Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг
қарори
Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашлари ҳузурида Ёшлар маслаҳат гуруҳини ташкил қилиш тўғрисида
Ёшларга оид давлат сиёсатини амалга ошириш, ёшларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини қўллаб-қувватлаш, норма ижодкорлиги жараёнида, хусусан, ёшлар масалаларига доир қарор лойиҳаларини ишлаб чиқиш ҳамда муҳокама қилишда фаол иштирок этиш, ёшларга доир масалалар юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш, бу борада тегишли халқ депутатлари Кенгаши депутатларига кўмаклашиш мақсадида «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати тўғрисида»ги Конституциявий Қонуннинг 16-моддаси ҳамда «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Регламенти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 6-моддасига асосан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши қарор қилади:
1. Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши ҳузуридаги Ёшлар маслаҳат гуруҳи тўғрисида намунавий низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашларига:
Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши ҳузуридаги Ёшлар маслаҳат гуруҳи тўғрисида намунавий низомни ўз сессияларида кўриб чиқиш ва у асосида тегишли низомни тасдиқлаш;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларини халқ депутатлари Кенгаши депутатларига «устоз-шогирд» анъанаси асосида бириктириш;
халқ депутатлари Кенгаши доимий комиссиялари билан Ёшлар маслаҳат гуруҳининг ҳамкорлигини таъминлаш ҳамда уларни ёшлар масалаларига оид муҳокамалар ва назорат-таҳлил тадбирларига жалб этиб бориш тавсия этилсин.
3. Қуйидагилар Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятининг асосий устувор йўналишлари этиб белгилансин:
мамлакатда ёшларга оид давлат сиёсати борасида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларда ёшларнинг бевосита иштирокини таъминлаш;
мамлакатимизда амалга оширилаётган қонунчиликдаги ислоҳотлар самарадорлигини «тенгдош-тенгдошга» тамойили асосида ёшлар ўртасида кенг тарғиб қилиш ва жойларда қабул қилинган қонунчилик ҳужжатларининг мазмун-моҳиятини тушунтириш;
халқ депутатлари Кенгаши доимий комиссияларининг ёшлар масалаларига оид муҳокамалари ва назорат-таҳлил тадбирларида иштирок этиш;
ҳудудларда ёшлар муаммоларини аниқлаш ва уларни бартараф этишга доир таклифлар ишлаб чиқиш;
ёшларда ҳуқуқий маданиятни юксалтириш ҳамда уларнинг сиёсий билим ва дунёқарашини шакллантиришга кўмаклашиш;
Ёшлар парламенти билан ҳамкорликда ёшларнинг қизиқишларидан келиб чиқиб, уларнинг манфаатларига хизмат қиладиган тадбирларни ташкил қилиш (конференция, акциялар, форум, семинар, давра суҳбати, жамоатчилик эшитуви, очиқ мулоқот, ижодий кечалар, вебинар, танловлар, мусобақа ва бошқалар).
4. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Ёшлар, хотин-қизлар, маданият ва спорт масалалари қўмитаси Сенат девонининг Ҳудудий вакиллик органлари фаолиятини ўрганиш маркази (Қ. Муқумов) билан биргаликда Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятини йўлга қўйиш бўйича халқ депутатлари Кенгашларига ташкилий, услубий ва маслаҳат ёрдамини кўрсатиб борсин.
5. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, Тошкент шаҳар ва туманлар (шаҳар) ҳокимликлари Ёшлар маслаҳат гуруҳи самарали фаолият олиб бориши учун барча зарур шарт-шароитларни яратиш чораларини кўрсин.
6. Мазкур Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Ёшлар, хотин-қизлар, маданият ва спорт масалалари қўмитаси раиси О. Козихонова зиммасига юклансин.
7. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Раиси Т. НАРБАЕВА
Тошкент ш.,
2025 йил 26 февраль,
КҚ-102-V-сон
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг 2025 йил 26 февралдаги КҚ-102-V-сонли қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши ҳузуридаги Ёшлар маслаҳат гуруҳи тўғрисида намунавий
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши ҳузуридаги Ёшлар маслаҳат гуруҳининг (кейинги ўринларда — Ёшлар маслаҳат гуруҳи) асосий мақсад ва вазифаларини, Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини, уни шакллантириш ва фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Ёшлар маслаҳат гуруҳи халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши (кейинги ўринларда — маҳаллий Кенгаш) қарори билан ташкил этиладиган, юридик шахс мақомига эга бўлмаган ҳамда фаолиятини жамоатчилик асосида амалга оширадиган маслаҳат органи ҳисобланади.
3. Ёшлар маслаҳат гуруҳи ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ва Сенат Кенгашининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, тегишли маҳаллий Кенгаш қарорларига, мазкур Низомга ҳамда бошқа қонунчилик ҳужжатларига амал қилади.
4. Ёшлар маслаҳат гуруҳи маҳаллий Кенгашнинг ваколат муддатига тузилади, ваколат муддати тугагач янги таркиби шакллангунга қадар ўз фаолиятини давом эттиради.
2-боб. Ёшлар маслаҳат гуруҳининг асосий мақсади ва вазифалари
5. Ёшлар маслаҳат гуруҳининг асосий мақсади — ёшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишда, уларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини қўллаб-қувватлашда, норма ижодкорлиги жараёнида, хусусан, ёшлар масалаларига доир қарор лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва муҳокама қилишда фаол иштирок этиш, ёшларга доир масалалар юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш, бу борада маҳаллий Кенгаш депутатларига кўмаклашишдан иборат.
6. Ёшлар маслаҳат гуруҳининг вазифалари қуйидагилардан иборат:
ёшларга оид давлат сиёсатини амалга ошириш доирасида ҳудуддаги ёшлар муаммоларини аниқлайди ва уларни бартараф этишга доир таклифлар ишлаб чиқишда иштирок этади;
қонун ҳужжатларини ўрганади, таҳлил қилади ва такомиллаштириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқади;
ҳудудий дастурларни ишлаб чиқиш жараёнида ёшлар манфаатларидан келиб чиққан ҳолда таклифлар тайёрлайди;
қабул қилинган қонун ва қонунчилик ҳужжатлари, давлат дастурлари, «йўл хариталари» ҳамда бошқа ҳужжатлардаги ёшларга оид вазифаларни таҳлил қилади, зарур ҳолларда, тегишли тавсиялар ишлаб чиқади;
ҳудудда ёшлар масаласига оид чора-тадбирларнинг ижроси юзасидан жамоатчилик назорати олиб борилишида иштирок этади;
ёшларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, уларнинг ўз иқтидорларини намойиш этишлари учун ташаббускор ёшларни рағбатлантириш бўйича таклифлар тайёрлайди;
маҳаллий Кенгашнинг доимий комиссиялари билан биргаликда ёшларга доир масалалар бўйича ўрганиш ишлари амалга оширилишида иштирок этади, қарор лойиҳалари ишлаб чиқилишидаги муҳокама жараёнларида қатнашади;
маҳаллий Кенгашнинг доимий комиссиялари йиғилишларида маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари раҳбарларининг ёшлар масалаларига оид ҳисоботлари (ахборотлари)ни эшитиш ва муҳокама қилиш жараёнида иштирок этади;
маҳаллий Кенгаш доимий комиссиялари билан ҳамкорликда ёшлар ўртасида экологияни асраш ва атроф-муҳитга эҳтиёткорона муносабатда бўлишга қаратилган акциялар ўтказади;
қабул қилинган қонунларнинг мазмун-моҳиятини ҳамда амалга оширилаётган ислоҳотлар самарадорлигини кенг тарғиб қилади, ёшлар ўртасида турли кўрик танловлар, маданий-маърифий ва спорт тадбирларини ташкил этишга кўмаклашади;
маҳаллий Кенгаш депутатларининг, сенаторларнинг ёшлар билан учрашувлари ташкил этилишига кўмаклашади.
3-боб. Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
7. Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзолари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
маҳаллий Кенгаш, унинг доимий комиссияларидан ўз фаолиятини амалга ошириш учун зарур бўлган ахборотни сўраш ва олиш;
маҳаллий Кенгаш, унинг доимий комиссиялари томонидан ташкил этиладиган мажлислар ва бошқа тадбирлар тўғрисидаги ахборотни олдиндан олиш ҳамда мазкур тадбирларда белгиланган тартибга қатъий риоя этган ҳолда иштирок этиш;
маҳаллий Кенгаш, унинг доимий комиссиялари ишчи гуруҳлари таркибида давлат органлари ва бошқа ташкилотларга бориш;
маҳаллий Кенгаш доимий комиссияларига Ёшлар маслаҳат гуруҳи зиммасига юкланган вазифалар юзасидан таклифлар киритиш;
маҳаллий Кенгаш доимий комиссияларининг ёшлар масаласига оид мажлисларида иштирок этиш ва уларда кўриб чиқилаётган масалалар юзасидан фикр билдириш;
ёшларга оид давлат сиёсатининг амалга оширилишида ҳудуддаги ёшлар орасида вужудга келаётган долзарб муаммоларни аниқлаш ва уларнинг ечимларига доир таклифлар ишлаб чиқишда иштирок этиш ҳамда ўз таклифларини маҳаллий Кенгашнинг тегишли доимий комиссиясига киритиш.
Ёшлар маслаҳат гуруҳи қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
8. Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларининг мажбуриятлари қуйидагилардан иборат:
қонунчилик ҳужжатлари талабларига қатъий риоя қилиш;
маҳаллий Кенгаш фаолияти билан боғлиқ қонунчилик ҳужжатларида белгиланган чекловларга амал қилиш;
маҳаллий Кенгаш ёки бошқа давлат органларининг ўз ваколатлари доирасида амалга оширадиган фаолиятига аралашмаслик;
маҳаллий Кенгаш, унинг доимий комиссиялари ва котибияти фаолият кўрсатиши учун тўсқинлик қилмаслик;
фуқароларнинг ор-номуси ва қадр-қимматини таҳқирлашга, уларнинг шахсий ҳаётига аралашишга йўл қўймаслик;
ўз фаолияти давомида олинган ахборотнинг, агар бундай ахборотни тарқатиш қонун билан чекланган бўлса, махфийлигига риоя қилиш.
Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларининг зиммасида қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
4-боб. Ёшлар маслаҳат гуруҳи таркибини шакллантириш тартиби
9. Ёшлар маслаҳат гуруҳи таркиби (16 — 30 ёш) халқ депутатлари вилоятлар, Тошкент шаҳар Кенгашларининг Ёшлар сиёсати, маданият ва спорт масалалари бўйича доимий комиссияси ҳамда халқ депутатлари туманлар (шаҳар) Кенгашларининг Ижтимоий соҳа, ёшлар сиёсати, маданият ва спорт масалалари бўйича доимий комиссияси (кейинги ўринларда — доимий комиссия) томонидан гендер тенгликни инобатга олган ҳолда шакллантирилади.
10. Маҳаллалардаги ёшлар етакчилари, олий таълим муассасаларининг талабалари, ўрта махсус, умумтаълим ва ихтисослаштирилган мактабларнинг ўқувчилари, турли йўналишларда фаолият олиб бораётган энг фаол ва ташаббускор, ижобий натижаларга эришган ёшлар Ёшлар маслаҳат гуруҳининг аъзоси бўлиши мумкин.
Шунингдек, Ёшлар ишлари агентлиги ва сиёсий партияларнинг ҳудудий бўлинмалари Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзолигига номзодларни тавсия этишлари мумкин.
11. Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзолари сони, қоида тариқасида, тегишли маҳаллий Кенгаш депутатлари сонининг 50 фоизидан ошмаслиги лозим.
12. Маҳаллий Кенгаш депутатлари бир вақтнинг ўзида Ёшлар маслаҳат гуруҳининг аъзоси бўлиши мумкин эмас.
13. Қуйидаги ҳолларда Ёшлар маслаҳат гуруҳининг аъзолари унинг таркибидан чиқарилиши мумкин:
Ёшлар маслаҳат гуруҳи таркибидан чиқиш тўғрисида ариза берилганда;
Ёшлар маслаҳат гуруҳининг йиғилишларида мунтазам равишда сабабсиз иштирок этмаганда;
мазкур Низом талабларини бир неча бор бузганда;
маҳаллий Кенгашнинг доимий комиссияси топшириқларини бажармаганда;
Ёшлар ишлари агентлиги ва сиёсий партиялар ҳудудий бўлинмалари (ўзлари тақдим қилган номзодлар бўйича) ҳамда маҳаллий Кенгаш доимий комиссиясининг тегишли тақдимномасига кўра;
чет элга кўчиб кетганда ёки бошқа давлат фуқаролигини олганда;
уларга нисбатан чиқарилган суднинг айблов ҳукми қонуний кучга кирганда;
шунингдек, суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори асосида улар муомалага лаёқатсиз, бедарак йўқолган деб топилганда.
Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларини унинг таркибидан чиқариш маҳаллий Кенгаш қарорига асосан амалга оширилади.
14. Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзолари ҳақидаги маълумотлар маҳаллий Кенгашнинг расмий веб-сайтига жойлаштирилиши мумкин.
15. Ёшлар маслаҳат гуруҳи раҳбари ва котиби унинг биринчи ташкилий йиғилишида доимий комиссия тавсиясига кўра аъзолар томонидан овоз бериш йўли билан сайланади.
5-боб. Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятини ташкил этиш тартиби
16. Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятининг асосий масалалари унинг йиғилишида кўриб чиқилади. Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилиши, қоида тариқасида, ҳар чоракда камида бир марта ўтказилади.
Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилишининг кун тартиби лойиҳаси Ёшлар маслаҳат гуруҳи котиби томонидан Ёшлар маслаҳат гуруҳи раиси ва аъзоларининг таклифлари асосида шакллантирилади.
17. Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзолари унинг йиғилиши ўтказилишидан камида 3 кун аввал бу ҳақда хабардор қилинади. Хабарномада йиғилиш ўтказиладиган вақт ва жой, шунингдек, кун тартиби лойиҳаси кўрсатилади.
18. Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилишини унинг раҳбари олиб боради.
19. Ёшлар маслаҳат гуруҳининг йиғилишларида маҳаллий Кенгаш депутатлари ва котибият ходимлари иштирок этиши мумкин.
20. Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилиши ахборот-коммуникация технологиялари воситаларидан фойдаланган ҳолда видеоконференсалоқа шаклида ҳам ўтказилиши мумкин.
21. Ёшлар маслаҳат гуруҳи тадбирлари очиқлик ва ошкоралик асосида ташкил этилади ва ўтказилади.
22. Ёшлар маслаҳат гуруҳининг йиғилиши, агар унда Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларининг камида ярми (кворум) иштирок этган тақдирда ваколатли ҳисобланади.
23. Ёшлар маслаҳат гуруҳининг қарори йиғилишда иштирок этаётган Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.
24. Ёшлар маслаҳат гуруҳининг йиғилишида қабул қилинган қарор баённома шаклида расмийлаштирилади. Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилиши баённомаси котиб томонидан имзоланади, йиғилишга раислик қилувчи томонидан тасдиқланади ва уч кун муддатда маҳаллий Кенгаш доимий комиссиясига, Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларига юборилади.
25. Ёшлар маслаҳат гуруҳи томонидан қабул қилинган ҳужжатлар тавсиявий хусусиятга эга бўлади.
26. Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзолари маҳаллий Кенгаш депутатларига «устоз-шогирд» тизими асосида бириктирилади.
27. Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятига маҳаллий Кенгаш котибияти ва Ёшлар ишлари агентлигининг ҳудудий бўлинмаси томонидан ташкилий ҳамда амалий-услубий жиҳатдан ёрдам кўрсатилади.
6-боб. Ёшлар маслаҳат гуруҳи раҳбари ва унинг котиби вазифалари
28. Ёшлар маслаҳат гуруҳи раҳбари ўз вазифаларини бажариши даврида доимий иш фаолиятидан ажратилмаган ҳолда қуйидаги вазифаларни амалга оширади:
Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятини ташкил қилади ва унга умумий раҳбарлик қилади;
ўз ваколатига кўра ёшларга оид масалалар бўйича кўриб чиқилиши учун маҳаллий Кенгашга таклифлар киритади;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилишларини чақиради ва кун тартибини белгилайди;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилишларида раислик қилади;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилиши баённомасини ва бошқа ҳужжатларини тасдиқлайди;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзолари зиммасига юклатилган вазифаларнинг бажарилишини мувофиқлаштиради;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятини самарали ташкил этиш бўйича қонунчиликка асосан бошқа вазифаларни амалга оширади.
29. Ёшлар маслаҳат гуруҳи котиби:
Ёшлар маслаҳат гуруҳининг фаолиятини ташкилий ва техник жиҳатдан таъминлаш масалаларини ҳал этади;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилишига барча зарур материаллар ўз вақтида тайёрланишини таъминлайди, йиғилиш ўтказилишини ташкил этади;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилиши ўтказиладиган вақт, жой ва таклиф этиладиган шахслар рўйхатини, йиғилиш кун тартиби лойиҳасини Ёшлар маслаҳат гуруҳи раҳбари билан келишади;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларини ва таклиф этилган шахсларни йиғилиш ўтказиладиган вақт, жой ва кун тартиби лойиҳаси ҳақида хабардор қилади;
Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилиши баённомасини расмийлаштиради ва тасдиқланган баённоманинг маҳаллий Кенгаш доимий комиссияси ҳамда Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларига жўнатилишини таъминлайди.
7-боб. Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзоларини рағбатлантириш
30. Ёшлар маслаҳат гуруҳи йиғилишларида доимий равишда иштирок этиб, муҳокама жараёнларида ўз таклифлари билан фаол қатнашган, таҳлилий материаллар ишлаб чиқиш, назорат-таҳлил тадбирларини ўтказишга кўмаклашиш ва иштирок этиш, қабул қилинган қонунчилик ҳужжатларининг мазмун-моҳиятини тушунтиришда жонбозлик кўрсатган Ёшлар маслаҳат гуруҳи аъзолари рағбатлантирилиши мумкин.
31. Рағбатлантириш маҳаллий Кенгаш раиси, маҳаллий Кенгаш доимий комиссияси ташаббуси билан ташаккурнома эълон қилиш, соҳа бўйича тегишли давлат мукофотларига тавсия қилиш тарзида, шунингдек қонунчилик билан тақиқланмаган бошқа кўринишда амалга оширилади.
8-боб. Якунловчи қоидалар
32. Ёшлар маслаҳат гуруҳининг фаолиятини моддий-техник жиҳатдан таъминлаш маҳаллий ижро этувчи ҳокимият томонидан, шунингдек, қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
33. Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятини самарали ташкил этиш ҳамда мувофиқлаштириб бориш маҳаллий Кенгаш доимий комиссияси зиммасига юклатилади.
34. Ушбу Низомга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ёки Ёшлар маслаҳат гуруҳи фаолиятини тўхтатиб туриш ёхуд тугатиш маҳаллий Кенгаш қарори билан амалга оширилади.