Oʻzbekiston Respublikasida soliq tizimini yanada takomillashtirish va mustahkamlash, soliq toʻlovchilarni hisobga olishni tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi 1997-yil 1-apreldan boshlab soliq toʻlovchilarning identifikatsiya raqamlarini berish va qoʻllash tizimini joriy etsin.

2. Oʻzbekiston Respublikasida soliq toʻlovchilarning identifikatsiya raqamlarini berish va qoʻllash tizimi toʻgʻrisidagi nizom tasdiqlansin (ilova qilinmoqda).

3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga 1997-yil 1-aprelgacha soliq toʻlovchilarning identifikatsiya raqamlarini bank hujjatlarining barcha shakllariga majburiy kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal qilish tavsiya etilsin.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari B. S. Hamidov zimmasiga yuklansin.

1. Soliqlar toʻliq toʻlanishini va maxsus jamgʻarmalarga mablagʻlar ajratilishini hamda ham soliq organlarining, ham soliq toʻlovchilarning davlatning iqtisodiy manfaatlari va mulkiy huquqlarini taʼminlash masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining barcha vazirliklari, idoralari, mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari, bank muassasalari hamda boshqa muassasalar, tashkilotlar va korxonalar bilan oʻzaro hamkorligini taʼminlovchi soliq toʻlovchilarni kodlashtirishning yagona tizimini shakllantirish ushbu Nizomni joriy etishning maqsadi hisoblanadi.

2. Soliq toʻlovchilarga identifikatsiya raqamlarini berish quyidagilarni taʼminlashga qaratilgan:

Oʻzbekiston Respublikasi soliq toʻlovchilarining identifikatsiya raqamlari yagona reyestrini shakllantirish;

soliq toʻlovchilarni hisobga olishni tartibga solish;

soliqlarning budjetga tushishini hisobga olish va soliq organlarining oʻzaro hamkorligi boʻyicha maʼlumotlarni kompyuterda ishlashni joriy etish;

soliq qonunchiligiga rioya etilishi boʻyicha axborotlarning yaxlitligi va ishonchliligi koʻp tomonlama tekshirilishi, nazorat qilinishini tashkil etish;

soliq organlari bilan davlat xokimiyati va boshqaruvining boshqa organlari, bank muassasalari va moliyaviy tusdagi, shuningdek, koʻchar va koʻchmas mulk boʻyicha operatsiyalarni amalga oshiruvchi boshqa tashkilotlar oʻrtasida axborot ayirboshlashni birxillashtirish;

qonun hujjatlarida belgilangan oʻz vazifalari va funksiyalarini bajarishda davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar oʻrtasida tadbirkorlik subyektlariga — jismoniy va yuridik shaxslarga nisbatan axborotlar almashishni unifikatsiya qilish;

daromadlarni, toʻlangan soliqlarni va xoʻjalik yurituvchi subyektlar, shu jumladan, jismoniy shaxslar tomonidan ijtimoiy va boshqa sugʻurta boʻyicha davlat jamgʻarmalariga toʻlovlarni hisobga olishni birxillashtirish.

3. Identifikatsiya raqami soliq toʻlovchining barcha soliq majburiyatlari va barcha ijtimoiy huquqlari boʻyicha yagona hisoblanadi, uning davlat hokimiyati va nazorat organlari bilan davlat ijtimoiy sugʻurtasi hamda boshqa sugʻurta jamgʻarmalaridan toʻlovlar (mablagʻlar) olish boʻyicha barcha oʻzaro munosabatlarida qoʻllanadi va oʻzgartirilmaydi.

4. Identifikatsiya raqami bir marta beriladi va faqat yuridik shaxsning tugatilishi, jismoniy shaxsning vafoti yoki boshqa mamlakatga koʻchib ketishi munosabati bilan, ushbu voqealar roʻy bergandan keyin uch yil oʻtgach, bekor qilinishi mumkin.

5. Identifikatsiya raqami soliq toʻlovchilarga — yuridik (jismoniy) shaxslarga ular oʻzlari joylashgan (yashaydigan) joydagi davlat soliq inspeksiyasida roʻyxatdan oʻtkazish shakllarini toʻldirgandan keyin beriladi. Roʻyxatdan oʻtkazish shakllari maʼlumotlari davlat soliq inspeksiyasida kompyuterga yoziladi, elektron pochta orqali Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga beriladi. Davlat soliq qoʻmitasida identifikatsiya raqamini berishda takrorga yoʻl qoʻymaslik maqsadida har bir soliq toʻlovchining maʼlumotlari tekshiriladi. Berilgan identifikatsiya raqami yoki uni berish rad etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, rad etish sabablari koʻrsatilgan holda, elektron pochta orqali davlat soliq inspeksiyasiga qaytariladi. Davlat soliq qoʻmitasidan identifikatsiya raqami berilgani toʻgʻrisidagi maʼlumotlar olingach davlat soliq inspeksiyasida soliq toʻlovchilarga identifikatsiya raqami berilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma taqdim etiladi.

STIR aniq vaqt rejimida, yangidan tashkil etilayotgan yuridik shaxslarga, shuningdek xorijiy yuridik shaxslarni, xorijiy fuqarolarni va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni tadbirkorlik subyektlari sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkazishda yoki soliq majburiyatlari paydo boʻlganda davlat roʻyxatidan oʻtkazishda beriladi.

6. Identifikatsiya raqamini:

davlat soliq inspeksiyasida roʻyxatdan oʻtkazishga asos boʻladigan roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlariga, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari hamda respublika Vazirlar Mahkamasining tegishli qarorlari bilan ushbu ishlarga vakil qilingan boshqa organlar tomonidan (tadbirkorlik faoliyati, shuningdek, faoliyatning boshqa muayyan turlari bilan shugʻullanish uchun) berilgan litsenziyalarga;

ruxsat berish tusidagi, shu jumladan “Tadbirkorlik faoliyati sohasidagi ruxsat berish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 2-moddasida koʻrsatilgan ruxsat berish tartib-taomillaridan oʻtgandan keyin beriladigan barcha hujjatlarda;

bank toʻlov hujjatlarining elektron shakllariga;

davlat soliq inspeksiyasiga taqdim etiladigan hisobot hujjatlariga;

davlat maxsus jamgʻarmalaridan ijtimoiy nafaqalar berish boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazish va toʻlov hujjatlariga qoʻyish majburiydir.

xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan tuzilayotgan xoʻjalik, fuqarolik-huquqiy va mehnat shartnoma (kontrakt)larida, ularga ilovalarda;

xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan bitishuvlar sodir etilganligini belgilovchi yoki tasdiqlovchi hujjatlarda, shu jumladan schyot-fakturalarda va transport hujjatlarida;

xoʻjalik yurituvchi subyektlarda moliyaviy, mulkiy va qiymat ifodasiga boʻlgan boshqa majburiyatlarning yuzaga kelishini, shuningdek ularning chaqirilganligini belgilovchi yoki tasdiqlovchi hujjatlarda;

xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan qiymat ifodasiga ega boʻlgan mulk egasi huquqi sotib olinganligini va berilganligini belgilovchi va tasdiqlovchi, shuningdek bunday huquqni tasdiqlovchi hujjatlarda.

7. Identifikatsiya raqami soliq toʻlovchilarning quyidagi toifalariga beriladi:

a) yuridik shaxslarga;

b) quyidagi toifadagi jismoniy shaxslarga (Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga, xorijiy fuqarolarga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga, keyingi oʻrinlarda “fuqarolar” deb yuritiladi);

asosiy yashash joyi boʻyicha fuqarolarga, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlariga;

doimiy yashash joyiga ega boʻlmagan, biroq soliq majburiyatlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida paydo boʻlgan fuqarolarga.

8. Soliq solish maqsadida hisobga olinadigan fuqarolarga quyidagilar kiradi:

Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashash joyiga ega boʻlgan fuqarolar; shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida vaqtincha turganlar ham; Oʻzbekiston Respublikasida kalendar yilda 183 kundan koʻproq turgan xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar (“Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolaridan, xorijiy fuqarolardan va fuqaroligi boʻlmagan shaxslardan olinadigan daromad soligʻi toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq).

9. Soliq majburiyatlari deganda jismoniy yoki yuridik shaxsda daromad olish manbai mavjudligi yoki soliq solishining boshqa obyekti tushuniladi.

10. Soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami toʻqqizta raqamli belgidan iboratdir, dastlabki 8 raqam soliq toʻlovchining oʻz raqami, oxirgi raqam esa nazorat sonini tashkil etadi.

Shunday qilib, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami tuzilishi quyidagicha koʻrinishga ega boʻladi:

Soliq toʻlovchining identifikatsiya raqamini kodlashtirish uchun seriyali tartib usulidan foydalanadi.

Bunda soliq toʻlovchilarning identifikatsiya raqamlari barcha toʻplami soliq toʻlovchilarning tiplarini aniqlashtiruvchi ikki turkumlash guruhiga: jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilgan.

Ushbu maqsadlarda quyidagi kodlardan foydalanilishi kerak:

20000000Xdan 29999999Xgacha — yuridik shaxslar uchun;

40000000Xdan 79999999Xgacha — jismoniy shaxslar uchun;

bunda X-soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami sonlari izchilligi toʻgʻriligini nazorat qiluvchi son, ushbu son Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasida kompyuter tomonidan soliq toʻlovchiga identifikatsiya raqami berish jarayonida muayyan algoritm boʻyicha shakllantiriladi.

Zarurat boʻlganda, kodlashtirish tizimi imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida quyidagi kodlar zaxira qilingan:

00000000Xdan 19999999Xgacha;

30000000Xdan 39999999Xgacha;

80000000Xdan 99999999Xgacha.

11. Kodlashtirishning mazkur tuzilishi oʻzgarmas va universal hisoblanadi hamda Oʻzbekiston Respublikasida soliq toʻlovchilarning identifikatsiya raqamlarini berish va ularni qoʻllash tizimda foydalanishi kerak.

12. Soliq toʻlovchilarga — yuridik shaxslarga soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasida ular tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasida roʻyxatdan oʻtkazish shaklini toʻldirayotganda koʻrsatilgan soliq toʻlovchining maʼlumotlari asosida beriladi.

13. Yuridik shaxsni roʻyxatdan oʻtkazish u tashkil etilgan joy boʻyicha soliq inspeksiyasi tomonidan faqat bir marta amalga oshiriladi.

14. Yuridik shaxsni soliq inspeksiyasida roʻyxatdan oʻtkazish uning tomonidan oʻzi tashkil etilgan joydagi davlat soliq inspeksiyasida toʻldirilgan roʻyxatdan oʻtkazish soliq shakli maʼlumotlari asosida Davlat soliq qoʻmitasida unga identifikatsiya raqami berilgandan hamda unga tashkil etilgan joy boʻyicha davlat soliq inspeksiyasida soliq organlarida roʻyxatdan oʻtkazilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma berilgandan va identifikatsiya raqami berilgandan keyin tugallangan hisoblanadi.

15. Qonunda nazarda tutilgan hollarda mustaqil yuridik shaxs sifatida ish koʻruvchi hamda alohida hisob-kitob schyotiga ega boʻlgan vakolatxonalar va filiallarni roʻyxatdan oʻtkazishda roʻyxatdan oʻtkazish maʼlumotlarida bosh korxonaning identifikatsiya raqami ham koʻrsatiladi.

16. Soliq toʻlovchi mazkur Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan hujjatlarga oʻzining identifikatsiya raqamini aniq va ravshan qoʻyishi shart.

Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan hujjatlarda identifikatsiya raqamini aniq va tushunarli qilib qayd etishlari shart.

17. Yuridik shaxs boʻlmagan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi soliq toʻlovchilarga — jismoniy shaxslarga indentifikatsiya raqami Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasida ushbu Nizomning 5-bandi ikkinchi xatboshiga muvofiq beriladi.

18. Jismoniy shaxsni roʻyxatdan oʻtkazish yashash joyi boʻyicha davlat soliq inspeksiyasida faqat bir marta amalga oshiriladi. Har bir soliq toʻlovchi faqat bitta identifikatsiya raqamiga ega boʻlishi mumkin.

19. Jismoniy shaxsni soliq inspeksiyasida roʻyxatdan oʻtkazish uning tomonidan yashash joyi boʻyicha davlat soliq inspeksiyasida toʻldirilgan roʻyxatdan oʻtkazish soliq shakli asosida Davlat soliq qoʻmitasida unga identifikatsiya raqami berilgandan keyin tugallangan hisoblanadi.

20. Soliq toʻlovchi mazkur Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan hujjatlarga oʻzining identifikatsiya raqamini aniq va ravshan qoʻyishi shart.

21. Tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslar oʻz pasportidagi maʼlumotlar oʻzgargan taqdirda davlat soliq inspeksiyasida asosiy roʻyxatdan oʻtkazish maʼlumotlari oʻzgarishini hisobga olishning roʻyxatdan oʻtkazish shakllarini toʻldiradilar, boshqa soliq toʻlovchilarga — jismoniy shaxslarga ushbu shakllar uyma-uy yurib toʻldiriladi.

22. Jismoniy shaxs boʻlgan soliq toʻlovchilarni hisobga olish eski namunadagi pasportga ega boʻlgan fuqarolar uchun ham, yangi namunadagi pasportga ega boʻlgan fuqarolar uchun ham amalga oshiriladi.

23. Soliq toʻlovchining roʻyxatdan oʻtkazish uchun soliq organlariga, ijtimoiy imtiyozlarga ega boʻlganlar uchun esa — ijtimoiy sugʻurta organlariga oʻz vaqtida kelmasliklari, shuningdek, mazkur Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan barcha hujjatlarda deklaratsiya toʻldirishda identifikatsiya raqamining notoʻgʻri va noaniq koʻrsatilishi hisobga olish hujjatlarini buzib koʻrsatishga tenglashtiriladi va qonunda nazarda tutilgan tartibda javobgarlikka olib keladi.