08.08.2024 yildagi 01/2-45-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 08.08.2024 yildagi 01/2-45-son
Kuchga kirish sanasi
14.04.2025
Hujjat 14.04.2025 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.08-21 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 30-sentabrda hisobga olindi, hisob raqami 298]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. SHNQ 2.06.08-21 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1998-yil 31-yanvardagi 11a-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.06.08-97 “Gidrotexnika inshootlari beton va temir beton tuzilmalari” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir v.b Sh. XIDOYATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 8-avgust,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-45-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 26-iyun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv xoʻjaligi vaziri Sh. XAMRAYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 26-iyun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 29-iyun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 5-avgust
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 8-avgustdagi 01/2-45-son buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) beton va temir-beton konstruksiyalardan gidrotexnika inshootlarini loyihalash, qurish va rekonstruksiya qilishga oid talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.03.11-96 “Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti. Tashqi tarmoqlar va inshootlar” ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.06.01-97 “Gidrotexnika inshootlari. Loyihalashtirishning asosiy nizomlari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.06.06-98 “Beton va temir-beton toʻgʻonlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 26633-2015 Ogʻir va mayda zarrali betonlar.Texnik shartlar (rasmiy manba:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 26633-12 Betoni tyajelie i melkozernistie. Texnicheskiye usloviya).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gidrotexnika inshootlari — suv omborlari toʻgʻonlari, daryolar, soylar, kanallar va kollektorlardagi toʻgʻonlar, daryolarning oʻzanlarini toʻsuvchi inshootlar, suv olish, suv oʻtkazish, suv tashlash hamda qirgʻoqlarni himoya qilish inshootlari, gidroelektrostansiyalar, nasos stansiyalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton konstruksiya — konstruktiv talablar boʻyicha armaturasiz yoki oz miqdorda armatura oʻrnatilgan betondan tayyorlangan konstruksiya;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
temir-beton konstruksiya — beton va ishchi poʻlat armaturadan tayyorlangan konstruksiya;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlat temir-beton konstruksiya — beton, ishchi oʻqli armatura va ishchi poʻlat listlardan tayyorlangan konstruksiya;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlat-beton konstruksiya — beton va tashqi ishchi armatura poʻlat listlardan tayyorlangan konstruksiya.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob.Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalarini QMQ 2.06.01-97 talablariga muvofiq loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Beton va temir-beton konstruksiyalarini (monolit, yigʻma-monolit, yigʻma, oldindan zoʻriqtirilgan va asosga ankerlangan) qoʻllash texnik-iqtisodiy maqsadga muvofiqligidan kelib chiqib, material, energiya, mehnat va qurilish qiymatini maksimal darajada kamaytirishni hisobga olib loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yigʻma konstruksiyalar elementlarini tanlashda yuqori mustahkam beton va armaturalardan hamda yengil betondan tayyorlangan oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarni qoʻllash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yigʻma konstruksiyalar elementlarining asosiy oʻlchamlari, konstruksiya turlari, va temir-beton konstruksiyalarining armaturalanishi boʻyicha variantlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash asosida qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Yigʻma konstruksiyalarning elementlarini mexanizatsiyalashgan usulda ishlab chiqarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yigʻma konstruksiyalarni yiriklashtirib ishlab chiqarishda, transportda tashishda, montaj mexanizmlarining yuk koʻtarish qobiliyatini, koʻpriklar va boshqa sunʼiy inshootlarning yigʻma elementlarini montaj qilish joyidagi yuk koʻtarish qobiliyatini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Monolit konstruksiyalar uchun inventar qolipdan foydalanishda bir xil tarzga keltirilgan oʻlchamlarni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Yigʻma konstruksiyalar elementlarining ulanish konstruksiyalari va tugunlari (uzel) quyidagilarni taʼminlashi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuchlarni toʻgʻri yoʻnaltirishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv oʻtkazmaslikni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuqqa chidamlilikni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elementlarning oʻzi chok zonasida yoriqlarga chidamliligini va mustahkamligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiya betoni bilan chokda qoʻshimcha yotqizilgan betonning bogʻlanishini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Gidrotexnika inshootlarini loyihalashda (kuchlanish va deformatsiya holatining xususiyatlari zarur hisoblar bilan aniqlanmaganda) konstruksiyalarning murakkab sharoitlar uchun statik-dinamik ishlashini eksperimental tadqiqotlar va tajriba sinovlari bilan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Konstruksiyalarning suv oʻtkazmaslik va sovuqbardoshligini taʼminlashi va ularning hisobiy kesimlarida suvning qarshi bosimini kamaytirish uchun quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bosimli yuza va tashqi yuzalar tomonidan (suvning oʻzgaruvchi sathi joylarida) suv oʻtkazmasligi va sovuqbardoshliligi boʻyicha tegishli markalardagi betonlarni qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
faol qoʻshimchalarni qoʻllash (havo tortuvchi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
deformatsiya choklarida filtrlanishga qarshi elementlarni (zichlashtirishlarni) jihozlash va gorizontal qurilish choklar tayyorlashning maxsus texnologiyasini qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gidrotexnika inshootlarning tashqi sirtlarini va issiqlik gidroizolyatsiyasini amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning bosimli yuzalari tomonidan va gidrotexnika inshootining yuklanishlardan choʻzilishga uchraydigan yuzalari tomonidan siqilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bosim qirralari tomonidan drenaj oʻrnatilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalar uchun materiallar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Beton
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari uchun beton GOST 26633-15 va ushbu bob talablariga muvofiq tanlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalarini loyihalashda ishning turi va sharoitlariga muvofiq betonning quyidagi asosiy sifat koʻrsatkichlari oʻrnatilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning mustahkamlik MPa qiymati q=0,95 ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
massiv inshootlarda mustahkamlik qiymatlari q=0,90 ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gravitatsion toʻgʻonlarning ichki zonasi uchun kafolatlangan mustahkamlik qiymati q = 0,85 ga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha beton sinflari: V5, V7,5, V10, V12,5, V15, V17,5, V20, B22,5, B25, B27,5, B30, B35, B40.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tegishli asoslashlar bilan yuqorida keltirilgan beton sinflaridan farq qiluvchi siqilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha oraliq sinflarni oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi. Ushbu betonlar xususiyatlari interpolyatsiya usuli boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning oʻq boʻylab choʻzilish mustahkamligi boʻyicha sinflari quyidagicha boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bt0,8, Bt1,2, Bt1,6, Bt2,0, Bt2,4, Bt2,8, Bt3,2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarini betonning sovuqbardoshligi boʻyicha markalari F50, F75, F100, F150, F200, F300, F400, F500, F600, F700, F800 boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnik asoslangan hollarda, betonning sovuqbardoshlilik boʻyicha F25 va F1000 markalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarini loyihalashda betonning suv oʻtkazmaslik boʻyicha markalari W2, W4, W6, W8, W10, W12, W14, W16, W18, W20 boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Gidrotexnika inshootlarining konstruksiyalari betonlarini loyihalashda eksperimental tadqiqotlar asosida quyidagi qoʻshimcha talablar qoʻyilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gorizontal qurilish choklarinining siljishi mustahkamligiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chegaraviy choʻziluvchanligiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻkindilari boʻlgan oqimda ishqalanishga qarshilik koʻrsatish xususiyatiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siljishga qarshi bardoshligiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sementda boʻlgan ishqorlarni toʻldiruvchi bilan oʻzaro zararli taʼsiri mavjud emasligiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton yuzasini biologik obyektlar taʼsirlariga (suv oʻtlari, daryo va koʻl oʻsimliklari, chigʻanoqlar) boʻlgan qarshiligiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning chegaraviy choʻziluvchanligi va gorizontal qurilish choklarining siljish mustahkamligi mazkur SHNQning 2-ilovasi 6 va 8-jadvallarida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Betonning texnik xususiyatlariga qoʻyiladigan talablar qurilish va foydalanish davrida inshootlarning turli zonalari va qismlaridagi betonning haqiqiy ish sharoitlariga mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Betonning qotish muddati, siqilishdagi mustahkamligi, oʻq boʻyicha choʻzilishi va suv oʻtkazmaslik xususiyatlari quyidagilarga muvofiq boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
daryo gidrotexnika inshootlarining konstruksiyalari uchun — 180 d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dengiz va daryo port inshootlarining yigʻma va monolit konstruksiyalari uchun — 28 d.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning sovuqqa chidamliligi boʻyicha uning loyihadagi markasiga mos keladigan qotish yoshi 28 d, issiq qolipda qoʻyiladigan yirik konstruksiyalar uchun esa 90 d boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar konstruksiyalarning haqiqiy yuklanish muddatlari, ularni qurish usullari, betonning qotish sharoitlari, qoʻllaniladigan sementning turi va sifati maʼlum boʻlsa, betonning sinfi va markasini boshqa muddatga belgilanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Monolit konstruksiyalarda betonning sovuqbardoshlilik xususiyatining nazorat sinovlari betonning yoshi 28 d muddatda oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Beton sinflari siqish va choʻzish mustahkamligi boʻyicha, konstruksiyalarning haqiqiy yuklarga taʼsiri vaqtini hisobga olgan holda gidrotexnika inshootining hisobiy maydonlaridagi kuchlanish darajasiga bogʻliq holda oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Temir-beton elementlari uchun koʻp marta takrorlanuvchi yuklar taʼsirida va siqilgan sterjenli temir-beton konstruksiyalar (qobiqli qoziqlar va qirgʻoq boʻylab oʻrnatiladigan estakadalar) uchun siqilishga mustahkamligi boʻyicha V15 dan past boʻlmagan sinfdagi betondan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oldindan zoʻriqtirilgan elementlar uchun siqilishga mustahkamligi boʻyicha quyidagi beton sinflaridan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sterjenli armaturali konstruksiyalar uchun kamida — V15;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zichlash yoki titratish yoʻli bilan tuproqqa bostiriladigan elementlar (qoziq) uchun kamida — V30.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Betonning sovuqbardoshliligi boʻyicha talablar oʻzgaruvchan suv sathi maydoni va tashqi suv osti betoniga nisbatan qoʻllanilishi, bunda sovuqbardoshlilik boʻyicha beton markasi quyidagilarni hisobga olgan holda belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qurilish hududining iqlimiy sharoitlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yil davomida ketma-ket muzlash va erish hisobiy davrlari sonini (uzoq muddatli kuzatishlar boʻyicha);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foydalanish shart-sharoitlarini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzgaruvchan suv sathi zonasidagi konstruksiyalar va inshoot qismlari uchun (uning ustidagi 2 m li zonani hisobga olgan holda) beton markasi sovuqqa bardoshliligi quyidagi 1-jadval boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Iqlim

sharoitlari

Betonning sovuqbardoshliligi markalari, yil davomida ketma-ket muzlash, erish davrlari sonida

50 gacha

51 dan 75 gacha

76 dan 100 gacha

101 dan 150 gacha

151 dan 200 gacha

201 dan 250 gacha

Moʻtadil

F50

F100

F150

F200

F300

F400

Sovuq

F100

F150

F200

F300

F400

F600

ta sovuq

F200

F300

F400

F500

F600

F800

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Iqlim sharoitlari eng sovuq oyning oʻrtacha oylik harorati quyidagilar bilan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
moʻtadil — manfiy 10ºS dan yuqorigacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq — manfiy 10ºS lfn 20ºS gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻta sovuq — manfiy 20ºS dan past.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Qurilish hududi uchun eng sovuq oyning oʻrtacha harorati SHNQ 2.01.01-22 va gidrometeorologik maʼlumotlar boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Hisoblash davrlarining soni 250 dan ortiq boʻlsa, betonning maxsus turlaridan foydalanish yoki doimiy issiqlik himoyasini qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Koʻp yillik va yil davomida oʻlik hajmgacha oqimni tartibga soluvchi suv omborlari mavjud boʻlgan gidrouzellarda suv chiqarish inshootlari konstruksiyalari beton markasi sovuqbardoshliligi kamida quyidagicha boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
moʻtadil iqlim uchun — F100;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq iqlim uchun — F150;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻta sovuq iqlim uchun — F200.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Gidrotexnika inshootlarining suv usti zonasi uchun sovuqbardoshliligi buyicha beton markasi atmosfera taʼsirlarini hisobga olib belgilanishi va kamida quyidagicha boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
moʻtadil iqlim uchun — F50,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq iqlim uchun — F100;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻta sovuq iqlim sharoitlari uchun — F150.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Bosimli inshootlar uchun sovuqbardoshlilik boʻyicha beton markalari ushbu SHNQning 1-jadvali boʻyicha tanlanishi, bunda ketma-ket muzlash-erish davrlar sonlarini aniqlashda quyosh radiatsiyasi va konstruksiya sirtidagi issiqlik izolyatsiyasi taʼsiri hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Suv oʻtkazmaslik xususiyatiga koʻra beton markasi quyidagicha belgilanishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bosim gradiyentiga bogʻliq ravishda aniqlanayotgan maksimal bosimni konstruksiya qalinligiga nisbati bilan metr hisobida (yoki bosimli yogʻidan drenaj moslamasigacha boʻlgan masofa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
inshoot bilan tutashib turuvchi suv harorati ºS bilan mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv muhitining agressivligiga bogʻliq ravishda QMQ 2.03.11-96 va QMQ 2.04.02-19 talablariga muvofiq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bosimsiz konstruksiyalarda, suv oʻtkazmaslik xususiyati boʻyicha beton markasi kamida W4 boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyalarning bosimli yuzasini gidroizolyatsiya orqali (ekran orqali) himoyalashda suv oʻtkazmaslik xususiyati boʻyicha beton markasi ekran ortida joylashgan betondagi bosim gradiyentiga koʻra qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Gidrotexnika inshootlari betonlari uchun qoʻshimchalarni qoʻllash mazkur SHNQning 3-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Suv harorati,

°C

Suv tkazmaslik boʻyicha bosim gradiyentlaridagi beton markalari

5 gacha

5 dan yuqori 10 gacha

10 dan yuqori

20 gacha

20 dan yuqori 30 gacha

10 gacha

W2

W4

W6

W8

10 dan yuqori 30 gacha

W4

W6

W8

W10

30 dan yuqori

W6

W8

W10

W12

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Gidrotexnika inshootlari betoniga suv oqimidagi choʻkindilar bilan ishqalanishga qarshilik koʻrsatish yoki kavitatsiyaga chidamlilik talablari qoʻyilganda, betonning siqilishga boʻlgan mustahkamlik sinfi kamida V25, sovuqbardoshlilik markasi kamida F300, suv oʻtkazmaslik markasi esa W8 boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Texnik-iqtisodiy hisoblar boʻyicha gidrotexnika inshootlari beton va temir-beton konstruksiyalarining suv oʻtkazmaslik xususiyatlarini oshirish uchun qayishqoq sementli betonlardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyaning oʻz ogʻirligidan hosil boʻladigan yuklanishni kamaytirish uchun yengil betonlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yengil betonlar sinflari va markalari SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Foydalanish jarayonida tashqi havoning salbiy harorati yoki agressiv suv taʼsirlari mavjud yigʻma konstruksiya elementlari tutash joylarini yaxlitlash uchun sovuqbardoshlilik va suv oʻtkazmaslik xususiyatlari boʻyicha loyihada belgilangandan kam boʻlmagan beton markasidan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Gidrotexnika inshootlari betonining marka yoshi 180 d (yoki 1 yil) boʻlgan normativ va hisobiy qarshiliklarni hisobga olgan holda quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siqilishga: (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilishga: (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rb, Rbt,Rb,ser va Rb,sert — betonning 180 d lik (yoki 1 yil) marka yoshidagi birinchi va ikkinchi guruhlar chegaraviy holatlari uchun siqish va choʻzish boʻyicha hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rb,Rbt,Rb,servaRb,sert — gidrotexnika inshootlarining mustahkamlik va yoriqbardoshlilik hisoblari boʻyicha ularni foydalanish davrida yuk bilan yuklanish vaqtiga nisbatan talab qilinuvchi hamda mazkur SHNQning 8 va 9-bobi talablarini bajaruvchi birinchi va ikkinchi guruhlar chegaraviy holatlari uchun betonning siqish va choʻzish boʻyicha hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γτc, γτt — tajriba yoʻli bilan aniqlanuvchi, mavjud boʻlmaganda 3-jadval boʻyicha qabul qilinuvchi beton yoshining uning siqilish va choʻzilishdagi mustahkamligiga taʼsirini hisobga oluvchi qiymatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γr — beton mustahkamliklari orasidagi tafovutni inshoot va nazorat namunalari holida hisobga oluvchi qiymatlar boʻlib, ular quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,0 — betonni qoʻl vibratorlari orqali taqsimlash va zichlashtirish bilan beton qorishmasini mexanizatsiya yoʻli orqali tayyorlash, tashish va uzatilishida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,1 — beton qorishmasini avtomatik yoʻl bilan tayyorlash, tashish, joylashtirish va zichlashtirishning toʻla mexanizatsiyalashtirishda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Gidrotexnika inshootini

yuklanish vaqtigacha boʻlgan betonning yoshi, yil

γτc qiymati

γτt

qiymati

rtacha yillik tashqi havo harorati ostida blgan hududlar uchun 0 oS va undan yuqori

rtacha yillik tashqi havo harorati sovuq hududlar uchun

0,5

1,0

2,0

3,0 va undan ortiq

1,0/0,9

1,1/1,0

1,15/1,10

1,20/1,15

1,0/0,9

1,05/1,0

1,10/1,05

1,15/1,10

1,0/0,9

1,05/1,0

1,10/1,05

1,15/1,10

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. γτc va γτt qiymatlari betonning 180 d marka yoshidagi, mahrajda esa betonning 360 d yoshidagi qiymatlari keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Siqilish va oʻq boʻyicha choʻzilish mustahkamligi boʻyicha beton sinfi mazkur SHNQning 28-bandiga asosan aniqlanadigan betonning hisobiy qarshiliklari qiymatlariga bogʻliq ravishda quyidagi 4 va 5-jadvallar boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

Siqilish

mustah-kamligi

boʻyicha beton

sinfi

Betonning normativ va hisobiy qarshiliklari, MRa (kgf/cm2)

 

Normativ qarshiliklar ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun hisobiy qarshiliklar

Birinchi guruh chegaraviy holatlari

uchun hisobiy qarshiliklar

 

Oʻq boʻyicha siqish

(prizmaviy mustahkamlik),

Rbn; Rb,ser

Oʻq boʻyicha choʻzilish,

Rbtn ;Rbt,ser

Oʻq boʻyicha siqish

Oʻq boʻyicha choʻzilish, Rbt

 

Titratilgan beton

bosib tekislangan beton

(prizmaviy mustahkam-lik),Rb

Titratilgan beton

bosib tekislangan beton

 

V 5

3,5 (35,7)

0,55 (5,61)

0,39 (3,98)

2,8 (28,6)

0,37 (3,77)

0,26 (2,65)

 

B 7,5

5,50 (56,1)

0,70 (7,14)

0,58 (5,92)

4,5 (45,9)

0,48 (4,89)

0,39 (3,98)

 

B 10,0

7,50 (76,5)

0,85 (8,67)

0,78 (7,96)

6,0 (61,2)

0,57 (5,81)

0,52 (5,35)

 

B 12,5

9,50 (96,5)

1,00 (10,20)

0,95 (9,70)

7,5 (76,5)

0,66 (6,73)

0,63 (6,42)

 

B 15,0

11,30 (115)

1,15 (11,70)

1,10(11,20)

8,9 (91,0)

0,75 (7,65)

0,73 (7,45)

 

B 17,5

13,00 (133)

1,27 (13,0)

1,23 (12,6)

10,3 (105)

0,83 (8,41)

0,80 (8,20)

 

B 20

14,90 (152)

1,40 (14,3)

1,38 (14,1)

11,7 (120)

0,90 (9,18)

0,90 (9,15)

 

B 22,5

16,70 (170)

1,50 (15,3)

13,1 (134)

0,97 (10,0)

 

B 25

18,50 (189)

1,60 (16,3)

14,5 (148)

1,05 (10,7)

 

B 27,5

20,20 (206)

1,70 (17,3)

15,8 (161)

1,12 (11,4)

 

B 30

22,00 (224)

1,80 (18,4)

17,0 (173)

1,20 (12,2)

 

B 35

25,50 (260)

1,95 (19,9)

19,5 (199)

1,30 (13,3)

 

B 40

29,00 (296)

2,10 (21,4)

22,0 (224)

1,40 (14,3)

 

5-jadval

 

Siqilish

mustahkamligi

byicha beton

sinfi

Oʻq boʻyicha choʻzilishdagi betonning meʼyoriy va hisobiy qarshiliklari, MPa (kgf/cm2)

 

Meʼyoriy qarshiliklar, ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun hisobiy qarshiliklar,

Rbtn; Rbt,ser

Birinchi guruh chegaraviy holatlari

uchun hisobiy qarshiliklar,

Rbt

 

Bt  0,8

Bt  1,2

Bt  1,6

Bt 2,0

Bt 2,4

Bt  2,8

Bt  3,2

0,80 (8,10)

1,20 (12,2)

1,60 (16,3)

2,00 (20,4)

2,40 (24,5)

2,80 (28,6)

3,20 (32,6)

0,62 (6,32)

0,93 (9,49)

1,25 (12,7)

1,55 (15,8)

1,85 (18,9)

2,15 (21,9)

2,45 (25,0)

6-jadval

Betonning ishlash sharoitlari qiymati

kiritilishi omillar

Betonning ishlash sharoiti qiymati, γbi

Shartli belgilar

Qiymati

1

2

3

1. Beton konstruksiyalar

yuklar va taʼsirlarning asosiy yigʻindisi (kombinatsiya)

gb1

0,9

seysmik yuki hisobga olmagan holda yuklanish va taʼsirlarning alohida yigʻindisi

gb1

1,0

seysmik yuki hisobga olgan holda yuklanish
va taʼsirlarning alohida
yigʻindisi

gb1

1,1

suv bosimini qabul qilmaydigan va kesimning chzilgan maydoni qarshiligini hisobga olmagan holda hisoblanuvchi va agressiv muhit taʼsiriga uchramagan markazlashmagan holda siqilgan elementlar

gb2

1,3

boshqa beton elementlar

gb2

1,0

deformatsiyalar gradiyentini kesim byicha taʼsiri

gb3

Ushbu SHNQning 30-bandi boʻyicha

konstruksiyalar koʻndalang kesimi shaklining taʼsiri

gb4

Mazkur SHNQning 31-bandi boʻyicha

murakkab kuchlanish holatining taʼsiri

gb5

Mazkur SHNQning 32-va 33-bandlari boʻyicha

konstruksiyalar oʻlchamlari taʼsiri

gb6

Ushbu SHNQning

153-bandi boʻyicha

2. Temir-beton konstruksiyalar

yuk va taʼsirlarning asosiy yigʻindisi

gb7

1,1

yuk va taʼsirlarning seysmik yuklarni hisobga olmagan holdagi maxsus yigʻindisi (kombinatsiya)

gb7

1,2

seysmik yukini hisobga olgan holda yuklanish va taʼsirlarning maxsus yigʻindisi(kombinatsiya):

 A-I, A-II, A-III, Vr-1 normal kesimlar boʻyicha boʻlgan sinfli armaturalar bilan elementlarni hisoblashda

gb7

1,3

boshqa sinfli armatura bilan

gb7

1,2

oma kesimlar boʻyicha elementlarni hisoblashda

gb7

1,1

armatura qatori sonining taʼsiri

gb8

Mazkur SHNQning
34-bandi boʻyicha

armaturalash va uning yoyilish qiymati taʼsiri

gb9

Ushbu SHNQning

35-bandi boʻyicha

choʻzilgan yuzaga betonning noelastik ishlashi taʼsiri

gb10

Ushbu SHNQning

36-bandi boʻyicha

turli belgili zoʻriqishlar amal qilganda tekis zoʻriqish holatining taʼsiri

gb11

Mazkur SHNQning 37-bandi boʻyicha

3. Beton va temir-beton konstruksiyalar

kp marta takrorlanuvchi yuklar

gb12

Ushbu SHNQning

38-bandi boʻyicha

beton mustahkamligiga qurilish choklarining taʼsiri:

siqilgan betonga

gb13

1,0

chzilgan betonga

gb13

Mazkur SHNQning 39-bandi boʻyicha

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Bir vaqtning oʻzida beton mustahkamligiga taʼsir koʻrsatuvchi bir nechta omillar mavjud boʻlsa, hisoblashda ish sharoitlarining tegishli qiymatlari koʻpaytmasi kiritilishi, biroq bu kamida gb = 0,45 va koʻpi bilan gb = 2,0 boʻlishi va gb3 = 2,0 dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Choʻzilgan betonning mustahkamligiga kesim boʻyicha deformatsiya gradiyenti taʼsirini hisobga oluvchi beton konstruksiyalari ish sharoitlari qiymati quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biroq, γb3 = 2,0 dan ortiq emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— beton sinfi, uning tarkibining tuzilish tartibiga, namligiga bogʻliq parametr;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ht — betonning chiziqli elastik ishi taxmini ostida aniqlangan, choʻzilgan kesim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— parametri qiymatini tajribalar asosida aniqlash kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I va II sinf inshootlari uchun parametr dastlabki loyihalash bosqichida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II va IV sinf inshootlari uchun esa barcha holatlarda parametri quyidagi 7-jadval boʻyicha qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi

B5

B7,5

B10

B12,5

B15

B20

B25

B30

B35

B40

C, sm

8,0

7,9

7,7

7,5

7,33

6,7

6,1

5,5

4,9

4,4

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Choʻzilgan betonning mustahkamligiga uning koʻndalang kesim shakli taʼsirini hisobga oluvchi beton konstruksiyalarining ishlash sharoitlari qiymati boʻlib, uni quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
K – kesim shakli va uning oʻlchamlarining nisbatiga bogʻliq boʻlgan qiymat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchakli, yumaloq, krestsimon kesimlar uchun, shuningdek tokchasi (polka) siqilgan zonada boʻlgan tavr kesimlari uchun: K = 0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Halqasimon kesimlar uchun K qiymati ichki diametr oʻlchamlarining tashqi nisbatiga teng boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tokchasi (polka) choʻzilgan qismda boʻlgan tavrli kesimlar uchun qutichasimon
va ikki tavrli kesimlar uchun K qiymati quyidagicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bf va hf — choʻzilgan tokchaning (polka) koʻndalang kesimi kengligi va balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlganda mazkur SHNQning 3-ilovasi nomogrammasi orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Betonning mustahkamligiga ikki oʻqli murakkab zoʻriqish holatining taʼsirini hisobga oluvchi beton konstruksiyalarda betonning ishlash sharoitlarining qiymati quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
turli ishorali zoʻriqishlar taʼsir qilganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siqilgan betonning mustahkamligini tekshirish uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan betonning mustahkamligini tekshirish uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ1 va σ3 — mos ravishda betondagi choʻzuvchi va boshqa siquvchi zoʻriqish, MPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir ishorali zoʻriqishlar taʼsir qilishida γb5 =1,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Beton mustahkamligiga hajmiy murakkab zoʻriqish holatining taʼsiri hisobga olingan konstruksiyalarda betonning ishlash sharoitlarining qiymati quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) har tomonlama siqilishida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) ikki oʻq boʻylab siqilishi va uchinchi oʻq boʻyicha choʻzilganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siqilgan betonning mustahkamligini (6) formula orqali aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan betonning mustahkamligini tekshirish uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) ikki oʻq boʻylab choʻzilishi va uchinchi oʻq boʻyicha siqilganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siqilgan betonning mustahkamligini tekshirish uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan betonning mustahkamligini (7) formula orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α2 — betonning foydali gʻovaklilik qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ2 kattaligi boʻyicha oʻrtacha boʻlgan zoʻriqish, MPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I va II sinf inshootlari uchun α2 qiymat tajriba yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tajriba maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda α2 qiymatni quyidagi formula orqali aniqlanishiga yoʻl quyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biroq, α2 = 0,15 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Choʻzilgan beton konstruksiyalarda armaturalash sxemasi taʼsirini hisobga oluvchi ish sharoitlari qiymati quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb8 = 1,0 bir qatorli armaturalashda va koʻp qatorli boʻlganda, armaturalar qatorlari orasidagi yoki qatordagi sterjenlar orasidagi masofa 8d dan ortiq (d-armatura diametri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb8 = 1,2 koʻp qatorli armaturalashda, armatura qatorlari orasidagi yoki qatordagi sterjenlar orasidagi masofa 8d ga teng va undan kam.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Qiymat va armaturalash dispersligi taʼsirlari hisobga olinishi, markaziy choʻzilgan temir-beton elementlarining betoni ish sharoitlari qiymati quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda: μ - armaturalash qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Choʻzilgan betonning noelastik ishlashining taʼsirini hisobga oluvchi ish sharoitlari qiymati quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesimning choʻzilgan maydonini bir qatorli armaturalashda hamda koʻp qatorli boʻlganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biroq, bundan ortiq emas:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻp qatorli dispers armaturalashda, armatura qatorlari yoki qatordagi sterjenlar orasidagi masofa 8d ga teng yoki undan kam boʻlganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biroq, bundan ortiq emas: (16)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13 — 16-formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — kesimning choʻzilgan chegarasidan pastki qator oʻqigacha boʻlgan masofa; — armatura qatorlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
C — mazkur SHNQnin 7-jadvali boʻyicha aniqlanuvchi parametr;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ht — kesimning choʻzilgan maydoni balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dh — choʻzilgan armatura yuqori qatori sterjenlari diametri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb10 — qiymatini aniqlashda belgilangan kesim yuzasini hisoblashda siqilish zonasidagi armaturani hisobga olinmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Temir-beton elementlari choʻzilgan betonining turli zoʻriqishlar taʼsirini hisobga oluvchi ish sharoitlari qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(17)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
etib qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Qayta takrorlanuvchi zoʻriqishlar taʼsiri hisobga olingan beton va temir-beton konstruksiyalar betoni ish shartlari qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(18)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — yuklanishlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklanish davrlari soni boʻlgandagi betonning ish shartlari qiymati boʻlib, ushbu SHNQ ning 8-jadvali boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Davrlar soni 9-jadvalda keltirilgan N dan kam boʻlganda γb12=1,0 etib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

9-jadval

Davrning asimmetriyasi qiymati ρb dagi zoʻriqishning davrlarining minimal soni Nmin

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

3103

6103

104

2104

3104

6104

2105

2106

108

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Beton choklari taʼsirini hisobga olgan holda beton va temir-beton konstruksiyalarning choʻzilgan beton ish sharoitlari qiymatini tajribalar asosida aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I va II sinf gidrotexnika inshootlari uchun dastlabki loyihalash bosqichida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III-IV sinf gidrotexnika inshootlari uchun esa barcha holatlar uchun γb13= 0,5 etib qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilgan beton uchun barcha holatlar uchun γb13 =1,0 qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Yaxlit konstruksiyalar betonini siqish va choʻzishdagi boshlangʻich elastiklik moduli Eb, ushbu SHNQning 10-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yupqa devorli sterjenli va plitali elementlarni mustahkamlik va deformatsiyalarga hisoblashda, yirik toʻldiruvchining maksimal diametri 40 mm va konus choʻkishi 8 sm boʻlgan betonning elastiklik moduli barcha holatlar uchun mazkur SHNQning 10-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak. Qotishini tezlashtirish uchun atmosfera bosimi yoki avtoklavlarda issiqlik ishlovi bilan olingan betonlar elastiklik moduli SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning siljish moduli Gb-0,4Eb etib qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻndalang deformatsiya boshlangʻich qiymati (Puasson qiymati) quyidagilarga teng qilib olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yaxlit konstruksiyalar uchun — 0,15;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sterjenli va plitali konstruksiyalar uchun — 0,20.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-Jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Beton aralash-masini zichlashtirish

usuli

Beton aralashmasi konusining

botishi, sm

Yirik tldiruv-ning maksimal lchami,

mm

Betonni siqish mustahkamligi sinfidagi siqish va chzish boshlanich elastiklik moduli Eb×10-3MPa (kgf/cm2)

V5

V7,5

B10

B12,5

B15

B17,5

B20

Titratish

40

23,0(235)

28,0(285)

31,0(315)

33,5(340)

35,5(360)

37,0(380)

38,5(395)

4 dan kam

80

26,0(265)

30,0(305)

34,0(345)

36,5(375)

38,5(395)

40,0(410)

41,5(425)

120

28,5(290)

33,0(340)

36,5(375)

38,5(395)

40,5(415)

42,0(430)

43,5(445)

4-8

40

19,5(200)

24,0(245)

27,0(275)

29,5(300)

31,5(320)

33,0(335)

34,5(350)

120

24,5(250)

29,0(295)

32,5(330)

35,0(355)

37,0(380)

38,5(395)

40,0(410)

40

13,0(135)

16,0(165)

18,0(185)

21,0(215)

23,0(235)

25,5(260)

27,0(275)

8 dan yuqori

80

15,5(160)

19,0(195)

22,0(225)

24,5(250)

26,5(270)

28,5(290)

30,0(305)

120

17,5(180)

21,5(220)

24,5(250)

27,0(275)

29,0(295)

31,0(315)

32,5(330)

Bosib tekislash

-

-

Betonlash qatlami bylab

40

20,5(210)

25,0(255)

28,0(285)

30,0(285)

32,0(325)

33,5(340)

35,0(355)

80

23,0(235)

27,0(275)

30,5(310)

30,5(310)

35,0(350)

36,5(375)

38,0(390)

-

-

Betonlash qatlamiga kndalang

40

16,0(165)

18,5(190)

20,5(210)

20,5(210)

23,5(240)

25,0(255)

26,0(265)

80

18,0(185)

20,5(210)

22,5(230)

22,5(230)

25,5(260)

27,0(275)

28,0(285)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Beton aralashmasini zichlashtirish usuli

Beton aralashmasi konusining

botishi, sm

Yirik tldiruv-chining maksimal lchami,mm

Betonni siqish mustahkamligi sinfidagi siqish va choʻzish boshlangʻich elastiklik  moduli

Eb×10-3 MPa (kgf/cm2)

B22,5

B25

B27,5

B30

B35

B40

Titratish

39,5(405)

41,0(420)

42,0(430)

43,0(440)

45,5(465)

46,0(470)

4 dan kam

80

42,5(435)

43,5(445)

44,5(455)

45,0(460)

46,5(475)

47,5(485)

120

44,5(455)

45,5(465)

46,5(475)

47,0(480)

48,5(495)

49,5(505)

40

36,0(365)

37,0(380)

38,0(385)

39,5(405)

41,0(420)

42,5(435)

4 - 8

80

39,0(400)

40,0(410)

41,0(420)

42,0(430)

44,0(450)

45,5(465)

120

41,0(420)

42,0(430)

43,0(440)

44,0(450)

45,5(465)

46,5(475)

40

28,5(290)

30,0(335)

31,5(320)

32,5(330)

34,5(350)

36,0(365)

8 dan yuqori

80

31,5(320)

33,0(335)

34,0(345)

35,0(360)

36,5(370)

37,5(385)

120

34,0(345)

35,0(350)

36,0(365)

37,0(380)

38,0(390)

39,0(400)

Bosib

tekislash

Betonlash qatlami bylab

-

40

36,0(365)

37,0(375)

38,0(385)

39,0(400)

40,5(415

-

80

39,0(400)

40,0(410)

41,0(420)

42,0(430)

44,0(450

Betonlash qatlamiga kndalang

-

40

27,0(275)

28,0(285)

29,0(295)

30,0(305)

31,5(320

-

80

29,5(300)

30,5(310)

31,5(320)

32,5(330)

34,0(335

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Ogʻir betonning zichligi tajriba maʼlumotlari boʻlmagan hollarda quyidagi 11-jadval boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Tldiruvchi zichligi,

g/cm3

Toʻldiruvchining maksimal yirikligidagi, mm, betonning oʻrtacha zichligi r, g/sm3

10

20

40

80

120

2,60  2,65

2,26

2,32

2,37

2,41

2,43

2,65 – 2,70

2,30

2,36

2,40

2,45

2,47

2,70 – 2,75

2,33

2,39

2,44

2,49

2,50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Armatura
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Gidrotexnika inshootlarining temir-beton konstruksiyalarini armaturalash uchun quyidagi poʻlatlarni qoʻllash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
stenjenli armaturali poʻlat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiq holda oʻralgan-silliq A-I, sinf davriy kesimli A-II, A-III, A-V, A-IV, A-V sinflar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiqlik va issiqlik-mexanik jihatdan mustahkamlangan davriy kesimli At-IIIs, At-IVs, At-Vsk sinflar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tortib olish orqali mustahkamlangan A-III sinf;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sim armaturali poʻlat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oddiy, sovuq holda tortilgan Vr-1 sinfi davriy kesimli sim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrnatiladigan detallar va birlashtiruvchi ulamalar uchun prokatli uglerodli poʻlatdan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Temir-beton konstruksiyalarni armaturalash uchun poʻlat ish sharoitlari va qurilish hududida eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havoning oʻrtacha haroratiga bogʻliq ravishda SHNQ 2.03.01-24ga muvofiq qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bandargoh, transport inshootlari uchun SHNQ 2.05.03-22 talablariga asosan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A-IIIv, A-IV, A-V sinflari poʻlat armaturalarni oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar uchun qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Armatura sinfi

va koʻrinishi

Ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun choʻzilish normativ

qarshiliklari va choʻzilish hisobiy qarshiliklari,

MPa (kgf/sm2),

Rsn; Rs,ser

Armaturaning birinchi guruh chegaraviy holatlari uchun hisobiy qarshiliklari, MPa (kgf/sm2)

chzilishga

siqilishga

Rsc

Uzunasiga

Rs

kndalang (halqasimon qisqichlar, bukilgan sterjenlar) Rsw

Sinflarning sterjenli armaturasi:

A – I

235 (2400)

225 (2300)

175 (1800)

225 (2300)

A – II

295 (3000)

280 (2850)

225 (2300)

280 (2850)

A - III,

         6 - 8

390 (4000)

355 (3600)

285* (2900)

355 (3600)

10–40 diametrli, mm

390 (4000)

365 (3750)

290* (3000)

365 (3750)

A – IV

590 (6000)

510 (5200)

405 (4150)

400 (4000)

A – V

785 (8000)

680 (6950)

545 (5550)

400 (4000)

Zoʻriqish  va  uzayishlar

A - IIIv nazorat bilan:

sinf nazoratli tortib olish orqali mustahkamlangan

540 (5500)

490 (5000)

390 (4000)

200 (2000)

540 (5500)

450 (4600)

360 (3700)

200 (2000)

Vr-1 sinf sim armatura,mm  diametrli

3

410 (4200)

375 (3850)

270 (2750)

375 (3850)

4

405 (4150)

365 (2700)

265 (2700)

365 (3750)

5

395 (4050)

360 (3700)

260 (2650)

360 (3700)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: *Sinchlarda (karkas) diametri boʻylama sterjenlar diametridan 1/3 barobar kichik, A-III armaturali halqasimon payvandlar Rsw255 MRa (2600 kgf/sm2) ga teng boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Armaturaning beton bilan bogʻlanishi mavjud boʻlmaganida Rsc nolga teng boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Gidrotexnika inshootlari temir-beton konstruksiyalarida qoʻllaniladigan armaturalarning meʼyoriy va hisobiy qarshiliklari, armatura sinfiga bogʻliq holda mazkur SHNQning 12-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Asosiy choʻzuvchi zoʻriqishlar boʻyicha armaturalarni hisoblashda (toʻsinlar, devorlar, kalta konsollar) armatura hisobiy qarshiliklarini uzunligi boʻylab eguvchi moment taʼsiri ostida qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnik-iqtisodiy asoslanganda gidrotexnika inshootlarining temir-beton konstruksiyalari uchun boshqa sinflar sterjenli va simli armaturalarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. Ularning meʼyoriy hisobiy tavsiflari SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Armaturaning zoʻriqtirilmagan ish shartlari qiymatlari quyidagi 13-jadval boʻyicha, zoʻriqtirilgan armatura uchun esa SHNQ 2.03.01-24 talablariga asosan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Armatura ish sharoitlari qiymatlari kiritilishi

Armatura ish sharoitlari qiymati

Shartli belgi

Qiymat

Qayta takrorlanuvchi yuklanishlar

gs1

Ushbu SHNQ ning 130-bandida keltirilgan

Temir-beton elementlar

gs2

1,1

Plat temir-beton konstruksiyalar (ochiq va yer osti)

gs3

0,9)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Bir vaqtning oʻzida amal qiluvchi bir nechta taʼsirlar mavjud boʻlganda, ish sharoitlariga muvofiq qiymatlar koʻpaytmalari hisobga kiritilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chegaraviy holatlar ikkinchi guruhi hisobida armatura ish sharoitlari qiymati 1 teng deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Sterjenli armaturaning zoʻriqtirilmagan hisobiy qarshiliklari chidamlilikka hisoblashda quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(19)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gs1 — armatura ish sharoitlari qiymati boʻlib, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biroq, gs — 1,0 dan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gs1 — zoʻriqish davrlari soni N = 2×106 boʻlgandagi armatura ish sharoitlari qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gs1= qiymatlar quyidagicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A-I, A-II va A-III sinflari armaturalari uchun quyidagi formula boʻyicha, armaturaning boshqa sinflari uchun esa SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
η0 — mazkur SHNQning 14-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi, armatura sinfini hisobga oluvchi qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ηs — mazkur SHNQning 15-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi, armatura diametrini hisobga oluvchi qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ηc — mazkur SHNQning 16-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi payvandli birikish turini hisobga oluvchi qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ρs -davr asimmetriyasi qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan armaturadagi eng kam va eng koʻp zoʻriqishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20) formula N < 20*106.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklanish davrlari soni N ³ 2·106 boʻlganda γs1 = γ′s1 etib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21) formula boʻyicha aniqlanuvchi γ′s1 qiymat 1,0 dan katta boʻlsa, choʻzilgan armaturani chidamlilikka tekshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Armatura sinfi

η0 qiymat

A I

0,44

A II

0,32

A III

0,28

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Armatura diametri, mm

20 gacha

30

40

60

ηs qiymat

1,0

0,9

0,85

0,8

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Armatura diametri oraliq qiymatlari uchun ηs chiziqli interpolyatsiya boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Sterjenli armaturalarning payvandli

birikish turi

ηc

 qiymati

Tutashishli bogʻlanishlar turi:

KS — M (mexanik tozalash bilan)

kesib tashlash usuli bilan

1,0

schyotka turi

0,95

KS O (mexanik tozalashsiz)

0,8

Poʻlat taglik ustida, uning quyidagicha uzunligida, vannali bir elektrodli payvand usulida bajarilgan tutashish:

tutashuvchi sterjenlar eng kichigining diametri 5 va undan ortiq

tutashuvchi sterjenlar eng kichigining 1,5 — 3 diametrida

Juftlashgan simmetrik tutashliklar

0,8

0,6

0,55

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Payvandli birikishlari mavjud boʻlmagan armatura uchun ηs =1 etib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar armaturasi chidamlilikka boʻlgan hisoblarda armatura hisobiy qarshiliklari SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Armaturaning zoʻriqtirilmagan elastiklik moduli 17-jadval boʻyicha, boshqa koʻrinishdagi armaturalarniki esa SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Armatura koʻrinishi

Armatura sinfi

Armatura taranglik moduli Es×10-3, MRa (kgf/sm2)

Sterjenli

A-I, A-II

210 (2100)

A-III

200 (2000)

A-IV, A-V

190 (1900)

A-IIIv

180 (1800)

Armaturali

cim

Vr-1

170 (1700)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Siqish mustahkamligi boʻyicha beton sinfi

V15

V20

V25

V30

V35

V40

Keltirish qiymati  v

25

23

20

18

15

10

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Gidrotexnika inshootlari temir-beton konstruksiyalarining chidamlilikka boʻlgan hisoblarida betonning siqilgan yuzasidagi notarang deformatsiyalar, armaturani betonga keltirish qiymatlarini v′ makur SHNQning 18-jadvali boʻyicha, betonning elastiklik modulini pasaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Konstruktiv talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Harorat va namlik taʼsirlarda boʻladigan konstruksiyalarni loyihalashda quyidagi konstruktiv yechimlar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
berilgan tabiiy sharoitlarda eng maqbul konstruksiyani tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyani doimiy va vaqtinchalik harorat choklari bilan ajratish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi beton yuzalarida issiqlik izolyatsiyasi moslamasi oʻrnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oldindan zoʻriqtirilgan armaturani qoʻllash (yupqa devorli konstruksiyalar uchun).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Texnologik tadbirlar uchun quyidagilarni hisobga olish zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
past haroratli marka sementlarni qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plastifikatsiyalovchi qoʻshimchalardan, kultoʻldiruvchidan (zala) foydalanib sement sarfini kamaytirish bilan betonning issiqlik ajratish xususiyatini pasaytirishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonlash qavati balandligining eng qulay kombinatsiyasi va qatlamlarni betonlash oraliqlari hisobiga boshlangʻich issiqlik va ekzotermiyani maksimal tarqatishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton massivlari sirtini tashqi muhitning keskin oʻzgaruvchi haroratlaridan himoya qilish hamda doimiy va vaqtinchalik issiqlik izolyatsiyasi yoki issiqlik gidroizolyatsiyasi yordamida, suv quyish, havo orqali yilning issiq paytlarida nam holatni saqlab turish uchun harorat va nam rejimlarni boshqarishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton terilmasini sovutish quvurli usulini qoʻllashni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning bir jinsliligini oshirish, uning yuqori tortilishini taʼminlash, oʻq boʻylab tortishishi boʻyicha chegaraviy mustahkamligini oshirishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yaxlit konstruksiyalar betonlarining harorati minimal foydalanish haroratlariga yaqin boʻlganda bir butun holga keltirish (monolitlash) va statik jihatdan noaniq konstruksiyalarni tutashtirishni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Doimiy va vaqtinchalik choklar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Yaxlit beton va temir-beton inshootlarida yoriqlar paydo boʻlishini oldini olish va ularning kengayishini kamaytirish uchun quyidagi qurilish choklarini inobatga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
doimiy harorat-choʻkish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻkish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vaqtinchalik.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Doimiy choklar inshootlar qismlarini qurilish jarayonida ham oʻzaro harakatlanish imkoniyatini taʼminlashlari lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vaqtinchalik qurilish choklari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gidrotexnika inshootlarini qurish jarayonida betondagi harorat-choʻkish kuchlanishlarini pasaytirilishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qurilish davrida gidrotexnika inshooti qismlarining notekis choʻkishidan kelib chiqqan zoʻriqishlarni pasaytirilishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
armokonstruksiyalar, qoliplar va yigʻma elementlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Doimiy choklar haroratning sezilarli oʻzgarishlar tasiriga uchrovchi yuzalarda yoki boʻylama qirqimlarda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Doimiy va vaqtinchalik choklar oraliq masofalari iqlimiy va geologik sharoitlar, inshootlarning konstruktiv yechimlaridan, qurilish ishlarini amalga oshirish ketma-ketligiga bogʻliq ravishda tayinlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yaxlit monolit va yigʻma monolit gidrotexnika inshootlarining harorat oʻzgarish taʼsirlariga uchraydigan qismlarida qoyali asos yoki uning ichki qismi betoni bilan bogʻlanish murakkabligi sababli harorat-choʻkish choklari orasidagi masofa ushbu SHNQ ning 8-bobi talablariga muvofiq hisoblashlar orqali aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoyali asoslar ustida boʻlgan beton gidrotexnika inshootlari doimiy choklari orasidani masofa 30 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Yigʻma-monolit konstruksiyalarni yaxlit holga keltirishda bogʻlanishni taʼminlovchi choralarni inobatga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Harorat-choʻkish zoʻriqishlar taʼsiri va asosning notekis choʻkishini kamaytirish uchun harorat muvozanatlashgandan hamda choʻkish barqarorlashtirgandan soʻng beton bilan toʻldirilgan vaqtinchalik kengaytirilgan choklarni (yakuniy bloklar) bajarishga yul quyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Boʻylama va koʻndalang armaturalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Gidrotexnika inshootlari yaxlit temir-beton elementlarida (elementlar koʻndalang kesimlari 1,5 m dan ortishi va ularda qurilish choklari mavjud boʻlishi lozim) gidrotexnika tunnellari ishlovlarida armaturalashning minimal foizi cheklanmasligi va ishchi armatura kesimi hisoblashlar yordamida aniqlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yupqa devorli temir-beton elementlari boʻylama armaturasining koʻndalang kesim yuzasi betonning hisobiy kesimi yuzasining kamida 0,05 foizni tashkil qilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Kesim balandligi va kengligi boʻyicha oʻrnatilgan armatura sterjenlari oraliq masofasi (yorugʻdagi) beton qorishmasini yotqizish va zichlashtirish qulayligini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yaxlit boʻlmagan konstruksiyalar uchun sterjenlar orasidagi masofa (yorugʻlikda), SHNQ 2.03.01-24ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yaxlit temir-beton konstruksiyalarida ishchi armatura sterjenlari orasidagi masofa (yorugʻlikda) kesim kengligi boʻyicha beton toʻldiruvchisi yirikligi bilan belgilanishi va kamida 2,5d yiriklikda boʻlishi lozim, bunda d-ishchi armatura diametri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Betonning himoya qatlamining qalinligi quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishchi armatura uchun kamida 30 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishchi taqsimlanuvchi armaturaning balandligi 1,5 m gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plitalardagi xomutlar, kichik tomoni 1,5 m gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ustunlar uchun 20 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minimal kesim yuzasi 1,5 m dan ortiq boʻlgan massiv konstruksiyalarning ishchi va taqsimlovchi armaturalari diametrlaridan 60 mm dan kam.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Dengiz gidrotexnika inshootlari temir-beton konstruksiyalarida betonning himoya qatlamining qalinligi quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sterjenli ishchi armatura uchun kamida 60 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
taqsimlanuvchi armatura va halqali qisqich uchun kamida 40 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu talab betonning himoya qatlamlari muntazam ravishda suv bugʻiga taʼsir qiladigan konstruksiyalar va gidrotexnika inshootlarining elementlari uchun qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning himoya qatlamlari uchun kamida V20 sinfidagi betondan foydalanilishi, betonning sovuqbardoshliligi va suvga chidamliligi loyihada koʻrsatilgandan past boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zavodda ishlab chiqarilgan yigʻma temir-beton elementlar uchun siqilishdagi mustahkamligi V15 va undan yuqori sinfli beton qoʻllanilganda, himoya qatlami qalinligi 10 mm gacha kamaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agressiv muhitda temir-beton konstruksiyalaridan foydalanishda himoya qatlamining qalinligi QMQ 2.03.11-96 talablari asosida belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Yorilishga chidamli boʻlmagan yaxlit temir-beton plitalarda hamda kesim balandligi 60 sm va undan ortiq hamda armaturalash qiymati μ ≤ 0,008 boʻlgan devorlarda yoriqlar ochilishini oldini olish maqsadida kesim boʻyicha armaturalarni koʻp qatorli joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar armatura sterjenlari ikki va undan ortiq qatorlarda joylashgan boʻlsa, bu qatorlardagi sterjenlar diametrlari bir-birlaridan koʻpi bilan 40 foizga farq qilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Gidrotexnika inshootlarining chidamlilik muddatlarini uzaytirish maqsadida dastlabki zoʻriqtirilmagan armatura diametri quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiq holatda olingan poʻlatdan boʻlgan sterjenli ishchi armatura uchun kamida 10 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻqilgan sim yoki tutash payvandlashni qoʻllash orqali tayyorlangan spirallar va sinchlar uchun kamida 6 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Choʻzilgan va siqilgan armaturaning boʻylama sterjenlari SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq elementning hisobiy kesimida boʻlsa, ogʻma yoki toʻgʻri usulda elementning barcha taraflariga oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Bir yoʻnalishda ishlovchi elementlar uchun taqsimlanuvchi armaturaning eng katta eguvchi momenti boʻlgan kesimdagi ishchi armatura maydoni koʻpi bilan 10 foiz miqdorini qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Armaturani payvandlab birlashtirish SHNQ 2.03.01-24 talablariga asosan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Chidamlilikka hisoblanayotgan konstruksiyalarda, bir kesimda, sterjenli choʻzilgan ishchi armaturani koʻpi bilan yarmi tutashishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choʻzilgan ishchi armatura uchun bunday konstruksiyalarda armaturani ustma-ust ulashga (payvandsiz va payvand bilan) yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Egiluvchi elementlarda kesim balandligi 700 mm dan oshganda, yon qirralari oldida uzun sterjenlar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sterjenlar orasidagi masofa balandlik boʻyicha kamida 400 mm boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Boʻylama hisobiy armaturaga qoʻyiladigan temir-beton elementlarning sirtlarida, chekkalardagi boʻylama sterjenlarni oʻrab turuvchi koʻndalang armatura hisobga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻndalang sterjenlar orasidagi masofa koʻpi bilan 500 mm boʻlishi va elementning qirrasi kengligidan ikki barobar koʻp boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Markazlashmagan siqilgan chiziqli elementlarda va egiluvchan elementlarning siqilgan zonalarini hisoblashda siqilgan boʻylama armatura mavjud boʻlganda, xomutlar oʻrnatilishi, bunda ular orasidagi masofa quyidagicha boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻqilgan sinchlarda koʻpi bilan — 15d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlilarda koʻpi bilan — 20d (d-siqilgan koʻndalang armaturaning eng kichik diametri).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikkala holda ham xomutlar orasidagi masofa koʻpi bilan 500 mm boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻndalang armatura konstruksiyadagi siqilgan uzun sterjenlarini har qanday yoʻnalish boʻylab yon taraflarga boʻrtib chiqmasligini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ishchi armaturani payvandsiz ustma-ust ulash joylarida yoki elementni boʻylama armaturalash 3 foizdan ortiq miqdorni tashkil etsa, xomutlar koʻpi bilan 10d va 300 mm dan ortiq boʻlmagan masofada oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilgan armaturani hisoblangan yaxlit markazlashmagan siqilgan elementlarda, konstruktiv koʻndalang bogʻlanishlar orasidagi masofa (xomutlar bilan) element balandligining (kengliklarini) ikki barobargacha koʻpaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Egilgan armaturasi mavjud boʻlmagan va koʻndalang armatura hisob boʻyicha talab etilgan boʻlsa, elementlarning vertikal va koʻndalang sterjenlari orasidagi masofa quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesim balandligi 450 mm ga teng va undan ortiq boʻlgan tayanch qismlarda (kamida ¼ oraliqlar) koʻpi bilan — h/2 yoki 150 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesim balandligi 450 mm dan ortiq boʻlganda koʻpi bilan — h/3 yoki 500 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesim balandligi 2000 mm va undan ortiq boʻlganda koʻpi bilan — h/3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
prolyotning qolgan qismida kesim 300 — 2000 mm boʻlganda koʻpi bilan — 3/4 h va 500 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesim balandligi 2000 mm dan ortiq boʻlganda — (3/4) h.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Buralish bilan egilishga ishlovchi elementlarda, toʻqilgan xomutlar uchlari 30 d uzunlikda ustma-ust tushgan (perepusk) xolda yopilgan boʻlishi, payvandli sinchlarda esa ikkala yoʻnalishdagi barcha koʻndalang sterjenlar yopiq chiziq hosil qilgan holda burchakdagi boʻylama sterjenlarga payvand qilingan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Temir-beton elementlarida teshiklar armatura toʻrlari va sinchlar katakchalari oraligʻida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻlchamlari toʻr katakchalar oʻlchamlaridan ortiq boʻlgan teshiklar atrofiga qoʻshimcha armatura qoʻyilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu armatura kesimining jami maydoni oʻsha yoʻnalishdagi uzilgan ishchi armatura kesimi yuzasidan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Armatura va poʻlat qoplamaning birgalikdagi ishi taʼminlanadigan poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni loyihalashtirishda, qoplama qalinligi montaj va tashish shartlari boʻyicha minimal qalinlikdan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidroelektrostansiya suv oʻtkazish yoʻlining poʻlat temir-beton elementlarida poʻlat qoplama qalinligi Asis shartlarini bajarishi lozim (bunda Asi va As — muvofiq ravishda poʻlat qoplama va sterjenli armaturaning, element hisobiy kesimidagi kesim yuzasi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Temir-beton konstruksiyalar armaturasi armofermalar, payvandlanuvchi sinch va toʻrlar koʻrinishida boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Armokonstruksiyalar toʻrlari ishlarni amalga oshirish usulini hisobga olgan holda tayinlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ular betonni mexanizatsiyalashgan tarzda uzatilishi va unga ishlov berilishini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qurilish yuki va foydalanish davri yuklarini hisoblash orqali aniqlangan armatura kesim yuzasi oshirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Oʻzgaruvchi suv sathi muhitida salbiy haroratlar taʼsiriga uchraydigan beton inshootlarning ochiq yuzalari va issiq quruq iqlim sharoitlarida quriluvchi gidrotexnika inshootlarining ochiq yuzalarini A-II sinfli 16 mm diametrli toʻrlar bilan armaturalash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boshqa barcha hollarda beton inshootlarning ochiq yuzalarini konstruktiv armaturalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton elementlarini konstruksiyalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlarni SHNQ 2.03.01-24 talablariga asosan loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Tortilgan armatura detallarini payvandlashga yoʻl qoʻyilmaydi (bundan betonni siqib qoʻyilgandan keyin berilgan zoʻriqishdan soʻng materialdan chiqib turuvchi tarang armatura detallarini payvandlash mustasno).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Boʻylama zoʻriqtirilmaydigan armatura elementning tashqi yuzasiga oʻrnatilishi, bunda koʻndalang armatura (xomutlar) zoʻriqtirilgan armaturani oʻrab olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Qovurgʻali elementlarda sterjenli zoʻriqtiriladigan armatura har bir qovurgʻaning oʻqi boʻyicha yoki unga simmetrik holda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Diametri 10 mm va undan ortiq boʻlgan davriy kesimli issiq holda choʻzilgan poʻlatdan boʻlgan armatura sterjenlari uzunligi boʻyicha ulash, kontakt chokli payvandlash orqali amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kontakt chokli payvandlash uchun kerakli jihozlar boʻlmaganda yoysimon payvandlashni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A-IIIv sinf armatura sterjenlari tortilishidan avval payvandlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choʻzilgan sterjenlarning payvand choklarini katta kuch taʼsir etadigan joylarga qoʻyishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlar oxirida kuchlanishlar uzatish maydonining kamida 60 foizi va 20 sm dan kam boʻlmagan qismi uzunligida qoʻshimcha koʻndalang armatura oʻrnatilgan boʻlishi lozim (armaturaning barcha uzuna sterjenlarini oʻrab oluvchi payvandlash toʻrlari 5 — 10 sm qadamli xomutlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar elementning yon taraflaridagi zoʻriqtirilgan boʻylama armatura yuqori va pastki chegaralarga yaqin joylashtirilgan boʻlsa, bunda yakuniy qismlarda koʻndalang armatura hisobga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻndalang armaturaning umumiy maydoni, chidamlilikka hisoblangan konstruksiya kesimining maʼlum bir chegarasida joylashgan boʻylama zoʻriqtirilgan armaturaga birinchi yoʻqotishlarni hisobga olgan holda tushadigan tortilish kuchlanishining 30 foizini oʻziga qabul qilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻshimcha koʻndalang armaturaning kesim yuzasi quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chidamlilikka hisoblanmaydigan konstruksiyalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chidamlilikka hisoblanadigan konstruksiyalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(23)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σsp — SHNQ 2.03.01-24 talablari boʻyicha qabul qilinuvchi, birinchi yoʻqotishlarni hisobga olgan holdagi armaturadagi dastlabki kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asp — kesimning bir tarafidagi xomutlar ichida joylashgan elastik koʻndalang armatura kesimlar yuzalarining eng kattasi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Qoʻshimcha koʻndalang armaturani A-II yoki A-III sinfidagi armatura poʻlatdan payvandlangan yopiq xomutlar koʻrinishida hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementlar tayanish shartlarida uning oxirgi qismida poʻlatdan boʻlgan tayanch plitasi oʻrnatiladigan boʻlsa, bunda qoʻshimcha koʻndalang armatura payvandlash orqali birlashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Asosiy hisobiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Beton va temir-beton konstruksiyalar hisoblarida chegaraviy holatlarni QMQ 2.06.01-97 talablariga asosan loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton va temir-beton konstruksiyalarni birinchi gurux chegaraviy holatlar buyicha yuklar va taʼsirlar yigʻindisi (kombinatsiya) hamda ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha yuklar va taʼsirlarning asosiy yigʻindisi (kombinatsiya) hisoblari talablari taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblar konstruksiyani barpo etish, tashish, montaj qilish va undan foydalanishning barcha bosqichlari uchun amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Beton konstruksiyalar quyidagicha hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) birinchi guruh chegaraviy holatlari boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mustahkamligi, konstruksiyaning turgʻunligi va shaklini tekshirish orqali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) ikkinchi guruh chegaraviy holatlari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ushbu SHNQning 9 va 10-boblariga muvofiq yoriqlar paydo boʻlishiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Temir-beton va poʻlat temir-beton konstruksiyalar quyidagicha hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) birinchi guruh chegaraviy holatlari boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mustahkamligi, konstruksiyaning shaklining turgʻunligini tekshirish bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻp qayta takrorlanuvchi yuklar taʼsiriga chidamliligi boʻyicha (ushbu SHNQning 8-bobiga muvofiq).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi guruh chegaraviy holatlar buyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqlar paydo boʻlishiga ushbu SHNQning 9-bobiga muvofiq gidrotexnika inshootidan foydalanish davrida ularning paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaslik hollariga (yoriqbardosh) yoki yoriqlar ochilishi kattaligini cheklash boʻyicha (yoriqbardosh emas);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
deformatsiyalar boʻyicha ushbu SHNQning 9-bobiga muvofiq siljishlar kattaligi konstruksiyada yoki unda boʻlgan mexanizmlardan normal foydalanish imkoniyatlarini cheklashi mumkin boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni loyihalashda qoʻshimcha ravishda quyidagi mustahkamliklarni hisoblash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 ga muvofiq ravishda metall qoplamaga transport, montaj va qurilish yuklarini taʼsirini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tunukasimon armatura va betonning qoʻshma holda ishlashini taʼminlovchi ankerlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Gidrotexnika inshootlari beton va temir-beton elementlar konstruksiyalarini hisoblashda chegaraviy holatlarni paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligini taʼminlovchi quyidagi shartlardan biriga rioya qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γnγlcF≤γcR;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γnγlcσ≤γcϕ(γbRb; γsRs) ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F, R — deformatsiya yoki boshqa parametrning umumlashtirilgan kuchi taʼsirining mos ravishdagi hisobiy qiymatlari (kuch, moment), ular orqali elementning chegaraviy holati va umumlashtirilgan tutib turish qobiliyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rb ,Rs — beton va armaturaning hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ — hisobiy zoʻriqishlar (beton yoki armaturadagi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ϕ — elementning zoʻriqish deformatsiyalangan holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γn — ishonchlilik qiymati, chegaraviy holatlar uchun QMQ 2.06.01-97 ga muvofiq qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlc — yuklarning mujassamligi qiymati boʻlib, QMQ 2.06.01-97 ga muvofiq qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γc — gidrotexnika inshootining turi yoki konstruksiyasi, material koʻrinishi, hisobiy sxemalar yaqinligi, chegaraviy holat turi va omillarni hisobga oluvchi ish sharoitlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb, γs — beton va armatura ishlash sharoitlari qiymati boʻlib, ushbu SHNQning 6 va 13-jadvallari boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Yigʻma-monolit va tutib turuvchi armaturali konstruksiyalarni ishlashining quyidagi ikki bosqich uchun hisoblash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklar taʼsiriga nisbatan berilgan mustahkamlikka erishgunigacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
taʼsir etuvchi yuklarga nisbatan berilgan mustahkamlikka erishganidan soʻng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Asosi ankerlangan toʻgʻonlar uchun anker moslamalarining koʻtarish qobiliyatini, beton va ankerlardagi zoʻriqishlarni hisoblar hamda tajriba izlanishlari asosida aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ankerlarni korroziyadan himoya qilish boʻyicha tadbirlar inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar bilan loyihalashda ankerlarni takroran tortish yoki almashtirish va betondagi ankerlar holati ustidan nazorat kuzatuvlarini olib borish imkoniyatlari amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Yigʻma konstruksiyalar elementlarini koʻtarish, tashish va montaj qilishda yuzaga keluvchi zoʻriqishlar hisoblarida, elementning oʻz ogʻirligidan paydo boʻladigan yuklanishga SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha dinamik qiymat kiritilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Beton va temir-beton elementlarining mustahkamligi va yoriqbardoshligini baholash (zoʻriqish yoki kuchlanishlar boʻyicha) oʻlchamlari nisbati orqali aniqlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Inshootning tutib turish qobiliyati hamda uni normal foydalanishga yaroqliligi quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ichki zoʻriqishlar (eguvchi va buruvchi momentlar, normal va qirqib oʻtuvchi kuchlar), kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siljish va burilish burchaklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning yoriqlar va sirgʻanish xususiyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
materiallar zoʻriqishi va deformatsiyalari orasidagi nochiziq bogʻlanish, inshootning barpo etish ketma-ketligi va yuklarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Statik aniqlangan sterjenli elementlar, toʻsinlar va arkalarni hisoblash, birinchi va ikkinchi guruh ichki zoʻriqishlar (eguvchi va buruvchi momentlar, normal hamda qirqib oʻtuvchi kuchlar, siljish va burilish burchaklari) materiallar qarshiligi uslublari boʻyicha belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chiziqli siljish va burilish burchaklarini aniqlashda, betonda yoriqlar paydo boʻlishi natijasida kesimlar qattiqligini oʻzgarishi hisobga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoriq paydo boʻlish shartlari ushbu SHNQning 135-bandiga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Statik jihatdan aniqlab boʻlmaydigan konstruksiyalarda, toʻsinlar va arkalarning ichki zoʻriqish kuchlari hamda siljishlarini qurilish mexanikasi usullari bilan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, kesimlar qattiqligi oʻzgarishini sababli betonning noelastik ishlashi natijasida yoriqlar paydo boʻlishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Elementlarning (toʻsin-devorlar, konsol devorlar, qalin arkalar va quvurlar hamda hajmli elementlar) zoʻriqishlari mustahkamligi hamda yoriqbardoshligini, ushbu SHNQning 90-bandini hisobga olgan holda elastiklik nazariyasi yordamida yoki tajribalar bilan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Kalta toʻsinlar va konsollar, oʻrtacha qalinlikdagi, qalin plitalar va arkalar mustahkamligi va yoriqbardoshligini tekshirishda, zoʻriqishlarni ushbu SHNQning 90-bandini hisobga holda hisobiy kesimdagi elastiklik nazariyasi yordamida yoki tajribalar bilan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishlar esa kesimdagi zoʻriqishlarga teng taʼsir etuvchi epyuralar kattaligi boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N=D-Z; M=D·z
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D va Z — siquvchi va choʻzuvchi kuchlanishlarning teng taʼsir etuvchi epyurlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
z — juft ichki kuchlar yelkasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Konsol turidagi plitali elementlar yoki ikki qarama-qarshi tomonlarga tayanib turuvchi elementlar uchun teng taqsimlangan yuklar taʼsiri, mustahkamlik va yoriqbardoshlik boʻyicha konsol yoki toʻsinli elementlar kabi aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, hisoblar plitaning bitta kengligi uchun amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Elementning hisobiy kesimlaridagi suvning qarshi bosimi miqdori konstruksiyalardan foydalanish davridagi ishlash shart-sharoitlarini hamda ushbu SHNQning 9-bandini hisobga olib aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlari yaxlit bosimli, suv osti beton va temir-beton konstruksiyalar elementlarida suvning qarshi bosimi hajmli kuch kabi hisobga olinishi hamda QMQ 2.06.06-98 boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvning qarshi bosimini monolit kesimlar hamda betonlovchi choklar bilan tasodifiy mos keladigan kesimlar uchun inobatga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Bosimli, sterjenli, plitali, arkali va halqasimon elementlar hisobiy kesimlaridagi qarshi bosim zoʻriqishini, qarshi bosim taʼsirini hisobga olgan holda kuchlanishlar epyurasi yuzasiga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur zoʻriqishlar kesimning alohida nuqtalarida 2b ga teng qilib qabul qilinishi lozim, bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
p — gidrostatik bosim intensivligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α2b — betondagi qarshi bosimning samarali maydon qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoriqbardoshlilikka chidamli elementlar uchun suvning gidrostatik bosimi intensivligining bosimli (yuqori) qirradagi bosim qiymatidan pastki qirradagi bosim qiymatigacha oʻzgarishining chiziqli talablarni qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoriqbardosh boʻlmagan elementlar uchun gidrostatik bosim oʻzgarishi chiziqli talabi faqat kesimning siqilgan maydoni chegarasi ichida qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoriqlar chegarasida suv sathi ostida yoriqlarning chuqurlashishi bilan aniqlanuvchi bir xil maromdagi bosim qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I va II sinf gidrotexnika inshootlari uchun qarshi bosim samarali maydoni qiymati α2b filtrlanishga qarshi uskunalarni hisobga olgan holda tajriba izlanishlari asosida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sterjenli va plita elementlarining egiluvchi, markazlashmagan, siqilgan va markazlashmagan choʻzilgan kesimlarida, tajriba izlanishi maʼlumotlari boʻlmagan hollarda α2b ning quyidagi qiymatlari qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,0 — kesimlarning choʻzilgan va yoriqlar tarqalgan maydonida,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,0 — elementlar kesimining siqilgan maydonida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning siqilgan maydoni balandligi tekis kesimlar nazariyasi asosida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoriqbardosh boʻlmagan elementlarda yuk ostida choʻzilgan beton ishi hisobga olinmasligi va kesimning siqilgan maydonida betonning zoʻriqishlari epyurasi uchburchaksimon shaklda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻshimcha zoʻriqishlarni aniqlashda kesimning zoʻriqish holati koʻrinishi barcha yuklarning taʼsiri ostidagi tekis kesimlar nazariyasidan kelib chiqqan holda oʻrnatilishi, bunda qarshi bosim kuchini hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Gidrotexnika inshootlari beton va temir-beton konstruksiyalari elementlarini hisoblashda qurilish davri uchun oʻrnatilishi, keyinchalik doimiy xususiyatga ega qoʻshimcha bogʻlanishlarni (estakada, kran osti yoʻllari toʻsinlari ishlarni amalga oshirish uchun qoʻshimcha armatura) koʻzda tutish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Taʼmirlash yoki rekonstruksiya qilish vaqtida kuchlanishlarga uchraydigan beton va temir-beton konstruksiyalar elementlarini hisoblashda, taʼmirlash yoki rekonstruksiya qilishdan avval beton va armaturadagi zoʻriqishlarni hamda deformatsiya diagrammasini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Mazkur SHNQ bilan tartibga solinmagan hisoblar (oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarni hisoblash, umumiy holatda kesimlarni hisoblash, markazlashmagan tarzdagi qiyshiq siqilish va qiyshiq egilish, kalta konsollar hisobi, ezilish va uzilishga boʻlgan hisoblar, oʻrnatiladigan qismlar) SHNQ 2.03.01-24 ga asosan, port hamda transport inshootlarini loyihalash esa SHNQ 2.05.03-22 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalari elementlarining mustahkamligi va chidamliligini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Beton elementlarini mustahkamligining hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Chegaraviy holatlarining yuzaga kelish shartlari kuchlanishlar orqali ifodalanadigan elementlarning mustahkamlik hisoblari mazkur SHNQning 19-jadvaliga, ularning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlar uchun esa 101 — 106-bandlarning talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chegaraviy holatning yuzaga kelish shartlarini kesimlardagi kuchlanishlar orqali foydalanish mumkin boʻlmagan elementlarning mustahkamlik hisoblari ushbu SHNQning 91, 101, 102 va 108-bandlariga muvofiq bosh zoʻriqishning taʼsir maydonchalari uchun bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Element oʻlchamlari nisbati

Element nomi

Chegaraviy holatning boshlanishini baholash usuli.

Kuchlanishlar

 boʻyicha

Zoʻriqishlar boʻyicha

1

2

3

4

5

A. Toʻsinli konstruksiyalar — b  3h

1.

l/h ³6

Sterjenli elementli-toʻsin

+

2.

3 l/h < 6

Kalta toʻsin

+

+

3.

l/h < 3

Toʻsin-devor

+

B. Konsol konstruksiyalari — b3h

4.

l/h  3

Sterjenli element-konsol

+

5.

1,5 l/h < 3

Kalta konsol

+

+

6.

l/h < 1,5

Konsolli devor

+

V. Plitali konstruksiyalar b >3h

7.

a/h> 6

Yupqa plita

+

8.

3 a/h> 6

Qalin plita

+

+

9.

a/h< 3

Hajmli element

+

G. Arkali va halqasimon konstruksiyalar

10.

t/R 0,1

Yupqa, arka, halqa

+

11.

0,1<t/R0,25

Oʻrtacha qalinlikdagi arka, halqa

+

+

12.

t/R> 0,25

Qalin arka, halqa

+

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Ushbu jadvalda quyidagi ifodalar qabul qilingan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — toʻsin yoki konsol uzunligi (qanoti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b va h — elementning kengligi va koʻndalang kesimi balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — plitaning kichik tomoni uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — halqa devori va arka qalinligi; R — arka, halqa oʻq chizigʻi uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Foydalanish shartlari boʻyicha yoriqlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻyiladigan markazlashmagan siqilgan elementlar hisobida, choʻzilgan kesim yuzasidagi beton qarshiligi hisobga olinmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Barcha egiluvchi elementlar hamda foydalanish shartlari boʻyicha yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydigan markazlashmagan siqilgan elementlar hisoblarida betonning choʻzilishiga boʻlgan qarshiligini inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Quyidagi holatlarda kesimning choʻzilgan maydonidagi beton mustahkamligi orqali aniqlanuvchi beton konstruksiyalarni qoʻllash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ularda yoriqlar paydo boʻlishi halokatga olib kelmasa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan deformatsiyalar yoki konstruksiyaning suv oʻtkazmaslik xususiyatini buzilishiga olib kelmaydigan boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, konstruksiyalar elementlarini yoriqbardoshliligini tekshirish harorat, namlik taʼsirlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Egiluvchi elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Chegaraviy holati yuzaga kelish shartlari kuchlanishlar orqali ifodalanadigan va yuklar taʼsir qilish tekisligiga nisbatan simmetrik boʻlgan egiluvchan beton elementlarni quyidagi 24-formula orqali hisoblash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγn M γcγb Rbt τWt, (24)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlc,γn QMQ 2.06.01-97 boʻyicha qabul qilinuvchi qiymatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γc gidrotexnika inshootlarining alohida koʻrinishlarini loyihalashga boʻlgan shaharsozlik normalari va qoidalari boʻyicha qabul qilinuvchi inshootning ish sharoitlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb=γb1γb2γb3γb4γb13 ushbu SHNQning 6-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi betonning ish sharoitlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rbt τ konstruksiyani foydalanish yuklar bilan yuklanishi vaqtida talab qilinadigan betonning choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wt kesimning choʻzilgan qirrasi uchun qarshilik momenti, bunda betonning elastik ishlashini taxmin qilish bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Markazlashmagan siqilgan elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Beton konstruksiyalarning yuk taʼsiriga nisbatan simmetrik boʻlgan, chegaraviy holatining yuzaga kelish shartlarini kuchlanishlar orqali ifodalanadigan markazlashmagan siqilgan elementlarini, betonning qayishqoqligini inobatga olib hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-chizma. Markazlashmagan siqilgan beton elementi boʻylama oʻqiga normal kesimdagi kuchlanishlar epyurasi va zoʻriqishlar sxemasi a kesimning choʻzilgan maydoni qarshiligini hisobga olmagan holda b kesimning choʻzilgan maydoni qarshiligini hisobga olgan holda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chegaraviy siquvchi va choʻzuvchi zoʻriqishlar qiymatlari quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesimning yuk ostida choʻzilgan maydoni qarshiligini hisobga olmagan holda hisoblashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγn σcφγcγb R, (25)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σc ciquvchi chekka kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ — elementlarning egiluvchanligi taʼsirini hisobga oluvchi va ushbu SHNQning 20-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb =γb1γb2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rkonstruksiyaning foydalanish yuklari bilan yuklanish vaqtida talab qilinuvchi, betonning siqishga boʻlgan hisobiy qarshiligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchakli kesimlar quyidagi 26-formula boʻyicha hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlc γn N ≤ 1,5 γc γb φ (0,5-η )RA, (26)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A=bh -elementning koʻndalang kesimi maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklanishning nisbiy eksentrisiteti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesimning yuk ostida choʻzilgan maydoni qarshiligini hisobga olgan holdagi hisobda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wckesimning siqilgan qirrasi uchun qarshilik momenti boʻlib, betonning qayishqoq holda ishlashini faraz etgan holda aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb=γb1 γb2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (28)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb = γb1 γb2 γb3 γb4γb13.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlgandagi zoʻriqishlar epyurasi bir xil boʻlgan markazlashmagan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siqilgan beton elementlar hisoblari 27-formula boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Egiluvchan beton elementlarini boʻlganda hisoblashda, uzoq muddatli yuklar konstruksiyaning yuk koʻtarish qobiliyatiga taʼsiri SHNQ 2.03.01-24 ga asosan va ushbu SHNQda qabul qilingan hisobiy qiymatlarni kiritish orqali hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Mazkur SHNQning 26-formulasi boʻyicha hisoblanuvchi toʻgʻri burchak kesimli elementlarning asosiy va maxsus yuklar yigʻindisida seysmik taʼsirlarni hisobga olmagan xolda ogʻirlik markaziga nisbatan hisobiy zoʻriqish ekssentrisiteti qiymati 0,3 h dan oshmasligi hamda maxsus yuklar yigʻindisida seysmik taʼsirlarni hisobga olgan xolda 0,325 h dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Markazlashmagan siqilgan beton elementlari ikki tavrli, tavrli, qutichasimon va kesim yadrosi tashqarisiga chiquvchi ekssentrisitetlarda toʻgʻri burchaklidan farq qiluvchi boshqa shakldagi koʻndalang kesimli, shuningdek eo >0,3h (yoki eo>0,325h) boʻlgandagi toʻgʻri burchakli toʻrtburchak kesimli elementlar boʻlinuvchi uzun yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaydigan shartlar boʻyicha tekshirilishlari lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnσyt ≤φγcγb Rbt τ , (29)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kundalang maydonlarning siqilgan qismi chegarasidagi choʻzuvchi zoʻriqish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choʻzuvchi zoʻriqishlar σyt va ular taʼsir etish chegaralaridagi maydon balandligi hyt, umumiy holda oxirgi elementlar hisobi (OEH) usuli orqali aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri toʻrtburchak kesimli elementlar V20 va undan yuqori sinf betonidan tayyorlanganda, boʻlinuvchi uzun yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha tekshirishlarni bajarmaslikka yoʻl qoʻyiladi, bunda quyidagi shartlar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnσs ≤12φγcγb Rbt τ, (30)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda: γb=γb1 γb5γb13.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Egiluvchi beton va markazlashmagan siqilgan elementlar, chegaraviy holatlari yuzaga kelish shartlari zoʻriqish orqali ifodalanuvchi, hisobiy kesimlarda koʻndalang kuchlar taʼsir etish holatida ogʻma kesimlar mustahkamligi quyidagi shartlar boʻyicha tekshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnσmt ≤γcγb Rbt τ, (31)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda: γb=γb1γb2γb3γb5γb13;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σmtbetonning qiya maydonlarga taʼsir etuvchi asosiy chuziluvchi zoʻriqishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tavrli, qoʻshtavrli, xochli, qutichasimon kesimlarga asosiy choʻziluvchi zoʻriqishlar neytral oʻq darajasida, kesimning ogʻirlik markazida va kesim kengligining keskin oʻzgarish joylarida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betondagi asosiy choʻziluvchi va siqiluvchi zoʻriqishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(32)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σx va σy betonning koʻndalang va parallel koʻndalang oʻqlarga perpendikulyar joylashgan maydonidagi, normal zoʻriqishlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τxybetondagi urinma zoʻriqishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σx ,σy va τxy zoʻriqishlar betonning qayishqoq holda ishlashida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σx va σy zoʻriqishlar mazkur SHNQning 32-formulasiga muvofiq boʻlishi, bunda agar ular choʻzuvchi boʻlsa “musbat” ishora bilan va siquvchi boʻlsa, “manfiy” ishora bilan qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(33)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementlar uchun kesimning oʻzgaruvchan balandligi buyicha zoʻriqishlarni τxy elastiklik nazariyasi yoki OEH boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Egilish burchagining biridan ikkinchisiga nisbatan Θ dan 30 o gacha boʻlgan qiymatlarida τxy quyidagi formula boʻyicha aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
y — elementning gorizontal (vertikal) chegarasidan urinma zoʻriqishlarning qiymatlari aniqlanadigan nuqtagacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sygorizontal (vertikal) chegaradan “y” masofaga gorizontal (vertikal) boʻyicha cheklangan kesim qismining statik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb3qiymatini aniqlashda kesimning choʻzilgan maydoni balandligi ht zoʻriqishlar epyurasida asosiy choʻzuvchi tekislikda joylashgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar urinma zoʻriqishlar elementning kundalang kesimida kesuvchi kuch taʼsiri bilan kelib chiqqan boʻlsa, γb3=1,0 (ht = ∞) deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Chegaraviy holatlar yuzaga kelishi shartlari zoʻriqishlar bilan belgilanuvchi beton elementlarini choʻzuvchi σmt va siquvchi σmc zoʻriqishlarning chegaraviy shartlardan kelib chiqib hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asosiy zoʻriqishlar boʻyicha mustahkamlikni tekshirish ushbu SHNQning 31-formulasi orqali amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asosiy siqiluvchi zoʻriqishlar boʻyicha mustahkamlikni tekshirish quyidagi formula orqali bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnσms≤γcγb R, (34)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda, γb=γb1 γb2 γb5.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Temir-beton elementlarining mustahkamligini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Chegaraviy holatlari yuzaga kelish shartlari zoʻriqishlar orqali belgilanuvchi temir-beton elementlarining mustaxkamligi hisoblari ularning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlar uchun, shuningdek oʻqqa qiya boʻlgan eng xavfli yoʻnalishdagi kesimlar uchun ushbu SHNQning 110 — 117, 119 — 128 va 130-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Burovchi momentlar mavjud boʻlganda spiral yoriqlarni boʻlishi mumkin boʻlgan eng xavfli choʻzilgan maydoni yoʻnalishlari bilan chegaralangan hajmiy kesimlarning mustahkamligini tekshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementlarni yukning mahalliy taʼsiriga (siqilish, bosish, uzish) hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chegaraviy holatlarning yuzaga kelish shartlarini kesimdagi zoʻriqishlar orqali ifodalash mumkin boʻlmagan temir-beton elementlarining mustahkamlik hisoblari, betonning asosiy choʻzuvchi zoʻriqishlari taʼsir maydonchalari uchun hamda ushbu SHNQning 118 va 129-bandlariga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Elementning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlarning mustahkamligini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Elementning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimdagi chegaraviy zoʻriqishlarni quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning choʻzilishga qarshiligi nolga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning siqilishga boʻlgan qarshiligi betonning siqilgan maydoni boʻyicha taqsimlangan, Rga teng zoʻriqishlar bilan ifodalanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
armaturadagi choʻzuvchi zoʻriqishlar choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshilikdan ortiq boʻlmagan tarzda qabul qilinadi Rs (sterjenli armatura uchun) va Rsi (yoyma-tekis armatura uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
armaturadagi siquvchi zoʻriqishlar siqishga boʻlgan hisobiy qarshilikdan katta boʻlmagan tarzda qabul qilinishini Rsc va R′si;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
element kesimida har xil turdagi va sinfdagi armatura oʻrnatilganda mustahkamlik hisoblashda ham tegishli hisobiy qarshiliklar kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yaxlit elementlarda (koʻndalang kesimi balandligi 1,5 m dan ortuvchi va qurilish choklari mavjud boʻlgan elementlarda) betonning siqilgan maydonida zoʻriqishlarning uchburchakli epyurasini taxminan hisoblanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Tashqi kuch kesimning simmetriya oʻqi tekisligida taʼsir qilganda va armatura elementning koʻrsatilgan tekislikka perpendikulyar qirralarida toʻplanganda, elementning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlarni hisoblashda siqilgan beton maydoning nisbiy balandligi va betonning siqilgan maydonining nisbiy balandligi oʻrtasidagi aloqaga koʻra aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilgan zonaning nisbiy balandligi tashqi va ichki kuchlar tizimi taʼsiridagi element muvozanatining tegishli shartlaridan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Katta eksentrisitetli egiluvchi va markazdan tashqari choʻzilgan temir-beton elementlar, ξ≤ ξR shartni qanoatlantirishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Moment va normal kuchning taʼsir tekisligiga nisbatan simmetrik boʻlgan, taranglashmaydigan armatura bilan armaturalangan elementlar uchun chegaraviy qiymatlar ushbu SHNQning 21-jadvali boʻyicha, taranglashadigan armatura bilan armaturalangan elementlar uchun esa SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Armatura sinfi

Beton sinflaridagi ξR ning chegaraviy qiymatlari

V17,5 va undan past

V20 dan

V30 gacha

V35 va undan yuqori

A-I

0,70

0,65

0,60

A-II, A-III, Bp-I

0,65

0,60

0,50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Siqilgan maydonning balandligi 2 a¢ dan kichik boʻlsa, hisoblarda siqilgan armaturani hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Egiluvchi elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. V30 va undan past sinf betonlaridan boʻlgan va koʻndalang kesim vertikal oʻqiga nisbatan simmetrik joylashgan egiluvchi poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar (2-chizma) ξξR boʻlganda quyidagi mustahkamlik shartlari orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnM≤γc(γb RSb +γsRscS′ssR′si S′si ), (35)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, neytral oʻq holati quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda aniqlanishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb R Ab +γs Rsc A′s s R′si A′si= γs Rs As s Rsi Asi, (36)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 va 36-formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rs, Rss, Rsi, R′simuvofiq choʻzilgan va siqilgan sterjenli hamda listli armaturalarning hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ab, As, A′s, Asi, A′si asosan betonning siqilgan maydoni, choʻzilgan va siqilgan sterjenli hamda listli armaturalarning koʻndalang kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sb,S′s, S′si siqilgan beton maydoni, siqilgan sterjenli va listli armaturaning choʻzilgan sterjenli hamda listli armaturalarda teng taʼsir etuvchi kuchlar qoʻyilgan nuqtaga nisbatan koʻndalang kesim yuzasining statik momentlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-chizma. Egiluvchi poʻlat-temir-beton elementi boʻylama oʻqiga normal kesimida, uning mustahkamligini tekshirishdagi zoʻriqishlar sxemasi va kuchlanishlar epyuralari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Listli armaturaning hisobiy qarshiliklari SHNQ 2.03.05-23 boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli elementlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ab = bx ; Asi = bdsi ; A′si = bd′si ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sb = Ab(ho – 0,5x); S′s=As′(ho - a′) ; Ssi = A′si(ho + 0,5d′si),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va elementning koʻndalang kesimining balandligi va kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a va a′ — choʻzilgan va siqilgan armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlardan beton kesimining eng yaqin qirrasigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dsi va d′si choʻzilgan Asi va siqilgan A′si yoyiq listli armatura qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ho = h-ys- d′si kesimning ishchi balandligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choʻzilgan sterjenli va listli armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar qoʻyilgan nuqta holati (ushbu SHNQning 2-chizmasida keltirilgan) quyidagi shartlardan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(37)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyada biror armatura elementi (siqilgan listli va sterjenli armatura, choʻzilgan listli armatura) mavjud boʻlmaganda 35 va 36-formulalarda ushbu armatura elementlariga mos keladigan kesimning geometrik xususiyatlarini nolga teng deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchakli kesimli temir-beton (listli armatura boʻlmagan) elementlar uchun 35 va 36-formulalar quyidagi koʻrinishda boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(38)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(39)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V30 va undan past sinf betonidan boʻlgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar mustahkamligi ξ > ξR boʻlganda, x = ξR ho etib qabul qilgan holda 35 39-formulalar boʻyicha tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V30 sinfidan yuqori boʻlgan betondan boʻlgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar mustahkamligini SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq ushbu SHNQda qabul qilingan hisobiy qiymatlarni inobatga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Markazlashmagan siqilgan elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Beton sinfi V30 va undan pastroq boʻlgan markazlashmagan siqilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar simmetrik koʻndalang kesimga nisbatan quyidagi mustahkamlik shartlarini taʼminlashi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnNe≤γc(γb RSb +γsRscS′ssR′si S′si ), (40)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan armaturada teng taʼsir etuvchi kuchlar qoʻyilgan nuqtaga nisbatan tashqi boʻylama kuchning eksentrisiteti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-chizma. Markazlashmagan siqilgan poʻlat-temir-beton elementining boʻylama oʻqiga normal kesimdagi zoʻriqishlarning mustahkamligini tekshirishdagi zoʻriqishlar sxemasi va kuchlanishlar epyurasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(STRA choʻzilgan armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar qoʻyilgan nuqta).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, neytral oʻqning holati quyidagicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ξ≤ ξR boʻlganda quyidagi tenglik bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnN=γc(γb RAb sRscA′ssR′siA′si-γsRss As - γsRsiAsi ), (41)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ξ> ξR boʻlganda quyidagi tenglik bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda, σsiσsi — sterjenli choʻzilgan va listli armaturadagi zoʻriqishlar quyidagi formulalar orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(43) (44)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli elementlar uchun quyidagi shartlar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyada armaturalash elementi boʻlmaganda (siqilgan listli va sterjenli armatura, choʻzilgan listli armatura) 40, 42-formulalarda armaturalash elementlarga muvofiq boʻluvchi koʻndalang kesim geometrik tavsiflarini nolga teng deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli temir-beton (listli armatura mavjud boʻlmagan) elementlar uchun mustahkamlik shartlari quyidagicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(45)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, neytral oʻq holati quyidagicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(46)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlganda ushbu shartlardan foydalanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(47)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlganda ushbu shartlardan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σs choʻzilgan sterjenli armaturadagi zoʻriqishlar mazkur SHNQning 43-formulasi orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton sinfi V30 dan yuqori boʻlgan markazlashmagan siqilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar mustahkamligini tekshirish, ushbu SHNQda qabul qilingan hisobiy qiymatlarni hisobga olgan holda SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Markazlashmagan siqiluvchan elementlar egiluvchanligi hisoblarini lo/ r≥ 35, toʻgʻri burchak kesimli elementlarining lo/ b ≥ 10, boʻylama kuchlanish ekssentrisitet tekisligida va normal tekislikdagi egiluvchanligini hisobga olib hamda SHNQ 2.03.01-24 ga asosan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Markazlashmagan choʻzilgan elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Markazlashmagan choʻzilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar mustahkamligini tekshirish boʻylama kuch N joylashish holatiga bogʻliq holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama kuch N armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar oralariga As va Asi bir tomondan va Asi va A′si; ikkinchi tomondan qoʻyilgan boʻlsa, markazlashmagan choʻzilgan elementlar quyidagi mustahkamlik shartlariga muvofiq boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(48) (49)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
As va Asi armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar holati mazkur SHNQning 37-formulasi boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A′s va A′si armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar holati quyidagi shartlardan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(50)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli poʻlat-temir-beton elementlarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asi = bdsi , A′si = bd′si
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Temir-beton elementlarining (listli armatura mavjud boʻlmaganda) mustahkamligini aniqlashda 48-49-formulalarda Asi, A′si, d′si va d′si qiymatlarni nolga teng deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-chizma. Poʻlat-temir-beton elementining mustahkamligini tekshirishda markazlashmagan choʻzilgan boʻylama oʻqiga nisbatan normal kesimdagi zoʻriqishlar sxemasi va kuchlanishlar epyurasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) boʻylama kuchva armaturalarga teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar oraligʻida bir tomondan va va ikkinchi tomondan qoʻyilgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) boʻylama kuch armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar oraligʻidagi masofa tashqarisida qoʻyilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama kuch armaturalardagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar As va Asi bir tomondan hamda ikkinchi tomondan va orasidagi masofa maydoning tashqarisida qoʻyilgan boʻlsa, markazlashmagan choʻzilgan poʻlat-temir-beton (temir­-beton) elementlar ξ ≤ ξR boʻlganda quyidagi mustahkamlik shartlariga muvofiq berishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnNe≤γc( γb RSb sRscS′ssR′si S′si), (51)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, neytral oʻqning joylashish holati quyidagi shart orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(52)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli elementlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻrib chiqilayotgan konstruksiyada armaturalash elementi mavjud boʻlmagan holda (siqilgan listli va sterjenli armatura, choʻzilgan listli armaturani) ushbu SHNQning 51 hamda 52-formulalarda armaturalash elementlariga muvofiq keluvchi koʻndalang kesimning geometrik tavsiflarini nol ga teng etib qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli temir-beton (listli armatura mavjud boʻlmaganda) elementlar uchun mustahkamlik sharti (51-formula) quyidagicha boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(53)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, neytral oʻqning holati quyidagi shartlar orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(54)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ξ>ξR markazlashmagan choʻzilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlarining mustahkamlik hisobi x = ξRho deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-§. Markazlashgan choʻzilgan elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Markazlashgan choʻzilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar quyidagi mustahkamlik sharti orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnN≤γc( γsRs AssRsiSsi), (55)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli elementlar uchun Asi = bdsi .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Temir-beton (listli armatura mavjud boʻlmaganda) elementlar uchun (55) quyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnN≤γcγsRs As , (56)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Gidroelektrostansiyalar, gidroakumulyatsiyalovchi elektrostansiyalar va boshqa inshootlarga suv olib kirish uchun qoʻllaniladigan, hisobiy kesimlaridagi chegaraviy holatlari zoʻriqish orqali ifodalanadigan poʻlat-temir-beton elementlar (turbinali suv oʻtkazgichlar,turbinali bloklar, zatvorli kameralar) hisobiy kesimlardagi zoʻriqishlar epyurasini aniqlashda quyidagi shartlarni inobatga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnσs≤γcγsRs, (57)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnσsi≤γcγsRsi, (58)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σs va σsi sterjenli armatura va qoplamadagi choʻzuvchi zoʻriqishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-§. Elementning boʻylama oʻqiga qiya boʻlgan kesimlarning koʻndalang kuch va eguvchi moment taʼsiriga boʻlgan kesimlar mustahkamligi hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Koʻndalang kuch taʼsiriga boʻlgan hisoblarda quyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnQ≤0,25γcγb7Rbho, (59)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda: b-kesimdagi elementning minimal kengligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Elementning koʻndalang kuch taʼsiriga boʻlgan hisoblarida koʻndalang oʻqiga ogʻma va kesimlarning mustahkamlikka boʻlgan hisoblarini quyidagi shartlar bajarilgandagina yoʻq qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plitali konstruksiyalar uchun fazoda ishlashi va qattiq asosda joylashgan konstruksiyalar uchun (bosimli devorlar, vertikal konsollar bundan mustasno):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnQ≤γcγb7γjRbtτbho, (60)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qolgan boshqa konstruksiyalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnQ≤γcγb7γjQb, (61)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qb — betonning ogʻma kesimida siquvchi maydoniga taʼsir qiluvchi koʻndalang zoʻriqish quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qb = φ2φ3γjRbtτbhotgβ, (62)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ2 = 0,5+2ξ,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ3 = 1,0 — kesim balandligi h<0,6 m boʻlgan elementlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ3 = 0,83 — kesim balandligi h ≥0,6 m boʻlgan elementlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γj koʻndalang kuchlar amal qilish maydonidagi qurilish choklarining taʼsirini hisobga oluvchi qiymat boʻlib, mazkur qiymat quyidagi 22-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jadvalda qabul qilingan ifodalar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ljsiqilgan maydonidagi ogʻma kesim oxiridan oʻtuvchi chok boʻyicha kesim va normal kesim oralaridagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hj chok boʻyicha kesim balandligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesimning siqilgan maydoni nisbiy balandligi ξ quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
egiluvchi elementlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(63)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
markazlashmagan siqilgan (barcha hollar uchun) va markazlashmagan choʻzilgan katta ekssentrisitetli elementlar uchun quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(64)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“musbat” va “manfiy” ishoralar muvofiq ravishda markazlashmagan siqilgan hamda markazlashmagan choʻzilgan elementlar uchun qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kichik ekssentrisitetli markazlashmagan choʻzilgan elementlar uchun Qb = 0 deb olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(65)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementning ogʻma kesimi va boʻylama oʻqi orasidagi burchak β quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biroq, aniqlangan koʻrsatkich 1,5 dan katta va 0,5 dan kichik boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(66)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61-shartdagi Qb koʻndalang zoʻriqish quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biroq, Qb1 = φsφ3(1n)γjRbtτbho tenglikdan ortiq boʻlmasligi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(67)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φs boʻylama armaturaning taʼsirini hisobga oluvchi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi qiymat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(68)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biroq, aniqlangan koʻrsatkich 2,0 dan katta boʻlmasligi lozim,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φn boʻylama kuchlar taʼsirini hisobga oluvchi (qarshi bosimni hisobga olganda) va quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanuvchi qiymat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻylama siqiluvchi kuchlar amal qilganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(69)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biroq, aniqlangan koʻrsatkich 0,5 dan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama choʻziluvchi kuchlar amal qilganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(70)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biroq, absolyut miqdori boʻyicha 0,8 dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c — tayanchdan hisoblaganda ogʻma kesimni elementning boʻylama oʻqiga boʻlgan proyeksiyasi uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu SHNQning 65 va 67-formulalarida va Q mos ravishda siqilgan maydonning ogʻma kesimining oxiridan oʻtuvchi normal kesimdagi siqilgan moment va koʻndalang kuch.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementning umumiy holatida qiymati qatorini aniqlash va Qb1 66-formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementga toʻplangan kuchlar taʼsir koʻrsatganda, qiymati tayanchdan kuchlar qoʻyilgan nuqtagacha boʻlgan masofaga teng deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementga q1 taqsimlanuvchi yuklar taʼsir etganda, quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(71)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mzakur SHNQning 61-shartini oʻng tomonga Qb oʻrniga Qb1 qoʻyilganda qanoatlanmaydigan boʻlsa, ogʻma kesimlar qatori belgilanishi hamda ular uchun M va Q qiymatlarini 67-formula orqali hamda Qb2 aniqlanishi va Qb= Qb2 boʻlganda 61-shart boʻyicha tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar 61-shartning oʻng tomoniga koʻndalang zoʻriqishlardan biri qoʻyilganda Qb1 yoki Qb2 shart qanoatlantirilsa, koʻndalang armatura hisobi amalga oshirilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Doimiy oʻzgarmas balandlikka ega elementlarning ogʻma kesimlaridagi koʻndalang armatura hisoblari quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γlcγnQ1≤γc( ΣγsRswAsw+ΣγsRswAs,incsinα+γb7Qb), (72)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q1 ogʻma kesimdan bir tomonga joylashgan tashqi yuklardan boʻladigan barcha koʻndalang kuchlar teng taʼsir etuvchisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΣγsRswAsw, ogʻma kesimni kesib oʻtuvchi,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΣγsRswAs,incsinα — muvofiq ravishdagi halqasimon mahkamlagich va egilgan sterjenlar tomonidan qabul qilinuvchi koʻndalang zoʻriqishlar yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Α — egilgan sterjenlarning ogʻma kesimdagi element boʻylama oʻqiga boʻlgan ogʻma burchagi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar tashqi yuk ushbu SHNQning 5-a-chizmasida keltirilganidek element tomonga taʼsir koʻrsatadigan boʻlsa, hisobiy koʻndalang kuch quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q1 = Q - Qg + Vcosβ, (73)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q — tayanch kesimdagi koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qg elementning boʻylama oʻqiga ogʻma kesim preksiya uzunligi chegarasida taʼsir etuvchi tashqi yukning teng taʼsir etuvchisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V — ogʻma kesimga taʼsir koʻrsatuvchi, α2b =1,0. va pyuzometrik bosimning chiziqli taqsimlanishi kabi aniqlanuvchi qarshi bosim kuchi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-chizma. Koʻndalang kuch taʼsiriga nisbatan mustahkamligini hisoblashda temir-beton elementi boʻylama oʻqiga ogʻma kesimdagi zoʻriqishlar cxemasi
a) yuk element tomoniga taʼsir qiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) yuk elementdan boshqa tomonga taʼsir qiladi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi yuk ushbu SHNQning 5-b-chizmasida keltirilganidek element tomonga qarab taʼsir koʻrsatsa, bunda Qg 73 formulada hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Mazkur SHNQning 61-sharti Qb = Qb1 va Qb= Qb2 boʻlganda bajarilmasa, mahkamlangan xalqalar bilan armaturalangan elementlar hisobi eng xavfli ogʻma kesim boʻyicha quyidagi shartlar asosida bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(74) (75)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qsw eng xavfli ogʻma kesimdagi mahkamlangan halqalar orqali qabul qilinuvchi koʻndalang zoʻriqish boʻlib, quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(76)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qsw ogʻma kesim chegaralarida element uzunlik birligi uchun maxkamlangan xalqalar zoʻriqishi boʻlib, quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(77)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S — mahkamlangan halqalar qadami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementlar hisobida mazkur SHNqning 74 va 75-shartlari bajarilishidan hosil boʻlgan eng kam mahkamlangan halqalar soni qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Koʻndalang sterjenlar (xomutlar) orasidagi, oldingi egilishning oxiri va keyingi egilishning boshlanishi orasidagi masofa hamda keyingi egilishning boshlanishi, shuningdek tayanch va tayanchga eng yaqin boʻlgan egilishning oxiri oʻrtasida quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan kattalikdan Smax oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(78)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Elementlarni koʻndalang kuch taʼsiriga kesimning oʻzgaruvchan balandligi boʻyicha hisoblash quyidagicha amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar element qirrasidan biri gorizontal yoki vertikal, ikkinchisi esa qiya boʻlsa, bunda element oʻqi mos ravishda gorizontal yoki vertikal deb qabul qilinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qiya kesimning ishlaydigan qismining element oʻqiga oʻtkazilgan normalga proyeksiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ogʻma holdagi siqilgan yonqirrali element uchun siqilgan maydonini ogʻma kesim oxirida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ogʻma holdagi choʻzilgan yonqirrali element uchun choʻzilgan maydonini ogʻma kesim boshlanishida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elementning ikkala yogʻi ogʻma boʻlsa, element oʻqidan bir xil uzoqlikda joylashgan nuqtalarning geometrik oʻrnini element oʻqi deb olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesimning ishchi balandligi sifatida qiya kesimning ishchi qismining element oʻqiga normal proyeksiyasi qabul qilib.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Elementning boʻylama oʻqiga qiya kesimlarini hisoblashda eguvchi moment taʼsirida kesimlarni koʻndalang kuchlar taʼsirida mustahkamlikka tekshirilishi, shuningdek boʻylama choʻzilgan armatura yuzasining oʻzgarish nuqtalari (armaturaning nazariy uzilish nuqtalari yoki uning diametri oʻzgarishi) va element koʻndalang kesimining keskin oʻzgarishi joylaridan oʻtuvchi kesimlar uchun mazkur SHNQning 79-formulasi boʻyicha amalga oshirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-chizma. Qirralari qiya boʻlgan temir-beton elementning koʻndalang kuch taʼsiriga nisbatan mustahkamligini hisoblashda uning boʻylama oʻqiga nisbatan qiya kesimda zoʻriqish sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) qiya qirra siqilgan; b) qiya qirra choʻzilgan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(79)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M — siqilgan maydonda teng taʼsir etuvchi kuchlar qoʻyilgan nuqtadan oʻtuvchi va momentning taʼsir tekisligiga perpendikulyar boʻlgan oʻqqa nisbatan qiya kesimdan bir tomonlama joylashgan tashqi kuchlar momenti (qarshi bosimni hisobga olgan holda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, oʻqqa nisbatan momentlar yigʻindisi, kuchlanishdan muvofiq ravishda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻylama armaturada, qiya kesimning choʻzilgan zonasini kesib oʻtuvchi egilgan sterjenlar va mahkamlangan halqalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻqqa nisbatan egilgan sterjenlar va mahkamlagichlar hamda boʻylama armaturalardagi zoʻriqishlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qiya kesim eguvchi moment ishorasining oʻzgarish zonasida joylashgan boʻlsa, egilishga tekshirish ikki tomonida joylashgan qiya kesimning boʻylama armatura bilan kesishish nuqtalariga nisbatan oʻtkazilishi, bunda qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qiya kesimdagi siqilgan maydon balandligi elementning boʻylama oʻqiga oʻtkazilgan normal boʻyicha ushbu SHNQning 113 115-bandlari talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Elementlar kesimlari balandligi oʻzgarmas yoki tekis oʻzgaruvchan boʻlsa, ogʻma kesimi mustahkamligini eguvchi moment taʼsiriga boʻlgan hisoblarni bajarmaslikka yoʻl qoʻyiladi, agar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
butun boʻylama armatura tayanchga yoki elementning oxiriga oʻrnatilsa va yetarli darajada ankerlangan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fazoviy ishlovchi plitali konstruksiyalar boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
element uzunligi boʻyicha uziluvchi boʻylama egilgan sterjenlar, hisoblar boʻyicha talab etilmaydigan normal kesimdan quyidagi formula orqali aniqlanuvchi lg va undan ortiq uzunlikda oʻrnatiladigan boʻlsa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(80)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q — sterjenning nazariy uzilish nuqtasidan oʻtuvchi normal kesimdagi koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
As,inc ,α — uzunligi lg boʻlgan qism chegarasida joylashgan sterjenlarning kesim yuzasi va egilish burchagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — uziluvchi sterjen diametri, sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qs xomutlardagi elementning uzunlik birligiga taʼsir etuvchi kuch uzunligi lg boʻyicha quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(81)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qayishqoq asosdagi konstruksiyalarda (tirgak devorlar bundan mustasno) quyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(82)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-chizma. Temir-beton elementning mustahkamligini eguvchi moment taʼsiriga hisoblashda uning boʻylama oʻqiga qiya boʻlgan kesimdagi kuchlanishlar sxemasi
a) element tayanchga mahkamlangan; b) erkin tayanchli element
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Xomutlar bilan armaturalangan oʻzgarmas balandlikdagi egiluvchi va markazlashmagan elementlarni hisoblash SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Konsol uzunligining hisobi tayanch kesimidagi h balandligiga teng yoki undan kichik (qisqa konsol) boʻlsa, SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Chegaraviy holatlarining boshlanishi betondagi zoʻriqishlar orqali ifodalanadigan temir-beton elementlar quyidagi shartlar bilan hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(83)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kx; ky; kz — elementni armaturalash sxemasi va armatura ishining siljishga taʼsirini hisobga oluvchi qiymatlar (nagel effekti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
μx; μy; μz — oʻqlarga mos ravishda perpendikulyar kesimlarning armaturalash qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kx,ky va kz — qiymatlar amaliy tajriba orqali aniqlanadi. Bu qiymatlarni mazkur SHNQning 4-ilovasi grafiklari boʻyicha armatura diametri va σmt zoʻriqish trayektoriyasi αx, αyva αz ogʻish burchaklarining x,y va z oʻqlariga nisbatan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
αi<20° boʻlganda ki=1,0 etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asosiy choʻziluvchanzoʻriqishlar ikki oʻzaro tik boʻlgan yoʻnalishlar boʻyicha (ortogonal tyrlar bilan armaturalash) yoki σmt zoʻriqishlar trayektoriyasi boʻylab bir tomonga yoʻnaltirilgan sterjenlar orqali qabul qilinadigan holatlarda mazkur SHNQning 83-shartiga quyidagilar qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻrlar bilan armaturalashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
μz= 0 ; kx= 0 ,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σmt vektorga parallel boʻlgan sterjenlar orqali armaturalashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
μz= μy= 0 ; kz= ky= 0 ; kx= 1,0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Chegaraviy holatlari kuchlanishlar orqali ifodalanadigan toʻgʻri toʻrtburchak kesimli massiv temir-beton elementlarini loyihalashda, boʻylama kesimlarning mustahkamligini neytral oʻq darajasida va betondagi ikkilamchi (elementning choʻzilgan zonasida yoriqlar hosil boʻlgandan keyin) zoʻriqishlar taʼsirini boʻylama qurilish choklari darajasida quyidagi shartlarga asosan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
neytral oʻq darajasida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(84)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻylama qurilish choki darajasida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(85) (86)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σsw — xomutlardagi neytral oʻq darajasidagi choʻziluvchan zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σsw,j;τsw,j — boʻylama qurilish choki darajasidagi mahkamlangan xomutlardagi muvofiq ravishdagi choʻziluvchi va urinma zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kR(Rsw,Rb) — xomutlarni nagel bilan ishlashda ularning qirqimga mustahkamlik mezoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kR(Rsw,Rb) — mezonlar tajriba orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III va IV sinf gidrotexnika inshootlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(87)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementning neytral oʻqi darajasidagi xomutlardagi choʻziluvchi zoʻriqishlar quyidagi 88-formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(88)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ′t — betondagi neytral oʻq darajasidagi maksimal ikkilamchi choʻzuvchi zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — element kesimi kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — elementning koʻndalang kesimidagi xomutlarning sterjenlari soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dsw; S — sterjenlar diametri va xomutlar qadami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama va qurilish choki darajasidagi xomutlarda boʻlgan choʻziluvchi zoʻriqishlar quyidagi 89-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(89)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ′t,j — Boʻylama va qurilish choki darajasida betondagi maksimal ikkilamchi koʻndalang choʻziluvchi zoʻriqish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama qurilish choki sathidagi xomutlarda boʻladigan urinma zoʻriqishlar quyidagi 90-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(90)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τj — boʻylama qurilish choki sathidagi urinma zoʻriqishlarning oʻrtacha qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rsht,,j — normal choʻziluvchi zoʻriqishlar σ′t,j mavjud boʻlganda boʻylama qurilish chokining qirqimga mustahkamligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Τj qiymati quyidagi 91-formula orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τj = 0,5(τ⁰j+ τ′j) , (91)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τ⁰j va τ′j — elementning choʻzilgan qismida yoriqlar paydo boʻlishigacha va ular paydo boʻlgandan keyingi boʻylama qurilish choki sathidagi urinma zoʻriqishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama qurilish chokining qirqilishga boʻlgan mustahkamligi quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlov berilmagan choklar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(92)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlov berilgan choklar uchun (sement plyonkasini olib tashlash, shtrablar moslamasi) (93)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama qurilish choki darajasida, normal yoriqlar paydo boʻlguncha, betondagi urinma zoʻriqishlar quyidagi 94-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(94)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sj — qurilish choki bilan cheklangan koʻndalang kesim qismining statik momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementdagi σ′t,;σ′t,j;τ′j — ikkilamchi zoʻriqishlar M eguvchi moment va Q qirquvchi kuch taʼsirlari ostida yorilgan elementlar hisoblaridan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-§. Temir-beton elementlari chidamliligini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Elementning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlar chidamliligi quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siqilgan beton uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(95)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan armaturalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(96)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σc va σs — betondagi siquvchi zoʻriqishlar va armaturadagi choʻzuvchi zoʻriqishlar maksimal qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γbb7γb12,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilgan armatura chidamlilikka hisoblanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Yoriqbardosh elementlarda betondagi σc zoʻriqish va σs armaturadagi zoʻriqishlarni maksimal eguvchi moment maydonida keltirilgan kesimlar boʻyicha qayishqoq jism uchun ushbu SHNQning 49-bandi talablarini inobatga olgan holda hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoriqbardosh boʻlmagan elementlarda keltirilgan kesimlar maydoni va qarshilik momenti betonning choʻzilgan maydonini hisobga olmagan holda hamda armaturadagi zoʻriqish ushbu SHNQning 140-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Element boʻylama oʻqiga ogʻma kesimlar chidamliligi quyidagi shartlar orqali bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(97)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σmt — betondagi asosiy choʻziluvchi zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γbb5γb7γb12γb13
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betondagi asosiy choʻziluvchi zoʻriqishlar miqdori ushbu SHNQning 107-bandidagi talablarni hisobga olgan holda 32-formula orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli parallel choʻzilgan va siqilgan yoqli sterjenli elementlar uchun asosiy choʻziluvchi zoʻriqishlar aniqlanishida σy=0 etib qabul qilinishi, σx va τxy zoʻriqishlar quyidagi formulalar yordamida aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(98)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(99)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ared va Ired — keltirilgan kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan inersiyasi maydoni va momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sred — urinma zoʻriqish aniqlanishi darajadagi oʻqdan bir tomonda yotuvchi, keltirilgan kesim qismining statik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
y — keltirilgan kesim ogʻirlik markazidan urinma zoʻriqishlar aniqlanish darajadagi chiziqgacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — urinma zoʻriqishlar aniqlanish darajadagi kesim kengligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementlar uchun mazkur SHNQning 98-formulasidagi “musbat” markazlashmagan choʻzilgan, “manfiy” markazlashmagan siqilgan ishoralari qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Keltirilgan kesimning geometrik parametrlari ushbu SHNQning 49-bandi talablarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesim balandliklari oʻzgaruvchan boʻlgan elementlar uchun τxy urinma zoʻriqishlar mazkur SHNQning 107-bandi talablarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar ushbu SHNQning 97-formulasi shartlari bajarilmasa, choʻzuvchi zoʻriqishlar teng taʼsir etuvchi koʻndalang armaturaga oʻtkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalari elementlarini yoriqlar paydo boʻlishi va ochilishi hamda deformatsiyalar boʻyicha hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Beton va temir-beton elementlarini yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Beton va temir-beton elementlarida yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha hisoblar quyidagi hollarda bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foydalanish shartlari boʻyicha yoriqlar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydigan hollarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqlar paydo boʻlish maydonlarini koʻrsatish uchun statik jihatdan aniqlanib boʻlmaydigan sterjenli va yaxlit konstruksiyalarni ushbu SHNQning 90 va 91-bandlariga muvofiq hisoblashda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirish normalarida maxsus shartlar mavjud boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoriqlar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydigan konstruksiyalar qatoriga quyidagilar kiritilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻzgaruvchan suv sathi maydonida boʻluvchi va davriy ravishdagi muzlash va erish taʼsirida boʻlgan, zaruriy himoya qilinishi mumkin boʻlmagan bosimli va bosimsiz elementlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv yoki texnologik tadbirlar orqali konstruksiyalarga qoʻyiluvchi suv oʻtkazmaslik talablari bajarilishini taʼminlash mumkin boʻlmagan konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tuproqqa urib yoki tebranish orqali tuproqqa tushiriladigan qirgʻoq boʻyi elementlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoziqlar va qoziq-qobiqlar, qirgʻoq boʻyining yuza elementlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Boʻylama oʻqiga nisbatan normal yoriqlarni paydo boʻlishi boʻyicha sterjenli temir-beton elementlarini hisoblash quyidagicha amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
markazlashgan choʻzilgan elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(100)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

egiluvchi elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(101)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
markazlashmagan siqilgan elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(102)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
markazlashmagan choʻzilgan elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(103)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNqning 103-formulasi boʻyicha hisoblarda quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— koʻndalang kesimli markazlashgan choʻziluvchi element uchun boʻlgani kabi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— koʻndalang kesimli egiluvchi element uchun boʻlgani kabi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Chegaraviy holatlari zoʻriqishlar orqali ifodalanuvchi boʻylama oʻqiga normal koʻndalang kesim beton elementlarida yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha boʻlgan hisoblarni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qabul qilgan holda ushbu SHNQning 24 va 28-formulalari boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Asosiy choʻzuvchi zoʻriqishlar boʻyicha yoriqlar paydo boʻlish hisoblari quyidagicha baholashlar uchun bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sterjenli beton va temir-beton konstruksiyalari boʻylama oʻqiga ogʻma boʻlgan kesimlar yoriqbardoshliligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chegaraviy holatlarini zoʻriqishlar orqali ifodalash mumkin boʻlgan hajmli beton va temir-beton konstruksiyalarning yoriqbardoshliligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻp qayta takrorlanuvchi yuklarni taʼsiri ostidagi beton va temir-beton konstruksiyasining yoriqbardoshliligini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha bajariladigan hisoblar quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(104)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— beton elementlarini hisoblashlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— temir-beton elementlarini hisoblashlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— koʻp qayta takrorlanuvchi yuklar taʼsiri ostidagi beton elementlarini hisoblashlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— koʻp qayta takrorlanuvchi yuklarda taʼsiri ostidagi temir-beton elementlarini hisoblashlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementlarning zoʻriqish holatlari ushbu SHNQning 107-bandi talablariga muvofiq aniqlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu SHNQning 104-formulasi shartlarini tekshirish quyidagi joylarda amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesim bosh markaziy inersiya oʻqlari bilan kesishish nuqtalarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tavrli va qoʻshtavrli elementlar uchun qutichasimon kesimlar, shuningdek siqilgan tokchalarni devorga tutashganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton konstruksiyalar uchun, temir-beton konstruksiyalar uchun γb10 qiymatlarini aniqlashda, choʻzilgan maydon balandligi ht bosh choʻzuvchi zoʻriqishlar tekisligidagi zoʻriqishlar epyurasi boʻyicha joylashgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb8 qiymat yoriqbardoshliligi tekshirilayotgan elementning armaturalanish sxemasiga bogʻliq ravishda aniqlanishi lozim (bir qatorli yoki koʻp qatorli, dispers yoki odatiy).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Temir-beton elementlarini yoriqlarni ochilishi boʻyicha hisoblari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Yoriqbardosh boʻlmagan sterjenli elementlarda boʻylama oʻqqa normal boʻlgan yoriqlarni ochilishi boʻyicha hisoblar quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(105)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ac r — yoriqlarni ochilishining hisobiy kengligi, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δcr — ushbu SHNQning 141-bandi boʻyicha aniqlanuvchi yoriqlarning yoʻl qoʻyilgan ochilish kengligi, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(106)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Yoriqlarni ochilish kengligi quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
δ — quyidagi elementlar uchun teng qilib olinuvchi qiymat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

egiluvchi va markazlashmagan ciqilgan

yuklarni vaqtincha taʼsirini hisobga olishda.

1,0

1,2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φl — quyidagilarga teng etib qabul qilinuvchi qiymat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

yuklarni vaqtincha taʼsirini hisobga olishda

1,0

 

Fl / F< 2/3 boʻlganda

1,0

 

Fl  F> 2/3  blganda

1,3

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fc va Fl — muvofiq ravishda toʻliq yuklar taʼsiri va doimiy (doimiy, davomiy, qisqa muddatli) hamda davomiy yuklar taʼsiridan (eguvchi moment, normal kuch) eng koʻp birlashgan zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning havoli — quruq holatidagi koʻp qayta takrorlanuvchi yuklarni hisobga olishda 2-ρs,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda, ρs — aylana davrning assimetriya qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning suvga toʻyimliligi holatida 0,9
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
η — armaturalar koʻrinishiga qarab quyidagilarga qiymatlarga teng qilib olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

davriy kesimli sterjenli

1,0

 

silliq sterjenli

1,4

 

davriy provolkali profil

1,2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σs — choʻzilgan maydon kesimidagi betonning qarshiligini hisobga olmagan holda ushbu SHNQning 140-bandiga muvofiq aniqlanuvchi choʻzilgan armaturadagi zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 95 va 96-bandlariga muvofiq suvning filtrlanish bosimini hisobga olgan holda, choʻzilgan armaturadagi zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σs,bg — betonni ishishi tufayli armaturada sodir boʻladigan boshlangʻich choʻzuvchi zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvda turadigan konstruksiyalar uchun σs,bg=20 MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzoq vaqt hamda qurilish jarayonidagi quriydigan konstruksiyalar uchun σs,bg= 0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
μ — kesimning armaturalash qiymati μ = As/ (bho), biroq 0,02 dan koʻp boʻlmasligi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — sterjenli armatura diametri, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sterjenlarning turli xil diametrallarida quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda, n — bir xil diametrdagi sterjenlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Yoriqlarni ochilish kengligini hisoblashdagi armaturada mavjud zoʻriqishlar quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(107)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
egiluvchi elementlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
markazlashgan choʻzilgan elementlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (108)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(109)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
katta ekssentrisitetlar mavjud boʻlganda markazlashmagan choʻzilgan va markazlashmagan siqilgan elementlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kichik ekssentrisitetlar mavjud boʻlganda markazlashmagan choʻzilgan elementlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S-armatura uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(110)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S′ — armatura uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(111)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 107-formulasidagi “musbat” ishora markazlashmagan choʻzilishda, “manfiy” ishora markazlashmagan siqilishda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu SHNQning 107 va 109-formulalarda z (ichki juft kuchlar yelkasi) kesimlarni hisobiy yuklari mustahkamligi hisoblari natijalari boʻyicha qabul qilinishiga lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Bosimli yaxlit konstruksiyalar uchun yoriqlar ochilish kengligi Δcr korroziyaga chidamliligi shartlari, armaturaning saqlanishi va muzlash-erish jarayonlarini taʼsiri boʻyicha ushbu SHNQning 23, 24 va 25-jadvallarida keltirilgan miqdorlardan ortiq boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II — IV sinf gidrotexnika inshootlari uchun yoriqlarning ochilish kengligi jadvallardan olingan Δcr, mm, qiymatlarini 1,3; 1,6; 2,0 ga teng muvofiq ravishdagi qiymatlarga koʻpaytirish orqali aniqlanishi, bunda yoriqlarning ochilish kengligi 0,5 mm dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 23, 24, 25-jadvallarida keltirilgan Δcr qiymatlari, A-1, A-P, A-Sh, Vr-1 sinf armaturalari qoʻllanilishini hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boshqa sinf armaturalari qoʻllashda yoriqlar ochilishi chegaraviy kengligi SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq, biroq yuqorida keltirilgan jadvallar boʻyicha qabul qilingan miqdorlardan ortiq boʻlmagan xolda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv muhitining 1 mgeq/L dan kam boʻlgan bikarbonat ishqorligida yoki Cl va SO4 ionlarining jaʼmi 1000 mg/L konsentratsiyasidan katta boʻlgan qiymatida Δcr ikki marta kamaytirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv muhitining bikarbonatli ishqoriyligining oʻrtacha yillik qiymatlarining 0,25 mgeq/Ldan kam boʻlgan miqdorlarida hamda himoya qilish tadbirlari mavjud boʻlmaganida bosimli konstruksiyalarni yorilishlarga bardoshli etib loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya qilish tadbirlaridan foydalanishda Δcr qiymat mahsus izlanishlar asosida oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Armaturaning 40 mm va undan ortiq diametrlarida Δcr qiymatni 25 foizga koʻpaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Suvning gidrokar-bonat

ishqoriyligi,

W,mg eq/L

S/S betonining N bosim ostidagi maksimal qiymati,m

I sinf inshootlaridagi korroziyaga chidamlilik shartlari byicha yoriqlar ochilishining Δcr, mm, yl qoʻyiluvchi kengligi

10

50

200

0,25 gacha

0,50

0,48

0,45

Yl qoʻyilmaydi

0,4

0,55

0,50

0,45

0,05

0,4

0,48

0,45

0,42

0,10

0,8

0,63

0,48

0,52

0,05

0,8

0,59

0,55

0,50

0,10

0,8

0,56

0,52

0,48

0,15

0,8

0,54

0,50

0,46

0,20

0,8

0,52

0,49

0,45

0,25

0,8

0,50

0,47

0,44

0,35

0,8

0,48

0,45

0,43

0,50

1,6

0,70

0,69

0,64

0,05

1,6

0,70

0,66

0,62

0,10

1,6

0,68

0,64

0,60

0,15

1,6

0,66

0,62

0,58

0,20

1,6

0,64

0,60

0,57

0,25

1,6

0,62

0,58

0,55

0,35

1,6

0,60

0,56

0,53

0,50

2,4

0,70

0,70

0,70

0,05

2,4

0,70

0,70

0,69

0,10

2,4

0,70

0,70

0,66

0,15

2,4

0,70

0,66

0,62

0,25

2,4

0,68

0,64

0,60

0,35

2,4

0,66

0,62

0,59

0,50

3,2 va undan katta

Yoʻl qoʻyiladi

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Muhitning konstruksiyaga koʻrsatadigan taʼsiri shart-sharoitlari

Bosim gradiyenti

I

Armaturaning saqlanish shartlari byicha 1 sinf inshootlarida ionlarning jami konsentratsiyasi suv muhitida blgandagi yoriqlar ochilishining yl qoʻyiluvchi kengligi Δcr, mm.

50 dan kam

100

200

400-1000

Doimiy ravishda suvga toʻyinish

5 gacha

50

300

0,50

0,45

0,40

0,40

0,35

0,30

0,35

0,30

0,25

0,30

0,25

0,20

Davriy tyinganlikdagi davrlar soni yiliga:

100 dan kam

5 gacha

0,30

0,25

0,20

0,15

50

0,30

0,20

0,15

0,10

300

0,30

0,20

0,10

0,05

200-100

Do 5

0,25

0,20

0,15

0,10

50

0,20

0,15

0,10

0,05

300

0,20

0,10

0,10

0,05

Kapillyarli srilish tomchi, sachrashlar

0,20

0,15

0,10

0,05

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Muzlash davrlarining hisobiy

coni

Sovuqqa bardoshlilik boʻyicha

beton markasi

Muzlash va erish shartlari byyicha 1 sinf inshootlaridagi yoriqlar ochilishining yl qoʻyiluvchi kengligi Δcr,mm

chuchuk suvdagi muzning qotib yopishgan maydonida, havoning harorati ostida, oc

havoda, suvning kapillyarli ktarilish maydonida, havoning harorati ostida, oc

-9

±4

-19

±5

-30

±5

-9

±4

-19

±5

-30

±5

50

F 50

0,05

0

0

0,15

0,10

0

F 100

0,10

0,05

0

0,20

0,15

0,10

F 200

0,20

0,15

0,05

0,30

,025

0,15

F 300

0,30

0,25

0,15

0,40

0,30

0,20

F 400

0,30

0,30

0,20

0,50

0,40

0,25

100

F 50

0

0

0

0

0

0

F 100

0,05

0

0

0,15

0,10

0

F 200

0,15

0,10

0,05

0,25

0,15

0,10

F 300

0,25

0,20

0,10

0,35

0,25

0,15

F 400

0,30

0,25

0,15

0,40

0,30

0,20

200

F 50

0

0

0

0

0

0

F 100

0

0

0

0

0

0

F 200

0,10

0,05

0

0,20

0,10

0,05

F 300

0,20

0,10

0,05

0,30

0,20

0,10

F 400

0,30

0,15

0,10

0,35

0,25

0,15

300

F 50

0

0

0

0

0

0

F 100

0

0

0

0

0

0

F 200

0,05

0

0

0,15

0,05

0

F 300

0,15

0,05

0

0,25

0,10

0,05

F 400

0,25

0,10

0,05

0,30

0,20

0,10

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Temir-beton konstruksiyalari elementlarini deformatsiyalar boʻyicha hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Temir-beton konstruksiyalar deformatsiyalari, shuningdek statik jihatdan aniqlab boʻlmaydigan konstruksiyalar elementlaridagi zoʻriqishlar betonning yoriqlari va qayishqoq xususiyatlarini hisobga olgan holda, qurilish mexanikasi uslublari orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Murakkab, statik jihatdan aniqlab boʻlmaydigan konstruksiyalarda siljishlarni materiallar qarshiligi formulalari boʻyicha aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Yuklarni qisqa vaqt taʼsirida egiluvchi, markazlashmagan siqilgan va markazlashmagan choʻzilgan elementlarni quyidagi formulalar orqali aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(112)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqbardosh boʻlgan elementlar yoki ular qismlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(113)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqbardosh boʻlmagan elementlar yoki ular qismlari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda, v — Puasson qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Egiluvchi elementlar yoriqbardosh boʻlmagan toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimli qismlarining qattiqligini aniqlashda ushbu SHNQning 5-ilovasida keltirilgan bogʻliqliklar va nomogrammadan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Qisqa muddatli va uzoq muddatli yuklarning bir vaqtning oʻzida taʼsir etishida, egiluvchi, markazlashmagan siqilgan va markazlashmagan choʻzilgan elementlar qattiqligi quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(114)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqbardosh elementlar yoki ular qismlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqbardosh boʻlmagan elementlar yoki ular qismlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(115)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
C — davomiy taʼsir etuvchi yuklardan boʻladigan umumlashgan zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V — qisqa vaqt taʼsir etuvchi yuklardan boʻladigan umumlashgan zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
δ — qattiqlikni pasayishi qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilgan maydonda tokchali tavrli kesimlar uchun δ=1,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan maydonda δ=2,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻgʻri burchakli, ikki tavrli, qutichasimon va boshqa berk kesimlarda δ=2,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalari elementlarini harorat va namlik taʼsirlariga hisoblash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Harorat taʼsirlarini hisobga olish quyidagi hollarda amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton konstruksiyalarning mustahkamligini ushbu SHNQning 102-bandiga muvofiq hisoblashda,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqlar paydo boʻlishi (yoʻl qoʻymaslik) xollari uchun xisoblashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalarning monolitligini buzilishi ular ishining statik sxemasini oʻzgartirib yuborishi, qoʻshimcha tashqi taʼsirlarni keltirib chiqarishi yoki qarshi bosimni oshishi, konstruksiyaning suv oʻtkazmasligi va uzoq muddatga chidamliligini pasayishiga olib kelishi mumkin boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
statik jihatdan aniqlab boʻlmaydigan temir-beton konstruksiyalarni hisoblashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
temir-beton konstruksiyalarda yoriqlar paydo boʻlishi (yoʻl qoʻymaslik) boʻyicha mazkur SHNQning 134-bandida keltirilgan xolatlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalarga harorat choklari va filtranishga qarshi zichlashtirishlar tayinlash uchun inshootlar elementlarining deformatsiyasini va siljishlarini aniqlashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
inshootni barpo etish va undan foydalanish shartlari boʻyicha talab etiluvchi harorat rejimlarini tayinlanishida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻgʻri burchak boʻlmagan kesimli yupqa devorli (tavrli, halqasimon) tuproq bilan tutashuvchi temir-beton elementlarini hisoblashda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyalarning erkin harakati taʼminlangan boʻlsa, yupqa devorli konstruksiyalarni hisoblashda harorat taʼsirlarini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnik-iqtisodiy asoslangan holda harorat taʼsirlarini hisobga olish holatlari roʻyxati gidrotexnika inshootlarini loyihalash tajribalari asosida toʻldirilishiga (yoki qisqartirilishiga) yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Beton va temir-beton konstruksiyalarini hisoblashda foydalanish va qurilish davrlarida boʻladigan harorat taʼsirlari hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalarini hisoblashda hisobga olinuvchi harorat taʼsirlarining aniq roʻyxati, inshootlar koʻrinishlarini loyihalashda boʻlgan normalar hamda gidrotexnika inshootlarini loyihalash tajribasi asosida loyiha topshirigʻiga koʻra belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Gidrotexnika inshootlari, beton va temir-beton konstruksiyalarini harorat taʼsirlariga boʻlgan hisoblarida, tegishli asoslashlar bilan quyosh radiatsiyasining issiqlik taʼsirlarini hisobga olinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Beton va temir-beton konstruksiyalarini hisoblashda namlik taʼsirlarini hisobga olinishi, bu konstruksiyalardagi betonning kirishish yoki boʻrtishining ehtimolligiga bogʻliq ravishda asoslangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quyidagi hisoblarda betonning oʻtirishini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yaxlit konstruksiyalar hisoblarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv ostida joylashgan, suv bilan tutashib turuvchi yoki tuproq bilan koʻmilgan yupqa devorli konstruksiyalar hisoblarida, agar qurilish davrida betonning qurib qolishini oldini oluvchi chora-tadbirlar amalga oshirilgan boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Konstruksiyalarning harorat va namlik maydonlari qurilish fizikasi uslublari orqali hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Tashqi havo harorati va namligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va boshqa iqlimiy tavsiflar qurilish hududida olib borilgan meteorologik kuzatuvlar asosida qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday kuzatuvlar mavjud boʻlmaganda, zaruriy maʼlumotlar SHNQ 2.01.01-22 boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv havzalaridagi suv harorati maxsus hisoblar va aynan oʻxshashliklar asosida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. I sinf gidrotexnika inshootlari uchun betonning issiqlik-fizik tavsiflari maxsus izlanishlar asosida belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boshqa sinf inshootlari uchun va I sinf gidrotexnika inshootlarini loyihalashning dastlabki bosqichida betonning koʻrsatib oʻtilgan tavsiflari ushbu SHNQning 1-ilovasining 1 va 2-jadvallari boʻyicha qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Konstruksiyalarning issiqlik taʼsirida zoʻriqish holatlarini hisoblash uchun zarur boʻlgan betonning deformatsiya tavsiflari quyidagicha qabul qilinishiga lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoshi 180 d dan kam boʻlgan betonning boshlangʻich elastiklik moduli, MRa quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(116)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
χ-ushbu SHNQning 2-ilovasidagi 3-jadvali boʻyicha qabul qilingan oʻlchamsiz parametr;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — beton yoshi, d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180 d va undan katta yoshdagi betonning boshlangʻich elastiklik moduli mazkur SHNQning 32-bandiga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning siljuvchanligi tavsiflari mazkur SHNQning 1-ilovasidagi 4-jadvali boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarining I sinfi uchun betonning deformatsiya tavsiflari ishlab chiqarilayotgan beton tarkibli namunalar bilan izlanishlar oʻtkazish orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Beton va temir-beton konstruksiyalarining harorati tufayli yoriqlar paydo boʻlish (yoʻl qoʻymaslik) hisoblari quyidagi formulalar boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqlar paydo boʻlishini tekshirish va ularning oʻlchamlarini aniqlashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(117)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ustki yoriqlar paydo boʻlishi uchun ushbu SHNQning 117-formulasi shartidagi boʻlgan choʻzilish doirasi chegaralarida bajarilishi zarur, bunda uning chuqurligi yuzaga tik boʻlgan yoʻnalishda kamida 1,3dmax boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda, dmax -betondagi yirik toʻldiruvchining maksimal oʻlchami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(118)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chegaraviy holatlarning ikkinchi guruhi boʻyicha hisoblanuvchi konstruksiyalarda yoriqlar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligida quyidagi shart bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chegaraviy holatlarning birinchi guruhi boʻyicha hisoblanuvchi konstruksiyalarda yoriqlar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligida quyidagi shart qoniqtirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(119)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A(t) — mazkur SHNQning 154-bandiga muvofiq aniqlanuvchi, toʻliq va majburan boʻlgan harorat deformatsiyalaridan normal tekislikdagi yoriqlarning tortishish zoʻriqish ishi qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
- — betonning oʻqi buyicha choʻzilishga boʻlgan normativ va hisobiy qarshiligi boʻlib, ushbu SHNQning 28 va 29-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
η — betonning oʻqi boʻyicha choʻzilish normativ qarshiligining ishlab chiqariladigan oʻrta mustahkamlik oʻqi boʻyicha choʻzilishga oʻtish qiymati, ushbu bobning 155-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψ(t) — beton mustahkamligining t yoshiga bogʻliq oʻqli choʻzilishini hisobga oluvchi qiymat boʻlib, ushbu SHNQning 156-bandiga muvofiq qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Eb(t) — betonning elastiklik moduli boʻlib, ushbu SHNQning 152-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb6 — ish sharoitlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yaxlit inshootlar uchun — 1,15;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qolganlari uchun — 1,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. A(t) ish qiymati quyidagi formulalar orqali aniqlanishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir oʻqli choʻzilish va tekis zoʻriqish hollar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(120)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tekis deformatsiyalangan holat uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(121)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τ — amaldagi vaqt;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
to — betonning qotish vaqti,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T(τ) — betonning vaqt momentidagi harorati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α — betonning chiziqli kengayish harorati qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ε(τ) — betonning vaqt boʻyicha oʻzgaruvchi elastiklik moduli va siljishini hisobga olgan holda aniqlanuvchi deformatsiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v — Puasson qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ+(τ) — betondagi choʻzuvchi zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ(τ)> 0 boʻlgandaσ+(τ) = σ(τ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ(τ)≤ 0 boʻlganda,σ+(τ)= 0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda, σ(τ) — betonni vaqt mobaynida elastiklik moduli va siljishni oʻzgarishini hisobga olgan holda aniqlangan betondagi zoʻriqishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. η qiymat quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
η= (1 - u ∙ ϑ)-1, (122)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
u — betonning oʻrnatilgan mustahkamligi kafolatlanganligiga q bogʻliq qiymat boʻlib, quyidagilarga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
q= 0,95 boʻlganda 1,64;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
q= 0,90 boʻlganda 1,26;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
q= 0,85 boʻlganda 1,04.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ϑ-ishlab chiqarish tarkibli betonning mustahkamligining variatsiya qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarining I va II sinflari uchun ϑ qiymati ishlab chiqarish tarkibli betondan boʻlgan yirik oʻlchamli namunalarda izlanishlar oʻtkazish orqali oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boshqa sinf inshootlari uchun va I va II sinf gidrotexnika inshootlarini loyihalashning dastlabki bosqichida quyidagilarga teng qilib olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
q= 0,95 boʻlganda ϑ = 0,135;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
q = 0,90 boʻlganda ϑ = 0,173;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
q = 0,85 boʻlganda ϑ = 0,213.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. ψ(t) qiymat beton yoshiga bogʻliq ravishda qurilish davri uchun ushbu SHNQning 1-ilovasidagi 5-jadvali boʻyicha, foydalanish davri uchun 1,0 ga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarning I va II sinflari uchun ψ(t) qiymati ishlab chiqarish tarkibli katta oʻlchamli namunalar bilan izlanishlar oʻtkazish orqali aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Gidrotexnika inshootlarning I va II sinflari uchun texnik-iqtisodiy asoslash bilan, ularning III–IV sinflari uchun esa barcha hollarda harorat taʼsirlari sababli yoriqlar paydo boʻlishi (yoʻl qoʻymaslik) boʻyicha hisoblar quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ(t)≤γb6γb3εlimφ(t)Eb(t), (123)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ(t) t vaqt paytidagi haroratli zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
εlim — betonning chegaraviy choʻzilishi boʻlib, ushbu SHNQning 2-ilovasidagi 6-jadvali boʻyicha aniqlanishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ(t)εlim ni beton yoshiga bogʻliqligini hisobga oluvchi qiymat boʻlib, ushbu SHNQning 2-ilovasidagi 7-jadval boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb6 — ushbu SHNQning 153-bandiga keltirilgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γb3 — qiymatni aniqlashda ht blok orasidagi choʻziladigan kuchlanish epyurasining uchastka uzunligiga teng boʻladi deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 123-formulasi boʻyicha hisob-kitoblarda γb3 =1 ni ho≥100 sm boʻlganda yoki choʻziluvchan zoʻriqishlar epyurasi qismida nol gradiyentli zoʻriqish maydoni mavjud boʻlganda qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari”shaharsozlik normalariva qoidalariga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyalarning harorat taʼsirlariga hisob-kitob qilish uchun betonning xususiyatlari
Betonning issiqlik-fizik xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning issiqlik chiqarishi xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Syement turi

Syement markasi

Betonning issiqlik chiqarishi, kJ/kcal, betonning yoshidagi 1 kg sementga, d

3

7

28

90

Portlandsement

300

210/50

250/60

295/70

300/72

400

250/60

295/70

345/82

355/85

500

295/70

335/80

385/92

400/95

Putsolanli portlandsement, shlakoportlandsement

300

175/42

230/55

270/65

280/67

400

210/50

265/63

320/77

335/80

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Parametr χ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Beton aralashma-sining konusini, sm

Yirik toʻldiruvchining maksimal oʻlchami, mm

Siqilishga mustahkamligi boʻyicha betonning sinfida,  χ

V5

V7,5

V10

V12,5

V15

V17,5

V20

V22,5

V25

V27,5

VZ0

V35

V40

4 gacha

40

27

37

45

54

62

69

77

83

90

98

106

125

146

80

32

44

56

67

77

87

98

106

116

125

133

153

180

120

37

52

67

77

90

103

116

125

139

150

162

191

216

4 8

40

20

28

35

41

47

52

58

63

69

74

80

94

115

80

25

37

42

50

58

65

72

79

86

93

102

120

139

120

29

40

50

60

69

77

86

94

102

110

116

132

154

8 dan katta

40

12

15

19

23

26

30

35

38

42

46

50

62

74

80

15

19

24

29

33

37

42

47

52

56

60

72

86

120

17

24

29

35

40

45

50

55

60

65

69

83

98

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning yemirilish xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Yuklanish yoshi, d

Betonning siljuvchanlik birligi c(t,τ)105, MPa-1, yuklanish davomiyligi (t-τ), sutka

0

10

25

50

100

200

500

1000

1500

0,125

0

0,00

16,00

20,00

24,00

27,00

31,00

32,00

32,00

10

0

1,10

1,76

2,23

2,67

3,06

3,48

3,60

3,60

30

0

0,85

1,41

1,80

2,18

2,52

2,89

3,00

3,00

112

0

0,50

0,80

1,18

1,45

1,70

1,92

1,98

1,98

205

0

0,35

0,67

0,88

1,09

1,26

1,42

1,46

1,46

512

0

0,21

0,46

0,65

0,80

0,91

0,98

1,00

1,00

1500

0

0,21

0,46

0,65

0,80

0,91

0,98

1,00

1,00

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψ(t) qiymati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Siqilishga sinf boʻyicha betonning mustahkamlik yoshiga yetishi, d

Betonning yoshida qiymat ψ(t)

Sutka

Yil

3

7

14

28

45

90

180

360

1,5

2,0

2,5

3,0

3,5

4,0

180

0,31

0,47

0,62

0,78

0,85

0,93

1,00

1,07

1,12

1,18

1,23

1,27

1,32

1,37

360

0,29

0,44

0,59

0,72

0,80

0,86

0,93

1,00

1,05

1,10

1,15

1,19

1,23

1,27

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Betonning chegaraviy choʻzilishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Beton aralashmasi konusining choʻkindisi, sm

Yirik toʻldiruvchining maksimal oʻlchami, mm

Betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinifi, betonning chegaraviy choʻzilishi εlim∙105

V5

V7,5

V10

V12,5

V15

V17,5

V20

V22,5

V25

V27,5

VZ0

V35

V40

4 gacha

40

3,5

3,7

4,0

4,2

4,5

4,8

5,0

5,3

5,5

5,8

6,0

6,5

7,0

80

3,0

3,2

3,5

3,7

4,0

4,3

4,5

4,8

5,0

5,3

5,5

6,0

6,5

120

2,7

3,0

3,2

3,5

3,7

4,0

4,2

4,5

4,7

5,0

5,2

5,7

6,2

4-8

40

4,0

4,2

4,5

4,7

5,0

5,3

5,5

5,8

6,0

6,3

6,5

7,0

7,5

80

3,5

3,7

4,0

4,2

4,5

4,8

5,0

5,3

5,5

5,8

6,0

6,5

7,0

120

3,2

3,5

3,7

4,0

4,2

4,5

4,7

5,0

5,2

5,5

5,7

6,2

6,7

8 dan ortiq

40

6,0

6,2

6,4

6,5

6,7

6,9

7,0

7,2

7,4

7,6

7,7

8,0

8,5

80

5,0

5,2

5,4

5,6

5,8

6,0

6,2

6,4

6,6

6,8

7,0

7,5

7,8

120

4,5

4,7

4,9

5,1

5,3

5,6

5,8

6,0

6,2

6,5

6,7

7,0

7,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ(t) qiymati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Byeton yoshi, sutka

φ(t)180 sutka yoshidagi betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi.

V5

V7,5

V10

V12,5

V15

V17,5

V20

V22,5

V25

V27,5

VZO

V35

V40

3

0,94

0,89

0,84

0,80

0,76

0,74

0,71

0,69

0,66

0,64

0,63

0,61

0,60

7

0,95

0,90

0,86

0,83

0,80

0,78

0,76

0,74

0,73

0,72

0,71

0,70

0,70

14

0,96

0,92

0,89

0,89

0,84

0,82

0,81

0,80

0,79

0,78

0,78

0,77

0,77

28

0,97

0,95

0,93

0,91

0,90

0,89

0,88

0,87

0,87

0,86

0,86

0,86

0,86

45

0,98

0,97

0,95

0,94

0,93

0,92

0,92

0,92

0,92

0,91

0,91

0,91

0,91

90

0,99

0,99

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

180 va undan koʻp

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qurilish bogʻlamalari boʻyicha betonning yotqizilishini ssiljish xususiyatlarining hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Siljishning xususiyati

Bloklarga ustunli kesish bilan inshootlar

Bloklarga ustunli kesish bilan inshootlar

Tebrangan beton cinfi

Yotqizilgan beton sinfi

Tebrangan beton sinfi

V5 V17,5

V20 V40

V5 — V17,5

V20 30

V 5 — V17,5

V20 — V40

Tgφ ni ishqalanish-ushlab qolish qiymati

1,1

1,2

1,0

1,1

1,0

1,1

Ilashish (Ssepleniya) S, MRa

0,3

0,4

0,2

0,3

0,1

0,2

Izoh. 90 foizga teng deb qabul qilingan siljish xususiyatlarining hisobiy qiymatlarini taʼminlanganligi

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalariva qoidalariga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarining betonlar uchun qoʻshimchalarning qoʻllash sohalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Inshoot va konstruksiyalarning qismlari

Qoʻshimchalarning nomi

Plasti-fikatsiya-lovchi taʼsirli

Havo chaqiruvchi taʼsirli

Plastifikatsiya-havo chaqiruvchi taʼsirli

Sekinlashtiruvchi taʼsirli

LST

S-3

LXD,SDO, SNV (SVEK)

PFLX

SP

1. Beton va temir-beton inshootlarning:

 suvning oʻzgaruvchan gorizonti zonasida joylashgan qismlarini:

a) ogʻir iqlim sharoitlarida

+

±

b) ogʻir iqlim sharoitlarida

©

+

+

(+)

v) moʻtadil iqlim sharoitlarida

©

+

+

(+)

 doimiy ravishda suv tagida joylashgan qismlarini

+

±

+

+

(+)

 suv bilan davriy yuviladigan suv ustki qismlarini

+

+

+

+

(+)

 ichki zonalar qismlarini

+

+

+

(+)

2. Choʻziladigan zoʻriqishni boshidan kechirayotgan beton suv quvurlarini va boshqa konstruksiyalarning

+

±

+

(+)

3. Kavitatsion-mustahkam va yemirilishga mustahkam betonlar

+

(+)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Inshoot va konstruksiya-larning qismlari

Qoʻshimchalarning nomi

Kompleks taʼsirli

Tezlashti-ruvchi taʼsirli

Mikrotoʻldiruvchi

LST+ LXD yoki LST+SDO yoki LST+SNV (SVEK)

S-3+ LXD yoki

S-3+SDO yoki

S-3+SNV (SVEK) S3+ PFLX

XK

Uchuvchi kul

Mikrokremnezem

1. Beton va temir-beton inshootlarning:

 suvning oʻzgaruvchan gorizonti zonasida joylashgan qismlarini:

a) ogʻir iqlim sharoitlarida

+

±

(+)

b) ogʻir iqlim sharoitlarida

+

±

(+)

v) moʻtadil iqlim sharoitlarida

+

±

(+)

 doimiy ravishda suv tagida joylashgan qismlarini

+

±

(+)

 suv bilan onda-sonda yuviladigan suv ustki qismlarini

+

±

(+)

+

 ichki zonalar qismlarini

+

±

+

2. Choʻziladigan zoʻriqishni boshidan kechirayotgan beton suv quvurlarini va boshqa konstruksiyalarning

+

3. Kavitatsion-mustahkam va yemirilishga-mustahkam betonlar

+

+

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“+” belgi qoʻshimchalar kiritishni maqsadga muvofiqligini bildiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“±” belgi tegishli texnik-iqtisodiy asoslanishdan soʻng foydalanish mumkin boʻlgan qoʻshimchani bildiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“(+)” belgi qoʻshimcha faqat har bir alohida holatda betonga qoʻyiladigan talablar toʻplamini taʼminlaydigan boshqa qoʻshimcha bilan birgalikda ushlab qolish muddatlarini regulator sifatida ishlatish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“©” belgisi qoʻshimchani normal yoki koʻpaytirilgan dozada ishlatish mumkinligini anglatadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“©” belgi yoki oddiy, yoki oshirilgan dozada ishlatilishi mumkin boʻlgan qoʻshimchani bildiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tavrli, qoʻshtavrli va korobkali kesimli beton elementlarining mustahkamligini hisoblash qiymatini aniqlash uchun nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Temir-beton elementlarining asosiy choʻziladigan quvvatlar boʻyicha mustahkamligi qiymatini aniqlash uchun nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalariva qoidalariga
5-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoriqlar ochilishi boʻyicha hisoblanadigan toʻgʻri burchakli kesim
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elementlarini yoriqlarga mustahkam boʻlmagan qismlarini qattiqlik qiymatini aniqlash uchun nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α=4,4ξ3+13,2νμ(1-ξ)2 (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bk = aEbIo (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda: Io ho balandlik bilan element kesimining inersiya momenti.