Vazirlar Mahkamasi 2000-yilda va joriy yilning birinchi yarim yilligida valyuta siyosatini yanada erkinlashtirish, birjadan tashqari valyuta bozorini mustahkamlashga doir bir qancha aniq chora-tadbirlar koʻrilganligini, unda tijorat banklarining roli ancha oshganligini qayd etadi.

Milliy valyutani konvertatsiya qilish huquqiga ega boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar soni jiddiy ravishda kengaymoqda, almashtirish shoxobchalari soni koʻpaydi, xorijiy valyuta sotib olish tartibi soddalashtirildi.

Valyuta siyosatini erkinlashtirish jarayonini yanada chuqurlashtirish, birjadan tashqari valyuta bozorini kengaytirish va naqd pulsiz hamda naqd valyutani konvertatsiya qilish koʻlamlarini koʻpaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston bozoriga konvertatsiya qilinadigan valyuta tushumini keskin koʻpaytirish uchun mavjud imkoniyatlar va resurslarni jalb qilish, investitsiya muhitini shakllantirish va eksportga ishlab chiqarish koʻlamlarini kengaytirishga doir bugungi kunda olib borilayotgan ishlar tanqidiy qayta koʻrib chiqilsin.

Eksport imkoniyatini rivojlantirishni ragʻbatlantirish respublika kengashi (Sultonov) ushbu masalalar boʻyicha ishlarni tanqidiy baholasin va joriy yilning birinchi yarim yilligi yakunlari boʻyicha 2002—2005-yillarga moʻljallangan aniq takliflar kiritsin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Moliya vazirligi, Markaziy banki manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ilgʻor xorijiy tajribani oʻrganish asosida inflyatsiya darajasini pasaytirishga, maqroiqtisodiy barqarorlik darajasini oshirishga, ichki bozorni raqobatbardosh isteʼmol tovarlari bilan toʻldirish boʻyicha sifat jihatidan yangicha yondashuvlarni nazarda tutuvchi kompleks chora-tadbirlar dasturini ikki oy muddatda ishlab chiqsinlar va Vazirlar Mahkamasiga kiritsinlar.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Moliya vazirligi, tijorat banklari bilan birgalikda bir oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga pul-kredit siyosatini qatʼiylashtirish va pul agregatlari ustidan taʼsirchan nazoratni kuchaytirish, naqd pul muomalasini mustahkamlash va pul mablagʻlarining bankdan tashqari aylanmasini qisqartirishga doir takliflar kiritsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va tijorat banklarining birjadan tashqari valyuta bozorini barqaror rivojlantirish uchun erkin muomaladagi valyutada Birlashgan barqarorlashtirish jamgʻarmasi tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifi qabul qilinsin.

Quyidagilar Birlashgan barqarorlashtirish jamgʻarmasini shakllantirishning asosiy manbalari etib belgilansin:

vakolatli banklar tomonidan jalb qilingan mijozlarning boʻsh valyuta mablagʻlarining bir qismi;

vakolatli banklarda valyuta tushumining 50 foizini majburiy sotishdan qoladigan va talab etilmagan mablagʻlarning bir qismi;

kafolatli yetkazib berish boʻyicha va eksportning belgilangan prognozidan ortiqcha yuqori likvidli mahsulotlarni xorijiy kompaniyalar va firmalarga sotishdan olingan valyuta tushumi;

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan valyuta aktivlarini boshqarishdan olinadigan xorijiy valyutadagi daromadlar.

Belgilansinki, jalb etiladigan boʻsh valyuta mablagʻlarini Birlashgan barqarorlashtirish jamgʻarmasiga yoʻnaltirishda olinadigan marja summasi vakolatli banklar daromadlarining soliq solinadigan bazasidan chiqarib tashlanadi.

5. Kichik va oʻrta korxonalarni, xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishni ragʻbatlantirish, ularning tashqi iqtisodiy faoliyatini kengaytirish maqsadida 2001-yil 1-iyuldan boshlab:

mikrofirmalar, kichik va oʻrta korxonalar oʻzlari ishlab chiqargan tovarlar (ishlar, xizmatlar) eksportidan tushgan valyuta tushumini majburiy sotishdan ozod qilinsin;

kichik va oʻrta biznes korxonalariga oʻzlari ishlab chiqargan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni, valyuta tushumini belgilangan tartibda eksport qiluvchilarning hisob raqamiga oʻtkazgan holda, bank muassasalari kassalari orqali naqd xorijiy valyutaga eksport qilishga ruxsat etilsin.

6. 2001-yil 1-iyuldan boshlab xorijiy kompaniyalar va firmalarga yuqori likvidli mahsulotlarning ayrim turlarini kafolatlangan hajmlarda erkin almashtiriladigan valyutaga sotib olishga doir eksklyuziv huquq berilsin.

Belgilansinki:

tovarlar muqobil bank kafolati yoki sugʻurta polisi asosida haqini oldindan toʻlash shartlarida yetkazilib beriladi;

yuqori likvidli mahsulotlarning ayrim turlari eksport kontraktlari Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida roʻyxatdan oʻtkazilmasdan oldindan yetkazib berish shartlarida sotiladi;

yuqori likvidli mahsulotlarni koʻrsatib oʻtilgan shartlarda sotishdan tushgan valyuta tushumi birjadan tashqari bozorning talab va taklifdan kelib chiqib shakllanadigan erkin kursi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga sotiladi, maqsadli ravishda Birlashgan barqarorlashtirish jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, Moliya vazirligi va Markaziy bank ikki hafta muddatda:

yuqori likvidli mahsulotlarning ayrim turlarini kafolatli hajmlarda kimoshdi asosida sotish tartibini ishlab chiqsinlar va tasdiqlasinlar;

2001-yilning ikkinchi yarim yilligida sotish uchun ajratiladigan yuqori likvidli tovarlar turlari va hajmlari yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsinlar.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va Moliya vazirligining quyidagi operatsiyalar boʻyicha xorijiy valyutani xarid qilish va sotishni 2001-yil 1-iyuldan boshlab birjadan tashqari valyuta bozorining talab va taklifdan kelib chiqib shakllanadigan erkin kursiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi taklifi qabul qilinsin:

eksport qiluvchilar tomonidan valyuta tushumining 50 foizini majburiy sotish;

asbob-uskunalar, butlovchi buyumlar, xom ashyo, materiallar va xizmatlar importi;

yangidan jalb qilinadigan xorijiy kreditlarga xizmat koʻrsatish;

xorijiy investorlar foydasi, dividendlari va boshqa daromadlarini repatriatsiya qilish;

xizmat safari xarajatlari.

Vakolatli banklar eksport qiluvchi korxonalarga aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun soʻmda qisqa muddatli kreditlar berishni keng joriy etsinlar.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Moliya vazirligi, tijorat banklari bilan birgalikda 2001-yil 1-iyulgacha Birjadan tashqari valyuta bozorida talab va taklif asosida erkin almashtiriladigan valyutani sotish va xarid qilish boʻyicha savdolar oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni ishlab chiqsin va Pul-kredit siyosati boʻyicha respublika komissiyasiga tasdiqlash uchun kiritsin.

10. Birjadan tashqari valyuta bozorining erkin kursi boʻyicha xorijiy valyutani sotib oluvchi korxonalar 2001-yil 1-iyuldan boshlab erkin almashtiriladigan valyutani xarid qilishga besh foizli yigʻim toʻlashdan ozod qilinsin.

11. Pul-kredit siyosati boʻyicha respublika komissiyasi ikki hafta muddatda Vazirlar Mahkamasiga xalq isteʼmol tovarlari ishlab chiqarishni, shu jumladan butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar yetkazib berish boʻyicha kooperatsiya aloqalarini kengaytirish hisobiga yanada koʻpaytirish bilan bogʻliq takliflar kiritsin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va tijorat banklari:

valyuta-almashtirish operatsiyalarini koʻpaytirish uchun erkin almashtiriladigan valyutadagi resurslarni jalb qilish vositalaridan kengroq foydalanish;

banklararo kredit, shu jumladan xorijiy valyutadagi kimoshdi savdolarini yanada rivojlantirish va ular hajmlarini koʻpaytirish;

turistik komplekslar, savdo markazlari, buyum bozorlari, aeroportlar va bojxona postlarida almashtirish shoxobchalari tarmoqlarini qoʻshimcha ravishda koʻpaytirishga doir kompleks qoʻshimcha chora-tadbirlarni amalga oshirsinlar.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Birjadan tashqari valyuta bozorini rivojlantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2000-yil 24-martdagi 103-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Markaziy bank, Moliya vazirligi Xalqaro valyuta jamgʻarmasi. Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki hamda boshqa xalqaro moliyaviy va iqtisodiy tuzilmalar bilan iqtisodiyotni yanada erkinlashtirish chora-tadbirlari va bosqichlarini hamda valyuta siyosatini ishlab chiqish masalalari boʻyicha hamkorlik kengaytirilishini taʼminlasinlar.

15. Oʻzbekiston Respublikasi hukumatining ilovaga muvofiq qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin, shuningdek ularga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, Moliya vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki hafta muddatda oʻz normativ hujjatlarini mazkur qarorga muvofiqlashtirsinlar.

16. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari R.S. Azimov va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi F.M. Mullajonov zimmasiga yuklansin.

1. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin:

Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi hududida baravar toʻlov vositasi sifatida “Soʻm-Kuponlar”ni muomalaga kiritish toʻgʻrisida” 1993-yil 12-noyabrdagi 550-son qarori;

Vazirlar Mahkamasining “Soʻm-Kuponlar”ni chet el valyutasiga almashtirish tartibi toʻgʻrisida” 1993-yil 19-noyabrdagi 562-son qarori;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Respublikada naqd xorijiy valyutaning muomalada boʻlishini tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1996-yil 31-oktabrdagi 376-son qaroriga 1-ilovaning 1.4-bandi hamda 3.1-bandi;

Vazirlar Mahkamasining “Valyuta va eksport-import operatsiyalari boʻyicha hisob va hisobot tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2000-yil 28-apreldagi 171-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT., 2000-yil, 4-son, 22-modda)ning 1-bandi.

2. Vazirlar Mahkamasining “Birjadan tashqari valyuta bozorini yanada rivojlantirish va mustahkamlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2000-yil 29-iyundagi 245-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT., 2000-yil, 6-son, 33-modda)ga 1-ilovaning 3-bandi birinchi qismi quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“e) mikrofirmalar, kichik va oʻrta korxonalar oʻzlari ishlab chiqargan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni eksport qilishdan tushadigan valyuta tushumi”;

3. Vazirlar Mahkamasining “Valyuta bozorini yanada erkinlashtirish va valyuta almashtirish operatsiyalarini kengaytirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2000-yil 30-iyundagi 250-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT., 2000-yil, 6-son, 34-modda)ning 4-bandi ikkinchi xatboshi hamda qarorga 2-ilovaning 15-bandi birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“vakolatli banklarning almashtirish shoxobchalarida naqd xorijiy valyuta Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlariga pasport (Oʻzbekiston Respublikasida yashash ruxsatnomasi, Oʻzbekiston Respublikasi harbiy xizmatchilari uchun — harbiy bilet yoki shaxsini tasdiqlovchi guvohnoma) koʻrsatilganda va xorijiy davlatning kirish vizasi, aviatsiya yoki temir yoʻl chiptalari mavjud boʻlgan taqdirda sotiladi”.