Oʻzbekiston Respublikasining “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-yil, 43-son, 451-modda) va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 21-apreldagi PQ-331-sonli “Moliya-iqtisodiy, soliq sohasidagi jinoyatlarga, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashishni kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-yil, 18-son, 147-modda) qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Bosh prokuratura huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti qaror qiladilar:

1. Sugʻurtalovchilar va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-yil, 43-son, 451-modda) muvofiq sugʻurtalovchilar va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazoratni tashkil etish va amalga oshirish tartibini belgilaydi.

1. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

benefitsiar mulkdor — yakuniy holatda mulk huquqiga egalik qiluvchi yoki mijozni haqiqatda nazorat qiluvchi jismoniy shaxs va (yoki) manfaati koʻzlangan holda pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiya amalga oshirilayotgan shaxs;

ichki nazorat — maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalarni aniqlash boʻyicha sugʻurtalovchi va sugʻurta vositachisining faoliyati;

mijoz — pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyani amalga oshirish toʻgʻrisida sugʻurtalovchi yoki sugʻurta vositachisiga ariza bilan murojaat qilgan jismoniy yoki yuridik shaxs;

mijozni identifikatsiyalash — mijozni lozim darajada tekshirishni amalga oshirish maqsadida ular tomonidan taqdim etilgan hujjatlar asosida mijozlar haqidagi maʼlumotlarni sugʻurtalovchi yoki sugʻurta vositachisi tomonidan aniqlanishi;

mijozni lozim darajada tekshirish — mijozning va qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarning shaxsini hamda vakolatlarini tekshirish, taʼsis hujjatlari asosida mulk va boshqaruv tuzilishini oʻrganish orqali benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalash, shuningdek, mijoz tomonidan amalga oshiriladigan amaliy ish munosabatlari va operatsiyalarni, ularning bunday mijoz va uning faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga muvofiqligini tekshirish maqsadida, doimiy asosda oʻrganish;

tashkilot — faoliyati litsenziyalanadigan sugʻurtalovchi yoki sugʻurta vositachisi — Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti;

xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar — ichki nazoratni oʻtkazish davomida tashkilot tomonidan shubhali deb topilgan sodir etilayotgan va tayyorlanayotgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar;

shubhali operatsiya — tayyorlash, sodir etish jarayonida boʻlgan yoki sodir etib boʻlingan, mazkur Qoidalarda belgilangan mezonlar va belgilarga muvofiq jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish maqsadida uning amalga oshirilganligi toʻgʻrisida shubha paydo boʻlgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiya;

maxsus vakolatli davlat organi — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti nomidan Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boshqarmasi (bundan keyingi oʻrinlarda Departament deb yuritiladi).

2. Ichki nazoratning maqsadlari quyidagilardan iborat:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga yoʻnaltirilgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni samarali ravishda aniqlash va toʻxtatish;

tashkilotning qasddan yoki qasddan boʻlmagan jinoiy faoliyatga jalb etilishiga yoʻl qoʻymaslik;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga yoki terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tashkilot tomonidan qonun hujjatlari talablariga, shuningdek, pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni tayyorlash va amalga oshirishda tashkilotning ichki hujjatlariga ogʻishmay rioya qilinishini taʼminlash.

3. Ichki nazoratning vazifalari quyidagilardan iborat:

qonun hujjatlari, mazkur Qoidalar va tashkilotning ichki hujjatlariga muvofiq mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish;

benefitsiar mulkdorni, shuningdek, operatsiyani amalga oshirishda foydalaniladigan pul mablagʻlarini va boshqa mol-mulkning kelib chiqish manbaalarini aniqlash va oʻrganish;

mazkur Qoidalarning 24-bandi va tashkilotning ichki hujjatlari bilan belgilangan mezonlar asosida shubhali operatsiyalarni aniqlash;

ichki nazoratni amalga oshirishda aniqlangan va xabar qilinishi lozim boʻlgan shubhali operatsiyalar haqidagi axborotlarni (hujjatlarni) Departamentga oʻz vaqtida taqdim etish;

alohida hollarda xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalarni ushbu operatsiya amalga oshirilishi lozim boʻlgan sanadan boshlab uch ish kuniga toʻxtatib turish va bunday operatsiya haqida u toʻxtatilgan kunda Departamentni xabardor qilish;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq boʻlgan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlash;

pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar haqidagi axborotni, shuningdek, mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha identifikatsiyalash maʼlumotlarini va materiallarni qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda saqlanishini taʼminlash;

tashkilot rahbariyatini tegishli qarorlar qabul qilish uchun zarur boʻlgan ishonchli axborot va materiallar bilan tezkor va muntazam ravishda taʼminlab borish;

operatsiyalarning anonimligini oshiruvchi yangi texnologiyalar yordamida qonunga xilof ish qilish, xususan, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va (yoki) terrorizmni moliyalashtirish uchun tashkilot xizmatlaridan foydalanish tahdidining oldini olishga alohida eʼtibor qaratilishi maqsadida zarur boʻlgan tadbirlar qoʻllash;

shubhali operatsiyalarning amalga oshirilishi yoki amalga oshirishga urinishlar, shubhali operatsiyalarni amalga oshirgan mijozlar bilan bogʻliq boʻlgan shaxslar (rahbarlar, taʼsischilar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini shakllantirish, shuningdek, qonun hujjatlariga muvofiq bunday axborotni davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro ayirboshlash;

4. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashishni tashkil etish maqsadida tashkilot rahbarining buyrugʻi bilan mazkur Qoidalarga rioya etilishiga masʼul boʻlgan shaxs (bundan keyingi oʻrinlarda masʼul shaxs deb yuritiladi) tayinlanadi.

5. Ichki nazorat tizimi tashkilot faoliyatining oʻziga xos xususiyatlari, faoliyatning asosiy yoʻnalishlari, mijozlar bazasi hamda mijozlar va ularning operatsiyalari bilan bogʻliq tavakkalchilik xavfi darajasini hisobga olgan holda tashkil qilinadi. Bunda ichki nazorat tizimi tashkilotning ham Oʻzbekiston Respublikasi hududida, ham uning tashqarisida joylashgan alohida boʻlinmalarining (shoʻba boʻlinmalar, vakolatxonalar, filiallar, boʻlimlar va boshqalar — ular mavjud boʻlsa) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va (yoki) terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatini ham nazarda tutishi lozim.

5-1. Tashkilot:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi xalqaro talablarni bajarmaydigan yoki yetarli darajada bajarmaydigan davlatlarda joylashgan oʻzining chet eldagi alohida boʻlinmalari tomonidan ushbu sohadagi xalqaro standartlarga rioya qilinishiga eʼtibor qaratishi;

oʻzining chet eldagi alohida boʻlinmalaridan ular joylashgan mamlakatlar qonun hujjatlarida tegishli choralar taqiqlanganligi mavjudligi sababli, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tegishli choralarni tatbiq qilish imkoniyati boʻlmagan taqdirda, bosh ofisga axborot berilishini talab qilishga majburdir. Oʻz navbatida, tashkilot bu haqda Moliya vazirligi va Departamentga xabar berishi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va (yoki) terrorizmni moliyalashtirish maqsadida texnologik yutuqlardan foydalanilishining suiisteʼmol qilinishini oldini olishga qaratilgan choralarni koʻrishi shart.

5-2. Tashkilotlarning chet eldagi alohida boʻlinmalari jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish borasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirishda ular joylashgan mamlakat talablariga rioya qilishlari lozim. Agar bunday talablar Oʻzbekiston qonun hujjatlari talablaridan farq qilgan taqdirda, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi yuqoriroq standartlar qoʻllaniladi.

6. Tashkilot oʻz tashkiliy tuzilmasining oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda masʼul shaxs boshchilik qiladigan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tarkibiy boʻlinmani tashkil qilishi yoki belgilashi mumkin.

Yuqorida koʻrsatilgan boʻlinma tashkilotning ichki hujjatlariga muvofiq tasdiqlangan mazkur boʻlinma toʻgʻrisidagi nizom asosida harakat qiladi.

6-1. Tashkilot boʻlinmalari xodimlarining masʼul shaxs — tarkibiy boʻlinma boshligʻi yoki uning xodimlari oʻrtasidagi oʻzaro munosabat tartibi tashkilotning ichki hujjatlari bilan belgilanadi.

7. Masʼul shaxsga va jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tarkibiy boʻlinma xodimlariga (boʻlinma mavjud boʻlgan holda) quyidagi malaka talablari qoʻyiladi:

a) masʼul shaxsga — tarkibiy boʻlinma boshligʻiga:

oliy maʼlumotlilik va sugʻurta sohasida rahbarlik lavozimlarida 2 yildan kam boʻlmagan ish tajribasiga ega boʻlishlik, oliy maʼlumot mavjud boʻlmaganda esa — uch yildan kam boʻlmagan bunday ish tajribasiga ega boʻlishlik;

tashkilot ishining oʻziga xos xususiyatini bilishlik;

b) tarkibiy boʻlinma xodimlariga:

oliy maʼlumotlilik va tashkilotda 2 yildan kam boʻlmagan ish tajribasiga (texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar lavozimlaridagi ish tajribasidan tashqari) ega boʻlishlik, oliy maʼlumot mavjud boʻlmaganda esa — tashkilotda uch yildan kam boʻlmagan ish tajribasiga (texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar lavozimlaridagi ish tajribasidan tashqari) ega boʻlishlik;

tashkilot ishining oʻziga xos xususiyatini bilishlik.

8. Tashkilot har yili 10-yanvarga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga (bundan keyingi oʻrinlarda Moliya vazirligi deb yuritiladi) tashkilotdagi masʼul shaxslarning roʻyxatini taqdim etadi va bu roʻyxatdagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor etilishini taʼminlaydi. Moliya vazirligi har yili 20-yanvarga qadar tashkilotlardan olingan roʻyxatlarni Departamentga beradi va bu roʻyxatlardagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor etilishini taʼminlaydi.

9. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish maqsadida masʼul shaxs quyidagi funksiyalarni bajaradi:

mazkur Qoidalarga muvofiq ichki nazorat jarayonini va mijozlarni lozim darajada tekshirishni joriy etish va amalga oshirilishini tashkil etadi;

tashkilot faoliyatining oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, ichki nazoratni amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturlarini ishlab chiqadi va rahbariyatga tasdiqlash uchun kiritadi;

ichki nazoratni amalga oshirish davomida aniqlangan mijozlarning shubhali operatsiyalari toʻgʻrisidagi xabarlarni Departamentga oʻz vaqtida yuborilishini, shuningdek, Departamentning qoʻshimcha axborot taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrovlarining bajarilishini taʼminlaydi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazoratni amalga oshirish natijasida olingan tegishli maʼlumotlarni (materiallar, hujjatlar va boshqalar) yigʻish, rasmiylashtirish, saqlashni amalga oshiradi, ularning maxfiyligini taʼminlaydi;

ichki nazorat qoidalarini va dasturlarini amalga oshirish jarayonining maxfiyligini taʼminlaydi.

10. Masʼul shaxs quyidagi huquqlarga ega:

oʻz tashkilotining rahbarlari va xodimlaridan ichki nazoratni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan tashkiliy-boshqaruv, buxgalterlik va boshqa hujjatlarni talab qilib olish;

olingan hujjatlardan nusxa koʻchirish, ichki nazoratni amalga oshirish maqsadida tashkilotning elektron maʼlumotlar bazalarida, mahalliy hisoblash va avtomatlashtirilgan kompyuter tizimlarida saqlanayotgan fayl va boshqa yozuvlardan nusxalar olish;

xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar boʻyicha kelgusidagi xatti-harakatlarga oid (shu jumladan, mijoz yoki operatsiya toʻgʻrisida qoʻshimcha axborot olish yoki mavjud axborotni tekshirish maqsadida oʻtkazilayotgan operatsiyani toʻxtatib turish boʻyicha) takliflarni rahbariyatga kiritish.

Masʼul shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishlari mumkin.

11. Masʼul shaxs quyidagilarga majbur:

ichki nazoratni amalga oshirish jarayonida olingan hujjatlarning saqlanishi va qaytarilishini taʼminlash;

mijozlarni lozim darajada tekshirishni amalga oshirish;

benefitsiar mulkdorlarni identifikatsiyalash boʻyicha choralarni amalga oshirish;

mijozni lozim darajada tekshirish materiallariga qoʻshib qoʻyiladigan barcha murakkab, gʻayrioddiy yirik miqdordagi operatsiyalar, shuningdek iqtisodiy yoki qonuniy maqsadsizligi aniq boʻlgan operatsiyalarni gʻayrioddiy amalga oshirish sxemalari boʻyicha lozim darajada tekshirish natijalari va xulosalarini yozma ravishda qayd etishi;

shubhali operatsiyalar aniqlanganda, belgilangan tartibda Departamentga xabar berish;

olingan maʼlumotning maxfiyligiga rioya qilish.

Masʼul shaxslar zimmasida qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

12. Mazkur Qoidalarning 9, 10 va 11-bandlarining talablari jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tarkibiy boʻlinma (u mavjud boʻlgan taqdirda) xodimlariga ham qoʻllaniladi.

13. Masʼul shaxsni oʻqitish va malakasini oshirish Departament tomonidan Moliya vazirligi bilan birgalikda oʻtkaziladi.

Oʻqitish quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha oʻtkaziladi:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari bilan tanishish;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashishning uslublari va zamonaviy usullarini oʻrganish;

ichki nazoratni amalga oshirish boʻyicha amaliy mashgʻulotlar;

masʼul shaxs jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish muammolariga bagʻishlangan konferensiyalar, seminarlar va boshqa tadbir (shuningdek, xalqaro)larda ishtirok etish (imkoniyat darajasida).

Oʻqitish muntazam ravishda bir yilda kamida bir marta oʻtkaziladi.

14. Tashkilotning qolgan xodimlarini oʻqitish va malakasini oshirish masʼul shaxs tomonidan oʻtkaziladi.

Oʻqitish mansab vazifalaridan kelib chiqqan holda, quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha oʻtkaziladi:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari bilan xodimlarni tanishtirish;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashishning uslublari va zamonaviy usullarini oʻrganish;

ichki nazoratni amalga oshirish boʻyicha amaliy mashgʻulotlar.

Tashkilot tomonidan ichki nazorat qoidalarini muvaffaqiyatli amalga oshirilishining asosiy sharti bu — mazkur jarayonda har bir xodim oʻz vakolati doirasida qatnashishi nuqtai nazaridan kelib chiqqan holda oʻqitish oʻtkaziladi.

Oʻqitish muntazam ravishda bir yilda kamida bir marta oʻtkaziladi.

15. Tashkilot har yili 1-fevralga qadar Moliya vazirligiga oʻzining jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha faoliyati toʻgʻrisida hisobot taqdim etadi.

16. Tashkilot mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni quyidagi fuqarolik-huquqiy munosabatlarni oʻrnatishda amalga oshiradi:

shaxsiy sugʻurta qilish yoki birgalikda sugʻurta qilish shartnomasini tuzishda — mijozni, sugʻurtalangan shaxsni, foyda oluvchini, mijoz qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarni va yuridik shaxs — mijozni nazorat qiluvchi mulkdorni yoki shaxsni;

qayta sugʻurta qilish shartnomasini tuzishda — mijozni, mijoz qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarni va yuridik shaxs — mijozni nazorat qiluvchi mulkdorni yoki shaxsni;

sugʻurta qilish yoki qayta sugʻurta qilish boʻyicha hamkorlik qilish toʻgʻrisida kelishuv, agentlik kelishuvi, tashkilot faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan mablagʻlarni joylashtirish (qoʻyish) toʻgʻrisida shartnoma va boshqa xoʻjalik yoki fuqarolik-huquqiy shartnomalarni tuzishda — mijozni, mijoz qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarni va yuridik shaxs — mijozni nazorat qiluvchi mulkdorni yoki shaxsni.

Bunda, agar mijoz Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlmasa, unda mijoz hududida joylashgan (roʻyxatdan oʻtgan) davlatning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha xalqaro hamkorlikda ishtirok etishi haqidagi maʼlumotni aniqlash lozim boʻladi.

Mijozlarni lozim darajada tekshirishni oʻtkazish uchun quyidagilar ham asos boʻlishi mumkin:

amalga oshirilayotgan operatsiyalarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish maqsadida ekanligiga har qanday shubhaning mavjudligi;

identifikatsiyalash uchun avval olingan maʼlumotlarni haqiqiy va toʻgʻri ekanligiga shubhaning mavjudligi.

Mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlar mazkur Qoidalar kuchga kirgan paytda amalda boʻlgan shartnomalar asosida tashkilot bilan fuqarolik — huquqiy munosabatlarda boʻlgan mijozlarga nisbatan ham amalga oshiriladi.

16-1. Mijozni lozim darajada tekshirish boʻyicha tashkilotlar tomonidan koʻriladigan chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi shart:

mijozning va u tegishli hujjatlar asosida qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarning shaxsini hamda vakolatlarini tekshirishni;

mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalashni;

mijoz tomonidan amalga oshiriladigan ish munosabatlari va pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni ularning bunday mijoz va uning faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga muvofiqligini tekshirish maqsadida doimiy asosda oʻrganish oʻtkazishni.

17. Mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlar mijoz tomonidan taqdim etilgan maʼlumot va hujjatlar asosida amalga oshiriladi. Mijozni tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishga imkon beruvchi barcha hujjatlar ular taqdim etilgan sanaga haqiqiy boʻlishi lozim.

18. Mijozlarni lozim darajada tekshirish operatsiyalarni amalga oshirishning barcha bosqichlarida olib borilishi lozim.

Benefitsiar mulkdorni aniqlash uchun tashkilot mijoz boshqa shaxs nomidan harakat qilayotganligini aniqlashga majbur va shundan keyin mijoz qaysi shaxs nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxsni identifikatsiyalash va lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishi lozim.

Mijoz yoki benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalash bilan bir qatorda ular tomonidan qonun hujjatlariga muvofiq taqdim etiladigan hujjatlardan foydalangan holda ularning operatsiyalarni amalga oshirishga boʻlgan vakolatlari tekshirilishi shart.

19. Mijoz operatsiyalarni amalga oshirish toʻgʻrisida topshiriq (ariza, iltimosnoma) bilan bir yoki bir necha marta murojaat qilganida, tashkilot quyidagilarga majbur:

qonun hujjatlari va mazkur Qoidalar talablariga muvofiq operatsiya boʻyicha mijozni yoki foyda oluvchini identifikatsiyalash;

ushbu mijozning avvalgi hisobot davri (oy, chorak, yarim yil, yil) mobaynida amalga oshirgan operatsiyalarini, agar bunday operatsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlsa, oʻrganib chiqish;

operatsiya turini hamda uning mijoz — yuridik shaxsning taʼsis hujjatlarida belgilangan faoliyat maqsadlariga muvofiqlilik darajasini aniqlash;

operatsiya turini hamda uning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi mijoz — jismoniy shaxsning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasida koʻrsatilgan faoliyat maqsadi va turiga muvofiqlilik darajasini aniqlash.

20. Mijoz — jismoniy shaxsni identifikatsiyalash uning shaxsini tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki unga tenglashtirilgan hujjat) asosida amalga oshiriladi.

Agar mijoz — jismoniy shaxs yakka tartibdagi tadbirkor boʻlsa, uning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi ham oʻrganilishi kerak.

21. Mijoz — yuridik shaxsni identifikatsiyalashda tashkilot uning davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi tegishli hujjatlarni, rahbariyati haqidagi, shuningdek, taʼsis hujjatlarida koʻrsatilgan maʼlumotlarni olishlari lozim.

Bunda, agar mijoz-yuridik shaxs nomidan qonun hujjatlariga muvofiq jismoniy shaxs ish koʻrayotgan boʻlsa, tashkilot bunday jismoniy shaxsni identifikatsiyalash boʻyicha ham maʼlumotlarni olishi lozim.

22. Tashkilot mijoz tomonidan taqdim etilayotgan axborotni:

davlat organlari va boshqa tashkilotlardan mijoz toʻgʻrisida olingan maʼlumotlardan foydalanish;

mijozning avvalgi tashkilot bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish;

mijozning ishchanlik toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish orqali tekshirish huquqiga ega.

Mijozni lozim darajada tekshirishni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan identifikatsiyalash va boshqa maʼlumotlar tashkilot tomonidan yilida kamida bir marta yangilanishi lozim.

22-1. Mijoz va (yoki) benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalashda tashkilot olingan maʼlumotlarni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Departament tomonidan shakllantiriladigan va tashkilotlarga taqdim qilinadigan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorchilik faoliyatida ishtirok etayotgan yoxud ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxati hamda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmayotgan davlatlar roʻyxati bilan solishtirib chiqishi shart.

22-2. Mijozni va (yoki) benefitsiar mulkdorni qayta identifikatsiyalash majburiy hisoblanmaydi, agar ushbu mijoz va (yoki) benefitsiar mulkdor mazkur Qoidalarga muvofiq tashkilot tomonidan avval indentifikatsiyalangan boʻlsa.

22-3. Davlat hokimiyati va boshqaruv organlariga nisbatan mijozlarni lozim darajada tekshirish chora-tadbirlarining oʻtkazilishi talab qilinmaydi.

23. Tashkilot quyidagi hollarda mijozga pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirishni rad etadi:

mijozning boshqaruv organi yoki mijozning nomidan qonun hujjatlariga muvofiq ish koʻrayotgan shaxsning oʻzi joylashgan yeri (pochta manzili) boʻyicha mavjud boʻlmaganida;

mijoz-jismoniy shaxsning oʻzining doimiy yoki vaqtinchalik yashash joyi (pasport maʼlumotlariga muvofiq) boʻyicha mavjud boʻlmaganida;

shak-shubhasiz notoʻgʻri boʻlgan hujjatlar taqdim etilganda yoki qonun hujjatlariga muvofiq tashkilot tomonidan soʻraladigan hujjatlar taqdim etilmaganda;

mijoz va (yoki) benefitsiar mulkdorni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishni yakunlash imkoni boʻlmaganda;

qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda.

Bunda bunday operatsiyalar shubhali deb tan olinadi va tashkilot qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ular haqida Departamentga xabar berishi shart.

24. Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiya quyidagi holatlarda shubhali deb topilishi mumkin:

amaliyotga asosan soʻralayotgan maʼlumotlarni mijoz tomonidan taqdim etilishi asossiz ravishda rad etilsa, shu jumladan, oʻzining ishonch bildiruvchisi toʻgʻrisida (agar mijoz yuridik yoki jismoniy shaxsning vakili sifatida ish olib borsa), shuningdek amalga oshirilayotgan operatsiyaning maxfiyligi masalalari boʻyicha mijoz ortiqcha tashvishlansa;

mijozning xizmat koʻrsatishning foydaliroq shartlariga nisbatan eʼtiborsiz boʻlishi, shuningdek, mijoz tomonidan ayni turdagi xizmatlar koʻrsatishdagi oddiy toʻlovdan farq qiladigan yuqori mukofotning taklif etilishi;

agarda mijozning operatsiyalari yaqqol iqtisodiy mohiyatga ega boʻlmasa, mijoz faoliyatining xususiyatiga toʻgʻri kelmasa va tavakkalchilik xavfini sugʻurta qilish maqsadlariga ega boʻlmasa;

mijozning bekor qilingan bitim boʻyicha olishi lozim boʻlgan summalarni uchinchi shaxslarga, shuningdek, norezident bank hisobiga qaytarishni taklif etishi;

mijoz tomonidan operatsiyaga (bitimga) tashkilot faoliyatining odatdagi amaliyotiga toʻgʻri kelmaydigan qoʻshimcha va oʻzgartishlarning kiritilishi;

mijoz tomonidan avval kelishilgan operatsiyaga (bitimga) bevosita uni amalga oshirilishidan oldin koʻproq, ayniqsa, pul mablagʻlari harakati yoʻnalishiga taalluqli oʻzgartirishlarning kiritilishi;

mijoz tomonidan operatsiyani vakil (vositachi) orqali amalga oshirish haqida topshiriq berilishi, agar vakil (vositachi) topshiriqni tashkilot bilan toʻgʻridan-toʻgʻri (shaxsiy) aloqa oʻrnatmasdan amalga oshirayotgan boʻlsa;

koʻrsatilgan bogʻlanish maʼlumotlari, xususan, pochta va elektron manzili, telefon raqamlari va elektron kanal maʼlumotlari boʻyicha mijoz bilan aloqa oʻrnatish imkoniyatining mavjud emasligi;

mijoz kontragentlarini aniqlashning imkoni yoʻqligi;

yuridik va jismoniy shaxs bilan tuzilgan amaldagi hayotni sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti miqdorini mos ravishda oshirish bilan birga sugʻurta puli miqdorini sezilarli darajada (2 barobardan ortiq) oshirish boʻyicha mijozning taklifi;

sugʻurta qildiruvchi, sugʻurtalangan shaxs, foyda oluvchining almashtirilishi munosabati bilan sugʻurta shartnomasiga tez-tez oʻzgartishlarning kiritilishi;

mijoz tomonidan uchinchi shaxs foydasiga besh yilgacha muddatga ikki va undan ortiq hayotni sugʻurta qilish shartnomalarining davriy tuzilishi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlar hududida roʻyxatdan oʻtgan xorijiy qayta sugʻurtalovchilar ishtirokidagi qayta sugʻurta qilish shartnomalari boʻyicha yilning bir choragida eng kam oylik ish haqining 1000 barobariga teng yoki undan oshadigan summa miqdorida yoxud ushbu miqdorga teng yoki undan oshadigan ekvivalentdagi xorijiy valyutadagi sugʻurta mukofotini berish bilan bogʻliq qayta sugʻurta qilish operatsiyalari;

yilning bir choragida eng kam oylik ish haqining 1000 barobariga teng yoki undan oshadigan summa miqdoridagi naqd pul mablagʻlarini bir marta yoki qismlarga boʻlib tashkilotning kassasiga mijoz tomonidan topshirilishi hisobidan umumiy summasi eng kam oylik ish haqining 1000 barobaridan kam boʻlmagan bir necha operatsiyalarning bajarilishi;

pul mablagʻlarining xorijga anonim (raqamli) hisobga (jamgʻarmaga) oʻtkazilishi va pul mablagʻlarining xorijdan anonim (raqamli) hisobdan (jamgʻarmadan) kelib tushishi;

mijoz tomonidan ixtiyoriy sugʻurta shartnomasini muddatidan oldin bekor qilinishida sugʻurta mukofotining qaytarilishi, agar pul mablagʻlari Oʻzbekiston Respublikasining rezidenti boʻlmagan kredit tashkiloti tomonidan oʻtkazilgan boʻlsa;

bitta sugʻurta qildiruvchiga yilning bir choragida eng kam oylik ish haqining 1000 barobariga teng yoki undan oshadigan summa miqdorida yoxud ushbu miqdorga teng yoki undan oshadigan ekvivalentdagi xorijiy valyutadagi summada sugʻurta qoplamalari yoki sugʻurta pulining toʻlanishi;

bitta sugʻurta vositachisiga yilning bir choragida eng kam oylik ish haqining 1000 barobariga teng yoki undan oshadigan summa miqdorida yoxud ushbu miqdorga teng yoki undan oshadigan ekvivalentdagi xorijiy valyutadagi summada komission toʻlovlarning toʻlanishi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlar hududida roʻyxatdan oʻtgan xorijiy sugʻurtalovchilardan (qayta sugʻurtalovchilardan) qayta sugʻurta qilish boʻyicha komissiyalar va tantyemalarning olinishi.

25. Operatsiyani shubhali deb tan olish har bir aniq holatda ushbu Qoidalar bilan oʻrnatilgan shubhalilik mezonlaridan foydalangan holda oʻtkaziladigan kompleks tahlil asosida, shuningdek, mijoz shaxsi, uning obroʻsi, amaliy ish munosabatlarining xususiyati, bitimning asoslari, maqsadlari, hajmi va turi, uni amalga oshirish usuli bilan hamda shubhali operatsiyani toʻgʻri aniqlash uchun ahamiyatli boʻlgan boshqa holatlar asosida aniqlanadigan tavakkalchilik xavfiga bogʻliq ravishda amalga oshiriladi.

26. Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq har qanday operatsiya, shu operatsiyalarning taraflaridan biri:

terrorchilik faoliyatida ishtirok etayotgan yoxud ishtirok etishda gumon qilinayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs;

terrorchilik faoliyatini amalga oshirayotgan yoxud amalga oshirishda gumon qilinayotgan tashkilotning bevosita yoki bilvosita mulkdori boʻlgan yoxud uni nazorat qilayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs;

terrorchilik faoliyatini amalga oshirayotgan yoki amalga oshirishda gumon qilinayotgan jismoniy shaxsning yoxud tashkilotning mulkidagi yoki nazorati ostidagi yuridik shaxs ekanligi haqida belgilangan tartibda olingan axborot mavjud boʻlsa, Departamentga xabar qilinishi va toʻxtatib turilishi kerak.

Bunday hollarda tashkilotlar pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni bu operatsiya bajarilishi lozim boʻlgan sanadan eʼtiboran uch ish kuniga toʻxtatib turishga va ushbu operatsiya haqida uni toʻxtatib qoʻyilgan kunning oʻzida Departamentni xabardor qilishga majbur. Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyani toʻxtatish haqida Departamentning koʻrsatmasi boʻlmaganda, koʻrsatilgan muddat tugashi bilan tashkilot toʻxtatilgan operatsiyani tiklashga kirishadi.

27. Mijozning operatsiyasi shubhali deb topilgandan soʻng, masʼul shaxs mijozga nisbatan kelgusidagi xatti-harakatlar haqida qaror qabul qiladi, jumladan:

shubhali operatsiya toʻgʻrisida Departamentga xabar berish haqida;

mijoz bilan operatsiya oʻtkazishga alohida eʼtibor qaratish lozimligi haqida;

qonun hujjatlari yoki u bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq mijoz bilan munosabatlarni toʻxtatish haqida.

28. Shubhali operatsiya toʻgʻrisidagi xabar operatsiya shubhali deb topilgan vaqtdan boshlab bir ish kunidan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibga muvofiq tashkilot tomonidan Departamentga taqdim etiladi.

29. Har bir shubhali operatsiya toʻgʻrisidagi maʼlumot masʼul shaxs tomonidan qogʻoz va elektron koʻrinishda yuritiluvchi maxsus jurnalga kiritiladi.

30. Tashkilot tegishli operatsiyadan shubhani tasdiqlovchi yoki olib tashlovchi har qanday maʼlumotni Departamentga kechiktirmay topshirishlari zarur.

30-1. Tashkilot ichki nazoratni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumot va hujjatlarni har bir operatsiya boʻyicha, jumladan lozim darajada tekshirish natijalari boʻyicha shubhali deb tan olinmagan operatsiyalar boʻyicha talab qilib oladi va yigʻadi.

30-2. Tashkilot faoliyatining oʻziga xos xususiyatlari, faoliyatning asosiy yoʻnalishlarini hisobga olgan holda, hamda mazkur Qoidalar va ichki hujjatlar asosida ichki nazoratni amalga oshirish jarayonida olingan maʼlumotlar va hujjatlarni shakllantiradi.

30-3. Taqdim qilingan hujjatlar nusxalarining toʻgʻriligiga gumon yoki boshqa zarurat paydo boʻlgan taqdirda, tashkilot tanishish uchun hujjatlarning asl nusxalari taqdim qilinishini talab qilish huquqiga ega.

30-4. Lozim darajada tekshirish jarayonida olingan barcha maʼlumotlar va hujjatlar tashkilotning mijozlarni identifikatsiyasini amalga oshiruvchi xodimlariga mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tekshirish uchun ochiq boʻlishi lozim.

30-5. Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar zarurat tugʻilgan taqdirda operatsiya tafsilotlarini qayta tiklash mumkin boʻlgan tarzda rasmiylashtirilishi lozim.

30-6. Mijozni lozim darajada tekshirish va identifikatsiyalash natijasida olingan maʼlumotlar, mijoz bilan 1 yildan ortiq muddatga amaliy ish munosabatlari oʻrnatilgan hollarda har yili, shuningdek mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlar yoki u bilan oʻrnatilgan amaliy ish munosabatlari xarakteri oʻzgarishi bilan yangilanib borilishi lozim.

31. Departamentga xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar boʻyicha qonun hujjatlariga va mazkur Qoidalarga muvofiq quyidagilar rasmiylashtiriladi:

operatsiya turi va uni amalga oshirish asoslari;

operatsiyani amalga oshirish sanasi va summasi;

operatsiyani amalga oshiruvchi jismoniy yoki yuridik shaxsni indentifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar;

operatsiyani topshirigʻi boʻyicha va nomidan amalga oshirilayotgan jismoniy yoki yuridik shaxsni indentifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar;

ushbu shaxs nomidan operatsiyani amalga oshiruvchi jismoniy yoki yuridik shaxsning vakilini (ishonchli vakilini) indentifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar;

pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiya boʻyicha foyda oluvchi va uning vakilini identifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar.

32. Tashkilot pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotni, shuningdek, mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha identifikatsiyalash maʼlumotlarini va materiallarni qonun hujjatlarida belgilangan, lekin operatsiyalar amalga oshirilganidan yoki mijoz bilan munosabatlar toʻxtatilganidan keyin besh yildan kam boʻlmagan muddatlar mobaynida saqlashi shart.

33. Tashkilot jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq boʻlgan axborotdan erkin foydalanishni cheklaydilar, uni tarqalib ketmasligini taʼminlaydilar hamda yuridik va jismoniy shaxslarga, ularning operatsiyalari haqida Departamentga maʼlumot berilganligi toʻgʻrisida axborot berishga haqli emas.

Tashkilot oʻz xodimlari tomonidan ichki nazorat boʻyicha vazifalarni bajarish jarayonida olingan axborotning eʼlon qilinmasligini yoxud shaxsiy maqsadlarda yoki uchinchi shaxslar manfaatlarida foydalanmasligini taʼminlaydi.

34. Tashkilot tomonidan mazkur Qoidalar talablariga rioya etilishi ustidan monitoring va nazorat Moliya vazirligi tomonidan Departament bilan birgalikda amalga oshiriladi.

35. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonun hujjatlari buzilganligi hollarini yashirishda, shuningdek, mazkur Qoidalar talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.