Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 9-son, 142-modda) hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 23-noyabrdagi 553-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi haqidagi nizomga muvofiq buyuraman:

1. Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi Yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida” gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 9-son, 142-modda) muvofiq budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritishni tartibga soladi.

1. Budjet tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda tashkilotlar deb yuritiladi) budjet va budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha buxgalteriya hisobini (keyingi oʻrinlarda buxgalteriya hisobi deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida” gi Qonuniga, ushbu Yoʻriqnomaga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq tashkil qiladilar.

31. Moddiy javobgar shaxslar tovar-moddiy qimmatliklarning kirimi va chiqimi boʻyicha boshlangʻich hisob hujjatlarini ikki nusxada rasmiylashtirilgan 442-son shakldagi reyestr (mazkur Yoʻriqnomaning 1-ilovasi) bilan buxgalteriyaga topshiradilar. Bu reyestrning bir nusxasi moddiy javobgar shaxs ishtirokida taqdim qilingan boshlangʻich hisob hujjatlarning rasmiylashtirilishini tekshirib, hisobchining imzosi bilan moddiy-javobgar shaxsga qaytariladi, ikkinchi nusxasi esa, buxgalteriyada qoladi.

1-memorial order — kassa operatsiyalari boʻyicha jamlanma qaydnoma, 381-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasi);

2-memorial order — budjet mablagʻlarining harakatiga doir jamlanma qaydnoma, 381-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 3-ilovasi);

3-memorial order — budjetdan tashqari mablagʻlar harakatiga doir jamlanma qaydnoma, 381-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 4-ilovasi);

5-memorial order — ish haqi va stipendiyalar boʻyicha hisob-kitob varaqalari yigʻindisi, 405-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 5-ilovasi);

6-memorial order — turli tashkilotlar va muassasalar bilan olib boriladigan hisob-kitoblar boʻyicha jamlanma qaydnoma, 408-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 6-ilovasi);

8-memorial order — hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblar boʻyicha jamlanma qaydnoma, 386-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 7-ilovasi);

9-memorial order — asosiy vositalarning hisobdan chiqarilishi va joydan joyga koʻchirilishi boʻyicha jamlanma qaydnoma, 438-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 8-ilovasi);

11-memorial order — oziq-ovqat mahsulotlarining kirimiga doir jamlanma qaydnoma, 398-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 9-ilovasi);

12-memorial order — oziq-ovqat mahsulotlarining sarfiga doir jamlanma qaydnoma, 411-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 10-ilovasi);

13-memorial order — materiallar sarfiga doir jamlanma qaydnoma, 396-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 11-ilovasi);

15-memorial order — taʼlim muassasalarida bolalarni saqlaganlik uchun ota-onalar bilan olib boriladigan hisob-kitoblar boʻyicha qaydnoma, 406-son shakl (mazkur Yoʻriqnomaning 12-ilovasi).

Qolgan operatsiyalar (asosiy vositalarga eskirish hisoblash, asosiy fondlarni har yilgi qayta baholash, budjetdan tashqari daromadlar hisobi, yilni yakunlash operatsiyalari va h.k) va “Storno” operatsiyalari boʻyicha alohida memorial orderlar tuziladi (274-son shakl) (mazkur Yoʻriqnomaning 13-ilovasi) va ular har oy uchun alohida 16 raqamdan boshlab raqamlanadi.

36. Operatsiyalar hajmiga qarab jamlanma qaydnomalarni tuzish talab qilinmaydigan tashkilotlarda subschyotlar korrespondensiyasi alohida memorial orderlarda (274-son shakl) ushbu Yoʻriqnomaning 35-bandida keltirilgan doimiy raqamlar berilib koʻrsatiladi.

39. Barcha memorial orderlar 308-son shakldagi “Bosh-jurnal kitobi”da (mazkur Yoʻriqnomaning 14-ilovasi) roʻyxatga olinadi. “Bosh-jurnal kitobi” har bir subschyot boʻyicha yuritiladi.

Har bir buxgalteriya daftarida unga yozishdan oldin barcha betlari (varaqlari) raqamlanadi. Oxirgi betning orqa tomoniga bosh hisobchining imzosi bilan quyidagi yozuv yozib qoʻyiladi: “Ushbu daftarda hammasi boʻlib ____ bet (varaq) raqamlangan”. Kassa daftari (440-son shakl) (mazkur Yoʻriqnomaning 15-ilovasi), undan tashqari, shnur bilan tikilgan va surgʻuchli muhr bilan muhrlangan, varaqlar soni esa, tashkilot rahbari va bosh hisobchining imzosi bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak.

41. Kartochkalar (asosiy vositalarga doir kartochkalardan tashqari) har bir subschyot uchun alohida yuritiladigan 279-son shakldagi kartochkalar reyestrida (mazkur Yoʻriqnomaning 16-ilovasi) roʻyxatga olinadi. Asosiy vositalar kartochkalari AV-10-son shakldagi asosiy vositalar hisobi boʻyicha inventar kartochkalar roʻyxatida (mazkur Yoʻriqnomaning 17-ilovasi) roʻyxatga olinadi.

44. Asosiy vositalar hisobi yuritiladigan inventar kartochkalarning roʻyxati AV-10 son shakli, unda AV-6 son shakl, AV-8 son shakl va AV-9 son shakl inventar kartochkalar (mazkur Yoʻriqnomaning 18, 19 va 20-ilovalari) boʻyicha oxirgisining ham hisobdan chiqqanligi haqida belgi boʻlgandagina arxivga topshiriladi. Ushbu roʻyxatsiz arxivga topshirilayotgan inventar kartochkalar, kartochkaning raqami va hisobdan chiqarilayotgan inventarning nomi koʻrsatilgan holda alohida qaydnoma yoziladi.

balans topshirilgan hisobot davridagi hisob registrlari yozuvlarida aniqlangan xatolar ham mazkur bandning uchinchi xatboshisida koʻrsatilgan usulda tuzatiladi. Xatoni tuzatishga doir qoʻshimcha yozuvlar, shuningdek “Storno” usuli bilan qilinadigan tuzatishlar mazkur xato aniqlangan hisobot davrida tuzilgan memorial orderlar bilan rasmiylashtiriladi. Bu memorial orderlar odatdagi rekvizitlardan tashqari, mazkur memorial order bilan tuzatiladigan memorial orderning raqami va sanasiga ishora qilinadi. Mazkur memorial orderni tuzish uchun 433-son shakldagi buxgalteriya maʼlumotnomasi (mazkur Yoʻriqnomaning 21-ilovasi) asos boʻlib xizmat qiladi.

47. Sintetik va analitik subschyotlardagi buxgalteriya yozuvlarining toʻgʻriligini nazorat qilish uchun tegishli analitik subschyotlarning har bir guruhi boʻyicha aylanma qaydnomalar (M-44-son shakldagi material zaxiralar boʻyicha aylanma qaydnoma, 285-son shakldagi aylanma qaydnoma va 326-son shakldagi asosiy vositalar boʻyicha aylanma qaydnoma) (mazkur Yoʻriqnomaning 22, 23 va 24-ilovalari) tuziladi. Aylanmalar jami va aylanma qaydnomalardagi har bir analitik subschyot qoldiqlari 308-son shakl “Bosh-jurnal kitobi”dagi mazkur subschyotlarning qoldiqlari va aylanmalari jami bilan har oy yakuni boʻyicha taqqoslanadi.

57. Tashkilotlar buxgalteriya hisobini mazkur Yoʻriqnomaning 25-ilovasiga muvofiq, Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobining schyotlar rejasiga (keyingi oʻrinlarda schyotlar rejasi deb yuritiladi) asosan yuritadilar.

Asosiy vositalarni saqlash uchun moddiy javobgar boʻlgan shaxslar asosiy vositalarning inventar roʻyxatini (AV-13 son shakl) (mazkur Yoʻriqnomaning 26-ilovasi) yuritishi kerak. Moddiy javobgar shaxslar asosiy vositalarning saqlanishini kuzatib boradilar va barcha oʻzgarishlar hisobini yuritadilar.

84. Boshqa yuridik va jismoniy shaxslardan asosiy vositalar tashkilotga (omborga) kelib tushganda tashkilot rahbari tomonidan tuzilgan doimiy ishlaydigan komissiya (keyingi oʻrinlarda komissiya deb yuritiladi) tomonidan AV-1-son shakldagi budjet tashkilotlarida asosiy vositalarni qabul qilish-topshirish toʻgʻrisida dalolatnoma (mazkur Yoʻriqnomaning 27-ilovasi) ikki nusxada tuziladi. Mazkur dalolatnoma tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi va unga ushbu asosiy vositaga tegishli boʻlgan barcha texnik hujjatlar (pasport, chizmalar va boshqalar) ilova qilinadi.

Agarda asosiy vositalar tashkilot ichida bir moddiy javobgar shaxsdan boshqasiga oʻtkazilsa (yoki tashkilotning bir boʻlimidan ikkinchisiga berilsa) u holda AV-2-son shakldagi asosiy vositalarni ichki joydan-joyga koʻchirish boʻyicha yuk xati (mazkur Yoʻriqnomaning 28-ilovasi) toʻldiriladi.

85. Qoʻshimcha qurilgan, qoʻshimcha asbob-uskunalar bilan jihozlangan, rekonstruksiya yoki modernizatsiya qilingan asosiy vositalar boʻyicha tugallangan ishlarni qabul qilish AV-3-son shakldagi qoʻshimcha qurilgan, qoʻshimcha asbob-uskunalar bilan jihozlangan, rekonstruksiya yoki modernizatsiya qilingan asosiy vositalarni qabul qilish-topshirish boʻyicha dalolatnoma (mazkur Yoʻriqnomaning 29-ilovasi) bilan rasmiylashtiriladi. Ushbu dalolatnoma mazkur ishlarni amalga oshirgan va qabul qilib olgan shaxslar tomonidan imzolanadi.

86. Asosiy vositalar ombordan tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadigan 434-son shakldagi yuk xati (talabnoma) (mazkur Yoʻriqnomaning 30-ilovasi) boʻyicha beriladi. Mazkur yuk xati (talabnoma) ikki nusxada yoziladi. Birinchi nusxasi buxgalteriyaga beriladi, ikkinchi nusxasi esa, mazkur asosiy vositani bergan moddiy-javobgar shaxsda qoladi.

89. Asosiy vositalarni ularning tugatilishi sababli hisobdan chiqarish toʻgʻrisida komissiya tomonidan qabul qilingan qaror natijalari mazkur Yoʻriqnomaga 31-ilovaga asosan, budjet tashkilotlarida asosiy vositalarni hisobdan chiqarish toʻgʻrisidagi dalolatnoma bilan (AV-4-son shakl, byudj.), shu jumladan, transport vositalari boʻyicha mazkur Yoʻriqnomaga 32-ilovaga asosan budjet tashkilotlarida transport vositalarini hisobdan chiqarish toʻgʻrisidagi dalolatnoma (AV-4a-son shakl, byudj.) bilan, kutubxonadagi mavjud adabiyotlarni hisobdan chiqarish mazkur Yoʻriqnomaning 33-ilovasiga muvofiq budjet tashkilotlari kutubxonasida mavjud boʻlgan adabiyotlarni hisobdan chiqarish boʻyicha dalolatnoma (444-son shakl) bilan rasmiylashtiriladi.

158. Buxgalteriyada budjet mablagʻlari yoki budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan sotib olingan (tayyorlangan) tovar-moddiy zaxiralarning hisobi miqdor va summa ifodasida materiallarning nomi, sotib olinish (tayyorlanish) manbalari va moddiy javobgar shaxslar boʻyicha 296-son shakldagi material qimmatliklarning miqdor-qiymat hisobi daftari (kartochkasi)da (mazkur Yoʻriqnomaning 34-ilovasi) hamda M-44-son shakldagi material zaxiralar boʻyicha aylanma qaydnomada yuritiladi.

Omborlardagi tovar-moddiy zaxiralarning hisobi moddiy javobgar shaxs tomonidan M-17-son shakldagi materiallarni ombor hisobi daftarida (mazkur Yoʻriqnomaning 35-ilovasi) faqat nomi, navi va miqdori boʻyicha yuritiladi.

299-shakldagi oziq-ovqat mahsulotlarini berish uchun menyu talabnoma (mazkur Yoʻriqnomaning 36-ilovasi) ombordan oziq-ovqat mahsulotlarini berish uchun qoʻllaniladi. Menyu talabnoma oziq-ovqat mahsulotlarini taqsimlash meʼyori va taʼminlanuvchilarning soni haqidagi maʼlumotlar asosida har kuni tuziladi. Menyu talabnoma oziq-ovqat mahsulotlarini berish va olish haqidagi mansabdor shaxsning tilxati bilan birga belgilangan muddatda (lekin oyiga uch martadan kam emas) tashkilot buxgalteriyasiga topshiriladi;

397-son shakldagi berilgan ozuqa va yem-xashak qaydnomasi (mazkur Yoʻriqnomaning 37-ilovasi). Ozuqa va yem-xashaklar ombordan belgilangan meʼyor doirasida beriladi;

410-son shakldagi tashkilot ehtiyoji uchun berilgan materiallar qaydnomasi (mazkur Yoʻriqnomaning 38-ilovasi) oy davomida xoʻjalik materiallari, oʻquv va boshqa maqsadlar uchun materiallar berishda qoʻllaniladi. Bunda, qaydnomadagi yozuvlar xronologik tartibda emas, balki har bir material pulini yozish uchun maʼlum qatorlar qoldirilgan holda toʻldiriladi, bu esa, oy oxirida har bir material turi boʻyicha umumiy yakun chiqarish imkonini beradi.

431-son shakldagi zabor kartasi (mazkur Yoʻriqnomaning 39-ilovasi) materiallar va yonilgʻilarni kundalik berishda, shuningdek, oy davomida maʼlum muddatlarda berishda qoʻllaniladi. Zabor kartasi bir necha turdagi materiallarni maqsadga muvofiq sarflash uchun xar bir qabul qilib oluvchi nomiga yoziladi. Bu karta ikki nusxada yoziladi, bittasi qabul qilib oluvchining tilxati bilan birga omborxonada saqlanadi, ikkinchisi qabul qilib oluvchida saqlanadi.

173. 061 “Oziq-ovqat mahsulotlari” subschyotida tashkilotlardagi oziq-ovqat mahsulotlari hisobga olinadi. Kelib tushgan oziq-ovqat mahsulotlarining hisobi oziq-ovqat mahsulotlari kirimga olinadigan 300-son shakldagi oziq-ovqat mahsulotlarining kirimi boʻyicha jamlanma qaydnomada (mazkur Yoʻriqnomaning 40-ilovasi) yuritiladi.

Oziq-ovqat mahsulotlari sarfining hisobi oziq-ovqat mahsulotlari sarfi boʻyicha 399-son shakldagi jamlanma qaydnomada (mazkur Yoʻriqnomaning 41-ilovasi) yuritiladi. Bu jamlanma qaydnoma moddiy javobgar shaxslar boʻyicha yuritiladi. Unga yozuvlar 299-son shakldagi oziq-ovqat mahsulotlari berish uchun menyu-talabnoma va boshqa hujjatlar asosida yoziladi.

178. Singan idishlarni hisobdan oʻchirish uchun singan idishlarni roʻyxatga oladigan 325-son shakldagi singan idishlarni roʻyxatga olish boʻyicha kitob (mazkur Yoʻriqnomaning 42-ilovasi) yuritiladi. Kitobga yozuvlar tegishli mansabdor shaxslar tomonidan yoziladi. Doimiy ishlab turadigan komissiya kitobni toʻgʻri yuritilayotganligini nazorat qilib boradi va har chorakda (har oyda) singan idishlarni hisobdan oʻchirish dalolatnomasini tuzadi. Bu dalolatnoma tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi.

Yosh chorva mollarining analitik hisobi ularning turi va yosh guruhiga qarab, boʻrdoqiga boqilayotgan mollarning analitik hisobi esa, faqat turlariga qarab chorva mollarini hisobga olish daftari (395-son shakl)da (mazkur Yoʻriqnomaning 43-ilovasi) olib boriladi.

Mahsulot ishlab chiqarish, xizmat koʻrsatish hamda ishlar bajarishga qilinadigan xarajatlar va ularning tannarxini shakllantirish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 5-fevraldagi 54-son “Mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish xarajatlari tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati qarorlari toʻplami, 1999-y., 2-son, 9-modda) muvofiq amalga oshiriladi.

212. 090 “Tovar (ish, xizmat)larga xarajatlar” subschyoti boʻyicha oy oxiridagi qoldiq tugallanmagan ishlab chiqarishning tannarxini koʻrsatadi. Analitik hisob xarajatlarning turlari va chiqarilayotgan mahsulotlarning turlari boʻyicha 292-son shakldagi joriy hisoblar va hisob-kitoblar daftarida (kartochkasida) yuritiladi (mazkur Yoʻriqnomaning 44-ilovasi).

Mazkur operatsiyalar boʻyicha analitik hisob xarajatlar tasnifining xarajatlar turlariga boʻlingan holda 294-son shakldagi kassa va haqiqiy xarajatlarni hisobga olish daftarida (mazkur Yoʻriqnomaning 46-son ilovasi) alohida holda yuritiladi.