Mamlakatimizda qonun ustuvorligini ta’minlash, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlarini ro‘yobga chiqarish va jamiyatda adolatni qaror toptirish maqsadida keyingi yillarda sud-huquq sohasini tubdan isloh etishga doir keng ko‘lamli tashkiliy-huquqiy tadbirlar amalga oshirildi.

Huquqni qo‘llash amaliyotini tahlil qilish natijalariga ko‘ra sud ishlarini yuritish jarayoniga yangi institutlar joriy etildi, fuqarolarning huquqlari ishonchli himoya qilinishini ta’minlash maqsadida yarashuv, dastlabki eshituv, mediatsiya, shuningdek sud qarorlarining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini tekshirish kabi institutlar takomillashtirildi.

Shu bilan birga sudlarda ishning hajmi keskin ortganligi ishlarni qonunda belgilangan muddatda ko‘rib chiqish imkoniyatining yo‘qolishiga olib kelib, bu fuqarolarning o‘rinli e’tirozlari ko‘payishiga sabab bo‘ldi.

Bundan tashqari uzil-kesil qaror qabul qilishda sud qarorlarining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini uch bosqichli tizim vositasida tekshirish imkoniyatlari cheklanganligi sababi mazkur tizimni o‘rta bo‘g‘inning — viloyat sudlarining imkoniyatlaridan samarali foydalanish orqali takomillashtirish zarurligidan dalolat bermoqda.

Mazkur Qonun bilan O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga qonuniy kuchga kirmagan sud qarorlarini shikoyat (protest) asosida apellatsiya tartibida, qonuniy kuchga kirgan sud qarorlarini kassatsiya tartibida, apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rilgan sud qarorlarini taftish tartibida qayta ko‘rishga, shuningdek qonuniy kuchga kirgan sud qarorlarini kassatsiya tartibida ko‘rish bo‘yicha vakolatlarni viloyat sudlariga va ularga tenglashtirilgan sudlarga o‘tkazishga hamda yuqori sudlar tomonidan sud qarorlarini bekor qilib, ishni yangidan ko‘rish uchun quyi instansiya sudlariga yuborish amaliyotini tugatishga doir protsessual normalarni nazarda tutuvchi o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilmoqda.

Ushbu Qonun sudyalarning mas’uliyatini oshirishga, ishlarning sifatli va o‘z vaqtida ko‘rilishiga, sud qarorlarini qayta ko‘rishda viloyat sudlarining hamda ularga tenglashtirilgan sudlarning imkoniyatlaridan samarali foydalanishga, fuqarolarning shikoyat qilish huquqidan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga va noroziliklarning oldini olishga, shuningdek ortiqcha sarsongarchiliklarga yo‘l qo‘ymaslikka xizmat qiladi.

1-modda. O‘zbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2013-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 2, 5-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 12, 269-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 11, 23-moddalar, № 9-10, 165, 182-moddalar; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 9, 171-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 418-modda; 2006-yil, № 6, 261-modda; 2007-yil, № 4, 166-modda, № 6, 248, 249-moddalar, № 9, 422-modda, № 12, 594, 595, 607-moddalar; 2008-yil, № 4, 177, 187-moddalar, № 9, 482, 484, 487-moddalar, № 12, 636, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 4, 136-modda, № 9, 335-modda, № 12, 469, 470-moddalar; 2010-yil, № 6, 231-modda, № 9, 334, 336, 337, 342-moddalar, № 12, 477-modda; 2011-yil, № 4, 103, 104-moddalar, № 9, 252-modda, № 12/2, 363-modda; 2012-yil, № 1, 3-modda, № 9/2, 244-modda, № 12, 336-modda; 2014-yil, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 385-modda; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 6, 300-modda, № 9, 506, 510-moddalar, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 5-moddalar, № 4, 218, 224-moddalar, № 7, 430, 431-moddalar, № 10, 679-modda; 2019-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 2, 47-modda, № 3, 161-modda, № 5, 259, 267-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 469-modda, № 9, 589, 592-moddalar, № 10, 671-modda, № 11, 787, 791-moddalar, № 12, 880, 881, 891-moddalar; 2020-yil, № 3, 204-modda, № 5, 296-modda, № 12, 689-modda; 2021-yil, № 1, 5, 11, 13, 14-moddalar, № 2, 142, 144-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 800, 803-moddalar, № 9, 903-modda, № 10, 973-modda, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 2, 81-modda, № 3, 216-modda, № 4, 337-modda, № 6, 575-modda; 2023-yil, № 3, 184, 185-moddalar, № 4, 265, 269-moddalar) quyidagi o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin:

1) 13-moddaning beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tegishli sud hay’atlarida apellatsiya, kassatsiya va taftish tartibida ishlarni ko‘rish uch nafar sudyadan iborat tarkibda amalga oshiriladi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining hukmlari ustidan apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida berilgan shikoyatlar (protestlar) O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atida besh nafar sudyadan iborat tarkibda ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatida — Rayosat a’zolarining ko‘pchiligi hozir bo‘lgan taqdirda ko‘riladi”;

2) 27-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Mahkum (oqlangan shaxs), uning himoyachisi, qonuniy vakili, shuningdek jabrlanuvchi, fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar, ularning vakillari sudning hukmi (ajrimi) ustidan tegishincha apellatsiya, kassatsiya va taftish tartibida shikoyat berishga, prokuror protest bildirishga haqli”;

3) 28-modda:

ikkinchi qismining uchinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan to‘ldirilsin:

“Taftish instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasi sudida ko‘rib chiqilgan hukmlari va ajrimlari ustidan, shuningdek apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasi sudining hukmlari yoxud ajrimlari ustidan berilgan shikoyatlar (protestlar) bo‘yicha ishlarni ko‘rib, hukm, ajrim yoxud qaror chiqaradi”;

4) 29-moddaning birinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya tartibida” degan so‘zlar “apellatsiya, kassatsiya va taftish tartibida” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

5) 46-moddaning birinchi qismidagi “kassatsiya instansiyasi sudining majlislarida ishtirok etish; surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sudning harakatlari hamda qarorlari ustidan shikoyatlar berish; sud majlisining bayonnomasi bilan tanishish hamda u haqda o‘z mulohazalarini bildirish; ish bo‘yicha keltirilgan protestlar, apellatsiya, kassatsiya shikoyatlaridan xabardor bo‘lish” degan so‘zlar “kassatsiya va taftish instansiyasi sudining majlislarida ishtirok etish; surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sudning harakatlari hamda qarorlari ustidan shikoyatlar berish; sud majlisining bayonnomasi bilan tanishish hamda u haqda o‘z mulohazalarini bildirish; ish bo‘yicha keltirilgan protestlar, apellatsiya, kassatsiya va taftish shikoyatlaridan xabardor bo‘lish” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

6) 51-modda birinchi qismining 9-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“9) apellatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalari sudi tomonidan ko‘riladigan ishlarda himoyachi ishtirok etishi shart”;

7) 53-moddaning birinchi qismi “apellatsiya, kassatsiya” degan so‘zlardan keyin “va taftish” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

8) 55-moddaning birinchi qismi “apellatsiya, kassatsiya” degan so‘zlardan keyin “va taftish” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

9) 57-moddaning birinchi qismi “apellatsiya, kassatsiya” degan so‘zlardan keyin “va taftish” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

10) 59-moddaning birinchi qismi “apellatsiya, kassatsiya” degan so‘zlardan keyin “va taftish” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

11) 76-modda:

uchinchi qismidagi “yoki kassatsiya” degan so‘zlar “kassatsiya va taftish” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

to‘rtinchi qismidagi “yoki kassatsiya” degan so‘zlar “kassatsiya va taftish” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

beshinchi qismidagi “yoki kassatsiya” degan so‘zlar “yoki taftish” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

oltinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Jinoyat ishini kassatsiya instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etgan sudya shu jinoyat ishini birinchi instansiya yoki taftish instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etishi mumkin emas”;

quyidagi mazmundagi yettinchi qism bilan to‘ldirilsin:

“Jinoyat ishini taftish instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etgan sudya ushbu jinoyat ishini birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida ko‘rishda, shuningdek ishni yuqori instansiya sudida taftish tartibida qayta ko‘rishda ishtirok etishi mumkin emas”;

yettinchi qismi sakkizinchi qism deb hisoblansin;

12) 273-moddaning matnidagi “yoxud kassatsiya” degan so‘zlar “kassatsiya yoxud taftish” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

13) 306-moddaning ikkinchi qismidagi “yoki kassatsiya” degan so‘zlar “kassatsiya yoki taftish” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

14) 389-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudining sudloviga harbiy sudlarning sudloviga tegishli bo‘lgan ishlardan tashqari hamma jinoyat ishlari tegishlidir.

Agar bir sudda ko‘rib chiqilayotgan jinoyat ishi bo‘yicha sud muhokamasi paytida sudlanuvchi tomonidan boshqa sud sudloviga tegishli jinoyat sodir etilganligini ko‘rsatuvchi holatlar aniqlansa, ishni ko‘rib chiqish sud muhokamasini boshlagan sud tomonidan davom ettiriladi.

Harbiy sudlarning sudloviga tegishli ishlar qonunchilik bilan belgilanadi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyat, Toshkent shahar sudining yoki O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining sudloviga o‘ta murakkab va ahamiyatli ishlar tegishlidir.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi jinoyat ishini, agar u mazmunan o‘ta murakkab va ahamiyatli bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudiga, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudiga, viloyat, Toshkent shahar sudiga, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudiga ko‘rish uchun topshirishga haqli.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining raisi, viloyat, Toshkent shahar sudining raislari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining raisi jinoyat ishini, agar u mazmunan o‘ta murakkab bo‘lmasa, jinoyat ishlari bo‘yicha tegishli tuman (shahar) sudiga, shuningdek hududiy harbiy sudga ko‘rish uchun topshirishga haqli”;

15) 405⁶-moddaning uchinchi qismi “himoyachisi” degan so‘zdan keyin “qonuniy vakili” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

16) 409-moddaning yettinchi qismi “kassatsiya” degan so‘zdan keyin “va taftish” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

17) 414-moddaning ikkinchi qismi chiqarib tashlansin;

18) 471-moddaning 4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“4) hukm ustidan apellatsiya, kassatsiya shikoyati berish, protest bildirishning ushbu Kodeksning tegishincha 497³, 497⁴, 500 va 501-moddalarida nazarda tutilgan tartibi, muddatlari”;

19) 473-moddaning to‘rtinchi qismi “apellatsiya” degan so‘zdan keyin “yoki kassatsiya” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

20) o‘n birinchi bo‘limning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

21) quyidagi mazmundagi 55-bob bilan to‘ldirilsin:

Sud hukmlarining, ajrimlarining, qarorlarining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligi apellatsiya, kassatsiya va taftish tartibida tekshirilishi mumkin.

Ishni yuqori instansiya sudi tomonidan ko‘rish:

1) apellatsiya tartibida — ushbu Kodeksning 497²-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarning shikoyatlariga va protestlariga binoan;

2) kassatsiya tartibida — ushbu Kodeksning 499-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarning shikoyatlariga va protestlariga binoan;

3) taftish tartibida:

Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan — ushbu Kodeksning 511 va 512-moddalarida ko‘rsatilgan shaxslarning shikoyatlariga va protestlariga binoan;

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati tomonidan:

jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudining, hududiy harbiy sudning Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan apellatsiya yoki kassatsiya va taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek ushbu sudlarning tuman (shahar) sudlari, hududiy harbiy sudlar tomonidan ko‘rilgan ishlar bo‘yicha apellatsiya yoki kassatsiya va taftish tartibida chiqarilgan hukmlari va ajrimlari ustidan ushbu Kodeksning 511-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarning shikoyatlarini o‘rganish natijalariga ko‘ra chiqarilgan O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurorining, uning o‘rinbosarlarining protestiga yoki O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining ajrimiga binoan;

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarining, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek ushbu sudlar tomonidan birinchi instansiya tariqasida ko‘rilgan ishlar bo‘yicha apellatsiya yoki kassatsiya tartibida chiqarilgan hukmlari va ajrimlari ustidan ushbu Kodeksning 511-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarning shikoyatlariga yoki O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurorining, uning o‘rinbosarlarining protestiga binoan;

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Rayosatida — O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atining taftish tartibida chiqarilgan qarorlari ustidan ushbu Kodeksning 511-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarning arizasiga (iltimosnomasiga), sudyaning taqdimnomasiga, ommaviy axborot vositalarining xabarlariga ko‘ra kiritilgan O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining protestiga, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurorining protestiga binoan amalga oshiriladi.

Ushbu Kodeksning 497², 499 va 511-moddalarida nazarda tutilgan protsess ishtirokchilari birinchi instansiya sudining hukmi va ajrimi ustidan belgilangan tartibda apellatsiya yoki kassatsiya tartibida shikoyat berishga yoki protest bildirishga, shuningdek taftish tartibida shikoyat (iltimosnoma) berishga yoxud protest bildirishga haqlidir. Bunda ular o‘z vajlarini tasdiqlash uchun qo‘shimcha materiallarni taqdim etishi mumkin.

Apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida shikoyat yoki protest tushganligi to‘g‘risida sud ushbu shikoyat yoki protest kimning manfaatlariga taalluqli bo‘lsa, o‘sha protsess ishtirokchilarini uch sutka ichida xabardor qiladi va bir vaqtning o‘zida ularga ushbu hujjatlarning ko‘chirma nusxalarini pochta orqali yoxud hukm, ajrim chiqargan sudning internet-resursi orqali yuboradi. Bunda taraflarga ularning shikoyatga, protestga doir e’tirozlarini yozma shaklda yoxud elektron hujjat tarzida berish huquqi, e’tirozlarni taqdim etish muddati ko‘rsatilgan holda, tushuntiriladi. Shikoyat, protest yuzasidan kelib tushgan e’tirozlar jinoyat ishi materiallariga qo‘shib qo‘yiladi. Protsess ishtirokchilari ish bilan, shu jumladan qo‘shimcha taqdim etilgan materiallar bilan tanishishga va sudga o‘z e’tirozlarini xabar qilishga haqlidir.

Apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida shikoyat yoki protest bergan shaxs, shuningdek shikoyat yoki protest kimning manfaatlariga taalluqli bo‘lsa, o‘sha protsess ishtirokchilari ish apellatsiya, kassatsiya yoxud taftish tartibida ko‘riladigan vaqt va joy to‘g‘risida sud tomonidan xabardor qilinadi.

Mahkum, oqlangan shaxs, jabrlanuvchi, fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari ishni apellatsiya instansiyasida ko‘rish chog‘ida ishtirok etishga haqlidir. Mazkur shaxslar ishni kassatsiya yoki taftish tartibida ko‘rish chog‘ida ham ishtirok etishga haqli, bundan jazoni ijro etish muassasasida bo‘lgan yoki ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni o‘tayotgan mahkum mustasno. Jazoni ijro etish muassasasida bo‘lgan yoki ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni o‘tayotgan mahkumning kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudining majlisida ishtirok etishi, shuningdek mahkumni sud majlisiga olib kelish zarurligi to‘g‘risidagi masala sud tomonidan hal qilinadi. Ish ko‘riladigan vaqt va joy haqida o‘z vaqtida xabardor qilingan mazkur shaxslarning uzrsiz sabablarga ko‘ra kelmaganligi ishni ko‘rishga monelik qilmaydi. Biroq sud mahkumni, oqlangan shaxsni, shuningdek jabrlanuvchini, fuqaroviy da’vogarni, fuqaroviy javobgarni va ularning vakillarini tushuntirishlar berish uchun chaqirishi mumkin.

Mahkumning yoki oqlangan shaxsning himoyachilari va qonuniy vakillari ishni taftish tartibida ko‘rish chog‘ida ishtirok etishi shart.

Apellatsiya, kassatsiya shikoyati va protestida quyidagilar ko‘rsatilishi kerak:

1) shikoyat, protest yo‘llanayotgan sudning nomi;

2) shikoyat (protest) bergan shaxs, uning protsessual mavqeyi, uning yashash joyi yoki joylashgan eri to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

3) hukm, ajrim chiqargan sudning nomi, hukm, ajrim chiqarilgan sana, sud ishining raqami, shikoyat (protest) berilayotgan hukm, ajrim, o‘ziga nisbatan hukm, ajrim chiqarilgan shaxs to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

4) shikoyat (protest) berayotgan shaxsning fikriga ko‘ra hukmning, ajrimning noto‘g‘riligi nimadan iborat ekanligiga doir vajlari, sudga qadar ish yuritishni yoki sud muhokamasini amalga oshirish chog‘ida qaror qabul qilishga ta’sir ko‘rsatgan qonunning qaysi normalari buzilganligi to‘g‘risidagi vajlari, shuningdek uning iltimosining mazmuni;

5) shaxs o‘z talablarini asoslayotgan dalillar, xususan, birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilmagan dalillar;

6) yangidan taqdim etilayotgan dalillar va ularning birinchi instansiya sudiga taqdim etilmaganligining sababi;

7) shikoyatga (protestga) ilova qilinayotgan materiallar ro‘yxati;

8) shikoyat (protest) berilgan sana, shikoyat (protest) bergan shaxsning imzosi.

Agar apellatsiya, kassatsiya shikoyatining (protestining) mazmuni ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan talablarga javob bermasa va bu ishni keyinchalik mazmunan ko‘rib chiqishga to‘sqinlik qilsa, birinchi instansiya sudining sudyasi apellatsiya, kassatsiya shikoyatini (protestini) uni bergan shaxsga qaytarish to‘g‘risida uch kunlik muddatda ajrim chiqarib, apellatsiya, kassatsiya shikoyatini yoki protestini qayta tuzish uchun muddat belgilaydi.

Sudyaning apellatsiya, kassatsiya shikoyatini, protestini qaytarish to‘g‘risidagi ajrimining talablari bajarilmagan va apellatsiya, kassatsiya shikoyati (protesti) belgilangan vaqtda kelib tushmagan hollarda, u berilmagan deb hisoblanadi.

Jinoyat ishini apellatsiya, kassatsiya, taftish tartibida ko‘rishda prokuror ishtirok etadi.

Jinoyat ishining ko‘rilishida:

1) Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining hay’atlarida — O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar prokurori, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy prokurori va ularga tenglashtirilgan prokurorlar, ularning o‘rinbosarlari yoki ular tomonidan vakolat berilgan prokuror;

2) O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atida — O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, uning o‘rinbosarlari yoki ular tomonidan vakolat berilgan prokuror;

3) O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatida — O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori yoki uning o‘rinbosarlari ishtirok etadi.

Apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudi apellatsiya, kassatsiya shikoyati (protesti) bo‘yicha ishning haqiqiy holatlari to‘liq aniqlanganligini va Jinoyat kodeksining normalari to‘g‘ri qo‘llanilganligini, ish yuritishni amalga oshirish chog‘ida ushbu Kodeks normalariga rioya etilgan-etilmaganligini, birinchi instansiya sudi hukmining, ajrimining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini ishda mavjud bo‘lgan hamda apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan qo‘shimcha ravishda tekshirilgan dalillar bo‘yicha tekshiradi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi hay’atlarida taftish tartibida ishni ko‘rishda taftish tartibidagi shikoyat (protest) bo‘yicha ishning haqiqiy holatlari to‘liq aniqlanganligi va Jinoyat kodeksining normalari to‘g‘ri qo‘llanilganligi, ish yuritishni amalga oshirish chog‘ida ushbu Kodeks normalariga rioya etilgan-etilmaganligi, birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudi hukmining, ajrimining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligi ishda mavjud bo‘lgan hamda taftish instansiyasi sudi tomonidan qo‘shimcha ravishda tekshirilgan dalillar bo‘yicha tekshiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atida jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudlarining apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlarini, ajrimlarini, shuningdek tuman (shahar) sudlari, hududiy harbiy sudlar tomonidan ko‘rilgan ishlar bo‘yicha chiqarilgan apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudining hukmlarini va ajrimlarini taftish tartibida ko‘rishda shikoyat yoxud protest bo‘yicha ishning haqiqiy holatlari to‘liq aniqlanganligi va Jinoyat kodeksining normalari to‘g‘ri qo‘llanilganligi, ish yuritishni amalga oshirish chog‘ida ushbu Kodeks normalariga rioya etilgan-etilmaganligi, birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi sudi hukmining, ajrimining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligi ishda mavjud bo‘lgan hamda taftish instansiyasi sudi tomonidan qo‘shimcha ravishda tekshirilgan dalillar bo‘yicha tekshiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atida O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarining, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlarini, ajrimlarini taftish tartibida ko‘rishda taftish tartibidagi shikoyat (protest) bo‘yicha ishning haqiqiy holatlari to‘liq aniqlanganligi va Jinoyat kodeksining normalari to‘g‘ri qo‘llanilganligi, ish yuritishni amalga oshirish chog‘ida ushbu Kodeks normalariga rioya etilgan-etilmaganligi, birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudi hukmining, ajrimining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligi ishda mavjud bo‘lgan hamda taftish instansiyasi sudi tomonidan qo‘shimcha ravishda tekshirilgan dalillar bo‘yicha tekshiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosati ishni taftish tartibida ko‘rishda protest bo‘yicha ishning haqiqiy holatlari to‘liq aniqlanganligini va Jinoyat kodeksining normalari to‘g‘ri qo‘llanilganligini, ish yuritishni amalga oshirish chog‘ida ushbu Kodeks normalariga rioya etilgan-etilmaganligini, birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi sudi hukmining, ajrimining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini ishda mavjud bo‘lgan hamda taftish instansiyasi sudi tomonidan qo‘shimcha ravishda tekshirilgan dalillar bo‘yicha tekshiradi.

Sud jinoyat ishini apellatsiya, kassatsiya, taftish tartibida ko‘rishda shikoyat yoki protest vajlari bilan chegaralanmaydi va ishni barcha mahkumlarga, shu jumladan tegishli shikoyatni bermagan shaxslarga yoki o‘ziga nisbatan shikoyat (protest) berilmagan mahkumlarga nisbatan ham to‘la hajmda tekshiradi.

Jinoyat ishini apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida ko‘rib chiqayotgan sud qaror qabul qilish chog‘ida quyi instansiya sudlari tomonidan tekshirilgan dalillarni ham, ishni ko‘rishda apellatsiya, kassatsiya instansiyasi yoki tegishli taftish instansiyasi sudiga taraflar tomonidan taqdim etilgan yoki ular tomonidan talab qilib olingan va tekshirilgan, e’tiborga olinadigan yangi dalillarni ham tekshiradi.

Agar quyi instansiya sudi tomonidan sud tergovining to‘liq emasligiga yoki bir yoqlamaliligiga yoki protsessual buzilishlarga yo‘l qo‘yilgan bo‘lsa, apellatsiya, kassatsiya yoxud taftish tartibida jinoyat ishini ko‘rib chiqayotgan sud to‘liq yoki qisman sud tergovini o‘tkazish yo‘li bilan bo‘shliqlarning o‘rnini to‘ldirish, protsessual buzilishlarni bartaraf etish choralarini ko‘radi. Ishni apellatsiya, kassatsiya yoxud taftish tartibida ko‘rib chiqayotgan sud shu maqsadda:

1) ishni hal qilish uchun ahamiyatga ega bo‘lgan hujjatlarni taraflarning iltimosnomasiga ko‘ra talab qilib olishga;

2) zarur sud ekspertizasini tayinlashga;

3) sud majlisiga qo‘shimcha guvohlarni, ekspertlarni, mutaxassislarni chaqirishga va so‘roq qilishga, taraflar tomonidan taqdim etilgan yoki ularning iltimosiga ko‘ra sud tomonidan talab qilib olingan yozma, ashyoviy va boshqa dalillarni tekshirishga;

4) quyi instansiya sudi tomonidan tekshirilgan dalillarni maqbul emas deb topishga va ularni dalillar majmuidan chiqarib tashlashga;

5) quyi instansiya sudi tomonidan maqbul emas deb topilganligi uchun dalillar majmuidan chiqarib tashlangan dalillarni maqbul dalillar deb topishga va ularni tekshirishga;

6) fuqaroviy da’voga taalluqli bo‘lgan holatlarni tekshirishga va fuqaroviy da’vo bo‘yicha qaror qabul qilishga;

7) ishning barcha materiallari to‘liq, har tomonlama va xolisona tekshirilishini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan boshqa harakatlarni bajarishga haqli.

Jinoyat ishi bo‘yicha bir necha shaxs hukm qilingan yoki oqlangan taqdirda, apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi o‘ziga nisbatan shikoyat (protest) berilmagan mahkumlarga yoki oqlangan shaxslarga taalluqli hukmni, ajrimni bekor qilishga, agar hukmning, ajrimning bekor qilinishi ularning ahvolini og‘irlashtirsa, haqli emas.

Apellatsiya, kassatsiya instansiyasi va jinoyat ishini taftish tartibida ko‘rib chiqayotgan sud ish shikoyat yoki protest bilan kelib tushgan kundan e’tiboran o‘n besh sutkadan kechiktirmay ishni ko‘rib chiqishga kirishishi kerak. Ish o‘ta murakkab bo‘lgan taqdirda va boshqa alohida hollarda tegishli sud raisi bu muddatni ko‘pi bilan bir oyga uzaytirishi mumkin, bundan ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan holatlar mustasno.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati jinoyat ishi shikoyat yoki protest bilan birga kelib tushgan kundan e’tiboran bir oydan kechiktirmay ishni ko‘rib chiqishga kirishishi kerak. Ish o‘ta murakkab bo‘lgan taqdirda va boshqa alohida hollarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning o‘rinbosari bu muddatni ko‘pi bilan ikki oyga uzaytirishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosati jinoyat ishi protest bilan birga kelib tushgan kundan e’tiboran bir oydan kechiktirmay ishni ko‘rib chiqishga kirishishi kerak. Ish o‘ta murakkab bo‘lgan taqdirda va boshqa alohida hollarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi bu muddatni ko‘pi bilan ikki oyga uzaytirishi mumkin.

Jinoyat ishini ko‘rish muddati uzaytirilganligi to‘g‘risida protsessning manfaatdor ishtirokchilari xabardor qilinishi kerak.

Apellatsiya, kassatsiya instansiyasi va ishni taftish tartibida ko‘rib chiqayotgan sud tomonidan jinoyat ishini ko‘rib chiqish davomiyligi uni ko‘rib chiqish boshlangan kundan e’tiboran uch oydan oshmasligi kerak. Mazkur muddat ish murakkab bo‘lgan yoki uning hajmi katta bo‘lgan, shuningdek boshqa uzrli sabablar mavjud bo‘lgan taqdirda, apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudining va ishni taftish tartibida ko‘rib chiqayotgan sudning ajrimiga ko‘ra ko‘pi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin, bundan ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati va Rayosati tomonidan taftish tartibida ko‘rilishi lozim bo‘lgan jinoyat ishi oqilona muddatlarda, biroq uni ko‘rib chiqish boshlangan kundan e’tiboran ko‘pi bilan uch oyda ko‘rib chiqilishi kerak. Ushbu muddat ishning murakkabligi yoki hajmi kattaligi tufayli, shuningdek boshqa uzrli sabablar mavjud bo‘lgan taqdirda, tegishincha O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati va Rayosatining ajrimi (qarori) bilan uzaytirilishi mumkin. Bunda jinoyat ishini ko‘rib chiqish davomiyligi uni ko‘rib chiqish boshlangan kundan e’tiboran bir yildan oshmasligi kerak.

Apellatsiya, kassatsiya va taftish tartibida hukmni, ajrimni bekor qilish yoki o‘zgartirish asoslari quyidagilardan iborat:

1) sud tergovining to‘liq emasligi yoki bir yoqlama olib borilganligi;

2) hukmda, ajrimda bayon qilingan sud xulosalari ishning haqiqiy holatlariga muvofiq emasligi;

3) ushbu Kodeks normalarining jiddiy ravishda buzilganligi;

4) Jinoyat kodeksi normalarining noto‘g‘ri qo‘llanilganligi;

5) jazoning adolatsizligi;

6) Jinoyat kodeksi Maxsus qismining tegishli moddasidagi yetkazilgan moddiy zararning o‘rni qoplangan taqdirda ozodlikdan cheklash va ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo qo‘llanilmasligi haqidagi normaning qo‘llanilish zaruriyati mavjudligi;

7) qilmishning jinoiyligini bekor qiladigan, jazoni yengillashtiradigan yoki shaxsning ahvolini boshqacha tarzda yaxshilaydigan qonunning qonuniy kuchga kirganligi;

8) sudlanuvchiga nisbatan ayblovning og‘irrog‘i bilan yoki haqiqiy holatlarga ko‘ra dastlabki ayblovdan jiddiy farq qiladigan ayblov bilan almashtirilganligi yoki sudlanuvchining yangi ayblov bo‘yicha jinoiy javobgarlikka tortilganligi yoxud boshqa shaxsning ishda ayblanuvchi sifatida ishtirok etishga jalb qilinganligi.

Sud tergovi quyidagi hollarda to‘liq emas va bir yoqlama deb e’tirof etiladi, agar ish bo‘yicha:

1) ushbu Kodeksning 82 — 84-moddalarida ko‘rsatilgan holatlar yetarlicha to‘liq aniqlanmagan bo‘lsa;

2) ko‘rsatuvlari ishni hal qilish uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lgan shaxslar so‘roq qilinmagan bo‘lsa;

3) o‘tkazilishi shart bo‘lgan ekspertiza o‘tkazilmagan bo‘lsa;

4) ish uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lgan hujjatlar yoki ashyoviy dalillar talab qilib olinmagan bo‘lsa;

5) natijalari ish uchun ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan boshqa tergov harakatlari o‘tkazilmagan bo‘lsa.

Sud hukmi, ajrimi quyidagi hollarda jinoyat ishining haqiqiy holatlariga muvofiq emas deb e’tirof etiladi, agar:

1) sud xulosalari sud majlisida ko‘rilgan dalillar bilan tasdiqlanmagan bo‘lsa;

2) sud o‘z xulosalariga jiddiy ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan holatlarni hisobga olmagan bo‘lsa;

3) ish uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lgan holatlarga nisbatan bir-biriga zid dalillar mavjud bo‘lgani holda, sud qaysi sabablarga ko‘ra ushbu dalillarning ayrimlarini ishonarli deb topganligi va boshqalarini rad etganligi hukmda, ajrimda ko‘rsatilmagan bo‘lsa;

4) hukmda, ajrimda bayon etilgan xulosalarda jiddiy ziddiyatlar mavjud bo‘lib, ular sudlanuvchining aybliligi to‘g‘risidagi masalani hal qilishga, Jinoyat kodeksi normalarining to‘g‘ri qo‘llanilishiga yoki jazo chorasini belgilashga ta’sir ko‘rsatgan bo‘lsa yoki ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lsa.

Protsess ishtirokchilarini qonun bilan kafolatlangan huquqlardan mahrum qilgan yoki bu huquqlarni cheklagan yoxud sudga ishni har tomonlama ko‘rib chiqishga boshqacha tarzda xalal bergan hamda qonuniy, asosli va adolatli qaror chiqarishga ta’sir qilgan yoki ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan qoidabuzarliklar ushbu Kodeks normalarini jiddiy buzish deb e’tirof etiladi.

Quyidagi hollarda hukm, ajrim bekor qilinishi lozim, agar:

1) hukmni, ajrimni qonunga xilof tarkibdagi sud chiqargan bo‘lsa;

2) sudyaning hukmni, ajrimni yakka o‘zi chiqarishi tartibi yoki hukmni, ajrimni chiqarishda sudyalar maslahatlashuvining sir tutilishi buzilgan bo‘lsa;

3) ish sudlanuvchi yo‘qligida ko‘rilgan bo‘lsa, bundan ushbu Kodeks 410-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hol mustasno;

4) surishtiruv yoki dastlabki tergov tamomlanganidan so‘ng ayblanuvchi ishdagi barcha materiallar bilan tanishtirilmagan va bu qoidabuzarlik hukmni, ajrimni chiqargan sud tomonidan bartaraf etilmagan bo‘lsa;

5) himoyachisi bo‘lmagan sudlanuvchiga himoya nutqi uchun so‘z berilmagan bo‘lsa;

6) sudlanuvchiga oxirgi so‘z berilmagan bo‘lsa;

7) sudlanuvchining ona tilidan va tarjimon xizmatlaridan foydalanish huquqi buzilgan bo‘lsa;

8) qonunga ko‘ra himoyachi, qonuniy vakil ishtirok etishi shart bo‘lsa-yu, ish ularning ishtirokisiz tergov qilingan yoki ko‘rib chiqilgan bo‘lsa;

9) ishni yuritishni istisno etadigan holatlar mavjud bo‘la turib, surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi o‘tkazilgan bo‘lsa;

10) sud majlisi bayonnomasi ishda mavjud bo‘lmasa yoxud imzolanmagan bo‘lsa.

Quyidagilar Jinoyat kodeksi normalarining noto‘g‘ri qo‘llanilishi deb e’tirof etiladi:

1) Jinoyat kodeksi Umumiy qismi moddalarining talablari buzilganligi;

2) jinoyatning Jinoyat kodeksining qo‘llanilishi lozim bo‘lgan moddasi (moddaning qismi, bandi) o‘rniga boshqa moddasi (moddaning qismi, bandi) bilan tavsiflanganligi;

3) mahkumga Jinoyat kodeksining mazkur moddasida nazarda tutilmagan jazo turi va me’yori tayinlanganligi.

Jazo jinoyatning og‘irligiga, mahkumning shaxsiga nomuvofiq bo‘lsa yoki jazo Jinoyat kodeksi Maxsus qismining tegishli moddasida nazarda tutilgan doiradan chetga chiqmasdan tayinlangan bo‘lsa-da, biroq turi yoki me’yori bo‘yicha o‘ta yengil yoki o‘ta og‘ir bo‘lsa, adolatsiz hisoblanadi.

Ishni apellatsiya, kassatsiya, taftish tartibida ko‘rib chiqayotgan sud yetkazilgan moddiy zararning o‘rni qoplangan taqdirda, Jinoyat kodeksi Maxsus qismining ozodlikni cheklash va ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo qo‘llanilmasligi to‘g‘risidagi tegishli moddasi normasini qo‘llash uchun asoslar aniqlangan taqdirda hukmni o‘zgartiradi.

Agar ishni apellatsiya, kassatsiya, taftish tartibida ko‘rib chiqish davomida Jinoyat kodeksining 13-moddasiga muvofiq orqaga qaytish kuchiga ega bo‘lgan, qilmishning jinoiyligini bekor qiladigan, jazoni yengillashtiradigan yoki shaxsning ahvolini boshqacha tarzda yaxshilaydigan qonun qonuniy kuchga kirsa, sud hukmga zarur o‘zgartirishlar kiritadi yoki hukmni bekor qilib, ish yuritishni tugatadi.

Agar ushbu Kodeks 416, 417-moddalarining ikkinchi qismida nazarda tutilgan holatlar jinoyat ishini apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida ko‘rish chog‘ida aniqlansa, sud prokurorning yoki jabrlanuvchining, uning vakilining yoxud mahkumning, uning himoyachisining, qonuniy vakilining iltimosnomasiga ko‘ra, sudlanuvchini yangi ayblov bo‘yicha jinoiy javobgarlikka tortish yoki boshqa shaxsni ishda ayblanuvchi sifatida ishda ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risidagi iltimosnomani qanoatlantirish haqida ajrim chiqaradi.

Ajrimni ijro etish ayblov dalolatnomasini yoki ayblov xulosasini tasdiqlagan prokurorning zimmasiga yuklatiladi.

Sud ajrimi ushbu Kodeksning 416, 417-moddalarida belgilangan muddatda bajarilmagan yoki prokurorning ayblovga qo‘shimcha kiritish yoxud yangi shaxsni ishda ayblanuvchi sifatida ishtirok etish uchun jalb etish mumkin emasligi to‘g‘risidagi xulosasi kelib tushgan taqdirda, apellatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi sudi sud muhokamasini jinoyat ishida mavjud bo‘lgan dalillar asosida davom ettiradi.

Mahkumga yangi ayblov qo‘yilgan yoki yangi shaxs ayblanuvchi sifatida ishtirok etish uchun ishga jalb etilgan taqdirda apellatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi sudi ayblov hukmini bekor qiladi va ishni birinchi instansiya sudiga yangidan ko‘rish uchun yuboradi.

Ishning muhokamasi birinchi instansiya sudi tomonidan umumiy asoslarda amalga oshiriladi.

Apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi sudning hukmini bekor qilishga va mahkumga jazoni kuchaytirgan yoki unga nisbatan e’lon qilingan ayblov doirasida og‘irroq jinoyat to‘g‘risidagi qonunni qo‘llagan holda yangi ayblov hukmi chiqarishga haqli.

Sudning ayblov hukmi apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi tomonidan faqat prokurorning protestiga yoki jabrlanuvchining, uning vakilining shikoyatiga ko‘ra, mahkumning ahvolini og‘irlashtirgan holda yangi hukm chiqarish orqali bekor qilinishi mumkin.

Sudning oqlov hukmi apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi tomonidan faqat prokurorning protestiga yoki jabrlanuvchining, uning vakilining mazkur hukmning qonunga xilofligi va asossizligi borasidagi shikoyatiga ko‘ra, ayblov hukmi chiqarilgan holda bekor qilinishi mumkin.

Apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi sudning ayblov hukmini yoki ajrimini o‘zgartirish chog‘ida quyidagilarga haqli:

1) jazoni yengillashtirishga yoki mahkumga nisbatan yengilroq jinoyat to‘g‘risidagi qonunni qo‘llashga;

2) mahkumni o‘ta xavfli retsidivist deb topishga;

3) jazoni ijro etish muassasasi turini yengilrog‘iga yoki og‘irrog‘iga o‘zgartirishga;

4) jinoyat natijasida yetkazilgan, o‘rni qoplanishi lozim bo‘lgan moddiy zarar miqdorini, shuningdek ma’naviy ziyonni kompensatsiya qilish miqdorini kamaytirishga yoki ko‘paytirishga;

5) Jinoyat kodeksining 96-moddasiga muvofiq mahkumga nisbatan tibbiy yo‘sindagi majburlov choralarini qo‘llashga;

6) ashyoviy dalillar, protsessual chiqimlar to‘g‘risidagi masalalarni va boshqa masalalarni hal etishga.

Oqlov hukmining oqlov asoslariga doir qismi oqlangan shaxsning, uning himoyachisining, qonuniy vakilining shikoyatiga ko‘ra o‘zgartirilishi mumkin.

Apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi jinoyat ishini ko‘rib chiqib, quyidagi hollarda ayblov hukmini bekor qiladi va jinoyat ishini tugatadi, agar:

1) ish bo‘yicha ushbu Kodeksning 83-moddasida hamda 84-moddasining birinchi va beshinchi qismlarida nazarda tutilgan asoslar aniqlangan bo‘lsa;

2) ish bo‘yicha to‘plangan dalillar mahkumni aybdor deb topish uchun yetarli bo‘lmasa va qo‘shimcha dalillarni to‘plash imkoniyati qolmagan bo‘lsa.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi va uning o‘rinbosarlari O‘zbekiston Respublikasi har qanday sudining ustidan shikoyat (protest) berilgan hukmi va ajrimi ijro etilishini berilgan shikoyat (protest) kassatsiya yoki taftish tartibida hal qilinguniga qadar to‘xtatib turishga haqli, bundan O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosati tomonidan chiqarilgan sud qarorlari mustasno. Qonunning ochiqdan-ochiq buzilganligini tasdiqlovchi dalillar mavjud bo‘lgan taqdirda, ushbu shaxslar ishni talab qilib olish bilan bir vaqtda hukmning, ajrimning ijro etilishini to ular yuzasidan shikoyat (protest) berilguniga qadar ko‘pi bilan uch oyga to‘xtatib turishga haqlidir”;

22) 497³-modda:

birinchi qismining 3 va 4-bandlari quyidagi mazmundagi 3-band bilan almashtirilsin:

“3) O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarining, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining hukmlari ustidan — ayni shu sudlarga”;

ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Apellatsiya shikoyatlari (protestlari) hukm chiqargan sud orqali beriladi. Shikoyat (protest) bevosita apellatsiya instansiyasi sudiga berilgan taqdirda, mazkur sud ularni hukm chiqargan sudga ushbu Kodeksning 497⁶-moddasida bayon etilgan talablarni bajarish uchun yuboradi”;

23) 497⁴-moddaning:

nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

birinchi qismidagi “yigirma sutka ichida” degan so‘zlar “o‘n sutka ichida” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

24) 497⁸-modda chiqarib tashlansin;

25) 497¹¹-moddaning:

nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ish bo‘yicha birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan u chiqarilgan kundan e’tiboran o‘n kunlik muddatda ushbu Kodeksning 497²-moddasida nazarda tutilgan shaxslar tomonidan xususiy shikoyat berilishi yoki xususiy protest bildirilishi mumkin.

Hukm chiqarish bilan yakunlangan sud muhokamasi chog‘ida chiqarilgan ajrim ustidan shikoyat berilgan yoki protest bildirilgan taqdirda, ish faqat hukm ustidan xususiy shikoyat (xususiy protest) berish uchun belgilangan muddat tugaganidan keyin apellatsiya instansiyasi sudiga yuboriladi”;

26) 497¹³, 497¹⁴-moddalar chiqarib tashlansin;

27) 497¹⁹ — 497²⁵-moddalar chiqarib tashlansin;

28) 497²⁶-modda:

birinchi qismining 6-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“6) ushbu Kodeks 493-moddasining to‘rtinchi qismida nazarda tutilgan holatlar mavjud bo‘lganda, sudning ayblov hukmini bekor qilish va jinoyat ishini birinchi instansiya sudiga yuborish to‘g‘risida”;

ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ushbu modda birinchi qismining 1-bandida, 5 — 8-bandlarida nazarda tutilgan hollarda apellatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqaradi”;

29) 497²⁷ — 497³⁰-moddalar chiqarib tashlansin;

30) 497³¹-moddaning:

oltinchi qismidagi “yozma tarzda” degan so‘zlar “yozma shaklda” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

yettinchi qismidagi “ajrimi” degan so‘z “hukmi, ajrimi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

31) 497³⁴-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ushbu Kodeksning 497²-moddasida ko‘rsatilgan shaxslar birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda apellatsiya tartibida xususiy shikoyat (xususiy protest) berishga haqli.

Agar ish bo‘yicha hukm chiqarilgan, biroq xususiy shikoyat yoki xususiy protest faqat birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan bo‘lsa, sud hukm ustidan apellatsiya shikoyati, protesti berish uchun belgilangan muddat o‘tganidan so‘ng ishni yuqori sudga yuboradi.

Sudning ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) apellatsiya instansiyasi sudida ish yuritishning umumiy qoidalari bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.

Apellatsiya instansiyasi sudi ishni birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) bo‘yicha ko‘rish natijalariga ko‘ra quyidagilarga haqli:

1) birinchi instansiya sudining ajrimini o‘zgarishsiz, xususiy shikoyatni (xususiy protestni) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga;

2) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ishni yangidan sudda ko‘rib chiqish uchun yuborishga;

3) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ishni umumiy qoidalar bo‘yicha surishtiruv yoki dastlabki tergovni o‘tkazish uchun prokurorga yuborishga;

4) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va amnistiya aktini qo‘llashga;

5) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga;

6) birinchi instansiya sudining xususiy ajrimini bekor qilishga;

7) birinchi instansiya sudining ajrimini o‘zgartirishga.

Apellatsiya instansiyasi sudining birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) bo‘yicha chiqarilgan ajrimi uzil-kesildir, bundan ushbu Kodeksning 308, 317-moddalarida va 59-bobida nazarda tutilgan hollar mustasno”;

32) 497³⁵-moddaning birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ba’zi mahkumlarga daxli bo‘lgan, belgilangan muddatda yuborilgan apellatsiya shikoyati yoki protesti biror sababga ko‘ra apellatsiya instansiyasi sudiga boshqa mahkumlarning jinoyat ishi ko‘rib bo‘linganidan keyin kelib tushsa yoki o‘tkazib yuborilgan muddat ushbu Kodeksning 497⁵-moddasida nazarda tutilgan tartibda sud tomonidan tiklansa, shuningdek mahkumning, uning himoyachisining yoxud qonuniy vakilining apellatsiya shikoyati, ushbu mahkumga doir ish protsessning boshqa ishtirokchisi bergan apellatsiya shikoyati yoki apellatsiya protesti bo‘yicha ko‘rib chiqilganidan so‘ng kelib tushgan bo‘lsa, apellatsiya instansiyasi sudi bunday shikoyat yoki protestni ko‘rib chiqishi va u bo‘yicha hukm, ajrim chiqarishi shart.

Agar ishni qo‘shimcha ko‘rish chog‘ida apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan chiqarilgan hukm, ajrim ilgari chiqarilgan hukmga, ajrimga zid bo‘lsa, protest bildirish to‘g‘risidagi masalani hal etish uchun ish taftish tartibida protest bildirish vakolatiga ega bo‘lgan prokurorga yuboriladi”;

33) 498, 499 va 500-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Birinchi instansiya sudining hukmlari, ajrimlari, agar ular apellatsiya tartibida ko‘rilmagan bo‘lsa, kassatsiya tartibida qayta ko‘rilishi mumkin.

Birinchi instansiya sudining sud muhokamasi davomida chiqarilgan ajrimlari ustidan hukm bilan bir vaqtda kassatsiya tartibida shikoyat berilishi va protest bildirilishi mumkin.

Mahkum, uning himoyachisi, qonuniy vakili, shuningdek jabrlanuvchi, uning vakili birinchi instansiya sudining hukmi, ajrimi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat berishga haqli.

O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi prokurori, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy prokurori va ularga tenglashtirilgan prokurorlar, shuningdek ularning o‘rinbosarlari birinchi instansiya sudining hukmi, ajrimi ustidan kassatsiya tartibida protest bildirishga haqli.

Fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari birinchi instansiya sudi hukmining, ajrimining fuqaroviy da’voga daxldor qismi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat berishga haqli.

Sud tomonidan oqlangan shaxs, uning himoyachisi va qonuniy vakili birinchi instansiya sudi hukmining, ajrimining oqlash sabablari va asoslariga doir qismi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat berishga haqli.

Ishda taraf bo‘lmagan shaxslar ham birinchi instansiya sudi hukmining, ajrimining o‘z huquqlari hamda qonuniy manfaatlariga daxldor qismi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat berishga haqli.

Qonuniy kuchga kirgan hukmlar, ajrimlar ustidan kassatsiya tartibida quyidagicha shikoyat berilishi va protest bildirilishi mumkin:

1) jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudlarining hukmlari, ajrimlari ustidan — Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudiga, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga;

2) hududiy harbiy sudlarning hukmlari, ajrimlari ustidan — O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudiga;

3) O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining hukmlari, ajrimlari ustidan — ayni shu sudlarga.

Kassatsiya shikoyatlari va protestlari hukmni, ajrimni chiqargan sud orqali beriladi. Shikoyat (protest) bevosita kassatsiya instansiyasi sudiga berilgan taqdirda, sud uni hukmni, ajrimni chiqargan sudga ushbu Kodeksning 479-moddasida nazarda tutilgan talablarni bajarish uchun yuboradi”;

34) 56-bobning 501 — 504-moddalari quyidagi mazmundagi 501 — 504³-moddalar bilan almashtirilsin:

Agar shikoyatda yoki protestda og‘irroq jinoyat to‘g‘risidagi qonunni qo‘llash zarurligi haqidagi, jazoni kuchaytirish to‘g‘risidagi yoxud mahkumning ahvoli yomonlashishiga olib keladigan boshqa o‘zgarishlar haqidagi qonunni qo‘llash to‘g‘risidagi masala qo‘yilgan bo‘lsa, sudning ayblov hukmini yoxud ajrimini kassatsiya tartibida qayta ko‘rishga, shuningdek sudning oqlov hukmini yoki ishni tugatish to‘g‘risidagi ajrimini kassatsiya tartibida qayta ko‘rishga faqat ular qonuniy kuchga kirganidan keyin bir yil ichida yo‘l qo‘yiladi.

Kassatsiya shikoyati (protesti) berilganligi hukmning, ajrimning ijrosini to‘xtatib turish uchun asos bo‘lmaydi.

Hukm, ajrim chiqargan sud ushbu Kodeks 479-moddasining ikkinchi — to‘rtinchi qismlarida nazarda tutilgan talablarni bajarib, bir oylik muddatda ishni shikoyatlar (protestlar) va ularga doir e’tirozlar, shuningdek taqdim etilgan qo‘shimcha materiallar bilan birga kassatsiya instansiyasi sudiga yuboradi. Mazkur muddat alohida hollarda yuqori sud raisi yoki uning o‘rinbosari tomonidan uzaytirilishi, biroq ko‘pi bilan yigirma kunga uzaytirilishi mumkin.

Hukm, ajrim chiqargan sud kassatsiya shikoyati (protesti) berilganligi to‘g‘risida mahkumni, oqlangan shaxsni, ularning himoyachilarini, qonuniy vakillarini, prokurorni, jabrlanuvchini, uning vakilini, shuningdek fuqaroviy da’vogarni, fuqaroviy javobgarni va ularning vakillarini, agar shikoyat (protest) ularning manfaatlariga daxldor bo‘lsa, uch sutka ichida xabardor qiladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan shaxslarga shikoyatning, protestning ko‘chirma nusxalari yuboriladi yoxud hukmni, ajrimni chiqargan sudning internet-resursi orqali ularning elektron nusxalari bilan tanishish mumkinligi to‘g‘risida xabarnoma yuboriladi. Bunda taraflarga ularning shikoyatga, protestga doir e’tirozlarini yozma shaklda yoxud elektron hujjat tarzida berish huquqi, e’tirozlarni taqdim etish muddati ko‘rsatilgan holda, tushuntiriladi. Shikoyat, protest yuzasidan kelib tushgan e’tirozlar jinoyat ishi materiallariga qo‘shib qo‘yiladi.

Taraflar kassatsiya shikoyatiga, protestiga doir e’tiroz bilan birga yangi materiallarni alohida taqdim etishga yoki ularni talab qilib olish va tekshirish to‘g‘risida, shuningdek o‘zlari ko‘rsatgan jabrlanuvchilarni, guvohlarni, ekspertlarni, mutaxassislarni sudga chaqirish va so‘roq qilish haqida iltimosnoma berishga haqli.

Kassatsiya shikoyati (protesti) bergan shaxs kassatsiya instansiyasi sudining majlisi boshlanguniga qadar uni o‘zgartirishga yoxud yangi vajlar bilan to‘ldirishga haqli.

Kassatsiya protestini o‘zgartirish yoki unga qo‘shimcha kiritish, jabrlanuvchining yoxud uning vakilining kassatsiya shikoyatini o‘zgartirish yoki unga qo‘shimcha kiritish chog‘ida mahkumning ahvolini og‘irlashtirish to‘g‘risidagi masala, agar bunday talab dastlabki kassatsiya shikoyatida, protestida ko‘rsatilmagan bo‘lsa, qo‘yilishi mumkin emas.

Kassatsiya shikoyati berilganidan keyin jinoyat ishini yuritishga kirishgan himoyachi shikoyatni o‘zgartirishi yoxud yangi vajlar bilan to‘ldirishi, ilgari ishda ishtirok etgan himoyachi tomonidan berilgan shikoyat vajlariga qo‘shimcha asoslar taqdim etishi mumkin.

Hukm, ajrim ustidan kassatsiya shikoyati (protesti) bergan shaxs uni qaytarib olishga haqlidir. Yuqori turuvchi prokuror ham protestni qaytarib olish huquqiga ega. Mahkum o‘z himoyachisining shikoyatini qaytarib olishga haqli.

Mahkumning himoyachisi, qonuniy vakili o‘z shikoyatini faqat mahkumning roziligi bilan qaytarib olishga haqli.

Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarib olishga kassatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar yo‘l qo‘yiladi.

Shikoyat yoki protest, shuningdek uni qaytarib olish to‘g‘risidagi hujjat ishda qoldiriladi.

Birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirgan ajrimi ustidan ushbu Kodeksning 499-moddasida ko‘rsatilgan shaxslar tomonidan kassatsiya tartibida xususiy shikoyat (xususiy protest) berilishi mumkin.

Hukm chiqarish bilan yakunlangan sud muhokamasi davomida chiqarilgan ajrim ustidan shikoyat berilgan yoki protest bildirilgan taqdirda, ish kassatsiya instansiyasi sudiga yuboriladi.

Sud muhokamasi davomida chiqarilgan dalillarni tekshirish tartibiga, jinoyat protsessi ishtirokchilarining iltimosnomalariga, ehtiyot chorasini tanlashga, uni o‘zgartirishga yoki bekor qilishga, shuningdek sud majlisi zalida tartib saqlashga taalluqli ajrimlar ustidan ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda shikoyat berish va protest bildirish mumkin emas. Ularga qarshi e’tirozlar kassatsiya shikoyatiga yoki kassatsiya protestiga kiritilishi mumkin.

Mazkur ish bo‘yicha taraf hisoblanmagan shaxslar sud ajrimi ustidan, agar ajrim ularning manfaatlariga daxldor bo‘lsa, shikoyat berishga haqlidir.

Birinchi instansiya sudi uch sutka ichida jinoyat ishi kassatsiya instansiyasi sudiga yuborilganligi to‘g‘risida ushbu Kodeksning 499-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarni xabardor qiladi”;

35) 505 — 509⁴-moddalar chiqarib tashlansin;

36) 509⁵, 509⁶ va 509⁷-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Sudya kassatsiya shikoyati (protesti) bilan birga kelib tushgan jinoyat ishini o‘rganib, sud majlisini tayinlash to‘g‘risida yetti sutkadan kechiktirmay ajrim chiqaradi, unda quyidagi masalalarni hal etadi:

1) jinoyat ishini ko‘rib chiqish joyi, sanasi va boshlanish vaqti to‘g‘risidagi;

2) sud majlisiga taraflarni va jinoyat protsessining boshqa ishtirokchilarini chaqirish haqidagi;

3) ushbu Kodeksning 19-moddasida nazarda tutilgan hollarda jinoyat ishini yopiq sud majlisida ko‘rish to‘g‘risidagi;

4) ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni o‘tayotgan mahkumning sud majlisida ishtirok etishi haqidagi.

Ajrim chiqarilgan kundan e’tiboran uch sutka ichida jinoyat protsessi ishtirokchilariga sud majlisining joyi, sanasi va boshlanish vaqti tayinlanganligi to‘g‘risida xabar yuboriladi.

Agar jinoyat ishini o‘rganish chog‘ida birinchi instansiya sudi tomonidan ushbu Kodeks 503-moddasi ikkinchi qismining talabi bajarilmaganligi aniqlansa, sudya ishni kassatsiya tartibida ko‘rib chiqishga monelik qiluvchi holatlarni bartaraf etish uchun ishni shu sudga qaytaradi.

Jinoyat ishini kassatsiya tartibida sud majlisida ko‘rishda quyidagilar ishtirok etishi shart:

1) tegishincha O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar prokurori, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy prokurori va ularga tenglashtirilgan prokurorlar, ularning o‘rinbosarlari yoki ular tomonidan vakolat berilgan prokuror;

2) himoyachi — ushbu Kodeksning 51 va 52-moddalarida ko‘rsatilgan hollarda.

Mahkum, oqlangan shaxs, ularning himoyachilari va qonuniy vakillari, jabrlanuvchi, fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari kassatsiya instansiyasi sudida ishni ko‘rishda ishtirok etishga haqli. Jazoni ijro etish muassasasida bo‘lgan yoki ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni o‘tayotgan mahkumning ishtirok etishi zarurligi to‘g‘risidagi masala sud tomonidan hal etiladi. Mazkur shaxslar sud majlisida bevosita yoxud videokonferensaloqa tizimidan foydalanish orqali ishtirok etishi mumkin.

Kassatsiya tartibida ko‘rilayotgan ish bo‘yicha sud majlisining joyi, sanasi va vaqti to‘g‘risida o‘z vaqtida xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi ishni ko‘rishga monelik qilmaydi, bundan sud majlisida ishtirok etishi shart bo‘lgan shaxslar mustasno.

Kassatsiya instansiyasi sudining majlisi raislik qiluvchi tomonidan ochiladi, u qanday jinoyat ishi va kimning kassatsiya shikoyati (protesti) bo‘yicha ko‘rilayotganligini e’lon qiladi. Shundan keyin raislik qiluvchi sud tarkibini e’lon qiladi, prokurorning, himoyachining, sud majlisi kotibining, shuningdek, agar sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, tarjimonning familiyasini, ismini va otasining ismini ma’lum qiladi.

Raislik qiluvchi hozir bo‘lgan jinoyat protsessi ishtirokchilariga ularning huquqlarini tushuntiradi va ularda rad qilishga oid arzlar hamda iltimosnomalar bor-yo‘qligini, ular kassatsiya shikoyatida (protestida) bayon etilgan iltimosnomalarni quvvatlashini yoki quvvatlamasligini aniqlaydi. Bunday iltimosnomalar mavjud bo‘lganda sud ular bo‘yicha ajrim chiqaradi.

Ishni ko‘rish sudyalardan biri tomonidan birinchi instansiya sudi hukmining, ajrimining, kassatsiya shikoyatining (protestining) mazmunini qisqacha bayon etish bilan boshlanadi.

Sudyaning ma’ruzasidan keyin sud kassatsiya shikoyati (protesti) bergan taraflarning ma’ruzalarini va boshqa tarafning e’tirozlarini eshitadi. Bir nechta shikoyat mavjud bo‘lgan taqdirda so‘zga chiqish navbati taraflarning fikrlari hisobga olingan holda sud tomonidan belgilanadi. Agar berilgan kassatsiya shikoyatlari bilan bir qatorda prokuror bildirgan kassatsiya protesti mavjud bo‘lsa, so‘z birinchi navbatda prokurorga beriladi.

Kassatsiya instansiyasi sudining majlisida ishtirok etayotgan prokuror ko‘rib chiqilayotgan kassatsiya shikoyatlari yuzasidan fikrini bildiradi, protestda ko‘rsatilgan vajlarni bayon etadi.

Sud taraflarning fikrlarini eshitib, birinchi instansiya sudi hukmining, ajrimining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini lozim darajada tekshirish zaruratidan kelib chiqib, bevosita sud majlisida tekshirilishi lozim bo‘lgan dalillar hajmini aniqlash to‘g‘risida, sud majlisiga mahkumni (oqlangan shaxsni), jabrlanuvchini, guvohlarni, ekspertlarni va zarurat bo‘lganda boshqa shaxslarni chaqirish haqida qaror qabul qiladi. Shundan keyin sud sudning majlisiga chaqirilgan mahkumni (oqlangan shaxsni), jabrlanuvchilarni, guvohlarni so‘roq qilish yo‘li bilan dalillarni tekshirishga, shuningdek taraflarning iltimosnomasi bo‘yicha hamda o‘zining tashabbusi bilan hujjatlarni, bayonnomalarni va ishga aloqador boshqa materiallarni o‘qib eshittirishga kirishadi.

Dalillarni tekshirish tartibi taraflarning fikrlari inobatga olingan holda sud tomonidan belgilanadi. Taraflar kassatsiya instansiyasi sudiga kassatsiya shikoyatida (protestida) keltirilgan vajlarni tasdiqlab yoki inkor etib, qo‘shimcha materiallar taqdim etishga haqli.

Birinchi instansiya sudida so‘roq qilingan guvohlar, agar sud buni zarur deb topgan bo‘lsa, kassatsiya instansiyasi sudida so‘roq qilinadi.

Taraflarning dalillarni, shu jumladan birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilmagan dalillarni tekshirish to‘g‘risidagi va sud majlisiga guvohlarni, ekspertlarni hamda boshqa shaxslarni chaqirish haqidagi iltimosnomalari ushbu Kodeks 438-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida belgilangan tartibda sud tomonidan hal etiladi. Bunda sud iltimosnomani qanoatlantirishni faqat iltimosnoma birinchi instansiya sudi tomonidan qanoatlantirilmaganligiga asosan rad etishga haqli emas.

Birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilmagan dalillar (yangi dalillar) sud tomonidan qabul qilinadi, bunda ularni tekshirish to‘g‘risida iltimosnoma bergan shaxs o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan qaysi sabablarga ko‘ra bu dalillarni birinchi instansiya sudiga taqdim etishga imkoniyati bo‘lmaganligini tushuntirib berishi kerak.

Kassatsiya instansiyasi sudi dalillarni tekshirishga, shu jumladan videokonferensaloqa tizimidan foydalangan holda tekshirishga haqli.

Sud tergovi tugallangach, sud taraflardan sud tergoviga qo‘shimcha qilish yuzasidan iltimoslari bor-yo‘qligini surishtiradi. Sud bu iltimoslarni hal etadi va shundan keyin taraflarning muzokaralariga o‘tadi.

Sud muzokaralari ushbu Kodeksning 449-moddasi qoidalari asosida o‘tkaziladi, bunda shikoyat (protest) bergan shaxs birinchi bo‘lib so‘zga chiqadi.

Taraflarning muzokaralari tamom bo‘lganidan keyin raislik qiluvchi mahkumga (oqlangan shaxsga), agar u sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, oxirgi so‘zni beradi, shundan so‘ng sud qaror chiqarish uchun maslahatxonaga kiradi.

Kassatsiya instansiyasi sudining qarori ushbu Kodeksning 497³¹-moddasida nazarda tutilgan tartibda qabul qilinadi.

Kassatsiya instansiyasi sudining qarorini e’lon qilish ushbu Kodeksning 473, 497³¹-moddalari qoidalariga ko‘ra amalga oshiriladi.

Kassatsiya instansiyasi sudida sud majlisining bayonnomasi yuritiladi. Sud majlisining bayonnomasi ushbu Kodeksning 426-moddasida ko‘rsatilgan muddatlarda tayyorlanishi kerak. U bilan sud majlisining barcha ishtirokchilari tanishishga haqli. Sud majlisining bayonnomasi yuzasidan ushbu Kodeksning 427-moddasida nazarda tutilgan tartibda mulohazalar bildirilishi mumkin”;

37) 509⁸-modda chiqarib tashlansin;

38) 509⁹ — 509¹⁴-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Kassatsiya instansiyasi sudi jinoyat ishini ko‘rish natijalariga ko‘ra quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

1) hukmni o‘zgarishsiz, kassatsiya shikoyatini (protestini) esa qanoatlantirmasdan qoldirish to‘g‘risida;

2) ayblov hukmini bekor qilish va oqlov hukmini chiqarish haqida;

3) ayblov hukmini bekor qilish va yangi ayblov hukmini chiqarish to‘g‘risida;

4) oqlov hukmini bekor qilish va ayblov hukmini chiqarish haqida;

5) hukmni bekor qilish va ishni tugatish to‘g‘risida;

6) ushbu Kodeks 493-moddasining to‘rtinchi qismida nazarda tutilgan holatlar mavjud bo‘lgan taqdirda, sudning ayblov hukmini bekor qilish va jinoyat ishini birinchi instansiya sudiga yuborish haqida;

7) hukmni o‘zgartirish to‘g‘risida;

8) shikoyat (protest) qaytarib olingan hollarda, kassatsiya tartibida ish yuritishni tugatish haqida.

Ushbu modda birinchi qismining 1-bandida, 5 — 8-bandlarida nazarda tutilgan hollarda kassatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqaradi.

Ushbu modda birinchi qismining 2 — 4-bandlarida nazarda tutilgan hollarda kassatsiya instansiyasi sudi kassatsiya hukmini chiqaradi.

Kassatsiya instansiyasi sudining hukmida, ajrimida quyidagilar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak:

1) sud ishining raqami, hukm, ajrim chiqarilgan sana va joy;

2) sudning nomi va tarkibi, ishni ko‘rishda ishtirok etgan prokuror va boshqa shaxslar;

3) kassatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxs;

4) birinchi instansiya sudining ustidan shikoyat (protest) berilgan hukmi, ajrimi qaror qismining mazmuni;

5) shikoyatning (protestning), kassatsiya instansiyasi sudi majlisida ishtirok etayotgan shaxslar e’tirozlarining va tushuntirishlarining mohiyati, shuningdek prokurorning fikri;

6) shikoyat (protest) bo‘yicha kassatsiya instansiyasi sudining qarori.

Shikoyat (protest) qanoatlantirilmay qoldirilganda kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida hukm qonuniy, asosli va adolatli deb, birinchi instansiya sudining ajrimi qonuniy va asosli deb topilganligining, shikoyat yoki protest esa qanoatlantirilmasdan qoldirilganligining asoslari ko‘rsatilishi kerak.

Hukm, ajrim bekor qilingan yoki o‘zgartirilgan taqdirda, kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida Jinoyat kodeksining va ushbu Kodeksning qaysi normalari talablari buzilganligi hamda bekor qilinayotgan yoki o‘zgartirilayotgan sud qarorining asossizligi nimadan iborat ekanligi ko‘rsatilishi kerak.

Kassatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi sudning to‘liq tarkibi tomonidan imzolanadi. Ovoz berishda ozchilik tomonda qolgan sudya hukmga, ajrimga imzo qo‘yib, o‘zining alohida fikrini ushbu Kodeks 472-moddasining talablariga rioya etgan holda yozma tarzda qoldirishga haqlidir.

Kassatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi sud majlisi zalida o‘qib eshittiriladi va darhol qonuniy kuchga kiradi.

Kassatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi uni chiqargan sudga yoki boshqa sudga chiqarilgan kundan e’tiboran besh sutkadan kechiktirmay jinoyat ishi bilan birga ijro etish uchun yuboriladi.

Mahkumni darhol qamoqdan yoki ozodlikdan cheklash tariqasidagi jazodan ozod etish uchun asos bo‘ladigan hukm, ajrim, agar mahkum sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, sud zalida ijro etiladi. Boshqa hollarda hukmning, ajrimning ko‘chirma nusxasi hukm, ajrim chiqarilganidan keyin kassatsiya instansiyasi tomonidan jazoni ijro etish muassasasining ma’muriyatiga yoki mahkumning yashash joyidagi ozodlikdan cheklash tariqasidagi jazoni ijro etish o‘z zimmasiga yuklatilgan ichki ishlar organiga yigirma to‘rt soatdan kechiktirmay yuboriladi.

Kassatsiya instansiyasi sudi ushbu Kodeksning 298 va 300-moddalarida nazarda tutilgan asoslar mavjud bo‘lganda, shuningdek tegishli mansabdor shaxslarning e’tiborini surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi davomida yo‘l qo‘yilgan kamchiliklarga qaratish zarur bo‘lgan taqdirda, xususiy ajrim chiqaradi.

Sudning ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) kassatsiya instansiyasi sudida ish yuritishning umumiy qoidalari bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.

Kassatsiya instansiyasi sudi ishni birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) bo‘yicha ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra quyidagilarga haqli:

1) birinchi instansiya sudining ajrimini o‘zgarishsiz, xususiy shikoyatni (xususiy protestni) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga;

2) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ishni yangidan sudda ko‘rib chiqish uchun yuborishga;

3) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ishni umumiy qoidalar bo‘yicha surishtiruv yoki dastlabki tergovni o‘tkazish uchun prokurorga yuborishga;

4) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va amnistiya aktini qo‘llashga;

5) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga;

6) birinchi instansiya sudining xususiy ajrimini bekor qilishga;

7) birinchi instansiya sudining ajrimini o‘zgartirishga.

Kassatsiya instansiyasi sudining birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) bo‘yicha chiqarilgan ajrimi uzil-kesildir, bundan ushbu Kodeksning 308, 317-moddalarida va 59-bobida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Agar ayrim mahkumlarga taalluqli kassatsiya shikoyati yoki protesti kassatsiya instansiyasi sudiga biror-bir sababga ko‘ra boshqa mahkumlarga taalluqli jinoyat ishi ko‘rib bo‘linganidan keyin kelib tushsa, shuningdek, agar mahkumning, uning himoyachisining yoki qonuniy vakilining kassatsiya shikoyati, ushbu mahkumga taalluqli ish protsessning boshqa ishtirokchisining kassatsiya shikoyati yoki protesti bo‘yicha ko‘rib chiqilganidan so‘ng kelib tushgan bo‘lsa, kassatsiya instansiyasi sudi bunday shikoyatni yoki protestni ko‘rib chiqishi va u bo‘yicha ajrim chiqarishi shart.

Agar ishni qo‘shimcha tarzda ko‘rish chog‘ida kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan chiqarilgan ajrim ilgari chiqarilgan ajrimga zid bo‘lsa, ish protest bildirish masalasini hal qilish uchun taftish tartibida protest bildirish vakolatiga ega bo‘lgan prokurorga yuboriladi.

Jinoyat ishini qo‘shimcha tarzda ko‘rish tartibi kechikib kelgan xususiy shikoyatlarga va xususiy protestlarga nisbatan ham taalluqlidir.

Kassatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi ustidan taftish tartibida shikoyat (protest) berilishi mumkin”;

39) quyidagi mazmundagi 56²-bob bilan to‘ldirilsin:

Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudida, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarida, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudida taftish tartibida jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudlarining, hududiy harbiy sudlarning apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek ushbu sudlarning tuman (shahar) sudlari, hududiy harbiy sudlar tomonidan ko‘rilgan ishlar bo‘yicha apellatsiya va kassatsiya instansiyasida chiqarilgan hukmlari, ajrimlari ko‘rib chiqiladi.

Quyidagilar O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atida taftish tartibida ko‘rib chiqiladi:

jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudlarining, hududiy harbiy sudlarning Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek ushbu sudlar tomonidan tuman (shahar) sudlari, hududiy harbiy sudlar tomonidan ko‘rilgan ishlar bo‘yicha apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida chiqarilgan hukmlari va ajrimlari;

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarining, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining birinchi instansiya bo‘yicha chiqarilgan va ayni shu sudlar tomonidan apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek ushbu sudlar tomonidan birinchi instansiya tariqasida ko‘rilgan ishlar bo‘yicha apellatsiya yoki kassatsiya tartibida chiqarilgan hukmlari va ajrimlari.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati tomonidan taftish tartibida chiqarilgan hukmlar, ajrimlar O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatida taftish tartibida takroran ko‘rib chiqilishi mumkin.

Mahkum, uning himoyachisi, qonuniy vakili, jabrlanuvchi, uning vakili birinchi instansiya sudining apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasi sudlarining hukmlari, ajrimlari ustidan taftish tartibida shikoyat berishga haqlidir.

Fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari birinchi instansiya sudining apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasi sudlari hukmlarining, ajrimlarining fuqaroviy da’voga daxldor qismi ustidan taftish tartibida shikoyat berishga haqlidir.

Sudda oqlangan shaxs, uning himoyachisi va qonuniy vakili birinchi instansiya sudining apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasi sudlari hukmlarining, ajrimlarining oqlash sabablari va asoslariga daxldor qismi ustidan taftish tartibida shikoyat berishga haqlidir.

Ishda taraf bo‘lmagan shaxslar ham birinchi instansiya sudining apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasi sudlari hukmlarining, ajrimlarining o‘z huquqlari va qonuniy manfaatlariga daxldor qismi ustidan taftish tartibida shikoyat berishga haqlidir.

O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi prokurori, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy prokurori va ularga tenglashtirilgan prokurorlar, shuningdek ularning o‘rinbosarlari jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudining, hududiy harbiy sudlarning apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari ustidan Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudiga, viloyatlar, Toshkent shahar sudlariga, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudiga taftish tartibida protest bildirishga haqlidir.

O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning o‘rinbosarlari jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudining, hududiy harbiy sudlarning apellatsiya yoki kassatsiya, taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek tuman (shahar) sudlari, hududiy harbiy sudlar tomonidan ko‘rilgan ishlar bo‘yicha chiqarilgan apellatsiya yoki kassatsiya, taftish instansiyasi sudlarining hukmlari va ajrimlari ustidan — O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga taftish tartibida protest bildirishga haqlidir.

O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning o‘rinbosarlari O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan birinchi instansiya bo‘yicha chiqarilgan hukmlar, ajrimlar hamda ular bo‘yicha apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasining chiqarilgan hukmlari, ajrimlari ustidan — O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga taftish tartibida protest bildirishga haqlidir.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi, Bosh prokurori O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atining taftish tartibida ko‘rib chiqilgan ishlar bo‘yicha sud qarorlari ustidan O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga taftish tartibida protest bildirishga haqlidir.

Birinchi instansiya sudining apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasida ko‘rib chiqilgan ajrimi, shuningdek apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasi sudining ajrimi ustidan ushbu Kodeksning 511 va 512-moddalarida ko‘rsatilgan shaxslar tomonidan taftish tartibida xususiy shikoyat (xususiy protest) berilishi mumkin.

Agar shikoyatda yoki protestda og‘irroq jinoyat to‘g‘risidagi qonunni qo‘llash zarurligi haqidagi, jazoni kuchaytirish to‘g‘risidagi yoki mahkumning ahvoli yomonlashishiga olib keladigan boshqa o‘zgarishlar haqidagi masala qo‘yilgan bo‘lsa, sudning ayblov hukmini yoxud ajrimini taftish tartibida qayta ko‘rib chiqishga, shuningdek sudning oqlov hukmini yoki ishni tugatish to‘g‘risidagi ajrimini taftish tartibida qayta ko‘rib chiqishga faqat u qonuniy kuchga kirganidan keyin bir yil ichida yo‘l qo‘yiladi.

Quyidagilar ustidan taftish tartibida shikoyat beriladi yoki protest bildiriladi:

1) tuman (shahar) sudlarining apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari ustidan, shuningdek tuman (shahar) sudlari tomonidan ko‘rilgan ishlar bo‘yicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarining apellatsiya yoki kassatsiya tartibida chiqarilgan hukmlari, ajrimlari ustidan — Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudiga, viloyatlar, Toshkent shahar sudlariga;

2) hududiy harbiy sudlarning apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari ustidan, shuningdek hududiy harbiy sudlar tomonidan ko‘rilgan ishlar bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining hukmlari, ajrimlari ustidan — O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudiga.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga:

tuman (shahar) sudlarining, hududiy harbiy sudlarning apellatsiya, kassatsiya yoki taftish tartibida ko‘rib chiqilgan hukmlari, ajrimlari ustidan;

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan birinchi instansiya bo‘yicha chiqarilgan hukmlar, ajrimlar va ular yuzasidan chiqarilgan apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasining hukmlari, ajrimlari ustidan shikoyat (protest) berilishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atining taftish tartibida chiqarilgan hukmlari, ajrimlari ustidan O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga taftish tartibida takroran ko‘rib chiqish uchun protest bildiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga protest bildirish uchun ushbu Kodeksning 511-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarning arizalari (iltimosnomalari), shuningdek sudyaning taqdimnomasi, ommaviy axborot vositalarining xabarlari sabab bo‘ladi.

Ushbu modda birinchi qismining 1 va 2-bandlarida nazarda tutilgan taftish tartibidagi shikoyatlar va protestlar hukmni, ajrimni chiqargan sud orqali beriladi. Shikoyat yoki protest bevosita Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudiga, viloyat, Toshkent shahar sudiga, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudiga berilgan taqdirda, sud ularni hukmni, ajrimni chiqargan sudga ushbu Kodeksning 479-moddasida bayon etilgan talablarni bajarish uchun yuboradi.

Ushbu moddada belgilangan tartib taftish tartibida xususiy shikoyat berish va xususiy protest bildirish tartibiga nisbatan ham tatbiq etiladi.

Taftish tartibida beriladigan (bildiriladigan) shikoyatda, protestda (xususiy shikoyatda, xususiy protestda) quyidagilar ko‘rsatilishi kerak:

1) shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) yuborilayotgan, ishni taftish tartibida ko‘radigan sudning nomi;

2) shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bergan shaxs, uning protsessual mavqeyi, uning yashash joyi yoki turgan joyi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

3) hukm, ajrim chiqargan sudning nomi, hukm, ajrim chiqarilgan sana, sud ishining raqami, shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) berilayotgan hukm, ajrim kimga nisbatan chiqarilgan bo‘lsa, o‘sha shaxs to‘g‘risidagi ma’lumotlar, apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudining nomi;

4) shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) berayotgan shaxsning fikriga ko‘ra hukmning, ajrimning noto‘g‘riligi nimadan iborat ekanligiga doir vajlari, sudga qadar ish yuritishni yoki sud muhokamasini amalga oshirish chog‘ida qaror qabul qilishga ta’sir ko‘rsatgan qonunning qaysi normalari buzilganligi to‘g‘risidagi vajlari, shuningdek uning iltimosining mazmuni;

5) shaxs o‘z talablarini asoslayotgan dalillar;

6) shikoyatga, protestga (xususiy shikoyatga, xususiy protestga) ilova qilinayotgan materiallar ro‘yxati;

7) shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) berilgan sana, shikoyat (xususiy shikoyat) bergan, protest (xususiy protest) bildirgan shaxsning imzosi.

Hukm, ajrim chiqargan sud ushbu Kodeks 479-moddasining ikkinchi — to‘rtinchi qismlarida nazarda tutilgan talablarni bajarib, bir oy ichida jinoyat ishini shikoyatlar, protestlar (xususiy shikoyatlar, xususiy protestlar) va ularga doir e’tirozlar, shuningdek taqdim etilgan qo‘shimcha materiallar bilan birga taftish tartibida ko‘ruvchi sudga yuboradi. Mazkur muddat alohida hollarda yuqori sud raisi yoki uning o‘rinbosari tomonidan ko‘pi bilan yigirma kunga uzaytirilishi mumkin.

Hukm, ajrim chiqargan sud taftish tartibida shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) berilishi to‘g‘risida mahkumni, oqlangan shaxsni, ularning himoyachilarini, qonuniy vakillarini, prokurorni, jabrlanuvchini, uning vakilini, shuningdek fuqaroviy da’vogarni, fuqaroviy javobgarni, ularning vakillarini, agar shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) ularning manfaatlariga daxldor bo‘lsa, uch sutka ichida xabardor qiladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan shaxslarga shikoyatning, protestning (xususiy shikoyatning, xususiy protestning) ko‘chirma nusxalari yuboriladi yoxud hukmni, ajrimni chiqargan sudning internet-resursi orqali ularning elektron nusxalari bilan tanishish mumkinligi to‘g‘risida xabarnoma yuboriladi. Bunda taraflarga ularning shikoyatga, protestga (xususiy shikoyatga, xususiy protestga) doir e’tirozlarini yozma shaklda yoxud elektron hujjat tarzida berish huquqi, e’tirozlarni taqdim etish muddati ko‘rsatilgan holda, tushuntiriladi. Shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) yuzasidan kelib tushgan e’tirozlar jinoyat ishi materiallariga qo‘shib qo‘yiladi.

Taraflar taftish tartibida beriladigan shikoyatga, protestga (xususiy shikoyatga, xususiy protestga) doir e’tiroz bilan birga yangi materiallarni alohida taqdim etishga yoki ularni talab qilib olish va tekshirish, shuningdek o‘zi ko‘rsatgan jabrlanuvchilarni, guvohlarni, ekspertlarni, mutaxassislarni sudga chaqirish va so‘roq qilish haqida iltimosnoma berishga haqli.

Taftish tartibida shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bergan shaxs jinoyat ishini taftish tartibida sud majlisida ko‘rish boshlanguniga qadar uni o‘zgartirishga yoki yangi vajlar bilan to‘ldirishga haqli.

Taftish tartibidagi protestga (xususiy protestga), jabrlanuvchining yoki uning vakilining taftish tartibidagi shikoyatiga (xususiy shikoyatiga) mahkumning ahvolini og‘irlashtirishga qaratilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritishga, agar bunday talab taftish tartibida berilgan dastlabki shikoyatda, protestda (xususiy shikoyatda, xususiy protestda) ko‘rsatilmagan bo‘lsa, yo‘l qo‘yilmaydi.

Taftish tartibidagi shikoyat (xususiy shikoyat) berilganidan keyin jinoyat ishini yuritishga kirishgan himoyachi shikoyatni (xususiy shikoyatni) o‘zgartirishi yoki yangi vajlar bilan to‘ldirishi, ilgari ishda ishtirok etgan himoyachi tomonidan berilgan shikoyat (xususiy shikoyat) vajlarining qo‘shimcha asoslarini taqdim etishi mumkin.

Taftish tartibida shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bergan shaxs o‘z shikoyatini, protestini (xususiy shikoyatini, xususiy protestini) qaytarib olishga haqlidir. Yuqori turuvchi prokuror ham protestni (xususiy protestni) qaytarib olishga haqli. Mahkum o‘z himoyachisining shikoyatini (xususiy shikoyatini) qaytarib olishga haqli.

Mahkumning himoyachisi, qonuniy vakili o‘z shikoyatini (xususiy shikoyatini) faqat mahkumning roziligi bilan qaytarib olishga haqli.

Taftish tartibida berilgan shikoyatni, protestni (xususiy shikoyatni, xususiy protestni) qaytarib olishga sud maslahatxonaga kirguniga qadar yo‘l qo‘yiladi.

Shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest), shuningdek uni qaytarib olish to‘g‘risidagi hujjat ishda qoldiriladi.

Hukm chiqargan sud jinoyat ishi taftish instansiyasi sudiga yuborilganligi to‘g‘risida ushbu Kodeksning 511-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarni uch sutka ichida xabardor qiladi.

Sudya taftish tartibidagi shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bilan kelib tushgan jinoyat ishini o‘rganib, sud majlisini tayinlash to‘g‘risida yetti sutkadan kechiktirmay ajrim chiqarib, unda quyidagi masalalarni hal etadi:

1) jinoyat ishini ko‘rib chiqish joyi, sanasi va boshlanish vaqti to‘g‘risidagi;

2) sud majlisiga taraflarni va jinoyat protsessining boshqa ishtirokchilarini chaqirish haqidagi;

3) ushbu Kodeksning 19-moddasida nazarda tutilgan hollarda jinoyat ishini yopiq sud majlisida ko‘rish to‘g‘risidagi;

4) ozodlikdan cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni o‘tayotgan shaxsning sud majlisida ishtirok etishi haqidagi.

Ajrim chiqarilgan kundan e’tiboran uch sutka ichida jinoyat protsessi ishtirokchilariga sud majlisining joyi, sanasi va boshlanish vaqti tayinlanganligi to‘g‘risida xabar yuboriladi.

Agar jinoyat ishini o‘rganish chog‘ida birinchi instansiya sudi tomonidan ushbu Kodeks 503-moddasi ikkinchi qismining talablari bajarilmaganligi aniqlansa, sudya ishni taftish tartibida ko‘rib chiqishga monelik qiluvchi holatlarni bartaraf etish uchun ishni shu sudga qaytaradi.

Jinoyat ishini taftish tartibida sud majlisida ko‘rishda quyidagilar ishtirok etishi shart:

1) tegishincha O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar prokurori, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy prokurori va ularga tenglashtirilgan prokurorlar, ularning o‘rinbosarlari yoki ular tomonidan vakolat berilgan prokuror;

2) himoyachi — ushbu Kodeksning 51 va 52-moddalarida ko‘rsatilgan hollarda.

Mahkum, oqlangan shaxs, ularning himoyachilari va qonuniy vakillari, jabrlanuvchi, fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari ishni taftish tartibida ko‘rishda ishtirok etishga haqli. Jazoni ijro etish muassasasida bo‘lgan yoki ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni o‘tayotgan mahkumning ishtirok etishi zarurligi to‘g‘risidagi masala sud tomonidan hal etiladi. Mazkur shaxslar sud majlisida bevosita yoxud videokonferensaloqa tizimidan foydalanish orqali ishtirok etishi mumkin.

Taftish tartibida ko‘rilayotgan ish bo‘yicha sud majlisining joyi, sanasi va vaqti to‘g‘risida o‘z vaqtida xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi ishni ko‘rishga monelik qilmaydi, bundan sud majlisida ishtirok etishi shart bo‘lgan shaxslar mustasno.

Jinoyat ishi Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudida, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarida, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudida taftish tartibida ko‘rilayotganda sud majlisi raislik qiluvchi tomonidan ochiladi, u qanday ish va kimning shikoyati, protesti (xususiy shikoyati, xususiy protesti) bo‘yicha ko‘rilayotganligini e’lon qiladi. Shundan keyin raislik qiluvchi sud tarkibini e’lon qiladi, prokurorning, himoyachining, sud majlisi kotibining, shuningdek agar sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, tarjimonning familiyasini, ismini va otasining ismini ma’lum qiladi.

Raislik qiluvchi hozir bo‘lgan jinoyat protsessi ishtirokchilariga ularning huquqlarini tushuntiradi va ularda rad qilishga oid arzlar hamda iltimosnomalar bor-yo‘qligini, taftish tartibidagi shikoyatda, protestda (xususiy shikoyatda, xususiy protestda) bayon etilgan iltimosnomalarni ular quvvatlashi-quvvatlamasligini aniqlaydi. Bunday iltimosnomalar mavjud bo‘lgan taqdirda sud ular bo‘yicha ajrim chiqaradi.

Ishni ko‘rish sudyalardan biri tomonidan birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi hukmining, ajrimining, taftish tartibida berilgan shikoyatning, protestning (xususiy shikoyatning, xususiy protestning) mazmunini qisqacha bayon etish bilan boshlanadi.

Sudyaning ma’ruzasidan keyin sud taftish tartibida shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bergan tarafning ma’ruzasini va boshqa tarafning e’tirozlarini eshitadi. Bir nechta shikoyat (xususiy shikoyat) mavjud bo‘lgan taqdirda so‘zga chiqish navbati taraflarning fikrlari hisobga olingan holda sud tomonidan belgilanadi. Agar berilgan taftish tartibidagi shikoyatlar (xususiy shikoyatlar) bilan bir qatorda prokurorning taftish tartibida bildirilgan protesti (xususiy protesti) mavjud bo‘lsa, so‘z birinchi navbatda unga beriladi.

Taftish instansiyasi sudining majlisida ishtirok etayotgan prokuror ko‘rib chiqilayotgan taftish shikoyatlari (xususiy shikoyatlar) yuzasidan fikrini bildiradi, protestda (xususiy protestda) ko‘rsatilgan vajlarni bayon etadi.

Sud taraflarning fikrlarini eshitib, birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudlari hukmining, ajrimining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligi lozim darajada tekshirilishini ta’minlash zaruratidan kelib chiqib, bevosita sud majlisida tekshirilishi lozim bo‘lgan dalillar hajmini aniqlash to‘g‘risida, sud majlisiga mahkumni (oqlangan shaxsni), jabrlanuvchilarni, guvohlarni, ekspertlarni va, zarurat bo‘lganda, boshqa shaxslarni chaqirish haqida qaror qabul qiladi. Shundan keyin sud sudning majlisiga chaqirilgan mahkumni (oqlangan shaxsni), jabrlanuvchilarni, guvohlarni so‘roq qilish yo‘li bilan dalillarni tekshirishga, shuningdek taraflarning iltimosnomasiga ko‘ra hamda o‘z tashabbusi bilan hujjatlarni, bayonnomalarni va ishga aloqador boshqa materiallarni o‘qib eshittirishga kirishadi.

Dalillarni tekshirish tartibi taraflarning fikrlari inobatga olingan holda sud tomonidan belgilanadi. Taraflar taftish instansiyasi sudiga taftish tartibida berilgan shikoyatda, protestda (xususiy shikoyatda, xususiy protestda) keltirilgan vajlarni tasdiqlab yoki inkor etib, qo‘shimcha materiallar taqdim etishga haqli.

Birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida so‘roq qilingan guvohlar, agar sud zarur deb topsa, ishni taftish tartibida ko‘rish chog‘ida so‘roq qilinadi.

Taraflarning dalillarni, shu jumladan birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan tekshirilmagan dalillarni tekshirish to‘g‘risidagi va sud majlisiga guvohlarni, ekspertlarni hamda boshqa shaxslarni chaqirish haqidagi iltimosnomalari ushbu Kodeks 438-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida belgilangan tartibda sud tomonidan hal etiladi. Bunda sud iltimosnomani qanoatlantirishni faqat u birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan qanoatlantirilmaganligiga asoslanib rad etishga haqli emas.

Birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan tekshirilmagan dalillar (yangi dalillar) sud tomonidan qabul qilinadi, bunda ularni tekshirish to‘g‘risida iltimosnoma bergan shaxs bu dalillarni o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan qanday sabablarga ko‘ra birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudiga taqdim etish imkoniyati bo‘lmaganligini tushuntirib berishi kerak.

Ishni taftish tartibida ko‘rayotgan sud dalillarni tekshirishga, shu jumladan videokonferensaloqa tizimidan foydalangan holda tekshirishga haqli.

Sud tergovi tugallangach, sud taraflardan ularda sud tergoviga qo‘shimcha qilish yuzasidan iltimosnomalari bor-yo‘qligini surishtiradi. Sud bu iltimosnomalarni hal etadi, shundan keyin taraflarning muzokaralariga o‘tadi.

Sud muzokaralari ushbu Kodeks 449-moddasining qoidalari asosida o‘tkaziladi, bunda shikoyat (protest) bergan shaxs birinchi bo‘lib so‘zga chiqadi.

Taraflarning muzokaralari tamom bo‘lganidan keyin raislik qiluvchi mahkumga (oqlangan shaxsga), agar u sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, oxirgi so‘z beradi, shundan keyin sud qaror chiqarish uchun maslahatxonaga kiradi.

Ishni taftish tartibida ko‘rayotgan sudning qarori ushbu Kodeksning 497³¹-moddasida nazarda tutilgan tartibda qabul qilinadi.

Taftish instansiyasi sudining qarorini e’lon qilish ushbu Kodeksning 473, 497³¹-moddalari qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi.

Taftish instansiyasi sudida sud majlisining bayonnomasi yuritiladi. Sud majlisining bayonnomasi ushbu Kodeksning 426-moddasida ko‘rsatilgan muddatlarda tayyorlanishi kerak. U bilan sud majlisining barcha ishtirokchilari tanishishga haqli. Sud majlisining bayonnomasi yuzasidan ushbu Kodeksning 427-moddasida nazarda tutilgan tartibda mulohazalar bildirilishi mumkin.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi jinoyat ishini taftish tartibida ko‘rib chiqib, uning natijalariga ko‘ra quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

1) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining hukmini, ajrimini o‘zgarishsiz qoldirish, taftish tartibida berilgan shikoyatni, protestni esa qanoatlantirmasdan qoldirish to‘g‘risida;

2) apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining hukmini, ajrimini bekor qilish va birinchi instansiya sudining hukmini, ajrimini o‘zgarishsiz qoldirish to‘g‘risida;

3) ish bo‘yicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish va ayblov yoki oqlov hukmi chiqarish to‘g‘risida;

4) ish bo‘yicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish va ishni tugatish to‘g‘risida;

5) ushbu Kodeks 493-moddasining to‘rtinchi qismida nazarda tutilgan holatlar mavjud bo‘lgan taqdirda, ish bo‘yicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish va jinoyat ishini birinchi instansiya sudiga yuborish to‘g‘risida;

6) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining hukmini, ajrimini o‘zgartirish to‘g‘risida;

7) shikoyat, protest qaytarib olingan taqdirda, taftish tartibidagi ishni yuritishni tugatish to‘g‘risida.

Ushbu modda birinchi qismining 1 va 2-bandlarida, 4 — 7-bandlarida nazarda tutilgan hollarda ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sud ajrim chiqaradi.

Ushbu modda birinchi qismining 3-bandida nazarda tutilgan hollarda, ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sud hukm chiqaradi.

Jinoyat ishini taftish tartibida ko‘ruvchi Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyat, Toshkent shahar sudi, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi ushbu Kodeksning 298 va 300-moddalarida nazarda tutilgan asoslar mavjud bo‘lgan taqdirda, shuningdek tegishli mansabdor shaxslarning e’tiborini surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi jarayonida yo‘l qo‘yilgan kamchiliklarga qaratish zarur bo‘lgan taqdirda xususiy ajrim chiqaradi.

Sudning ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat, xususiy protest ushbu Kodeksning 521³-moddasida belgilangan qoidalar bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.

Taftish instansiyasining sudi ishni birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) bo‘yicha ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra quyidagilarga haqli:

1) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudlarining ajrimlarini o‘zgarishsiz, xususiy shikoyatni (xususiy protestni) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga;

2) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudlarining ajrimlarini bekor qilishga va ishni yangidan sudda ko‘rib chiqish uchun yuborishga;

3) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudlarining ajrimlarini bekor qilishga va ishni umumiy qoidalar bo‘yicha surishtiruv yoki dastlabki tergovni o‘tkazish uchun prokurorga yuborishga;

4) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudlarining ajrimlarini bekor qilishga va amnistiya aktini qo‘llashga;

5) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudlarining ajrimlarini bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga;

6) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiya sudining xususiy ajrimini bekor qilishga;

7) birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudlarining ajrimlarini o‘zgartirishga.

Ishni taftish tartibida ko‘ruvchi Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudining, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarining, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudining hukmida, ajrimida quyidagilar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak:

1) sud ishining raqami, hukm, ajrim chiqarilgan sana va joy;

2) sudning nomi va tarkibi, ishni ko‘rishda ishtirok etgan prokuror va boshqa shaxslar;

3) taftish tartibida shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bergan shaxs;

4) ustidan taftish tartibida shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) berilgan hukmning, ajrimning qaror qismi mazmuni;

5) shikoyatning, protestning (xususiy shikoyatning, xususiy protestning) taftish instansiyasi sud majlisida ishtirok etayotgan shaxslar e’tirozlarining va tushuntirishlarining mohiyati, shuningdek prokurorning fikri;

6) ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sudning qarori.

Shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) qanoatlantirilmay qoldirilgan taqdirda, ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sudning ajrimida birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining hukmi qonuniy, asosli va adolatli deb, birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi qonuniy va asosli deb topilganligining, shikoyat yoki protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) esa qanoatlantirilmasdan qoldirilishining asoslari ko‘rsatilishi kerak.

Hukm, ajrim bekor qilingan yoki o‘zgartirilgan taqdirda, ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sudning ajrimida Jinoyat kodeksining va ushbu Kodeksning qaysi normalari talablari buzilganligi va bekor qilinayotgan yoki o‘zgartirilayotgan sud qarorining asossizligi nimadan iborat ekanligi ko‘rsatilishi kerak.

Ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sudning hukmi, ajrimi sudning to‘liq tarkibi tomonidan imzolanadi. Ovoz berishda ozchilik tomonda qolgan sudya hukmga, ajrimga imzo qo‘yib, o‘zining alohida fikrini ushbu Kodeksning 472-moddasi talablariga rioya etgan holda yozma shaklda qoldirishga haqlidir.

Ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sudning hukmi, ajrimi sud majlisi zalida o‘qib eshittiriladi va darhol qonuniy kuchga kiradi.

Ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sudning hukmi, ajrimi uni chiqargan sudga yoki boshqa sudga chiqarilgan kundan e’tiboran besh sutkadan kechiktirmay jinoyat ishi bilan birga ijro etish uchun yuboriladi.

Mahkumni darhol qamoqdan yoki ozodlikni cheklash tariqasidagi jazodan ozod etish uchun asos bo‘ladigan hukm, ajrim, agar mahkum sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, sud zalida ijro etiladi. Boshqa hollarda, hukmning, ajrimning ko‘chirma nusxasi hukm, ajrim chiqarilganidan keyin taftish instansiyasi sudi tomonidan jazoni ijro etish muassasasining ma’muriyatiga yoki mahkumning yashash joyidagi ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni ijro etish o‘z zimmasiga yuklatilgan ichki ishlar organiga yigirma to‘rt soatdan kechiktirmay yuboriladi.

Agar ayrim mahkumlarga taalluqli taftish tartibida berilgan shikoyat yoki protest biror-bir sabablarga ko‘ra ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sudga boshqa mahkumlarga taalluqli jinoyat ishi ko‘rib bo‘linganidan keyin kelib tushsa, shuningdek agar mahkumning, uning himoyachisining yoki qonuniy vakilining taftish tartibida berilgan shikoyati, ushbu mahkumga taalluqli ish protsessning boshqa ishtirokchisining taftish tartibida berilgan shikoyati yoki protesti bo‘yicha ko‘rib chiqilganidan so‘ng kelib tushgan bo‘lsa, ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sud bunday shikoyatni yoki protestni ko‘rib chiqishi va u bo‘yicha tegishli qaror chiqarishi shart.

Agar ishni qo‘shimcha tarzda ko‘rish chog‘ida ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sud tomonidan chiqarilgan hukm, ajrim (qaror) ilgari chiqarilgan hukmga, ajrimga (qarorga) zid bo‘lsa, protest bildirish to‘g‘risidagi masalani hal qilish uchun ish taftish tartibida protest bildirish vakolatiga ega bo‘lgan prokurorga yuboriladi.

Jinoyat ishini qo‘shimcha tarzda ko‘rish tartibi kechikib kelgan xususiy shikoyatlarga va xususiy protestlarga nisbatan ham taalluqlidir.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi taftish tartibida berilgan shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bo‘yicha jinoyat ishini suddan talab qilib olishga haqli.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori va ularning o‘rinbosarlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi prokurori, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari hamda ularga tenglashtirilgan prokurorlar taftish tartibida protest (xususiy protest) kiritish to‘g‘risidagi masalani hal etish uchun ishni suddan o‘z vakolatlari doirasida talab qilib olishga haqli. Ishlarni talab qilib olishga ushbu Kodeksning 511-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarning shikoyatlari, shuningdek sudyaning taqdimnomasi, ommaviy axborot vositalarining xabarlari sabab bo‘ladi.

Taftish tartibida berilgan shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) quyidagi hollarda ko‘rib chiqilmasdan qaytariladi, agar:

1) taftish tartibida berilgan shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) ushbu Kodeksning 515-moddasida nazarda tutilgan talablarga javob bermasa;

2) taftish tartibida berilgan shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) ushbu Kodeksning 511, 512-moddalarida ko‘rsatilgan shaxslar tomonidan berilmagan bo‘lsa;

3) ish Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan taftish tartibida ko‘rilmagan bo‘lsa;

4) Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudida, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarida, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudida birinchi instansiya bo‘yicha ko‘rib chiqilgan ishlar apellatsiya yoki kassatsiya tartibida ko‘rilmagan bo‘lsa;

5) taftish tartibida berilgan shikoyatni, protestni (xususiy shikoyatni, xususiy protestni) qaytarib olish to‘g‘risida ariza kelib tushgan bo‘lsa.

Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan holatlar bartaraf etilganidan keyin shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bergan shaxs takroran umumiy asoslarda murojaat qilishga haqlidir.

Taftish tartibida berilgan shikoyat (xususiy shikoyat) unga ilova qilingan materiallar bilan birga, zarur bo‘lgan hollarda esa jinoyat ishi talab qilib olingan holda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi tomonidan o‘rganib chiqiladi.

Shikoyatni (xususiy shikoyatni) o‘rganib chiqish natijalari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi o‘z ajrimi bilan quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

1) sud qarorlarini taftish tartibida qayta ko‘rib chiqish uchun asoslar mavjud emasligi to‘g‘risida;

2) shikoyatni (xususiy shikoyatni) ish bilan birga ko‘rib chiqish uchun O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga o‘tkazish haqida.

Taftish tartibida shikoyat (xususiy shikoyat) bergan shaxsga qabul qilingan qaror haqida uch sutka ichida xabar qilinadi.

Sud qarorlarini O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atida taftish tartibida qayta ko‘rib chiqish uchun asoslar mavjud emasligi to‘g‘risidagi ajrimda quyidagilar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak:

1) ajrim chiqarilgan joy va sana;

2) ajrim chiqargan sudyaning familiyasi, ismi, otasining ismi;

3) taftish tartibida shikoyat (xususiy shikoyat) bergan shaxs haqidagi ma’lumotlar;

4) hukm, ajrim chiqargan birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya, taftish instansiyasi sudining nomi, birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya, taftish instansiyasi sudining hukmi, ajrimi chiqarilgan sana;

5) taftish tartibida berilgan shikoyatning (xususiy shikoyatning) mazmuni;

6) taftish tartibidagi shikoyatni (xususiy shikoyatni) ko‘rib chiqish uchun O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga o‘tkazishni rad etish sabablari va asoslari.

Sud qarorlarini taftish tartibida qayta ko‘rib chiqish uchun asoslar mavjud emasligi to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining ajrimi ustidan taftish tartibida shikoyat (xususiy shikoyat) bergan shaxs tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisiga, uning o‘rinbosariga shikoyat qilinishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, uning o‘rinbosari taftish tartibida shikoyat (xususiy shikoyat) bergan shaxsning shikoyatiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining sud qarorlarini taftish tartibida qayta ko‘rib chiqish uchun asoslar mavjud emasligi to‘g‘risidagi ajrimini bekor qilish haqida ajrim chiqarishga va shikoyatni (xususiy shikoyatni) jinoyat ishi bilan birga taftish tartibida ko‘rib chiqish uchun O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga o‘tkazishga haqlidir.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining taftish tartibida berilgan shikoyatni (xususiy shikoyatni) O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga ko‘rib chiqish uchun o‘tkazish to‘g‘risidagi ajrimida quyidagilar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak:

1) ajrim chiqarilgan joy va sana;

2) ajrim chiqargan sudyaning familiyasi, ismi, otasining ismi;

3) taftish tartibida shikoyatni (xususiy shikoyatni) bergan shaxs haqidagi ma’lumotlar;

4) hukm, ajrim chiqargan birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya, taftish instansiyasi sudining nomi, birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya, taftish instansiyasi sudining hukmi, ajrimi chiqarilgan sana;

5) taftish tartibida berilgan shikoyatning (xususiy shikoyatning) mazmuni;

6) taftish tartibidagi shikoyatni (xususiy shikoyatni) ko‘rib chiqish uchun O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga o‘tkazish sabablari va asoslari;

7) ishni O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati tomonidan ko‘rib chiqish joyi va sanasi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi taftish tartibida berilgan shikoyatni (xususiy shikoyatni) o‘zi chiqargan ajrim bilan birga O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga jinoyat ishi bilan birga o‘tkazadi.

Mahkum, oqlangan shaxs, ularning himoyachilari, qonuniy vakillari, prokuror, jabrlanuvchi yoki uning vakili, shuningdek fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar yoki ularning vakillari ish taftish tartibida ko‘rib chiqish uchun yuborilganligi to‘g‘risida, agar shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) ularning manfaatlariga daxldor bo‘lsa, uch sutka ichida xabardor qilinadi.

Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan shaxslarga shikoyatning, protestning (xususiy shikoyatning, xususiy protestning) ko‘chirma nusxasi yuboriladi yoxud taftish instansiyasi sudining internet-resursi orqali ularning elektron nusxalari bilan tanishish mumkinligi to‘g‘risida xabarnoma yuboriladi. Bunda taraflarga ularning shikoyatga, protestga (xususiy shikoyatga, xususiy protestga) doir e’tirozlarini yozma shaklda yoxud elektron hujjat tarzida berish huquqi, e’tirozlarni taqdim etish muddati ko‘rsatilgan holda, tushuntiriladi. Shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) yuzasidan kelib tushgan e’tirozlar jinoyat ishi materiallariga qo‘shib qo‘yiladi.

Taraflar taftish tartibida berilgan shikoyatga, protestga (xususiy shikoyatga, xususiy protestga) doir e’tiroz bilan birga yangi materiallarni alohida taqdim etishga yoxud ularni talab qilib olish va tekshirish to‘g‘risida, shuningdek o‘zlari ko‘rsatgan jabrlanuvchilarni, guvohlarni, ekspertlarni, mutaxassislarni sudga chaqirish va so‘roq qilish haqida iltimosnoma berishga haqli.

Jinoyat ishi O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining ajrimi shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) bilan birga kelib tushganidan keyin O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati taftish tartibida shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) berilganligi to‘g‘risida mahkumni, oqlangan shaxsni, uning himoyachisini, qonuniy vakilini, prokurorni, jabrlanuvchini, uning vakilini, shuningdek fuqaroviy da’vogarni, fuqaroviy javobgarni, ularning vakillarini, agar shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) ularning manfaatlariga daxldor bo‘lsa, ishni ko‘rib chiqish boshlanishidan kamida uch sutka oldin xabardor qiladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan shaxslarga shikoyatning, protestning (xususiy shikoyatning, xususiy protestning) ko‘chirma nusxasi yuboriladi yoxud taftish instansiyasi sudining internet-resursi orqali ularning elektron nusxalari bilan tanishish mumkinligi to‘g‘risida xabar qilinadi. Bunda taraflarga ularning shikoyatga, protestga (xususiy shikoyatga, xususiy protestga) doir o‘z e’tirozlarini yozma shaklda yoxud elektron hujjat tarzida taqdim etish huquqi, e’tirozlarni taqdim etish muddati ko‘rsatilgan holda, tushuntiriladi. Shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) yuzasidan kelib tushgan e’tirozlar jinoyat ishi materiallariga qo‘shib qo‘yiladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan talablar bajarilganidan keyin mahkum, oqlangan shaxs, uning himoyachisi, qonuniy vakili, prokuror, jabrlanuvchi, uning vakili, shuningdek fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar, ularning vakillari, agar shikoyat, protest (xususiy shikoyat, xususiy protest) ularning manfaatlariga daxldor bo‘lsa, ish taftish tartibida ko‘riladigan vaqt haqida ishni ko‘rib chiqish boshlanishidan kamida uch sutka oldin xabardor qilinadi.

Jinoyat ishini O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atida taftish tartibida sud majlisida ko‘rishda quyidagilar ishtirok etishi shart:

O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, uning o‘rinbosari yoki ular tomonidan vakolat berilgan prokuror;

himoyachi — ushbu Kodeksning 51 va 52-moddalarida ko‘rsatilgan hollarda.

Mahkum, oqlangan shaxs, ularning himoyachilari va qonuniy vakillari, jabrlanuvchi, fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari ishni taftish tartibida ko‘rishda ishtirok etishga haqli. Jazoni ijro etish muassasasida bo‘lgan yoki ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni o‘tayotgan mahkumning ishni ko‘rishda ishtirok etishi zarurligi to‘g‘risidagi masala sud tomonidan hal etiladi. Mazkur shaxslar sud majlisida bevosita yoxud videokonferensaloqa tizimidan foydalanish orqali ishtirok etishi mumkin.

Taftish tartibida ko‘rilayotgan ish bo‘yicha sud majlisining joyi, sanasi va vaqti to‘g‘risida o‘z vaqtida xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi ishni ko‘rishga monelik qilmaydi, bundan ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan shaxslar mustasno.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atida jinoyat ishini taftish tartibida ko‘rishda sud majlisi raislik qiluvchi tomonidan ochiladi, u qanday jinoyat ishi va kimning taftish tartibidagi shikoyati (protesti) bo‘yicha ko‘rilayotganligini e’lon qiladi. Shundan keyin raislik qiluvchi sud tarkibini e’lon qiladi, prokurorning, himoyachining, sud majlisi kotibining, shuningdek, agar sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, tarjimonning familiyasini, ismini va otasining ismini ma’lum qiladi.

Raislik qiluvchi hozir bo‘lgan jinoyat protsessi ishtirokchilariga ularning huquqlarini tushuntiradi va ularda rad qilishga oid arzlar hamda iltimosnomalar bor-yo‘qligini, ular taftish tartibidagi shikoyatda, protestda bayon etilgan iltimosnomalarni quvvatlashi-quvvatlamasligini aniqlaydi. Bunday iltimosnomalar mavjud bo‘lganda sud ular bo‘yicha ajrim chiqaradi.

Ishni ko‘rish sudyalardan biri tomonidan birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi hukmining, ajrimining, taftish tartibida berilgan shikoyatning yoki protestning mazmunini qisqacha bayon etish bilan boshlanadi.

Sudyaning ma’ruzasidan keyin sud taftish tartibida shikoyat (protest) bergan tarafning ma’ruzasini va boshqa tarafning e’tirozlarini eshitadi. Bir nechta shikoyat mavjud bo‘lgan taqdirda, so‘zga chiqish navbati taraflarning fikrlari hisobga olingan holda sud tomonidan belgilanadi. Agar taftish tartibida berilgan shikoyatlar bilan bir qatorda prokurorning taftish tartibida bildirilgan protesti mavjud bo‘lsa, so‘z birinchi navbatda unga beriladi.

Taftish instansiyasi sudining majlisida ishtirok etayotgan prokuror ko‘rib chiqilayotgan taftish tartibida berilgan shikoyatlar yuzasidan fikrini bildiradi, protestda ko‘rsatilgan vajlarni bayon etadi.

Taraflar o‘z vajlarini bayon etish bilan birga taftish tartibida berilgan shikoyatda (protestda) keltirilgan vajlarni tasdiqlab yoki rad etib sudga qo‘shimcha materiallarni taqdim etishga haqli.

Qo‘shimcha materiallar taqdim etilgan hollarda, sud taraflarga ular bilan tanishib chiqish va o‘z vajlarini bayon etish imkonini beradi.

Jinoyat ishini taftish tartibida ko‘rishda sud ushbu Kodeks 483-moddasining uchinchi qismiga amal qilgan holda to‘liq yoki qisman sud tergovini o‘tkazishga haqli.

Sud tergovi yakunlanganidan so‘ng sud taraflarning muzokaralariga o‘tadi.

Sud muzokaralari ushbu Kodeksning 449-moddasi qoidalari asosida o‘tkaziladi, bunda shikoyat (protest) bergan shaxs birinchi bo‘lib so‘zga chiqadi.

Taraflarning muzokaralari tamomlanganidan keyin raislik qiluvchi mahkumga (oqlangan shaxsga), agar u sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, oxirgi so‘z beradi, shundan so‘ng sud qaror chiqarish uchun maslahatxonaga kiradi.

Taftish instansiyasi sudining qarori ushbu Kodeksning 497³¹-moddasida nazarda tutilgan tartibda qabul qilinadi.

Taftish instansiyasi sudining qarorini e’lon qilish ushbu Kodeksning 473, 497³¹-moddalari qoidalariga ko‘ra amalga oshiriladi.

Taftish instansiyasi sudida sud majlisining bayonnomasi yuritiladi. Sud majlisining bayonnomasi ushbu Kodeksning 426-moddasida ko‘rsatilgan muddatlarda tayyorlanishi kerak. U bilan sud majlisining barcha ishtirokchilari tanishishga haqli. Sud majlisining bayonnomasi yuzasidan ushbu Kodeksning 427-moddasida nazarda tutilgan tartibda mulohazalar bildirilishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati jinoyat ishini taftish tartibida ko‘rib chiqish natijalari bo‘yicha quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

1) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudining hukmini, ajrimini o‘zgarishsiz, taftish tartibida berilgan shikoyatni (protestni) esa qanoatlantirmasdan qoldirish to‘g‘risida;

2) ayrim sud qarorlarini bekor qilish va ish bo‘yicha ilgari qabul qilingan sud qarorlaridan birini o‘z kuchida qoldirish to‘g‘risida;

3) ish bo‘yicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish va ayblov yoki oqlov hukmi chiqarish to‘g‘risida;

4) ish bo‘yicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish va ish yuritishni tugatish to‘g‘risida;

5) ushbu Kodeks 493-moddasining to‘rtinchi qismida nazarda tutilgan holatlar mavjud bo‘lgan taqdirda, ish bo‘yicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish va jinoyat ishini birinchi instansiya sudiga yuborish to‘g‘risida;

6) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudining hukmini, ajrimini o‘zgartirish to‘g‘risida;

7) shikoyat (protest) qaytarib olingan taqdirda, taftish tartibidagi ishni yuritishni tugatish to‘g‘risida.

Ushbu modda birinchi qismining 1 va 2-bandlarida, 4 — 7-bandlarida nazarda tutilgan hollarda ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sud ajrim chiqaradi.

Ushbu modda birinchi qismining 3-bandida nazarda tutilgan hollarda ishni taftish tartibida ko‘ruvchi sud hukm chiqaradi.

Jinoyat ishini taftish tartibida ko‘ruvchi O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati ushbu Kodeksning 298 va 300-moddalarida nazarda tutilgan asoslar mavjud bo‘lgan taqdirda, shuningdek tegishli mansabdor shaxslarning e’tiborini surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi jarayonida yo‘l qo‘yilgan kamchiliklarga qaratish zarur bo‘lgan taqdirda xususiy ajrim chiqaradi.

Sudning ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) ushbu Kodeksning 521¹⁶-moddasida belgilangan qoidalar bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.

Taftish instansiyasi sudi ishni birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudlarining ajrimlari ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) bo‘yicha ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra quyidagilarga haqli:

1) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudlarining ajrimlarini o‘zgarishsiz, xususiy shikoyatni, xususiy protestni esa qanoatlantirmasdan qoldirishga;

2) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudlarining ajrimlarini bekor qilishga va ishni yangidan sudda ko‘rib chiqish uchun yuborishga;

3) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudlarining ajrimlarini bekor qilishga va ishni umumiy qoidalar bo‘yicha surishtiruv yoki dastlabki tergovni o‘tkazish uchun prokurorga yuborishga;

4) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudlarining ajrimlarini bekor qilishga va amnistiya aktini qo‘llashga;

5) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudlarining ajrimlarini bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga;

6) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudining xususiy ajrimini bekor qilishga;

7) birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki tegishli taftish instansiyasi sudlarining ajrimlarini o‘zgartirishga.

Jinoyat ishini taftish tartibida ko‘rib chiquvchi O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atining hukmi, ajrimi ushbu Kodeksning 521⁶-moddasida belgilangan talablarga muvofiq chiqariladi va sudning to‘liq tarkibi tomonidan imzolanadi. Ovoz berishda ozchilik tomonda qolgan sudya hukmga, ajrimga imzo qo‘yib, o‘zining alohida fikrini ushbu Kodeks 472-moddasining talablariga rioya etgan holda yozma shaklda qoldirishga haqli.

Jinoyat ishini taftish tartibida ko‘rib chiquvchi O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atining hukmi, ajrimi sud majlisi zalida o‘qib eshittiriladi va darhol qonuniy kuchga kiradi.

Ishni taftish tartibida ko‘rib chiquvchi O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atining hukmi, ajrimi ushbu Kodeks 521⁶-moddasining oltinchi va yettinchi qismlarida belgilangan tartibda ijro etiladi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga taftish tartibida protest (xususiy protest) bildirish to‘g‘risidagi iltimosnomada quyidagilar ko‘rsatilishi kerak:

1) iltimosnoma yuborilayotgan tegishli vakolatli shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi;

2) iltimosnoma bergan shaxs, uning protsessual mavqeyi, yashash joyi yoki turgan joyi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

3) sud ishining raqami, birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudining nomi, hukm, ajrim chiqarilgan sana;

4) iltimosnoma bergan shaxsning fikriga ko‘ra hukmning, ajrimning noto‘g‘riligi va uning iltimosining mohiyati nimadan iborat ekanligiga doir vajlari, sudga qadar ish yuritishni yoki sud muhokamasini amalga oshirish chog‘ida qaror qabul qilinishiga ta’sir ko‘rsatgan Jinoyat kodeksining va ushbu Kodeksning qaysi normalari buzilganligi to‘g‘risidagi vajlari, shuningdek uning iltimosnomasining mazmuni;

5) iltimosnoma bergan shaxs o‘z talablarini asoslayotgan dalillar;

6) iltimosnomaga ilova qilinayotgan materiallar ro‘yxati;

7) iltimosnoma berilgan sana, uni bergan shaxsning imzosi.

Taftish instansiyasi sudi jinoyat ishini O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining, Bosh prokurorining ushbu Kodeksning 485-moddasida nazarda tutilgan asoslarga ko‘ra bildirilgan protesti (xususiy protesti) bo‘yicha taftish tartibida takroran ko‘rib chiqadi.

Ishni taftish instansiyasi sudida takroran ko‘rib chiqish O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatida ushbu bobda bayon etilgan qoidalarga muvofiq amalga oshiriladi.

Ishni taftish tartibida takroran ko‘rib chiqishda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosati ushbu Kodeksning 521¹⁷-moddasida nazarda tutilgan vakolatlarga ega bo‘lib, ishni ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra hukm yoki qaror chiqaradi.

Ishni taftish tartibida takroran ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosati tomonidan chiqarilgan hukm, qaror uzil-kesildir, bundan ushbu Kodeks 485-moddasining 6 va 7-bandlarida hamda 521⁷-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno”;

40) 524-moddaning birinchi, ikkinchi, to‘rtinchi, oltinchi va yettinchi qismlaridagi “kassatsiya” degan so‘z “taftish” degan so‘z bilan almashtirilsin;

41) 525-moddaning birinchi qismidagi “kassatsiya” degan so‘z “taftish” degan so‘z bilan almashtirilsin;

42) 527-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash to‘g‘risidagi masalani ko‘rib chiqib, taftish instansiyasi sudi quyidagi ajrimlardan birini chiqaradi:

1) sud hukmini, ajrimini bekor qilish, yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash va ishni yangidan ko‘rib chiqish uchun birinchi instansiya, apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudiga yuborish to‘g‘risida;

2) ish bo‘yicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish, yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash va ishni ushbu Kodeksning 416, 417-moddalarida nazarda tutilgan holatlar aniqlangan taqdirda prokurorga yuborish to‘g‘risida;

3) agar yangi tergov ishini yuritishga yoki jinoyat ishini sudda ko‘rishga zarurat bo‘lmasa, sud hukmini, ajrimini bekor qilish va jinoyat ishini tugatish to‘g‘risida;

4) yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlashni rad etish to‘g‘risida.

Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash to‘g‘risidagi masala bo‘yicha taftish instansiyasi sudi ajrimining ko‘chirma nusxasi prokurorga va arizachiga yuboriladi. Ajrimning ko‘chirma nusxasi boshqa manfaatdor shaxslarga ularning iltimosiga ko‘ra yuboriladi”;

43) 59-bob quyidagi mazmundagi 546¹-modda bilan to‘ldirilsin:

Sudning hukmini, ajrimini va qarorlarini ijro etish chog‘ida yuzaga kelgan masalalarni hal qilish to‘g‘risidagi ajrim sud tomonidan o‘qib eshittirilgan paytdan e’tiboran qonuniy kuchga kiradi.

Sudning ajrimi ustidan ushbu Kodeksning 499-moddasida ko‘rsatilgan shaxslar tomonidan kassatsiya tartibida xususiy shikoyat (xususiy protest) berilishi mumkin.

Kassatsiya instansiyasining sud hukmini, ajrimini va qarorini ijro etish chog‘ida yuzaga kelgan masalalarni hal qilish to‘g‘risidagi ajrimi ustidan ushbu Kodeksning 511 va 512-moddalarida ko‘rsatilgan shaxslar tomonidan taftish tartibida xususiy shikoyat berilishi yoki xususiy protest bildirilishi mumkin”.

2-modda. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin.

3-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.

4-modda. Ushbu Qonun 2024-yil 1-yanvardan e’tiboran kuchga kiradi.