Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQARORI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTurar joylarda, jamoat binolarida, aholi yashash hududlarida va dam olish zonalarida ruxsat etilgan shovqin darajasining sanitariya qoidalari va meʼyorlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2020-yil 29-dekabrda hisobga olindi, hisob raqami 5-son]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ushbu sanitariya normalari va meʼyorlari turar joylarda, jamoat binolarida, aholi yashaydigan hududlarda tashqi va ichki manbalardan hosil boʻladigan shovqinning ruxsat etilgan darajalarini, shuningdek tekshirilayotgan obyektda shovqin darajasini oʻlchash, uning uslublari va uni gigiyenik baholashga boʻlgan umumiy talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mazkur sanitariya normalari va meʼyorlari maxsus binolarda (radio, telestudiyalar, teatr va kinoteatr zallari, konsert va sport zallari), shuningdek aholi yashash hududlarida samolyot va vertolyotlar parvoz vaqtida, uchganda, qoʻnganda va aeroportda dvigatellarni sinab koʻrganda chiqadigan shovqinlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ushbu sanitariya normalari va meʼyorlari turar joy, jamoat binolari, texnologik, muhandislik, sanitariya-texnik uskunalarga va mashinalar, transport vositalarini loyiha, konstruksiya, texnologiya, sertifikatsiya va ekspluatatsiya talablarni belgilaydigan davlat va sohaga oid standartlar hamda barcha meʼyoriy-texnik hujjatlar ishlab chiqilishida hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Mazkur sanitariya normalari va meʼyorlari kuchga kirishi bilan Oʻzbekiston Respublikasining Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2009-yil 19-iyunda 0267-09-son bilan tasdiqlangan Turar joy binolarida, jamoat binolari va uy — joy qurilishi hududlarida ruxsat etiladigan shovqin meʼyorlaridan oshmasligini taʼminlashga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari va normalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ushbu sanitariya normalari va meʼyorlarida quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtovush bosimi — oʻzgaruvchan havo bosimi boʻlib, tovush tebranishi natijasida paydo boʻladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdoimiy boʻlmagan shovqin — vaqtda oʻzgaradigan shovqin, tovush darajasi vaqt ichida 5dBA dan ortiq boʻlmagan uzluksiz ravishda oʻzgaradi (misol uchun, avtotransport vositalarida hosil boʻluvchi shovqin);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtovushning ekvivalent darajasi, LAekv, dBA, doimiy boʻlmagan shovqin — doimiy shovqin darajasining shunday oʻrtacha kvadrat tovush bosimiga ega va bu aniq vaqt davomidagi doimiy boʻlmagan shovqin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishruxsat berilgan shovqin darajasi — bundan daraja, odam organizmining shovqinga sezgir boʻlgan funksional tizimlari va analizatorlari oʻzgarishiga olib kelmaydi hamda insonda xavotir keltirib chiqarmaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkeng chiziqli shovqin — kengligi 1 oktavadan ortiq boʻlgan uzluksiz spektrli shovqin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtonal shovqin — shovqin spektrida yaqqol namoyon boʻladigan alohida (diskret) tovushlarga ega va chastotalarni 1/3 oktava chiziqlarida oʻlchanganda yonma-yon joylashganlardan 10dBA ga ortib ketishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishimpulsli shovqin — ushbu shovqin bir yoki bir necha tovushli signallardan tashkil topgan boʻlib, har biri 1 sekunddan kam boʻlgan davomiylikka ega va shu bilan birga “impuls” va “sekin” vaqtga oid tavsiflarda dBAda oʻlchangan tovush darajalari 7dBA dan kam boʻlmagan darajalarda farq qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-bob. Oʻlchov va meʼyorlashtirilgan birliklari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Meʼyorlashtirilgan doimiy boʻlmagan shovqin tovushining ekvivalent darajasi LAekv, dBA va tovushni maksimal darajasi LAmaks, dBA hisoblanadi. Ruxsat etilgan shovqin darajasiga muvofiqligi bir vaqtda ikkita koʻrsatgich bilan baholanadi, bitta koʻrsatgich yuqori boʻlsa, bu holat hujjatda belgilangan meʼyorga javob bermaydi deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Doimiy boʻlgan shovqinni meʼyoriy darajasi tovush bosimi darajasi L, dBA hisoblanadi, chastotalarni oktava chiziqlarida 31,5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000, 8000 Gts li oʻrtacha geometrik chastotalar bilan (tovush bosimini oktava darajalari), moʻljallangan baholash uchun tovushni umumiy darajasi LA, dBA.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Turar joylar va jamoat binolarida (fortochkalarda, framugalarda, derazalardan birining tabaqasi ochiq holda) va aholi yashash hududlarida ekvivalent tovush darajasi (tashqi, ichki manbalarda) va tovush bosimining oktavalar boʻyicha ruxsat etilgan darajalari shovqin tavsifi va kunduzgi yoki tungi vaqtlar hisobga olgan holda 1-jadvalda berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
T/r |
Bino yoki hududlarning nomlari |
Sutkaning vaqtlari |
Tovush bosimi darajalari, dB, oʻrtacha geometrik chastotalar bilan oktava bandlari chastotalarida, Gts |
Tovush darajalari, LA va tovushni ekvivalent darajalari, LAekv., dBA |
Tovushni maksimal darajalari, dBA | ||||||||
|
31,5 |
63 |
125 |
250 |
500 |
1000 |
2000 |
4000 |
8000 | |||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
|
1. |
Shifoxona, klinika va sanatoriylar palatalari hamda operatsiya xonalari |
soat 7 dan 23 gacha 23 dan 7 gacha |
76 69 |
59 51 |
48 39 |
40 31 |
34 24 |
30 20 |
27 17 |
25 14 |
23 13 |
35 25 |
50 40 |
|
2. |
Poliklinika, ambulatoriya, dispanser, shifoxona, sanatoriy va klinikalardagi vrachlar xonalarida |
- |
76 |
59 |
48 |
40 |
34 |
30 |
27 |
25 |
23 |
35 |
50 |
|
3. |
Sinf, oʻquv va oʻqituvchilarning xonalari, taʼlim muassasalari auditoriyalari, anjumanlar va seminarlar oʻtkazish uchun zallar, masjidlar, kutubxonalar oʻqish zallarida |
- |
79 |
63 |
52 |
45 |
39 |
35 |
32 |
30 |
28 |
40 |
55 |
|
4. |
Xonadonlarning yashash xonalari, dam olish uylari, pansionatlar, qariyalar va nogironlar uylari, maktabgacha taʼlim muassasalari va maktab-internatlarining yotoqxonalarida |
Soat 7 dan 23 gacha 23 dan 7 gacha |
79 72 |
63 55 |
52 44 |
45 35 |
39 29 |
35 25 |
32 22 |
30 20 |
28 18 |
40 30 |
55 45 |
|
5. |
Mehmonxona va kempinglar xonalari va yotoqxonalarning yashash xonalarida |
7 dan 23 s 23 dan7 s |
76 |
67 59 |
57 48 |
49 40 |
44 34 |
40 30 |
37 27 |
35 25 |
33 23 |
45 35 |
60 50 |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
|
6. |
Kafe, restoran, bar va oshxonalarning ovqatlanish zallarida |
- |
90 |
75 |
66 |
59 |
54 |
50 |
47 |
45 |
43 |
55 |
70 |
|
7. |
Bozorlar hududlarida, doʻkonlarning savdo zallarida, aeroport |
- |
93 |
79 |
70 |
63 |
59 |
55 |
53 |
51 |
49 |
60 |
75 |
|
8. |
Shifoxona, klinika va sanatoriylar bilan bevosita tutashgan hududlarda |
soat 7 dan 23 gacha soat 23 dan |
83 76 |
67 59 |
57 48 |
49 40 |
44 34 |
40 30 |
37 27 |
35 25 |
33 23 |
45 35 |
60 50 |
|
9. |
Aholi yashaydigan uylar, poliklinikalar, ambulatoriyalar, dispansyerlar, dam olish uylari, pansionatlar, qariyalar va nogironlar uchun internat-uylar, maktabgacha taʼlim muassasalari, maktab va boshqa oʻquv yurtlari hamda kutubxonalar bilan bevosita tutashgan hududlarda |
soat 7 dan 23 gacha soat 23 dan |
90 83 |
75 67 |
66 57 |
59 49 |
54 44 |
50 40 |
47 37 |
45 35 |
43 33 |
55 45 |
70 60 |
|
10. |
Mehmonxonalar, kempinglar va yotoqxonalar binolari bilan bevosita tutashgan hududlarda |
soat 7 dan 23 gacha soat 23 dan 7 gacha |
93 86 |
79 71 |
70 64 |
63 54 |
59 49 |
55 45 |
53 42 |
51 40 |
49 39 |
60 50 |
75 65 |
|
11. |
Shifoxona, klinika va sanatoriylar hududlaridagi dam olish joylarida |
- |
79 |
63 |
52 |
45 |
39 |
35 |
32 |
30 |
28 |
40 |
55 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. tashqi hamda ichki manbalardan hosil boʻlayotgan shovqin impulsli yoki tonal tavsifga kiradi, jadvalda koʻrsatilgan meʼyorlarga qaraganda 5dBA dan past qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Yopiq konsert zallari, diskoteka va tungi klublar, restoran, kafe, barlar va boshqa umumiy ovqatlanish shaxobchalari, ochiq joylardagi konsert va raqs maydonlari, istirohat bogʻlari, bogʻlar va dam olish zonalarida tovushni kuchaytiruvchi va tovush chiqaruvchi qurilmalar joylashtirilganda tovushning ekvivalent darajasi LAekv, dBA, tovushni maksimal darajasi LA maks., dBA, 2-jadvalda koʻrsatilganidan yuqori boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Obyekt nomlari |
Oʻlchash oʻtkazish joylari |
Tovushning ruxsat etilgan darajasi, dBA | |
|
LA ekv (ekvivalentli) |
LAmaks (maksimal) | ||
|
1. Konsertlar vaqtida konsert va boshqa zallarda |
Parterning birinchi 5 qatordagi tomoshabin oʻrindiqlari oldida |
85 |
90 |
|
2. Diskoteka va tungi klub zallarida |
Tovush manbasidan 2m masofada |
85 |
90 |
|
3. Elektroakustik qurilmalar bilan musiqa chalinganda restoran, kafe, bar va boshqa umumiy ovqatlanish shaxobchalari zallarida |
Tovush manbalariga yaqin boʻlgan stollar oldida |
65 |
70 |
|
4. Istirohat bogʻlari, bogʻlar va dam olish zonalarida ochiq konsert va raqs maydonlarida |
Tovush manbasidan 2m masofada |
85 |
90 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Tovush chiqaruvchi qurilmalar istirohat bogʻlari, bogʻlar va dam olish zonalarining ochiq konsert va raqs maydonlarida joylashtirilganda tovush chiqaruvchi qurilmalar kolonkalarini turar joy binolariga qarama-qarshi tomonga oʻrnatish, turar joylarda shovqin darajasini kamaytirish uchun shovqindan himoya qilish boʻyicha hisoblangan chora-tadbirlar majmui ijrosini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladi, chunki aholi turar joylari tadbirlar oʻtkazilayotgan joyga yaqin joylashgan boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-bob. Shovqin darajalarini tekshirishga va oʻlchov asboblariga boʻlgan umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Tovush bosimi oktava (dB) darajalari, tovushning ekvivalent (dBA) darajalari, tovushning maksimal (dBA) darajalari 23337-14-son “Turar joylarda, jamoat binolari va aholi yashash hududlarida shovqinni oʻlchash uslublari” davlatlararo standartga muvofiq oʻlchanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Transport magistrallarida akustik rejimni tekshirish 20444-2014-son “Shovqin. Transport oqimlari. Shovqin tavsifini oʻlchash uslublari” davlatlararo standartga (ISO 1996-1:2003, NEO) muvofiq olib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Aholi yashash hududlaridan uchib oʻtadigan samolyotlar shovqini 22283-14-son “Aviatsion shovqin. Aholi yashash hududlarida ruxsat etilgan shovqin darajalari va oʻlchash uslublari” davlatlararo standart boʻyicha oʻlchanadi va gigiyenik baholanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Turar joy va jamoat joylarida hamda aholi yashash hududlarida shovqin darajasini oʻlchash amaldagi meʼyorlar boʻyicha ruxsat etilgan shovqin miqdorini aniqlash, shovqinni kamaytirish boʻyicha tadbirlarni ishlab chiqish va ushbu tadbirlar samaradorligini baholash, yoʻl tarmoqlari shovqin kartasini tuzish maqsadida, shuningdek aholining murojaatlariga asosan oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Shovqinni oʻlchash uchun 1 yoki 2 sinfdagi oktava filtrli shovqinni oʻlchash vositalaridan foydalaniladi, zaruriyat boʻlganda shovqin darajasi yozib boradigan asbob, magnitofon, shovqin darajasini statistik taqsimlaydigan analizator, ossillograf, shovqinning kalibrli etaloni (pistonfon) va boshqa asboblardan foydalanish mumkin. Shovqinni oʻlchashda quyidagilar asboblardan foydalanish tavsiya qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“VShM-201” kichik hajmli shovqin oʻlchagich, “ShVIL-001” shovqinni logarifmlaydigan vibrointegrator, shovqin va tebranishni oʻlchaydigan Assistent TOTAL (SIU V3RT ) — NTM-Himoya; “VShV-003-M2” “VShV-003-M3” (Rossiya), har xil ishlab chiqaruvchi korxonalarning shovqin oʻlchagichlari “RFT” (Germaniya), “Bryul i Kyer” majmualari (Daniya) va boshqalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha asboblar har yili “Oʻzstandart” agentligi tomonidan metrologik nazoratdan oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-bob. Shovqinning salbiy taʼsir qilishini oldini olish boʻyicha tadbirlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Aholini shovqindan himoya qilish injener-texnik va tashkiliy tadbirlar natijasida taʼminlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Injener-texnik chora-tadbirlar (tovushni izolatsiya qilish, binolarni akustik jihatdan oqilona loyihalashtirish, ventilatsiya va konditsionerlash tarmoqlarida shovqinni pasaytirishni joriy etish, xonalarga akustik ishlov berish) va nazariy hisobga koʻra, 2.01.08-96-son “Shovqindan himoya” QMKga muvofiq, obyektlarda shovqinni kamaytirish boʻyicha shovqinni himoyalovchi maxsus ekranlar oʻrnatish va daraxtzorlar tashkil etish boʻyicha amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Tashkiliy choralar sifatida kunduzgi vaqtda 80dBA dan yuqori darajada shovqin hosil qiladigan shovqinli transport vositalarni va reaktiv samolyotlarni harakatlanishini cheklash choralari koʻrilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Aholi yashash hududlarida radiofikatsiya maksimal darajada cheklanishi lozim, ayrim hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hududiy organlari tomonidan turar joy binolaridan 2 metr masofa uzoqlikda, dam olish joylari chegaralari, uylari, sanatoriy hududlari va boshqa obyektlarda ruxsat etilgan shovqin darajasidan oshib ketmasligi sharti bilan ruxsat beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Konsert, toʻy, yubiley va boshqa tantanalarda tovush chiqaruvchi va tovushni kuchaytiruvchi qurilmalardan foydalaniladigan ansambllarni va boshqa guruhlarning musiqa asboblarini tovush darajalari ushbu tadbir oʻtkazilayotgan obyektlarda (restoran, kafe, tantana uylari yoki aholi yashash (mahallalar) hududlari) kunduzi va tungi vaqtlar uchun ruxsat etilgan darajalardan oshib ketishi mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Konsertlarda, toʻylarda, yubileylarda va boshqa tantanalarda ovozni takrorlaydigan va ovozni kuchaytiradigan asboblardan foydalanadigan musiqa ansambllari va boshqa musiqa guruhlari musiqa asboblarining shovqin darajasi soat 23.00 dan soʻng ushbu tadbirlar boʻlib oʻtadigan obyektlar (restoran, kafe, tadbir uylari va boshqa ochiq hududlar zallari (mahallalar) uchun belgilangan meʼyorlardan oshib ketmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Turar joylarda yakka tartibda yoki jamoat mehnat faoliyati amalga oshirilayotganda qoʻshni yashash xonalariga kirib boradigan shovqin darajasi kunduzi ham, kechasi ham bu xonalar uchun oktava tovush bosimi (dB) va tovush ekvivalenti (dBA) darajalaridan oshib ketmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati boshligʻi B.K. YuSUPALIYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2020-yil 29-dekabr,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0008-20-son