1.1. O‘zbekiston Respublikasining “Arxiv ishi to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq davlat arxivlari, hududiy arxiv ishi boshqarmalarida boshqaruv (ish yuritish), ilmiy-texnikaviy, kino, foto, fono va boshqa maxsus hujjatlar qimmatliligi ekspertizasini tashkil etish va hujjatlarni arxivlarga saqlash uchun topshirishga tayyorlash bo‘yicha uslubiy va amaliy ishlarni o‘tkazish hamda davlat arxivlarining jamlash manbai bo‘lgan tashkilot, muassasa,korxonalarning Markaziy ekspert komissiyalari (MEK) va ekspert komissiyalari (EK) faoliyatiga rahbarlik qilish va uni muvofiqlashtirish uchun doimiy faoliyat yurituvchi komissiya tuziladi.

1.2. Markaziy Ekspert Komissiyasi maslahat organi hisoblanadi. MEK qarorlari tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanib va zarur holatlarda tegishli davlat arxivi tomonidan kelishilgandan so‘ng kuchga kiradi.

1.3. Markaziy ekspert komissiyasi tashkilot rahbarining buyrug‘iga binoan asosiy tarkibiy bo‘linmalarning yuqori malakali mutaxassislaridan, rahbar xodimlardan biri raisligida tayinlanadi. Komissiya tarkibiga tashkilot arxivi mudiri va tegishli arxiv muassasasining vakili majburiy tartibda kiritiladi. Markaziy ekspert komissiyasi tarkibiga quyi korxona va tashkilotlarning vakillari kiritilishi mumkin.

1.4 MEK o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasining “Arxivlar to‘g‘risida”gi Qonuni hamda boshqa qonun hujjatlariga asoslanadi.

1.5. Tashkilot tomonidan ushbu Namunaviy Nizomga muvofiq MEK Nizomi ishlab chiqiladi, tegishli arxiv muassasasi bilan kelishilgan holda rahbar tomonidan tasdiqlanadi.

Markaziy Ekspert komissiyasi quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

2.1. Tashkilot va quyi korxona va tashkilotlar faoliyatida shakllanadigan O‘zbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi hujjatlari tarkibini optimallashtirish masalalari bo‘yicha takliflar va tavsiyalarni ishlab chiqadi.

2.2. Davlat arxivlarining jamlash manbai va jamlash manbai bo‘lmagan tashkilot, uning tarkibiy bo‘linmalari va unga bo‘ysunuvchi tashkilotlar ro‘yxati, ularning ish yuritish yo‘riqnomalari loyihasi, davlat arxivlariga topshirilishi mumkin bo‘lgan hujjatlar ro‘yxati, tashkilotlarning va ularning quyi tizimidagi EK to‘g‘risida nizomlari, hamda ish yuritish hujjatlari bo‘yicha me’yoriy-uslubiy qo‘llanmalarni ishlab chiqish, hujjatlarni qimmatliligini aniqlash ekspertizasini o‘tkazish va hujjatlarni arxivda saqlashga tayyorlash ishlarini ko‘rib chiqadi va tegishli davlat arxiviga taqdim etadi.

2.3.Tashkilot, uning tarkibiy bo‘linmalari va unga bo‘ysunuvchi tashkilot va muassasa hujjatlarni qimmatliligini aniqlash ekspertizasi o‘tkazish, ish yuritishda (hujjatlarni klassifikatsiyash, yig‘majildlar nomenklaturasini tuzishda, tashkilotda amaliyot ishlarini joriy qilishda, ish yuritishda hujjatlarni shakllantirish va hujjatlarni arxivda saqlashga tayyorlash) ishlarini tashkilotlarning tegishli davlat arxivlari ekspert-tekshiruv komissiyasi (ETK) yoki Markaziy ekspert-tekshiruv komissiyasi (METK) ko‘rib chiqib, tavsiyalar kiritadi.

2.4. Tashkilot, uning tarkibiy bo‘linmalari va unga bo‘ysinuvchi tashkilot va muassasa arxiv bilan hamkorlikda ish yuritish xizmatini tartibga keltirish va hujjatlarni saqlash uchun ajratish va hujjatlarini yo‘q qilishda ishtirok etadi.

2.5. O‘rnatilgan tartibda ko‘rib chiqib, Ma’qullash haqida qaror qiladi va tasdiqlashga taqdim etadi:

Hujjatlarni davlat saqlanishiga topshirish uchun tayyorlash va topshirish reja-jadvallarini tuzadi;

hujjatlar va yig‘majildlar nomenklaturasi;

ish yuritish yo‘riqnomasi;

doimiy va uzoq muddatli (10 yildan ortiq) saqlanishi lozim bo‘lgan yig‘majildlar ro‘yxatlari, shu jumladan, shaxsiy tarkib hujjatlari yig‘majildlari ro‘yxatlari;

saqlash muddatlariga ega bo‘lgan sohaviy hujjatlarning ro‘yxatlari;

doimiy saqlanadigan loyihalar va muammoli (mavzu) ilmiy-texnikaviy hujjatlar ro‘yxati;

saqlash muddati tugagan va yo‘q qilishga ajratilgan hujjatlarning dalolatnomalari tashkilot, uning tarkibiy bo‘linmalari va unga bo‘ysunuvchi tashkilot va muassasaning o‘zida o‘rnatilgan tartibda ko‘rib chiqadi va tegishli qarorlar qabul qiladi;

tashkilot, uning tarkibiy bo‘linmasidagi tashkilot va muassasaning o‘zida yo‘qolgan va qidiruv natijasida topilmagan yig‘majildlar to‘g‘risidagi dalolatnoma;

tashkilot, uning tarkibiy bo‘linmasidagi tashkilot va muassasaning o‘zida shikastlangan va tuzatib bo‘lmaydigan yig‘majildlar to‘g‘risidagi dalolatnoma;

alohida qimmatli yig‘majildlar ro‘yxatlari va sug‘urta fondi.

2.6. Tashkilot, uning tarkibiy bo‘linmalari va unga bo‘ysunuvchi tashkilot va muassasaning saqlash muddati tugagan yig‘majildlarni mustaqil yo‘q qilishga ajratish dalolatnomasi o‘rnatilgan tartibda ko‘rib chiqib,tasdiqlangan doimiy va uzoq muddat saqlanadigan xronologik davrga muvofiq yig‘majildlar ro‘yxatlarini tegishli arxiv muassasasi bilan kelishilgan holda EK a’zolari qarori qabul qilinadi.

2.7. Tashkilot, uning tarkibiy bo‘linmalari va unga bo‘ysunuvchi tashkilot va muassasaning O‘zbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi (MAF) hujjatlari tarkibini takomillashtirish yuzasidan takliflar ko‘rib chiqadi, hujjatlar saqlov muddatlari ko‘rsatilgan amaldagi ro‘yxatda ayrim saqlov muddatlariga o‘zgartirish kiritilgan alohida hujjatlar yuzasidan takliflar beradi va tegishli arxivga ko‘rib chiqishga taqdim etadi:

2.8. Ekspert komissiyalarining ishlarini uslubiy boshqarishni va nazoratini amalga oshiradi. Yig‘ilishlarida ekspert komissiyalarining faoliyatini tekshirish natijalarini, komissiyalar raislari ma’ruzalari va xabarlarini eshitib boradi .

2.9. Tashkilot va quyi korxona va tashkilotlarda ish yuritish, arxiv xizmati, Ekspert Komissiyasi a’zolariga instruktaj olib borish, ish yuzasidan maslahatlar berish, malakalarini muntazam oshirib borish tadbirlarni tashkil qiladi.

2.10. Jamlash manbai hisoblanmagan tashkilot va quyi korxona va tashkilotlarda yig‘majildlar nomenklaturasini ishlab chiqish, ko‘rib chiqish va kelishish, tashkilotlarda hujjatlarni hisobini olib borish va saqlash bo‘yicha uslubiy qo‘llanmalar bo‘yicha amaliy-uslubiy yordam beradi.

Markaziy Ekspert Komissiyasiga quyidagi huquqlar beriladi:

3.1. Jamlash manbai hisoblangan tashkilot va quyi korxona va tashkilotlarda ish yuritishini olib borish, hujjatlarni qimmatliligini aniqlash ekspertizasini o‘tkazish va idoraviy saqlovga topshirish uchun tayyorlash bo‘yicha ko‘rsatmalar berish, shuningdek doimiy va uzoq muddatli yig‘majildlar ro‘yxatlarini ko‘rib chiqish, yetishmayotgan hujjatlarni sabablarini yozma tushuntirish xatini o‘rnatilgan tartibda talab qilish.

3.2. Tashkilotning tarkibiy bo‘linmalari, ish yuritish xizmati, quyi korxona va tashkilotlarning arxiv rahbarlarining hujjatlarini rasmiylashtirish sifati va yig‘majildlarni shakllantirish, doimiy va uzoq muddatli hujjatlarni hisobga olish va saqlash to‘g‘risidagi axborotlarini eshitish.

3.3. Tashkilotning tarkibiy bo‘linmalari va uning quyi korxona va tashkilotlaridan hujjatlarni saqlash muddatlarini belgilash uchun zarur bo‘lgan xulosalar va boshqa materiallarni so‘rab olish.

3.4. MEK yig‘ilishlariga tashkilotning tarkibiy bo‘linmalari va uning tizimidagi tashkilotlari mutaxassislarini maslahatchi va ekspert sifatida, zarurat bo‘lganda tegishli arxiv muassasalari xodimlarini taklif etish.

3.5. Quyi korxona va tashkilotlarning ish yuritish va arxivlar holatini tekshirish va jamoaviy ko‘riklarni o‘tkazishda ishtirok etish.

3.6. Tashkilot rahbariyatini Markaziy Ekspert komissiyasi EK faoliyatidan muntazam xabardor etib borish.

4.1. Markaziy ekspert komissiyasi o‘z faoliyatini tegishli davlat arxivining Ekspert-tekshiruv uslubiy komissiyasi bilan bevosita hamkorlikda olib boradi va tegishli davlat arxividan kerakli tashkiliy-uslubiy ko‘rsatmalar oladi.

4.2. Markaziy Ekspert Komissiyasi o‘z ishini tashkilot rahbariyati tomonidan tasdiqlangan reja asosida olib boradi va rahbariyatga o‘z ish faoliyati natijalari to‘g‘risida hisobot beradi.

4.3. Markaziy Ekspert Komissiyasi faoliyati va uning vakolat doirasiga tegishli masalalar uning yig‘ilishlarida ko‘rib chiqiladi, ular zarur bo‘lganda yiliga kamida 2-martadan kam bo‘lmagan xolda ko‘rib chiqiladi.

4.4. MEKning qarorlari ko‘pchilik ovoz bilan qabul qilinadi. MEK yig‘ilishlari bayonnoma orqali rasmiylashtirib boriladi.

4.5. MEK ishini olib borish va uning hujjatlarini saqlash komissiya kotibiga yuklatiladi.