimmasida oʻzga majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
(19-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
20-modda. OIVni yuqtirib olganlarni ijtimoiy muhofaza qilish
OIVni yuqtirib olganlar bepul maxsus davolanadi.
Oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan OIVni yuqtirib olganlar, kasallik bosqichidan qatʼi nazar, qonunchilikda belgilangan har oylik ijtimoiy nafaqa va nogironligi boʻlgan bolalar uchun imtiyozlar olish huquqiga ega.
(20-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-maydagi OʻRQ-770-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son)
OIVni yuqtirib olgan bolalarning ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar ishdan vaqtincha ozod qilingan va vaqtinchalik mehnatga qobiliyatsizlik nafaqasini olgan holda qonunchilikda belgilangan tartibda bolalar bilan birga davolash-profilaktika muassasasida statsionar sharoitlarda boʻlish huquqiga ega.
(20-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Qonunchilikda OIVni yuqtirib olganlarni va ularning oila aʼzolarini ijtimoiy muhofaza qilishning boshqa chora-tadbirlari ham belgilanishi mumkin.
(20-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
21-modda. OIVni yuqtirib olganlarning huquqlari cheklanishiga yoʻl qoʻymaslik
OIVni yuqtirib olganlarda OIV infeksiyasi mavjudligini asos qilib, ular bilan mehnat shartnomasini bekor qilishga, ularni ishga qabul qilishni rad etishga, bundan Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadigan roʻyxatda nazarda tutilgan ayrim kasbiy faoliyat turlari mustasno, taʼlim muassasalariga, bundan taʼlim muassasalarining qonunchilikda belgilangan ayrim turlari mustasno, va tibbiy yordam koʻrsatuvchi muassasalarga qabul qilishni rad etishga, shuningdek ularning boshqa huquq va qonuniy manfaatlarini cheklashga, xuddi shuningdek ular oila aʼzolarining turar joy huquqlarini, boshqa huquqlari va qonuniy manfaatlarini cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi.
(21-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
22-modda. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni moliyalashtirish
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, shuningdek qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
(22-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
23-modda. OIV infeksiyasi yuqqan shaxsning sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash
OIV infeksiyasi yuqqan shaxsning sogʻligʻiga tibbiyot xodimlari va xizmat koʻrsatish sohasi xodimlari oʻz kasbiy majburiyatlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi natijasida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Zararning oʻrnini qoplash aybdor shaxslarni qonunga muvofiq javobgarlikdan ozod qilmaydi.
(23-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
24-modda. Nizolarni hal etish
Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
(24-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
25-modda. Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
(25-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
26-modda. Ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 19-avgustda qabul qilingan “Odamning immunitet tanqisligi virusi bilan kasallanishning (OIV kasalligining) oldini olish toʻgʻrisida”gi 816-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 213-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1999-yil 19-avgustda qabul qilingan “Odamning immunitet tanqisligi virusi bilan kasallanishning (OIV kasalligining) oldini olish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 817-I-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 214-modda);
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 24-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimcha kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-248-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 5, 179-modda) 3-moddasi.
27-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
(27-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
28-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
2013-yil 23-sentabr,
OʻRQ—353-son
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2013-y., 39-son, 507-modda; 2016-y., 52-son, 597-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.01.2018-y., 03/18/456/0512-son, 11.05.2019-y., 03/19/536/3114-son, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son; 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)