13.10.2026 йилдаги 5-1-267/13-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Маъмурий ишлар буйича судлов ҳайъатининг қарори, 13.10.2026 йилдаги 5-1-267/13-сон
Дата вступления в силу
13.10.2026
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳал қилув қарори
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси номидан
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2026 йил октябрь ойининг 13 куни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Маъмурий ишлар бўйича судлов ҳайъати, ўз биносида, очиқ суд мажлисида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
раислик қилувчи, судья У. Холов,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳайъат аъзолари Д. Абдукахарова ва З. Каримовдан иборат таркибда, С. Бешимовнинг котиблигида, Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси бошқарма прокурори И. Айдусов, аризачи Г. Эргашева, жавобгар Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги ҳузуридаги Солиқ қўмитаси вакиллари Ж. Мингишов ва С. Хайритдиновнинг иштирокида, аризачи Эргашева Гулнора Холдаровнанинг жавобгар Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги ҳамда Солиқ қўмитасига нисбатан идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги аризачи бўйича 5-1-267/13-сонли маъмурий ишни очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аризачи Г. Эргашева жавобгарлар — Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги ҳамда Солиқ қўмитасига нисбатан судга мурожаат қилиб, Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитасининг 2010 йил 3 майдаги 37, 2010-20-сон қарори билан тасдиқланган, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2010 йил 4 июнда 2111-сон билан рўйхатдан ўтказилган, «Ўзбекистон Республикаси ДТ «Халқ банки»даги фуқароларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақаларига ихтиёрий равишда йўналтириладиган маблағларга жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи бўйича имтиёзни қўллаш тартиби тўғрисида»ги Низомни ҳақиқий эмас деб топишни сўраган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аризачи Г. Эргашева суд мажлисидаги тушунтиришида, аризада келтирилган важларни қувватлаб, Низомни 9-банди Солиқ кодекси ва бошқа қонунчилик талабларига зид эканлигини билдириб, Низомнинг ушбу бандини ҳақиқий эмас деб топишни сўради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Жавобгар Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги вакили Ж. Абдурахмонов ўз тушунтиришида, низоли бўлган Низом 2010 йилда қабул қилинганлиги ва шу даврдаги Солиқ кодекси мазмунига зид бўлмаганлигини, вазирликда қонун ости ҳужжатлари доимий мониторинг қилиб борилиши ва қонунчиликка зид бўлганларини бекор қилиш чоралари кўрилишини билдириб, шикоятни қонунда белгиланган тартибда ҳал қилишни сўради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Жавобгар Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Солиқ қўмитаси вакиллари Ж. Мингишов ва С. Хайритдинов аризага нисбатан эътироз билдириб, Низомнинг 9-бандига мувофиқ, ҳисобвараққа ўтказилган маблағлар бир йил ичида қайтариб олинган тақдирда даромад солиғи ҳисобланишини, солиқ имтиёзлари эски ва янги таҳрирдаги Солиқ кодексида бир хил белгиланганлиги, шунингдек, Адлия вазирлигининг хатида Низомнинг қўлланилган нормаси Солиқ кодексининг аввалги таҳририга мувофиқлиги, янги таҳрирдаги Кодексни эса қайта кўриб чиқиш зарурлиги билдирилганлигини, Низом ёки Солиқ кодексига ўзгартириш киритиш масаласи ҳозирга қадар муҳокама қилинмаганлигини кўрсатиб, аризани рад этишни сўрадилар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Жавобгар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги вакили С. Абдурайимов ўз тушунтиришида, янги таҳрирдаги Солиқ кодексига ўзгартириш киритиш таклифи берилганлиги, ушбу ҳолатда Низом талаблари Солиқ кодексига зид деб ҳисобламаслигини билдирди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Бюджетдан ташқари пенсия жамғармаси вакили А. Холматов суд мажлисида берган тушунтиришида, Ўзбекистон Республикаси Президенти топшириғига мувофиқ, 2027 йил 1 январдан жамғариб бориладиган пенсия тизимини «Халқ банки» АТБдан Пенсия жамғармаси тасарруфига ўтказиш белгиланганлигини, шу муносабат билан норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни инвентаризациядан ўтказиш жараёни бошланганлигини, шунингдек, Солиқ кодексининг 378-моддаси ва Низомнинг 9-банди ўртасида номувофиқлик мавжудлигини, тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар инвентаризациядан ўтказилиб, аниқланган ҳолатлар юзасидан вазирликка таклифлар киритилганлигини билдирди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Судлов ҳайъати иш ҳужжатларини ўрганиб, чиқиб, тарафлар вакилларининг тушунтиришларини, прокурорнинг аризани қаноатлантириш ҳақидаги фикрини эшитиб, қуйидаги асосларга кўра аризани қисман қаноатлантиришни лозим топади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекси 181-моддасининг учинчи қисмига кўра, суд идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги ишни кўришда унинг тўлалигича ёки муайян қисми нисбатан юқори юридик кучга эга бўлган қонунчилик ҳужжатига мувофиқлигини, шунингдек, низолашилаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилган органнинг ваколатларини ҳамда унинг Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтганлигини текширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аниқланишича, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2010 йил 4 июнда 2111-рақам билан рўйхатдан ўтказилган, «Ўзбекистон Республикаси Халқ банкидаги фуқароларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақаларига ихтиёрий равишда йўналтириладиган маблағларга жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи бўйича имтиёзни қўллаш тартиби тўғрисида»ги Низомнинг 9-бандида, агар жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига ихтиёрий бадаллар тарзида тушган маблағлар солиқ даври тугагунига қадар тўланадиган бўлса, ушбу маблағларга жисмоний шахснинг жами йиллик декларацияси асосида Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексида белгиланган тартибда жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи солинади, деб белгиланган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аризада келтирилган важларга кўра, юқоридаги Низомга асосан, ишловчи пенсионерлар номидан солиқ органлари томонидан уларнинг хабарисиз ва розилигисиз «Soliq.uz» порталидаги шахсий кабинетларига кириш орқали, 2026 йил апрель — июнь ойларида даромадлар тўғрисидаги декларациялар расмийлаштирилиб, бир йўла бир неча йил учун даромад солиғи ҳисобланган ҳолда тақдим этилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан норози бўлган аризачи юқоридаги талаб билан судга мурожаат қилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конституциявийлик, қонунийлик, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатларини, жамият ва давлат манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда уларнинг устуворлиги, ошкоралик, илмийлик, ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишнинг тизимлилиги ва комплектлилиги, ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишнинг барқарорлиги Ўзбекистон Республикаси «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Қонунининг асосий принциплари ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур Қонуннинг 8-моддасида Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг сўзсиз устуворлиги тан олиниши, Ўзбекистон Республикасининг қонунлари ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси асосида ва уни ижро этиш учун қабул қилиниши ҳамда унинг нормалари ва принципларига зид бўлиши мумкин эмаслиги кўрсатилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги ва Солиқ қўмитасига йўлланган 2026 йил 2 июлдаги 10/12-11936/8-сонли хатда, Солиқ кодексининг 378-моддаси ва «Фуқароларнинг жамғариб бориладиган пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонуннинг 14-моддасига асосан солиқ тўловчининг фуқароларнинг Ўзбекистон Республикаси Халқ банкидаги ихтиёрий равишда шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига йўналтириладиган, солиқ солиниши лозим бўлган иш ҳақи ва бошқа даромадлари даромад солиғидан озод қилиниши белгиланганлиги, бироқ, Солиқ кодексида юқоридаги идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатни (рўйхат рақами 2111, 2010 йил 4 июнь) қабул қилиш тўғридан тўғри назарда тутилмаганлиги ҳамда мазкур Кодексда ва бошқа қонунчилик ҳужжатларида ихтиёрий бадаллар солиқ даври тугагунига қадар тўланадиган бўлса, уларга даромад солиғи солиниши белгиланмаганлиги кўрсатилиб, «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Қонуннинг 18-моддасига асосан норматив-ҳуқуқий ҳужжат ўзига нисбатан юқорироқ юридик кучга эга бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ бўлиши кераклигидан келиб чиқиб, ижтимоий муносабатларни ўз вақтида ва самарали ҳуқуқий тартибга солиш ва ҳуқуқий бўшлиқларни бартараф этиш мақсадида Солиқ кодексига қисқа муддатларда жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига ихтиёрий бадаллар тарзида тушган маблағлар солиқ даври тугагунига қадар тўланадиган бўлса, ушбу маблағларга жисмоний шахснинг жами йиллик декларацияси асосида даромад солиғи солинишини белгиловчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш сўралган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан эса Адлия вазирлигининг ушбу хатида ҳам юқоридаги Низомнинг 9-банди Солиқ кодекси 378-моддаси талабларига мувофиқ келмаслиги инкор этилмаган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 387-моддаси 16-бандида, солиқ тўловчининг фуқароларнинг Ўзбекистон Республикаси Халқ банкидаги ихтиёрий равишда шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига йўналтириладиган, солиқ солиниши лозим бўлган иш ҳақи ва бошқа даромадларига солиқ солинмайди, деб белгиланган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу кодекснинг 3-моддасига асосан, норматив-ҳуқуқий ҳужжат ёки унинг бир қисми, ушбу Кодекснинг нормаларига ёки қоидаларининг мазмунига бошқача тарзда зид бўлса, ушбу Кодекснинг қоидаларига мувофиқ эмас деб топилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу Кодексга мувофиқ бўлмаган норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилган орган ёки унинг юқори турувчи органлари бу ҳужжатни бекор қилишга ёки унга зарур ўзгартишлар киритишга ҳақли. Бу органлар ушбу Кодексга мувофиқ бўлмаган норматив-ҳуқуқий ҳужжатни бекор қилишни ёки унга зарур ўзгартишлар киритишни рад этган тақдирда, у суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 30 декабрдаги «Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги Қонуни 2-моддасида ҳам давлат бошқаруви органлари Солиқ кодексига зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминлаши кўрсатилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бироқ, ушбу Низомнинг 9-банди шунга мувофиқ қайта кўриб чиқилмаган ва қонунга мувофиқлаштирилмаган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Фуқароларнинг жамғариб бориладиган пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонун 14-моддасига кўра, жамғариб бориладиган мажбурий пенсия бадалларидан, шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақаларидаги маблағларга ҳисоблаб чиқарилган фоизлардан ҳамда бундай маблағлар фойдаланилишидан фуқаролар ва Халқ банки оладиган бошқа даромадлардан, жамғариб бориладиган пенсия тўловларидан, шунингдек жамғариб бориладиган пенсия тизими маблағлари айланмасидан солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Қонуннинг 18-моддасига асосан норматив-ҳуқуқий ҳужжат ўзига нисбатан юқорироқ юридик кучга эга бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иш ҳолатларидан аниқланишича, Низомнинг 9-банди ўзига нисбатан юқорироқ юридик кучга эга бўлган қонунларга мувофиқ эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Судда жавобгар Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги, Солиқ қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги вакиллари ўз эътирозларини исботлаб бера олмади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шу боис, судлов ҳайъати аризачи Г. Эргашеванинг аризасини асосли деб ҳисоблаб, уни қисман қаноатлантиришни ва «Ўзбекистон Республикаси ДТ «Халқ банки» даги фуқароларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақаларига ихтиёрий равишда йўналтириладиган маблағларга жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи бўйича имтиёзни қўллаш тартиби тўғрисида»ги Низомнинг 9-бандини Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодекси қонуний кучга кирган санадан, яъни 2020 йил 1 январдан эътиборан ҳақиқий эмас деб топишни лозим деб топади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Судлов ҳайъати, суд харажатлари тақсимоти масаласини муҳокама қилиб, аризачи судга мурожаат қилишда давлат божи тўламаганлигини, ариза қаноатлантирилганлигини, «Давлат божи тўғрисида»ги Қонунга кўра солиқ органлари давлат божи тўлашдан озод қилинганлигини инобатга олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқоридагиларга асосан, Ўзбекистон Республикаси Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодексининг 30, 154, 182-моддасига амал қилиб, судлов ҳайъати қарор қилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аризачи Эргашева Гулнора Холдаровнанинг аризаси қисман қаноатлантирилсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитасининг 2010 йил 3 майдаги 37, 2010-20-сон қарори билан тасдиқланган, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2010 йил 4 июнда 2111 рақам билан рўйхатдан ўтказилган, «Ўзбекистон Республикаси Халқ банкидаги фуқароларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига ихтиёрий равишда йўналтириладиган маблағларга жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи бўйича имтиёзни қўллаш тартиби тўғрисида»ги Низомнинг 9-банди (2020 йил 1 январдан) ҳақиқий эмас деб топилсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳал қилув қарори қабул қилинган пайтдан эътиборан қонуний кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳал қилув қарори устидан Ўзбекистон Республикаси Олий судига кассация шикояти (протести) берилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Раислик қилувчи У. ХОЛОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳайъат аъзолари Д. АБДУКАХАРОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
З. КАРИМОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2026 йил 13 октябрь,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-1-267/13-сон