1.02.00.00.00 Давлат бошқаруви асослари / 02.05.00.00 Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари (шунингдек, 01.16.00.00га қаранг) / 02.05.01.00 Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари (йиғин)]
[ТСЗ:
1.Давлат ва жамият қурилиши / Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари]
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизимини жорий этиш тўғрисида
LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистан Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 14 августдаги 485-сонли «Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизимини такомиллаштириш тўғрисида»ги қарорига асосан ўз кучини йўқотган.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Аҳоли муаммолари билан ишлашда маҳалла институтининг мавқеини тубдан ошириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2019 йил 2 апрелдаги ПФ-5700-сон Фармонига мувофиқ ҳамда фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини оширишнинг рейтинг тизимини жорий этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисидаги низомда назарда тутилган маълумотлар фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича туман (шаҳар) кенгашининг сўровига мувофиқ тақдим этилиши ва уларнинг ҳаққонийлигини таъминлаш чораларини кўрсин.
3. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳамда туман ва шаҳар ҳокимликлари рейтинг баҳолаш натижалари бўйича фуқаролар йиғинлари, уларнинг ходимлари ва жамоатчилик асосида меҳнат қилаётган шахсларни рағбатлантириш учун зарур бўлган маблағлар маҳаллий бюджетнинг орттирилган қўшимча маблағлари ҳисобига ажратилишини таъминласинлар.
4. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгашининг Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ фуқаролар йиғинлари ходимлари ва жамоатчилик асосида меҳнат қилаётган шахсларга республика ҳудудидаги санаторийлардан бирида соғлиғини тиклаш учун бир маротабалик бепул йўлланма бериш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.
5. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда улар қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
6. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисида фуқаролар йиғинларининг ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахслар орасида кенг тушунтириш ишларини тизимли ва доимий асосда олиб борсинлар.
7. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Вазирлар Маҳкамасининг Ёшлар сиёсати, маданият, маънавият, оммавий ахборот воситалари, ижодий ва жамоат ташкилотлари масалалари котибиятига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2019 йил 27 август,
722-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 27 августдаги 722-сон қарорига ИЛОВА
Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини рейтинг тизимида баҳолаш тартибини белгилайди.
2. Фуқаролар йиғинлари фаолиятини рейтинг баҳолаш (кейинги ўринларда рейтинг баҳолаш деб аталади) ярим йиллик ва йил якуни бўйича ўтказилади.
4. Рейтинг баҳолаш натижасида баҳолаш «намунали», «яхши», «қониқарли» ва «қониқарсиз» фуқаролар йиғинлари аниқланади ҳамда «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинларининг ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахслар моддий рағбатлантирилади.
Фаолияти «яхши» деб баҳоланган фуқаролар йиғинларини намунали қилиш ҳамда фаолияти «қониқарли» ва «қониқарсиз» деб баҳоланган фуқаролар йиғинлари фаолиятини яхшилаш чора-тадбирлари белгиланади.
5. Фуқаролар йиғинлари фаолиятини рейтинг баҳолаш туман (шаҳар) фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича кенгаш (кейинги ўринларда туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши деб аталади) томонидан амалга оширилади.
2-боб. Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини рейтинг баҳолашга оид асосий кўрсаткичлар
6. Фуқаролар йиғинлари фаолияти қуйидаги кўрсаткичлар асосида баҳоланади:
тегишли ҳудудда яшовчи фуқароларга тадбиркорлик фаолиятини ташкил этишга кўмаклашиш — фуқаролар йиғини томонидан (тадбиркорлик субъектининг (фуқаролар йиғини ходимлари ёрдамида тадбиркорлик фаолиятини бошлаган фуқаронинг) тақдим этилган ҳисоботга туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши томонидан тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиш ва ҳисобга қўйишнинг автоматлаштирилган тизими орқали олинган ҳужжатларни солиштириш орқали аниқлик киритилади;
тадбиркорлик фаолияти учун кредит олишга кўмаклашиш — фуқаролар йиғини томонидан тадбиркорлик фаолияти учун берилган тавсияномалар ҳамда шу асосда тижорат банклари томонидан ажратилган кредитлар тўғрисидаги маълумот туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши томонидан таҳлил қилиш орқали аниқланади (зарур ҳолларда жойларга чиқиб ўрганилади);
аҳолини иш билан таъминлашга кўмаклашиш — фуқароларнинг янги ёки мавжуд иш ўринларига жойлаштирилганлиги бўйича фуқаролар йиғини томонидан берилган ҳисобот туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши томонидан иш берувчи томонидан берилган ёзма маълумот ҳамда иш берувчи, ишга жойлашган шахс ва фуқаролар йиғини томонидан тузилган уч томонлама шартномани ўрганиш орқали аниқланади;
деҳқон хўжалиги, томорқа ерида банд бўлган ёки қорамол боқаётган ёхуд парранда парваришлаётган жисмоний шахсларни белгиланган тартибда расмийлаштиришга кўмаклашилганлиги фуқаролар йиғини томонидан амалга оширилган ишлар (ўтказилган суҳбат ва йиғилишлар, олиб борилган тарғибот-ташвиқот ва тушунтириш ишлари ҳамда уларнинг натижаси сифатида) тадбиркорлик билан шуғулланувчи фуқароларнинг солиқ тўловчи сифатида рўйхатдан ўтганлиги тўғрисида солиқ идораси томонидан туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига тақдим этган маълумот билан солиштириш орқали аниқланади;
юридик шахс ташкил этмаган ҳолда оилавий тадбиркорлик шаклида (якка тартибдаги тадбиркор) фаолиятини амалга оширувчи фуқаролар ва уларнинг давлат рўйхатига олиш тўғрисида гувоҳномада кўрсатилган оила аъзоларини белгиланган тартибда расмийлаштиришга кўмаклашганлиги фуқаролар йиғини томонидан берилган маълумотларни, туман (шаҳар) аҳоли бандлигига кўмаклашиш маркази ва давлат солиқ инспекцияси томонидан туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига расман тақдим этилган маълумотлар билан солиштириш орқали аниқланади;
оилавий ажралишлар — фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш органлари томонидан расмийлаштирилган далолатномалар (суд томонидан бедарак йўқолган, муомалага лаёқатсиз деб топилган, содир қилган жинояти учун уч йилдан кам бўлмаган муддатга озодликдан маҳрум қилинганлиги сабабли қайд этилган ажримлар бундан мустасно) фуқаролар йиғинининг яраштириш комиссияси томонидан амалга оширилган ишлар (ўтказилган суҳбатлар, йиғилишлар ва ҳоказо саъй-ҳаракатлар) юзасидан ҳисоботлар, туман (шаҳар) Хотин-қизлар қўмитаси ва «Оила» илмий-амалий тадқиқот марказининг туман (шаҳар) бўлимлари томонидан туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига тақдим этилган маълумотлар билан солиштириш орқали аниқланади;
эҳтиёжманд ва кам таъминланган оилалар — фуқаролар йиғини томонидан моддий ва мулкий ҳолатини инобатга олган ҳолда белгиланган тартибда аниқланган оилаларни, ушбу тоифадан чиқариш борасида олиб борилган манзилли ишлар (кўрсатилган моддий ва молиявий ёрдамлар, маҳаллий ҳокимликларнинг ижтимоий қўллаб-қувватлаш марказлари, давлат ташкилотлари ва жамоат тузилмалари орқали тадбиркорликка йўналтирилганлиги, ўтказилган суҳбат, учрашув, йиғилиш ва ҳоказо амалий тадбирлар) натижасида эҳтиёжманд ва кам таъминланганлар тоифасидан чиқарилган оилалар тўғрисида тақдим этилган ҳисобот, туман (шаҳар) Хотин-қизлар қўмитаси, «Оила» илмий-амалий тадқиқот маркази бўлими ва бошқа ҳамкор ёки ҳомий ташкилотлар томонидан туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига тақдим этилган маълумотлар билан солиштириш орқали аниқланади;
нотинч оилалар — туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши туман (шаҳар) Хотин-қизлар қўмитаси, «Оила» илмий-амалий тадқиқот маркази бўлими, тиббиёт бирлашмаси ва ички ишлар бўлимларидан фуқаролар йиғинларидаги оила аъзолари, қариндошлар ёки қўни-қўшнилар ўртасида мунтазам равишда низоли ҳолатлар мавжуд бўлган оилалар, фарзанд тарбиясига салбий таъсир кўрсатаётган ота-оналар, ички ишлар органлари, соғлиқни сақлаш муассасалари ва фуқаролар йиғинлари ҳисобида турувчи шахслар тўғрисидаги маълумотлар олинади. Ушбу маълумотлар фуқаролар йиғини томонидан «нотинч оилалар» ва улардаги салбий муҳитни соғломлаштириш борасида олиб борган ишлари (ўтказилган суҳбатлар, учрашувлар, кўрсатилган амалий ёрдамлар) юзасидан ҳисоботлари билан таққослаш орқали аниқланади;
содир этилган жиноятлар — маҳалла ҳудудида содир этилган жиноятлар бўйича (алоҳида маъмурий бино, ҳудудда жойлашган корхона, ташкилот, муассасалар, умумий овқатланиш объектлари ва савдо мажмуаларида ушбу маҳаллада истиқомат қилмайдиган фуқаролар томонидан содир этилган жиноятлар (уларни содир этган фуқароларнинг яшаш манзилидаги фуқаролар йиғини ҳисобига қайд этилади) фуқаролар йиғини томонидан берилган маълумот туман (шаҳар) ички ишлар бўлими томонидан туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига тақдим этилган расмий ҳисобот билан солиштириш орқали аниқланади;
содир этилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар — маҳалла ҳудудида вояга етмаганлар, ёшлар томонидан ва оила турмуши доирасида содир этилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар назарда тутилади, бунга оид маълумотлар фуқаролар йиғини томонидан амалга оширилган ишлар юзасидан тақдим этилган маълумотлар туман (шаҳар) ички ишлар бўлими томонидан туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига тақдим этилган ҳисоботлар билан таққосланади ва асослантирилган кўрсаткичлар орқали аниқланади;
ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолатлари — маҳалла ҳудудида содир этилган ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолатлари (алоҳида маъмурий бино, ҳудудда жойлашган корхона, ташкилот, муассасалар, савдо мажмуаларида мазкур маҳаллада истиқомат қилмаётган фуқаролар томонидан содир этилган ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолатлари бундан мустасно) бўйича фуқаролар йиғини томонидан берилган маълумот туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашидаги рақамлар билан солиштириш орқали аниқланади;
томорқа ер участкаларидан унумли фойдаланиш — аҳоли хонадонларининг томорқа ер участкаларидан унумли фойдаланиш ва кўп қаватли уйларнинг атрофидаги ер майдонларини ободонлаштириш борасида фуқаролар йиғини томонидан амалга оширилган ишлар (ўтказилган суҳбатлар ва йиғилишлар, олиб борилган тарғибот-ташвиқот ва тушунтириш ишлари, тайёрланган фото-альбомлар ва ҳоказо тасдиқловчи ҳужжатлар) бўйича маълумотлар туман фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши томонидан туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига тақдим этилган ҳисоботлар билан солиштирма-таҳлил қилиш (зарур ҳолларда жойларга чиқиб ўрганилади) орқали аниқланади;
ҳашар йўли билан ўтқазилган дарахтлар — маҳалла фаоллари ва аҳоли томонидан ҳашар йўли билан экилган дарахт кўчатлари (туман (шаҳар) ободонлаштириш бошқармаси томонидан олиб борилган ободонлаштириш ишлари, ўтқазилган дарахт кўчатлари бундан мустасно) бўйича фуқаролар йиғини томонидан тақдим этилган маълумотлар (маҳалла ҳудудида ҳашар, ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишларини ўтказиш юзасидан фуқаролар йиғинининг ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш бўйича комиссиясининг қарори ва унинг ижроси бўйича фото-альбом, экилган дарахт кўчатлари бўйича тузилган далолатномалар ва бошқа тасдиқловчи ҳужжатлар) туман фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши томонидан туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига тақдим этилган ҳисоботлар билан солиштирма-таҳлил қилиш (зарур ҳолларда жойларга чиқиб ўрганилади) орқали аниқланади.
7. Туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши фуқаролар йиғини фаолиятини рейтинг баҳолаш даврида (ярим йиллик ва йил якуни бўйича) мазкур низомда қайд этилган ташкилот ва идоралар, шунингдек, жамоат тузилмаларига тегишли маълумотларни олиш ва фойдаланиш юзасидан мурожаат қилиб, тегишли маълумот ва ҳисоботларни йиғиш, таҳлил қилиш, шунингдек, ҳар бир кўрсаткичнинг асослантирилишини назорат қилади.
8. Рейтинг баҳолаш фуқаролар йиғинларининг қуйидаги географик жойлашувини инобатга олган ҳолда амалга оширилади:
шаҳарда;
туман марказида;
туман марказигача 30 км бўлган масофада;
туман марказидан 30 км ва ундан олис масофада, тоғли ва чўл ҳудудида;
9. Фуқаролар йиғинлари фаолиятини рейтинг баҳолаш ушбу Низомга 1-иловада келтирилган схемага мувофиқ амалга оширилади.
10. Фуқаролар йиғинлари фаолияти 100 баллик рейтинг тизими асосида баҳоланиб, «намунали», «яхши», «қониқарли» ва «қониқарсиз» деб топилади.
11. Фуқаролар йиғинлари фаолиятининг асосий кўрсаткичларини ҳисоблаш методикасига мувофиқ:
85,0 — 100 балл тўплаган фуқаролар йиғинлари фаолияти «намунали»;
71,0 — 84,9 балл тўплаган фуқаролар йиғинлари фаолияти «яхши»;
50,0 — 70,9 балл тўплаган фуқаролар йиғинлари фаолияти «қониқарли»;
49,9 балл ва ундан кам балл тўплаган фуқаролар йиғинлари фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
12. Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигининг асосий кўрсаткичлари ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ методика асосида баҳоланади.
13. Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини рейтинг баҳолашга оид асосий кўрсаткичларни ҳисоблаш ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ методик тавсияларга асосан амалга оширилади.
14. Фуқаролар йиғинлари фаолияти Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича туман (шаҳар) кенгашлари томонидан баҳолаши жараёнида келишув асосида Ўзбекистон Республикаси Президентининг туман (шаҳар) Халқ қабулхоналари вакиллари иштирок этиши мумкин.
15. Фуқаролар йиғинлари томонидан амалга оширилган ишлар бўйича ушбу Низомда назарда тутилган кўрсаткичлар фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ҳамда тегишли давлат ва нодавлат нотижорат ташкилотлари томонидан сўнгги икки йилликнинг мос даври давомида ярим йиллик бўйича 20 июлга қадар ҳамда йил якуни бўйича эса келаси йилнинг 20 январига қадар туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашига тақдим этилади.
16. Туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши фуқаролар йиғинлари томонидан тақдим этилган ҳисоботларни таҳлил қилади уларнинг фаолиятини баҳолайди.
Фуқаролар йиғинлари фаолиятини баҳолаш ҳар ярим йилликда 1 августга қадар ҳамда йил якуни бўйича келаси йилнинг 1 февралига қадар Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича туман (шаҳар) кенгашининг қарори билан тасдиқланади.
17. Туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши ҳар ярим йилликда 15 августга қадар ҳамда йил якуни бўйича келаси йилнинг 15 февралига қадар рейтинг баҳолаш натижалари бўйича «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинларининг ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларини моддий рағбатлантириш юзасидан туман (шаҳар) ҳокимлигига кўриб чиқилиши мажбурий бўлган таклиф киритади.
Рейтинг натижалари бўйича туман (шаҳар)даги «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинларининг ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларнинг йил якуни бўйича натижаларини ҳисоблайди ҳамда Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича ҳудудий кенгашларига тақдим этади.
18. Рейтинг баҳолаш якунлари ҳақидаги маълумотлар оммавий ахборот воситалари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика ва ҳудудий кенгашларнинг расмий веб-сайтлари ҳамда ижтимоий тармоқларда эълон қилинади.
5-боб. Рейтинг баҳолаш натижалари бўйича фуқаролар йиғинлари ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларни рағбатлантириш
19. Рейтинг баҳолаш натижалари бўйича «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинлари ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларни моддий рағбатлантириш ҳар ярим йилликда 25 августга қадар ҳамда йил якуни бўйича келаси йилнинг 25 февралига қадар туман (шаҳар) ҳокимлари томонидан амалга оширилади.
«Намунали» деб топилиб, рағбатлантиришга тавсия этилган фуқаролар йиғинлари сони, умумий фуқаролар йиғинлари сонининг 25 фоизидан ортиқ бўлмаган миқдорда амалга оширилади.
20. «Намунали» деб топилган фуқаролар йиғинлари ходимлари (фуқаролар йиғини раиси ва масъул котиби) ҳамда жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларнинг (фуқаролар йиғини раисининг ўринбосарлари, фуқаролар йиғини фаолиятининг асосий йўналишлари бўйича комиссиялар раислари) ҳар бирига:
а) туман (шаҳар) ҳокимлиги томонидан маҳаллий бюджетнинг орттирилган қўшимча маблағлари ҳисобига:
ярим йиллик натижалари бўйича меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 1,75 баробаригача;
йил якуни натижалари бўйича меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 1,75 баробаригача пул маблағлари ажратилади;
б) йил якуни натижалари бўйича Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича ҳудудий кенгаши ҳисобидан республика ҳудудидаги санаторийларидан бирида соғлигини тиклаш учун бир маротабалик бепул йўлланма берилади;
в) «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинларини рағбатлантириш мақсадида қўшимча равишда бошқа қимматбаҳо совғалар берилиши мумкин.
21. Рейтинг баҳолашнинг йил якуни бўйича ҳар йили 1 мартга қадар фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича ҳудудий кенгашлари томонидан «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинлари орасидан энг юқори балл тўплаган фуқаролар йиғини ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларга оид ҳужжатлар Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгашига рағбатлантириш учун тақдим этилади.
Бунда бир хил натижага эришган маҳаллалар орасидан биринчиликни қўлга киритган фуқаролар йиғинини аниқлашда устувор равишда фуқаролар йиғинларининг ярим йилликда эришган натижалари, кейин иш билан банд бўлмаган, эҳтиёжманд ва кам таъминланган оилаларни ушбу тоифадан чиқариш, содир этилган жиноятлар ҳамда вояга етмаганлар ва аёллар томонидан содир этилган маъмурий ҳуқуқбузарликларнинг сон кўрсаткичлари инобатга олинади.
Рейтинг баҳолаш якунлари бўйича «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинларининг ижобий иш тажрибаси бошқа фуқаролар йиғинлари ўртасида оммалаштирилади.
22. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши 21 мартга қадар тавсия этилган 14 та фуқаролар йиғинлари ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларни фахрий ёрлиқ ва қимматбаҳо совғалар билан тақдирлайди.
Ушбу фуқаролар йиғини ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахслар эришган натижалари учун «Маҳалла ифтихори» кўкрак нишони ёки давлат мукофотларига белгиланган тартибда тавсия этиладилар.
23. Фаолияти «қониқарли» ва «қониқарсиз» деб топилган фуқаролар йиғинларининг фаолиятидаги муаммоларни бартараф этиш бўйича ҳар уч ой муддатга мўлжалланган ҳаракатлар дастури ишлаб чиқилади ва у туман (шаҳар) ва ҳудудларни комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича сектор раҳбари ҳамда туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши раисининг биринчи ўринбосари томонидан тасдиқланади.
24. Фаолияти «қониқарли» ва «қониқарсиз» деб топилган фуқаролар йиғинлари фаолиятидаги муаммоларни бартараф этиш бўйича қабул қилинган ҳаракатлар дастурининг ижроси ҳар чоракда:
келишув асосида Ўзбекистон Республикаси Президентининг туман (шаҳар) Халқ қабулхонаси раҳбари туман (шаҳар) ҳокими ва тааллуқли сектор раҳбари иштирокида туман (шаҳар) маҳаллалар кенгашида;
туман (шаҳар) халқ депутатлари Кенгаши, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар халқ депутатлари Кенгашида муҳокама қилинади.
25. Рейтинг баҳолаш натижаларига кўра фаолияти «қониқарсиз» деб топилган ва юклатилган вазифаларни лозим даражада бажармаётган ходимлар ва жамоатчилик асосида фаолият юритувчи шахслар (комиссия раислари ва фаоллар)нинг фаолияти фуқаролар йиғинида (фуқаролар вакилларининг йиғилишида) муҳокама қилиниб, тегишли чоралар кўриш бўйича қарор қабул қилинади.
6-боб. Якунловчи қоидалар
26. Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизимига риоя қилишга туман (шаҳар) маҳаллалар кенгаши, фуқаролар йиғинлари ва тегишли ташкилотлар масъул ҳисобланади.
27. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисидаги низомга 1-ИЛОВА
Фуқаролар йиғинлари фаолиятини рейтинг баҳолаш тартиби бўйича
СХЕМА
Босқичлар
Масъуллар
Чора-тадбирлар
Муддатлар
1-босқич
Фуқаролар йиғинлари раислари, давлат органлари ва ташкилотлар
Баҳоланаётган йилнинг 1-ярим йиллиги давомида амалга оширилган ишлар бўйича ҳисоботларни фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича туман (шаҳар) кенгашларига тақдим этади.
Ҳар йили 1-ярим йиллик натижаси бўйича 20 июлга қадар ва йил якуни бўйича келаси йилнинг 20 январига қадар
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича туман (шаҳар) кенгаши
Тақдим этилган ҳисоботларни таҳлил қилади, туман (шаҳар)даги фуқаролар йиғинлари фаолиятини баҳолайди ҳамда Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича туман (шаҳар) кенгаши қарори билан тасдиқлайди.
Ҳар йили 1 августга қадар ва йил якуни бўйича келаси йилнинг 1 февралига қадар
2-босқич
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича туман (шаҳар) кенгаши
Рейтинг баҳолаш натижалари бўйича «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинларининг ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларни моддий рағбатлантириш юзасидан туман (шаҳар) ҳокимлигига кўриб чиқилиши мажбурий бўлган таклиф киритади.
Ҳар йили 15 августга қадар ва йил якуни бўйича келаси йилнинг 15 февралига қадар
Рейтинг натижалари бўйича туман (шаҳар)даги «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинларининг ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларнинг йил якуни бўйича натижаларини ҳисоблайди ҳамда Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича ҳудудий кенгашларига тақдим этади.
3-босқич
Туман (шаҳар) ҳокимлари
Рейтинг баҳолаш натижалари бўйича «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинлари ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларни моддий рағбатлантиради.
Ҳар йили 25 августга қадар ва йил якуни бўйича келаси йилнинг 25 февралига қадар
4-босқич
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича ҳудудий кенгашлар
Йил якуни бўйича энг юқори балл тўплаган фуқаролар йиғини (ҳар бир ҳудуддан 1 тадан) ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларни Рейтинг баҳолаш натижаларини ҳисоблайди ҳамда энг юқори балл тўплаган фуқаролар йиғини (ҳар бир ҳудуддан 1 тадан) ходимлари ва жамоатчилик асосида фаолият юритаётган шахсларни тақдирлаш учун Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгашига таклиф киритади.
Ҳар йили 1 мартга қадар
5-босқич
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши
Рейтинг баҳолашнинг йил якуни бўйича натижаларига кўра энг юқори балл тўплаган тақдирлайди.
Ҳар йили 21 март арафасида
6-босқич
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича ҳудудий кенгашлар
Рейтинг баҳолаш якунлари бўйича «намунали» деб топилган фуқаролар йиғинларининг ижобий иш тажрибаси бошқа фуқаролар йиғинлари ўртасида оммалаштиради.
Ҳар йили навбатдаги баҳолаш жараёнларига қадар
Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисидаги низомга 2-ИЛОВА
Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини рейтинг баҳолашга оид асосий кўрсаткичларни ҳисоблаш
МЕТОДИКАСИ
Т/р
Фуқаролар йиғинларининг географик жойлашуви
Баҳолаш мезони
Динамика даражаси
(Д = К(жорий йил) — К(ўтган йил))
Якуний натижа
I. Тегишли ҳудудда яшовчи фуқароларга тадбиркорлик фаолиятини ташкил этишга кўмаклашиш
1.
Шаҳарда жойлашган фуқаролар йиғинлари
«0» ва ундан паст
«0» балл
Қониқарсиз
«0» дан «5» гача
«4» балл
Қониқарли
«5» дан «15» гача
«7» балл
Яхши
«15» ва ундан юқори
«8» балл
Намунали
2.
Туман марказида жойлашган фуқаролар йиғинлари
«0» ва ундан паст
«0» балл
Қониқарсиз
«0» дан «5» гача
«4» балл
Қониқарли
«5» дан «15» гача
«7» балл
Яхши
«15» ва ундан юқори
«8» балл
Намунали
3.
Туман марказигача 30 км бўлган масофада жойлашган фуқаролар йиғинлари
«0» ва ундан паст
«0» балл
Қониқарсиз
«0» дан «5» гача
«5» балл
Қониқарли
«5» дан «15» гача
«8» балл
Яхши
«15» ва ундан юқори
«9» балл
Намунали
4.
Туман марказидан 30 км ва ундан олис масофада, тоғли ва чўл ҳудудида жойлашган фуқаролар йиғинлари
Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисидаги низомга 3-ИЛОВА
Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини рейтинг баҳолашга оид асосий кўрсаткичларни ҳисоблаш бўйича
методик тавсиялар
(Тошкент шаҳри Юнусобод тумани мисолида)
1. Тадбиркорлик субъектларини ташкил этишга кўмаклашиш кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда маҳалла кўмагида янги ташкил этилган тадбиркорлик субъектлари сони аниқланади ва у маҳалладаги тадбиркорлик субъектлари сонига бўлинади, 100 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: «Катта Ҳасанбой» маҳалла фуқаролар йиғини кўмагида 2019 йил (жорий йил)да 27 нафар тадбиркорлик субъектига ўз фаолиятини бошлашга кўмаклашилган, ушбу кўрсаткич фуқаролар йиғинидаги жами тадбиркорлик субъектлари сони 130 га (2018 йил (ўтган йил)да 103) бўлинади ва 100 бирликка кўпайтирилади:
K(жорий йил) =
27
* 100 = 20,76
130
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
0
* 100 = 0
103
Шундан сўнг баҳоланаётган йилнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 20,76 — 0 = 20,76
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
а) агар баҳоланаётган йилда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан паст бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «5» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «4» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «5» дан «15» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «7» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) агар динамика даражаси «15» ва ундан юқори бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «8» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Катта Ҳасанбой» маҳалла фуқаролар йиғини кўмагида ўз фаолиятини бошлаган тадбиркорлик субъектларининг динамика даражаси 20,76 ёки «15» ва ундан юқори кўрсаткични, балл тизими бўйича «8» баллни ташкил этади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «намунали» деб баҳоланади.
2. Тадбиркорлик фаолияти учун кредит олишга кўмаклашиш кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда маҳалла кўмагида тадбиркорлик учун кредит олганлар сони аниқланади ҳамда маҳалладаги аҳоли сонига бўлиниб, 1000 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: «Кулолқўрғон» маҳалла фуқаролар йиғини кўмагида 2019 йил (жорий йил)да 17 нафар (2018 йил (ўтган йил)да 8 та) тадбиркорлик учун кредит олишга кўмаклашилган, ушбу кўрсаткич фуқаролар йиғинида истиқомат қилувчи аҳоли сонига 2019 йил (жорий йил)да 4135 (2018 йил (ўтган йил)да 4102) бўлинади ва 1000 га кўпайтирилади:
K(жорий йил) =
17
* 1000 = 4,11
4135
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалари юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
12
* 1000 = 2,93
4102
Шундан сўнг, баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 4,11 — 2,93 = 1,18
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
a) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан паст бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0,1» дан «1,2» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «3» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «1,2» дан «2» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «4,5» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) агар динамика даражаси «2» ва ундан юқори бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «6» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Кулолқўрғон» маҳалла фуқаролар йиғини кўмагида тадбиркорлик учун кредит олганлар динамикаси даражаси 1,18 ёки «1,2» дан «2» гача кўрсаткични ташкил этиб, балл тизими бўйича «4,5» баллни ташкил этади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «яхши» деб баҳоланади.
3. Аҳолини иш билан таъминлашга кўмаклашиш кўрсаткичини ҳисоблашда, сарҳисоб қилинаётган даврда фуқаролар йиғини кўмагида иш билан таъминланганлар сони аниқланади ва у маҳалладаги иш билан банд бўлмаганлар сонига бўлинган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: Увайсий номли маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йилда 53 нафар (2018 йилда 58 нафар) иш билан банд бўлмаганлар бўлиб, йил давомида ушбу иш билан банд бўлмаганларнинг 53 нафари (2018 йилда 32 нафари) иш билан таъминланган. Ушбу кўрсаткич фуқаролар йиғинида истиқомат қилувчи 53 нафар (2018 йилда 58 нафар) иш билан банд бўлмаганлар сонига бўлинади:
K(жорий йил) =
53
= 1,0
53
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
32
= 0,55
58
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 1,0 — 0,55 = 0,45
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ёки етарлича ишлар олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан паст бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «0,2» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «3» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «0,2» дан «0,5» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «5» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) агар динамика даражаси «0,5» ва ундан юқори ёки баҳоланаётган йилда иш билан банд бўлмаганлар тўлиқ иш билан таъминланган бўлса, фуқаролар йиғинига «7» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда Увайсий номли маҳалла фуқаролар йиғини кўмагида иш билан таъминланганлар динамикаси даражаси 0,45 ёки «0,2» дан «0,5» гача кўрсаткични ташкил этди, лекин баҳоланаётган йилда иш билан банд бўлмаганлар тўлиқ иш билан таъминланганлиги сабабли «7» балл берилиб, фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «намунали» деб баҳоланади.
4. Аҳолининг бандлигини расмийлаштиришга кўмаклашиш кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда бандлиги расмийлаштирилишига кўмаклашилганлар сони аниқланади ҳамда маҳалладаги аҳоли сонига бўлиниб, 1000 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: Мирзо Улуғбек номли маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да 9 нафар кишининг (2018 йил (ўтган йил)да 5 нафар) бандлиги расмийлаштирилган бўлиб, ушбу кўрсаткич маҳалладаги 4629 та (2018 йилда 4538 та) аҳоли сонига бўлинади ва 1000 га кўпайтирилади:
K(жорий йил) =
9
* 1000 = 1,94
4629
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
5
* 1000 = 1,10
4538
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 1,94 — 1,10 = 0,84
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан паст бўлса, фуқаролар йиғини «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз»деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «3» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «4» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «3» дан «7» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «7» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) агар динамика даражаси «7» ва ундан юқори бўлса, фуқаролар йиғинига «10» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда Мирзо Улуғбек номли маҳалла фуқаролар йиғини кўмагида бандлиги расмийлаштирилишига кўмаклашилганлар динамикаси даражаси 0,84 ёки «0» дан «3» гача кўрсаткични ташкил этиб, балл тизими бўйича «4» баллни ташкил этади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «қониқарли» деб баҳоланади.
5. Оилавий ажралишлар кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда оилавий ажралишлар сони аниқланади ҳамда маҳалладаги оилалар сонига бўлиниб, 1000 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: «Нурмакон» маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да 5 та (2018 йил (ўтган йил)да 7 та) оилавий ажралишлар қайд этилган бўлиб, ушбу кўрсаткич маҳалладаги 1608 та (2018 йил (ўтган йил)да 1600 та) оилалар сонига бўлинади ва 1000 га кўпайтирилади:
K(жорий йил) =
5
* 1000 = 3,1
1608
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
7
* 1000 = 4,4
1600
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 3,1 — 4,4 = -1,3
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан юқори бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз»деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «-1,5» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «6» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «-1,5» ва ундан паст бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «9» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) баҳоланаётган даврда оилавий ажралиш ҳолати қайд этилмаган бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «10» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Нурмакон» маҳалла фуқаролар йиғинида қайд этилган оилавий ажралишлар динамикаси даражаси -1,3 ёки «0» дан «-1,5» гача кўрсаткични ташкил этиб, балл тизими бўйича «6» баллни ташкил этади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «қониқарли» деб баҳоланади.
6. Эҳтиёжманд ва кам таъминланган оилалар кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган йилда эҳтиёжманд ва кам таъминланган оилалар сони аниқланади ҳамда маҳалладаги оилалар сонига бўлиниб, 1000 га кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: «Акбаробод» маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да 6 та (2018 йил (ўтган йил)да 7 та) эҳтиёжманд ва кам таъминланган оилалар сони қайд этилган бўлиб, оилалар сони 1280 тани (2018 йил (ўтган йил)да 1274 тани) ташкил этади:
K(жорий йил) =
6
* 1000 = 4,7
1280
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг мос даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
7
* 1000 = 5,5
1247
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 4,7 — 5,5 = -0,8
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ёки етарлича ишлар олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан юқори бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «-2» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «4» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «-2» ва ундан паст бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «7» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) баҳоланаётган даврда эҳтиёжманд ва кам таъминланган оилалар сони қайд этилмаган бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «8» балл берилиб, «намунали»деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Акбаробод» маҳалла фуқаролар йиғинида қайд этилган эҳтиёжманд ва кам таъминланган оилалар динамикаси даражаси -0,8 ёки «0» дан «-2» гача кўрсаткични ташкил этиб, балл тизими бўйича «4» баллни ташкил этади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «қониқарли» деб баҳоланади.
7. Нотинч оилалар кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда нотинч оилалар сони аниқланади ҳамда маҳалладаги оилалар сонига бўлиниб, 1000 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: «Меҳнатобод» маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да 2 та (2018 йил (ўтган йил)да 0) нотинч оилалар сони қайд этилган бўлиб, оилалар сони 1270 тани (2018 йил (ўтган йил)да 1264 тани) ташкил этади:
K(жорий йил) =
2
* 1000 = 1,6
1270
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
0
* 1000 = 0
1264
Шундан сўнг, баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 1,6 — 0 = 1,6
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан юқори бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз»деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «-2» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «5» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «-2» ва ундан паст бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «8» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) баҳоланаётган даврда нотинч оилалар қайд этилмаган бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «9» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Меҳнатобод» маҳалла фуқаролар йиғинида қайд этилган нотинч оилалар динамикаси даражаси 1,6 ёки «0» ва ундан юқори бўлиб, якуний натижа «0» балл билан баҳоланади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
8. Содир этилган жиноятлар кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда содир этилган жиноятлар сони аниқланади ҳамда маҳалла аҳоли сонига бўлиниб, 1000 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: Увайсий номли маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да 25 та (2018 йил (ўтган йил)да 12 та) жиноят содир этилган бўлиб, аҳоли сони 5603 нафар (2018 йил (ўтган)да 5470 нафар)ни ташкил этади:
K(жорий йил) =
25
* 1000 = 4,5
5603
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш — пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
12
* 1000 = 2,2
5470
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 4,5 — 2,2 = 2,3
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан юқори бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «-4» гача бўлса, фуқаролар йиғин фаолиятига «6» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «-4» ва ундан паст бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «9» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) баҳоланаётган даврда жиноят содир этилмаган бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «10» балл берилиб, «намунали»деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда Увайсий номли маҳалла фуқаролар йиғинида содир этилган жиноятлар динамикаси даражаси 2,3 ёки «0» ва ундан юқори бўлиб, якуний натижа «0» балл билан баҳоланади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
9. Содир этилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда вояга етмаганлар, ёшлар томонидан ва оилавий турмуш доирасида содир этилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар сони аниқланади ҳамда маҳалла аҳоли сонига бўлиниб, 1000 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: «Тикланиш» маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да 1 та (2018 йил (ўтган йил)да 0) ҳуқуқбузарликлар содир этилган бўлиб, аҳоли сони 4310 нафар (2018 йил (ўтган йил)да 4258 нафар)ни ташкил этади:
K(жорий йил) =
1
* 1000 = 0,2
4310
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
0
* 1000 = 0,0
4258
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг мос даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 0,2 — 0,0 = 0,2;
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») аниқланади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан юқори бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «-1» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «5» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «-1» ва ундан паст бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «8» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) баҳоланаётган даврда ҳуқуқбузарликлар содир этилмаган бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «9» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Тикланиш» маҳалла фуқаролар йиғинида содир этилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар динамикаси даражаси 0,2 ёки «0» ва ундан юқори бўлиб, якуний натижа «0» балл билан баҳоланади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
10. Ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолатлари кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолатлари сони аниқланади ҳамда маҳалладаги аҳоли сонига бўлиниб, 1000 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: «Ҳусниобод» маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да 1 та (2018 йил (ўтган йил)да 3) ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолати қайд этилган бўлиб, аҳоли сони 7322 нафар (2018 йил (ўтган йил)да 6532 нафар)ни ташкил этади:
K(жорий йил) =
1
* 1000 = 0,13
7322
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида маҳалла фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
3
* 1000 = 0,46
6532
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 0,13 — 0,46 = -0,33
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») аниқланади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан юқори бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «-0,3» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «4» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «-0,3» ва ундан паст бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «7» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) баҳоланаётган даврда ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолатлари қайд этилмаган бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «8» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Ҳусниобод» маҳалла фуқаролар йиғинида қайд этилган ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолати динамикаси даражаси «-0,33» ёки «0» ва ундан паст бўлиб, якуний натижа «7» балл билан баҳоланади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «яхши» деб топилади.
11. Томорқа ер участкаларидан унумли фойдаланиш кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда томорқа ер участкасидан унумли фойдаланаётган хонадонлар сони ва кўп квартирали уйларнинг атрофидаги ободонлаштирилган ер майдонлари сонини* қўшиш орқали аниқланади ҳамда маҳаллада томорқа ер участкасига эга бўлган хонадонлар ва кўп квартирали уйларнинг атрофидаги ер майдонлари сони** йиғиндисидан ҳосил бўлган рақамга бўлинади ва 100 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Изоҳ:* кўп квартирали уйларнинг атрофидаги ер майдонлари сони — кўп квартирали уйларнинг кириш йўлаклари сонини 4 (тўрт) бирликка кўпайтириш орқали (мисол учун: 1 та кўп квартирали уйда 3 та кириш йўлаклари мавжуд бўлса 4 бирликка кўпайтирилади f=1х3х4=12) аниқланади;
** кўп квартирали уйларнинг атрофидаги ободонлаштирилган ер майдонлари сони — кўп квартирали уйларнинг кириш йўлаклари сонини 4 (тўрт) га кўпайтириб, амалда ободонлаштирилган ер майдонлари орқали аниқланади (мисол учун: 1 та кириш йўлагидаги 4 та ер майдони (олд томонда 2 та, орқа томонда 2 та)дан 3 таси ободонлаштирилган бўлса, мазкур 3 та ер майдони олинади).
Масалан: «Отчопар-1» маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да томорқа ер участкасига эга бўлган хонадонлар сони 815 та (2018 йил (ўтган)да 815 та) ва кўп квартирали уйлар атрофида 328 та ер майдони (28 кўп квартирали уй, 82 та кириш йўлаклари, 82х4=328) (2018 йил (ўтган)да 328 та) бўлиб, шундан 780 та (2018 йил (ўтган йил)да 745 та) хонадонлар ер участкасидан ва кўп квартирали уйлар атрофидаги 285 та (2018 йил (ўтган)да 266 та) ер майдонидан унумли фойдаланилмоқда:
K(жорий йил) =
780+285
* 100 = 93,2
815+3
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
745+266
* 100 = 88,5
815+328
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг мос даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 93,2 — 88,5 = 4,7
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») аниқланади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан паст бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «1,5» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «3,5» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «1,5» дан «5» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «6» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) агар динамика даражаси «5» ва ундан юқори бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «7» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Отчопар-1» маҳалла фуқаролар йиғинидаги томорқа ер участкасидан унумли фойдаланаётган хонадонлар сони ва кўп квартирали уйларнинг атрофидаги ободонлаштирилган ер майдонининг динамикаси даражаси 4,7 ёки «1,5» дан «5» гача бўлиб, якуний натижа «6» балл билан баҳоланади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «яхши» деб топилади.
12. Ҳашар йўли билан ўтқазилган дарахтлар кўрсаткичини ҳисоблашда сарҳисоб қилинаётган даврда ҳашар йўли билан ўтқазилган дарахтлар сони аниқланади ҳамда маҳалладаги аҳоли сонига бўлиниб, 1000 бирликка кўпайтирилган ҳолда самарадорлик коэффициенти (К) аниқланади.
Масалан: 2019 йил (жорий йил)да «Боғибўстон» маҳалла фуқаролар йиғинида 2225 (2018 йил (ўтган йил)да 2135) нафар аҳоли истиқомат қилиб, ҳашар йўли билан ўтқазилган дарахт ва кўчатлар сони 400 тани (2018 йил (ўтган йил)да 320 тани) ташкил этган, бундан келиб чиқиб:
Д = 179,8 — 149,9 = 29,9
Масалан: «Боғибўстон» маҳалла фуқаролар йиғинида 2019 йил (жорий йил)да 2225 нафар (2018 йил (ўтган йил)да 2135) нафар аҳоли истиқомат қилиб, ҳашар йўли билан ўтқазилган дарахтлар сони 400 тани (2018 йил (ўтган)да 320 тани) ташкил этган:
K(жорий йил) =
400
* 1000 = 179,8
2225
Баҳоланаётган даврда амалга оширилган ишларнинг ўсиш-пасайиш динамикасини аниқлаш мақсадида фуқаролар йиғини томонидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан эришилган натижалар юқорида келтирилган тартиб ва формула бўйича ҳисобланади:
K(ўтган йил) =
320
*1000 = 149,9
2135
Шундан сўнг баҳоланаётган даврнинг самарадорлик коэффициентидан ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан самарадорлик коэффициенти айирилиб, динамика даражаси (Д) аниқланади:
Д = K(жорий йил) — K(ўтган йил)
яъни
Д = 179,8 — 149,9 = 29,9
Аниқланган динамика даражасидан (Д) баҳолаш шкаласи асосида якуний натижа (балл) ва фуқаролар йиғинининг рейтинг баҳоси («намунали», «яхши», «қониқарли» ёки «қониқарсиз») чиқарилади.
а) агар баҳоланаётган даврда бу борада умуман ҳеч бир иш қилинмаган ёки етарлича иш олиб борилмаган бўлса ва динамика даражасининг кўрсаткичи «0» ва ундан паст бўлса, якуний натижа «0» балл билан баҳоланиб, фуқаролар йиғини фаолияти «қониқарсиз» деб топилади.
б) агар динамика даражаси «0» дан «10» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «4» балл берилиб, «қониқарли» деб топилади.
в) агар динамика даражаси «10» дан «30» гача бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «6» балл берилиб, «яхши» деб топилади.
г) агар динамика даражаси «30» ва ундан юқори бўлса, фуқаролар йиғини фаолиятига «8» балл берилиб, «намунали» деб топилади.
Юқоридаги ҳолатда «Боғибўстон» маҳалла фуқаролар йиғинида ҳашар йўли билан ўтқазилган дарахтлар динамикаси даражаси 29,9 ёки «10» дан «30» гача бўлиб, якуний натижа «8» балл билан баҳоланади ва фуқаролар йиғинининг ушбу йўналишдаги фаолияти «яхши» деб топилади.
13. Фуқаролар йиғинлари фаолиятини рейтинг баҳолаш ва натижаларига кўра моддий рағбатлантириш тартиби тўғрисидаги низомга 2 — 6-иловаларда келтирилган «туман марказида», «туман марказигача 30 км бўлган масофада», «туман марказидан 30 км ва ундан олис масофада, тоғли ва чўл ҳудудида», «чегара (ёки анклав) ҳудудида» жойлашган фуқаролар йиғинлари фаолиятига оид кўрсаткичларни ҳисоблаш ушбу Методик тавсияларга кўра ҳисобланади.
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 28.08.2019 й., 09/19/722/3663-сон)
LexUZ шарҳи