Mamlakatimizda qonun ustuvorligini ta’minlash, ichki ishlar organlarini fuqarolarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qiladigan chinakam xalqchil tizimga aylantirish yo‘lida salmoqli ishlar olib borilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining tashabbusi bilan ichki ishlar organlari faoliyati tubdan isloh etildi, ushbu sohaga oid qonunchilik takomillashtirildi.

O‘tkazilgan islohotlar natijasida O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tizimi tuzilmasiga bir qancha o‘zgarishlar kiritildi, shu jumladan ayrim rahbarlik lavozimlarining tasnifi o‘zgartirildi, shu munosabat bilan ichki ishlar organlari tizimidagi mazkur rahbarlarning huquqbuzarliklarning oldini olish va ularning profilaktikasi holati to‘g‘risida hamda jamoat xavfsizligi haqida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesiga, xalq deputatlari mahalliy Kengashlariga hisobdorligini qonunchilikda belgilash zaruriyati yuzaga keldi.

Ushbu Qonun bilan “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi, “Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari to‘g‘risida”gi, “Ichki ishlar organlari to‘g‘risida”gi va “Ma’muriy qamoqni o‘tash tartibi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga, shuningdek O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilmoqda.

Chunonchi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi ichki ishlar vazirining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining boshliqlari, ularning o‘rinbosarlari har chorakda tegishincha Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesiga, xalq deputatlari mahalliy Kengashlariga hisobotlar taqdim etishi tartibi kiritilmoqda.

Shu bilan birga, tuman, shahar ichki ishlar bo‘linmalarining boshliqlari — har chorakda va ularning o‘rinbosarlari — har oyda, shuningdek mahalla huquq-tartibot maskanlarining profilaktika katta inspektorlari — har olti oyda xalq deputatlari mahalliy Kengashlariga hisobotlar taqdim etishi tartibi joriy etilmoqda.

Bundan tashqari, “Ichki ishlar organlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga ichki ishlar organlari tizimida faoliyat yuritayotgan mahalla huquq-tartibot maskanlarining huquqiy maqomini va asosiy vazifalarini belgilab qo‘yishga qaratilgan qo‘shimchalar kiritilmoqda.

Mazkur Qonun ichki ishlar organlari faoliyatining ochiqligi, shuningdek ularning faoliyatini xalq vakillari tomonidan nazorat qilib borish uchun mustahkam huquqiy asos yaratib, ichki ishlar organlarining xalq vakillari oldidagi mas’uliyatini oshirishga va ularning o‘zaro foydali hamkorligini kengaytirishga, huquqbuzarliklar profilaktikasi va jamoat xavfsizligi sohasida ko‘rilayotgan choralar samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

1-modda. O‘zbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi 913-XII-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 9, 320-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 9, 241-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 418-modda; 2007-yil, № 4, 163-modda, № 9, 420-modda; 2008-yil, № 12, 640-modda; 2013-yil, № 12, 350-modda; 2014-yil, № 4, 86-modda, № 5, 130-modda; 2015-yil, № 6, 228-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 8, 383-modda, № 9, 510-modda, № 12, 772-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 11, 792-modda, № 12, 891-modda; 2020-yil, № 9, 537-modda; 2021-yil, № 1, 3, 7, 13-moddalar; 4-songa ilova, № 8, 800-modda, № 12, 1198-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda) 25²-moddasiga quyidagi o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilsin:

birinchi va ikkinchi qismlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining boshliqlari huquqbuzarliklarning oldini olish va ularning profilaktikasi holati to‘g‘risida, ularning o‘rinbosarlari — Jamoat xavfsizligi xizmati boshliqlari jamoat xavfsizligi haqida har chorakda tegishincha xalq deputatlari Toshkent shahar va viloyatlar Kengashlariga hisobot taqdim etadi.

Tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalarining (bo‘limlarining) boshliqlari huquqbuzarliklarning oldini olish va ularning profilaktikasi holati to‘g‘risida har chorakda, ularning o‘rinbosarlari — Jamoat xavfsizligi xizmati boshliqlari jamoat xavfsizligi haqida har oyda xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlariga hisobot taqdim etadi”;

quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan to‘ldirilsin:

“Mahalla huquq-tartibot maskanlarining profilaktika katta inspektorlari jamoat xavfsizligini ta’minlash holati to‘g‘risida har olti oyda xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlariga hisobot taqdim etadi”;

uchinchi va to‘rtinchi qismlar tegishincha to‘rtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;

to‘rtinchi qism “O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi hududiy bo‘linmalari rahbarlarining” degan so‘zlardan keyin “mahalla huquq-tartibot maskanlari profilaktika katta inspektorlarining” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

beshinchi qism “O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi hududiy bo‘linmalari rahbarlarining” degan so‘zlardan keyin “mahalla huquq-tartibot maskanlari profilaktika katta inspektorlarining” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin.

2-modda. O‘zbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari to‘g‘risida”gi 915-XII-sonli Qonuniga (O‘zbekiston Respublikasining 2013-yil 22-aprelda qabul qilingan O‘RQ-350-sonli Qonuni tahririda) (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, № 4, 96-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 12, 383-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda, № 10, 674-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 9, 588, 591-moddalar; 2021-yil, 4-songa ilova, № 12, 1194-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda) quyidagi o‘zgartishlar kiritilsin:

1) 13-modda uchinchi qismining:

yigirma ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

yigirma uchinchi, yigirma to‘rtinchi va yigirma beshinchi xatboshilari tegishincha yigirma ikkinchi, yigirma uchinchi va yigirma to‘rtinchi xatboshilar deb hisoblansin;

2) 14-modda birinchi qismining:

o‘n uchinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

o‘n to‘rtinchi — yigirma birinchi xatboshilari tegishincha o‘n uchinchi — yigirmanchi xatboshilar deb hisoblansin.

3-modda. O‘zbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2015-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 3, 6-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 9, 193-modda, № 12, 269-modda; 1996-yil, № 5-6, 69-modda, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 4-5, 126-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 3, 38-modda, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165, 182-moddalar; 2002-yil, № 1, 20-modda, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 5, 67-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 5, 90-modda, № 9, 171-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 312-modda, № 12, 413, 417, 418-moddalar; 2006-yil, № 6, 261-modda, № 9, 498-modda, № 10, 536-modda, № 12, 656, 659-moddalar; 2007-yil, № 4, 158, 159, 164, 165-moddalar, № 9, 416, 421-moddalar, № 12, 596, 604, 607-moddalar; 2008-yil, № 4, 181, 189, 192-moddalar, № 9, 486, 488-moddalar, № 12, 640, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 9, 334, 335, 337-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 462, 468, 470, 472, 474-moddalar; 2010-yil, № 5, 175, 179-moddalar, № 6, 231-modda, № 9, 335, 339, 341-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 468, 473, 474-moddalar; 2011-yil, № 1, 1-modda, № 4, 104, 105-moddalar, № 9, 247, 252-moddalar, № 12/2, 365-modda; 2012-yil, № 4, 108-modda, № 9/1, 242-modda, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda, № 9, 244-modda, № 12, 341, 343-moddalar; 2015-yil, № 6, 228-modda, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 1, 2-modda, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 4, 137-modda, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4, 5-moddalar, № 4, 224-modda, № 7, 430, 431, 432-moddalar, № 10, 671, 673, 679-moddalar; 2019-yil, № 1, 1, 3, 5-moddalar, № 2, 47-modda, № 3, 161, 165, 166-moddalar, № 5, 259, 261, 267, 268-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 469, 471-moddalar, № 9, 591, 592-moddalar, № 10, 674, 676-moddalar, № 11, 787, 791-moddalar, № 12, 880, 891-moddalar; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 3, 203, 204-moddalar, № 7, 449-modda, № 9, 539, 540-moddalar, № 10, 593, 596-moddalar, № 11, 651-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 5, 7, 12, 13, 14-moddalar, № 2, 142-modda, № 3, 217-modda, № 4, 290, 293-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 800, 802, 803-moddalar, № 9, 903-modda, № 10, 966, 967, 968, 973-moddalar, № 11, 1066-modda; 2022-yil, № 1, 1, 2-moddalar, № 2, 80, 81-moddalar, № 3, 216-modda, № 4, 337-modda, № 5, 464-modda) 258-moddasi ikkinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi” degan so‘zlar “Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

4-modda. O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 16-sentabrda qabul qilingan “Ichki ishlar organlari to‘g‘risida”gi O‘RQ-407-sonli Qonuniga (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 9, 272-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda; 2019-yil, № 2, 47-modda, № 5, 267-modda, № 9, 588, 591-moddalar, № 10, 674-modda, № 12, 891-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 466-modda) quyidagi o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilsin:

1) 13-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ichki ishlar organlarining tizimi O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari, tumanlar va shaharlar ichki ishlar boshqarmalari (bo‘limlari), transportda xavfsizlikni ta’minlash boshqarmalari (bo‘limlari), jazoni ijro etish muassasalari, ichki ishlar organlarining o‘ta muhim va toifalangan obyektlardagi bo‘linmalari, shaharcha ichki ishlar bo‘linmalari, mahalla huquq-tartibot maskanlari hamda ichki ishlar organlarining tayanch punktlari, shuningdek ta’lim va tibbiyot muassasalari, ichki ishlar organlari zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun tashkil etiladigan boshqa bo‘linmalar va tashkilotlardan iboratdir”;

2) 13¹-modda:

birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Qoraqalpog‘iston Respublikasi ichki ishlar vaziri, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining boshliqlari huquqbuzarliklarning oldini olish va ularning profilaktikasi holati to‘g‘risida, ularning o‘rinbosarlari — Jamoat xavfsizligi xizmati boshliqlari jamoat xavfsizligi haqida har chorakda tegishincha Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesiga, xalq deputatlari Toshkent shahar va viloyatlar Kengashlariga hisobot taqdim etadi.

Tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalarining (bo‘limlarining) boshliqlari huquqbuzarliklarning oldini olish va ularning profilaktikasi holati to‘g‘risida har chorakda, ularning o‘rinbosarlari — Jamoat xavfsizligi xizmati boshliqlari jamoat xavfsizligi haqida har oyda xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlariga hisobot taqdim etadi”;

quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan to‘ldirilsin:

“Mahalla huquq-tartibot maskanlarining profilaktika katta inspektorlari jamoat xavfsizligini ta’minlash holati to‘g‘risida har olti oyda xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlariga hisobot taqdim etadi”;

uchinchi va to‘rtinchi qismlari tegishincha to‘rtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;

3) 14-moddaning beshinchi qismidagi “O‘zbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining o‘rinbosari — Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi boshlig‘ining” degan so‘zlar “Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari boshliqlarining” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

4) 15-moddaning beshinchi qismidan “shuningdek “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmalari a’zolari” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

5) 2-bob quyidagi mazmundagi 15¹-modda bilan to‘ldirilsin:

Mahalla huquq-tartibot maskanlari ichki ishlar organlarining faoliyatini bevosita mahallalarda jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish bo‘yicha, shuningdek fuqarolarning xavfsizligi va osoyishtaligini ta’minlash borasida ichki ishlar organlari, boshqa huquq-tartibot organlari va jamoat tuzilmalarining hamkorlikda ishlashini mahallalar kesimida tashkil etish bo‘yicha amalga oshiradigan tarkibiy tuzilmasi hisoblanadi.

Mahalla huquq-tartibot maskanlari o‘z faoliyatini quyidagi tarkibda amalga oshiradi:

profilaktika katta inspektori, profilaktika inspektori, profilaktika inspektorining jamoat tartibini saqlash bo‘yicha yordamchisi (har kunlik asosda);

mazkur hududda xizmatni o‘tash uchun biriktirilgan tuman (shahar) ichki ishlar organlarining xotin-qizlar masalalari bo‘yicha inspektori, probatsiya bo‘linmasi inspektori, tezkor vakil, patrul-post xizmati xodimlari;

jamoat tartibini saqlash va huquqbuzarliklar profilaktikasiga ko‘maklashish uchun yuborilgan O‘zbekiston Respublikasi Milliy gvardiya bo‘linmasining va boshqa vakolatli davlat organlarining xodimlari, shuningdek jamoat tuzilmalarining vakillari”;

6) 23-moddaning yettinchi qismidagi “Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi va” degan so‘zlar “Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari hamda” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

5-modda. O‘zbekiston Respublikasining 2017-yil 9-yanvarda qabul qilingan “Ma’muriy qamoqni o‘tash tartibi to‘g‘risida”gi O‘RQ-420-sonli Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 1, 2-modda; 2019-yil, № 12, 880-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 11, 1061-modda) 6-moddasining ikkinchi qismidagi “Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi” degan so‘zlar “Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

6-modda. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin.

7-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.

8-modda. Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.