1.03.00.00.00 Фуқаролик қонунчилиги / 03.11.00.00 Мажбуриятларнинг алоҳида турлари / 03.11.13.00 Кредит (шунингдек, 07.22.00.00, 07.23.00.00 ларга қаранг)]
[ТСЗ:
1.Молия / Банклар ва бошқа кредит муассасалари. Кредитлар]
Норасмий таржима
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки томонидан бeриладиган институционал крeдитга хизмат кўрсатиш тартиби тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1994 йил 26 январдаги 37 сонли «Халқаро қайта қуриш ва тараққиёт банки томонидан ажратилган институционал кредитдан ҳамда япония ҳукумати грантидан фойдаланиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорини бажариш мақсадида, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси ва Ўзбекистон Республикаси Ўзбекистон Республикаси ўртасидаги Халқаро шартномага мувофиқ тақдим этилган институционал ссудага ўз вақтида хизмат кўрсатиш мақсадида Қайта қуриш ва тараққиёт Вазирлар Маҳкамасининг 1993 йил 31 августдаги қарори билан:
[ОКОЗ:
1.03.00.00.00 Фуқаролик қонунчилиги / 03.11.00.00 Мажбуриятларнинг алоҳида турлари / 03.11.13.00 Кредит (шунингдек, 07.22.00.00, 07.23.00.00 ларга қаранг)]
1. Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки томонидан бериладиган институционал кредитга хизмат кўрсатиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Молия вазирлиги тасдиқланган Низомга мувофиқ институционал кредитга ўз вақтида хизмат кўрсатилишини таъминласин.
3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Р.С. Азимов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Бош вазири Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2007 йил 13 июль,
143-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2007 йил 13 июлдаги 143-сон қарорига ИЛОВА
Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки томонидан бериладиган институционал кредитга хизмат кўрсатиш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1994 йил 26 январдаги 37-сонли «Халқаро қайта қуриш ва тараққиёт банки томонидан ажратилган институционал кредитдан ҳамда япония ҳукумати грантидан фойдаланиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ ишлаб чиқилган ва Банк томонидан назарда тутилган кредит маблағларига хизмат кўрсатиш ва тўлаш тартибини белгилайди.
[ОКОЗ:
1.03.00.00.00 Фуқаролик қонунчилиги / 03.11.00.00 Мажбуриятларнинг алоҳида турлари / 03.11.13.00 Кредит (шунингдек, 07.22.00.00, 07.23.00.00 ларга қаранг)]
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати топшириғига кўра, Вазирлар Маҳкамасининг Ташқи иқтисодий фаолиятни мувофиқлаштириш департаменти (ҳозирги вақтда Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Иқтисодий ва ташқи иқтисодий фаолиятни мувофиқлаштириш бошқармаси), Молия вазирлиги, Марказий банк, Давлат статистика қўмитаси ва Давлат иқтисод вазирлиги (АҚШ) томонидан тўлиқ ўзлаштирилди Ўзбекистон Республикаси), Давлат мулки қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Алоқа, ахборотлаштириш ва телекоммуникация технологиялари давлат қўмитаси, Меҳнат вазирлиги (Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги) ва «Ўзбекнефтгаз» Ташқи иқтисодий алоқалар уюшмаси. Институционал кредит маблағлари юқорида қайд этилган вазирлик ва идораларни институционал ривожлантиришга қаратилган лойиҳа доирасида нефт-газ саноати ва хусусийлаштириш соҳасида меъёрий-ҳуқуқий базани яратиш, иқтисодиётнинг базавий тармоқлари бўйича илмий-тадқиқот ишларини олиб бориш ва қонун ҳужжатларини ишлаб чиқиш, Меҳнат вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки, шунингдек, статистик идораларни институционал мустаҳкамлаш, дастурий таъминотни жорий этиш учун фойдаланилди.
I. Тушунчалар
1. Мазкур Низом мақсадлари учун қуйидаги атама ва тушунчалар қўлланилади:
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.22.00.00 Кредитлаш / 07.22.06.00 Кредитлашнинг алоҳида турлари / 07.22.06.05 Чет эл кредитлари ва заёмлари. Хорижий валютада кредитлар]
институционал ссуда — Ўзбекистон Республикаси ва Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки ўртасида 1993 йил 31 августдаги келишувга мувофиқ ХТТБ томонидан ажратилган 21,0 миллион АҚШ доллари миқдоридаги хорижий валютадаги маблағлар;
кредитор — Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги;
[ОКОЗ:
1.02.00.00.00 Давлат бошқаруви асослари / 02.03.00.00 Республика давлат бошқаруви органлари ва хўжалик бошқаруви органлари / 02.03.02.00 Вазирликлар;
2.02.00.00.00 Давлат бошқаруви асослари / 02.03.00.00 Республика давлат бошқаруви органлари ва хўжалик бошқаруви органлари / 02.03.03.00 Қўмиталар]
қарз олувчи(лар) — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Иқтисодий ва ташқи иқтисодий масалалар бўйича SIAD, Молия вазирлиги, Марказий банк, Иқтисодиёт вазирлиги, Давлат статистика қўмитаси, Давлат мулк қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Алоқа, ахборотлаштириш ва телекоммуникация технологиялари давлат қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги;
фоизларни ҳисоблаш даври — фоизлар ва асосий қарзни тўлаш санасидан бошлаб ва фоизлар ва асосий қарзни тўлашнинг навбатдаги санасидан олдинги куни тугайдиган олти ойлик муддат (олти ойлик даврдаги кунларнинг ҳақиқий сони);
фоизлар — кредитни тўлаш муддатигача фойдаланиш учун кредитнинг ҳақиқий қолдиғи суммасига хорижий валютада ҳисобланган сумма;
фоиз ставкаси — ХТТБ томонидан кейинги фоизларни ҳисоблаш даври бошланишидан олдин белгиланадиган ва фоизларни ҳисоблаш даврида қўлланиладиган;
Институционал ссуда тўловлари — асосий қарз, фоизлар ва бошқа тўловлар йиғиндиси;
пеня — ҳар бир кечиктирилган кун учун кечиктирилган тўловлар (асосий қарз, фоизлар) суммасининг 0,04% миқдорида институционал кредит бўйича тўловлар кечиктирилган тақдирда ҳисобланади. Бунда ҳисобланган пенялар суммаси муддати ўтган тўлов суммасининг 50 фоизидан ошмаслиги керак;
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.22.00.00 Кредитлаш / 07.22.04.00 Банк кредитларининг қайтарилишини таъминлаш]
Институционал кредитни қайтариш жадвали — ушбу Низомга илова ҳисобланади. Жадвал Ўзбекистон Республикаси билан Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки ўртасида 1993 йил 31 августдаги институционал ссуда бериш тўғрисида тузилган Шартномада кўрсатилган институционал кредитни тўлаш шартлари ва шартларига мувофиқ тузилади;
институционал кредит бўйича тўловларни тўлаш санаси — ушбу Низомнинг иловасига мувофиқ институционал кредитни тўлаш жадвалида белгиланган асосий қарзни ва фоизларни тўлаш учун тўловларни тўлаш санаси ҳисобланади. Агар кўрсатилган саналардан бири ишламайдиган кунга тўғри келса, тўловлар кейинги биринчи иш кунига ўтказилади;
ҳақиқий тўлов санаси — Молия вазирлигининг махсус ҳисоб рақамига маблағлар амалда келиб тушган сана;
махсус ҳисобварақ — Молия вазирлиги томонидан қарз олувчилардан олинган маблағларни жамлаш учун Марказий банкда миллий валютада очилган ҳисобварақ.
II. Умумий қоидалар
2. Лойиҳани амалга ошириш учун институционал кредит маблағлари тўлиқ ўзлаштирилди ва уни тўлаш бўйича мажбуриятлар ҳар бир қарз олувчи томонидан фойдаланилган қарз маблағлари миқдорига мутаносиб равишда тақсимланади.
[ОКОЗ:
1.02.00.00.00 Давлат бошқаруви асослари / 02.03.00.00 Республика давлат бошқаруви органлари ва хўжалик бошқаруви органлари / 02.03.02.00 Вазирликлар;
2.02.00.00.00 Давлат бошқаруви асослари / 02.03.00.00 Республика давлат бошқаруви органлари ва хўжалик бошқаруви органлари / 02.03.05.00 Компаниялар, концернлар, уюшмалар ва бошқалар]
3. Институционал кредитни (шу жумладан, асосий қарзни, фоизларни) тўлаш давлат бюджети маблағлари ҳисобидан тўлиқ ҳажмда, кейинчалик «Ўзташқинефтгаз» ОАЖ томонидан ўз маблағлари ҳисобидан ҳамда Ўзбекистон Республикаси Алоқа, ахборотлаштириш ва телекоммуникация технологиялари давлат қўмитаси томонидан — Ахборот технологиялари ва бошқа манбалар ҳисобидан қайтарилган ҳолда амалга оширилади ушбу Низомнинг иловасига мувофиқ жадвалга мувофиқ қабул қилинган мажбуриятлардан.
4. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан фойдаланиладиган институционал кредитни тўлаш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳар бир молиявий йил якунлари бўйича Марказий банкнинг фойдасидан шакллантириладиган захира фонди ҳисобидан ушбу Низомнинг иловасига мувофиқ жадвалга мувофиқ амалга оширилади.
III. Фоизларни ҳисоблаш тартиби ва тўлов мажбуриятларини тўлаш учун пул маблағларини жўнатиш тартиби
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.06.00 Кредит операциялари (шунингдек, 07.22.00.00 ларга қаранг)]
5. Институционал ссуда бўйича фоизлар асосий қарзнинг ҳақиқий қолдиғи (ссуда қарзининг ўзлаштирилган ва тўланмаган қисми) суммасига йилига 365 кун ва фоизларни ҳисоблаш даврида ўтган кунларнинг ҳақиқий сонига, шу жумладан, ушбу даврнинг бошланиш санасини ҳисобга олган ҳолда, лекин фоизларни ҳисоблаш муддатини ҳисобга олмаганда ҳисоблаб чиқилади.
6. Молия вазирлиги қарз олувчи томонидан асосий қарз ва фоизлар тўғрисидаги маълумотларни ҳамда тўлов санасидан 30 кун олдин ХТТБдан олинган хабарномага мувофиқ кредит бўйича фоизлар ҳисобланган даврда қўлланилган фоиз ставкасини кўрсатган ҳолда юборади.
7. Қарз олувчилар институционал кредит бўйича тўловларни амалга ошираётганда уларнинг ҳисобварақларидан тўланган ёки ҳисобдан чиқарилган суммалар қуйидаги тартибда қарз олувчиларнинг мажбуриятларини тўлаш учун сарфланади:
— институционал кредитдан фойдаланганлик учун ҳисобланган фоизлар бўйича муддати ўтган қарз;
— асосий қарз бўйича муддати ўтган қарз;
— кечиктирилган тўловлар учун ҳисобланган жарималар;
— институционал ссудадан фойдаланганлик учун ҳақиқий тўлов санасигача ҳисобланган фоизлар;
— институционал кредит бўйича қолган асосий қарз (муддатли кредит қарзи).
IV. Институционал кредитни тўлаш тартиби
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.06.00 Кредит операциялари (шунингдек, 07.22.00.00 ларга қаранг)]
9. Кредитнинг асосий суммаси институционал кредит шартномасига мувофиқ, яъни ҳар йили 15 июн ва 15 декабрь кунлари тўланади.
10. Институционал кредит бўйича тўловларни амалга ошириш учун маблағларни жамлаш учун кредитор махсус ҳисоб рақами очади.
11. Қарз олувчилар томонидан институционал кредитлар бўйича тўловлар банклараро савдо сессияларида ҳақиқий тўлов амалга оширилган кунга белгиланган курс бўйича миллий валютада амалга оширилади.
12. Кредит маблағларини ўз маблағлари ҳисобидан тўлаётган қарз олувчилар фоизлар ва асосий қарзни тўлаш муддатидан ўттиз кун олдин тўланиши лозим бўлган суммани кредиторнинг махсус ҳисоб рақамига ўтказадилар.
13. Қарзни ўз маблағлари ҳисобидан тўлаётган қарз олувчилар томонидан пул маблағлари ўз вақтида ўтказилмаган ёки қисман ўтказилмаган тақдирда, етишмаётган сумма кейинчалик қарз олувчилар томонидан қопланган ҳолда давлат бюджетидан ўтказилади.
Бунда кредитор ушбу маблағларни қарз олувчининг исталган банклардаги исталган ҳисобварақларидан ҳам чет эл валютасида, ҳам миллий валютада қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда сўзсиз ундириб олишга ҳақли.
14. Кредиторнинг махсус ҳисобварағида тўпланган маблағлар институционал кредит бўйича тўловларни амалга ошириш учун қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда хорижий валютага конвертация қилинади.
15. Кредитор асосий қарз ва кредит бўйича фоизларни тўлаш муддати тугашидан уч кун олдин Марказий банкка навбатдаги тўлов бўйича қарзни тўлаш учун конвертация қилинган маблағларни ХТТБга ўтказиш тўғрисида ариза беради.
16. Институционал ссуда бўйича мажбуриятларни тўлаш бўйича тўловлар республика бюджетига тўловларга эквивалент бўлиб, қарз олувчи томонидан мажбуриятлар ўз вақтида тўланмаган тақдирда, маблағлар қарз олувчининг ҳисобварақларидан бюджет ва бюджетдан ташқари жамғармалар билан ҳисоб-китоблар тартибида ҳисобдан чиқарилади.
V. Муддати ўтган тўловлар
[ОКОЗ:
1.03.00.00.00 Фуқаролик қонунчилиги / 03.11.00.00 Мажбуриятларнинг алоҳида турлари / 03.11.17.00 Ҳисоб-китоблар (шунингдек, 07.21.03.00га қаранг) / 03.11.17.04 Инкассо бўйича ҳисоб-китоб]
17. Қарз олувчи институционал кредит бўйича тўловларни бажармаган тақдирда, кредитор беш банк кунидан сўнг қарз олувчини олдиндан огоҳлантирмасдан, қарз олувчининг банкларда очилган ёки келажакда очиладиган ҳар қандай ҳисобварақларига инкассо топшириқномасини беришга мажбурдир.
18. Қарз олувчи институционал кредит бўйича асосий қарз ва фоизларни ўз вақтида тўламаганлиги учун кечиктирилган ҳар бир кун учун асосий қарз ва фоизларни тўлаш муддати ўтказиб юборилган сумманинг 0,04 фоизи миқдорида пеня ундирилади. Бунда ҳисобланган жарималар суммаси муддати ўтган тўловлар суммасининг 50 фоизидан ошмаслиги керак.
19. Қарзни қоплаш учун маблағларни ўз вақтида ўтказмаганлик учун олинган суммалар кредиторнинг махсус ҳисобварағига ўтказилади.
20. Қарз олувчи тугатилган ёки қайта ташкил этилган тақдирда кредитлар бўйича қарзни тўлаш бюджетга тўловлар бўйича белгиланган тартибда амалга оширилади. Қарз олувчининг мол-мулкини сотишдан тушган маблағлар берилган институционал кредитни тўлаш учун ишлатилади.
VI. Кредитнинг қайтарилишини мониторинг қилиш ва назорат қилиш
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.22.00.00 Кредитлаш / 07.22.04.00 Банк кредитларининг қайтарилишини таъминлаш]
21. Ўз маблағлари ҳисобидан тўловларни амалга оширувчи қарз олувчилар ушбу Низомга иловага мувофиқ жадвал бўйича институционал кредитнинг ўз вақтида ва тўлиқ тўланиши учун кредитор олдида жавобгар бўладилар.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.05.00.00 Республика бюджети / 07.05.09.00 Бюджет ссудалари. Давлат кредитлари]
22. Кредитор банкка институционал ссуда ва у бўйича фоизларнинг ўз вақтида ва тўлиқ қайтарилиши учун жавобгардир.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.22.00.00 Кредитлаш / 07.22.04.00 Банк кредитларининг қайтарилишини таъминлаш]
23. Кредитор қарз олувчилар томонидан асосий қарз ва фоизларнинг ўз вақтида ва тўлиқ қайтарилиши устидан назоратни амалга оширади.
24. Кредиторнинг махсус ҳисобварағида пул маблағларини жамлаш учун зарур бўлган тўлов ҳужжатларининг тўғри расмийлаштирилиши учун қарз олувчилар ва тижорат банклари жавобгардир.
Марказий банк кредитор томонидан тақдим этилган кўрсатмаларга мувофиқ банкка маблағларнинг ўз вақтида ўтказилиши учун жавобгардир.
25. Институционал кредит қарзини тўлаш билан боғлиқ операциялар учун комиссия олинмайди.
26. Қарз олувчилар ҳар чоракда кредиторга ўзларининг чет эл ва миллий валютадаги барча ҳисобварақларидаги маблағ қолдиғи тўғрисида, шунингдек, уларнинг тўлов қобилияти тўғрисидаги маълумотларни тақдим этадилар.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.22.00.00 Кредитлаш / 07.22.01.00 Умумий масалалар]
27. Қарз олувчилар ўзларининг институционал ссуда бўйича мажбуриятларини бажаришга салбий таъсир кўрсатувчи ёки салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳар қандай хатти-ҳаракатлар тўғрисида кредиторни ёзма равишда хабардор қилишлари ҳамда янги банк ҳисобварақлари очилганидан кейин икки иш куни ичида кредиторни хабардор қилишлари шарт.
28. Қарз олувчиларни қайта ташкил этиш тўғрисидаги масала кўриб чиқилаётган тақдирда, улар бу ҳақда кредиторни дарҳол ёзма равишда хабардор қилишлари шарт.
Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки томонидан бериладиган институционал кредитга хизмат кўрсатиш тартиби тўғрисидаги низомга ИЛОВА
Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки томонидан бериладиган институционал кредити бўйича асосий қарзни тўлаш жадвали
* Институционал кредит кўп валютали кредит бўлганлиги сабабли, қолган асосий қарз миқдори АҚШ доллари эквивалентида кредит валюталари ўртасидаги курс фарқидан келиб чиқиб ўзгариши мумкин.
** Кредит валюталарининг курслари ўзгарганда Давлат бюджетидан олинган ссуданинг бир қисми АҚШ доллари эквивалентида қолган қарзга мувофиқ тўланади. АҚШ доллари кредит валюталарининг курслари ўзгарганда.
*** Кредитнинг Ўзбекистон Республикаси Марказий банки, ЎзААА ва ОАЖ «Ўзбекнефтгаз» АЖ маблағлари ҳисобидан амалга оширилган қисми ушбу жадвалда белгиланган миқдорда тўланади ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан 2007 йил 15 декабрда тўланиши лозим бўлган сумма 2007 йил 15 декабрда кредиторнинг махсус ҳисобварағига захира фойдаси ҳисобидан 70 ҳисобидан ўтказиб берилади.
**** Фоизлар ҳисоблаб чиқилади ва кредит бўйича фоиз ставкаси кейинги фоизларни ҳисоблаш даври бошланишидан 30 кун олдин тузатилади.