Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Тоғ-кон саноати ва геология соҳасида фаолият юритаётган ходимларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида
Тоғ-кон саноати ва геология соҳасида фаолият юритаётган ходимларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш, илғор хорижий тажрибани қўллаган ҳолда ўқув жараёнларига янги таълим услублари ва замонавий ахборот технологияларини кенг жорий этиш, фойдали қазилмалардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Тоғ-кон саноати ва геология соҳасида фаолият юритаётган ходимларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларининг мақсади ҳамда вазифалари;
қайта тайёрлаш ва малака ошириш курслари тингловчиларини аттестациядан ўтказиш тартиби.
2. Белгилаб қўйилсинки, «Тоғ-кон ва геология соҳаси ходимлари малакасини ошириш институти» давлат муассасаси (кейинги ўринларда — Институт) тоғ-кон ва геология соҳасида фаолият юритаётган ходимларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича масъул ҳисобланади ҳамда шартнома асосида хизматлар кўрсатади.
Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳамда унинг тизимига кирувчи ташкилотлар, шунингдек, «Навоий КМК» АЖ, «Олмалиқ КМК» АЖ, «Ўзметкомбинат» АЖ, «Ўзбекистон технологик металлар комбинати» АЖ, «Ўзбеккўмир» АЖ, «Шарғункўмир» АЖга ўз ходимларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича Институт билан тўғридан-тўғри шартнома тузиш ҳуқуқи берилсин.
3. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси тоғ-кон саноати ва геология вазири Б.Ф. Исламов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 27 ноябрь,
748-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 27 ноябрдаги 748-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Тоғ-кон саноати ва геология соҳасида фаолият юритаётган ходимларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом тоғ-кон тармоғи, геология, ер қаъридан фойдаланиш ҳамда кончилик, портлатиш ишлари, портловчи материалларнинг айланмаси соҳасида фаолият юритувчи ходимларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш курсларини (кейинги ўринларда — ўқув курслари) ташкил этиш ва ўтказиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
буюртмачи — тоғ-кон саноати ва геология соҳасида фаолият юритувчи республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бирлашмалари;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш — касбий билим ва кўникмаларни янгилаш ҳамда чуқурлаштиришга йўналтирилган фаолият;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари — тингловчи (ходим)ларга давлат таълим стандартларига мувофиқ таълим беришни назарда тутадиган олий, ўрта-махсус ва ўрта таълимдан кейинги ўқитиш шакли;
тингловчи — ўқув курсларига жалб этилган ва белгиланган тартибда тингловчилар сафига қабул қилинган ҳамда соҳавий тегишлилигидан қатъи назар, барча муҳандис-техник ва ишчи ходимлар;
«Тоғ-кон ва геология соҳаси ходимлари малакасини ошириш институти» давлат муассасаси (кейинги ўринларда — Институт) тоғ-кон тармоғи, геология, ер қаъридан фойдаланиш ҳамда кончилик, портлатиш ишлари, портловчи материалларнинг айланмаси соҳасида фаолият юритувчи мутахассисларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича фаолият юритадиган давлат муассасаси.
3. Ўқув курсларида ходимлар малакаси қуйидагилар орқали оширилади ва қайта тайёрланади:
ходимларнинг касбий ва малака даражасини мунтазам ошириш асосида қонунчилик нормалари, назарий, амалий, илмий тадқиқотлар натижалари, технологик тараққиёт ва ўқитилаётган фанлар бўйича инновациялар, шунингдек, тоғ-кон саноати ва геология соҳасидаги сўнгги замонавий техник ва технологик ютуқларни чуқур ўрганиш;
юқори самарали замонавий ва инновацион технологияларни, илғор хорижий тажрибани кенг жорий этган ҳолда, ходимлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш услубларини янгилаш;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув жараёнларига замонавий ахборот технологияларини ва сунъий интеллектни жорий этиш.
4. Мутахассисларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш буюртмачининг буюртмасига биноан ўзаро хўжалик шартномаси асосида мазкур Низомда белгиланган тартибда амалга оширилади.
5. Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги (кейинги ўринларда — вазирлик) тизимидаги ташкилотларнинг барча раҳбар ва муҳандис-техник ходимлари ҳар 3 (уч) йилда бир маротаба малака ошириш курсига жалб қилинади.
6. Институт қуйидагиларни:
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари режасига мувофиқ ўқув курслари ташкил этилиши, сифат назоратини амалга оширади, ўқув курслари якунлари бўйича ягона тизимда баённомаларни расмийлаштиради;
ўқув курслари битирувчиларига Тоғ-кон саноати ва геология соҳаси ходимлари малакасини оширганлик тўғрисидаги сертификат ҳамда Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси (кейинги ўринларда — Инспекция) томонидан назорат остидаги касблар, мутахассисликлар бўйича махсус гувоҳномалар беради;
Тоғ-кон саноати ва геология соҳасида Бурғилаш қурилмалари машинистини қайта тайёрлаш ўқув курси гувоҳномаларини тасдиқлайди ва уларнинг ягона реестрни юритади.
7. Институт Инспекция назорати остидаги мутахассисликлар бўйича муҳандис-техник ва ишчи ходимларнинг малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш ўқув курсларини марказлашган ҳолда ташкил этади.
8. Ушбу Низомга мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ва хорижий давлатларнинг фуқаролари ва ташкилотлари ходимлари Институтда ташкил этиладиган ўқув курсларида ҳақ эвазига шартнома асосида ихтиёрий равишда таълим олишлари мумкин.
2-боб. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларининг мақсади ва вазифалари
9. Тоғ-кон саноати ва геология соҳасида фаолият юритиб келаётган барча муҳандис-техник ва ишчи ходимларнинг касбий билимлари, кўникмалари ва маҳоратларини мунтазам равишда ошириб бориш ўқув курсларининг мақсади ҳисобланади.
10. Ўқув курсларининг вазифалари қуйидагилардан иборат:
тингловчиларнинг касбий билимлари, кўникмалари ва маҳоратини узлуксиз ошириб бориш механизмларини жорий этиш, замонавий талабларга мувофиқ тоғ-кон саноати ва геология соҳаси учун касбий тайёргарликни зарур даражада таъминлаш;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларининг назарий шаклларини тўғридан-тўғри ва бевосита амалиётга жорий этиш;
ўқув курсларининг фан ва ишлаб чиқариш билан узвий боғлиқлигини, уйғунлигини таъминлаш, тингловчилар (ходимлар) малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш тизимини босқичма-босқич ривожлантириш ҳамда модернизация қилиш.
3-боб. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларидан ўтиш тартиби
11. Вазирлик томонидан ҳар йили тасдиқланадиган ходимларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш режа-жадвалига мувофиқ вазирлик тизимидаги ташкилотлари ҳамда ўқув йўналишлари кесимида тингловчилар контингенти шакллантирилади ҳамда малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари ташкил этилади.
Буюртмачилар вазирлик томонидан тасдиқланган ходимларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш режа-жадвалига мувофиқ ходимлар (тингловчилар)ни қонунчиликда белгиланган тартибда Институтга малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларига юборади.
12. Тингловчилар малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларида асосий иш жойидан ажралган ҳолда офлайн (off-line), асосий иш жойидан ажралмаган ҳолда онлайн (on-line) ҳамда буюртмачининг талаб ва таклифига мувофиқ бевосита буюртмачининг ишлаб чиқариш ҳудудларида (базаларида) ўқитилади.
13. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларига жалб этилган тингловчи (ходим)ларнинг ҳамда профессор-ўқитувчилар ва юқори малакали амалиёт мутахассисларининг доимий иш жойидаги лавозими ва ўртача иш ҳақи сақланади.
14. Институтда тоғ-кон саноати, геология ва турдош тармоқ эҳтиёжлари учун муҳандис-техник ходимларнинг қуйидаги йўналишларда малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш ишлари ташкил этилади:
фойдали қазилма конлари геологияси ва қидирув ишлари;
фойдали қазилма конлари техника ва технологияси;
фойдали қазилмаларни қазиб олиш;
фойдали қазилмаларни бойитиш геотехнологияси;
металлургия;
уран конлари геологияси ва қидирув ишлари;
уран конлари техника ва технологияси;
уран конлари бойитиш геотехнологияси;
тоғ-кон ишлари механикаси;
тоғ-кон ишлари электоромеханикаси.
Институт барча муҳандис-техник ходимларнинг ўз мутахассисликлари доирасида малакасини ошириш ва касбий доиралари бўйича ишчи ходимларни қайта тайёрлаш, тоғ-кон ва геология соҳаларига хорижий стандартларни жорий этиш мақсадида хорижий компанияларни ҳамда хорижий юқори малакали мутахассисларни жалб этган ҳолда малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларини ташкил этади.
Инспекция назорати остидаги мутахассисликлар бўйича муҳандис-техник ходимлар малакасини ошириш ва ишчи ходимларни қайта тайёрлаш бўйича мақсадли ўқитиш бўйича ташкил этиладиган ўқув курслари Инспекция билан келишилган ҳолда ташкил этилади.
4-боб. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари ташкилотчиларининг вазифалари
15. Институт қуйидаги функцияларни амалга оширади:
Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларининг ўқув режалари ва дастурларини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;
тоғ-кон саноати ва геология соҳасидаги ўқитишнинг замонавий шакллари ва услублари, илғор педагогик, ахборот-коммуникация ва инновация технологияларидан фойдаланган ҳолда тайёрланган ўқув режалари ҳамда дастурларини қўллаб, ўқув жараёнларини ташкил этади;
назарий ўқишни бошқарув фаолияти амалиёти билан мустаҳкам боғлаш мақсадида вазирликнинг тегишли таркибий бўлинмаларида амалиёт ишларининг ташкил этилишини таъминлайди;
ривожланган давлатларнинг малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларида тоғ-кон саноати ва геология соҳасидаги ютуқларини таҳлил қилади, тингловчиларга ушбу тажрибаларни республиканинг иқтисодиёт тармоқларида жорий этиш юзасидан маълумотлар беради;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларининг тўлов миқдорини тасдиқлайди;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари тингловчиларини якуний синов имтиҳонларидан ўтказади.
16. Буюртмачилар қуйидаги вазифаларни амалга оширади:
вазирлик томонидан тасдиқланган малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларининг тасдиқланган ўқув режаси-жадвали асосида ходимларининг тегишли курсларга белгиланган муддатларда ўз вақтида келишларини таъминлайди;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари учун белгиланган тўловларни шартнома асосида тўлайди;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари натижаларини муҳокама қилиш бўйича тизимли ишларни ташкил этади.
5-боб. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларида ўқув жараёнини ташкил этиш
17. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари тасдиқланган давлат таълим стандартлари, ўқув режалари ва дастурлари бўйича тартибга солинади.
18. Институтда Инспекция назорати остидаги мутахассисликлар бўйича муҳандис-техник ва ишчи ходимларни малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари марказлашган ҳолда ташкил этилади.
19. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларининг ўқув режалари ва дастурлари тоғ-кон саноати ва геология соҳасидаги устувор йўналишлар асосида ҳар йили такомиллаштириб борилади.
20. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларида назарий ва амалий ўқув машғулотларининг маъруза, интерактив семинарлар, амалий машғулотлар, сайёр ўқув машғулотлари, тажриба алмашиш, мустақил таълим, малака амалиёти, лойиҳа ишини ҳимоя қилиш, брифинглар, тим-билдинг каби асосий турлари қўлланади.
21. Малака ошириш ўқув курслари жалб этилган тингловчилар сони ўн икки нафардан, қайта тайёрлаш ўқув курслари жалб этилган тингловчилар сони беш нафардан кам бўлмаганда ташкил этилади.
22. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларининг амалий машғулотлари Институт ҳудудида ташкил этилган амалиёт хоналарида, вазирлик тизимидаги ташкилотлар ишлаб чиқариш ҳудудларида (базаларида) ташкил этилади.
23. Айрим малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсининг назарий ва амалий машғулотлари хорижий илғор таълим муассасалари ва бошқа ташкилотлар негизида ташкил этилиши мумкин.
24. Тингловчиларнинг ўзлаштириши қуйидаги тизим асосида баҳоланади:
жорий ва якуний назорат натижалари;
малака амалиёти якунлари;
лойиҳа ишини ҳимоя қилиш натижалари.
Ушбу баҳолаш натижалари ходимларнинг якуний аттестация синовларини топшириш жараёнида баҳолаш мезонлари сифатида инобатга олинади.
25. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларига жалб қилинган маҳаллий ва хорижий давлатларнинг олий таълим ташкилотлари, илмий-тадқиқот институтлари ҳамда ташкилот ва илғор компанияларнинг профессор-ўқитувчилари ва юқори малакали амалиёт мутахассислари меҳнатига улар ўртасида имзоланган ҳақ эвазига хизмат кўрсатиш шартномаси (жисмоний шахслар)га ва хўжалик шартномаси (юридик шахслар)га мувофиқ ҳақ тўланади.
26. Малака ошириш ўқув курси дастурларини ўзлаштириш муддати ўн саккиз соат (уч кун)дан кам бўлмаган ҳажмда белгиланади. Малака ошириш ўқув курсининг юкламаси энг юқори ҳажми бир юз саксон соат (ўттиз кун)ни ташкил этади.
27. Қайта тайёрлаш дастурларини ўзлаштириш муддати тўқсон соат (ўн беш кун)дан кам бўлмаган ҳажмда белгиланади. Қайта тайёрлаш ўқув курсининг юкламаси энг юқори ҳажми беш юз тўрт соат (саксон тўрт кун)ни ташкил этади.
28. Алоҳида ҳолларда буюртмачининг якка тартибдаги буюртмаси асосида малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари давлат таълим талабларига мувофиқ ишлаб чиқилган дастурлар доирасида ташкил этилади.
6-боб. Қайта тайёрлаш ва малака ошириш курслари тингловчиларини якуний имтиҳонлардан ўтказиш
29. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари тингловчилари ўқишни тугатгандан сўнг якуний имтиҳон топширади.
Якуний имтиҳонлар Институт раҳбари томонидан ҳар бир малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари учун алоҳида тасдиқланадиган якуний синов имтиҳони комиссияси томонидан ўтказилади.
Якуний имтиҳон комиссияси таркибига Институт, вазирлик марказий аппаратининг раҳбар (бошқарма, бўлинма бошлиқлари, бош мутахассислари) ходимлари, шунингдек, келишувга кўра Инспекция, илмий ва олий таълим муассасалари ва бошқа буюртмачиларнинг вакиллари киритилиши мумкин.
Якуний имтиҳон комиссияси камида беш кишидан иборат бўлган таркибда шакллантирилади.
30. Якуний имтиҳон ёзма иш шаклида ўтказилади ва оғзаки шаклда ҳимоя қилинади.
Якуний имтиҳон юз балли тизим бўйича баҳоланади ва якуний имтиҳонда эллик беш баллдан юқори балл тўплаган тингловчилар имтиҳондан ўтган ҳисобланади. Эллик олти баллдан кам балл тўплаган тингловчиларга иккинчи марта якуний синов имтиҳон топшириш ҳуқуқи берилади.
Якуний синов имтиҳонларини иккинчи марта топшира олмаган тингловчи (ходим)лар алоҳида тўлов асосида топшириши мумкин.
31. Якуний синов имтиҳони натижаларидан норози бўлган малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари тингловчилари натижалар эълон қилинган кундан бошлаб уч кун ичида Апелляция комиссиясига ёзма равишда аппеляция бериши мумкин.
32. Апелляция комиссияси ўн кун ичида Институт директорининг буйруғига кўра ҳар бир малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари бўйича тажрибали юқори малакали профессор-ўқитувчилар ҳамда юқори амалий кўникмага эга соҳа мутахассислари орасидан беш кишидан иборат таркибда тузилади.
Апелляция комиссияси муаммоли ҳолатларга аниқлик киритиш учун жамоатчилик асосида малакали мутахассисларни жалб этиши мумкин.
Апелляция комиссиясининг таркиби ва иш тартиби Институтнинг Апелляция комиссиясини ташкил этиш тўғрисидаги буйруғида белгиланади.
33. Ариза (шикоят) рўйхатга олинган кундан бошлаб ўн кун муддатда кўриб чиқилади.
Мурожаат этувчи тингловчилар Апелляция комиссияси томонидан мурожаати кўриб чиқилиши жараёнида бевосита иштирок этиши мумкин.
34. Апелляция комиссияси йиғилишида комиссия аъзоларининг ярмидан кўпи иштирок этса, унинг қабул қилган қарори қонуний кучга эга ҳисобланади.
35. Апелляция комиссияси қарорининг нусхаси мурожаат этувчиларга ушбу комиссия қарори чиққан кундан эътиборан беш кун ичида тақдим этилади.
7-боб. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курсларини молиялаштириш
36. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари молиялаштириш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда қуйидагилар:
Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари;
Институт томонидан шартнома асосида хизмат кўрсатишдан тушадиган маблағлар;
малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари учун жалб этиладиган грантлар, шу жумладан, халқаро грантлар;
юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳомийлик хайриялари;
қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштирилади.
37. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари фаолиятига оид молиявий ҳисоботлар қонунчилик асосида юритилади.
8-боб. Якунловчи қоида
38. Малака ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув курслари бўйича низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.11.2025 й., 09/25/748/1107)