Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 24-iyuldagi PF-4456-son “Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash va attestatsiyadan oʻtkazish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son “Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosati qaror qiladi:

1. Doktorlik dissertatsiyalari ilmiy natijalarining amaliyotga joriy qilinishini baholash boʻyicha uslubiy koʻrsatmalar ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Mazkur Uslubiy koʻrsatmalar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 24-iyuldagi PF-4456-son “Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash va attestatsiyadan oʻtkazish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son “Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq doktorlik dissertatsiyalari ilmiy natijalarining amaliyotga joriy qilinishini baholash boʻyicha uslubiy koʻrsatmalarni belgilaydi.

1. Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son qarori bilan tasdiqlangan Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablarining 15-bandiga muvofiq, ilmiy natijalarni amaliyotga joriy etish oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar (fan doktorlari) tayyorgarligining zarur va yetarli darajasini taʼminlaydigan asosiy talablardan hisoblanadi.

2. Doktorlik dissertatsiyasi ish bajarilgan tashkilotda dastlabki ekspertizadan oʻtkazilgunga qadar uning ilmiy natijalari amaliyotga joriy etilgan boʻlishi lozim.

3. Talabgor bevosita oʻzi yoki ish bajarilgan tashkilotning kuzatuv xati asosida ilmiy natijalarni amaliyotga joriy etish uchun taqdim qilishga haqli.

4. Ish bajarilgan tashkilot ilmiy natijalarni amaliyotga joriy etish boʻyicha ishlarni tashkillashtirishda talabgorga har tomonlama yordam koʻrsatishi zarur.

5. Barcha turdagi tashkilotlar, shu jumladan davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari, korxonalar, muassasalar, jamoat birlashmalari doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasini amaliyotga joriy etish obyekti boʻlishi mumkin.

6. Talabgor tomonidan ishlab chiqilgan (asoslangan) yoki takomillashtirilgan quyidagi natijalardan biri nazariy ahamiyatga molik doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi boʻlishi mumkin:

nazariya, gʻoya;

qonuniyat (kategoriya) va uning oʻziga xos xususiyatlari;

metodologiya;

metodika va usul (usullar tizimi);

ilmiy xulosa;

tahlil qilish va prognozlashtirish koʻrsatkichlari (indikatorlari).

7. Nazariy ahamiyatga molik doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilishi mumkin:

intellektual mulk obyektiga mutlaq huquqning eʼtirof etilishi — patent olingan va u bugungi kunda dolzarb boʻlganda;

ilmiy natijaning nufuzli, shu jumladan xorijiy ilmiy markaz yoki oliy oʻquv yurtlari tomonidan eʼtirof etilishi;

ilmiy natijadan talabgorning oʻzi qatnashmagan va tugallangan grantlar boʻyicha ilmiy loyihada foydalanilishi;

taʼlim jarayoniga tatbiq etilgan darslik yoki pedagogik texnologiyaning mavjud boʻlishi;

ish bajarilgan tashkilot va ilmiy mahsulotning potensial isteʼmolchisi boʻlgan respublika davlat organi yoki xoʻjalik boshqaruvi organining ilmiy-texnikaviy kengashi, bunday kengash boʻlmagan holda tegishli tashkiliy tuzilmasi tavsiyasi asosida ushbu tashkilot (organ) tomonidan eʼtirof etilishi.

8. Talabgor tomonidan ishlab chiqilgan (asoslangan) yoki takomillashtirilgan, iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohaning dolzarb muammolarining ilmiy yechimi boʻla oladigan natijalar amaliy ahamiyatga molik doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi boʻlishi mumkin.

9. Amaliy ahamiyatga molik doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijalari quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilishi mumkin:

intellektual mulk obyektiga mutlaq huquqning eʼtirof etilishi — patent olingan va u bugungi kunda dolzarb boʻlganda;

ilmiy taklifdan norma ijodkorligi faoliyati jarayonida foydalanilishi;

ilmiy taklifdan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar loyihalarida foydalanilishi;

fan va texnologiyalarning nazariy-konseptual va uslubiy asoslarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi ilmiy ishlanmaning mavjud boʻlishi;

muayyan fanlarning xususiyatiga koʻra mazkur Uslubiy koʻrsatmalarning 10 — 27-bandlarida nazarda tutilgan boshqa shakllar.

10. Fizika-matematika fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

texnik-texnologik, iqtisodiy, ijtimoiy va ilmiy-uslubiy muammoni samarali hal etishda foydalanilgan ilmiy-texnikaviy ishlanma, innovatsion gʻoya va ilmiy (ilmiy-texnikaviy) yechim;

ishlab chiqarishni texnik va texnologik qayta jihozlash hamda modernizatsiya qilish yuzasidan foydalanilgan ilmiy yechim.

11. Kimyo fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

aprobatsiyadan oʻtkazilgan va rasmiylashtirilgan ishlab chiqarish texnologiyasi;

mahalliylashtirish dasturiga kiritilgan mahsulotni ishlab chiqish;

tegishli ishlanma korxonaga joriy etish.

12. Biologiya fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

aprobatsiyadan oʻtkazilgan va rasmiylashtirilgan yangi biologik texnologiya, mexanizm, uslub va boshqa ishlanma;

aprobatsiyadan oʻtkazilgan va rasmiylashtirilgan dori vositasi, vaksina va diagnostikum ishlab chiqarishning ilmiy yechimi.

13. Geologiya-mineralogiya fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

geologiya, neft-gaz va kon-metallurgiya sohalarida ishlab chiqarishga joriy etilgan ilmiy yechim;

loyiha qidiruv tashkilotining hujjatlarida foydalanilgan ilmiy yechim.

14. Texnika fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

qurilma, asbob, mexanizm, mashina, dastur, metodika, texnologiya va boshqa shaklda tajriba-sinov jarayonidan oʻtkazilib, ishlab chiqarishga joriy etilgan ilmiy yechim;

loyiha qidiruv tashkilotining hujjatlarida foydalanilgan ilmiy yechim.

15. Qishloq xoʻjaligi fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

respublika, iqtisodiyot tarmoqlari va hudud darajasidagi davlat maqsadli dasturida foydalanilgan taklif;

qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini samarali rivojlantirish, texnik va texnologik qayta jihozlash, modernizatsiya qilish, ilgʻor texnologiyalarni joriy etishda foydalanilgan ilmiy yechim.

16. Tarix fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

respublika, iqtisodiyot tarmoqlari va hudud darajasidagi davlat maqsadli dasturida foydalanilgan taklif;

vakolatli davlat organining qarori yoki mualliflik huquqi asosida madaniy meros obyektlarida foydalanilgan natija;

buyurtma asosida tayyorlanib, chop etilgan yirik ilmiy nashr.

17. Iqtisodiyot fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

respublika, iqtisodiyot tarmoqlari va hudud darajasidagi davlat maqsadli dasturida foydalanilgan taklif;

vazirlik va idora tomonidan tasdiqlangan prognoz;

muayyan tashkilot faoliyatiga tatbiq etilgan ishlanma.

18. Falsafa, filologiya va sotsiologiya fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

buyurtma asosida tayyorlanib, chop etilgan yirik ilmiy nashr;

vakolatli davlat organining qarori yoki mualliflik huquqi asosida madaniy meros obyektlarida foydalanilgan natija.

19. Geografiya fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

respublika, iqtisodiyot tarmoqlari va hudud darajasidagi davlat maqsadli dasturida foydalanilgan taklif;

muayyan tashkilot faoliyatiga tatbiq etilgan ishlanma.

20. Yuridik fanlar boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

respublika, iqtisodiyot tarmoqlari va hudud darajasidagi davlat maqsadli dasturida foydalanilgan taklif;

buyurtma asosida tayyorlanib, chop etilgan yirik ilmiy nashr.

21. Pedagogika fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

vakolatli boshqaruv organi qarori asosida taʼlim jarayoniga tatbiq etilgan pedagogik texnologiya;

buyurtma asosida tayyorlanib, chop etilgan yirik ilmiy nashr.

22. Tibbiyot fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

sogʻliqni saqlash amaliyotiga tatbiq etilgan kasallik tashxisi, profilaktika va davolash boʻyicha yangi samarali yondashuv (usul) va trening texnologiya;

sogʻliqni saqlash amaliyotiga kiritilgan uslubiy tavsiyanoma;

klinikagacha va klinik sinovlardan oʻtkazilgan hamda rasmiylashtirilgan original va generik dorivor vosita, vaksina va diagnostikum;

aprobatsiyadan oʻtkazilib, sogʻliqni saqlash amaliyotiga joriy qilingan kasallik tashxisi, profilaktikasi va davolash boʻyicha ilmiy yechimi.

23. Farmatsevtika fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

farmatsevtika korxonasi faoliyatini hamda dori vositasi, tibbiy aktlar sifat nazoratining sinov usulini takomillashtirish boʻyicha ilmiy yechim;

mavjud dori vositasini yangi texnologik va farmakologik jihatdan takomillashtirish boʻyicha ilmiy yechim;

mahalliy xom ashyo asosida original va generik dori vositasi ishlab chiqarish texnologiyasini yaratib, dori vositasi sifatida roʻyxatdan oʻtkazish.

24. Veterinariya fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

respublika, iqtisodiyot tarmoqlari va hudud darajasidagi davlat maqsadli dasturida foydalanilgan taklif;

vazirlik va idora tomonidan tasdiqlangan prognoz.

25. Sanʼatshunoslik fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

respublika, iqtisodiyot tarmoqlari va hudud darajasidagi davlat maqsadli dasturida foydalanilgan taklif;

vakolatli davlat organining qarori yoki mualliflik huquqi asosida madaniy meros obyektlarida foydalanilgan natija;

buyurtma asosida tayyorlanib, chop etilgan yirik ilmiy nashr.

26. Arxitektura boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

respublika, iqtisodiyot tarmoqlari va hudud darajasidagi davlat maqsadli dasturida foydalanilgan taklif;

vakolatli davlat organining qarori yoki mualliflik huquqi asosida arxitektura, qurilish va madaniy meros obyektlarida foydalanilgan natija;

buyurtma asosida tayyorlanib, chop etilgan yirik ilmiy nashr.

27. Psixologiya fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi quyidagi shakllarning biri bilan amaliyotga joriy etilgan boʻlishi mumkin:

vakolatli davlat organining qarori asosida taʼlim-tarbiya jarayoniga tatbiq etilgan psixologik trening dasturi hamda shaxsning psixologik-fiziologik xususiyatlarini aniqlashtirish va tuzatishlar kiritishga qaratilgan ishlanma;

buyurtma asosida tayyorlanib, chop etilgan yirik ilmiy nashr.

28. Darslik barcha fan tarmoqlarida ilmiy natijani amaliyotga joriy etish shakli sifatida qabul qilinadi. Talabgor tomonidan eʼlon qilingan, biroq amaliyotga kiritilmagan ishlanmalar, shu jumladan doktorlik dissertatsiyasi asosidagi monografiyalar ilmiy natijani amaliyotga joriy etish shakli sifatida qabul qilinmaydi.

29. Doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijalari amaliyotga joriy etilganligi hujjatlar bilan tasdiqlanishi lozim.

30. Doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijalari amaliyotga joriy etilganligini bevosita tasdiqlovchi hujjatlar (patent, darslik, buyurtma asosida tayyorlanib, chop etilgan yirik ilmiy nashr va h.k.) boʻlmagan taqdirda, ilmiy natijalarning amaliyotga joriy etilganligi soha xususiyatini eʼtiborga olgan holda rasmiylashtirilgan boshqa hujjatlar (dalolatnoma, mukammal xulosa, tahliliy maʼlumotnoma, respublika davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari tomonidan tegishli taklif ijobiy baholanganligi va norma ijodkorligi faoliyati jarayonida yoki texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish jarayonida foydalanilishini nazarda tutuvchi hujjat va h.k.) bilan tasdiqlanishi lozim. Mazkur hujjatlar ilmiy natijalar amaliyotga joriy etilgan tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlangan, zarur hollarda mazkur masalada tegishli respublika davlat organi yoki xoʻjalik boshqaruvi organining fikri olingan boʻlishi zarur.

31. Doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijalari amaliyotga joriy etilganligini tasdiqlovchi hujjatlar aniq, asosli va doktorlik dissertatsiyasi, uning natijasi va amaliyotga joriy etilganligi haqidagi tegishli maʼlumotlar toʻliq keltirilgan holda rasmiylashtirilishi kerak.

32. Doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijalari amaliyotga joriy etilganligini tasdiqlovchi hujjatlar talabgorning attestatsiya ishiga kiritiladi.

33. Nazariy ahamiyatga molik doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijasi ish bajarilgan tashkilot va ilmiy mahsulotning potensial isteʼmolchisi boʻlgan manfaatdor tashkilotning ilmiy natijani eʼtirof etish haqidagi qoʻshma qarori bilan eʼtirof etilganda, ular ushbu qarorning asosliligi uchun javobgar boʻladi.

34. Doktorlik dissertatsiyasining ilmiy natijalari amaliyotga joriy etilganligi boʻyicha yillik tahliliy maʼlumotnoma “OAK Byulleteni” jurnalida chop etib boriladi.

35. Mazkur Uslubiy koʻrsatmalar Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qoʻmitasi bilan kelishilgan.