Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Давлат тиббий суғуртаси механизмларини жорий этишга оид чора-тадбирлар тўғрисида» 2024 йил 5 сентябрдаги ПҚ-311-сон қарори ижросини таъминлаш ҳамда тиббиёт муассасаларида пулли тиббий хизмат кўрсатишни тартибга солиш, мавжуд ресурслардан самарали фойдаланиш, муассасаларнинг ўз маблағлари ҳисобидан аҳолига сифатли пулли тиббий хизматлар кўрсатилишини ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 5 сентябрдаги ПҚ-311-сон қарорига мувофиқ аҳолининг кафолатланган пакетга киритилган тиббий хизматлардан бепул фойдаланиши, оилавий шифокорнинг электрон йўлланмаси асосида текширувлардан ўтказилиши ва даволаниши, ушбу тартибга риоя этилмаган ҳолларда, тиббий хизматлар пулли асосда кўрсатилиши белгилангани маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагиларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги тизимидаги тиббиёт муассасаларида пулли хизмат кўрсатиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:

тиббиёт муассасаларида пулли хизматларни ташкил этиш ва тиббий хизматлар кўрсатиш тарифларини шакллантириш тартиби;

пулли асосда кўрсатилган тиббий хизматлардан келиб тушган маблағларни сарфлаш тартиби;

мижозларни қабул қилиш, улар билан шартномалар тузиш, шунингдек, чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга пулли хизмат кўрсатиш тартиби.

3. Соғлиқни сақлаш вазирлиги бир ой муддатда:

пулли тиббий хизмат кўрсатиш учун сарфланадиган вақт ва унда бевосита қатнашадиган ходимлар сонини, пулли тиббий хизмат нархларини, чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар учун пулли тиббий хизматларга қўлланиладиган устама миқдорлари, қўшимча хизмат турлари ва нархларини, шунингдек, пулли тиббий хизмат ва бир кунлик шифо ўрни нархини аниқлаш калькуляциясининг намунавий шаклларини тасдиқласин;

манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазири А.А. Худаяров зиммасига юклансин.

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги (кейинги ўринларда — Вазирлик) тизимидаги тиббий хизмат кўрсатадиган давлат тиббиёт муассасаларида (кейинги ўринларда — тиббиёт муассасалари) пулли тиббий ва қўшимча хизматлар кўрсатиш тартибини белгилайди.

Мазкур Низом:

Вазирлик тизимидаги нотиббий фаолият билан шуғулланувчи давлат муассасалари, нодавлат тиббиёт ташкилотлари ҳамда Вазирлик тизимида бўлмаган тиббиёт ташкилотлари учун тавсиявий тусга эга ҳисобланади;

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 14 октябрдаги 826-сон қарори билан тасдиқланган Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт марказининг намунавий уставига мувофиқ фаолият юритувчи тиббиёт марказларига нисбатан татбиқ этилмайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

бевосита харажатлар — хизмат кўрсатиш жараёнида сарфланадиган ва хизмат бирлиги таннархига бевосита тегишли ишлаб чиқариш ресурслари;

билвосита харажатлар — хизмат кўрсатиш вақтида билвосита сарфланадиган, хизмат турлари қийматини ҳисоблаб чиқаришда бевосита қўллаш имкони бўлмаган ресурслар;

калькуляция — кўрсатиладиган хизматларга сарфланадиган харажатларнинг пулдаги қийматини аниқлаш мақсадида бир ёки бир неча хизматлар учун тузиладиган ҳисоб-китоб ҳужжати;

мижоз — касаллиги бор ёки йўқлигидан ва соғлиғининг ҳолатидан қатъи назар, унга ёрдам кўрсатилаётган ёхуд тиббий ёрдам сўраб мурожаат қилган жисмоний шахс;

нархнома — калькуляция асосида амалдаги тартибда ҳисоб-китоб қилиниб, тиббиёт муассасаси раҳбарияти томонидан тасдиқланган тиббий хизматлар нархлари акс эттирилган тизимли ҳужжат;

рентабеллик (фойда) — соф фойда суммасини хизматлар таннархига бўлиш орқали ҳисоблаб чиқиладиган фойдалилик нисбий кўрсаткичи;

тариф (нарх) — тиббий хизматлар бирлигининг пул кўринишидаги қиймати;

таннарх — маҳсулот ишлаб чиқариш (ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш)да фойдаланиладиган моддий ресурсларнинг, асосий фондларнинг, меҳнат ресурсларининг, шунингдек, товарлар ишлаб чиқариш (ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш) жараёнини амалга ошириш учун зарур бўлган бошқа турдаги харажатларнинг қиймати;

хронометраж — қонунчилик ҳужжатлари билан тасдиқланган миқдорларда ёки бундай ҳужжатлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, тиббиёт муассасасидаги юқори малакали мутахассислардан иборат ишчи комиссия ёки таклиф этилган тегишли мутахассислар томонидан аниқланган тиббий хизмат кўрсатишда қатнашадиган мутахассисларнинг сони ва унга сарфланадиган вақтни белгиловчи ҳужжат;

қўшимча хизматлар — тиббиёт муассасалари томонидан асосий тиббий хизматлар таркибига киритилмаган, қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган, мижознинг хоҳишига кўра унга кўрсатиладиган қўшимча пулли хизматлар.

3. Тиббиёт муассасасига мижоз режали тиббий ёрдам олиш учун тегишли йўлланмасиз, бевосита ўз ихтиёри билан мурожаат қилган тақдирда, тиббий ёрдам белгиланган тартибда пулли асосда кўрсатилади (шошилинч ва кечиктириб бўлмайдиган тез тиббий ёрдам бундан мустасно).

4. Давлат томонидан бирламчи тиббий-санитария ёрдами муассасаларида кафолатланган пакет доирасида бепул кўрсатиладиган тиббий хизматлардан ташқари хизматлар қўшимча ҳисобланади ва пулли асосда кўрсатилади.

Бунда давлат тиббий суғуртаси механизмлари жорий этилган ҳудудларда тегишли бирламчи тиббий-санитария ёрдами муассасасига бириктирилмаган ва (ёки) оилавий шифокорнинг электрон йўлланмаси асосида мурожаат этмаган шахсларга тиббий хизматлар пулли асосда кўрсатилади.

5. Тиббиёт муассасаларида асосий иш вақти ва ундан ташқари вақтда кафолатланган пакет доирасида бепул кўрсатиладиган тиббий хизматлар иш ҳажми, сони ва сифатига таъсир этмаган ҳамда доимий равишда муассасада мавжуд тиббий жиҳозларидан фойдаланган ҳолда, бепул ва пулли асосда куну-тун тиббий хизмат кўрсатилади.

Бунда тиббиёт муассасаларида бюджет маблағлари ҳамда бошқа манбалар ҳисобидан қабул қилинган тиббий жиҳозларидан пулли хизмат асосида фойдаланишга рухсат берилади.

6. Кафолатланган пакет доирасида бепул кўрсатиладиган тиббий хизматлар иш ҳажми, сони ва сифатига салбий таъсир этмаган, шунингдек, ушбу хизматни кўрсатишнинг устуворлиги сақланган ҳолда, пулли хизматлар муассаса биносида, жойларга чиққан ҳолда бошқа муассасаларда шартнома асосида, ходимни жалб қилиш ёки қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа шаклларда кўрсатилиши мумкин.

7. Пулли хизматларни ташкил этишда кўрсатилган хизматлардан тушган маблағлар ҳисобини алоҳида шахсий ғазна ҳисобварағида юритиш, биноларнинг кириш қисмларида пулли хизматлар бўйича ахборот бурчаклари, қулай жойлашувда жойлашган тўлов кассалари ҳамда хизмат нархлари юзасидан тасдиқланган калькуляциялар мавжуд бўлиши лозим.

8. Тиббиёт муассасалари раҳбарлари пулли хизматларни ташкил этишда қуйидаги ваколатлардан фойдаланади:

а) ҳар йили Давлат бюджетидан молиялаштириладиган бюджет ташкилотларининг харажатлар сметаларини тузиш бўйича белгиланган тартибга ўхшаш тартибда даромадлар ва харажатлар сметасини ишлаб чиқади ҳамда тасдиқлайди;

б) пулли тиббий хизмат кўрсатишга сарфланадиган вақт ва унда бевосита қатнашадиган ходимлар сонини, пулли тиббий хизмат нархларини (давлат томонидан нархлари тартибга солинадиган, базавий ҳисоблаш миқдорига боғланган тиббий хизматлар бундан мустасно), бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар учун пулли тиббий хизматларга қўлланиладиган устама миқдорлари, қўшимча хизмат турлари ва нархларини Вазирлик томонидан тасдиқланадиган намунавий шакллар асосида белгилайди;

в) ходимлар меҳнатига ҳақ тўлаш ва уларни моддий рағбатлантириш тартибини тасдиқлайди;

г) муассасанинг қуввати доирасида бўлинмалар ихтисослашувини, даво ўринлари ҳамда ходимлар сонини иш ҳажмига мувофиқ белгилайди;

д) штатлар жадвалини тасдиқлайди ҳамда меҳнатга ҳақ тўлашнинг ягона тариф сеткаси (тиббиёт ходимлари учун давлат муассасалари тиббиёт ва фармацевтика ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш тариф сеткаси) бўйича базавий лавозим маошларидан, миқдори чекланмайдиган устама, мукофот, рағбатлантириш ва бошқа ички ҳужжатларда назарда тутилган тўловлардан келиб чиққан ҳолда, ойлик меҳнатга ҳақ тўлаш (кейинги ўринларда — меҳнатга ҳақ тўлаш) миқдорларини белгилайди.

Бунда қўшимча хизматларнинг турлари ва нархлари ички баённома расмийлаштирилган ҳолда, шунингдек, бажарилган ишлар ҳажми, сифати, мураккаблик даражасига кўра меҳнатга ҳақ тўлаш ва моддий рағбатлантириш шартлари табақалаштирилган ҳолда тиббиёт муассасаси томонидан тасдиқланади.

9. Ходимлар асосий иш жойи ёки ўриндошлик асосида ишга қабул қилинади ёки иш ҳажми инобатга олинган ҳолда, фуқаролик-ҳуқуқий хусусиятга эга шартномалар асосида хизматлар кўрсатилиши мумкин.

Бунда қонунчилик ҳужжатларида соғлиқни сақлаш тизимидаги муассасалар учун ходимларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш шартлари ва миқдорлари бўйича қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ҳамда тасдиқланган штат меъёрлари тавсиявий ҳисобланади.

10. Тиббий хизмат бирлиги тарифи (шифокор маслаҳати, муолажалар, текширувлар, хирургик амалиёт ва бошқалар)ни аниқлаш бўйича пулли хизмат калькуляцияси Вазирлик томонидан тасдиқланадиган намунавий шакллар асосида ҳисобланади.

11. Пулли хизмат кўрсатиш жараёнидаги иштирокидан келиб чиқиб, хизмат таннархидаги харажатлар бевосита ва билвосита турларга ажратилади.

12. Бевосита харажатлар қуйидагилар ҳисобланади:

а) бевосита меҳнатга ҳақ тўлаш харажатлари — хизмат кўрсатиш жараёнида бевосита қатнашадиган шифокор ва ўрта тиббий ходимларнинг, шунингдек, стационар шифо ўрни нархини ҳисоблашда тегишли йўналиш бўйича (жарроҳлик, терапия, реанимация) стационар бўлимдаги бевосита хизмат кўрсатувчи асосий тиббиёт ходимлари — шифокор, ўрта ва кичик тиббий ходимларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш бўйича тўловлари киритилади. Бунда асосий тиббиёт ходимлари таркиби ҳар бир бўлим бўйича хронометражда алоҳида белгиланади;

б) бевосита меҳнатга ҳақ тўлаш харажатлари бўйича қонунчилик ҳужжатларида белгиланган миқдорларда ижтимоий солиқ тўловлари;

в) бевосита материал харажатлари — хизмат кўрсатиш жараёнида бўлинган ҳолда ёки доимий қўлланадиган кам қийматли дори воситалари, сарфлаш материаллари ва бошқа ашёлар.

13. Билвосита харажатлар қуйидагилар ҳисобланади:

а) билвосита харажатларни ҳисоблашда пулли хизмат билан боғлиқ қуйидагилар харажатлар киритилади:

маъмурий-бошқарув, хўжалик, техник, бевосита меҳнатга ҳақ тўлаш харажатларида кўзда тутилмаган ходимлар ҳамда бошқа ходимларнинг меҳнатга ҳақ тўлаш ҳамда ижтимоий солиқ бўйича тўловлари;

Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 208-моддасига асосан байрам кунлари ҳамда «Тиббиёт ходимлари куни» муносабати билан барча ходимларга бериладиган мукофотлар, ижтимоий нафақалар ва бошқа бир марталик ҳамда бевосита меҳнатга ҳақ тўлаш харажатларида кўзда тутилмаган тўловлар;

хизмат сафари харажатлари;

коммунал хизматлар харажатлари;

сақлаб туриш, жорий таъмирлаш ва ижара бўйича харажатлар, шу жумладан, молиявий манбаидан қатъи назар, хизмат кўрсатишда фойдаланиладиган ер майдони, бино, транспорт, мебель, жиҳоз, техника ва шу кабиларни сақлаб туриш, жорий таъмирлаш харажатлари;

товар-моддий айланма воситаларининг захиралари харажатлари, шу жумладан, товар-моддий захиралар, қоғоз ва бошқа матбаа маҳсулотлари, кийим-кечак, чойшаб ва бошқалар;

товар ва хизматлар сотиб олиш учун бошқа харажатлар, жумладан, асосий воситаларни ижарага олиш, ўқитиш, телефон, телекоммуникация, ахборот хизматлари ва бошқалар;

бошқа турли харажатлар пулли хизмат кўрсатиш жараёнига боғлиқлигидан келиб чиқиб киритилади. Бунда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Ривожлантириш ва соғлиқни сақлашни бошқариш органлари ходимларини моддий рағбатлантириш жамғармаси ҳамда соғлиқни сақлашнинг янги модели жорий этилган тажриба-синов ҳудудларидаги соғлиқни сақлаш бўлимларига йўналтириладиган мажбурий тусдаги ажратмалар, озиқ-овқат, муассаса томонидан беморларни таъминлаш учун пулли асосда шифохонага кирим қилинган дори воситалари ва тиббий жиҳозлар шунингдек, асосий воситалар бўйича харажатлар киритилмайди;

асосий воситаларнинг эскириш харажатлари. Бунда асосий воситаларнинг эскириш харажатларини ҳисоблашда пулли хизмат кўрсатишдан тушган маблағлар ҳамда бюджетдан ташқари бошқа манбалар ёки қайтариш манбаи бюджетдан ташқари маблағлар бўлган ссуда асосида харид қилинган, Давлат бюджети, беғараз, мурувват, ҳомийлик ёрдами ҳисобига қабул қилинган асосий воситаларнинг калькуляцияси ишлаб чиқиладиган давридаги йиллик эскириш харажатлари киритилади;

б) билвосита харажатлар улуши — жами билвосита харажатлар хизмат кўрсатишдаги жами бевосита меҳнатга ҳақ тўлаш харажатларига тақсимлаш орқали фоиз ҳисобида аниқланади.

Бунда билвосита харажатлар бевосита меҳнатга ҳақ тўлаш харажатлари ва улар бўйича қонунчилик ҳужжатларида белгиланган миқдорларда ижтимоий солиқ тўловлари йиғиндисига нисбатан 200 фоиздан ошмаган ҳолда киритилади.

14. Пулли хизмат жойларга чиқиб, бошқа муассасаларда шартнома асосида, ходимни жалб қилиш ёки қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа шаклларда кўрсатилган ҳолларда, жойига чиқиш билан боғлиқ харажатлар, шу жумладан, транспорт, овқатланиш, сафар харажатлари хизмат таннархига киритилади.

15. Даромад манбалари икки ва ундан ортиқ муассасаларнинг билвосита харажатларини ҳисоблашда имтиёзли ва пулли асосдаги беморларга умумий сарфланадиган харажатлар, масалан, умумий фойдаланадиган коммунал хизмат харажатларини алоҳида ҳисоблаш имкони бўлмаса, умумий ҳажмдаги улушдан келиб чиқиб, пропорциялаш орқали (ушбу турдаги фаолиятни амалга оширишда фойдаланиладиган ҳажм кўрсаткичлари, ташрифлар сони, эгалланган майдон, даромад ҳажми ва бошқалар) аниқланади. Харажатларни бундай тақсимлаш тартиби тиббиёт муассасасининг ички ҳужжатлари билан белгиланади.

16. Солиқ тўловларидан озод этилган тиббиёт муассасалари маҳсулот (ишлар, хизматлар) харид қилишдаги солиқ (ҚҚС ва бошқалар) миқдори пулли тиббий хизмат таннархи таркибига киритилади.

17. Пулли тиббий хизматларга тарифларни шакллантиришда рентабеллик (фойда) қўлланади.

Беғараз ёрдам доирасида балансга олинган тиббий жиҳозлардан пулли хизмат кўрсатишда фойдаланиш донорлар билан ҳамкорлик тўғрисидаги битим, келишув, шартнома ёки дастур шартларига мувофиқ амалга оширилади. Бунда беғараз ёрдам доирасида балансга олинган тиббий жиҳозлардан пулли хизмат кўрсатишда фойдаланилганда рентабеллик (фойда) қўлланилмайди.

18. Қонунчилик ҳужжатларида белгиланган солиқлар ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Ривожлантириш ва соғлиқни сақлашни бошқариш органлари ходимларини моддий рағбатлантириш жамғармаси ҳамда соғлиқни сақлашнинг янги модели жорий этилган тажриба-синов ҳудудларидаги соғлиқни сақлаш бўлимларига йўналтириладиган юқори турувчига ажратмалар калькуляцияларда алоҳида киритилади.

19. Пулли хизмат тарифлари иш ҳақи миқдори, коммунал хизматлар, материал харажатларнинг ортиши, асосий воситаларнинг эскириш харажатлари ва қонунчиликдаги ўзгаришлар муносабати билан ёки бозор конъюнктурасидан ҳамда аҳолининг талаб ва таклифларидан келиб чиқиб, даромадлар ва харажатлар сметасини ўзгартирган ҳолда қайта тасдиқланади.

Тиббиёт муассасалари томонидан пулли хизматлар тарифлари қайта тасдиқланган тақдирда, юқори турувчи соғлиқни сақлаш бошқарув органлари хабардор қилинади ҳамда Вазирлик ёки муассасанинг расмий веб-сайтига жойлаштирилади.

20. Хирургик амалиёт калькуляцияси вақтбай тарификация қилинган ҳолларда, бажарилган ишлар далолатномасини тузиш жараёнида хирургик амалиёт учун ҳақиқатда сарфланган вақтдан келиб чиққан ҳолда қайта ҳисоб-китоб қилинади.

21. Ғазна операциялари бўйича ҳисоботларнинг ҳамда мижозлар билан ҳисоб-китобларнинг тўғри юритилиши учун ишлаб чиқилган нархлар вергулга қадар бўлган икки хонали сон аниқликда беморлар фойдасига яхлитланади.

22. Пулли хизмат кўрсатиш билан боғлиқ сарф-харажатлар кўрсатилган пулли хизматлардан тушган маблағлар ҳисобидан даромадлар ва харажатлар сметаси доирасида амалга оширилади.

23. Ходимларга меҳнатга ҳақ тўлаш бўйича тўловлар Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари ҳамда муассасанинг ички ҳужжатлари (мазкур Низом доирасида жамоа шартномаларида, иш берувчи томонидан касаба уюшмаси ёки ходимларнинг бошқа вакиллик органи билан келишилган ҳолда қабул қилинган ҳужжатлари) асосида иш берувчи ва ходим ўртасида тузилган меҳнат шартномасига мувофиқ тиббиёт муассасаларининг даромадлари доирасида тўланади.

Бунда асосий иш вақти ва ундан ташқари куну-тун тиббий хизмат кўрсатиш ташкил этилган тиббиёт муассасаларида пулли хизмат бўйича иш ҳақи тўловлари ушбу Низомга асосан тўланади. Шунингдек, меҳнатга ҳақ тўлаш бўйича тўловлар тасдиқланган калькуляцияларда ушбу мақсадлар учун кўзда тутилган миқдорларга мувофиқ тўланади.

24. Ходимларга вақтбай, ишбай ёки меҳнатга ҳақ тўлаш тизимида назарда тутилган бошқа мезонларга кўра ҳақ тўланади.

25. Тиббиёт муассасасида раҳбар ва ходимларга меҳнатга ҳақ тўлаш бўйича тўловларни тўлаш шартлари ва миқдорлари, шунингдек, ходимларни ишга жалб этиш мезонлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ муассасанинг ички ҳужжатларида акс эттирилади.

Бунда пулли хизматлар кўрсатиш прогноз параметрларининг бажарилиши, турдош функцияларнинг ўзлаштирилиши ёки янги турдаги хизматларнинг жорий этилиши, инновацион иш услуби ва ижро интизомига қатъий риоя қилиниши, юқори самарадорлик ва натижадорликка эришилиши, «устоз-шогирд» анъаналарининг амалиётга татбиқ этилиши каби асосий мезонлар инобатга олинади.

26. Пулли хизмат кўрсатиш билан боғлиқ харажатлар (иш ҳақи, қўшимча ва устамалар, дори ва сарфлов воситалари, коммунал хизматлар ҳамда улар учун тўловлар, сақлаб туриш, жорий таъмирлаш ва бошқа харажатлар) олинган даромадлар ҳисобидан қопланади.

27. Тиббиёт муассасаларининг товарларни (ишларни, хизматларни) реализация қилишдан олинган даромадлари товарларни (ишларни, хизматларни) реализация қилишдан тушган тушумлар ва уларни ишлаб чиқариш бўйича ҳисобот даври (чорак) якуни бўйича харажатлар ўртасидаги ижобий фарқи тегишлилиги бўйича Тиббиёт муассасаларини моддий рағбатлантириш ва ривожлантириш жамғармасининг ҳисобварағига ўтказилади (бюджет маблағлари олувчи тиббиёт муассасалари бундан мустасно).

28. Мижоз тиббиёт муассасаларининг рўйхатга олиш бўлимлари томонидан қабул қилинади ва рўйхатга олинади ҳамда ҳар бир мижознинг тиббий картасига унинг шахсини тасдиқловчи маълумотлари асосида пулли хизмат кўрсатилиши белгиланади.

29. Мижозлар тиббиёт муассасасига тўловни олдиндан тўлиқ тўлаш шартларида қабул қилинади. Ҳақ тўлаш банк шохобчаси ёки тиббиёт муассасаларининг назорат-касса (терминал) аппаратлари қўлланган ва қатъий ҳисобот ҳужжатлари ҳисобланадиган бланкалардан фойдаланган ҳолда, шунингдек, электрон тўлов тизимлари орқали тўланади. Мижоз нақд пул ёки банк пластик картаси орқали тўловни тўлаган тақдирда, банк томонидан тасдиқланган тўлов топшириқномаси нусхасини ёки кассир томонидан мижознинг ҳақ тўлаганлигини тасдиқловчи тўлов қоғозини рўйхатга олиш бўлимига топширади, касса изи туширилган чек мижознинг ўзида қолади, электрон тўловда эса фискал белгили чек тақдим этилади.

30. Кўрсатилган пулли хизматлар учун нақд ва банк пластик карталари орқали тўловларни тиббиёт муассасаси раҳбарининг буйруғи билан тайинланган алоҳида ходим (моддий жавобгар шахс, ғазначи) ёки банк тўлов кассалари қабул қилади. Ушбу ходимлардан ташқари бошқа ходимларнинг тўловларни қабул қилишига йўл қўйилмайди.

31. Тиббиёт муассасаларига келган шахслар тасдиқланган нархнома бўйича ҳақ тўлагандан сўнг маслаҳат олиш учун мутахассис шифокорга ва (ёки) инструментал-лаборатор ташхис қўйишга юборилади ва текширув натижаларига кўра тор соҳа мутахассиси кўригига юбориш ва (ёки) мижозга амбулатор ёки стационар шароитда даволаниш чораси белгиланади.

32. Тиббиёт муассасасида амбулатор тиббий ёрдам кўрсатишда тарафлардан бирининг оферта (шартнома тузиш ҳақида таклиф) йўллаши ва иккинчи тараф уни акцептлаши (таклифни қабул қилиши) йўли билан тузилади. Бунда мижоз томонидан кўрсатиладиган тиббий хизматлар учун олдиндан тўланган тўлов мижоз томонидан шартларга розилигини ҳамда келишув амалга оширилганлигини билдиради.

Стационар тиббий ёрдам кўрсатишда пулли тиббий хизмат кўрсатиш юзасидан шартнома икки ёки уч нусхада тузилади, уларни мижоз, унинг ҳомийси (тўловчи бўлганда) ва тиббиёт муассасаси раҳбари ёхуд мазкур функциялар меҳнат вазифаларига мувофиқ зиммасига юкланган ваколатли шахс имзолайди, шартномалар бир нусхадан мижозга ёки унинг ҳомийсига, шунингдек, тиббиёт муассасасининг ҳужжатлар йиғмажилдларида сақлаш учун берилади. Пулли асосда стационар хизматларни кўрсатиш учун хоналар (палаталар) алоҳида ташкил этилади.

33. Тиббиёт муассасасида овқатлантириш, дори воситалари ва тиббий жиҳозлар мижозга ҳақиқатда фойдаланилган ҳажмларда тўлов учун тақдим этилади.

34. Ташхислаш ва даволаш стандартларида назарда тутилмаган ташхислаш, даволаш амалиётлари:

мижозда қўшимча касалликлар аниқланганда, уларнинг ташхислаш ва даволаш харажатлари мижоз ёки унинг ҳомийси ҳисобидан;

кўрсатилган тиббий хизмат натижасида ёки мутахассисларнинг нотўғри ташхиси ва ҳаракатлари туфайли юзага келган асоратларни даволаш харажатлари тиббиёт муассасасининг ўз маблағлари ҳисобидан қопланади.

35. Мижоз билан тиббиёт муассасасидан чиқиш вақтида шартнома бўйича бажарилган ишлар далолатномасига асосан якуний ҳисоб-китоблар ўтказилади ва мижозга далолатномадан нусха берилади, шунингдек, тўловлар юзасидан ўзаро ҳисоб-китоблар амалга оширилади.

36. Тиббиёт муассасаси билан мижоз ёки юридик шахслар ўртасида юзага келадиган эътирозлар, тортишувлар муассасанинг раҳбари ёки тегишли мансабдор шахси иштирокидаги ўзаро келишувга асосан, бундай келишувга эришилмаса суд органларида ҳал этилади.

37. Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга кўрсатиладиган тиббий хизматлар учун амалдаги тарифларга нисбатан устама қўлланади, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни тиббиёт муассасасига жалб қилишда воситачилик хизматларини кўрсатган юридик шахсларни шартномага мувофиқ оширилган тарифлар бўйича тиббий хизматлар кўрсатишдан тушган маблағлар ҳисобидан рағбатлантириш мумкин.

38. Ўзбекистон Республикасида доимий яшайдиган фуқаролиги бўлмаган шахслар соғлиқни сақлашга бўлган ҳуқуқдан Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари билан тенг равишда фойдаланади ва уларга оширилган тарифлар қўлланилмайди.

39. Тиббиёт муассасаларида пулли ва қўшимча хизматлар ташкил қилиниши, улар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ кўрсатилиши учун ушбу муассаса раҳбарлари шахсан масъул ҳисобланади.

40. Вазирлик тизимидаги муассасалар ҳар ой якуни бўйича кейинги ойнинг 5-санасига қадар тегишлилиги бўйича юқори турувчи органларга кўрсатилган хизматлар тўғрисида маълумотларни тақдим этади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Давлат тиббиёт муассасалари ва соғлиқни сақлаш сақлашни бошқариш органлари ходимларини моддий рағбатлантиришни кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 7 ноябрдаги ПҚ-4007-сон қарорига асосан кўрсатилган пулли хизмат бўйича ажратмаларни бухгалтерия ҳисоботларида акс эттирган ҳолда ўтказиб боради.

41. Тиббиёт муассасаси томонидан пулли хизматлар бўйича статистика, мониторинг, бухгалтерия ҳисоботлари юритилади, улар белгиланган тартибда ҳамда муддатларда статистика ва бошқа тегишли органларга белгиланган шаклларда топширилади.

42. Вазирлик тиббиёт муассасаларида пулли хизматлар ташкил этилиши юзасидан доимий мониторинг юритади. Йўл қўйилган камчиликлар бартараф этилмаган тақдирда, пулли хизмат кўрсатишни камчиликлар бартараф этилгунга қадар вақтинча тўхтатиш бўйича қарор қабул қилади.

43. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.