736-сон 05.11.2024. Yovvoyi hayvonlarni saqlash tartibini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori, 05.11.2024 yildagi 736-son

Kuchga kirish sanasi

06.11.2024

Рус

Eng

Ўзб

O’zb

O‘zb|Рус

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Yovvoyi hayvonlarni saqlash tartibini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasining “Hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq yovvoyi hayvonlarni saqlash tartibini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasining “Hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonunining 43-moddasiga muvofiq jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlanishi taqiqlangan yovvoyi hayvonlarning roʻyxati, shuningdek, mazkur roʻyxatga kiritilgan yovvoyi hayvonlarni yuridik shaxslar tomonidan saqlash tartibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanishi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilar:

Jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlanishi taqiqlangan yovvoyi hayvonlar roʻyxati 1-ilovaga muvofiq;

Jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlanishi taqiqlangan yovvoyi hayvonlar roʻyxatiga kiritilgan yovvoyi hayvonlarni yuridik shaxslar tomonidan saqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:

a) 2025-yil 1-yanvardan boshlab:

Jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlanishi taqiqlangan yovvoyi hayvonlar roʻyxatiga (keyingi oʻrinlarda — roʻyxat) kiritilgan yovvoyi hayvonlarni jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitda yoki tutqunlikda saqlash;

yovvoyi hayvonlarni davlat va mobil sirklarida (shapitolar) saqlash hamda ulardan sirk tomoshalarini oʻtkazish maqsadlarida foydalanish taqiqlanadi;

b) roʻyxatga kiritilgan yovvoyi hayvonlar Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining ruxsatnomalari asosida belgilangan tartibda faqat yuridik shaxslar tomonidan tashkil etilgan hayvonot bogʻlari va (yoki) pitomniklarda (terrarium, okeanarium, serpentariy va boshqalar) saqlanishi mumkin.

Bunda roʻyxatdagi Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan yovvoyi hamda zaharli hayvonlar qonunchilikka muvofiq maxsus pitomniklarda saqlanadi.

4. Belgilansinki, jismoniy shaxslar, shuningdek, davlat va mobil sirklar (shapitolar) ixtiyoridagi roʻyxatga kiritilgan yovvoyi hayvonlar:

shartnoma asosida yovvoyi hayvonlar saqlash uchun hayvonot bogʻlari va (yoki) pitomniklarga pulli yoki bepul topshirilishi;

Oʻzbekiston faunasiga mansub boʻlganda, ular uchun mos boʻlgan tabiiy yashash muhitiga, Oʻzbekiston faunasiga mansub boʻlmaganda esa, Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga qonunchilikda belgilangan tartibda chiqarib yuborilishi mumkin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ichki ishlar vazirligi, Milliy gvardiya hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda roʻyxatga kiritilgan jismoniy shaxslar ixtiyoridagi, shuningdek, davlat va mobil sirklarda (shapitolar) saqlanayotgan yovvoyi hayvonlarni 2026-yil 1-yanvarga qadar hayvonot bogʻlari va (yoki) pitomniklarga topshirilishini taʼminlasin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Tashqi ishlar vazirligi hamda Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi bilan birgalikda yovvoyi hayvonlarni hayvonot bogʻlaridagi reabilitatsiya markazlarida saqlash uchun xalqaro va donor tashkilotlarning begʻaraz koʻmak mablagʻlarini jalb etish choralarini koʻrsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ichki ishlar vazirligi, Milliy gvardiya, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda roʻyxatga kiritilgan yovvoyi hayvonlarni noqonuniy saqlash holatlarining oldini olish boʻyicha nazorat tadbirlarini kuchaytirsin hamda aniqlangan huquqbuzarliklar yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda choralar koʻrilishini taʼminlasin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda:

yovvoyi hayvonlarni yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlash boʻyicha minimal talablarni tasdiqlasin;

oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A.A. Abduxakimov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2024-yil 5-noyabr,

736-son

Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 5-noyabrdagi 736-son qaroriga
1-ILOVA

Jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlanishi taqiqlangan yovvoyi hayvonlarning

ROʻYXATI

Hayvonlarning sistematik taksonlari va turlarining nomi
T/r	Oʻzbek tilidagi nomi	Rus tilidagi nomi	Lotin tilidagi nomi
I. Zaharli hayvonlar
1.	Yirik skolopendra	Gigantskaya skolopendra	Scolopendra gigantea
2.	Qizil olov chumoli	Krasniy ognenniy muravey	Solenopsis invicta
3.	Buldog-chumoli	Chyorniy muravey-buldog	Myrmecia pilosula
4.	Qizil chumoli	Krasniy amerikanskiy muravey-jnets ili Borodatiy muravey-jnets	Pogonomyrmex barbatus
5.	Oʻq chumoli	Muravey pulya	Paraponera clavata
6.	Osiyo yirik qovoq arisi	Aziatskiy gigantskiy shershen	Vespa mandarinia
7.	Chayonlarning zaharli turlari	Yadovitie vidi skorpionov	Scorpiones
8.	Qoraqurt	Karakurt	Latrodectus tredecimguttatus
9.	Qirollik babuin oʻrgimchagi	Korolevskiy pauk-babuin	Pelinobius muticus
10.	Amerika sayr qiluvchi oʻrgimchagi	Amerikanskiy stranstvuyushiy pauk	Cupiennius salei
11.	Braziliya sayr qiluvchi oʻrgimchagi	Brazilskiy stranstvuyushiy pauk	Phoneutria fera
12.	Sidney oʻrgimchagi	Sidneyskiy Leykopautinniy ili voronkoviy pauk	Atrax robustus
13.	Olti koʻzli qum oʻrgimchagi	Shestiglaziy peschaniy pauk	Sicarius hahni
14.	Chili oʻrgimchagi	Korichneviy pauk otshelnik	Loxosceles reclusa
15.	Tosh baliq	Riba-kamen (Borodavchatka)	Synanceia verrucosa
16.	Qizil arslon baliq	Krilatka-zebra ili riba-zebra ili polosataya krilatka	Pterois volitans
17.	Qoziqdum skatlar	Xvostokolovie ili skati-xvostokoli	Dasyatidae
18.	Qoʻngʻir fugu baligʻi	Takifugu ili fugu	Takifugu rubripes
19.	Kirpi baligʻi	Dlinnoiglaya riba-yoj	Diodon holocanthus
20.	Aspidlar oilasiga mansub barcha turdagi ilonlar (kobra, aspida, krayt va boshqalar)	Vse vidi semeystva Aspidovie (kobra, aspidi, krayt i drugiye)	Elapidae
21.	Qora ilonlar oilasiga mansub barcha turdagi ilonlar (qora ilonlar, efa, koʻlvor ilon va boshqalar)	Vse vidi semeystva Gadyukovie (gadyuka, efa, gyurza i drugiye)	Viperidae
22.	Uzun tishli suv ilonlar	Dlinnozubie uji	Rhabdophis
23.	Bumslang	Bumslang	Dispholidus typus
24.	Komodo echkemari	Komodskiy varan	Varanus komodoensis
II. Yirtqich hayvonlar
25.	Kulrang akulalar oilasiga mansub barcha turlar	Vse vidi semeystva serix akul	Carcharhinidae
26.	Bolgʻa boshli akulalar oilasiga mansub barcha turlar	Vse vidi semeystva molotogolovie akuli ili akuli-moloti ili molot-ribi	Sphymidae
27.	Kulrang buqa akula	Tuporilaya akula ili seraya bichya akula, ili akula-bik	Carcharhinus leucas
28.	Murenadoshlar oilasiga mansub barcha turlar	Vse vidi semeystva Murenovie	Muraenidae
29.	Arra tumshuq skatlar oilasiga mansub barcha turlar	Vse vidi semeystva pilorilie skati	Pristidae
30.	Katta barrakuda	Bolshaya barrakuda	Sphyraena barracuda
31.	Afrika yoʻlbars baligʻi	Afrikanskaya tigrovaya riba	Nydrocynus vittatus
32.	Timsohlarning barcha turlari va kichik turlari	Vse vidi i podvidi krokodilov	Crocodilia
33.	Kayman toshbaqasi	Kaymanovaya cherepaxa	Chelydra serpentina
34.	Tasqara (grif) toshbaqa	Grifovaya cherepaxa	Macrochelys temminckii
35.	Lochinsimonlar turkumiga mansub barcha turlar va kenja turlar	Vse vidi i podvidi Sokoloobraznix	Falconiformes
36.	Yapaloqqushsimonlar turkumiga mansub barcha turlar va kenja turlar	Vse vidi i podvidi Sovoobraznix	Strigiformes
37.	Yoʻlbars va uning barcha kenja turlari	Vse podvidi tigra	Panthera tigris
38.	Sher va uning barcha kenja turlari	Vse podvidi lva	Panthera leo
39.	Yovvoyi mushuklar (Osiyo mushugi, Oltin mushuk, marmar mushuk, otselot yaguarundi, toʻqay mushugi, silovsin, qoraquloq, serval, manul)	Dikiye koshki (Aziatskaya koshka, Zolotaya koshka, mramornaya koshka, otselot, yaguarundi, kamishoviy kot, ris, karakal, serval, manul)	Felidae
40.	Qoplonlarning barcha kenja turlari	Vse podvidi leoparda (Pantera)	Panthera pardus
41.	Gepard va uning barcha kenja turlari	Vse podvidi geparda	Acinonyx jubatus
42.	Yaguar va uning barcha kenja turlari	Vse podvidi yaguara	Panthera onca
43.	Puma va uning barcha kenja turlari	Vse podvidi pumi	Puma concolor
44.	Qor qoploni	Irbis ili snejniy bars ili snejniy leopard	Panthera uncia
45.	Tutunli qoplonlarning barcha turlari va kenja turlari	Vse vidi i podvidi dimchatix leopardov	Rod Neofelis
46.	Boʻrilar, chiyaboʻrilar, tulkilarning barcha turlari va kenja turlari	Vse vidi i podvidi volka, shakala, lisi	Canidae
47.	Sirtlonlarning barcha turlari va kenja turlari	Vse vidi i podvidi semeystva giyenovie	Nyaenidae
48.	Asalxoʻr	Medoyed, ili lisiy barsuk	Mellivora capensis
49.	Rosomaxa	Rosomaxa	Gulo gulo
50.	Ayiqlar oilasining barcha turlari va kenja turlari	Vse vidi i podvidi semeystva medvejix	Semeystvo Ursidae
III. Inson sogʻligʻi va hayoti uchun xavfli hayvonlar
51.	Elektr skatlar	Elektricheskiye skati	Torpediniformes
52.	Elektr ugor	Elektricheskiy ugor	Electrophorus electricus
53.	Elektr laqqa baliq	Elektricheskiy som	Malapterurus electricus
54.	Oddiy piranya	Obiknovennaya piranya	Pygocentrus nattereri
55.	Yirik boʻgʻma ilonlar oilasiga mansub barcha turlar (toʻrli piton, Qora yoʻlbars piton, yorqin rangli yoʻlbars piton, ulkan (yashil) anakonda	Krupnie vidi semeystva udavovix (setchatiy pion, tyomniy tigroviy piton, svetliy tigroviy piton, gigantskaya (zelenaya) anakonda)	Python reticulatus, Python bivittatus, Python molurus, Eunectes murinus
56.	Kazuarlarning barcha turlari	Vse vidi kazuarovix	Casuarius
57.	Fillar oilasiga mansub barcha turlar va kenja turlar	Vse vidi i podvidi slonovix	Elephantidae
58.	Nosoroglar oilasining barcha turlari va kenja turlari	Vse vidi i podvidi nosorogovix	Rhinocerotidae
59.	Otlarning barcha turlari va kenja turlari (xonaki otlar va eshaklar bundan mustasno)	Vse vidi i podvidi loshadinix (za isklyucheniyem domashnix loshadey i oslov)	Equidae
60.	Oddiy begemot	Obiknovenniy begemot	Nippopotamus amphibius
61.	Bizon, zubr, Afrika buyvoli	Bizon, zubr, Afrikanskiy buyvol	Bison bison, Bison bonasus, Syncerus caffer
62.	Gorillalarning turlari va kenja turlari	Vse vidi i podvidi gorill	Gorilla
63.	Orangutanlarning barcha turlari va kenja turlari	Vse vidi i podvidi orangutanov	Pongo
64.	Pavianlarning barcha turlari	Vse vidi pavianov	Papio
65.	Shimpanzening barcha turlari	Vse vidi shimpanze	Pan
66.	Gibbonlar oilasining barcha turlari	Vse vidi semeystvo gibbonovie	Nylobatidae
67.	Kengurular oilasiga kiruvchi barcha turlar	Vse vidi kengurovix	Macropodidae

Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 5-noyabrdagi 736-son qaroriga
2-ILOVA

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizom jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlanishi taqiqlangan yovvoyi hayvonlar roʻyxatiga kiritilgan yovvoyi hayvonlarni yuridik shaxslar tomonidan saqlash tartibini belgilaydi.

2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

yovvoyi hayvonlar — quruqlikda, suvda, atmosferada va tuproqda tabiiy erkin holatida yashovchi yovvoyi hayvonlar (sut emizuvchilar, qushlar, sudralib yuruvchilar, amfibiyalar, baliqlar, mollyuskalar, hasharotlar);

zaharli hayvonlar — organizmida doimiy yoki vaqti-vaqti bilan boshqa organizmlar uchun zaharli boʻlgan moddalarni ishlab chiqaradigan va saqlaydigan hayvonlar;

okeanarium — suv hayvonlari saqlanadigan yirik akvarium yoki suv havzasi;

pitomnik — yovvoyi hayvonlarni maʼlum maqsadlar uchun saqlashga moʻljallangan va doimiy inson nazorati ostida boʻlgan hudud (joy);

serpentariy — ilonlarni saqlash uchun moʻljallangan hamda harorati, namligi va yorugʻligi inson nazorati ostida boʻlgan maxsus joy;

terrarium — amfibiya, sudralib yuruvchilar, hasharotlar va boshqa umurtqasiz hayvonlarni saqlash uchun zarur sharoitlar yaratilgan joy.

3. Jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlanishi taqiqlangan yovvoyi hayvonlar roʻyxatiga kiritilgan yovvoyi hayvonlar (keyingi oʻrinlarda — yovvoyi hayvonlar) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya vazirligi) ruxsatnomalari asosida belgilangan tartibda faqat yuridik shaxslar tomonidan tashkil etilgan hayvonot bogʻlari va (yoki) pitomniklarda (terrarium, okeanarium, serpentariy va boshqalar) saqlanishi mumkin.

Bunda roʻyxatdagi Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan yovvoyi hamda zaharli hayvonlar qonunchilikka muvofiq maxsus pitomniklarda saqlanadi.

4. Yovvoyi hayvonlarning biologik turi va individual ehtiyojlarini hisobga olib, ular yashash uchun qulay sharoitlarda saqlanishi shart.

5. Yovvoyi hayvonlarni saqlash joylari mazkur Nizomga ilovadagi jismoniy shaxslar tomonidan yarim erkin sharoitlarda, sunʼiy yaratilgan yashash muhitida yoki tutqunlikda saqlanishi taqiqlangan yovvoyi hayvonlar roʻyxatiga kiritilgan yovvoyi hayvonlarni yuridik shaxslar tomonidan saqlash boʻyicha minimal talablarga javob berishi lozim.

2-bob. Yovvoyi hayvonlarni saqlash boʻyicha talablar

6. Yovvoyi hayvonlarga egalik qilishning qonuniyligini tasdiqlovchi hujjatlar va ularni saqlash sharoitlari, shu jumladan, jihozlangan qafaslar, akvariumlar, terrariumlar, suzish havzalari, toʻsiqlar va boshqa maxsus joylar va (yoki) binolar (keyingi oʻrinlarda — saqlash joylari) mavjud boʻlganda saqlanishi mumkin.

7. Yovvoyi hayvonlarni saqlash quyidagi talablarga javob berishi lozim:

yovvoyi hayvonlarni saqlash joylarida oʻz maydoni va hajmiga koʻra ularning hayoti uchun qulay shart-sharoitlar, shu jumladan, chiqindilardan tozalash, shamollatish hamda ortiqcha suvni chiqarib tashlaydigan drenaj tizimlari mavjud boʻlishi;

yovvoyi hayvonlar saqlash joylari veterinariya, veterinariya-sanitariya qoidalari va normalariga javob berishi;

saqlanayotgan yovvoyi hayvonlarga individual identifikatsiya belgilari (yorliq, halqa, mikrochip) oʻrnatilganligi;

yovvoyi hayvonlar saqlash joylari ularning hayotiy faoliyatini taʼminlaydigan qurilmalar (uyalar, boshpanalar) bilan jihozlanganligi va barcha jihozlar, shu jumladan, elektr jihozlari hayvonlarga shikast yetkazmasdan oʻrnatilganligi;

yovvoyi hayvonlar saqlash joylari yomgʻir, qor, shamol yoki quyosh nurlari tushishidan boshpana bilan taʼminlangan boʻlishi;

yovvoyi hayvonlar saqlash joylarining harorat rejimi, shamollatish tizimi va yoritilishi hayvonlarning turiga muvofiq taʼminlanganligi;

yovvoyi hayvonlar doimiy ravishda yetarli miqdorda toza ichimlik suvi bilan taʼminlanganligi;

yovvoyi hayvonlarga noqulaylik (stress) va jarohat yetkazmasdan ularni boqish va parvarish qilish, shuningdek, yovvoyi hayvonlar kasallikka chalinganda, ularni veterinariya sohasidagi mutaxassislar ishtirokida davolash uchun sharoitlar yaratilganligi;

yovvoyi hayvonlarning kasalliklarga qarshi emlab borilishi;

yovvoyi hayvonlar maʼlum bir turning ehtiyojlarini va har birining individual ehtiyojlarini hisobga olgan holda, ozuqa ratsioniga muvofiq oziqlantirilishi.

8. Yovvoyi hayvonlar boshqa hayvonlarga zarar yetkazishining oldi olinishini, shuningdek, xodimlar va tashrif buyuruvchilar uchun xavfsizlik sharoitlarini taʼminlagan holda saqlanadi.

9. Yovvoyi hayvonlar hisobi har yili 1-yanvar va 1-iyul holatiga koʻra Ekologiya vazirligining hududiy boʻlinmalari tomonidan yuritiladi va bu toʻgʻrisida dalolatnomalar rasmiylashtiriladi. Bunda dalolatnoma uch nusxada tuzilib, Ekologiya vazirligining hududiy boʻlinmasi va yuridik shaxs vakillari tomonidan imzolanadi hamda uning bir nusxasi oʻzida qoldirilib, ikkinchi hamda uchinchi nusxalari yuridik shaxs va Ekologiya vazirligiga taqdim etiladi.

10. Yovvoyi hayvonlarni saqlashda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:

yovvoyi hayvonlarni davlat hisobiga qoʻymasdan saqlash;

yovvoyi hayvonlarni belgilanmagan joylarda saqlash;

Ekologiya vazirligining hududiy boʻlinmalari vakillari ishtirokisiz hayvonot bogʻlari va pitomniklarda saqlanayotgan yovvoyi hayvonlarni oʻzboshimchalik bilan tabiatga chiqarib yuborish;

kasalliklarga qarshi emlanmagan yovvoyi hayvonlarni saqlash;

yovvoyi hayvonlarni tajovuz xatti-harakatlarga undash;

bir-biriga xavf soladigan hayvonlar turlarini bitta yoki yaqin joyga joylashtirish;

yovvoyi hayvonlarni belgilangan talablarga rioya etmagan holda saqlash oqibatida ularning oʻlimiga olib kelish holatlariga yoʻl quyish;

yovvoyi hayvonlarni jamoat joylarida olib yurish va ularni sayr qildirish, shuningdek, maxsus qafassiz boshqa joylarga tashish;

yovvoyi hayvonlardan foydalangan holda, foto surʼat va video tasvirlarga tushirish xizmatlarini koʻrsatish;

telekoʻrsatuvlarda va boshqa tadbirlarda hayvonlarni namoyish etish maqsadida olib borish yoki boshqa shaxslarga foydalanishga berish;

yovvoyi hayvonlarni jismoniy shaxslarga berish, sotish, sovgʻa qilish va (yoki) boshqacha tarzda realizatsiya qilish.

11. Yovvoyi hayvonlarni jonsizlantirishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi:

yashab ketishga qodir boʻlmagan hayvonning azob chekishini toʻxtatish zarur boʻlganda, basharti azoblanishni boshqa usulda toʻxtatish mumkin boʻlmasa;

hayvon quturgan taqdirda;

odamlar yoki hayvonlarning hayoti va sogʻligʻiga xavf solayotgan hayvonni zararsizlantirish uchun.

Bunda ushbu holatlar vujudga kelganda, yovvoyi hayvonlarni insoniylik tamoyillari asosida faqatgina veterinariya mutaxassisi tomonidan jonsizlantiriladi.

3-bob. Yovvoyi hayvonlarni saqlovchi yuridik shaxslarning huquq va majburiyatlari

12. Yovvoyi hayvonlarni saqlashda yuridik shaxslar kuyidagi huquqlarga ega:

yovvoyi hayvonlarga qonunchilik hujjatlariga muvofiq egalik qilish;

yovvoyi hayvonlarni saqlash va urchitish (koʻpaytirish);

yovvoyi hayvonlarni ovlash va tabiatga qoʻyib yuborish;

yovvoyi hayvonlarni Oʻzbekiston Respublikasi hududiga belgilangan tartibda olib kirish va uning hududidan olib chiqish;

yovvoyi hayvonlarni sotib olish, sotish, sovgʻa qilish va (yoki) boshqa tarzda realizatsiya qilish;

yovvoyi hayvonlarni namoyish qilish, ular ishtirokida koʻrgazma, ekologik va maʼrifiy ishlarni amalga oshirish.

13. Yovvoyi hayvonlarni saqlashda yuridik shaxslar:

yovvoyi hayvonlarni davlat hisobiga qoʻyish uchun belgilangan tartibda Ekologiya vazirligi yoki uning hududiy boʻlinmalariga murojaat qilishi;

yovvoyi hayvonlarni belgilangan talablarga muvofiq holda saqlashi;

yovvoyi hayvonlarni maʼlum bir turi va har birining ehtiyojlarini hisobga olgan holda, ozuqa ratsioniga muvofiq oziqlantirishi;

yovvoyi hayvonlar ularning biologik xususiyatlariga muvofiq saqlanishi, ularga nisbatan insoniylik tamoyillari asosida munosabatda boʻlishni, ozuqasiz va suvsiz qoldirmaslikka, kasallangan holatlarda esa malakali veterinariya yordami koʻrsatilishini taʼminlashi;

yovvoyi hayvonlar saqlash joylari va ularga tutash hududni veterinariya-sanitariya va zoogigiyena talablariga muvofiq saqlashi;

yovvoyi hayvonlarni koʻzdan kechirish, diagnostik tadqiqotlar va davolash-profilaktika ishlarini amalga oshirishi hamda emlash uchun veterinariya mutaxassislariga imkoniyat yaratib berishi;

yovvoyi hayvonlarni saqlash talablariga rioya etish yuzasidan Ekologiya vazirligi va uning hududiy boʻlinmalarining koʻrsatmalarini bajarishi;

yovvoyi hayvonlar insonlarning hayoti va sogʻligʻiga, ularning mol-mulkiga, shuningdek, boshqa hayvonlarga zarar yetkazishining oldini olishi;

yovvoyi hayvonlar inson yoki hayvonlarga har qanday jarohatlarni yetkazganda, ularga dastlabki tibbiy yordam koʻrsatish uchun tibbiyot muassasasiga (veterinariya poliklinikasiga) olib borishi;

yovvoyi hayvonlar toʻsatdan nobud boʻlishi, bir necha hayvonning bir vaqtda kasallanishi yoki ular oʻzlarini odatdan tashqari holatda tutishi toʻgʻrisida veterinariya mutaxassislarini xabardor qilishi;

veterinariya mutaxassislari yetib kelgunga qadar sogʻlom yovvoyi hayvonlarni kasallik belgilari borligiga shubha qilinayotgan yovvoyi hayvonlardan, shuningdek, kasallik tufayli nobud boʻlgan deb shubha qilinayotgan yovvoyi hayvonlarning jasadlarini alohida saqlashi;

nobud boʻlgan hayvonlarning jasadini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tegishli vakolatli organlar tomonidan krematsiya qilinishini taʼminlashi shart.

4-bob. Yakunlovchi qoidalar

15. Mazkur Nizom talablariga rioya etish ustidan nazorat Ekologiya vazirligi va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi, davlat veterinariya nazorati va ichki ishlar organlari bilan birgalikda amalga oshiriladi.

16. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

MINIMAL TALABLAR


I. Yovvoyi hayvonlarni saqlash uchun volyerlar

Yovvoyi hayvon turlari	Guruhdagi soni	Ochiq volyer		Ichki volyer		Har bir qoʻshimcha hayvon uchun		Tavsiya etiladigan maydon va balandligi
Yovvoyi hayvon turlari	Guruhdagi soni	maydon (m²)	hajmi (m³)	maydon (m²)	hajmi (m³)	ochiq volyer (m²)	ichki volyer (m²)	Tavsiya etiladigan maydon va balandligi
1. Sut emizuvchi hayvonlar uchun volyerlar oʻlchami
Xaltalilar:
Oʻrta kenguru, vallabi	4	200	600	15	-	15	3
Katta kenguru (kulrang, malla rang)	4	300	900	20	-	30	4
Primatlar:
Pavianlar	5	50	200	30	150	4	4	balandligi 4-5 m
Gibbonlar	3	50 — 100	500	40	240	8	8	120 m² ochiq volyer, balandligi 6-7 m
Shimpanze, orangutanlar, babunlar	3	150	800	50	200	8	8	balandligi 4 — 6 m
Gorillalar	3	150	800	50	200	10	10	balandligi 4 — 6 m
Yirtqich sut emizuvchilar:
Itsimonlar:
Kichik tulkilar (korsak, katta quloqli)	2	30	-	8	20	4	1
Tulkilar (karagan, Turkiston tulkisi)	2	60	-	-	-	10	-
Chiyaboʻri, qizil boʻri	4	100	-	-	-	15	-
Yoldor boʻri	2	150	-	20	60	20	2
Boʻri turlari	4	200	-	15	45	20	-
Ayiqlar:
Malay ayigʻi	2	100	-	50	150	20	-
Ayiqlar (qoʻngʻir, Ximoloy)	2	150	-	-	-	20	-
Katta panda	1	300		100	400
Oq ayiq	1	150	-	15	-	-	-
Susarlar:
Rosomaxa	2	120	-	30	-	-	-
Asalxoʻr	2	60	-	30	-	4	4
Viverralar:
Yaguarundi	2	50	150	20	60	5	5	balandligi — 2,5-3 m. dan kam boʻlmagan
Mushuksimonlar:
Kichik mushuksimonlar (manul, qoplonli mushuk	2	20	60	10	30	4	4
Silovsin, serval, qoraquloq, tutunli qoplonlar	2	85	250	20	80	10	10
Puma, yaguar, qoplon, qor qoploni	2	200	1000	50	250	15	12
Yoʻlbars, sher	2	200		60	180	20	15
Gepard	2	200	-	40	120	20	-
Sirtlonlar:
Yerboʻri	2	100	-	20	60	10	6
Sirtlon	2	200	-	20	-	20	-
Xartumlilar:
Fil erkagi	1	150		200	1400	100		1 bosh hayvon uchun 500 m² dan kam boʻlmagan
Fil urgʻochisi	2	500		200	1400	100		guruh uchun 2000 m² dan kam boʻlmagan
Toqtuyoqlilar:
Tekislik zebrasi, kulon, Prjeval oti, Osiyo yovvoyi eshagi	4	1000		50	150	100
Togʻ zebrasi, Afrika yovvoyi eshagi	4	1000	-	100	-	100	-
Nosorog	2	500	-	100	300	150	-
Juft tuyoqlilar:
Begemot	2	500	-	200	1000	50	10
Buyvol, bizon, zubr	2	500	-	120	360	80	-
2. Qushlar uchun volyerlar oʻlchami
Tuyaqushlilar:
Kazuar	2	125 + 125	-	60+60	180+180	50	6
Lochinsimonlar:
Yirik burgutlar va tasqaralar, joʻrchi	2 — 6	450 — 500	2 000	-	-	10		balandligi 4 — 10 m
Kichik burgutlar, sorlar, boʻktargilar va boshqalar	2	20	60	-	-	8
Yirik lochinlar (krechet, oddiy lochin, itolgʻi, sahro lochini)	2	20	60	-	-	4
Urta va kichik lochinlar (jigʻiltoy, turumtoy, miqqiy)	2	10	30	-	-	2
Yapaloqqushlar:
Yirik yapaloqqushlar, ukki	2	20	50	-	-	6
Urta va kichik yapaloqqushlar	2	10	25	-	-	3


II. Yovvoyi hayvonlarni saqlash uchun suv havzalari

Su g emizuvchilar uchun suv havzalari oʻlchami
Hayvon turlari	Guruhdagi soni	Maydon (m²)	Chuqurligi (m)	Hajmi (m³)	Har bir qoʻshimcha hayvon uchun
Amur yoʻlbarsi	1	10	1	10	10
Ayiqlar	2	10	1	10	2
Oq ayiq	1	80	2	160	20
Osiyo nosorogi	2	10	1	10	5
Mitti begemot	2	20	0,8	16	-
Begemot	2	30	1,5	45	8


III. Sudralib yuruvchi hayvonlar uchun volyerlar

Hayvon turlari	Guruhdagi soni	Quruqlik maydon (m²)	Suv havzasi maydon (m²)	Hajmi (m³)	Balandligi (m)	Har bir qoʻshimcha hayvon uchun
Hayvon turlari	Guruhdagi soni	Quruqlik maydon (m²)	Suv havzasi maydon (m²)	Hajmi (m³)	Balandligi (m)	quruqlik maydon (m²)	suv havzasi, maydon (m²)
Yirik toshbaqalar	2	30	-	-	-	5
Suv toshbaqalari (kayman, grif va boshqalar)	2	1-2	16	32	-	-	8
Timsoh, gavial	2	10	20	20	2	5	5
Missisipi alligatori, qora kayman, yirik timsoh turlari	2	10	20	20	2	5	5
Kaymanlar, Xitoy alligatori	2	8	8	8	1,5	2	2
Timsoh va kaymanlarning kichik turlari	2	6	6	6	1,5	2	2
Yirik echkemarlar (komodo)	2	24	2	1	2	10	0,5
Echkemarlarning boshqa turlari	2	6	1	0,2	2	2	0,2
Boʻz echkemar	2	3	-	-	1	1	-
Yirik pitonlar (toʻrli, qora yoʻlbars, toʻrsimon va boshqalar)	2	umumiy uzunligidan 2/3 x 1/2	-	-	umumiy uzunligidan 1/2, 2,2 m gacha	yer sathidan 1/7	-
Anakonda	2	umumiy uzunligidan 2/3 x 1/2	umumiy uzunligidan 1/4 x 1/4, eng kami 1 m²	suv havzasining maydoni umumiy uzunligidan 0,1	umumiy uzunligidan 1/2, 2,2 m gacha	yer sathidan 1/7	0,2
Boshqa boʻgʻma ilonlar (Kuba, gilamsimon piton va boshqalar)	2	umumiy uzunligidan 2/3 x 1/3	-	-	umumiy uzunligidan 1/2, 2,2 m	yer yuzasidan 1/7	-
Zaharli ilonlar
Aspidlar oilasiga mansub barcha turdagi ilonlar (kobra, aspid, krayt va boshqalar)	1	umumiy uzunligidan 2/3 x 1/2	umumiy uzunligidan 1/4 x 1/4	-	umumiy uzunligidan 1/2	yer sathidan 1/7	-
Qora ilonlar oilasiga mansub barcha turdagi ilonlar (qora ilon, efa, qulvor ilon, bush ilon) (1,2 mdan uzun)	2	umumiy uzunligidan 2/3 x 1/2	-	-	umumiy uzunligidan 1/2	yer sathidan 1/7
Orqa joʻyakli ilonlar (uzun tishli suvilonlar, bumslang va boshqalar)	2	umumiy uzunligidan 2/3 x 1/2	umumiy uzunligidan 1/4 x 1/4	suv havzasining maydoni umumiy uzunligidan 0,1	umumiy uzunligidan 1/2	yer sathidan 1/7


IV. Suvda yashovchi hayvonlarni (baliqlar) saqlash talablari

Hayvon turlari	Baliq oʻlchami (sm)	Guruhdagi soni	Bir juft uchun hajm (litr)
Katta barrakuda	80 — 120	1	400
Mushuksimon va boshqa yirik boʻlmagan akula turlari	50	2	800 dan ortiq
Akulalar (kulrang, bolgʻaboshli, kulrang buqa akula, va boshqalar)	100	2	3000 dan
Murena	60 — 100	1	200 — 800
Krilatka-zebra	30 — 35	2-3	450 dan
Fugu	15	5	300
Elektr ugori	3 dan ortiq	1	450 — 500
Elektr laqqa baligʻi	1 — 3	1	250 dan
Elektr skat	50 — 150	1	1000
Qoziqdum skat, arra tumshuq skat	70	1	1000
Kirpi baligʻi (Riba-yoj)	15 — 40	2	820
Riba-kamen (Borodavchatka ujasnaya)	25	1	120
Afrika yoʻlbars baligʻi	180	1	2000 — 3000
Oddiy piranya	15 — 30	5 — 8	400 — 500


V. Umurtqasizlarni saqlash talablari

Hayvon turlari	Guruhdagi soni	Uzunligi (sm)	Eni (sm)	Balandligi (sm)
Chayonlarning zaharli turlari (rang-barang, Kavkaz)	20 — 50	40	30	30
Tropik chayon	10	40	30	30
Yirik skolopendra	1	30	20	30
Mayda oʻrgimchak (qoraqurt va boshqalar)	1	15	15	15
Yirik va mayda oʻrgimchaklar (tarantul va boshqalar)	1	30	30	30
Osiyo yirik qovoq arisi	500 gacha	50	50	30
Chumolilar fermasi (yirik chumoli turlari)	500 tagacha	25	20	6
Chumolilar fermasi (mayda chumoli turlari)	1000 tagacha	16	15	6
Ona chumoli (probirka)	30 tagacha	15	1,6	1,6
Yirik hashoratlar	10 — 100	100	60	60

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.11.2024-y., 09/24/736/0893-son)

Постановление

Кабинета Министров Республики Узбекистан

О мерах по совершенствованию порядка содержания диких животных

Премьер-министр Республики Узбекистан А. АРИПОВ

г. Ташкент,

5 ноября 2024 г.,

№ 736

Ko‘rinish

Ko‘rinish