Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бир йиллик тайёрлаш тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида

Вазирлар Маҳкамасининг «Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бир йиллик тайёрлашга босқичма-босқич ўтиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 8 декабрдаги 999-сон қарорига асосан 2018/2019 ўқув йилида Қорақалпоғистон Республикаси Тўрткўл туманида, Фарғона вилоятининг Фурқат тумани ва Қувасой шаҳрида ҳамда Тошкент шаҳрининг Мирзо Улуғбек, Миробод, Бектемир, Учтепа, Яшнобод, Чилонзор, Юнусобод ва Шайхонтоҳур туманларида болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлаш тизими тажриба-синов тариқасида муваффақиятли амалга оширилди.

Тажриба-синов доирасида Қорақалпоғистон Республикаси, Фарғона вилояти ва Тошкент шаҳрида ташкил этилган болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳларининг (кейинги ўринларда — тайёрлов гуруҳлари) 494 та гуруҳида 11 103 нафар бола тайёрловдан ўтди.

Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлаш бўйича дастлабки лойиҳанинг ижобий тажрибасини бошқа ҳудудларда ҳам татбиқ этиш, мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштириш, соғлом, фаол, баркамол, ижтимоий мослаштирилган болаларни тарбиялаш, келгусида муваффақиятли ўқув фаолияти учун шарт-шароитларни шакллантириш ва уларни бошланғич таълимга сифатли тайёрлаш ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг Олий Мажлисга йўллаган Мурожаатномаси ижросини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларининг 2019/2020 ўқув йилидан бошлаб Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлаш тизимини тўлиқ жорий этиш тўғрисидаги таклифига розилик берилсин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

2. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлашни амалга ошириш борасидаги асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгилансин:

(2-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 июлдаги 439-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)

мактабгача таълим билан қамраб олинмаган болалар учун тайёрлов гуруҳларини шакллантириш;

тайёрлов гуруҳларининг ўқув-тарбия жараёнига замонавий инновацион педагогик технологияларни, таълим ва тарбиянинг самарали шакллари ҳамда усулларини жорий этиш;

тайёрлов гуруҳларини миллий маданий-тарихий қадриятларни акс эттирадиган ва болаликдан китоб ўқишга қизиқишни оширадиган ўқув-методик, дидактик материаллар, ривожлантирувчи ўйинлар ҳамда ўйинчоқлар, бадиий адабиётлар билан таъминлаш;

илғор хорижий тажрибани ҳисобга олган ҳолда, мактабгача таълим билан қамраб олинмаган болаларнинг давлат талабларига мувофиқ ҳар томонлама ақлий, ахлоқий, эстетик ва жисмоний камол топиши учун шарт-шароитлар яратиш;

тайёрлов гуруҳларини ташкил этишда мактабгача таълимнинг муқобил шаклларини кенг жорий этиш;

давлат мактабгача таълим ташкилотлари ҳамда мактабгача таълим соҳасида ҳам таълим хизматларини кўрсатувчи бошқа давлат ташкилотларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш.

3. Белгилансинки:

Олдинги таҳрирга қаранг.

тайёрлов гуруҳларида ўқув йили жорий йилнинг 2 сентябридан кейинги йилнинг 31 майигача бўлган даврни, ёзги соғломлаштириш даври жорий йилнинг 1 июнидан 31 августигача бўлган даврни ўз ичига олади;

(3-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 9 февралдаги 66-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.02.2022 й., 09/22/66/0114-сон)

давлат ва нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари томонидан ҳамда улардан ташқари тўлиқ ёки тўлиқ бўлмаган кун (бир ҳафтада камида 15 соат таълим-тарбия жараёни ташкил этилган ҳолда) режимида ташкил этиладиган тайёрлов гуруҳлари тарбияланувчилари бошланғич таълимга тайёргарликдан ўтган деб ҳисобланади ва мажбурий бепул бир йиллик тайёрловдан озод этилади;

Олдинги таҳрирга қаранг.

«Болалар боғчаси» мактабгача таълимни бошқариш ахборот тизими орқали давлат ва нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари мактабга тайёрлов гуруҳларини тамомлаган болаларга бир йиллик мактабга тайёрловдан ўтганлик ҳақида давлат намунасидаги электрон сертификат берилади.

(3-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 июлдаги 439-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)

4. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари давлат мактабгача таълим ташкилотларида ҳамда бошқа давлат ташкилотларида тайёрлов гуруҳлари учун хоналарни тайёрлаш, зарур бўлганда, янги бинолар, хоналар қуриш ёки мавжудларини капитал таъмирлаш, сув ва электр энергияси ҳажмини ўлчайдиган ҳамда ҳисобга оладиган алоҳида мосламалар ўрнатиш чораларини кўрсин.

5. Қуйидагилар:

2020 — 2025 йилларда болаларни мажбурий мактабгача таълим билан қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичлари 1-иловага мувофиқ;

Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ;

Олдинги таҳрирга қаранг.

Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳларини моддий-техник воситалар ва таълим-дидактик материаллар билан жиҳозлаш нормативлари 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

(5-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 3 октябрдаги 558-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.10.2022 й., 09/22/558/0887-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

(5-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 3 октябрдаги 558-сонли қарорига асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.10.2022 й., 09/22/558/0887-сон)

6. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги:

а) тайёрлов гуруҳлари хоналарини ушбу қарорга 3-иловага мувофиқ мебель, анжомлар, ўқув-методик, дидактик материаллар, бадиий адабиётлар, ривожлантирувчи ўйинлар ва ўйинчоқлар билан таъминласин;

б) бир ой муддатда:

тайёрлов гуруҳларини малакали педагог кадрлар билан таъминлаш чораларини кўрсин;

манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

7. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги тайёрлов гуруҳларидаги таълим-тарбия жараёнининг сифатини назорат қилсин ҳамда давлат ва нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари томонидан, шунингдек, бошқа ташкилотларда ташкил этиладиган тайёрлов гуруҳлари фаолиятини мониторинг қилиб борсин.

(7-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 июлдаги 439-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

8. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги:

(8-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 июлдаги 439-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)

ҳар йили Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети харажатларини шакллантиришда ушбу қарор доирасидаги тадбирларни амалга ошириш учун зарур маблағларни назарда тутсин;

заруратга қўра жорий этилаётган штат бирликларидан ва тайёрлов гуруҳларини жиҳозлашдан келиб чиққан ҳолда, «2020 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

(9-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 3 октябрдаги 558-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.10.2022 й., 09/22/558/0887-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

(10-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 3 октябрдаги 558-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.10.2022 й., 09/22/558/0887-сон)

11. Вазирлар Маҳкамасининг «Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бир йиллик тайёрлашга босқичма-босқич ўтиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 8 декабрдаги 999-сон қарорининг 5-банди ва ушбу қарорга 2 — 4 иловалар ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

12. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси мактабгача таълим вазири А.В. Шин зиммасига ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Таълим ва соғлиқни сақлаш масалалари котибиятига юклансин.

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2020 йил 9 март,

132-сон

Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 9 мартдаги 132-сон қарорига
1-ИЛОВА

2020 — 2025 йилларда болаларни мажбурий мактабгача таълим билан қамраб олишнинг

МАҚСАДЛИ КЎРСАТКИЧЛАРИ

Т/р	Параметрлар	шу жумладан ўқув йиллар бўйича:
Т/р	Параметрлар	2019/2020	2020/2021	2021/2022	2022/2023	2023/2024	2024/2025
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	630 281	658 799	691 621	709 318	726 926	744 532
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	341 816	494 069	567 129	638 386	690 580	744 532
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	54,2	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	91 243	152 253	73 060	71 257	52 194	53 952
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	266	263	128	127	94	98
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	559	768	373	365	269	278
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	2 535	4 051	1 940	1 888	1 384	1 431
1. АНДИЖОН ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	58 405	61 695	64 504	65 925	67 333	68 746
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	32 350	46 271	52 893	59 333	63 966	68 746
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	55,4	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	4 597	13 921	6 622	6 440	4 633	4 780
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	18	24	12	11	8	8
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	31	70	34	33	24	24
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	132	371	175	171	123	128
2. БУХОРО ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	33 853	36 032	37 280	38 192	39 142	40 086
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	21 480	27 024	30 570	34 373	37 185	40 086
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	63,5	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	4 327	5 544	3 546	3 803	2 812	2 901
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	14	10	6	7	5	5
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	30	28	18	20	15	15
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	121	147	95	100	74	77
3. ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	25 650	26 580	28 033	28 959	29 886	30 810
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	14 417	19 935	22 987	26 063	28 392	30 810
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	56,2	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	2 479	5 518	3 052	3 076	2 329	2 418
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	13	10	6	6	4	5
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	20	28	16	16	12	13
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	72	146	80	81	62	63
4. ҚАШҚАДАРЁ ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	68 592	70 303	72 170	73 991	75 805	77 626
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	27 323	52 727	59 179	66 592	72 015	77 626
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	39,8	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	9 789	25 404	6 452	7 413	5 423	5 611
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	26	43	11	13	10	10
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	57	128	33	38	28	29
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	270	676	172	197	143	149
5. ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	38 426	37 643	38 778	39 461	40 143	40 826
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	24 659	28 232	31 798	35 515	38 136	40 826
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	64,2	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	6 619	3 573	3 566	3 717	2 621	2 690
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	20	6	6	7	5	5
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	43	18	18	19	14	14
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	183	96	95	98	69	71
6. НАВОИЙ ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	18 064	19 092	19 794	20 460	21 126	21 792
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	8 748	14 319	16 231	18 414	20 070	21 792
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	48,4	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	3 046	5 571	1 912	2 183	1 656	1 722
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	11	10	4	4	3	3
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	20	28	10	11	9	9
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	86	148	50	58	44	46
7. НАМАНГАН ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	50 003	55 942	61 170	63 355	65 494	67 637
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	29 612	41 957	50 159	57 020	62 219	67 637
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	59,2	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	5 494	12 345	8 202	6 861	5 199	5 418
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	16	21	14	12	9	10
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	33	62	42	35	26	28
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	154	329	218	182	139	143
8. САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	75 849	78 414	82 381	84 218	86 026	87 833
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	43 800	58 811	67 552	75 796	81 725	87 833
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	57,7	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	20 392	15 011	8 741	8 244	5 929	6 108
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	43	26	15	14	10	11
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	111	76	44	42	30	31
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	552	399	233	219	158	162
9. СИРДАРЁ ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	15 700	16 368	17 018	17 370	17 724	18 075
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	10 244	12 276	13 955	15 633	16 838	18 075
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	65,2	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	1 839	2 032	1 679	1 678	1 205	1 237
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	11	4	3	3	3	3
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	16	11	9	9	7	7
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	53	53	44	44	31	32
10. СУРХОНДАРЁ ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	53 795	54 071	58 070	59 806	61 541	63 275
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	23 619	40 553	45 191	53 825	58 464	63 275
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	43,9	75	78	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	8 992	16 934	4 638	8 634	4 639	4 811
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	21	29	8	15	8	9
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	52	85	24	44	24	25
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	247	451	123	229	123	127
11. ФАРҒОНА ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	66 537	72 095	74 904	76 719	78 536	80 347
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	34 816	54 071	60 421	69 047	74 609	80 347
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	52,3	75	81	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	6 086	19 255	6 350	8 626	5 562	5 738
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	20	33	11	15	10	10
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	40	97	32	44	28	29
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	174	512	169	229	148	153
12. ХОРАЗМ ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	34 299	37 192	39 462	40 706	41 949	43 193
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	12 526	27 894	32 359	36 635	39 852	43 193
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	36,5	75	82	90	95	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	3 923	15 368	4 465	4 276	3 217	3 341
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	13	26	8	8	6	6
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	25	77	23	22	17	17
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	109	410	118	113	85	89
13. ТОШКЕНТ ШАҲРИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	38 743	40 105	41 862	43 026	44 189	45 352
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	32 307	34 806	37 754	40 267	42 858	45 352
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	83	86,8	90,2	93,6	97	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	6 436	2 499	2 948	2 513	2 591	2 494
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	17	5	5	5	5	5
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	37	13	15	13	13	13
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	178	66	79	66	69	66
14. ТОШКЕНТ ВИЛОЯТИ
1.	Жами 6 ёшдаги болалар сони	52 365	53 267	56 195	57 130	58 032	58 934
2.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (сони)	25 915	35 193	46 080	49 873	54 251	58 934
3.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг мақсадли кўрсаткичи (%)	49,5	66,1	82	87,3	93	100
4.	6 ёшдаги болаларни қамраб олишнинг ўсиши суръати	7 224	9 278	10 887	3 793	4 378	4 683
шу жумладан қуйидагилар ҳисобига:
1.	Тўлиқ кунлик тайёрлов гуруҳлари	23	16	19	7	8	8
2.	Қисқа муддатли тайёрлов гуруҳлари	44	47	55	19	22	24
3.	Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари	204	247	289	101	116	125

Олдинги таҳрирга қаранг.

Изоҳ. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигига зарур ҳолларда мазкур иловада белгиланган республика мақсадли кўрсаткичлари доирасида ҳудудлар кўрсаткичларига ўзгартириш киритиш ҳуқуқи берилади.

(1-илованинг изоҳи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 июлдаги 439-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)

Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 9 мартдаги 132-сон қарорига
2-ИЛОВА

Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисида

НИЗОМ

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳлари (кейинги ўринларда — тайёрлов гуруҳлари) фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.

2. Тайёрлов гуруҳлари мактабгача таълим ташкилотлари билан қамраб олинмаган болаларга мактабгача таълим ва тарбия олишда ёрдам бериш, бунинг учун зарур шарт-шароитлар яратиш мақсадида ташкил этилади.

3. Тайёрлов гуруҳлари мактабгача таълим тизимининг ажралмас қисми ҳисобланади ва қуйидагилар уларнинг асосий вазифалари ҳисобланади:

болаларни умумий ўрта таълим муассасаларида ўқишга тайёрлаш;

Ўзбекистон Республикасидаги илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ ва илғор хорижий тажрибани ҳисобга олган ҳолда, болалар ҳар томонлама ақлий, ахлоқий, эстетик ва жисмоний камол топиши учун шарт-шароитлар яратиш;

болаларнинг соғлиғини муҳофаза қилиш ва мустаҳкамлаш;

болаларни миллий маданият ва умуминсоний қадриятлар билан таништириш;

ўқув-тарбия жараёнига замонавий инновацион педагогик технологияларни, таълим ва тарбиянинг самарали шакллари ҳамда усулларини жорий этиш;

бола шахсининг асосларини шакллантириш, унда билимга қизиқишни ривожлантириш.

2-боб. Тайёрлов гуруҳларини ташкил этиш ва уларга болаларни қабул қилиш

Олдинги таҳрирга қаранг.

4. Қорақалпоғистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, вилоят ҳамда Тошкент шаҳар мактабгача ва мактаб таълими бошқармалари (кейинги ўринларда — ҳудудий бошқармалар) томонидан ҳар йили май ва июнь ойларида ҳудуддаги мактабгача таълим ташкилотларига қамраб олинмаган болаларнинг мавжуд контингенти ўрганилади.

Бундай болалар контингенти аниқланган тақдирда, ҳудудий бошқармалар тайёрлов гуруҳларини ташкил этиш тўғрисида асосланган таклиф билан Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигига мурожаат қилади.

Мажбурий тайёрлов гуруҳи манзили ҳудуддаги мавжуд эҳтиёждан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги билан келишилган ҳолда ўзгартирилишига рухсат берилади.

Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги таклифни ўрганиб чиқиб, бир ой муддатда тайёрлов гуруҳларини ташкил этишга қўйилган талабларни ҳисобга олган ҳолда ҳудудий бошқармаларга тегишли топшириқ беради.

(4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 июлдаги 439-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

5. Тайёрлов гуруҳларини ташкил этиш тўғрисидаги буйруқ туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълими бўлими томонидан Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг тегишли топшириғи келиб тушган кундан бошлаб икки ҳафта муддатда қабул қилинади.

(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 июлдаги 439-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

6. Тайёрлов гуруҳларига келгуси йилда етти ёшга тўладиган, мактабгача таълим ташкилотларига бормаётган болалар уларнинг ота-оналари ёки уларнинг ўрнини босувчи шахсларнинг (кейинги ўринларда — ота-оналар) аризаси ва бола соғлиғи ҳолати тўғрисидаги тиббий хулоса асосида қабул қилинади.

(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 9 февралдаги 66-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.02.2022 й., 09/22/66/0114-сон)

7. Тайёрлов гуруҳларига қабул қилинган болалар мактабгача таълим ташкилоти раҳбарларининг буйруғи билан расмийлаштирилади.

8. Тайёрлов гуруҳлари мактабгача таълим ташкилотларида ташкил этилади.

Мактабгача таълим ташкилотлари мавжуд бўлмаган ёки уларда тайёрлов гуруҳларини ташкил этиш учун етарли шароит бўлмаган тақдирда тайёрлов гуруҳлари умумий ўрта таълим муассасалари, коллежлар, «Баркамол авлод» марказлари, маҳалла фуқаролар йиғинлари, маданият марказлари, болалар мусиқа ва санъат мактабларида, шунингдек, бошқа мос бино ҳамда иншоотларда ташкил этилади.

9. Мактабгача таълим ташкилотларида тайёрлов гуруҳлари учун алоҳида хоналар ажратилади ва улардан фақат мақсадли фойдаланилади, зарур бўлса, уларга алоҳида эшикдан кириш ташкил этилади.

10. Тайёрлов гуруҳларини ташкил этиш учун ажратилган хоналар белгиланган санитария-гигиена талабларига мувофиқ бўлиши керак.

3-боб. Тайёрлов гуруҳларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этиш

11. Таълим-тарбия жараёни болаларнинг овқатланишини ташкил этиш шартисиз бир ҳафтада камида 15 соат (бир кунда 3-4 соат) ўқитишни назарда тутувчи мактабгача таълимнинг давлат таълим дастурига ҳамда илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ ишлаб чиқилган мактабгача таълим ташкилоти дастури асосида ташкил этилади.

12. Тайёрлов гуруҳларида болаларнинг бўлиш вақти 3-4 соатни ташкил этади ва таълим-тарбия жараёни бир ёки икки сменада ташкил этилади.

13. Битта тайёрлов гуруҳидаги болалар сони 30 нафардан ошмаслиги керак.

14. Мактабгача таълим ташкилотига бормайдиган ва ўзига хос эҳтиёжларга эга болалар тиббий монеликлар мавжуд бўлмаганда, тайёрлов гуруҳларида ўқиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган тиббий монеликлар мавжуд бўлганда, ота-оналарнинг ҳозир бўлиши кўрсатилган ҳолда боланинг яшаш жойи бўйича даволаш-профилактика муассасаси томонидан тайёрлов гуруҳларига бориш учун рухсат бериш тўғрисида хулоса берилади.

15. Тайёрлов гуруҳларида таълим-тарбия жараёни болаларнинг ўзига хос хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда ташкил этилади.

16. Мактабгача таълим ташкилотларидан ташқарида ташкил этилган тайёрлов гуруҳлари энг яқин жойдаги мактабгача таълим ташкилотларининг таркибий қисми ҳисобланади ҳамда барча ҳужжатларни расмийлаштириш мазкур мактабгача таълим ташкилоти раҳбари томонидан олиб борилади ва назорат қилинади.

17. Тайёрлов гуруҳларида педагог кадрлар меъёри ҳар бир гуруҳ учун тарбиячи — 0,5 штат бирлиги, тарбиячи ёрдамчиси — 0,5 штат бирлиги ҳамда мусиқа раҳбари — 0,25 штат бирлиги миқдорида белгиланади.

4-боб. Таълим-тарбия жараёни иштирокчилари

18. Тарбияланувчи, педагог ходим, ота-оналар тайёрлов гуруҳларида таълим-тарбия жараёни иштирокчилари ҳисобланади.

19. Тайёрлов гуруҳлари тарбияланувчилари қуйидаги ҳуқуқларга эга:

давлат мактабгача таълим ташкилотларида бошланғич таълимга мажбурий бир йиллик тайёргарликдан бепул ўтиш;

давлат томонидан кафолатланган ҳажм доирасида бепул тиббий ёрдам олиш;

соғлиқ учун хавфсиз бўлган шароитларда таълим олиш ва тарбияланиш;

соғлом турмуш тарзини олиб бориш, болаларни меҳнат қилишга мажбурлашнинг ҳар қандай шаклларидан, жисмоний ва руҳий зўравонликдан, ўз шаъни ва қадр-қиммати камситилишидан ҳимояланиш;

ўз соғлиғига зарар етказадиган ахборотдан ҳимояланиш.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Тайёрлов гуруҳлари тарбияларувчилари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

(19-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

20. Тарбияланувчиларнинг ота-оналари қуйидаги ҳуқуқларга эга:

ўз боласининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш;

ўз боласи учун мактабгача таълим шаклини ва таълим олиш тилини танлаш;

Олдинги таҳрирга қаранг.

мактабгача таълим ташкилотлари маъмуриятидан мактабгача таълим ва тарбия тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган зарур шарт-шароитлар таъминланишини талаб қилиш;

(20-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

мактабгача бўлган ёшдаги болани ривожлантириш, унга мактабгача таълим ва тарбия бериш масалалари юзасидан давлат органларига мурожаат қилиш;

болага нисбатан ҳурмат билан муносабатда бўлишни талаб қилиш;

таълим-тарбия жараёни ташкил этилишида иштирок этиш;

тайёрлов гуруҳларидаги таълим-тарбия жараёни билан танишиш.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Тарбияланувчиларнинг ота-оналари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

(20-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

21. Тарбияланувчиларнинг ота-оналари:

боланинг жисмоний соғлиғи, руҳий ҳолати ҳақида қайғуриши, унинг қобилиятлари, иштиёқлари ва истеъдодларини ривожлантириш учун зарур шарт-шароитлар яратиши;

боланинг бошланғич таълимга мажбурий бир йиллик тайёргарликдан ўтишини таъминлаши;

таълим-тарбия жараёни бошқа иштирокчиларининг шаъни, қадр-қиммати ва ишчанлик обрўсини ҳурмат қилиши;

оилада боланинг ҳар томонлама ривожланиши, таълим ва тарбия олиши учун зарур шарт-шароитларни таъминлаши шарт.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Тарбияланувчилар ота-оналари зиммасида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

(21-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

Болаларнинг умумий ўрта таълим муассасасига киргунига қадар бошланғич таълимга бир йиллик мажбурий тайёргарлик кўриши учун жавобгарлик уларнинг ота-оналари зиммасига юклатилади.

22. Тегишли касбий маълумотга, тайёргарликка, юксак ахлоқий сифатларга эга бўлган ҳамда тиббий кўрикдан ўтган шахслар тайёрлов гуруҳларида педагогик ва тиббий фаолият билан шуғулланиш ҳуқуқига эгадир.

5-боб. Тайёрлов гуруҳлари мол-мулки ва молия-хўжалик фаолияти

Олдинги таҳрирга қаранг.

23. Тайёрлов гуруҳлари фаолияти билан боғлиқ харажатлар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ҳисобидан молиялаштирилади.

(23-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

24. Тайёрлов гуруҳлари Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда ҳудудий бошқармалар томонидан белгиланган тартибда уларнинг банк ҳисобрақамларига ўтказиладиган Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан жиҳозланади.

(24-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 июлдаги 439-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

25. Тайёрлов гуруҳларининг мол-мулки қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда мазкур гуруҳлар ташкил этилган мактабгача таълим ташкилотининг балансига киритилади.

(25-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

26. Тайёрлов гуруҳларининг педагог ходимлари меҳнатига давлат мактабгача таълим муассасалари учун белгиланган тартибда ҳақ тўланади.

6-боб. Якунловчи қоида

Олдинги таҳрирга қаранг.

27. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

(27-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 9 мартдаги 132-сон қарорига
3-ИЛОВА

Болаларни бошланғич таълимга мажбурий бепул бир йиллик тайёрлов гуруҳларини моддий-техник воситалар ва таълим-дидактик материаллар билан жиҳозлаш

НОРМАТИВЛАРИ

Т/р	Номи	Ўлчов бирлиги	Сони
I. Мебель ва бошқа жиҳозлар
1.	Қаттиқ жинсли ёғочдан ёки қатлам-қатлам ёғочдан ясалган 4 ўринли болалар столи (10 мм дан 18 мм гача)	дона	8
2.	Қаттиқ жинсли ёғочдан ёки қатлам-қатлам ёғочдан ясалган болалар стули (10 мм дан 18 мм гача)	дона	30
3.	Тарбиячи учун бир тумбочкали стол	дона	1
4.	Тарбиячи учун ярим юмшоқ стул	дона	2
5.	Ўқув материаллари учун жавон	дона	1
6.	Ўйинчоқлар учун жавон	дона	4
7.	Яшил доска	дона	1
8.	Гилам	кв.м.	60
9.	Илгак	дона	30
II. Ўйинчоқлар
10.	Ўғил бола қўғирчоқ	дона	2
11.	Қиз бола қўғирчоқ	дона	2
12.	Машиналар (ёнғин машинаси, тез ёрдам машинаси, милиция машинаси, юк машинаси, енгил машина, экскаватор, кўтариш крани)	комплект	1
13.	Уй ҳайвонлари ва уларнинг болалари	тўплам	2
14.	Ёввойи ҳайвонлар ва уларнинг болалари	тўплам	2
15.	Болалар идишлари тўплами	тўплам	4
16.	Конструктор	тўплам	4
17.	Болалар лотоси	тўплам	2
18.	«Дорихона» тўплами	тўплам	2
19.	Қурилиш воситалари тўплами	тўплам	2
20.	Топишмоқлар (пазллар)	дона	20
21.	Терма нақш	тўплам	4
22.	Қурилиш кубиклари тўплами	тўплам	2
23.	Мевалар қолипи	тўплам	2
24.	Сабзавотлар қолипи	тўплам	2
25.	«Сартарошхона» тўплами	тўплам	2
III. Машғулотларга доир дидактик материаллар
26.	Ҳисоб чўплари	тўплам	30
27.	Геометрик шакллар	тўплам	30
28.	Рақамлар тўплами	тўплам	30
29.	Йил фасллари тасвири туширилган расмлар туркуми	тўплам	30
30.	Уй ҳайвонлари ва уларнинг болалари тасвири туширилган карточкалар	тўплам	4
31.	Ёввойи ҳайвонлар ва уларнинг болалари тасвири туширилган карточкалар	тўплам	4
32.	Уй паррандалари тасвири туширилган карточкалар	тўплам	4
33.	Қушлар тасвири туширилган карточкалар	тўплам	4
34.	Сабзавотлар тасвири туширилган карточкалар	тўплам	4
35.	Мева ва резавор мевалар тасвири туширилган карточкалар	тўплам	4
36.	«Алифбо» юмшоқ ривожлантирувчи кубиклар	тўплам	1
37.	«Ҳаёт хавфсизлиги асоси» карточкалари	тўплам	1
38.	«Касблар» карточкалари	тўплам	4
39.	«Ўзбекистон рамзлари» тўплами	комплект	1
40.	Ўзбекистон мутафаккирлари ва атоқли шахслари портретлари	тўплам	1
41.	«Идиш-товоқ» карточкалари	тўплам	4
42.	«Мебель» карточкалари	тўплам	4
43.	Соат	дона	1
44.	Дидактик ўйинлар	комплект	1
45.	Глобус	дона	1
46.	Танграм	тўплам	4
IV. Спорт инвентари
47.	Болалар арғамчилари	дона	10
48.	Болалар боулинг-кегли	тўплам	2
49.	Турли катталикдаги тўплар	дона	6
50.	Турли ҳажмдаги чамбараклар	дона	6
51.	Кольцеброс	дона	2
V. Болалар адабиётлари
52.	Жаҳон халқлари эртаклари	дона	10
53.	Ўзбек халқ эртаклари	дона	10
54.	Шеърлар, топишмоқлар	дона	10

Олдинги таҳрирга қаранг.

(4-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 3 октябрдаги 558-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.10.2022 й., 09/22/558/0887-сон)

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 10.03.2020 й., 09/20/132/0271-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.02.2022 й., 09/22/66/0114-сон, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон, 04.10.2022 й., 09/22/558/0887-сон; 15.07.2025 й., 09/25/439/0619-сон)