16.05.2014 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 2585
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qishloq va suv xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 16.05.2014 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 2585
Kuchga kirish sanasi
19.05.2014
Hujjat 19.05.2014 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2014-yil 16-mayda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2585]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining “Naslchilik toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 15-iyuldagi PQ–2003-sonli “Qonunlarning havolaki normalarini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish rejalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir Sh. TESHAYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2014-yil 28-aprel,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi
qishloq va suv xoʻjaligi vazirining
2014-yil 28-apreldagi 101-sonli buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholash tartibi toʻgʻrisidagi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Naslchilik toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 15-iyuldagi PQ–2003-sonli “Qonunlarning havolaki normalarini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish rejalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholash tartibini belgilaydi.
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
naslchilik xoʻjaligi — Naslchilik xoʻjaliklari maqomini berish tartibi hamda ular faoliyatiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 2578, 2014-yil 28-aprel) muvofiq naslchilik xoʻjaligi maqomiga ega boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslar;
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
klass — qishloq xoʻjaligi hayvonlarini baholash natijasi bilan belgilanadigan toifa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
laktatsiya davri — qishloq xoʻjaligi hayvonlarining sut berish davri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eksteryer — hayvonning tashqi tana tuzilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Zotini takror koʻpaytirish uchun tanlab olingan nasldor erkak hayvonlar avlodining sifati va oʻz mahsuldorligi boʻyicha tekshirilishi hamda baholanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholash naslchilik xoʻjaligida eng yuqori koʻrsatkichlarga ega boʻlgan erkak hayvonni aniqlash va undan seleksiya-naslchilik ishlarida foydalanish maqsadida oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholash naslchilik xoʻjaliklari tomonidan nasldor hayvonlarning belgilangan mahsuldorlik darajasiga qarab oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholashni tashkil etish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Har bir naslchilik xoʻjaligida kamida uchta erkak hayvon tekshirish va baholash uchun tanlab olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Tekshirish va baholash uchun tanlab olingan har bir erkak hayvon uchun u bilan juftlashtiriladigan urgʻochi hayvonlar ham tanlab olinadi. Urgʻochi hayvonlar naslchilik xoʻjaligining oʻzidan, shuningdek kelishuv asosida boshqa naslchilik xoʻjaliklari yoki naslchilik xoʻjaligi maqomiga ega boʻlmagan xoʻjaliklardan tanlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Juftlashtirish uchun urgʻochi hayvonlarni tanlashda quyidagilarga rioya qilish zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
har bir erkak hayvon bilan juftlashtiriladigan urgʻochi hayvonlar soni 60 boshdan, shu jumladan yosh urgʻochi hayvonlar soni 20 boshdan koʻp boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
juftlashtirishni 2 — 4 oy ichida amalga oshirish imkoniyati mavjud boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ota yoki ona avlodi boʻyicha yaqin qarindoshlarni juftlashtirishga yoʻl qoʻyilmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tanlangan urgʻochi hayvonlarning kelib chiqishi boʻyicha kamida uchta boʻgʻin erkak ajdodi maʼlum boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Har bir nasldor erkak hayvonning kamida 25 nafar erkak va 25 nafar urgʻochi bolalarida tekshirish olib boriladi hamda ularning oʻsishi va rivojlanishi boʻyicha olingan natijalarning oʻrtacha koʻrsatkichi aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Nasldor hayvonlar nasl qiymati, mahsuldorligi, nasl sifati boʻyicha tekshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholashda naslchilik xoʻjaliklari quyidagi talablarga rioya qilishlari zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻz faoliyatida naslchilik toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga amal qilishi;
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nasldor hayvonlarning kelib chiqishini tasdiqlovchi hujjatlari mavjudligini taʼminlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qishloq xoʻjaligi hayvonlarini maqbul sharoitda saqlashi, parvarishlashi va oziqlantirishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Nasldor erkak hayvonlarni avlodlarining sifati boʻyicha baholashda quyidagilar inobatga olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
naslchilik xoʻjaligining joylashgan manzili;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nasldor erkak hayvonlarning soni va sifati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
urgʻochi hayvonlar soni va sifati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
urgʻochi hayvonlarni sunʼiy urugʻlantirish va ulardan nasl olish muddatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
olingan yosh avlodlarni oʻstirish va saqlash sharoitlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avlodlarini boshqa erkak hayvonlar avlodlari bilan taqqoslash natijalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Nasldor erkak hayvonlar avlodlarining kunlik oʻsish tezligi oʻsish davrida olingan tirik vaznning ozuqa bilan qoplanishi va ushbu avlodning mahsuldorligi boʻyicha baholanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Tekshirilayotgan nasldor erkak hayvonlarning avlodlarini taqqoslash quyidagicha amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nasldor erkak hayvonning urgʻochi bolalarini boshqa nasldor erkak hayvonlarning urgʻochi bolalari bilan taqqoslash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nasldor erkak hayvon urgʻochi bolalarining mahsuldorligini onalarining mahsuldorligi bilan taqqoslash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nasldor erkak hayvon urgʻochi bolalarini ularning tengdoshlari bilan taqqoslash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nasldor erkak hayvon urgʻochi bolalarining mahsuldorligini naslchilik xoʻjaligining koʻrsatkichlari bilan taqqoslash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nasldor erkak hayvon urgʻochi bolalarining mahsuldorligini tegishli zot boʻyicha minimal koʻrsatkichlar bilan taqqoslash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Tanlab olingan nasldor erkak hayvonlar tekshirish va baholash yakunida podani yaxshilovchi, neytrallashtiruvchi va yomonlashtiruvchi turlarga ajratiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Podani neytrallashtiruvchi va podani yomonlashtiruvchi deb topilgan erkak hayvonlardan seleksiya-naslchilik ishlarida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Nasldor erkak hayvonlarni tekshirish va baholashning xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Nasldor buqalarni tekshirish va baholash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Naslchilik xoʻjaligida tekshirish va baholash uchun avlodlarining sifati boʻyicha baholanmagan 12 — 14 oylikdagi nasldor buqalar tanlab olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Nasldor buqalarni avlodlarining sifati boʻyicha tekshirishda ulardan doimiy ravishda urugʻ olish va ularni uzoq muddat saqlash uchun muzlatib qoʻyish talab etiladi. Muzlatilgan urugʻlardan qanday maqsadda foydalanish buqalarni baholash yakunlangandan keyin aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Nasldor buqa avlodlarining sifati boʻyicha tekshirilayotganda uning urgʻochi bolalari tugʻilgan paytidan boshlab yaxshi sharoitda saqlanishi va oziqlantirilishi, ularning tirik vazni Naslli mahsulot (material) bonitirovkasini oʻtkazish tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 2574, 2014-yil 9-aprel) muvofiq, tegishli zot boʻyicha I klassni baholashda qoʻyiladigan minimal koʻrsatkichlardan 10 — 20 foiz yuqori boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Nasldor buqa avlodlarining tirik vazni tugʻilgan paytida, 8, 12, 15, 18 oyligida tekshiriladi va tugʻilgan paytdan 18 oylik boʻlgunga qadar ularning kunlik oʻsishi kuzatib boriladi, eksteryeri va gavda tuzilishi kompleks baholanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Sigirlar sut berish davrining ikkinchi oyida sunʼiy qochiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Sigirlarning sut mahsuldorligi toʻliq — 305 kunlik yoki qisqa — 200 kunlik laktatsiya davri maʼlumotlari asosida baholanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Sut yoʻnalishidagi sigirlarda birinchi tugʻishidan boshlab sutni koʻpaytirish usuli qoʻllaniladi. Ularning sut mahsuldorligi 90 — 100 kunlik laktatsiya davri maʼlumotlari asosida baholanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Sigirlarning sut mahsuldorligi toʻliq yoki qisqa laktatsiya davrida har oyda nazorat sogʻimi oʻtkazish hamda sogʻilgan sut miqdori, uning tarkibida yogʻ va oqsilning ulushini aniqlash orqali baholanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Laktatsiya davrining 2-3 oyida sigirlarning tirik vazni, oldingi yelin pallasining rivojlanish indeksi va sut berish tezligi aniqlanadi, shuningdek ularning eksteryeri va gavda tuzilishi baholanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Nasldor buqa baholash yakuni boʻyicha podani yaxshilovchi deb topilgan taqdirda, uning avlodlari sogʻilgan sut miqdori, sut tarkibida yogʻ va oqsilning ulushi boʻyicha toifalarga ajratiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Nasldor otlarni tekshirish va baholash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Nasldor otlar va ularning avlodlari eksteryeri, gavda tuzilishi, ish qobiliyati hamda harakat sifati boʻyicha baholanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Nasldor aygʻirlardan seleksiya-naslchilik ishlarida 5 yoshga toʻlgandan boshlab foydalaniladi. Nasldor biyalar 3 yoshga toʻlgandan keyin qochiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Nasldor qoʻchqor va takalarni tekshirish va baholash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Nasldor qoʻchqorlar va takalarni tekshirish va baholashda Naslli mahsulot (material) bonitirovkasini oʻtkazish tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 2574, 2014-yil 9-aprel) asosan, tegishli zot boʻyicha I klassni baholashda qoʻyiladigan minimal koʻrsatkichlarga muvofiq boʻlgan hamda bir xil yoshdagi urgʻochi qoʻy va echkilar tanlab olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Qorakoʻlchilikda nasldor qoʻchqorlarni tekshirish va baholash uchun urgʻochi qoʻylarni tanlashda ularning teri berish xususiyatiga koʻra bir xil rangli teri beruvchi tipga yoki har xil rangli teri beruvchi tipga mansub ekanligi inobatga olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Nasldor qoʻchqorlar va takalarning avlodlari 15 — 20 kunlikda hamda onasidan ajratilgan paytda — 3,5 — 4,0 oylikda qayta saralanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Qoʻchqorcha va takachalar 8-9-oyligidan boshlab tekshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Nasldor qoʻchqorlar va takalarning avlodlari egizak tugʻilganda, ularni baholash natijalariga 1,12 toʻgʻrilash koeffitsiyenti qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Nasldor qoʻchqorlar va takalarning avlodlari 4 oylikdan 7 oylikkacha boʻlgan davrda boquvga qoʻyib semirtiriladi hamda olingan tirik vaznning ozuqa bilan qoplanishi aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Qoʻchqorlar va takalarning nasldorligini baholashda qoʻshimcha ravishda quyidagilar inobatga olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ona tomondan qarindosh boʻlgan urgʻochi avlodlarning nasl berish xususiyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
urgʻochi qoʻy va echkilarni qochirish sifati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
olingan naslning hayotchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avlodlarining onasidan ajratish paytidagi tirik vazni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Nasldor xoʻrozlarni tekshirish va baholash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Nasldor xoʻrozlarni tekshirish va baholashda yosh xoʻrozchalar oldindan tanlab olinadi. Ular har 10 — 12 kunda juftlashtiriladigan parrandalar yashaydigan bir uyadan boshqa uyaga oʻtkazib turilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Nasldor xoʻrozlar quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha baholanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
parrandalarni urugʻlantirish xususiyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
urgʻochi bolalarining birinchi 4 oyida tuxum berish mahsuldorligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tuxum vazni, tuxumlardan joʻjalar chiqishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
joʻjalarning tirik vazni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Nasldor xoʻrozlardan 2,5 — 3,0 yil foydalanilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Yakuniy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Nasldor erkak hayvonlarni baholash va tekshirish natijalari ularning kelib chiqishi, mahsuldorligi va boshqa sifatlarini tasdiqlovchi hujjatlarga kiritib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Baholash va tekshirish natijalariga muvofiq podani yaxshilovchi deb topilgan nasldor erkak hayvonlar haqidagi maʼlumotlar Davlat nasldor hayvonlar kitoblariga kiritish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Chorvachilikda naslchilik ishlari bosh davlat inspeksiyasiga taqdim etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2014-y., 20-son, 241-modda; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 25.07.2024-y., 10/24/2585-1/0550-son)