Oʻzbekiston Respublikasi va Latviya Respublikasi, bundan keyin “Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar” deb ataluvchilar,

BMT maqsad va qatʼiyatlariga amal qilgan, xalqaro huquq va umuminsoniy qadriyatlar ustuvorligini tan olgan holda,

Xelsinki Yakunlovchi akti, yangi Yevropa uchun Parij Xartiyasi, shuningdek, Yevropada xavfsizlik va hamkorlik Tashkilotining boshqa hujjatlarida qayd etilgan majburiyatlarni bajarishga oʻz intilishlarini taʼkidlab,

ikkala davlatda yuz berayotgan hozirgi tarixiy oʻzgarishlarni maqullab,

bu davlatlar xalqlari oʻrtasidagi tarixan qaror topgan doʻstona va oʻzaro hurmatga asoslangan munosabatlarga tayanib,

oʻzaro foydali ikki taraflama hamkorlik munosabatlarining bundan keyingi ravnaqi ikkala davlat xalqlari tub manfaatlariga javob berishi, Yevropa va Markaziy Osiyoda tinchlik va xavfsizlik ishiga xizmat qilishidan kelib chiqib,

davlatlararo munosabatlarini tenglik, adolat va oʻzaro bir-birini tushunish qatʼiyatlariga amal qilgan holda oʻrnatishga qaror qilib, siyosiy, iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, ekologik, axborot, insonparvarlik, madaniy va boshqa sohalardagi ikki taraflama hamkorliklarga yangi sifat berish va uning huquqiy asoslarini mustahkamlash maqsadida,

quyidagilar toʻgʻrisida ahdlashdilar:

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz munosabatlarini doʻst davlatlar sifatida ravnaq toptiradilar. Ular oʻzaro munosabatlarda suveren tenglik, kuch ishlatmaslik yoxud kuch ishlatish bilan qoʻrqitishdan voz kechish, chegaralarning buzilmasligi, hududiy butunlik, nizolarni tinch yoʻl bilan bartaraf etish, ichki ishlarga aralashmaslik, inson huquqlarini hurmat qilish, xalqlarning tengligi va oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqi, oʻzaro foydali hamkorlik, xalqaro majburiyatlarni vijdonan bajarish qatʼiyatlariga amal qiladilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar, BMT Nizomida va Yevropada xavfsizlik va hamkorlik Tashkiloti xujjatlarida qayd etilgan majburiyatlarga amal qilgan holda oʻrtalarida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan bahslarni faqat tinch yoʻl bilan hal etadilar. Ular hech qachon, har qanday holatda ham bir-birlariga qarshi birinchi boʻlib oʻz qurolli kuchlarini ishlatmaydilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar umumiy xavfsizlik ikkala taraf uchun birday zarur va u Yevropa xavfsizlik va hamkorlik Tashkilotiga aʼzo barcha davlatlar xavfsizligi bilan bevosita bogʻliq ekanligini tasdiqlab, bu sohada izchil hamkorlikni amalga oshiradilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar kim boʻlishidan qatʼi nazar, hech kimning oʻz hududlaridan ikkinchi Oliy Ahdlashuvchi Tomonga qarshi dushmanchilik faoliyati olib borish maqsadida foydalanishiga yoʻl qoʻymaslik majburiyatini oladilar.

Agar Oliy Ahdlashuvchi Tomonlardan biri uchinchi davlat yoki uchinchi davlatlar harbiy hujumi obyektiga aylansa, ikkinchi Oliy Ahdlashuvchi Tomon bunday davlat yoxud davlatlarga hech qanday yordam koʻrsatmaydi va nizoni BMT Nizomi hamda EXHT hujjatlariga muvofiq tinch yoʻl bilan bartaraf etish uchun zarur barcha choralarni koʻradi.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlardan birining fikriga koʻra, tinchlikka xavf soladigan yoxud xalqaro keskinlikni yuzaga chiqaradi, deb oʻylanadigan vaziyat sodir boʻlsa, Tomonlar uni bartaraf etishning imkoniy yoʻllari toʻgʻrisida maslahatlashuvlar oʻtkazadilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar yadro, shuningdek, odatdagi qurolsizlanish jarayoniga, ayniqsa Yevropa va Osiyoda bundan buyon qurolli kuchlar va qurol-yarogʻni qisqartira borishga, ikki taraflama va koʻp taraflama asosda tinchlik, ishonch va xavfsizlikni mustahkamlash, mintaqaviy xavfsizlikning ishonchli tizilmalarini tuzishga faol yordamlashadilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar xalqaro tashkilotlardagi aloqalar va hamkorlikni kengaytiradilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar, ikkala davlat xalqlarining yaqinlashuvi uchun zarur sharoitlarni yaratishga intilib, fuqarolari, Davlat va jamoat tashkilotlari, oʻz-oʻzini boshqarish idoralari oʻrtasida aloqalarni har taraflama kengaytirishga yordam beradilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar fuqarolarining bir-birlarining hududlariga kelish va ketish tartibini mustahkamlash boʻyicha oʻzaro kelishilgan chora-tadbirlar kompleksini ishlab chiqadilar va amalga oshiradilar. Shu maqsadda Tomonlar alohida bitim tuzadilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki taraflama oʻzaro foydali iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun qulay sharoitlar yaratadilar. Ular oʻz iqtisodiy va tijoriy munosabatlari tizilmasini takomillashtirish hamda uni jahon bozori mezonlari va amaliyotiga yaqinlashtirish, shu jumladan qay biri qulayroq ekanidan kelib chiqib, bir-birlariga koʻproq yuqori qulaylik rejimi yoxud milliy rejim oʻrnatish, shuningdek, oʻzaro sarmoya qoʻyishni ragʻbatlantirish va himoya qilish uchun zarur chora-tadbirlar koʻradilar.

Oʻz ichki qonunchiliklariga amal qilib, oʻz xalqaro majburiyatlaridan kelib chiqib va ushbu Shartnoma maqsadlariga erishish uchun, Tomonlar tadbirkorlik va boshqa xoʻjalik faoliyatlari uchun qulay iqtisodiy, moliyaviy va huquqiy shart-sharoitlarni taʼminlaydilar. Ular savdo va xizmat koʻrsatish, daromadlar va mol-mulkdan soliq olish, bojxona ishi, erkin almashtiriluvchi valyuta asosidagi oʻzaro hisob-kitoblar va toʻlovlar, havo yoʻllari va sayohat sohalarida hukumatlararo bitim tuzish zarur deb hisoblaydilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar tranzit va naqliyot aloqalari sohasida hamkorlikni rivojlantiradilar va chuqurlashtiradilar. Tomonlardan har biri ikkinchi Tomonga oʻz hududlarida joylashgan dengiz va havo portlari, temir yoʻl va avtomobil yoʻli hamda quvur tortimlari orqali naqliyot harakatlarini maxsus bitimda koʻrsatilgan shart-sharoitlar boʻyicha taʼminlaydi.

Oliy Ahdlashuvchi tomonlar oʻrtalaridagi aloqa vositalari, tizimlari va bogʻlanishlari imkoniyatlarini oʻrganadilar va ularni yanada takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻradilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar asosiy va amaliy fanlar sohasida foydali hamkorliklar, ilgʻor texnika va texnologiyani rivojlantirish va hayotga tatbiq etish, shuningdek, olimlar, ilmiy tadqiqot institutlari, ilmiy-ishlab chiqarish birlashmalarining toʻgʻridan toʻgʻri aloqalari hamda birgalikdagi tashabbuslari uchun sharoitlar yaratishga yordamlashadilar. Tomonlar ushbu masala boʻyicha maxsus bitim tuzadilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar taʼlim sohasida munosabatlarni rivojlantiradilar va turli xildagi maktab va oliy oʻquv yurtlari oʻrtasida, jumladan, oʻquvchilar, talabalar, aspirantlar va stajorlar bilan almashish yoʻli bilan hamkorlikni ragʻbatlantiradilar.

Tomonlar oʻrta va oʻrta hunar maktablarini tugatganlik toʻgʻrisidagi guvohnomalar, shuningdek, oliy oʻquv yurtini tugatganlik toʻgʻrisidagi, unvonlar va ilmiy darajalar toʻgʻrisidagi diplomlarni oʻzaro tan olish toʻgʻrisida Bitimni imzolashga harakat qiladilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki taraflama madaniy aloqalarni kengaytirish va chuqurlashtirishni oʻz xalqlarining tabiiy ehtiyoji debgina emas, balki umumjahon madaniy merosini koʻpaytirishning muhim sharti, deb biladilar. Shundan kelib chiqib, Tomonlar ijodiy jamoalar, madaniyat arboblari oʻrtasida almashuvni kengaytirishga yordam beradilar, shuningdek, madaniy boyliklar, arxivlar, kutubxonalar, ommaviy axborot vositalaridan foydalanishda ikkinchi Tomon fuqarolari uchun ham xuddi oʻz fuqarolariga berilgan shart-sharoitlarga teng darajada keng imkoniyat yaratadilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar aqliy mulkni muhofaza qilish masalalarida bevosita va xalqaro tashkilotlar orqali hamkorliklar qiladilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar, oʻzaro manfaatlari va imkoniyatlaridan kelib chiqib, Yevropa va Markaziy Osiyoda atrof muhitni muhofaza qilish va yaxshilash, sanoat avariyalari va tabiiy ofatlar oqibatlarini bartaraf etish, tabiatdan ehtiyotkorona foydalanish, ekologik toza ishlab chiqarish miqyoslarini kengaytirish, yuksak darajada samarali tabiatni muhofaza qilish va tabiatni qayta tiklash tadbirlarini oʻtkazish sohalarida hamkorlikni rivojlantiradilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar aholi salomatligini asrashni taʼminlash, tibbiyot fani va amaliyotini rivojlantirishni taʼminlash boʻyicha birgalikda harakatlar zarurligini tan oladilar.

Tomonlar ikkinchi Tomon fuqarolari uchun mavjud yirik va ixtisoslashtirilgan tibbiy hamda sanatoriya-kurort muassasalariga bora olish va ulardan teng huquq bilan foydalanish, maslahatlashuv yordam olishni taʼminlaydilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar, yangi Yevropa uchun Parij Xartiyasi va Yevropa xavfsizlik va hamkorlik Tashkilotining boshqa hujjatlariga muvofiq ravishda, ularning xalqlari oʻrtasidagi doʻstona munosabatlar, shuningdek, tinchlik, adolat, barqarorlik va demokratiya ozchilikni tashkil etadigan millatlar, etnik, madaniy, til va diniy oʻziga xosliklari Tomonlarning himoyasidan foydalanishni talab qilishiga ishonch bildiradilar va buning uchun zarur barcha sharoitlarni yaratadilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlardan har biri oʻz fuqarolariga, millati, jinsi, tili, diniy eʼtiqodi, siyosiy va boshqa maslaklaridan qatʼi nazar, teng huquq va erkinliklar beradi.

Fuqarolik va ikkinchi Tomon hududida yashaydigan oʻz fuqarolari huquqlarini himoya qilishning muayyan masalalari alohida bitimlar orqali Tomonlarning milliy qonunchiligi va xalqaro huquqning umum tan olingan mezonlariga muvofiq ravishda tartibga solinadi.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar qonunbuzarlikka, shu jumladan, uyushgan jinoyatchilik, korrupsiya, terrorizm, yashirin va gʻayriqonuniy immigratsiya, gʻayriqonuniy moliyaviy operatsiyalar, gʻayriqonuniy tarzda giyohvand va psixotrop moddalar, zaharli ximikatlar, qurol-yarogʻ, portlovchi moddalar, havo va dengiz qaroqchiligi va kontrabanda, shu jumladan, madaniy boyliklar, ularning boshqa turlarini olib chiqib ketish bilan shugʻullanishga qarshi kurashda hamkorlik qiladilar. Ular bu sohada tajriba va operativ axborot bilan almashadilar, xalqaro hamkorliklar doirasida shu yoʻnalishda oʻzaro tadbirlar oʻtkazadilar.

Tomonlar ikki taraflama shartnomalar tuzish va konvensiyalar hamda xalqaro Bitimlarga qoʻshilgan holda ikki tomonlama huquqiy yordam va hamkorlikni kengaytiradilar.

Bir Tomonning ikkinchi Tomon hududida joylashgan davlat mulki, huquqiy shaxs va fuqarolari mulki xalqaro huquq mezonlari va Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar qonunchiligi bilan tartibga solinadi.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri oʻz hududidagi ikkinchi Tomonga tegishli mulkka egalik qilish huquqini himoya qilishni kafolatlaydi.

Ushbu shartnoma biron bir davlatga qarshi qaratilgan emas va u Oliy Ahdlashuvchi Tomonlarning uchinchi mamlakatlar bilan tuzgan amaldagi ikki tomonlama va koʻp tomonlama shartnomalari huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ushbu Shartnomani talqin etish va qoʻllash bilan bogʻliq bahslarni BMT Nizomining 33-moddasida koʻrsatilgan bahslarni tinch yoʻl bilan bartaraf etish Tartib-qoidalaridan foydalangan holda hal etadilar.

Ushbu Shartnoma 10 yil muddatga tuziladi. Agar Oliy Ahdlashuvchi Tomonlardan biri belgilangan muddat tugashidan kamida 12 oy oldin nota yuborish yoʻli bilan Shartnomani bekor qilish niyati borligini bildirmagan boʻlsa, uning amal qilish muddati oʻz-oʻzidan keyingi besh yillik muddatga uzayadi.

Ushbu Shartnoma ratifikatsiya qilinadi va ratifikatsiya yorliqlari almashtirilgan kundan boshlab kuchga kiradi.

Ushbu Shartnoma BMT Kotibiyatida BMT Nizomining 102-moddasiga muvofiq roʻyxatga olinadi.

Riga shahrida 1995-yil 6-iyunda ikki nusxada, har biri oʻzbek, latish va rus tilida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega. Ushbu Shartnoma mazmunini talqin etishda tafovutlar kelib chiqsa, asos sifatida rus tilidagi matnga tayaniladi.