Предложения по документу
Прослушать аудио
Получить ссылку из элемента документаOʻZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT AKTIVLARINI BOSHQARISH AGENTLIGI DIREKTORINING
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBUYRUGʻI
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаOʻzbekiston Respublikasining Yagona milliy baholash standartiga qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 11-aprelda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3487-3]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаOʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 11-yanvardagi 23-son “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktorining 2023-yil 25-oktabrdagi 01/11-14/29-son buyrugʻi (roʻyxat raqami 3487, 2023-yil 28-dekabr) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2023-y., 10/23/3487/0991-son) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Yagona milliy baholash standartiga ilovaga muvofiq qoʻshimchalar kiritilsin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2. Mazkur buyruq Baholovchi tashkilotlar assotsiatsiyasi hamda Baholovchilar, ekspertlar va maslahatchilar jamiyati bilan kelishilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаDirektor S. MURODOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаToshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2026-yil 16-mart
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа01/11-1 son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKelishildi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBaholovchilar, ekspertlar va maslahatchilar jamiyati raisi Z. NIGMANXANOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2026-yil 11-mart
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBaholovchi tashkilotlar assotsiatsiyasi raisi A. ISLAMOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2026-yil 6-mart
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаOʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktorining 2026-yil 16-martdagi 01/11-1-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаOʻzbekiston Respublikasi Yagona milliy baholash standartiga kiritilayotgan qoʻshimchalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1. 5-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа“16-son MBS “Madaniy boyliklar qiymatini baholash”.”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2. 306-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа“madaniy meros obyekti boʻlgan koʻchmas mulkni baholashda baholash obyektining tarixiy, madaniy yoki badiiy ahamiyatga ega ekanligi.”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3. Quyidagi mazmundagi XV2 boʻlim bilan toʻldirilsin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа“XV2 boʻlim. Madaniy boyliklar qiymatini baholash (16-son MBS)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60560. “Madaniy boyliklar qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (bundan buyon matnda 16-son MBS deb yuritiladi) madaniy boyliklar qiymatini baholash jarayoniga qoʻyiladigan asosiy talablarni, shuningdek ushbu jarayonning xususiyatlarini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60561. Madaniy boyliklar qiymatini baholash 1 — 7-son MBS talablari asosida amalga oshiriladi. 16-son MBS madaniy boyliklar qiymatini baholashga doir qoʻshimcha talablarni belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMadaniy boyliklarning qiymatini baholashda baholovchilar mazkur YMBSning 11-ilovasida keltirilgan “Madaniy boyliklar qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (16-son MBS) metodikasidan foydalanishlari mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2-bob. Asosiy tushunchalar va taʼriflar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60562. Mazkur MBS maqsadlarida quyidagi tushuncha va taʼriflar qoʻllaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmadaniy boyliklar — moddiy dunyoning milliy, tarixiy, badiiy, ilmiy-maʼrifiy, maʼnaviy-axloqiy va boshqa madaniy ahamiyatga ega boʻlgan koʻchar boyliklar obyektlari, shu jumladan, muzey ashyolari, kolleksiyalar, arxeologik ashyolar va obyektlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаatributsiya — madaniy boyliklar obyektining yaratilish joyi va vaqtini, shuningdek, ushbu obyektni yoki u tegishli boʻlgan maktabni yaratgan ustaning nomini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmadaniy boyliklar ekspertizasi — madaniy boyliklarning sifatini oʻrganish, haqiqiyligini (yoki aksini), shu jumladan, texnologik vosita va uslublarni qoʻllagan holda baholash obyektining madaniy boyliklarga tegishliligi belgilarini, shuningdek, ularning saqlanish darajasini aniqlash maqsadida sanʼatshunos-ekspert yoki boshqa tegishli sohadagi ekspert tomonidan amalga oshiriladigan oʻrganish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtexnologik ekspertiza — faoliyatning arxeologiya, gemmologiya, kimyo, numizmatika, qurol ishi va boshqa yoʻnalishlar boʻyicha ekspertlar tomonidan amalga oshiriladigan madaniy boyliklar obyektining materiali, yaratilish vaqti va uni tayyorlash texnikasi tahlili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyektining sanʼatshunoslik ekspertizasi (bundan buyon matnda sanʼatshunoslik ekspertizasi deb yuritiladi) — tasviriy va amaliy sanʼat yoʻnalishidagi madaniy boyliklarni ularning haqiqiyligi (yoki aksi), mualliflik, saqlanish darajasi, restavratsiya ishlari amalga oshirilganligi yoki amalga oshirilmaganligi, muayyan bir davrga tegishliligi, shuningdek, uning madaniy, tarixiy, ilmiy, badiiy, arxeologik yoki boshqa ahamiyatga ega boʻlgan boylik ekanligini aniqlash sanʼatshunos-ekspert tomonidan olib boriladigan oʻrganish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsanʼatshunos-ekspert — sanʼatshunoslik ekspertizasini amalga oshirish uchun sanʼatshunoslik sohasi, jumladan tasviriy va amaliy sanʼat yoʻnalishida oliy maʼlumot va sanʼatshunoslik sohasining muayyan yoʻnalishi boʻyicha (tasviriy yoki amaliy sanʼat) kamida oʻn yillik ish stajiga ega boʻlgan malakali mutaxassis;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsanʼatshunos-ekspert xulosasi (bundan buyon matnda xulosa deb yuritiladi) — sanʼatshunos-ekspert tomonidan tuziladigan, baholash (madaniy boyliklar) obyektining sanʼatshunoslik ekspertizasi natijasini aks ettiruvchi, shu jumladan ushbu obyektning haqiqiyligi yoki haqiqiy emasligini tasdiqlovchi hujjat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtexnologik ekspertiza protokoli — ixtisoslik boʻyicha ekspert tomonidan tuziladigan, tadqiqot oʻtkazishning texnik vositalari va oʻtkazish uslublari koʻrsatilgan, baholash (madaniy boyliklar) obyektining texnologik ekspertizasi natijalarini oʻz ichiga olgan hujjat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаixtisoslik boʻyicha ekspert — madaniy boyliklar obyektlari bilan bogʻliq boʻlgan muayyan soha boʻyicha bilimlarga ega boʻlgan mutaxassis (kimyogar, fizik, arxeolog, haykaltarosh, rassom, tarixchi, manbashunos, xattot va boshqalar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаprovenans — madaniy boyliklar obyektiga egalik qilish tarixi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаantikvariat — savdo va toʻplash obyekti boʻlgan qadimiy va noyob sanʼat asarlari yoki qimmatbaho buyumlar. Bunday buyumlarning asosiy belgilari eskiligi, noyobligi yoki oʻziga xosligi, kam miqdorda chiqarilganligi, tarixiy davr yoki tarixiy voqealar bilan bogʻliqligi, takror ishlab chiqarishning imkoni yoʻqligi, badiiy qiymatga egaligi va boshqalardan iborat.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60563. Ushbu standart doirasiga kiruvchi baholash obyektlari qatoriga quyidagi madaniy boyliklar obyektlari va ular bilan bogʻliq boʻlgan mulkiy huquqlar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаa) xalqlar hayotidagi tarixiy voqealar, jamiyat va davlat taraqqiyoti, fan va texnika tarixi, shuningdek, buyuk shaxslar (davlat, siyosiy, jamoat arboblari, mutafakkirlar, ilm-fan, adabiyot, sanʼat arboblari)ning hayoti va ijodi bilan bogʻliq boʻlgan tarixiy qadriyatlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаb) arxeologik qazilmalar natijasida olingan obyektlar va ularning boʻlaklari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаd) badiiy boyliklar, shu jumladan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhar qanday asosda va har qanday materiallardan qoʻlda ishlangan rasmlar va chizmalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhar qanday materiallardan yasalgan haykaltaroshlik asarlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhar qanday materiallardan tayyorlangan original badiiy kompozitsiyalar va montajlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbosma grafika asarlari, shu jumladan barcha turdagi gravyuralar, ularning koʻchirma nusxalari va original bosma shakllari, shuningdek fotosuratlar (bosmalar, negativlar va barcha turdagi boshqa materiallar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbarcha turdagi dekorativ-amaliy sanʼat asarlari, shu jumladan mebel, interyer va maishiy obyektlar, zargarlik va qurol-yarogʻ sanʼati, anʼanaviy xalq badiiy hunarmandchiligi, yogʻoch, metall, tosh, keramika, shisha, mato, suyak va boshqa materiallardan tayyorlangan buyumlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbadiiy bezatilgan ibodat obyektlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаarxitektura va monumental sanʼat yodgorliklarining badiiy ahamiyatga ega boʻlgan boʻlaklari (qismlari);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkitoblar va boshqa bosma nashrlar, shu jumladan afishalar, reklama plakatlari, tarixiy va badiiy ahamiyatga ega boʻlgan hamda kolleksiya obyekti hisoblanuvchi boshqa bosma mahsulotlar, alohida va kolleksiyalarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаnodir qoʻlyozmalar va hujjatli yodgorliklar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаxattotlik asarlari va namunalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаarxivlar, shu jumladan foto-, fono-, kino- va videoarxivlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаnoyob va kamyob musiqa asboblari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаpochta markalari, boshqa filateliya materiallari, alohida yoki kolleksiyalarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаqadimiy tangalar, ordenlar, medallar, muhrlar va boshqa kolleksiya obyektlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаnoyob kolleksiyalar, flora hamda fauna namunalari, mineralogiya, anatomiya va paleontologiya singari fan sohalarini qiziqtiruvchi obyektlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаe) boshqa koʻchar obyektlar, shu jumladan tarixiy, badiiy, ilmiy yoki boshqa madaniy ahamiyatga ega boʻlgan nusxalar, shuningdek, tarixiy va madaniy yodgorliklar sifatida davlat muhofazasiga olingan obyektlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60564. Madaniy boyliklarga boʻlgan mulk huquqi hamda mulkiy huquqdagi ulushlar ham baholash obyekti boʻlishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3-bob. Baholashga oid vazifa, axborotni toʻplash va tahlil qilish hamda farazlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60565. Baholashga oid vazifa va baholash uchun zarur boʻlgan axborotni toʻplash 2-son MBS “Baholashga oid vazifa” va 3-son MBS “Baholash jarayonida oʻtkaziladigan oʻrganishlar va tahlillar” talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60566. Baholash vazifasini tuzishda baholovchi malakali sanʼatshunos-ekspertlar tomonidan tuzilgan xulosaning mavjudligi madaniy boyliklar qiymatini baholashning eng muhim sharti hisoblanishini nazarda tutishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBunda madaniy boyliklarni baholashda baholash obyektini quyidagi hollarda texnologik ekspertizadan oʻtkazish natijalari mavjud boʻlishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmadaniy boyliklarni olib chiqish va olib kirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsanʼatshunos-ekspertlarda madaniy boyliklarning haqiqiy yoki haqiqiy emasligi boʻyicha shubha mavjud boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash davlat buyurtmachilari hisobidan amalga oshirilsa yoki moliyaviy, gumanitar, xayriya yordami va boshqa qaytarib berilmaydigan begʻaraz mablagʻlar hisobidan moliyalashtirilsa, agar moliyaviy, gumanitar, xayriya yordami va boshqa begʻaraz (qaytarib berilmaydigan) moliyalashtirish shartlarida tovarlarni (ishlar, xizmatlar) sotib olishning boshqa tartibi belgilanmagan boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60567. Madaniy boyliklar obyektlarini ekspertizadan oʻtkazish natijalari mavjud boʻlmagan taqdirda, baholovchi buyurtmachiga ekspertiza oʻtkazish zarurligi toʻgʻrisida xabar berishi kerak. Aks holda, bu madaniy boyliklar boʻyicha baholash ishlari olib borilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60568. Madaniy boyliklar obyektlarini ekspertizadan oʻtkazish bunday tadqiqotlarni oʻtkazish imkonini beruvchi tegishli uskunalar va xodimlarga ega boʻlgan ixtisoslashtirilgan tashkilotlarda yoki malakali sanʼatshunos-ekspertlar tomonidan oʻtkazilishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMadaniy boyliklar obyektlarini ekspertizadan oʻtkazish uning mulkdori yoki vakili tomonidan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60569. Baholash obyekti haqida maʼlumot toʻplashda, agar baholash topshirigʻida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, baholovchi baholash sanasiga eng yaqin hujjatlarni oʻrganadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60570. Agar baholash obyekti boʻyicha malakali sanʼatshunos-ekspertlarning xulosalari va boshqa tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlsa, baholovchi baholash obyektining haqiqiyligini aniqlashning ishonchliligi, uning madaniy boyliklarga mansublik belgilari, saqlanish darajasi, yoʻqotishlar miqdori, kelib chiqishi hamda provenansni aniqlash bilan bogʻliq masalalar boʻyicha javobgar hisoblanmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60571. Baholashni amalga oshirish uchun buyurtmachi baholovchiga quyidagilarni taqdim etishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyektiga mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning asl nusxalari yoki nusxalarini (agar mavjud boʻlsa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsanʼatshunos-ekspert xulosasining nusxasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmadaniy boyliklar obyektini texnologik ekspertizadan oʻtkazish protokoli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti bilan bogʻliq hujjatlar yoki boshqa axborot materiallari (koʻrgazmalar kataloglari, sanʼatshunoslik sohasiga oid adabiyotlar, muzeylar yoki koʻrgazma galereyalarining veb-saytlari va boshqalar).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаZaruratga koʻra, baholovchi baholash obyektiga mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning nusxalarini (shartnomalar, sovgʻalar, vasiyatnomalar va boshqalar) talab qilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60572. Madaniy boyliklar ekspertizasi natijalaridan qatʼi nazar, baholashni amalga oshirishdan avval baholovchi baholash obyektini koʻzdan kechiradi. Koʻzdan kechirishni oʻtkazish baholash obyekti toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan maʼlumotlarni muhokama qilish uchun zaruriy shart hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60573. Baholash obyektini koʻzdan kechirishning maqsadi baholash obyektining miqdoriy-sifat xususiyatlari va saqlanish holatini taqqoslash va taʼriflashdan iborat.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60574. Qoʻshimcha texnologik yoki sanʼatshunoslik tadqiqotlarini amalga oshirishda yoki qoʻshimcha atributsiyalash ishlarini oʻtkazishda, shuningdek saqlash holatini aniqlash hamda taʼmirlash-restavratsiya ishlari hajmini aniqlashda baholash tashkiloti mustaqil ravishda tegishli yoʻnalish boʻyicha malakali sanʼatshunos-ekspertlarni va ixtisoslik boʻyicha ekspertlarni jalb qilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаEkspertlar shartnoma asosida madaniy boyliklar obyektini texnologik ekspertizadan oʻtkazish laboratoriyasi yoki baholovchi tashkilot tomonidan jalb qilinadi. Shartnomada ekspertiza shartlari, ekspertning javobgarligi, mehnat sharoitlari, toʻlov, ekspert xulosasi taqdim etiladigan vaqt va mehnat munosabatlari bilan bogʻliq boshqa masalalar koʻrsatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60575. Baholovchi tomonidan qoʻllanadigan baholash uslublari bozorning holati va dinamikasi toʻgʻrisidagi, shuningdek baholash obyekti bilan amalga oshirilgan bitimlar (sanasi, auksion narxlari (estimeyt), narx omillari, maʼlumot manbai va boshqalar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalanishni talab qiladigan hollarda, baholovchi baholash obyekti tegishli boʻlgan bozor segmenti haqida umumiy maʼlumotlarni toʻplashi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60576. Madaniy boyliklar obyektini baholash vazifasida 2-son MBS “Baholashga oid vazifa”da koʻrsatilgan maʼlumotlarga qoʻshimcha tarzda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyektining taʼrifi (uni identifikatsiyalashga imkon beruvchi), baholash obyektining madaniy boyliklarga mansubligi, asar muallifi belgilari koʻrsatilgan holda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsaqlanish darajasi, obyektiv xususiyatlari (vazni, oʻlchami, tayyorlash materiallari va texnikasi), yaratilish (ishlab chiqarish) joyi va vaqti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyektida mavjud boʻlgan nuqsonlar, yoriqlar, darz ketishlar va sinishlar hamda boshqa shikastlanishlar (agar mavjud boʻlsa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаqayta tiklash-taʼmirlash (restavratsiya) ishlarining zarurligi, shuningdek, provenans yoki baholovchi olishi mumkin boʻlgan shunday xususiyatlarni oʻz ichiga olgan hujjatlar yoki hujjatlarga havolalar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qoʻllash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60577. Madaniy boyliklarni baholash yondashuvlari 6-son MBS “Baholash yondashuvlari va usullari” qoidalarini hisobga olgan holda qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60578. Agar baholash obyekti mulkiy mualliflik huquqiga ega boʻlsa, u madaniy mulkni baholash hisobotida toʻliq aks ettirilishi kerak. Bir vaqtning oʻzida mualliflik (yoki sheriklik) huquqi obyekti boʻlgan madaniy boylik obyektiga egalik huquqi 11-son MBS “Nomoddiy aktivlar va intellektual mulk obyektlari qiymatini baholash”ga amal qilgan holda intellektual mulk huquqlariga muvofiq baholanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1-§. Qiyosiy yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60579. Qiyosiy yondashuv analog-obyektlarning (oʻxshash obyektlarning) bozor qiymatlari toʻgʻrisidagi axborotga va ularning qiymatini qiyoslash elementlari boʻyicha tuzatishga asoslangan hisoblash usullari yigʻindisidan iborat.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAnalog-obyektlarning bozor qiymatlari deganda analog madaniy boyliklar boʻyicha bitimlar va takliflar narxlari tushuniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60580. Qiyoslash elementlariga baholash obyektining qiymatiga taʼsir qiluvchi omillar va madaniy boyliklar obyektlari bilan bogʻliq bitimlarning xususiyatlari kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60581. Qiyosiy yondashuv yordamida madaniy boyliklar qiymatini baholashda quyidagi usullardan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtoʻgʻridan-toʻgʻri sotishni taqqoslash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаreyting usuli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60582. Qiyosiy yondashuvda sotuvlarni toʻgʻridan-toʻgʻri qiyoslash usuli aynan bir xil yoki analog-obyektlar narxiga ularning baholash obyektidan farqlanishiga qarab, tegishli tuzatishlar (qiymat va (yoki) foiz) kiritish orqali qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60583. Qiyoslashning har bir elementi boʻyicha tuzatish kiritish ushbu elementning obyekt qiymatiga qoʻshgan hissasi prinsipiga asoslanadi va analog-obyektdan baholash obyektiga tomon amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60584. Qiyoslanadigan obyektlarning narxlarini tuzatish pul birliklarida yoki foizda amalga oshirilishi mumkin. Agar analog-obyektlar narxiga tuzatishlar pul birliklarida ifodalangan boʻlsa, ularni kiritish har qanday ketma-ketlikda amalga oshirilishi mumkin. Agar tuzatishlar foiz sifatida ifodalangan boʻlsa, unda birinchi tuzatish analog-obyektni sotish narxiga koʻpaytiriladi, keyingi tuzatishlar ketma-ket zanjirli harakatlar shaklida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60585. Baholash maqsadida madaniy boyliklarning analog-obyekti - bu uning qiymatini belgilaydigan asosiy xususiyatlariga koʻra, baholash obyektiga maksimal darajada oʻxshash obyekt hisoblanadi. Madaniy boyliklar sohasidagi analog-obyektlarning oʻxshashligini aniqlashda baholovchi ekspertiza natijalariga asoslanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60586. Analog-obyektlarni tanlashda quyidagi omillar hisobga olinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаanalog-obyektlarning asosiy miqdoriy va sifat (tavsif) xususiyatlariga koʻra baholash obyekti bilan oʻxshashligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtanlangan analog-obyektlar soni, ular bilan baholash obyektini qiyoslash imkoniyati mavjudligi hamda ularning miqdoriy va sifat xususiyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti muallifining mualliflik asarlari (agar muallif ommaga maʼlum boʻlsa).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMuallifning mashhurligi boʻyicha quyidagilar tushuniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmuallifda faxriy yoki boshqa unvonlar mavjudligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmuallifning koʻrgazmalar tarixi (qachon, qayerda va qaysi koʻrgazmalarda ishlari namoyish etilgan);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmuallif ishlarining joylashgan manzili (muzeylar, galereyalar, ijodiy salonlar, xususiy kolleksiyalar, shu jumladan xorijda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkeng ommaga muallif ishlarining tanishish imkonini beradigan boshqa omillar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60587. Boshqa muallifning obyekti, agar u baholash obyekti muallifiga yaqin maqomga ega boʻlsa, shu jumladan mashhurligi, asarlarining badiiy ahamiyati, reytingi va boshqa xususiyatlari bilan oʻxshash boʻlsa, analog-obyekt sifatida boʻlishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60588. Bozorda mavjud boʻlgan dastlabki maʼlumotlarga koʻra, madaniy boylik obyektlarini baholash jarayonida miqdoriy (miqdoriy qiyoslash usuli, juftlashtirilgan sotish usuli va boshqalar) va sifat usullaridan (ekspert baholash usuli va boshqalar), shuningdek ularning kombinatsiyalaridan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2-§. Daromad yondashuvi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60589. Daromad yondashuvi kelajakdagi pul oqimini joriy qiymatga aylantirish orqali qiymat oʻlchovini taʼminlaydi. Daromad yondashuvini qoʻllashda madaniy boyliklarning qiymati baholash obyekti tomonidan ishlab chiqarilgan daromad pul oqimi yoki xarajatlarni tejash qiymatiga qarab belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60590. Daromad yondashuvi madaniy boyliklar qiymatini baholashning yagona yondashuvi sifatida quyidagi holatlarda qoʻllanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаa) madaniy boyliklar obyektining daromad olish qobiliyati, bozor ishtirokchisi nuqtayi nazaridan, uning qiymatiga taʼsir qiluvchi eng muhim omil hisoblansa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаb) koʻrib chiqilayotgan madaniy boyliklarga nisbatan kelajakdagi daromad miqdori va muddatlari toʻgʻrisida oqilona uzoq muddatli prognoz qilish mumkin boʻlsa hamda bozorda faqat kam miqdorda analog-obyektlar mavjud boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60591. Mazkur Standartning 60590-bandida keltirilgan mezonlarga rioya qilinmasa, quyidagi holatlarda daromad yondashuvi natijasida olingan qiymat koʻrsatkichini qoʻllab-quvvatlash uchun boshqa yondashuvlarni ham qoʻllash imkoniyati koʻrib chiqilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаa) baholanayotgan madaniy boyliklar obyektining daromad keltirish qobiliyati uning qiymatiga taʼsir qiluvchi omillardan biri boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаb) baholanayotgan madaniy boylik obyektiga bogʻliq boʻlgan kelajakdagi daromadlar miqdori va muddati toʻgʻrisida sezilarli noaniqlik mavjud boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаd) baholanayotgan madaniy boylik obyekti haqidagi maʼlumotlarni olish imkoni boʻlmaganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаe) baholanayotgan madaniy boylik obyekti hali daromad keltira boshlamagan, ammo maʼlumotlarga koʻra, bu yaqin kelajakda sodir boʻlishi mumkin boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаShuningdek, baholash jarayonida olingan natijalarni muvofiqlashtirishda daromad yondashuvi natijasi katta ahamiyatga ega boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3-§. Xarajat yondashuvi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60592. Xarajat yondashuvi qiymat koʻrsatkichini olishga imkon beradi, bunda xaridor madaniy boylik obyekti uchun obyektni teng foydalilik, vaqt, noqulayliklar, tavakkalchilik yoki boshqa murakkablashtiruvchi omillar mavjud emasligida xarid qilish uchun sarflanadigan miqdordan koʻproq pul toʻlamaydi degan iqtisodiy prinsipdan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60593. Xarajat yondashuvi madaniy boyliklar obyektini almashtirish yoki koʻpaytirish boʻyicha joriy xarajatlarni hisoblash va vaqt oʻtishi bilan madaniy boyliklar uchun tegishli eskirish turlari va narxlarning oshishi uchun tuzatishlar kiritish orqali qiymat koʻrsatkichini olish imkonini beradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60594. Xarajat yondashuvi quyidagi holatlar mavjud boʻlganda madaniy boyliklarning qiymatini baholashning yagona yondashuvi sifatida qoʻllanilishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаa) ishtirokchilar baholash obyekti bilan deyarli bir xil foydalilik xususiyatiga ega boʻlgan madaniy boyliklar obyektini hech qanday meʼyoriy yoki huquqiy cheklovlarsiz qayta yaratishga qodir boʻlsa va bu madaniy boyliklar obyekti shu qadar tez yaratilishi mumkinki, ishtirokchi baholanayotgan madaniy boyliklar obyektidan darhol foydalanish imkoniyati uchun katta mukofot toʻlashni xohlamasa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаb) baholanayotgan madaniy boylik obyekti toʻgʻridan-toʻgʻri daromad keltirmasa va uning oʻziga xos xususiyati daromad va (yoki) qiyosiy yondashuvlardan foydalanishga imkon bermasa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаd) amaldagi qiymat turi asosan qayta ishlash yoki almashtirish xarajatlariga asoslansa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60595. Mazkur Standartning 60594-bandida keltirilgan mezonlarga rioya qilinmasa, quyidagi holatlarda ham xarajatlar yondashuvi natijasida olingan xarajatlar koʻrsatkichini qoʻllab-quvvatlash uchun boshqa yondashuvlarni ham qoʻllash imkoniyati koʻrib chiqilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаa) ishtirokchilar madaniy boyliklar obyektini analog-obyektni qayta tiklash imkoniyatini koʻrib chiqishlari mumkin, ammo madaniy boylikning bir xil obyektini yaratish bilan bogʻliq cheklovlar mavjud boʻlsa yoki koʻp vaqt talab qilsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаb) madaniy boyliklar obyekti yaqin vaqt ichida yaratilgan va xarajatlar yondashuvida ishlatiladigan taxminlar yuqori darajadagi ishonchlilikka ega boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4-§. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60596. Turli xil yondashuvlar va baholash usullaridan foydalangan holda olingan madaniy boyliklarning qiymatini baholash natijalarini muvofiqlashtirish va uni baholash hisobotida aks ettirish 4-son MBS “Baholash toʻgʻrisidagi hisobot va uni tuzish tartibi” va 6-son MBS “Baholash yondashuvlari va usullari” talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа5-bob. Madaniy boyliklarni baholash boʻyicha maxsus qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60597. Madaniy boyliklarni boshqa usullar yordamida ham baholash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMadaniy boyliklarni baholashda baholovchi baholanayotgan madaniy boyliklarning xususiyatlarini hisobga olishi va maʼlumotlarning mavjudligi va bozor konyunkturasidan kelib chiqqan holda baholash usullarini tanlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBunday holda, baholash hisobotida baholovchi tomonidan tanlangan usul (usullar) tavsifi koʻrsatilishi kerak, bu baholash hisobotidan foydalanuvchiga qiymatni aniqlash jarayonining mantiqiyligi va tanlangan usul(lar)ning muvofiqligini tushunishga imkon beradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBaholash toʻgʻrisidagi hisobot har xil talqin qilinishiga yoʻl qoʻymasligi va tushunmovchiliklar keltirib chiqarmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60598. Hisoblash usulini tanlashda baholovchi muhimlik, asoslilik, noaniqlik, tekshiriluvchanlik va yetarlilik tamoyillariga tayanishi kerak. Bunday holda, baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholovchi tanlangan usul(lar)ning asoslanishi va tavsifini, madaniy qadriyatlar (tasviriy yoki amaliy sanʼat) yoʻnalishidan kelib chiqqan holda narxlash mezonlarini koʻrsatishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60599. Madaniy boyliklarning qiymati uni yaratish uchun moliyalashtirish usuliga bogʻliq emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа605100. Madaniy boyliklarni baholash boʻyicha ishlarni bajarishda baholovchi quyidagilarga majburdir:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholangan madaniy boylik obyektida mualliflik huquqi va turdosh huquqlar bilan bogʻliq majburiyatlar mavjudligini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmavjud manbalardan baholash obyektida qonuniy cheklovlar mavjudligi toʻgʻrisida maʼlumot olish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа605101. Baholanayotgan madaniy boyliklarga nisbatan uchinchi shaxslarning hujjatlashtirilgan mulkiy huquqlari yoki cheklovlar boʻlmagan taqdirda, obyektni baholash, agar baholash topshirigʻida boshqacha tartib koʻrsatilmagan boʻlsa, tekshirish paytida aniqlangan holatlarni hisobga olgan holda bunday huquq va cheklovlar yoʻqligi haqidagi taxmin asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа605102. Baholovchi baholash usulini tanlashda baholanayotgan madaniy boylikning xususiyatlarini hisobga olgan holda, muhimlik, ishonchlilik, toʻgʻrilik, tekshiriluvchanlik va muvofiqlik tamoyillariga asoslanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа605103. Moliyaviy hisobotlar uchun belgilangan tartibda aniqlangan madaniy boylik obyektlarining qiymati mazkur Standartda aniqlangan qiymatidan sezilarli darajada farq qilishi mumkin.”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4. Mazkur qoʻshimchalarning ilovasiga muvofiq tahrirdagi 11-ilova bilan toʻldirilsin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаOʻzbekiston Respublikasi Yagona milliy baholash standartiga kiritilayotgan qoʻshimchalarga
ILOVA
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа“Oʻzbekiston Respublikasining Yagona milliy baholash standartiga
11-ILOVA
11-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа“Madaniy boyliklar qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (16-son MBS)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMETODIKASI
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMazkur Metodika 16-son MBS “Madaniy boyliklar qiymatini baholash”ni qoʻllash tartibini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1. Mazkur Metodika YAMBSga muvofiq madaniy boyliklar obyektlari (bundan buyon matnda MBO deb yuritiladi) qiymatini baholash uchun zarur boʻlgan minimal uslublarni belgilaydi. Baholovchilar Oʻzbekiston Respublikasining baholash faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka, YAMBSga hamda baholashning xalqaro tajribasiga zid boʻlmagan boshqa uslublardan ham foydalanishlari mumkin. Bunda baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda tanlangan baholash usulini koʻrsatishi va asoslashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2-bob. MBOni identifikatsiya qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2. Baholanayotgan MBOni identifikatsiya qilish uning miqdoriy va sifat koʻrsatkichlari va parametrlarini aniqlash, shuningdek, baholanayotgan MBOning qiymatini aniqlash imkonini beruvchi tegishli parametrlar va tavsiflarga analog-obyektlarning narxni shakllantiruvchi parametrlari mosligini qiyoslash asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3. Indentifikatsiya jarayonida MBOning ekspertizasi oʻtkaziladi. Ekspertiza MBOni baholash uchun asos boʻlib xizmat qiladi, bu esa baholash obyektining madaniy (badiiy) qiymatini aniqlash va ularni analog-obyektni identifikatsiyalash imkonini beradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBaholanayotgan MBOni ekspertizadan oʻtkazishdan koʻzlangan asosiy maqsad uning haqiqiy yoki haqiqiy emasligini tasdiqlashdan iborat.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMadaniy (badiiy) qiymatni aniqlash vazifasi ahamiyatli belgilarning eng katta va eng aniq miqdorini aniqlashdan iboratdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4. Baholanayotgan madaniy boyliklar obyektining oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq ravishda baholovchi quyidagi masalalarga alohida eʼtibor berishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOni baholash uchun boshlangʻich maʼlumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsanʼatshunos-ekspert xulosasining mavjudligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOning texnologik ekspertizasi protokoli mavjudligi (ixtisoslik boʻyicha ekspertlar xulosalari protokolda aks ettiriladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBO atributsiyasining mavjudligi (agar mavjud boʻlsa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBO provenansi mavjudligi (agar mavjud boʻlsa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOga nisbatan cheklovlar mavjudligi yoki mavjud emasligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOning saqlanish darajasi va restavratsiya qilish zarurati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBO bilan bogʻliq qoʻshimcha maʼlumotlarning mavjudligi (koʻrgazmalar kataloglari, adabiyotlar va boshqalar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash uchun taqdim etilgan MBO analoglari haqida maʼlumot.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа5. MBOni baholash uchun boshlangʻich maʼlumotlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOning nomi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOning fotosurati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBO muallifining imzosi yoki shaxsiy tamgʻasining mavjudligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаyaratilgan sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOning mansubligi (tasviriy yoki amaliy sanʼat);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsanʼatshunos-ekspert xulosasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOning savdo tarixi (sotuvlar tarixi) (agar mavjud boʻlsa).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа6. MBO boʻyicha sanʼatshunos-ekspertning xulosasida MBOning muallifi, yaratilgan sanasi, badiiy, ilmiy va tarixiy-madaniy qiymati, muayyan maktabga aloqadorligi, ijro uslubi, kompozitsion yechimi, koʻrgazma tarixi va boshqalar aks ettiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа7. MBO ekspertizaga jalb etiladigan sanʼatshunos-ekspert baholash obyektining tegishli soha yoʻnalishi (tasviriy yoki dekorativ-amaliy sanʼat) boʻyicha malakaga ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаXulosada sanʼatshunos-ekspert oʻzi haqidagi toʻliq maʼlumotlarni (familiyasi, ismi, otasining ismi, ilmiy unvoni va darajasi (agar mavjud boʻlsa), ish joyi (lavozimi) (agar mavjud boʻlsa) hamda oʻzaro aloqa maʼlumotlarini) koʻrsatishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаXulosa sanʼatshunos-ekspertning oʻzi tomonidan imzolanadi. Shuningdek, xulosa sanʼatshunos-ekspertning shtatida boʻlgan tashkilotning yoki u bilan fuqarolik-huquqiy shartnoma tuzgan tashkilotning muhri bilan tasdiqlanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа8. MBOni texnologik ekspertizadan oʻtkazish toʻgʻrisidagi bayonnomada tadqiqot turlari, tadqiqotlar oʻtkazilgan uskunalar roʻyxati, oʻlchov vositalarining amaldagi metrologik sertifikati, soha eksperti haqidagi maʼlumotlar (familiyasi, ismi, otasining ismi, ilmiy unvoni va darajasi, ish joyi (lavozimi) va texnologik ekspertizani oʻtkazgan tashkilot) koʻrsatilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа9. MBO atributsiyasi uning yaratilgan joyi va vaqti, shuningdek, ushbu obyektni yaratgan usta yoki u tegishli boʻlgan maktabni oʻz ichiga oladi. Shuningdek, ekspertizada MBO atributsiyasi boʻyicha badiiy asarning ishonchliligi, haqiqiyligi, uning muallifi, yaratilgan joyi va vaqti aniqlanadi. Bunda ekspertiza muayyan sanʼat turi boʻyicha ekspert tomonidan amalga oshiriladi. Ekspertning atributsiyadagi asosiy faoliyati obyektning muallifligi, xronologik mansubligi, autentligini tasdiqlash uchun obyekt tipologiyasining hujjatli va informatsion taʼminotini aniqlashga yoʻnaltiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа10. MBO provenansi — bu MBOning oldingi egalari haqida hujjatli maʼlumotlarning mavjudligidir. Provenansni oʻrganishda baholovchi oxirgi mulkdordan uning baholash obyektiga egalik huquqining qonuniyligi haqida yozma maʼlumotlarni olishi, shuningdek, agar MBO Oʻzbekiston Respublikasining “Madaniy boyliklarni olib chiqish va olib kirish toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan 1996-yil 21-mayda ratifikatsiya qilingan Qurolli mojaro chiqqan hollarda madaniy boyliklarning himoya qilinishi toʻgʻrisidagi Konvensiyani buzgan holda olingan boʻlsa, MBO egasini javobgarlikka tortilishi mumkinligi toʻgʻrisida ogohlantirishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа11. MBOga nisbatan cheklovlar mavjudligini tekshirishda baholovchi buyurtmachidan baholash obyektiga mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning asli yoki nusxalarini va baholanayotgan MBO boʻyicha cheklovlar yoʻqligini tasdiqlovchi hujjatlarni (agar mavjud boʻlsa) olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа12. Zaruratga koʻra, baholovchi tegishli tashkilotlardan baholash obyektiga mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning (shartnomalar, xayr-ehsonlar, vasiyatnomalar va boshqalar) nusxalarini talab qilishga haqli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа13. MBO ekspertiza natijalaridan qatʼi nazar, baholashni amalga oshirishdan oldin baholovchi baholash obyektini tekshiruvdan oʻtkazadi. Vizual tekshiruvga quyidagilar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаnuqsonlar, darz ketishlar, boʻlinishlar, sinishlar va boshqa shikastlanishlarning mavjudligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsaqlanish darajasi va restavratsiya qilish zarurati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа14. MBOning saqlanish darajasi bevosita baholash narxiga taʼsir qiladi. MBOni vizual tekshirish vaqtida nuqsonlar, mogʻor bosish va deformatsiya izlari yoki boshqa kamchiliklar aniqlangan taqdirda, baholovchi baholash obyektini restavratsiya qilish darajasini aniqlash uchun tegishli ekspertni jalb qilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа15. Tekshiruv davomida MBOning qaysi turga tegishliligi va tipologik belgilari, muallifi, mavzusi, syujeti, vaqti, yaratilish joyi va mavjudligi, ilmiy ahamiyati, memorialligi, ijtimoiy va etnik mansubligi, tayyorlash materiali va usuli, oʻlchami, rangi, shakli, tuzilishi, yoʻqotishlar roʻyxati va boshqa sifatlar yoki baholash uchun zarur boʻlgan alohida belgilar qayd etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа16. Tekshiruvni ixtisoslik boʻyicha ekspert jalb qilgan holda oʻtkazish obyektni baholash toʻgʻrisidagi hisobotda koʻrsatilgan maʼlumotlarni isbotlash uchun zarur shart hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа17. MBO bilan bogʻliq hujjatlar yoki boshqa axborot materiallarining (koʻrgazmalar kataloglari, sanʼatshunoslik sohasidagi adabiyotlar, muzeylar yoki koʻrgazma galereyalarining veb-saytlari va boshqalar) mavjudligi MBOning yakuniy bahosiga bevosita taʼsir koʻrsatadi. Xususan, respublika miqyosidagi yoki xalqaro koʻrgazmalarda MBOning koʻrgazmalar tarixi mavjudligi baholash obyekti qiymatini bir necha barobar oshirishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3-bob. Axborotni toʻplash va tahlil qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа18. Axborotni toʻplash, oʻrganish va tahlil qilishda, shuningdek, baholash obyektini identifikatsiya qilishda baholovchi 3-son MBS “Baholash jarayonida oʻtkaziladigan oʻrganishlar va tahlillar” talablariga amal qilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа19. Baholash obyektini tahlil qilish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarning turi va miqdori baholovchi tomonidan baholashdan koʻzda tutilgan maqsad, aniqlanadigan qiymat turi, baholash obyektining oʻziga xos xususiyatlari, ruxsatlar va cheklovchi shartlarga qarab belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа20. MBOni baholash ishlari sifatli boʻlishini taʼminlashning asosiy sharti baholash uchun taqdim etilgan MBO analoglari borasidagi maʼlumotlarni toʻgʻri va malakali tanlashdan iboratdir. Analoglarni tanlashda baholovchi muallif asarlarining mahalliy bozorini ham, xorijiy bozorini ham, shu jumladan auksion savdolarini (agar mavjud boʻlsa) ham oʻrganishi kerak. MBOning muallifi boʻlmagan holatlarda, baholanayotgan MBO bilan eng koʻp oʻxshash tavsiflarga ega boʻlgan obyekt analog-obyekt sifatida olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа21. Baholash obyekt bozorining tahlili quyidagi izchillikda amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаanalog-obyektlar bozorining tahlili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti bozoriga tegishli sektorning joriy holati, rivojlanish istiqbollari va rivojlanish tendensiyalari tahlili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti bilan yoki analog-obyektlar bilan tuzilgan bitimlar tahlili (agar mavjud boʻlsa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti bilan qiyoslanayotgan analoglarga boʻlgan talab, taklif va narxga taʼsir qiluvchi asosiy omillar tahlili.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMadaniy boyliklar bozorining kelajak tendensiyalarini prognoz qilishda MeiMoses All Art Index, Artprice Global Index, ArtNet, Zurich Art and Antiques Index, Skateʼs Art Stocks Index (SASI), ARTIMX singari mashhur indekslar, shuningdek, Christieʼs, Sothebyʼs, Heritage Auctions, Phillips de Pury & Company, Bonhams va boshqa nufuzli auksion uylari va sanʼat asarlari bozorini tahlili qilishga ixtisoslashgan tahliliy kompaniyalar maʼlumotlaridan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа22. Baholovchi tomonidan qoʻllanilayotgan baholash uslublari bozorning holati va dinamikasi, shuningdek baholash obyekti bilan tuzilgan bitimlar (sanasi, auksion narxlari (estimeyt), narx omillari, maʼlumot manbai va boshqa) toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalanishni talab qiladigan holatlarda, baholovchi baholash obyekti tegishli boʻlgan bozor segmenti haqida umumiy maʼlumotlarni toʻplashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа23. Quyidagilar MBOni baholashning maqsadlari boʻlishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаoldi-sotdi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаdeklaratsiyalash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаustav kapitali (jamgʻarmasi)ga kiritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsugʻurtalash (sugʻurta xatarlarining barcha holatlari);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаolib chiqiladigan va olib kiriladigan madaniy boyliklarga qoʻyiladigan bojxona boji qiymatini belgilash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаvakolatli davlat organi tomonidan MBOni olib chiqish va vaqtincha olib chiqish uchun beriladigan sertifikatni olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhibsga olingan yoki musodara qilingan MBOning bozor qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаgarovga qoʻyish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаboshqa davlatlardan noqonuniy tarzda olib chiqilgan, oʻgʻirlangan yoki boshqa davlatlarda yoʻqotilgan MBO qonuniy egasiga qaytarilganida, uni halol xarid qilgan inson uchun beriladigan kompensatsiya miqdorini aniqlash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBunda baholovchi baholashda qiymat turini tanlash bevosita baholash maqsadiga bogʻliqligini eʼtiborga olishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа24. MBO qiymatining turi baholash maqsadi va uning natijalaridan foydalanish bilan bogʻliq ravishda 5-son MBS “Qiymat turlari”ga muvofiq tarzda belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4-bob. Baholash yondashuvlari va uslublarini tanlash, asoslash va qoʻllash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа25. MBOni baholash qiyosiy, daromad va xarajatlarga asoslangan yondashuvlardan foydalangan holda amalga oshiriladi. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholovchi u yoki bu yondashuvni qoʻllashning maqsadga muvofiqligini asoslab berishi kerak. Baholovchi baholash uchun tanlangan yondashuv (yondashuvlar) doirasida baholash obyekti qiymatini hisoblashning muayyan uslublarini mustaqil ravishda belgilash huquqiga ega.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа26. MBOni baholash quyidagi asosiy bosqichlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholashning maqsadi va vazifasini aniqlash, baholash topshirigʻini tayyorlash, MBO qiymatini baholash boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlarga oid shartnoma tuzish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyektini identifikatsiya qilish, yaʼni baholash obyektini, uning tarixi, miqdoriy va sifat tavsiflari va parametrlarini aniq taʼriflash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti muallifining ijodiy tarixini taʼriflash (agar mavjud boʻlsa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsanʼatshunoslik va (yoki) texnologik ekspertiza natijalarini taʼriflash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmadaniy boyliklar muomalada boʻlgan bozorni tahlil qilish, baholanayotgan MBOning bozor segmenti toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻplash va tizimlashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаnarxlarni shakllantiruvchi omillarni va ularning narxga taʼsirini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholashga oid yondashuv (yondashuvlar)ni va baholanayotgan MBO qiymatini hisoblash uslubini (uslublarini) tanlash va asoslash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholanayotgan MBOning qiymatini aniqlash boʻyicha baholash yondashuvlarini qoʻllash va hisoblash-tahliliy protseduralarni bajarish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаolingan natijalarni umumlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOni baholash boʻyicha hisobot tayyorlash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа27. MBO qiymatini baholash ishlarini bajarishda baholovchi quyidagilarni amalga oshiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholanayotgan MBO mualliflik va turdosh huquqlar bilan bogʻliq boʻlgan majburiyatlar mavjudligini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmavjud axborot manbalaridan baholash obyektiga nisbatan qonuniy cheklovlar toʻgʻrisida maʼlumot olish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа28. MBOning qiymati uni yaratishdagi moliyalashtirish usuliga bogʻliq boʻlmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа29. Baholanayotgan MBOga nisbatan uchinchi shaxslarning hujjatlar bilan tasdiqlangan mulkiy huquqlari va cheklovlar mavjud boʻlmagan taqdirda, obyektni baholash, agar baholash topshirigʻida boshqacha koʻrsatilmagan boʻlsa, tekshirish paytida aniqlangan holatlarni hisobga olgan holda bunday huquq va cheklovlar mavjud emas degan taxmin asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа30. Hisoblash uslubini tanlashda baholovchi baholanayotgan MBOlarning oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda muhimlik, asoslilik, aniqlik va yetarlilik tamoyillariga asoslanishi kerak. Baholash hisobotida baholovchi MBO yoʻnalishidan (tasviriy yoki amaliy sanʼat) kelib chiqqan holda tanlangan uslub (uslublar)ning asoslanishi va taʼrifini, shuningdek, narx shakllanishi mezonlarini koʻrsatib oʻtishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBaholash hisobotini tayyorlashda muhimlik prinsipidan foydalangan holda ishni amalga oshirish davomida aniqlangan barcha muhim holatlarning bayon etilishi baholovchi tomonidan boshqa hech qanday muhim holatlar aniqlanmaganini anglatadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAsoslanganlik prinsipi qoʻllanayotgan uslublar va alohida hisob-kitoblar asosli ekanligi va mantiqiy tushuntirishga egaligi, hisoblashda foydalanilgan boshlangʻich maʼlumotlar va taxminlar bir-biriga va bozor sharoitlariga mos kelishini koʻzda tutadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAniqlik prinsipi baholash hisobotining mazmuni ushbu hisobotdan foydalanuvchilarni chalgʻitmasligi, shuningdek, turli talqin qilish mumkin emasligini anglatadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаYetarlilik prinsipiga koʻra, MBOni baholash hisobotini tayyorlash jarayonida har qanday fikr-mulohaza faqat uning ishonchliligiga yetarli asoslar keltirilgan, yaʼni foydalanilgan axborot manbalariga havolalar va hujjatlarning nusxalari boʻlsagina, toʻgʻri deb hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1-§. Qiyosiy yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа31. Qiyosiy yondashuv analog-obyektlarning narxlari va tavsiflari toʻgʻrisida ishonchli va foydalanish mumkin boʻlgan maʼlumotlar mavjud boʻlgan hollarda qoʻllanadi. Baholash obyektini bir xil yoki analog MBOlar bilan taqqoslash uchun tegishli maʼlumotlarning mavjudligi qiyosiy yondashuvni qoʻllash sharti hisoblanadi. Bunday analog-obyektlar baholanayotgan MBO bilan bir bozorda yoki baholanayotgan MBO bilan bir xil bozorda sotilishi kerak. Bunda amalga oshirilgan kelishuvlar narxi ham, takliflar narxi ham qoʻllanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа32. Baholash maqsadlari uchun oʻzining qiymatini belgilovchi asosiy tavsiflari boʻyicha baholash obyektiga maksimal oʻxshash boʻlgan obyekt analog-obyekt sifatida tan olinadi. Madaniy boyliklar sohasidagi analoglarning oʻxshashligini aniqlashda baholovchi sanʼatshunoslik va (yoki) texnologik ekspertiza natijalariga asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа33. Quyidagilar analog-obyektlarni tanlashda hisobga olinadigan omillar hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаanalog-obyektlarning baholanayotgan MBO bilan asosiy miqdoriy va sifat tavsiflari boʻyicha oʻxshashligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtanlanayotgan analog-obyektlarning soni, ularning miqdoriy va sifat xususiyatlarini tekshirish imkoniyati mavjudligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmualliflik (agar mavjud boʻlsa).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа34. Qiyosiy yondashuvdan foydalangan holda baholash obyektining qiymatini aniqlash analog-obyektlarning narxlarini tuzatish orqali amalga oshiriladi, bu ularning baholanayotgan obyektdan farqini bartaraf qilish imkonini beradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа35. Qiyosiy yondashuv tegishli qiyoslash elementlari asosida tanlangan analog-obyektlarning narxlaridan foydalangan holda qoʻllaniladi. Qiyoslash elementlari qatoriga baholash obyektining qiymatiga va madaniy boyliklarga taalluqli boʻlgan obyektlar bilan tuziladigan bitimlarning xususiyatlariga taʼsir qiladigan omillar kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа36. Sotuvlarni toʻgʻridan-toʻgʻri qiyoslash uslubi bozori chaqqon, koʻplab takliflar va bitimlarga boy boʻlgan seriyali va ommaviy MBOlar uchun qoʻllaniladi. Analog-obyektlar bilan tuzilgan muayyan bitimga bogʻliq holda MBOni xarid qilish va sotish boʻyicha bitimlar tuziladigan bozorlarning quyidagi turlari ajratib koʻrsatiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаauksion;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаgalereya;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаyarmarka (art-yarmarka, badiiy yarmarka, sanʼat yarmarkasi va boshqa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkolleksiyachi yoki merosxoʻr tomonidan amalga oshiriladigan toʻgʻridan-toʻgʻri sotuvlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаrassom (muallif) ustaxonasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаonlayn auksionlar va elektron savdo maydonchalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа37. Auksion savdolari madaniy boyliklar qiymatining yuqori chegarasini shakllantiradi hamda bunday bitimlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning ishonchli va haqiqiy emaslik xavfi minimal hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа38. Auksionda shakllanadigan MBO bahosi estimeyt deb ataladi va quyidagi tarkibiy qismlarni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbolgʻacha narxi (lot sotilgan narx);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbolgʻacha narxiga qoʻshimcha yigʻimlar (xaridor tomonidan auksion uyiga toʻlanadigan xaridor mukofoti, zaruratga koʻra, sotib olingan MBOni mamlakatdan olib chiqish uchun ruxsat olishga sarflanadigan xarajatlar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаagar auksion oʻtkazilayotgan mamlakatning amaldagi qonunchiligiga muvofiq MBOga nisbatan intellektual mulk huquqi mavjud boʻlsa, muallif yoki uning merosxoʻrlariga haq toʻlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtransport xarajatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаyetkazib berishda MBOni sugʻurtalashga sarflanadigan xarajatlar qiymati,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhar bir muayyan holatda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan va koʻzda tutilmagan boshqa xarajatlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа39. Bitta auksion savdosi madaniy boylik obyektining yakuniy narxi boʻlishi mumkin emas. Shunga analog MBOning kamida ikkita savdosi mavjudligi muallifning muayyan sanʼat asarlari boʻyicha shakllangan narxlardan dalolat berishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа40. Sotuvlarni toʻgʻridan-toʻgʻri qiyoslash usulidan foydalanganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbozorga oid maʼlumotlar tahlil qilinadi va analog-obyektlar (estimeytlar) aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtanlangan analog-obyektlarning baholash obyekti bilan qiyoslash elementlari (narxni belgilovchi koʻrsatkichlar) aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtanlangan analog-obyektlarning har biri baholash obyekti bilan narxlarni shakllantiruvchi omillar (qiyoslash elementlari) boʻyicha taqqoslanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti va analog-obyektlar oʻrtasidagi narxlarni shakllantiruvchi omillardagi farqlar aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаanalog-obyektning narxi (yoki uning solishtirma koʻrsatkichi) aniqlangan farqlarga muvofiq tuzatiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholanayotgan obyektning qiymati analog-obyektlarning tuzatilgan narxlarini umumlashtirish orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа41. MBOning bozor qiymati sotuvlarni toʻgʻridan-toʻgʻri qiyoslash uslubiga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаV = Vkor ± Kor
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаV — MBOning bozor qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаVkor — analog-obyektni sotish (sotishga oid takliflar) qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаКor — taqqoslanayotgan analog-obyektning tuzatilgan qiymatiga kiritilgan tuzatishlarning baholash sanasidagi umumiy qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаTuzatishlar asoslangan holda kiritilishi lozim va baholovchi baholash hisobotida tuzatishlar kiritilishi sabablarini hujjatlashtirishi hamda miqdoriy koʻrsatkichlarni hisoblash tartibini koʻrsatishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа42. Auksion narxlari bilan ishlashda baholovchi auksion savdosi sanasiga mos ravishda analog-obyekt narxiga tuzatish kiritishni qoʻllashi lozim. Agar sotish sanasi baholash sanasidan farq qilsa, baholash sanasiga tuzatish kiritilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа43. Analog-obyektlarning qiymati baholash sanasiga indeksatsiyalash orqali keltiriladi. Indeksatsiyalashni amalga oshirishda baholovchi baholash obyekti uchun xarajatlar elementlarini nazarga olgan holda narx oʻzgarishi indekslariga amal qiladi. Xarajatlar elementlari uchun narx oʻzgarishi indekslari toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, tegishli tarmoqlar uchun narx oʻzgarishi indekslaridan yoki baholash obyektining mohiyatiga mos keladigan boshqa indekslardan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаIndeksatsiyalash koeffitsiyenti baholash obyektini yaratishda ishtirok etayotgan ustalarning ish haqi oʻzgarishini, eng barqaror valyutaning oʻzgarishi yoki materiallar, butlovchi qismlar yoki tayyor mahsulotlar narxlarining oʻzgarishi va boshqalarni aks ettiruvchi koʻrsatkich sifatida hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа44. Tuzatishlarning foiz qiymatlari taqqoslanadigan obyekt narxiga beriladigan mulkiy huquqlar, moliyalashtirish shartlari, sotish shartlari, auksionda sotish shartlari bilan bogʻliq boʻlgan qoʻshimcha xarajatlar, bozor konyunkturasi, joylashuvi, iqtisodiy tavsiflari, foydalanish turi va boshqa komponentlar boʻyicha baholash obyektidan qanchalik oshib ketishi yoki undan pastligini hisobga olish uchun qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа45. Tuzatishlarni kiritish barcha tuzatishlar kiritilgunga qadar davom ettiriladi. Baholash obyektini ular boʻyicha tuzilgan bitimlar yoki bozorga chiqarilayotgan boshqa analog-obyektlar bilan qiyoslash uchun quyidagi qiyoslash elementlari qoʻllaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsotish shartlari (bitim sanasi va baholash sanasi orasidagi narx oʻzgarishi, narxning savdolar jarayonidagi oʻzgarishlari);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаanalog-obyekt xarid qilinganidan keyingi xarajatlar (yetkazib berish, soliqlar va tegishli yigʻimlarni toʻlash);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаjismoniy xususiyatlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаiqtisodiy xususiyatlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtarixiy xususiyatlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyektining joylashuvi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаboshqa shartlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа46. Analog-obyektlar boʻyicha tuzatishlar sanʼatshunos-ekspertning professional fikri asosidagi ekspert xulosasidan olingan maʼlumotlar, shuningdek, analog-obyektlarni tavsiflovchi maʼlumotlar asosida kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа47. MBOning badiiy qiymati, shakli, materiali, bezak turi, texnikasi va tayyorlash murakkabligi boʻyicha tuzatishlar analog-obyekt va baholash obyekti oʻrtasida sezilarli farq kuzatilganda, ixtisoslikning mazkur yoʻnalishi boʻyicha sanʼatshunos-ekspertlarni jalb qilish orqali kiritilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа48. Reyting usuli MBOning turli tavsiflarini hisobga oluvchi va uning narxiga taʼsir koʻrsatuvchi asosiy (bazis) qiymatni aniqlash va multiplikativ tuzatishlarni kiritish orqali qoʻllanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа49. Asosiy (bazis) qiymat quyidagicha hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbir qiymat uchun (materiallarning solishtirma xarajatlari, ish haqi, qoʻshimcha va maʼmuriy xarajatlar, agar mavjud boʻlsa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholanayotgan MBOning kompensatsiyaviy nusxasini zamonaviy yaratish qiymatini qayta ishlab chiqarishdan kelib chiqqan holda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtarixiy qiymat yoki tayyorlovchi (muallif) tomonidan amaliy sotish nuqtayi nazaridan baholanayotgan MBOni yaratish davridagi narxini amaldagi narxlar boʻyicha qayta hisoblash (narxlarni indeksatsiya qilish) asosida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа50. MBOning bozor qiymatini hisoblashda tasviriy sanʼat asari (rasm) misolida koʻrib chiqamiz. MBOning bozor qiymati bazaviy qiymat hamda sanʼatshunoslik va texnologik ekspertizaning 20 ta mezoni (Xi) asosida quyidagi tarzda aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаРС = БPС * РК/СБР *(∑ Х20/ ∑ Xmax)*(1 — Кфун) * (1-Кфи)*(1-Кэу)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаРС — MBOning bozor qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаБРС — MBOning bazaviy hisob qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаСБР — tasviriy sanʼat asari (rasm)ning standart bazaviy oʻlchami, toʻrtta guruhdagi ijro texnikasi orqali belgilanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1-texnika — xolst, moyboʻyoq (akril, tempera va boshqalar), katta ishlar uchun 100×120 sm standart oʻlcham, oʻrta ishlar uchun 70×90 sm standart oʻlcham,mayda ishlar uchun 30×50 sm standart oʻlcham;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2-texnika — qogʻoz, akvarel (guash, pastel va boshqalar), 30×50 sm standart oʻlcham;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3-texnika — dastgoh grafikasi (tush, qalam va boshqalar), 20×30 sm standart oʻlcham;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4-texnika — mualliflik bosma grafikasi (ofort, litografiya, oʻyma va boshqalar), standart oʻlcham 20×30 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаРК — tasviriy sanʼat asari (rasm)ning kvadrat santimetrdagi oʻlchami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаXmax — sanʼatshunoslik va texnologik ekspertizaning mezonlari boʻyicha umumiy ball.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа51. Umumiy eskirish quyidagi komponentlar asosida aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаКфун — funksional eskirish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаКфи — jismoniy eskirish koeffitsiyenti. Ushbu koeffitsiyent mazkur Metodikaning ilovasida keltirilgan MBOning jismoniy holatini ekspert baholash shkalasi boʻyicha aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаКэу — iqtisodiy eskirish koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа52. MBOning bazaviy qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаБPС = БРВ *БС
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаБРС — MBOning bazaviy hisoblash qiymati (minimal);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаБС — MBOning foydalanilayotgan texnika asosidagi bazaviy qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа53. Quyidagi holatlarda qiyosiy yondashuv MBOni baholash uchun yagona yondashuv sifatida qoʻllanishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti yaqin vaqt ichida qoʻllanayotgan qiymat turiga mos ravishda eʼtiborga olinishi mumkin boʻlgan bitim asosida sotilgan boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti, u bilan bir xil yoki analog MBOlar bozorda faol muomalada aylanayotgan boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyekti bilan bir xil yoki analog MBOlar bilan tez-tez boʻladigan va (yoki) yaqin vaqt ichida tuzilgan bitimlar mavjud boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmuallifning asarlari auksionlar yoki koʻrgazmalarda sotilgan boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаYuqorida koʻrsatib oʻtilgan mezonlar mavjud boʻlmagan taqdirda, quyidagi holatlarda qiyosiy yondashuv natijasida olingan qiymat koʻrsatkichini qoʻllab-quvvatlash uchun boshqa yondashuvlarni ham qoʻllash imkoniyati koʻrib chiqilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholanayotgan MBO yoki analog-obyektlar bilan bozorda tuzilayotgan bitimlar bozorning beqarorligi va faolligining mavjud darajasini hisobga olgan holda unchalik yangi boʻlmasa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholanayotgan MBO yoki analog-obyektlar bozorda oʻzaro muomalada boʻlsa-da, biroq unchalik faol boʻlmasa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbozor kelishuvlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud, biroq taqqoslanayotgan MBOlar baholash obyektidan sezilarli darajada farq qilsa, bu esa tuzatishlar kiritishni talab qilishi mumkin boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBO bilan yaqin vaqt ichida amalga oshirilgan bitimlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ishonchli boʻlmasa (yaʼni, mish-mishlar, maʼlumotlarning yoʻqligi, sinergetik xaridor, bozor shartlariga mos boʻlmagan bitim, muammoli sotuv va boshqalar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOning qiymatiga taʼsir qiluvchi muhim omil uni ishlab chiqarish xarajatlari yoki uning foyda keltirishi imkoniyati emas, balki bozorda unga beriladigan narx boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаShuningdek, olingan natijalarni muvofiqlashtirish jarayonida qiyosiy yondashuv natijasi katta ahamiyatga ega boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа54. Bozorda mavjud boʻlgan dastlabki maʼlumotlarga bogʻliq holda MBOni baholash jarayonida turli xil miqdoriy (miqdoriy toʻgʻrilash uslubi, juft sotuvlar uslubi va boshqalar) va sifatga oid uslublardan (ekspert baholash uslubi va boshqalar), shuningdek, ularning kombinatsiyalaridan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаSifatga oid uslublardan foydalanganda MBOni baholash analog-obyektlar bilan amalga oshirilgan bitimlar va (yoki) takliflar qiymatini tahlil qilish yoxud sanʼatshunos-ekspertlardan olingan tegishli maʼlumotlarni oʻrganish va tanlangan baholash yondashuvi metodikasidan foydalanish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа55. Statistik tahlil usullarini qoʻllashda baholovchi baholash obyektining bozor segmenti maʼlumotlaridan foydalangan holda ushbu obyekt bozoriga mos keladigan qiymatni belgilaydi va unga muvofiq tegishli narxning hisoblash qiymatini aniqlaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2-§. Daromad yondashuvi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа56. Madaniy boylikning har bir baholanayotgan obyekti uchun daromad yondashuvini qoʻllash imkoniyatini belgilashda uning daromad olish qobiliyatini oʻrganish kerak. Bunday daromadlar qatoriga baholanayotgan madaniy boyliklar qoʻyilgan muntazam faoliyat olib boruvchi koʻrgazmadan keladigan pul tushumlari yoki baholanayotgan MBO keltiradigan boshqa daromad (foyda) manbai kirishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа57. Bunda MBOning iqtisodiy muomalada boʻlish muddati nomuayyan ekanligini ham eʼtiborga olish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа58. Baholangan MBOdan kelayotgan daromadlarni ishonchli aniqlash imkoniyati mavjud boʻlsa, uning qiymati iqtisodiy muomalada boʻlish davri uchun kutilayotgan ushbu daromadlarni kapitallashtirish yoki diskontlash yoʻli bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа59. Baholash jarayonida daromad yondashuvni qoʻllagan holda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаprognoz davrini belgilashi kerak. Prognoz davri deganda kelajakdagi davr tushunilib, unda baholash sanasidan boshlab baholash obyekti tomonidan keltirilishi kutilayotgan daromadlarni, shuningdek, baholash obyekti va daromad olish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlar, shu jumladan amaldagi qonunchilikka muvofiq oʻrni toʻldirilmaydigan soliqlar va yigʻimlarni prognozlash ham amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholash obyektining prognoz davrida daromadlar oqimini keltirish qobiliyatini oʻrganish, shuningdek, prognoz davridan keyingi davrda obyektning daromadlar oqimini keltirish qobiliyati toʻgʻrisida xulosa chiqarish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkelajakdagi daromadlar oqimlarini baholash sanasiga yetkazish uchun foydalaniladigan baholash obyekti bilan tavakkalchilik nuqtayi nazaridan taqqoslanadigan investitsiya obyektlariga qoʻyilmalar daromadliligini aks ettiruvchi diskont stavkasini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkutilayotgan daromadlar oqimini baholash sanasidagi qiymatga keltirish jarayonini amalga oshirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60. Alohida noyob qimmatga ega boʻlgan MBOlar uchun saqlash (bir joydan ikkinchi joyga koʻchirish, restavratsiya qilish, reklama aksiyalari va boshqalar) xarajatlarini hisobga olish va avtorizatsiyalash (MBO ekspertiza xarajatlari, koʻchirish uchun ruxsat olish va boshqa) ishlarini amalga oshirish zarurati yuzaga kelishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3-§. Xarajat yondashuvi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа61. Xarajat yondashuvini qoʻllash MBOni qayta tiklash uchun ketadigan xarajatlar miqdorini hisobga olish imkoniyatini puxta koʻrib chiqishni talab etadi. MBOning noyobligi narxni shakllantiruvchi asosiy omil hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа62. Madaniy boyliklarning baʼzan yaratilish yoshi ahamiyatga ega boʻlib, ularni qayta yaratishni modellashtirishda yetarlicha toʻgʻri hisobga olish qiyin boʻlgan iqtisodiy sharoitlarda yaratilganligi hisobga olinishi lozim. Baholash obyektiga oʻxshash (oʻrnini bosuvchi) MBOni qayta yaratish uning haqiqiyligi va tarixiy-madaniy qiymatini yoʻqotish ehtimoli bilan bogʻliq boʻladi. Noyob va qayta takrorlab boʻlmaydigan MBOni qayta yaratish yoki almashtirish mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа63. Xarajat yondashuvini qoʻllash uchun tegishli maʼlumotlar mavjud boʻlsa, bu yondashuvni seriyali va ommaviy MBOlarga nisbatan qoʻllash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа64. Xarajat yondashuvini qoʻllashda, agar haqiqiyligi va tarixiy-madaniy qiymatini yoʻqotish prinsipial ahamiyatga ega (narxni shakllantiruvchi asosiy omil) boʻlmasa, baholanayotgan MBOni xarid qilish, qayta yaratish yoki oʻrnini bosish uchun zarur boʻlgan xarajatlar aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа65. Qayta yaratish xarajatlari baholanayotgan MBOning asl nusxasi yaratilgan davrdagi uslublar (texnologiyalar)ni qoʻllagan holda tabiati, sifati va yoshi nuqtayi nazaridan unga yaqin boʻlgan materiallardan qayta tayyorlangan aniq nusxasi (original) uchun toʻlanishi mumkin boʻlgan pul miqdorini bildiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа66. Oʻrnini bosish xarajatlari baholash obyektiga oʻxshash yoshi, oʻlchami, rangi va holatdagi MBO uchun toʻlanadigan pul miqdorini bildiradi. Mazkur xarajatlar baholash obyektiga muqobil nusxani yoki uning replikasini yoxud imkon qadar asl nusxaga yaqinroq boʻlgan, ammo zamonaviy usullar yordamida qayta yaratilgan nusxasini yaratish (sotib olish) xarajatlariga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа67. Xarajat yondashuvini qoʻllash sanoat tomonidan ishlab chiqariladigan, koʻp nusxalarga ega boʻlgan tasviriy va amaliy sanʼat obyektlari (seriyali yoki ommaviy ishlab chiqarish) kabi MBOlarni baholashda foydali boʻlishi mumkin (masalan, zargarlik buyumlari, keramika buyumlari va haykalchalar, shtamplash orqali tayyorlangan mahsulotlar, gilamlar, yogʻoch oʻymakorligi va boshqalar).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа68. Quyidagi holatlarda xarajat yondashuvi MBO qiymatini baholashning yagona yondashuvi sifatida ishlatilishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаishtirokchilar baholanayotgan obyekt bilan deyarli bir xil foydalilikka ega boʻlgan MBOni hech qanday meʼyoriy yoki huquqiy cheklovlarsiz qayta yaratishga qodir boʻlganda va bu madaniy boyliklar obyekti shu qadar tez yaratilganidan bozor qatnashchisi baholanayotgan MBOdan darhol foydalanish imkoniyati uchun katta miqdorda pul toʻlashni xohlamaganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbaholanayotgan MBO bevosita daromad keltirmaganda hamda uning oʻziga xos xususiyati foydali va (yoki) qiyosiy yondashuvlardan foydalanishga imkon bermaganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаamaldagi qiymat turi asosan xarajatlarga asoslansa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBOni qayta yaratish yoki almashtirish zaruriyati mavjud boʻlganda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа69. Yuqorida koʻrsatib oʻtilgan mezonlarga rioya qilinmasa, quyidagi holatlarda xarajatlar yondashuvi natijasida olingan qiymat koʻrsatkichini mustahkamlash uchun boshqa har qanday yondashuvlarni ham koʻrib chiqish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаishtirokchilar MBOni qiyosiy foydalilik bilan qayta tiklash imkoniyatini koʻrib chiqishlari mumkin, biroq oʻxshash MBOni yaratish bilan bogʻliq boʻlgan qonuniy toʻsiqlar mavjud boʻlsa yoki koʻp vaqt talab qilsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMBO yaqin vaqt ichida yaratilgan va shu sababli xarajatlar yondashuvida ishlatiladigan taxminlar yuqori darajadagi ishonchlilikka ega boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа70. Madaniy boyliklar boshqa uslublar yoki ularni kombinatsiyalash orqali ham baholanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBaholovchi boshqacha hisob-kitob metodikasidan foydalanish va tanlangan yondashuvlarning har biri doirasida MBOni baholash uslubini (usullarini) mustaqil ravishda belgilash huquqiga ega. Bunda u muhimlik, asoslanganlik, aniqlik, tekshiruvchanlik va yetarlilik tamoyillariga asoslanadi. Shuningdek, baholash hisobotida baholovchi tomonidan tanlangan uslub(uslublar)ga taʼrifi berilishi lozim. Bu baholash hisobotidan foydalanuvchiga qiymatni aniqlash jarayoni mantigʻini va baholovchi tomonidan tanlangan uslub(uslublar)ning baholash obyektiga va baholash prinsiplariga muvofiqligini tushunish imkonini beradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4-§. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа71. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash 6-son MBS “Baholash yondashuvlari va usullari”ga muvofiq amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа72. MBOni xarajatlar va qiyosiy yondashuvlarni qoʻllagan holda baholashda analog-obyektlar bilan baholash sanasidan keyin sodir boʻlgan, shu jumladan, narxni teskari indeksatsiyalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalanishga ruxsat beriladi. Bunda baholovchi baholash kunidan tegishli voqea sodir boʻlgan kungacha boʻlgan davrdagi narxlar dinamikasini tahlil qiladi va tegishli tuzatishlarni kiritadi. Agar baholovchi hisobotda baholash sanasida mavjud boʻlgan bozor koʻrsatkichlariga muvofiqligi uchun olingan hisoblash qiymatlarining tahlilini, shuningdek ushbu maʼlumotlardan foydalanish bilan bogʻliq taxminlarni amalga oshirgan va oshkor qilgan boʻlsa, bunday narx maʼlumotlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа5-bob. Ayrim MBOlarni baholashning oʻziga xos xususiyatlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа73. Tijorat maqsadida daromad olish uchun foydalanilmaydigan noyob MBOlarni baholashda xarajatlar yondashuvi ularni baholashning yagona yondashuvi hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа74. Baholanayotgan MBOlarning muayyan xususiyatlarini hisobga olgan holda baholash hisoboti hisobotdan foydalanuvchiga qiymatni aniqlash jarayonining mantigʻini va baholovchi tomonidan tanlangan uslub (uslublar)ning baholash obyekti, baholash tamoyillari, aniqlanayotgan qiymat turi va koʻzda tutilayotgan baholash natijalaridan foydalanishga qanchalik mos kelishini tushunish imkonini berishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа“Madaniy boyliklar qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (16-son MBS) Metodikasiga
ILOVA
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMadaniy boylik obyektlarining jismoniy holatini ekspert baholash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаSHKALASI
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа|
Madaniy boylik obyektlarining jismoniy holatini baholash |
Madaniy boylik obyektlari jismoniy holatining umumiy tavsifi |
Eskirish darajasi, foizda |
|
Aʼlo |
Madaniy boylik obyektining shikastlanish va deformatsiyasi mavjud emas, joriy taʼmirlash vaqtida bartaraf etiladigan va umumiy koʻrinishiga taʼsir qilmaydigan individual mayda nuqsonlar mavjud |
0 — 5 |
|
Yaxshi |
Madaniy boylik obyektining shikastlanish va deformatsiyasi mavjud emas, joriy taʼmirlash vaqtida bartaraf etilishi mumkin boʻlgan va obyektning noyobligini hisobga olgan holda tashqi koʻrinishiga sezilarli taʼsir koʻrsatmaydigan mayda nuqsonlar mavjud. Ular taʼmirlash jarayonida osongina bartaraf etiladi. |
6 — 15 |
|
Qoniqarli |
Madaniy boylik obyektining umumiy elementlari yaroqli, tashqi koʻrinishi ancha eskirgan, mayda teshikchalar, darz ketgan joylar, qoplama sirtida nuqsonlar koʻrinadi. |
16 — 40 |
|
Qoniqarsiz |
Madaniy boylik obyektining elementlari shikastlangan, jiddiy nuqsonlar, darz ketishlar, baʼzi elementlarining yetishmasligi mavjud, ammo restavratsiya qilish mumkin. |
41 — 60 |
|
Eskirgan |
Madaniy boylik obyektining elementlari eskirgan, jiddiy nuqsonlar, darz ketgan joylar, katta elementlarning yetishmasligi mavjud, jiddiy restavratsiya qilinmasa, u badiiy ahamiyatga ega emas, ammo tarixiy ahamiyatga ega. |
61 — 80 |
|
Yaroqsiz |
Madaniy boylik obyekti yaroqsiz yoki vayron boʻlgan holatda, restavratsiya qilib boʻlmaydi, badiiy qimmatga ega emas, ammo tarixiy qiymatga ega. |
81 — 100 |
|
|
|
”. |
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.04.2026 y., 10/26/3487-3/0351-son)