Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарликни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «2022 — 2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясини «Инсонга эътибор ва сифатли таълим йили»да амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисида» 2023 йил 28 февралдаги ПФ-27-сон Фармони ижросини таъминлаш, шунингдек, мамлакатимизда ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш, уларни Ватан ҳимоясига доимо шай туришга ҳамда ҳарбий хизматни ўташга тайёрлаш ишларини юқори савияда ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
2. Қуйидагилар:
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарликни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;
Таълим муассасаларининг чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқув-моддий базасини 2024 — 2028 йилларда босқичма-босқич мустаҳкамлаш дастури 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
3. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари:
ҳудудларда янги қуриладиган таълим муассасаларининг лойиҳа олди ҳужжатларида Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги билан келишилган ҳолда, чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фанининг ўқув-моддий базасини мустаҳкамлаш назарда тутилишини таъминласин;
мазкур қарор билан тасдиқланган дастурга мувофиқ чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фанининг ўқув-моддий базасини мустаҳкамлаш бўйича зарур чора-тадбирларни амалга оширсин.
4. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги:
Олдинги таҳрирга қаранг.
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик раҳбарларига таълим ташкилотларининг бошқа фан ўқитувчилари учун белгиланган тартибда малака тоифаси бериш ҳамда уларни Тошкент давлат педагогика университети, Фарғона давлат университети ва Бухоро давлат педагогика институти ҳарбий таълим факультетларида малакасини ошириш ишларини йўлга қўйсин;
(4-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 9 октябрдаги 809-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси олий таълим муассасаларининг ҳарбий тайёргарлик ўқув бўлинмалари тўғрисидаги низом.
2024 йил 20 февралга қадар Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги билан биргаликда чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фанининг янги ўқув дастури ва дарслигини ишлаб чиқсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқитилишини ташкил этишда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигига услубий жиҳатдан кўмаклашсин.
6. Белгилансинки:
Олдинги таҳрирга қаранг.
таълим муассасаларининг чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик раҳбарлари малакасини ошириш, уларга малака тоифасини бериш билан боғлиқ харажатлар Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигига ажратиладиган давлат бюджети маблағлари доирасида ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан;
(6-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фанининг ўқув-моддий базасини мустаҳкамлаш, қурол сақлаш хоналарини техник қўриқлашни ташкил этиш, ўқувчи ёшларнинг ҳарбий полигонларда амалий машғулотларини ўтказиш харажатлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари маҳаллий бюджетларининг қўшимча манбалари ҳисобидан қопланади.
7. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3-иловага мувофиқ айрим қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
8. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси мудофаа вазири Б.Н. Курбанов, Ўзбекистон Республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазири Х.У. Умарова ҳамда Ўзбекистон Республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазири зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2023 йил 8 ноябрь,
591-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 8 ноябрдаги 591-сон қарорига
1-ИЛОВА
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарликни ташкил этиш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
Олдинги таҳрирга қаранг.
1. Мазкур Низом умумий ўрта ва ўрта махсус таълим ҳамда касбий таълим муассасаларида (кейинги ўринларда — таълим муассасалари) чақирувга қадар бошланғич тайёргарликни (кейинги ўринларда — ЧҚБТ) ташкил этиш тартибини белгилайди.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
2. ЧҚБТ чақирилувчиларни ҳарбий хизматга тайёрлаш тизимининг таркибий қисми ҳисобланади ҳамда умумий ўрта таълим муассасаларининг 10-11-синф ўқувчилари, ўрта махсус ҳамда касбий таълим муассасаларида таҳсил олувчи ўқувчи-ёшлар (кейинги ўринларда — ўқувчилар) билан ўтказилади.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикаси «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида»ги Қонуннинг 12-моддаси.
3. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, Тошкент шаҳар, туман (шаҳар) ҳокимликлари (кейинги ўринларда — маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари) давлат таълим муассасаларида ЧҚБТ фани ўқув-моддий базаси барпо этилиши, ЧҚБТ билан боғлиқ тадбирлар моддий-техник таъминланиши ва молиялаштирилиши учун масъул ҳисобланади.
4. ЧҚБТни услубий жиҳатдан таъминлаш Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги ҳамда тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар томонидан амалга оширилади.
5. ЧҚБТ жараёнида ўқувчилар:
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, Ўзбекистон Республикасининг «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида»ги Қонуни, мамлакат мудофаа ва миллий хавфсизлигини таъминлаш, фуқаро муҳофазаси соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларининг асосий талабларини ўрганади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг (кейинги ўринларда — Қуролли Кучлар) асосий вазифалари ҳамда Қуролли Кучларнинг ҳарбий низомлари талабларини, ҳарбий хизмат ва Ватанга қасамёднинг аҳамиятини англаб етади;
(5-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикаси «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида»ги Қонуннинг 3-моддаси.
фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш ва биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш, оммавий қирғин қуролидан ҳимояланиш кўникмаларини амалий ўзлаштириб олади;
мамлакат Қуролли Кучларида мавжуд қурол-аслаҳа, ҳарбий техниканинг асосий тактик-техник тавсифлари, ҳарбий хизматчиларнинг кундалик ҳаёти ва хизмат фаолияти, мавжуд олий ҳарбий таълим муассасалари ҳамда уларда тайёрланаётган мутахассисликлар тўғрисида тушунчага эга бўлади;
ҳарбий хизматга чақирилишга руҳан ва жисмонан, шунингдек, интеллектуал жиҳатдан шай бўлади;
таълим муассасаларида ўтказилаётган ҳарбий-ватанпарварлик руҳидаги тарбиявий ишларнинг мазмун-моҳиятини чуқур англаб етади ва етказилган маълумотларни ўзлаштиради.
2-боб. ЧҚБТни ташкил этиш ва амалга ошириш бўйича маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, шунингдек, бошқа вазирлик ва идораларнинг асосий вазифалари
Олдинги таҳрирга қаранг.
6. Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Ёшлар ишлари агентлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Миллий гвардияси, Давлат хавфсизлик хизмати ЧҚБТни ташкил этиш ва уни амалга ошириш бўйича масъул органлар ҳисобланади.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 8 майдаги 272-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.05.2024 й., 09/24/272/0337-сон)
7. Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари таълим муассасаларида ЧҚБТ тадбирларини молиялаштириш, моддий-техник жиҳатдан таъминлаш, фан ўқув-моддий базасини ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ барпо этиш ишларини маҳаллий бюджетларнинг қўшимча манбалари ҳисобидан йиллик иш режаларига киритилган ҳолда мунтазам равишда амалга оширади.
8. Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари:
Олдинги таҳрирга қаранг.
ҳар йили июль ойида Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳудудий бошқармалари томонидан мудофаа ишлари бошқармалари билан келишилган ҳолда тақдим этиладиган сўровномалар асосида таълим муассасаларидаги ЧҚБТ ўқув хоналарини ўқув қуроллари билан жиҳозлаш, ушбу фан ўқув-моддий базаси объектларини қуриш ва таъмирлаш, мудофаа ишлари бўлимлари ва таълим муассасаларидаги ўқув ўқотар қуроли, ўқув граната ва миналари (кейинги ўринларда — ўқув қурол-аслаҳалари) сақланадиган қурол сақлаш хоналарини ички ишлар органлари қўриқлаш бўлинмаларининг техник қўриқлаш марказлари томонидан қўриқланишини маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан молиялаштириш тадбирлари келгуси йил иш режаларига киритилишини ташкил этади;
(8-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 10 мартдаги 94-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.03.2026 й., 09/26/94/0218-сон)
ҳарбий-ватанпарварлик йўналишидаги ҳарбий-спорт мусобақаларининг туман, вилоят ва республика босқичи ғолиби бўлган таълим муассасаларининг ЧҚБТ фани ўқув-моддий базасини биринчи навбатда мустаҳкамлаш орқали рағбатлантириб боради;
ҳар йили 10 февралга қадар ҳарбий округлар томонидан тақдим этилган режа-жадвал асосида март — май ойларида ҳарбий полигонларда таълим муассасаларидаги битирувчи синф ва курслар ўқувчилари (ўғил болалар) билан амалий отиш машғулотларини ташкил этиш бўйича тегишли қарор қабул қилади ҳамда ушбу тадбирларни амалга ошириш даврида таълим муассасаларини транспорт воситалари (автобуслар) билан таъминлайди;
мазкур Низомга 1-иловага мувофиқ ўқув-моддий база объектларини барпо этиш ишларини лойиҳалаштириш учун белгиланган тартибда шартномалар тузади ва харажатларини қоплайди;
ҳарбий полигонларда ўтказиладиган машғулотларда ўқ-дори ва нишонлар учун сарфланадиган харажатларни ҳар йили 20 февралга қадар Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги билан шартнома тузган ҳолда маҳаллий бюджетларнинг қўшимча манбалари ҳисобидан қоплаб беради.
9. Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги:
Олдинги таҳрирга қаранг.
масъул органларнинг ЧҚБТни ташкил этиш ва режалаштиришга оид фаолиятини мувофиқлаштиради ҳамда Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги тизимидаги ЧҚБТ раҳбарлари фаолиятини ташкил этади;
(9-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги билан ҳамкорликда ЧҚБТ фани ўқув дастурини ҳамда ўқув дастури доирасида дарсликлар, ўқув-услубий қўлланмаларни ишлаб чиқишда иштирок этади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар билан келишилган ҳолда таълим муассасаларини ҳарбий қисм ва муассасаларга ҳудудийлик принципи асосида бириктириш ишларини ташкил этади ҳамда уларга ҳар йили июнь ойида ЧҚБТ фани ўқув дастури доирасида Қуролли Кучларнинг ҳарбий низомлари, кўргазмали ўқув қўлланмаларини электрон кўринишда тақдим этиб боради;
(9-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
ўқувчиларни ҳарбий хизматчилар ҳамда ҳарбий таълим муассасалари курсантларининг кундалик фаолияти, ижтимоий ва моддий таъминоти, шунингдек, қурол-аслаҳа, ҳарбий техника билан таништириб бориш юзасидан таълим муассасалари ҳамда ҳарбий қисм ва ҳарбий таълим муассасалари ўртасидаги ҳамкорликни мувофиқлаштиради;
ЧҚБТ фани бўйича амалий машғулотлар ўтказилишида таълим муассасаларига ўзлари бириктирилган ҳарбий қисм, муассасалар, ҳарбий полигонларнинг доимий жойлашув жойидаги ўқув-моддий базасидан фойдаланишлари учун шарт-шароитлар яратади;
ҳар йили март — май ойларида ҳарбий полигонларда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, ҳарбий округлар, тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идораларнинг ҳудудий бошқармалари билан ҳамкорликда таълим муассасаларидаги битирувчи синф ва курслар ўқувчилари (ўғил болалар) билан амалий отиш машғулотлари ўтказилишини назорат қилади;
ўқувчилар билан ҳарбий полигонларда ўтказиладиган амалий отиш машғулотлари давомида сарфланадиган харажатларни қоплаш юзасидан Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги ва тегишли маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ўртасида шартномалар тузилиши ҳамда ушбу шартномалар бажарилишини ташкил этади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
ҳарбий округлар сўровномасига асосан ички ишлар органлари қўриқлаш бўлинмаларининг техник қўриқлаш марказлари томонидан қўриқланиши йўлга қўйилган қурол сақлаш хоналари мавжуд таълим муассасаларини ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ ўқув қурол-аслаҳалари билан мудофаа ишлари бошқармалари орқали таъминлайди;
(9-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 10 мартдаги 94-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.03.2026 й., 09/26/94/0218-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
қурол сақлаш хоналари ички ишлар органлари қўриқлаш бўлинмаларининг техник қўриқлаш марказлари томонидан қўриқланиши йўлга қўйилмаган таълим муассасаларини ўқув қурол-аслаҳалари билан мудофаа ишлари бошқармалари орқали фақат машғулотлар вақтида фойдаланиш учун таъминлайди;
(9-банднинг ўнинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 10 мартдаги 94-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.03.2026 й., 09/26/94/0218-сон)
ЧҚБТ фани ўқитилишида фойдаланиш учун мудофаа ишлари бўлимлари ва таълим муассасаларига берилган ўқув қурол-аслаҳалари ҳисобини юритиш, уларни сақлаш ва фойдаланишга оид йўриқномаларни ишлаб чиқади ҳамда мудофаа ишлари бошқармалари орқали таълим муассасалари раҳбарларига тақдим этади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
ЧҚБТ раҳбарлари малакасини ошириш, уларни қайта тайёрлаш масалаларида «Чақириққача ҳарбий таълим» таълим йўналиши бўйича мутахассисларни тайёрлайдиган олий таълим муассасаларига амалий ёрдам кўрсатади;
(9-банднинг ўн иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ЧҚБТга оид тадбирларни умумий ўрта ва ўрта махсус таълим ҳамда касбий таълим муассасаларини қамраган ҳолда амалга оширади;
(9-банднинг ўн учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
ҳарбий қисм ва муассасалар томонидан таълим муассасаларида ўқувчи-ёшлар билан офицерлар, сержантлар ва Қуролли Кучлар фахрийлари иштирокида ватанпарварлик тарбиясига оид давра суҳбатларини ташкил этади;
тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар билан ҳамкорликда ҳар йили октябрь ойида таълим муассасаларидаги ЧҚБТ фани ўқув-моддий базасининг ҳолати, ўқитувчилар билан жамлаш сифати, ЧҚБТга жалб этилган ўқувчилар сонига оид маълумотларни ушбу Низомга 2 — 4-иловаларга мувофиқ умумлаштиради.
10. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги:
таълим муассасаларидаги ЧҚБТ ўқув хоналарини ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ жиҳозлар ва кўргазмали воситалар билан таъминлайди, уларни доимий равишда такомиллаштириб бориш юзасидан маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа вазирлик ва идоралар билан ҳамкорлик қилади;
ҳар йили июль ойида маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига ЧҚБТ фанининг ўқув-моддий базасини мустаҳкамлаш юзасидан таклифлар ҳудудий бошқармалар томонидан мудофаа ишлари бошқармалари билан келишилган ҳолда тақдим этилишини ташкил этади;
янги қурилаётган таълим муассасаларининг смета-лойиҳа ҳужжатларида ЧҚБТ фани ўқув-моддий базасини мустаҳкамлаш масаласи инобатга олинишини таъминлайди;
таълим муассасаларида ЧҚБТ фани ўқитилиши ва ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиявий ишларнинг сифатли ташкил этилишини таъминлайди;
Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги билан келишилган ҳолда, бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан ЧҚБТ фани ўқув дастурини тайёрлайди, ҳудудий бошқармалари орқали таълим муассасаларини фанга оид дарсликлар, ўқув-услубий ва кўргазмали қўлланмалар, ўқув фильмлари билан таъминлайди;
таълим муассасалари ихтиёрига берилган ўқув қурол-аслаҳалари, пневматик милтиқлар, уларнинг ўқ-дорилари бут сақланишини ҳамда мудофаа ишлари бўлимларида сақланаётган ўқув қурол-аслаҳаларидан ЧҚБТ фани машғулотларида фойдаланилишини назорат қилиб боради;
Олдинги таҳрирга қаранг.
ҳудудий бошқармалари томонидан мудофаа ишлари бошқармалари билан ҳамкорликда ҳар йили октябрь ойида таълим муассасаларидаги ЧҚБТ фани ўқув-моддий базасининг ҳолати, ЧҚБТ раҳбарлари билан жамлаш сифатини ўрганиш ва мазкур Низомга 2 — 4 иловаларга мувофиқ тегишли маълумотлар ишлаб чиқилишини ташкил этади ва умумлаштиради, шунингдек, ЧҚБТ фани ўқув-моддий базасини мустаҳкамлаш юзасидан маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига таклиф киритади;
(10-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
ЧҚБТнинг якуний босқичида таълим муассасаларининг битирувчи синф ва курсларида ўқиётган ўқувчилар билан амалий машғулотларни, шу жумладан, ҳарбий полигонларда ўқотар қуролдан амалий отиш машғулотлари ўтказилишини Мудофаа вазирлиги ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан ҳамкорликда амалга оширади;
таълим муассасаларида ЧҚБТ фани ўқитилишини доимий равишда ўрганиб боради ҳамда илғор тажрибаларни кенг жорий этиш бўйича чоралар кўради;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳамда Фавқулодда вазиятлар вазирлиги билан ҳамкорликда ЧҚБТ раҳбарларининг ўқув дастури доирасида тиббий билим асослари, шунингдек, ҳаёт фаолияти хавфсизлиги бўйича қайта тайёргарликдан ўтишини ташкил этади;
(10-банднинг ўн биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ЧҚБТ раҳбарларининг тегишли олий таълим муассасаларида малакасини ошириш ҳамда уларга малака тоифаси бериш тадбирларини вазирликларга давлат бюджетидан ушбу мақсадлар учун ажратилган маблағлар доирасида молиялаштиради ва амалга оширади;
(10-банднинг ўн иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
мудофаа ишлари бўлимлари тавсияномаларига кўра таълим муассасалари ЧҚБТ раҳбари лавозимига тайинланадиган номзодлар билан суҳбатлар ташкил этади (Қуролли Кучлар таркибига кирадиган вазирлик ва идоралар тизимидаги таълим муассасалари бундан мустасно);
(10-банднинг ўн учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ЧҚБТ раҳбарларининг хизмат фаолиятига оид масалалар бўйича келиб тушган мурожаатларни белгиланган тартибда кўриб чиқади ҳамда ушбу йўналишда мавжуд муаммоларни бартараф этиш ишларини тааллуқли вазирлик ва идоралар билан ҳамкорликда амалга оширади;
(10-банднинг ўн тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги Қонуни.
Олдинги таҳрирга қаранг.
энг илғор ЧҚБТ раҳбариларини вазирлик тизимида таъсис этилган мукофотлар билан тақдирлайди ва бошқа мукофотларга тавсия этади.
(10-банднинг ўн бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
11. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Давлат хавфсизлиги хизмати ва Миллий гвардияси:
тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар билан келишилган ҳолда, таълим муассасаларини ҳудудийлик принципи асосида ҳарбий қисм ва муассасаларга бириктириш ишларини ташкил этади;
ЧҚБТ фани бўйича амалий машғулотлар ўтказилишида таълим муассасаларига ҳарбий қисм ва муассасаларнинг ўқув моддий-техник базасидан фойдаланишлари учун шароит яратади;
ҳарбий қисм ва муассасалар томонидан ўзларига бириктирилган таълим муассасаларига ЧҚБТ фанини ташкил этиш ҳамда ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиявий ҳарбий-спорт мусобақалари ва бошқа тадбирлар ўтказилишида доимий равишда амалий ёрдам кўрсатилишини таъминлайди;
ўқувчиларни муддатли ҳарбий хизматчи ва курсантларнинг кундалик фаолияти, маиший таъминоти, шунингдек, қурол-аслаҳа, ҳарбий техника билан таништириб бориш юзасидан таълим муассасалари билан ҳарбий қисм ва муассасалар ўртасида ҳамкорликни мувофиқлаштиради.
12. Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги:
ЧҚБТ фани ўқув дастурини тайёрлаш жараёнида иштирок этади, ҳар йили июнь ойида тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идораларга ўқув дастури доирасида фуқаро муҳофазасига оид кўргазмали электрон ўқув қўлланмалари ва ўқув-услубий фильмларни тақдим этиб боради;
таълим муассасаларига қутқарувчи касбини тарғиб қилиш ва фуқаро муҳофазасига оид амалий машғулотларни ўтказишда соҳа мутахассислари, шунингдек, техник воситалар билан амалий ёрдам кўрсатади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар буюртмасига кўра, шунингдек, йиллик тингловчилар билан жамлаш режаларига мувофиқ ЧҚБТ раҳбарларининг Ҳаётий фаолият ўқув марказларида малака оширишини ташкил этади;
(12-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
таълим муассасалари ўқувчиларида амалий кўникмаларни ҳосил қилиш мақсадида ҳар йилги «Ёш қутқарувчи» ҳарбий-спорт мусобақасини ўтказишда амалий ёрдам кўрсатади.
13. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги:
ЧҚБТ фани ўқув дастурини тайёрлаш жараёнида иштирок этади, тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идораларга ҳар йили июнь ойида ўқув дастури доирасида тиббий билим асосларига оид кўргазмали электрон ўқув қўлланмалар ва ўқув-услубий фильмларни тақдим этади;
тиббий билим асослари бўйича машғулотлар ўтказадиган ҳамшираларни (ўқитувчиларни) тайёрлаш ва қайта тайёрлашда таълим муассасаларига амалий ёрдам кўрсатади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар билан ҳамкорликда ЧҚБТ раҳбарлари билан ўқув дастури доирасида тиббий билим асослари бўйича амалий машғулотлар ўтказилишини ташкил этади;
(13-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
тиббиёт йўналишидаги таълим муассасалари ўқувчилари билан амалий машғулотлар ўтказиш учун бўйсунувидаги тегишли даволаш-профилактика муассасаларини таълим муассасаларига бириктиради;
мудофаа ишлари бўлими ҳузуридаги ҳудудий тиббий комиссияларга жалб қилинувчи шифокор-мутахассислар томонидан таълим муассасаларининг 11-синф ёки 2-курсда ўқиётган ўғил болаларни мудофаа ишлари бўлимларидаги чақирув участкаларида қайд этиш жараёнида тиббий кўрикдан ўтказилишини ташкил этади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
14. Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар билан ҳамкорликда:
(14-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 8 майдаги 272-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.05.2024 й., 09/24/272/0337-сон)
таълим муассасалари ўқувчиларида диний экстремизм ва фундаментализм ғояларига қарши иммунитет ҳосил қилиш, ҳарбий бурчни онгли равишда бажаришга тайёрлик, ватанпарварлик, юрт келажаги ва тақдири учун жавобгарлик каби юксак маънавий-руҳий фазилатларни шакллантириш ҳамда мамлакатда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг аниқ мақсади ва моҳиятини англаб етишга оид тарғибот-ташвиқот ишларини олиб боради;
таълим муассасалари ўқувчиларида юксак фуқаролик позициясини, мамлакат Қуролли Кучлари билан ғурурланиш туйғусини шакллантириш мақсадида катта ҳаётий тажрибага эга бўлган уруш ва меҳнат фахрийлари иштирокида учрашувлар ўтказади;
доимий равишда таълим муассасаси ўқувчиларининг муддатли ҳарбий хизматни аъло даражада ўтаётган ҳарбий хизматчилар билан учрашувларини ташкил этади, ҳарбий хизматчилар учун жорий этилган имтиёзлар тизими тўғрисида таълим муассасалари ўқувчилари ва уларнинг ота-оналари иштирокида тушунтириш ишларини олиб боради;
таълим муассасаларида оммавий равишда тарбиявий, маънавий-маърифий ва спорт тадбирларини ташкил этади ва ўтказади;
таълим муассасаларига ЧҚБТ тадбирлари доирасида ҳарбий-спорт мусобақаларини ўтказишда спорт иншоотлари моддий-техник базасидан фойдаланиш масаласида амалий ёрдам кўрсатади.
3-боб. ЧҚБТни ташкил этиш ва амалга ошириш тартиби
15. Тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар томонидан ЧҚБТ фани ўқув дастури Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги билан ҳамкорликда таълим турлари бўйича узвийлик таъминланган ҳолда ишлаб чиқилади. ЧҚБТ фани ўқув дастури бўйича машғулотлар таълим муассасаларида ушбу фан учун ажратилган бир хил ҳажмдаги ўқув соатлари доирасида ўтказилади.
Таълим муассасалари ўқувчиларининг ўқув машғулотлари вақтида ўзлаштирган билим, кўникма ва маҳоратлари ҳарбий иш асосларини ўрганиш тўгараклари, спортнинг ҳарбий-амалий турлари бўйича секциялар ва ҳарбий-спорт мусобақалари давомида мустаҳкамланади.
16. ЧҚБТ фани ўқув-моддий базаси тўлиқ мустаҳкамланмаган таълим муассасалари томонидан машғулотлар ва ҳарбий-спорт мусобақаларини ўтказишда ўзлари бириктирилган (энг яқин жойлашган) ҳарбий қисм ва муассасалар ёки ушбу объектлар мавжуд бўлган таълим муассасалари ўқув-моддий базасидан фойдаланилади. Ушбу тадбирлар таълим муассасаси томонидан тегишли командирлар (раҳбарлар) билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
17. Таълим муассасаларида ЧҚБТ фани ўқув дастури бўйича машғулотлар ўғил ва қиз болалар билан биргаликда ўтказилади. Битирувчи синф ва курслардаги ўғил болалар билан ҳарбий полигонларда бир кунлик амалий машғулотлар ўтказиладиган кунда таълим муассасаларида қиз болалар маънавий-маърифий тадбирларга жалб этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳарбий полигонлардаги бир кунлик амалий машғулотларга битирувчи синф ва курслардаги қизлар ўз хоҳишига кўра жалб этилиши мумкин.
(3-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
18. Таълим муассасаларида ЧҚБТ режаси бутун ўқув йили учун ҳафталарга тақсимланган ҳолда ишлаб чиқилади ҳамда машғулотлар умумий дарс жадвалига киритилган ҳолда ўтказилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
19. Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги томонидан ЧҚБТ фани машғулотларида фойдаланиш учун бериладиган ўқув қурол-аслаҳалари, шунингдек, маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан таъминланувчи пневматик милтиқ ва уларнинг ўқ-дорилари, қурол сақлаш хоналари ички ишлар органлари қўриқлаш бўлинмаларининг техник қўриқлаш марказлари қўриқловига олинган мудофаа ишлари бўлимлари ва таълим муассасаларида (Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг ҳисобидан чиқарилмаган ҳолда) доимий сақланишига рухсат берилади.
(19-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 10 мартдаги 94-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.03.2026 й., 09/26/94/0218-сон)
Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси техник қўриқлаш пунктлари қўриқловига олинмаган таълим муассасалари томонидан мудофаа ишлари бўлимларида сақланувчи ўқув қурол-аслаҳаларидан иш вақти давомида ЧҚБТ фани машғулотларида фойдаланилади. Мудофаа ишлари бўлимлари ва таълим муассасаларининг ўқув қурол-аслаҳаларидан машғулотлар давомида фойдаланиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар билан келишган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги томонидан белгиланади.
20. Мудофаа ишлари бўлимларида сақланувчи ўқув қурол-аслаҳаларидан ЧҚБТ фани машғулотларида фойдаланиш ишларининг тўғри ташкил этилиши учун таълим муассасаси ва мудофаа ишлари бўлимлари раҳбарлари масъул ҳисобланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
21. Таълим муассасаларида ўқ отишни ўргатиш бўйича амалий машғулотлар таълим муассасаси ихтиёридаги тирда, спорт ташкилотлари, таълим муассасаси бириктирилган ҳарбий қисм ва муассасалар тирларида пневматик милтиқлардан фойдаланган ҳолда ўтказилади. Бундай машғулотларда қатнашишга ўқ отиш машқларининг шартлари ва хавфсизлик қоидаларига оид синовдан муваффақиятли ўтган ўқувчиларга рухсат берилади. Ўқ отиш машқларининг шартлари ва хавфсизлик қоидаларига оид синовдан ўтолмаган ўқувчиларга ушбу синовни навбатдаги иш кунида қайта топширишга рухсат берилади, қайта синовдан ўтолмаган ўқувчилар амалий отиш машқларига қўйилмайди.
(21-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
22. Ўқувчиларнинг назарий билимларини мустаҳкамлаш мақсадида ЧҚБТ фанининг якуний босқичида ушбу фан учун ажратилган ўқув соатлари ҳисобидан таълим муассасаларининг битирувчи синф ва курсларида ўқиётган ўқувчилар билан ўқув дастурига асосан амалий машғулотлар ўтказилади.
Бунда таълим муассасалари ўқувчиларининг ушбу фан бўлимларига оид назорат меъёрларини бажариш бўйича кўникмалари синовдан ўтказилади.
ЧҚБТ фани бўйича назорат меъёрларини қиз болалар оммавий қирғин қуролидан индивидуал ҳимоя воситаларини турли усулларда кийиш ҳамда биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш бўйича топширади.
23. Ўқув йилининг якуний чорагида (март — май ойларида) ҳарбий округларга қарашли полигонларда таълим муассасаларининг битирувчилари (ўғил болалар) билан ўқотар қуролдан амалий отиш машғулотлари маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан молиялаштирилган ҳолда қуйидаги тартибда ўтказилади:
ҳар йили 20 декабрга қадар мудофаа ишлари бошқармалари томонидан тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идораларнинг ҳудудий бошқармалари билан келишилган ҳолда, битирувчи синф ва курсларда ўқиётган ўғил болалар сони тўғрисида маълумотлар тегишли ҳокимликлар ҳамда ҳарбий округларга тақдим этилади;
ҳар йили 20 январга қадар ҳарбий округларда ўқувчилар билан ҳарбий полигонларда амалий отиш машғулотлари ўтказиш бўйича режа-жадвал ва ушбу машғулотларни ташкил этишга оид ҳарбий округ қўшинлари қўмондонининг буйруғи тайёрланади;
ҳарбий округда ўқувчиларни полигонларга олиб чиқишда таълим муассасаларининг тегишли маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан транспорт билан таъминланиши, транспорт колонналарининг ҳаракатланиш вақтида йўл ҳаракати хавфсизлигини ташкил этиш ҳамда машғулотлар давомида сарфланадиган ўқ-дори ва нишонлар учун харажатларни Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигига қоплаш, ўқувчилар учун тушлик ташкил этиш юзасидан маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг қарори лойиҳаси ишлаб чиқилади;
ҳар йили 10 февралга қадар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари томонидан ўқувчилар билан ҳарбий полигонларда амалий отиш машғулотларини ташкил этиш бўйича тегишли қарор ҳарбий округлар томонидан тақдим этилган режа-жадвал асосида ишлаб чиқилади ва тасдиқланади;
ўқувчилар билан ҳарбий полигонларда ўтказиладиган машғулотлар давомида сарфланадиган ўқ-дори ва нишонлар учун харажатларни қоплаш юзасидан 20 февралга қадар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги Таъминот департаменти билан белгиланган тартибда шартнома тузилади.
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 26-боби.
Ҳарбий полигонлардаги отиш майдони ҳамда ҳарбий қисм ва олий ҳарбий таълим муассасаси ихтиёридаги тирларда ўқувчилар билан ўтказиладиган амалий отиш машғулотлари ҳарбий қисм командири ёки олий ҳарбий таълим муассасаси бошлиғи томонидан «Отиш курси» талаблари асосида ташкил этилади. Бунда ҳарбий округ томонидан ҳар бир ўқувчига 3 дона ўқ-дори ажратилади.
Ҳарбий округ қўшинлари қўмондонлари таълим муассасалари битирувчилари билан ҳарбий полигонларда амалий отиш машғулотлари хавфсизлик қоидаларига риоя этилган ҳолда ўтказилиши учун масъул ҳисобланадилар.
Ҳарбий полигонларда ўтказиладиган машғулотлар вақтида ўқувчилар озиқ-овқат билан маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан таъминланади.
24. Ўқувчиларнинг ЧҚБТ фани бўйича эгаллаган назарий билим ва амалий кўникмалари бошқа умумтаълим фанлари учун белгиланган меъёрий баҳолаш тизимига мувофиқ баҳоланади. Ўқувчининг амалий машғулотлар давомида олган умумий баҳоси ЧҚБТ фани бўйича якуний баҳо чиқарилишида инобатга олинади.
25. ЧҚБТ ўқув машғулотлари якунида таълим муассасаси педагогик кенгаши томонидан ўқув йилида ЧҚБТ фанининг ўқитилишига баҳо берилади ва ўқув йилига якун ясалади.
26. Таълим муассасаларида ўқувчиларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялаш ишлари ЧҚБТ фани машғулотлари билан уйғунлаштирилган ҳолда ташкил этилади.
27. Таълим муассасалари билан ҳарбий қисмлар, ҳарбий таълим муассасалари ўртасида мустаҳкам алоқа ўрнатилади, таълим муассасалари ўқувчилари орасида ҳарбий касбни тарғиб этишга доир ташвиқот ишлари ҳамкорликда олиб борилади.
Ўқувчиларда Ватан ҳимоясига шайлик ҳамда она юртга садоқат туйғуларини шакллантириш мақсадида таълим муассасаларида уруш ва жанговар ҳаракатлар иштирокчилари фотосуратлари қўйилган «Жасорат бурчаги» ташкил этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
4-боб. ЧҚБТ раҳбарларини танлаш ва лавозимга тайинлаш
(4-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
28. ЧҚБТ раҳбари туман (шаҳар) мудофаа ишлари бўлими тавсиясига кўра таълим муассасаси директори томонидан ишга қабул қилинади ва ишдан бўшатилади, Қуролли Кучлар таркибига кирадиган вазирлик ва идоралар тизимидаги таълим муассасалари бундан мустасно. Ишга қабул қилинаётган номзоднинг маълумоти, ҳарбий, жисмоний ва педагогик тайёргарлигининг савияси, шунингдек, ташкилотчилик қобилияти ҳамда услубий кўникмалари пухта шакллангани ҳисобга олинади.
Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги тизимидаги ЧҚБТ раҳбари лавозимлари қонунчиликда белгиланган тартибда тўлдирилади.
ЧҚБТ раҳбари лавозимига олий таълим муассасалари ҳарбий таълим факультетларининг «Чақириққача ҳарбий таълим» йўналишини тамомлаган ёки Қуролли Кучлар резервидаги олий маълумотга эга бўлган оддий аскарлар, сержантлар, шунингдек, офицерлар таркибига мансуб контракт бўйича ҳарбий хизматни ўтаган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари тайинланади, Ўзбекистон Республикасининг «Педагогнинг мақоми тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ педагогик фаолият билан шуғулланиш тақиқланган шахслар, давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномадан маҳрум қилинган ёки ҳарбий хизматчи номига доғ туширувчи хатти-ҳаракатлар содир этгани натижасида ҳарбий хизматдан бўшатилганлар бундан мустасно.
(28-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
29. Таълим муассасаларида ЧҚБТ фани ўқув дастуридаги тиббий билим асослари бўйича машғулотларни ўтишга тажрибали тиббиёт ходимлари ёки Республика шошилинч тиббий ёрдам ўқув марказида тайёргарликдан ўтган ўқитувчиларнинг жалб этилиши тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар ҳамда Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳамкорлигида ташкил этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
5-боб. Таълим муассасалари ЧҚБТ раҳбарларининг малакасини ошириш, уларга малака тоифасини ва навбатдаги ҳарбий унвон бериш
(5-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
30. Таълим муассасаларидаги ЧҚБТ раҳбарларининг малакасини ошириш орқали уларнинг фанга оид билим ва малакалари мустаҳкамланиб, соҳадаги янгиликлар етказилади.
(30-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
31. ЧҚБТ раҳбарларининг малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш олий таълим муассасаларининг «Чақириққача ҳарбий таълим» таълим йўналишида мутахассислар тайёрловчи ҳарбий таълим факультетларида ташкил этилади.
(31-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Малака ошириш давомида ЧҚБТ раҳбарлари билан тасдиқланган дастур асосида умумкасбий ва мутахассислик бўйича фанлардан назарий ҳамда услубий машғулотлар ўтказилади.
(31-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ЧҚБТ раҳбарларини малака оширишга бўлган эҳтиёжлари тизимида таълим муассасалари мавжуд бўлган вазирлик ва идоралар томонидан аниқланади ҳамда буюртмалар шакллантирилади.
(31-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
32. ЧҚБТ раҳбарлари ҳар беш йилда камида бир марта малака ошириш курсларига жалб этилади. Илгари малака оширишдан ўтмаган ва ишга янги қабул қилинган ЧҚБТ раҳбарларига ёки биринчи бор ишга кирган ЧҚБТ раҳбарлари касбий фаолиятига уч йил тўлгандан сўнг малака оширишга жалб этилади.
(32-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
33. Малака оширишдан ўтган ЧҚБТ раҳбарларига тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар томонидан қонунчиликда белгиланган тартибда малака тоифалари берилади.
(33-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 17 сентябрдаги 572-сон қарори билан тасдиқланган Мактабгача, умумий ўрта, ўрта махсус, профессионал ва мактабдан ташқари таълим ташкилотлари педагог кадрларини аттестациядан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом.
Олдинги таҳрирга қаранг.
34. Захирадаги ва резервдаги ҳарбий унвонга эга бўлган ЧҚБТ раҳбарларига резервдаги ҳарбий унвон Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари резервидаги хизмат тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган тартибда берилади.
(34-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида»ги Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 12 сентябрдаги ПҚ-4447-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг ҳарбий хизматни ўташ тартиби тўғрисидаги низом.
6-боб. Таълим муассасалари мансабдор шахсларининг мажбуриятлари
35. Таълим муассасаси директори зиммасига ЧҚБТ соҳасида қуйидаги мажбуриятлар юкланади:
таълим муассасасида ЧҚБТ дастурининг тўлиқ ва сифатли бажарилишини таъминлаш;
ЧҚБТ фани учун алоҳида хона, амалий машғулотларни ўтказиш учун жой ва майдонлар ажратиш, ушбу фанга оид ўқув-моддий базани мунтазам равишда хатловдан ўтказиб бориш ҳамда уни мустаҳкамлаш учун туман (шаҳар) мудофаа ишлари бўлимлари билан ҳамкорликда тегишли ҳокимликларга мазкур Низомда белгиланган тартибда таклифлар киритиб бориш;
таълим муассасаси ихтиёрига берилган ўқув қурол-аслаҳалар ҳисоби юритилишини назорат қилиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
ЧҚБТ раҳбарига ўқув-услубий жиҳатдан ёрдам бериш, ушбу фаннинг бошқа фанлар билан узвийлигини таъминлаш, шунингдек, ҳарбий-ватанпарварлик йўналишидаги дарсдан ташқари тўгараклар фаолиятини йўлга қўйиш;
(35-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ЧҚБТ раҳбари томонидан ўтказилаётган ўқув машғулотлари ва ўқувчиларнинг ўқув материалларини ўзлаштириш сифатини мунтазам текшириб бориш, улар билан олиб борилаётган ҳарбий-ватанпарварлик руҳидаги тарбиявий ишлар ҳолатини ўқув йили давомида ўтказиладиган педагоглар кенгашларида муҳокама этиб бориш;
(35-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ҳарбий-спорт мусобақаларини, шунингдек, амалий машғулотларни ташкил этишда ЧҚБТ раҳбарига амалий ёрдам кўрсатиш;
(35-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
таълим муассасасининг битирувчи синф ва курсларида таҳсил олаётган ўғил болаларни мудофаа ишлари бўлимларида ташкил этиладиган чақирув участкаларида қайд этиш тадбирларини ташкил этиш;
ЧҚБТ ва ҳарбий-ватанпарварлик руҳидаги тарбиявий ишлар тўғрисида ҳисоботларни тайёрлашда туман (шаҳар) мудофаа ишлари бўлимлари билан ҳамкорлик олиб бориш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
36. ЧҚБТ раҳбари таълим муассасаси директорига бўйсунади ҳамда хизмат фаолиятини мазкур Низом, шунингдек, таълим муассасаси бўйсунадиган вазирликнинг ички идоравий ҳужжатлари талаблари асосида олиб боради.
(36-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ЧҚБТ раҳбари зиммасига қуйидаги мажбуриятлар юкланади:
(36-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
ҳарбий иш асосларини ўзлаштириш тўгараги фаолиятини ҳарбий-амалий спорт турларига узвий боғлаган ҳолда юритиш;
ички ишлар органларининг профилактик ҳисобига ҳамда мактаб ички рўйхатига олинган ўқувчиларни дарсдан кейинги фан тўгараклари ҳамда машғулотларига жалб қилиш чораларини кўриш;
ўз касбий тайёргарлигини мунтазам ошириб бориш, педагогик ва услубий кўникмаларини такомиллаштириш;
ЧҚБТ фани ўқув хонасига раҳбарлик қилиш, шунингдек, қурол сақлаш ва отиш тири хоналарини назорат қилиш;
таълим муассасаси ихтиёрига берилган ўқув қурол-аслаҳалари ҳисобини белгиланган тартибда юритиш, уларнинг мавжудлиги ва техник ҳолатини доимий равишда шахсан текшириб бориш, зарур ҳолларда таъмирланиши ва ҳисобдан чиқарилишини ташкил этиш, фан ўқув-моддий базасининг соз ҳолда сақланишини таъминлаш;
ҳарбий-ватанпарварлик йўналишидаги дарсдан ташқари тўгараклар фаолиятини йўлга қўйиш;
ўқувчиларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялаш ишларини таълим муассасаси педагоглар жамоаси билан ҳамкорликда амалга ошириш;
«14 январь — Ватан ҳимоячилари куни»ни нишонлаш билан боғлиқ тадбирларни ташкил этиш ва ўтказиш;
жисмоний тарбия фани ўқитувчиси билан ҳамкорликда таълим муассасаси миқёсида ҳарбий-спорт мусобақаларини мунтазам равишда ташкил этиш ҳамда ўтказиш;
таълим муассасаси ўқувчиларини ҳарбий-спорт мусобақалари ва фуқаро муҳофазаси бўйича туман (шаҳар) миқёсида ўтказиладиган тадбирларда иштирок этишларини ташкил этиш;
ЧҚБТ ва ҳарбий-ватанпарварлик руҳидаги тарбиявий ишларнинг сифатини ошириш мақсадида таълим муассасасига бириктирилган ҳарбий қисм ва муассасалар билан ҳамкорлик қилиш, олий ҳарбий таълим муассасаларига ўқишга кириш истагини билдирган ўқувчиларни танлаш ва тайёрлаш ишларида мудофаа ишлари бўлимига яқиндан ёрдам бериш;
таълим муассасасининг битирувчи синф ва курсларида таҳсил олаётган ўқувчи ўғил болаларни мудофаа ишлари бўлимларида ташкил этиладиган чақирув участкаларида қайд этилиши тадбирларини амалга ошириш;
кундалик иш фаолиятини дарс жадвали, дарсдан ташқари вақтда амалга ошириладиган асосий тадбирларни таълим муассасаси директори томонидан тасдиқланадиган шахсий иш режаси асосида ўтказиш;
таълим муассасасидаги «Ватан таянчи» отряди фаолиятини ташкил этиш ҳамда ушбу отрядга раҳбарлик қилиш, «Йўл ҳаракати қоидалари ёш тарғиботчиси» клуби фаолиятини ташкил этиш ва бошқариш;
ўқув йили якунида йиллик ўқув дастури ижроси юзасидан таълим муассасаси кузатув кенгашига ҳисобот бериш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
7-боб. ЧҚБТ раҳбарининг ҳуқуқ ва имтиёзлари
(7-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
37. Малакавий аттестация хулосасига кўра малака тоифаси берилган ЧҚБТ раҳбарларининг базавий лавозим маошлари Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги тизимида — умумтаълим муассасасининг мос келувчи малака тоифасига эга бўлган фан ўқитувчиларининг, ўрта махсус ҳамда касбий таълим муассасаларида — тегишлича катта (етакчи, бош) ўқитувчиларнинг базавий лавозим маошларига тенглаштирилади.
Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги тизимидаги ЧҚБТ раҳбарларига қонунчиликка мувофиқ туман (шаҳар) мудофаа ишлари бўлимлари фуқаро ходимлари учун белгиланган иш стажи учун фоизли устама ҳамда моддий рағбатлантириш махсус фондидан рағбатлантириш шартлари татбиқ этилади.
(37-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
38. ЧҚБТ раҳбарининг педагогик иш стажига Қуролли Кучлар тизимларида ўтаган ҳақиқий ҳарбий хизмат муддати қўшилади.
(38-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
39. ЧҚБТ раҳбарларига республика таълим муассасаларида бошқа фан ўқитувчилари учун назарда тутилган барча имтиёзлар ва ижтимоий кафолатлар татбиқ этилади.
(39-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Бундан ташқари, резервдаги (захирадаги) офицер ёки сержант унвонига эга бўлган ЧҚБТ раҳбарларига ўз ҳарбий-ҳисоб мутахассислиги бўйича амалдаги ҳарбий формали кийим-кечак ва фарқловчи нишонларни тақиб юриш ҳуқуқи берилади.
(39-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
8-боб. Таълим муассасаларида ЧҚБТ ташкил этилишини ўрганиш
40. Таълим муассасасида ЧҚБТнинг ташкил этилишини ўрганиш ишлари мудофаа ишлари бўлимлари томонидан туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълими бўлими билан келишилган ҳолда ҳар йили октябрь ойида амалга оширилади. Ўрганиш давомида ЧҚБТ дастурининг тўлиқ бажарилиши, ўқувчиларнинг ўзлаштириш даражаси, шунингдек, фан ўқув-моддий базаси ҳолати ўрганиб чиқилади.
41. Ўрганиш ишлари якуни бўйича тузилган маълумотнома нусхалари мудофаа ишлари бўлимидан мудофаа ишлари бошқармаси ва туман (шаҳар) ҳокимлигига, мудофаа ишлари бошқармасидан тизимида таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идораларнинг ҳудудий бошқармаларига юборилади, бир нусха мудофаа ишлари бўлими ва таълим муассасасида сақланади.
9-боб. Якунловчи қоида
42. Ушбу Низомнинг талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарликни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
Чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқув-моддий базаси
РЎЙХАТИ
I. Ўқув-моддий база объектлари (тавсиявий)
1. Тўсиқлар йўлаги.
2. Гимнастик шаҳарча.
3. Саф майдони.
4. Кичик тактик майдон.
5. Пневматик қуролдан отиш тири ёки электрон отиш тренажёри.
6. Қурол сақлаш хонаси.
II. Ўқув-моддий база элементлари
1. Взвод бўйича суткалик нарядни ўташ ўқув жойи;
2. Жасорат бурчаги.
III. ЧҚБТ фани ўқув хонасининг ўқув-моддий базаси
1. Синф доскаси — 1 дона*.
2. Ўқувчи столи ва стули — 15 тўплам*.
3. Ўқитувчи столи — 1 дона*.
4. Ярим юмшоқ стул — 1 дона*.
5. Китоб жавони (кўргазмали қуроллар учун) — 2 дона*.
6. Компьютер техникаси — 1 дона*.
7. Проектор (экрани билан) — 1 дона*.
8. Ўқув кўргазмали плакатлар ва методик қўлланмалар* — 1 тўплам.
9. Калашников ўқув автомати — 1 дона**.
10. Калашников автомати учун ўқув патронлари — 30 дона**.
11. Ўқув гранаталари — 4 дона (мудофаа гранатаси — 2 дона, ҳужум гранатаси — 2 дона )**.
12. Ўқув миналари — 12 дона (пиёдаларга қарши — 4 хил турдаги 2 донадан, танкка қарши — 2 хил турдаги 2 донадан)**.
13. Пневматик милтиқлар — 1 дона.
14. Пневматик милтиқ ўқлари — ҳар бир ўқувчига ўқув йилига 20 дона.
15. Калашников ўқув автомати макети — 5 дона.
16. Тирда ўтказиладиган отиш машқлари учун нишон — 30 дона.
17. Калашников автоматига найза-пичоқ макети — 5 дона.
18. Граната солиш халтачаси — 4 дона.
19. Андрианов компаси — 4 дона.
20. Пиёдалар кичик (сапёр) белкураги ғилофи билан — 5 дона.
21. Ғилофли байроқчалар тўплами (оқ/сариқ ва қизил) — 4 дона.
22. Курвиметр — 2 дона.
23. Офицер чизғичи — 5 дона.
24. Мина кўрсаткич макети — 4 дона.
25. Экипировкали аскар манекени — 1 дона.
Фуқаро муҳофазасига оид ўқув қуроллари
26. Фильтрловчи газ ниқоби — 5 дона;
27. Умумқўшин ҳимоя комплекти — 5 дона;
28. Санитар замбили — 2 дона.
Тиббий билим асосларига оид ўқув қуроллари
29. Санитар сумкаси тўплами — 1 дона;
30. Қон тўхтатувчи резина жгут — 2 дона;
31. Тиббий рўмолча — 2 дона;
32. Бинт — 10 дона;
33. Индивидуал боғлов пакети — 5 дона;
34. Шахсий тиббий тўплам — 1 дона;
35. Шина — 2 дона;
36. Одам ички аъзолари тасвирланган плакат — 1 дона.
Изоҳ.
* Ушбу белги билан кўрсатилган ЧҚБТ ўқув хонаси жиҳозлари тасарруфида таълим муассасалари бўлган вазирликлар томонидан таъминланади.
Ўқув кўргазмали плакатлар ва методик қўлланмалар Мудофаа, Фавқулодда вазиятлар, Соғлиқни сақлаш вазирликлари томонидан Мактабгача ва мактаб таълими, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирликларига электрон кўринишда тақдим этилади ҳамда ушбу вазирликларнинг ҳудудий бошқармаларида ўзбек, рус, қорақалпоқ, тожик, туркман, қирғиз ва қозоқ тилларида нашр этилган ҳолда тааллуқли таълим муассасаларига тарқатилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
** Ушбу белги билан кўрсатилган ўқув қурол-аслаҳалари фақат тегишли ҳокимликлар ҳисобидан ички ишлар органлари қўриқлаш бўлинмаларининг техник қўриқлаш марказлари томонидан қўриқланиши йўлга қўйилган қурол сақлаш хоналари мавжуд бўлган таълим муассасаларида Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг ҳисобидан чиқарилмаган ҳолда сақланади.
(изоҳнинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 10 мартдаги 94-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.03.2026 й., 09/26/94/0218-сон)
Алоҳида белги билан кўрсатилмаган бошқа ўқув қуроллари ва жиҳозлар билан таълим муассасалари тегишли ҳокимликлар томонидан мазкур Низомда белгиланган тартибда маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан таъминланади. Ушбу тартибда олинган ўқув қуроллари ва жиҳозлар таълим муассасаси балансига ўтказилади.
Таълим муассасаларида ЧҚБТ фани ўқув хонаси сони мавжуд инфратузилма имкониятлари ҳамда ушбу фан ўқитиладиган ўқувчилар сонидан келиб чиқиб белгиланади.
I бўлимдаги ўқув-моддий база объектлари тавсиявий хусусиятга эга бўлиб, маҳаллий бюджет имкониятларидан келиб чиқиб барпо этилади. Мазкур ўқув-моддий база объектлари мавжуд бўлмаган таълим муассасалари томонидан тегишли машғулотлар ва ҳарбий-спорт ўйинларини ўтказишда ўзлари бириктирилган (энг яқин жойлашган) ҳарбий қисм ва муассасалар ўқув-моддий базасидан фойдаланилади.
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарликни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
НАМУНА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Умумтаълим мактаблари, академик лицей ва техникумларда чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқув-моддий базаси ҳолати бўйича
МАЪЛУМОТ
(2-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.

Т/р

Ҳарбий округ, мудофаа ишлари бошқармалари ва бўлимлари номланиши

Таълим муассасалари

ЧҚБТ фани ўқитилаётган таълим муассасалари сони

Таълим муассасаларида ўқув-моддий база мавжудлиги

ЧҚБТ фани синфлари

Отиш тири

Қурол сақлаш хонаси

АК-74 ўқув қуроли

Тўсиқлар йўлаги

Гимнастика шаҳарчаси

Саф майдони

ўқув адабиёти билан таъминланиши, %

Жиҳозланган

Жиҳозланмаган

Жиҳозланган

Жиҳозланмаган

Жиҳозланган

Жиҳозланмаган

бор

йўқ

бор

йўқ

бор

йўқ

бор

йўқ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

Қашқадарё вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

1.

Ғузор тумани

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

2.

Деҳқонобод тумани

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

Мантиқий изоҳ: 4=5+6; 4=7+8; 4=9+10; 4=11+12; 4=13+14; 4=15+16; 4=17+18.
___________________вилояти мудофаа ишлари бошқармаси бошлиғи
___________________________________________________________
(ҳарбий унвони, имзо, Ф.И.О.)

КЕЛИШИЛДИ:

Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

_______________ вилояти ҳудудий бошқармаси

бошлиғи __________________

_______(имзо, Ф.И.О.)

КЕЛИШИЛДИ:

Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

_______________ вилояти ҳудудий бошқармаси

бошлиғи_________________

_______ (имзо, Ф.И.О)

гербли муҳр, сана

гербли муҳр, сана

(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарликни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
НАМУНА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Умумтаълим мактаблари, академик лицей ва техникумларда чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик раҳбарлари лавозимларини бутланиши тўғрисида
МАЪЛУМОТ
(3-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.

Т/р

Ҳарбий округ, мудофаа ишлари бошқармалари ва бўлимлари номланиши

Таълим муассасалари номланиши

ЧҚБТ фани ўқитилаётган таълим муассасалари сони

ЧҚБТ раҳбарлари

ЧҚБТга жалб этилган ўқувчилар сони:

штат бўйича лавозимлар сони

ЖАМИ ишлаётганлар

Вакант лавозимлар сони

Ишлаётганлардан:

«ЧҚБТ раҳбари» мутахассислиги бўйича ОТМ битирувчилари

Қуролли Кучлар пенсионерлари

Номутахассислар:

Ўғил болалар

Қиз болалар

Жами ўқувчилар

10-синф

(1 курс)

11-синф

(2 курс)

10-синф

(1 курс)

11-синф

(2 курс)

10-синф

(1 курс)

11-синф

(2 курс)

Жами

1

2

3

4

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

Қашқадарё вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

1.

Ғузор тумани

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

2.

Деҳқонобод тумани

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

Мантиқий изоҳ: 7=8+9; 8=10+11+12; 17=13+15; 18=14+16; 19=13+14+15+16.
___________________ вилояти мудофаа ишлари бошқармаси бошлиғи
___________________________________________________________
(ҳарбий унвони, имзо, Ф.И.О.)

КЕЛИШИЛДИ:

Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

_______________ вилояти ҳудудий бошқармаси

бошлиғи__________________

_______ (имзо, Ф.И.О.)

КЕЛИШИЛДИ:

Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

_______________ вилояти ҳудудий бошқармаси

бошлиғи_________________

_______ (имзо, Ф.И.О.)

гербли муҳр, сана

гербли муҳр, сана

(3-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарликни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
НАМУНА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик раҳбари лавозимида фаолият юритаётган Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари пенсионерлари тўғрисида
МАЪЛУМОТ
(4-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.

Т/р

Вилоят ва туман (шаҳарлар) номланиши

ЧҚБТ фани ўқитилаётган таълим муассасалари

Ишлаётган ЧҚБТ фани ўқитувчилари вазирлик ва идоралар кесимида:

номланиши

сони

Мудофаа вазирлиги

Ички ишлар вазирлиги

Фавқулодда вазиятлар вазирлиги

Давлат хавфсизлиги хизмати

Миллий гвардия

Божхона қўмитаси

ЖАМИ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

Қашқадарё вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

1.

Ғузор тумани

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

2.

Деҳқонобод тумани

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

...

...

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

ЖАМИ

Умумий ўрта таълим мактаби

Академик лицей

Техникум

Жами

___________________вилояти мудофаа ишлари бошқармаси бошлиғи
___________________________________________________________
(ҳарбий унвони, имзо, Ф.И.О.)

КЕЛИШИЛДИ:

Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

_______________ вилояти ҳудудий бошқармаси

бошлиғи _____________________________________________

(имзо, Ф.И.О.)

КЕЛИШИЛДИ:

Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

_______________ вилояти ҳудудий бошқармаси

бошлиғи _________________________________

(имзо, Ф.И.О.)

гербли муҳр, сана

гербли муҳр, сана

(4-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 8 ноябрдаги 591-сон қарорига
2-ИЛОВА
Таълим муассасаларида чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқув-моддий базасини 2024 — 2028 йилларда босқичма-босқич таъминлаш
ДАСТУРИ
Олдинги таҳрирга қаранг.

Т/р

Ҳудудлар номи

Таълим муассасалари номланиши

ЧҚБТ фани ўқитилаётган таълим муассасалари сони

2024 — 2028 йилларда ЧҚБТ синфи жиҳозланадиган таълим муассасалари сони

2024 йил

2025 йил

2026 йил

2027 йил

2028 йил

Молиялаштириш манбалари

Масъул ижрочилар

1.

Қорақалпоғистон

Республикаси

Умумий ўрта таълим мактаби

703

140

141

141

141

140

Маҳаллий бюджет маблағлари, қонунчилик билан тақиқланмаган бошқа маблағлар

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

Академик лицей

3

1

1

1

Техникум

21

4

4

4

5

4

Жами

727

145

146

146

146

144

2.

Андижон вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

745

149

149

149

149

149

Академик лицей

4

1

1

1

1

Техникум

33

6

6

7

7

7

Жами

782

156

156

157

157

156

3.

Бухоро вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

517

104

104

103

103

103

Академик лицей

3

1

1

1

Техникум

20

4

4

4

4

4

Жами

540

109

109

108

107

107

4.

Жиззах вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

546

109

109

110

109

109

Академик лицей

2

2

Техникум

15

3

3

3

3

3

Жами

563

114

112

113

112

112

5.

Қашқадарё вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

1 193

238

238

239

239

239

Академик лицей

4

1

1

1

1

Техникум

32

6

6

6

7

7

Жами

1 229

245

245

246

247

246

6.

Навоий вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

356

72

71

71

71

71

Академик лицей

2

2

Техникум

11

2

2

2

2

3

Жами

369

76

73

73

73

74

7.

Наманган вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

690

138

138

138

138

138

Академик лицей

3

1

1

1

Техникум

27

5

5

5

6

6

Жами

720

240

240

240

240

240

8.

Самарқанд вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

1 245

249

249

249

249

249

Академик лицей

7

1

1

2

2

1

Техникум

37

7

7

7

8

8

Жами

1 289

257

257

258

259

258

9.

Сурхондарё вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

941

188

188

188

188

189

Академик лицей

3

1

1

1

Техникум

28

5

5

6

6

6

Жами

972

194

194

195

194

195

10.

Сирдарё вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

306

61

61

61

61

62

Академик лицей

1

1

Техникум

11

2

2

2

3

2

Жами

318

64

63

63

64

64

11.

Тошкент вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

852

170

170

171

171

170

Академик лицей

3

1

1

1

Техникум

32

6

6

6

7

7

Жами

887

177

177

178

178

177

12.

Фарғона вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

942

189

189

188

188

188

Академик лицей

4

1

1

1

1

Техникум

32

6

6

6

7

7

Жами

978

196

196

195

196

195

13.

Хоразм вилояти

Умумий ўрта таълим мактаби

535

107

107

107

107

107

Академик лицей

2

2

Техникум

25

5

5

5

5

5

Жами

562

114

112

112

112

112

14.

Тошкент шаҳри

Умумий ўрта таълим мактаби

322

64

64

64

65

65

Академик лицей

24

4

5

5

5

5

Техникум

6

1

1

2

1

1

Жами

352

69

70

71

71

71

Республика бўйича

Умумий ўрта таълим мактаби

9 893

1 978

1 978

1 979

1 979

1 979

Академик лицей

65

20

14

15

10

6

Техникум

330

62

62

65

71

70

Жами

10 288

2 060

2 054

2 059

2 060

2 055

(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 3 ноябрдаги 688-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон)
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 8 ноябрдаги 591-сон қарорига
3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз кучини йўқотган деб ҳисобланаётган айрим қарорлари
РЎЙХАТИ
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси ёшларини ҳарбий хизматга тайёрлаш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида» 2014 йил 18 декабрдаги 348-сон қарори.
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида (Ўзбекистон Республикасининг «Жисмоний тарбия ва спорт давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида» 2017 йил 15 февралдаги ПҚ-2779-сон қарори)» 2017 йил 16 майдаги 288-сон қарорига илованинг 27-банди.
3. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимча киритиш тўғрисида (Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ёшларга оид давлат сиёсати самарадорлигини ошириш ва Ўзбекистон ёшлар иттифоқи фаолиятини қўллаб-қувватлаш тўғрисида» 2017 йил 5 июлдаги ПФ-5106-сон Фармони)» 2017 йил 12 сентябрдаги 712-сон қарорига илованинг 28-банди.
4. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида (Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Жисмоний тарбия ва спорт соҳасида давлат бошқаруви тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 5 мартдаги ПФ-5368-сон Фармони ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Жисмоний тарбия ва спорт вазирлигини ташкил этиш тўғрисида» 2018 йил 5 мартдаги ПҚ-3583-сон қарори)» 2018 йил 5 июлдаги 508-сон қарорига 1-илованинг 30-банди.
5. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартиришлар ва қўшимча киритиш тўғрисида («Хавфсизлик ва мудофаа соҳасидаги қонун ҳужжатлари такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» 2019 йил 5 сентябрдаги ЎРҚ-564-сонли Ўзбекистон Республикаси Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг ҳарбий хизматни ўташ тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» 2019 йил 12 сентябрдаги ПҚ-4447-сон қарори)» 2020 йил 23 мартдаги 179-сон қарорига илованинг 6-банди.
6. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида (Ўзбекистон Республикасининг «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида» 2021 йил 20 апрелдаги ЎРҚ-682-сон Қонуни)» 2022 йил 4 апрелдаги 153-сон қарорига илованинг 353-банди.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 09.11.2023 й., 09/23/591/0840-сон; 10.05.2024 й., 09/24/272/0337-сон; 04.11.2025 й., 09/25/688/1005-сон; 10.03.2026 й., 09/26/94/0218-сон)