18.06.2022 йилдаги 11-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати бошлиғининг қарори, 18.06.2022 йилдаги 11-сон
Дата вступления в силу
01.08.2022
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарори
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари (0024-22-сон СанҚваН)ни тасдиқлаш тўғрисида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2022 йил 1 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 100]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати қарор қилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари (0024-22-сон СанҚваН) иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Президент таълим муассасалари агентлиги билан келишилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошлиқ Б. ЮСУПАЛИЕВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 18 июнь,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келишилди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Президент таълим муассасалари агентлиги директори Х. УМАРОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 16 июнь
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг 2022 йил 18 июндаги 11-сон қарорига
ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари (0024-22-сон СанҚваН)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги Президент, ижод ва ихтисослаштирилган мактабларда (бундан буён матнда Президент мактаблари деб юритилади) тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва соғлом овқатланишини ташкил этиш, юқумли ва юқумли бўлмаган касалликлар профилактикаси ҳамда овқатдан заҳарланишларнинг олдини олишга қаратилган санитария-гигиена талабларини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Президент мактабларида рационал таомнома шакллантирилишида кунлик рационда ўқувчиларнинг асосий озиқ-овқат моддаларига эҳтиёжи ва ёшига мос энергия қуввати билан тўлиқ таъминланиши, соғлиғи, шунингдек овқатланишнинг иқлим ва миллий хусусиятлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Баъзи маҳсулотлар бўлмаганда уларни бошқа маҳсулот билан алмаштириш мумкин. Фақат алмаштирилувчи маҳсулот таркибидаги асосий озиқ-овқат моддалари ҳамда оқсил ва ёғнинг миқдори уларнинг ўрнини босувчи маҳсулот таркибидаги оқсил ва ёғнинг миқдорига тенг бўлиши лозим. Бунда маҳсулотларни алмаштириш мазкур санитария қоидаларининг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Таомни тўғри тайёрлаш ва тайёр таомнинг ҳажми нормага мувофиқ чиқиши учун мазкур санитария қоидаларининг 4-иловасида келтирилган озиқ-овқат маҳсулотларига дастлабки ва термик ишлов берилгандан кейин йўқотиладиган вазннинг миқдори инобатга олинади. Болаларга берилаётган таомлардаги маҳсулотларнинг ҳажми ва кимёвий таркиби мазкур санитария қоидаларининг 5 ва 6-иловаларида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ўқувчиларнинг овқатланиш рационини шакллантиришда маҳсулотлар кун давомида тўғри тақсимланиши зарур. Оқсилга бой маҳсулотлар ёғ билан берилса, бола ошқозонида узоқ вақт сақланиб туради ва кўпроқ миқдорда ҳазм қилдирувчи меъда ширасини талаб қилади, шунинг учун таркибида гўшт, балиқ, сутли бўтқалар ва бошқа сутли таомлар, тухум каби маҳсулотлари бор таомларни нонушта ва тушликка бериш тавсия қилинади. Кечки овқат учун болаларга гўшт, балиқ ва ўсимликлардан тайёрланган енгил ҳазм бўладиган таомлар берилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Қуйидаги маҳсулотлар қайта музлатилмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иссиқлик ишловидан ўтган сабзавотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фойдаланиш муддати бундан буён сақлашга имкон бермайдиган маҳсулотлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Таом тайёрлаш вақтида фойдаланилмай қолган тухум, томат пастаси, қандолат маҳсулотлари, сариёғ, ўсимлик ёғи, шакар, ёрма, макарон, мева ва тозаланмаган сабзавотлар омборхонага қайтарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Ўқувчилар овқатланишини тўғри ташкил этишда овқатланиш хонасида гигиеник тоза ва қулай шарт-шароитларни яратиш, шу жумладан таомларни бериш кетма-кетлигига риоя қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Болалар овқат рационига ишлатиладиган кўкатлар тоза оқар сувда, боғичи ечилиб яхшилаб ювилиши ва 3 фоизли сирка кислотаси ёки 10 фоизли ош тузи эритмасига 10 дақиқа давомида солиб қўйилиши, сўнгра оқар сувда қайта ювиб қуритилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Ёз кунлари болаларнинг суюқликка бўлган эҳтиёжи ортишини ҳисобга олган ҳолда, ичиш учун янги қайнатилган сув, наъматак дамламаси ёки ҳўл мевалардан тайёрланган унча ширин бўлмаган шарбатлар берилиши мумкин. Қиш-баҳор мавсумида қуритилган мевалар (олма, наъматак, туршак)дан тайёрланган компотлар тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Ёз мавсумида балиқдан тайёрланган таомларни таомномага киритиш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Президент мактабларида таълим олаётган ўқувчиларнинг кунлик овқатланишида тавсия этилган озиқ-овқат маҳсулотларининг таркиби мазкур санитария қоидаларининг 2-иловасида белгиланган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-боб. Озиқ-овқат маҳсулотларини ошхонага етказиб бериш, сақлаш ва тайёрлашга қўйиладиган гигиена талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Технологик жиҳозлар, анжомлар, идишлар санитария-эпидемиология талабларига мос бўлган пўлат ва дюралюминийдан тайёрланган бўлиши, шунингдек хом ва пиширилган маҳсулотлар учун алоҳида белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Ошхонадаги идишлар чиннидан (ликобча, коса, пиёла), қошиқ, санчқи ва пичоқлар эса зангламайдиган пўлатдан тайёрланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёрилган, чети учган, эмали кўчган, ўз шаклини ўзгартирган, алюмин, пластмассадан тайёрланган идишлардан фойдаланиш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Озиқ-овқат маҳсулотларига ишлов бериш столларининг қопламаси яхлит, зангламайдиган пўлат ёки гигиеник материал билан қопланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Хом ва пишган маҳсулотлар учун стол, пичоқ ва тахтакачлар алоҳида бўлади. Тахтакачларнинг юзаси текис, ёрилмаган бўлиб, қаттиқ дарахт навларидан ишланади. Пластмасса, ёғоч қириндили плиталар ва прессланган фанерлардан ишланган тахтакачлардан фойдаланилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Гўштни майдалаш учун қаттиқ дарахт навидан тайёрланган ёғочли мослама ишлатилади. У металл тагликка ўрнатилиб, ташқариси икки маротаба мой бўёқ билан бўялади. Ишлатилгандан сўнг ёғочли мослама пичоқ билан тозаланиб, устига туз сепилади, ён атрофлари иссиқ сув билан ювилади ҳамда устки қисми нотекис бўлиб қолганда эса бир қатлами олиб ташланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Ишлатиш турига қараб стол, тахтакач ва пичоқларга (хом ва пишган маҳсулотлар учун алоҳида-алоҳида) ўчиб кетмайдиган, ишлов беришга чидамли бўёқ билан белги (ХГ — хом гўшт, ПГ — пишган гўшт, ХБ — хом балиқ, ПБ — пишган балиқ, ХС-хом сабзавот, ПС — пишган сабзавот, Г-гастроном маҳсулотлар — пишлоқ, сариёғ, термик ишловсиз берилаётган маҳсулотлар, Н-нон ва Х — хамир учун) қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Таомларни пишириш ва сақлаш учун зангламайдиган пўлатдан ишлаб чиқилган идишлардан фойдаланилади. Алюмин ва дюралюминийдан тайёрланган идишлардан ҳам таомларни пишириш ва қисқа муддатда сақлаш учун фойдаланилади. Компот маҳсулотлари зангламайдиган пўлатдан қилинган идишда тайёрланади. Сутни қайнатиш учун зангламайдиган пўлатдан ёки алюминдан тайёрланган идишлар ажратилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Ўқувчилар сонига идишлар тўплами тўғри келиши ҳамда овқатланиш вақтида ҳар бир бола учун алоҳида идиш тўплами ишлатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Овқатланиш вақтида фойдаланилган идишларни дарҳол ювган ҳолда бошқа болаларга таом беришга йўл қўйилмайди. Бунда, захирадаги идишлар тўпламидан фойдаланилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Барча ходимлар ювиш ва зарарсизлантириш воситаларини ишлатиш қоидалари билан танишишлари, бунда ишлатилаётган воситанинг хусусиятлари инобатга олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Ювиш ва зарарсизлантириш воситалари шамоллатиладиган ва қуруқ хоналарда махсус ёрлиқ ёпиштирилган идишларда сақланиши лозим. Тайёрланган эритмалар қорайтирилган шиша идишларда, оғзи маҳкамланган ҳолатда нам ва ёруғликдан ҳимояланган тартибда беш кундан ошмаган муддатда сақланади. Зарарсизлантириш воситаларини озиқ-овқат бўлинмасида сақлаш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Сабзавотлар, мевалар, гўшт ва бошқа маҳсулотларни ювиш учун камида иккита зангламайдиган пўлат, алюмин ёки дюралюминий металлдан ишлаб чиқилган ванналардан, ошхона идишларини ювиш учун ҳам худди шундай иккита ваннадан фойдаланилади. Ванналарга иссиқ ва совуқ сув уланган бўлиши керак. Иссиқ сувнинг ҳарорати 65ºC дан паст бўлмаслиги ва сифати давлат стандарти талабларига мос келиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Ваннанинг оқава сув тизимига уланиш жойида 20 см ли стаканли сифонлар ўрнатилади, у кичик озиқ-овқат зарраларини йиғиш ва ўз-ўзини тозалаш имкониятини таъминлайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Таом пишириладиган қозонлар овқат тарқатиб бўлингандан сўнг овқат қолдиқларидан тозаланади ва ҳарорати 40ºC дан паст бўлмаган иссиқ сувда идиш ювиш воситалари солиб ювилади. Сўнгра қуритилиб, юқори қисми пастга қилиб ағдарилган ҳолатда панжаралар устига қўйилади ва ювилган тоза ошхона идишлари полдан 0,5 метр баландликда панжаралар (стеллаж)да сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Ишлов беришда ишлатиладиган тахта ва майда тахтадан тайёрланган ошхона анжомлари (куракча, аралаштиргич ва бошқалар) биринчи ваннада ювиш воситаси қўшилган иссиқ сувда (50 ºC) ювилади. Кейин ҳарорати 65 ºCдан паст бўлмаган иссиқ сувли иккинчи ваннада чайиб олинади ва қуритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Металлдан ишланган анжомлар ювилгандан сўнг, газ печида қиздирилиб қуритилади. Гўшт қиймалагич ишлатилгандан кейин қисмларга ажратилиб ювилади, қайнаб турган сувда чайилади ва яхшилаб қуритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Истеъмол идишлари овқат қолдиқларидан механик усулда тозаланганидан сўнг, ювиш воситаси солинган ҳарорати 45ºC дан паст бўлмаган сувда (биринчи ваннада) ювилади, сўнгра ҳарорати 65ºC даражадан паст бўлмаган иссиқ сувда (иккинчи ваннада) чайилади ва махсус панжаралар (стеллажлар)да қуритилади. Идишларни зарарсизлантирилиши (воситада ивитиб қўйиш) эпидемиологик кўрсатмалар асосида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Идишлар махсус қуритгичда вертикал ҳолатда сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Чой идишлари қайноқ сувда зарарсизлантириш воситалари ёрдамида биринчи ваннада, сўнгра оқиб турган қайноқ сувда иккинчи ваннада чайиб қуритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Идиш-товоқларни ювишда кир ювиш кукуни, кир ювишда ишлатиладиган ғовакли синтетик материалдан фойдаланилмайди. Ювиш учун кўпирувчи воситалар, металл ва пластмасса чўткалардан фойдаланиш мумкин. Идиш-товоқларни ювиш учун металлдан тайёрланган чўткалар, столларни артиш учун эса мато ўн беш дақиқа қайнатилади ёки 0,5 фоизли хлорли эритмада ўттиз дақиқа бўктирилади, кейин тоза сувда чайилиб қуритилади ва махсус идишларда сақланади. Ювиш ва зарарсизлантириш воситалари махсус жойларда сақланади. Ювиш бўлимларида идиш-товоқ ва жиҳозларни ювиш йўриқномаси илиб қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Ошхона жиҳозлари механик тозалашдан сўнг ювиш воситалари ёрдамида (биринчи ваннада) ювилади, оқиб турган иссиқ сув билан (иккинчи ваннада) чайилади. Тоза ошхона жиҳозлари вертикал ҳолда металл кассеталарда сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Ошхонадаги овқат қолдиқлари йиғиштирилиб, қопқоқли ёки педаль ёрдамида очиладиган металл челакларга солинади. Ҳар куни куннинг охирида челак ва бочкаларнинг учдан икки қисми тўлиши билан улар тозаланиб, идиш ювиш хонасининг алоҳида жойида шланг ёрдамида 2 фоизли кальцийли сода эритмасида ювилади. Сўнгра иссиқ сувда чайилади ва қуритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Озиқ-овқат бўлинмаси хоналарининг девори, пол, радиатор, дераза токчалари ҳар куни чанг ва доғлардан ювувчи воситалар ёрдамида тозаланади. Ҳафта охирида барча хона, жиҳоз, асбоб-ускуна ва анжомлар дезинфекция қилинади ва зарарсизлантирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Ҳар чоракда ёки зарурият туғилганда озиқ-овқатлар бўлинмаларидаги пашша, суварак ва кемирувчиларга қарши профилактик дезинсекция ҳамда дератизация тадбирлари ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Озиқ-овқат маҳсулотларини махсус транспортларда ташиб келтириш уларнинг бутлиги сақланган ҳолда ҳамда зарарланмайдиган шароитда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Тез бузилувчи озиқ-овқат маҳсулотларини транспортларда ташиб келтириш маркировкаланган, усти беркитиладиган (қопқоқли) идишларда амалга оширилади. Йилнинг иссиқ фаслида сифати тез бузиладиган озиқ-овқат маҳсулотларини совутгич ўрнатилган, +2 — 6 ºC ҳароратни тутиб туришга мўлжалланган транспорт воситаларида ташиб келтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабига сифати тез бузиладиган маҳсулотларни етказиб беришда, юк хатида унинг юборилганига икки соатдан ўтиб кетганлиги аниқланса, бундай маҳсулотлар қабул қилиниши мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Озиқ-овқат маҳсулотлари ва хом ашёларини етказиб берувчи шахснинг маҳсулотларни юклаш ва тушириш учун махсус кийимда бўлиши (халат, қўлқоп), шунингдек тиббий кўрикдан ўтган бўлиши ҳамда шахсий гигиена талабларига амал қилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Озиқ-овқат ташиладиган транспорт тоза ҳолатда бўлиши лозим, ундан одамлар ёки бошқа юкларни ташишда фойдаланилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Озиқ-овқат маҳсулотлари ташиладиган транспорт воситалари ҳар куни ҳайдовчи томонидан тозаланиши, шунингдек дезинфекция тадбирлари ўн кунда бир маротаба амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Озиқ-овқат маҳсулоти ташиладиган идишларга махсус белгилар қўйилиши лозим ва улардан бошқа мақсадларда фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Полимер ва бошқа қоплар, металл ва ёғоч яшик, бидон ва колбалар ишлатилгандан кейин, икки фоизли калций сода эритмаси билан ювилади (1 литр сувда 20 грамм зарарсизлантирувчи воситалар эритилади), қайнатилган сувда буғланади, қуритилади ва ифлосланмайдиган жойларда сақланади. Хом ашёларни ташиш учун ошхона жиҳозларидан фойдаланиш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Президент мактабларининг ошхоналарига тавсия этиладиган озиқ-овқат маҳсулотларининг рўйхати мазкур санитария қоидаларининг 11-иловасида келтириб ўтилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабларида ветеринария хизмати томонидан ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилганлиги тўғрисидаги тегишли тамға (ёрлиқ) босилган гўшт маҳсулотларидан фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабларида сут, тухум ва ўсимлик озиқ-овқат маҳсулотлари ветеринария хизмати томонидан берилган ветеринария-санитария экспертизаси хулосаси асосида қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Келтирилган озиқ-овқат маҳсулотлари сифатининг мазкур санитария қоидаларининг 12 ва 13-иловаларига мувофиқлиги текширилиши ва текшириш хулосаси махсус журналига (бракераж дафтари) мазкур санитария қоидаларининг 7-иловасига мувофиқ қайд этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сифати бузилган, муддати ўтган озиқ-овқат маҳсулотларини қабул қилиш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Тез бузиладиган озиқ-овқат маҳсулотлари санитария қоидаларига амал қилинган ҳолда, мазкур санитария қоидаларининг 9-иловасига мувофиқ совутгич камералари ва совутгичларда +2 ºC дан + 6 ºC гача ҳароратларда сақланади. Совутгич камералари ва совутгичларда ҳароратни назорат қилиш учун термометрлар ўрнатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Совутгич камераси битта бўлган тақдирда, гўшт, балиқ ва сут маҳсулотлари сақлаш жойлари махсус ясалган полкалар билан ажратилади ва улар ювилиши учун қулай бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Музлатилган товуқ ва музлатилган балиқ махсус идишларида белгиланган стеллажларда сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Сут қайнатилгунга қадар келтирилган идишида сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Сариёғ ишлаб чиқарувчи корхонанинг ўрамида ёки бўлинган ҳолда пергамент қоғозига ўраб, контейнер ва пластмасса идишларда сақланади. Йирик пишлоқлар тоза стеллажларда (пишлоқлар тахланаётганда картон ёки фанер билан ажратилади), кичик ҳажмдаги пишлоқлар токчаларда ёки истеъмол идишларида сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Сметана ва творог (қошиқ ёки куракчаларсиз) қопқоқли идишларда сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Тухумлар совутгичлар ёки алоҳида токчаларда пластик идишларга жойлаштирилган ҳолда ўн тўрт кундан ортиқ бўлмаган муддатда сақланади, қиш мавсумида эса улар қуруқ салқин омборхоналарда махсус тагликлардаги қутиларда ёки кассеталарда, алоҳида токчаларда ёки расталарда +10ºC дан ортиқ бўлмаган ҳароратда сақланади. Тухумлар ишлатилишидан олдин тозалаб ювилади. Тухумларга ишлов бериш махсус ванналар ва (ёки) идишларда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Тухумлар тешик контейнерлардан фойдаланилган ҳолда қуйидаги тартибда тўлиқ эритмага ботирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-2 фоизли илиқ сода эритмасига солинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зарарсизлантирувчи воситалар эритмасида зарарсизлантирилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
камида беш дақиқа давомида оқар сувда чайилади ва белгиланган тоза идишларга терилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Ёрмалар, ун ва макарон маҳсулотлари қуруқ хоналарда, қопларда ёки озиқ-овқат маҳсулотлари учун махсус таглик ёки панжаралар устида полдан 15 см баландликда, девор ва озиқ-овқат маҳсулотлари ораси 20 см дан кам бўлмаган масофада бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Нон стеллаж ва шкафларда пастки қавати полдан 35 см дан кам бўлмаган ҳолда сақланади. Шкафларнинг эшикларида ҳаво ўтиши учун тешиклар бўлиши керак. Нон сақлаш жойлари тозаланганда нон увоқлари махсус чўткалар билан супурилиб, токчалар 1 фоизли сирка билан намланган матода артилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Картошка ва илдизли сабзавотлар қуруқ, қоронғу хоналарда сақланади. Карам омборхона расталарида, кўкат ва мевалар эса сақлаш идишларида салқин жойларда ҳарорати +12 ºC дан юқори бўлмаган ҳолатда сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Нохуш ҳиди бўлган озиқ-овқат маҳсулотлари ўзига ҳид тортувчи озиқ-овқат маҳсулотларидан (сариёғ, шакар, туз, тухум, чой ва пишлоқ) алоҳида сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Колбада келтирилган сут ишлатишдан олдин 2-3 дақиқа қайнатилади. Қайнатилгандан кейин сут совутилади ва қопқоқли идишларда сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Озиқ-овқат маҳсулотларининг озуқавий қийматини сақлаш ва улардан заҳарланишнинг олдини олиш учун таом тайёрлаш технологиясига амал қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Доналаб бериладиган таомлар (котлет, пишлоқ, булочка ва бошқалар) тайёрланаётганда иссиқлик ишлови берилмасдан олдин оғирлиги тарозида ўлчанади. Пишириқлар, омлет, рулет таомнома тақсимотида кўрсатилган оғирлиги бўйича кесилади. Суюқ таомлар миқдорига қараб, гарнир эса оғирлигига қараб тарқатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Таом пиширилишида қайнатиш, пишириш, тоблаб пишириш, жазлаш, димлаб пишириш, буғда пишириш, енгил қовуриш (аммо ҳафтада бир ёки икки маротаба) каби технологик жараёнларга амал қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Озиқ-овқат маҳсулотларига пазандачилик ишловини беришда таомнинг технологик харитасида ёритилган тайёрланиш технологиясига тўлиқ амал қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Таомларни тайёрлаш жараёнида ошпазлар маҳсулотларга бевосита қўлларини теккизмасликлари учун турли хил ошхона анжомларидан фойдаланиши (қисқич, катта санчқи), шунингдек бир марталик қўлқоплар билан ишлов беришлари лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Ёрмаларда бегона аралашмалар бўлмаслиги керак. Ёрмалар ишлатилишидан олдин кўздан кечирилади ва оқиб турган сувда ювилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Иссиқ таомларнинг (суюқ таомлар, соуслар, қайноқ ичимликлар, иккинчи таомлар ва гарнирлар) ҳарорати тарқатилиш пайтида 60 — 65ºC, салатлар ва ичимликларнинг ҳарорати эса камида +15 ºC бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Тайёр таомларнинг плитада сақланиш вақти (тарқатилгунига қадар) икки соатни ташкил этади. Таомлар қайта иситилган ҳолда тарқатилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Сабзавотларга ишлов беришда қуйидаги талабларга амал қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сабзавотлар сараланади, ювилади (олдиндан сувга солиб қўймаган ҳолда), тозаланади, тозаланган сабзавотлар кам миқдорда сузгич ва сеткаларда оқиб турган сувда беш дақиқа қайта ювилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оқ бошли карамларнинг ташқи япроқлари тозаланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
картошка, илдизли сабзавотлар ва бошқа сабзавотлар қорайиб қолмаслиги учун совуқ сувда кўпи билан икки соат давомида сақлашга рухсат берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Витаминлар манбаи бўлган япроқли сабзавотлар ва кўкатларга ишлатилишидан олдин қуйидаги ишловлар берилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сувда тозалаб ювилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3 фоизли сирка ёки 10 фоизли ош тузи эритмасида ўн дақиқа ушлаб турилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оқиб турган сувда чайилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қуритилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
биринчи таом пишишидан беш дақиқа аввал қозонга солинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Салатларни тайёрлаш ва аралаштириш уларни тарқатишдан аввал бажарилади. Салатлар 2ºC — 6ºC даражада 2 соатдан ошмаган муддатда сақланиши мумкин. Салат ёғи уни тарқатишдан олдин қўшилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Салатларни тайёрланишида ўсимлик ёғларидан фойдаланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Салатлар сметана ва майонезлар солинмаган ҳолда тайёрланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Тайёрланган салатлар +2 ºC дан +6 ºC гача ҳароратда 30 дақиқадан ошмаган муддатда сақланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Мевалар сабзавотларга ишлов бериш цехларида тозалаб ювилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Кефир 1 литрли идиш ва шишалардан тўғридан-тўғри пиёлаларга солинган ҳолда гуруҳларни ўзида тақсимланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Болалар организмида микронутриентлар (витамин ва минерал моддалар) етишмовчилигини олдини олиш мақсадида, болаларнинг овқатланишида витамин ва минералларга бой бўлган нон, витаминли ичимликлар, табиий қуритилган мева ва сабзавотлардан тайёрланган ичимликлар ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. Нонушта иссиқ таомдан (бўтқа, пишириқлар, творог ва тухумли таомлар), бутербурод, какао ва сутли чойдан иборат бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи нонушта сифатида мева, кефир ёки витаминлар билан бойитилган ичимликлар берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тушлик салат (салат ёки сабзавотлар ва бошқалар), биринчи таом (суюқ овқат), иккинчи таом (гарнир, гўшт, балиқ ёки товуқ гўштидан тайёрланган таом) ва ичимликлардан (шарбат, кисел, қайнатилган, фильтрланган ёки қадоқланган сув) иборат бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи тушликда сут, кефир, чой, кремсиз булочка, қандолат маҳсулотлари, творогли, ёрмали пишириқ ва бошқа таомлар берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кечки овқат таомномага киритилганда, у балиқли, гўштли, сабзавотли ва творогли таомлар, салатлар ва иссиқ ичимликлардан иборат бўлади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи кечки овқатга кефир ва мевалар берилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хом ва пишган маҳсулотларга ишлов бериш алоҳида, махсус белгиланган стол ва тахтакачларда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Озиқ-овқат маҳсулотларига пазандалик ишловини беришда қуйидаги таом тайёрлаш технологиясига амал қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шўрва ва бульонлар мол, қўй, парранда ва балиқ гўштидан тайёрланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гўшт, парранда, қуён, балиқ қиймасидан тайёрланган таомнинг икки томони қиздирилган ёғда 5 дақиқа давомида 150 — 160ºC да қовурилиб, шундан сўнг 250 — 280ºC ҳароратда 5 — 7 дақиқа давомида печ ёки қовуриш шкафида тайёр ҳолатга келтирилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қайнатилган гўшт (парранда, курка, қуён, суяксиз балиқ гўшти)дан тайёрланган иккинчи таомлар, шунингдек биринчи таомларга қўшиб бериладиган майдаланган гўштни 5 — 7 дақиқа бульонда қайнатиб иккинчи термик ишлов берилади ҳамда 75 ºC ҳароратда бульон тарқатилгунга қадар кўпи билан 1 соат сақланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қуймоқ 2,5 — 3 см қатламда тайёрланиб, 180 — 200 ºC ҳароратда 8 — 10 дақиқа давомида қовуриш шкафида тайёр ҳолатга келтирилади. Тухум сув қайнаганидан сўнг 10 дақиқа қайнатилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гарнир учун макарон ва гуруч маҳсулотлари миқдори 6 баробар кўп бўлган миқдордаги сувда ювилиб қайнатилади (қайнатилган гарнир қайта ювилмайди);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
творогли тобламалар қовуриш шкафида 220 — 280 ºC ҳароратда 20 — 30 дақиқа давомида тайёрланади, тайёр таомнинг қалинлиги 3-4 см дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Сабзавотларга пазандалик ишлови беришда уларнинг таркибидаги витаминларни сақлаб қолиш учун қуйидаги қоидаларга амал қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сабзавотларнинг пўстлоғи бевосита таом тайёрлашдан олдин арчилади ва сабзавотлар қайнаб турган сувга солинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иерсиниоз ҳамда псевдотуберкулёз касалликларининг олдини олиш мақсадида сабзавотлар олдиндан ивитиб қўйилмаган ҳолда қозонга солинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
биринчи таом учун сабзавотлар ювилиб тўғралгач, қайнаб турган қозонга солинади; кўкатлар таом пишишига 5 дақиқа қолганда қозонга солинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мевалар истеъмол қилинишидан олдин яхшилаб ювилиб тарқатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иерсинеоз касаллигини олдини олиш учун салатлар истеъмолга тайёрланганда ўтган йилги экин сабзавотларидан фойдаланишга фақат март ойигача рухсат берилади. Март ойидан кейинги даврда ўтган йилги ҳосилдан олинган сабзавотлар (карам, пиёз, илдиз экинлари ва бошқалар) фақат иссиқлик билан ишлов берилгандан сўнг фойдаланилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Салатларни тайёрлашга мўлжалланган сабзавотлар дастлаб ювилади, сўнгра пўстлоғи билан қайнатилиб совутилади, шундан сўнг пўстлоғи арчилиб, қайнатилган маҳсулотларга ишлов бериш столида тўғралади. Таом тайёрлаш учун сабзавотлар олдиндан қайнатилмаган ҳолда ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Таом тайёрлаш учун фақат йодланган ош тузидан фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. Ҳар куни тайёрланган таомлардан кунлик намуна қуйидаги миқдорда олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
порцияли таомлар тўлиқ ҳажмда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
биринчи таом, гарнирлар ва учинчи таомлардан 100 гр дан кам бўлмаган ҳолда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кунлик намуналар нохуш санитария-эпидемиологик вазиятларда (юқумли ва паразитар касалликларнинг пайдо бўлиши ҳамда тарқалиши) микробиологик текширув ўтказиш мақсадида стерил шиша идишларга олинади. Кунлик намуналар қопқоқли идишларга (гарнир ва салатлар алоҳида идишларга) олинади ва 24 соат давомида махсус совутгичларда ёки сут маҳсулотларини сақлашга мўлжалланган совутгичларнинг намуна сақлаш учун махсус ажратилган қисмида +2 ºC дан +6 ºC гача бўлган ҳароратда сақланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Жума ва шанба кунлари олинган суткалик намуналар душанба кунигача сақланади. Муқаддам олинган суткалик намуналар янги олинган намуналар (нонушта, тушлик, иккинчи тушлик, кечки овқат) билан алмаштирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. Асосий назорат услублари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. Президент мактабида ҳар куни таомнома тақсимоти тузилиши ҳамда ҳар ўн кунда бир марта бир нафар бола учун сарфланган озиқ-овқат маҳсулоти таркибидаги оқсил, ёғ, углеводларнинг калорияси санитария қоидаларида белгиланган кунлик нормаларга солиштириш орқали таҳлил қилиб борилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таомларнинг энергетик қийматини ҳисоблаш учун озиқ-овқат маҳсулотларининг кимёвий таркибидан фойдаланилади. Таомларнинг энергетик қиймати ҳисобланаётганида, озиқ-овқат маҳсулотларига дастлабки ва термик ишлов бериш жараёнида йўқотиладиган нормаси ҳисобга олинади, таомнома таркибидаги етишмаётган маҳсулотлар кейинги ҳафтадаги таомномага киритади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Ҳар ойда сарфланган маҳсулотларнинг ойлик йиғма ҳисоботига киритилган озиқ-овқат маҳсулотлари таркибидаги озуқа моддалари (оқсил, ёғ ва углеводлар, уларнинг энергетик қиймати) ҳисоблаб чиқилади ва мазкур санитария қоидаларининг 1-иловасида белгиланган овқатланиш нормаларига мувофиқлиги таҳлил қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Тайёрланган таомларнинг органолептик (ҳиди, таъми ва мазаси) хусусиятлари ўрганиб чиқилиб, уларнинг мазкур санитария қоидаларининг 10-иловасида кўрсатилган талаб даражасида эканлиги тўғрисида ёзув дафтарига қайд қилганидан сўнг тарқатишга рухсат берилади. Таомлар тақсимотида кўрсатилган бир нафар болага тўғри келадиган таомнинг ҳажми ва оғирлиги таомномада белгиланган миқдорга мувофиқ бўлиши лозим. Таомлар тайёрланишининг технологик жараёни бузилганда, шунингдек, таомлар сифатсиз тайёрланганда, унинг сабаби юзасидан бракераж дафтарига мазкур санитария қоидаларининг 8-иловасига мувофиқ қайд этилиб, аниқланган камчиликлар бартараф этилганидан кейин тарқатишга рухсат берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Таомномадаги оқсил, ёғ ва углеводлар ҳақидаги маълумотлар овқат миқдоридаги маҳсулотларнинг кимёвий таркиби билан солиштирилади. Бунда, болалар овқатидаги ҳайвон оқсилларининг улуши етарли миқдорида бўлишига эътибор берилади. Агарда, озиқ-овқат маҳсулотларининг миқдори гигиеник нормалардан камлиги аниқланса, таомнома таркиби ва тартибига ўзгартиришлар киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. Тайёрланган таомнинг умумий миқдори болалар сонига мос келиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. Ошхонада тайёрланган таомнинг соф оғирлигини назорат қилиш мақсадида, маҳсулотлар оғирлигини йўқотиш нормалари, бўтқаларнинг соф оғирлиги ва намлик нормаси, иссиқлик ишлови берилган гўшт, балиқ ва сабзавот таомларнинг соф оғирлиги 4-иловада келтирилган жадвалга мувофиқ, дастлабки ва термик ишлов берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Ошхона ходимларини тиббий кўрикдан ўтказиш ва уларнинг шахсий гигиенасига қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. Президент мактаблари ошхонасининг барча ходимлари Ходимларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом (рўйхат рақами 2387, 2012 йил 29 август) асосида тиббий кўрик ва текширувлардан ўтади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. Президент мактаблари ошхона ходимлари қуйидаги шахсий гигиена қоидаларига амал қилишлари шарт:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишга тоза кийим ва пойабзалда келиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
устки, бош кийими ва шахсий буюмларини кийим жавонида қолдирилиши, тирноқлар қисқа олинган ҳолатда бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иш бошлашдан олдин қўлларни тозалаб ювиш, устига тоза халат ёки бошқа махсус кийим-бош кийиш, сочлари эса тартибли ҳолатда бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳожатхонага киришдан олдин халатни ечиши, чиққандан сўнг қўлларни совунлаб ювиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ходимлар фақат ўзлари учун мўлжалланган ҳожатхоналардан фойдаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. Озиқ-овқат бўлимининг ходимлари ҳар куни тиббиёт ходими томонидан назоратдан ўтказилиб, уларнинг танасида кесилган, йиринглаган, кўкариб қолган ҳолатлар ва юқори нафас йўлларидаги яллиғланиш ҳолатларининг бор йўқлиги текширилади ва журналга белгилаб қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ошхона ходимлари иш давомида узук, сирға тақмаган ҳолда иш жараёнини олиб боришади. Ходимлар учун овқатланиш ва чекиш жойлари иш жойидан алоҳида жойлаштирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. Мазкур санитария қоидаларини ишлаб чиқувчилар рўйхати 14-иловада келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабларида овқатланиш нормалари, энергетик қуввати (оқсил, ёғ, углеводлар)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Маҳсулотларнинг тури

Озуқа моддалар ва энергия миқдори

кунлик нормаси, г

оқсиллар, г

ёғлар, г

углеводлар, г

ккал

1.

Витамин ва минераллар билан бойитилган 1-навли буғдой унидан нон

400

30,4

3,6

199

904

2.

1-навли буғдой уни

35

3,71

0,45

25,55

114,63

3.

Крахмал

3

0,003

2,38

8,97

4.

Ёрмалар, макарон маҳсулотлари, шу жумладан, мош — 5 гр

70

7,49

0,21

51, 94

233,1

5.

Шакар

40

-

-

39,9

159,6

6.

Қандолат маҳсулотлари

25

1,85

2,5

19,05

101,5

7.

Сариёғ (сигир сутидан тайёрланган)

50

0,3

41,25

0,45

374

8.

Ўсимлик мойлари

20

-

19,97

-

179,8

9.

2,5 — 3,2 фоиз ёғли табиий сигир сути

300

8,4

9,6

14,1

174

10.

Қатиқ

200

5,6

6,4

8,2

112,8

11.

15 фоизли ёғли сметана

15

0,42

3

0,48

30,9

12.

9 фоизли ёғли творог, кислоталиги 150 0Т

50

8,35

4,5

0,65

78,0

13.

Қаттиқ турдаги пишлоқ

15

3,51

4,5

-

55,65

14.

I категорияли мол, қўй, парранда ва қуён (сарпанжа, курак, сон-чанок, филе, бўйин қисми) гўшти

160

21,24

13,38

-

211,2

15.

Балиқ

100

6,8

0,6

-

30,0

16.

тухум (дона)

1

5,0

5,52

0,32

62,8

17.

Картошка

350

7,0

0,35

68,95

290,5

18.

Сабзавотлар, шу жумладан, помидор пастаси (3 гр)

450

8,1

-

24,3

126

19.

Мевалар, янги узилган резаворлар, витаминлар билан бойитилган ичимликлар

300

1,2

-

33,9

138,0

20.

Қуруқ мевалар (туршак, майиз, кўксултон, олма, наматак)

30

0,96

-

20,4

81,9

21.

Чой

0,5

0,1

-

0,03

0,545

22.

Какао

5

1,2

0,85

1,35

18,65

23.

Йодланган ош тузи

5

-

-

-

-

24.

Хамиртуруш

1

0,12

0,004

0,083

0,85

Жами:

121,753

116,684

419,193

3487,395

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
2-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабларида таълим олаётган ўқувчиларнинг кунлик овқатланишида тавсия этилган озиқ-овқат маҳсулотларининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таркиби
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Маҳсулотларнинг тури

5 маҳал овқатланиш учун

2 маҳал овқатланиш учун

Кунлик нормаси, гр

45 фоиз

1.

Витамин ва минераллар билан бойитилган 1-навли буғдой унидан нон

400

180

2.

1-навли буғдой уни

35

15,75

3.

Крахмал

3

1,35

4.

Ёрмалар, макарон маҳсулотлари, шу жумладан, мош — 5 гр

70

31,5

5.

Шакар

40

18

6.

Қандолат маҳсулотлари (повидло, джем, мураббо)

25

11,25

7.

Сариёғ (сигир сутидан тайёрланган)

50

22,5

8.

Ўсимлик мойлари

20

9

9.

2,5-3,2 фоиз ёғли табиий сигир сути

300

135

10.

Қатиқ

200

90

11.

15 фоиз ёғли сметана

15

6,75

12.

9 фоиз ёғли творог, кислоталиги 150 0Т

50

22,5

13.

Қаттиқ турдаги пишлоқ

15

6,75

14.

I категорияли мол, қўй, парранда, қуён (сарпанжа, курак, сон-чанок, филе, бўйин қисми) гўшти

160

72

15.

Балиқ

100

45

16.

Тухум (дона)

1

0,45

17.

Картошка

350

157,5

18.

Сабзавотлар, шу жумладан помидор пастаси (3 гр)

450

202,5

19.

Мевалар, янги узилган резаворлар, витаминлар билан бойитилган ичимликлар

300

135

20.

Қуруқ мевалар (туршак, майиз, кўксултон, олма, наматак)

30

13,5

21.

Чой

0,5

0,225

22.

Какао

5

2,25

23.

Йодланган ош тузи

5

2,25

24.

Хамиртуруш

1

0,45

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
3-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Айрим озиқ-овқат маҳсулотларининг ўзаро алмаштириш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
меъёрлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Маҳсулот номи

Оғирлиги (г)

Алмаштириладиган маҳсулот

Оғирлиги (г)

1-навли буғдой ундан ёпилган оқ нон

100

1-навли буғдой уни

75

Гўшт: мол, қўй, парранда ёки қуён (сарпанжа, курак қисми, сон-чанок, филе, бўйин қисми)

100

қуён гўшти суяксиз

98

1-тоифа суяксиз товуқ ва курка гўшти

110

тозаланган балиқ

125

творог

120

Ёғи олинмаган сут

100

герметик ўрамадаги қуруқ сут

11

творог

17

пишлоқ

12,5

товуқ гўшти

22

Творог

100

суяксиз мол гўшти

66

балиқ тозаланган

105

Парранда тухуми

(1 дона)

творог

31

суяксиз мол гўшти

72

тозаланган балиқ

30

бедана тухуми (2 дона)

50

пишлоқ

20

Балиқ

100

суяксиз мол гўшти

64

творог

105

Картошка

100

оқ бошли карам

111

гулкарам

80

сабзи

154

лавлаги

118

дуккакли (ловия)

33

кўк нўхат

409

кўк нўхат (консерваси)

64

Олма

100

олма консерваси

200

олма шарбати

90

узум шарбати

133

олхўри шарбати

133

қуритилган мевалар:

олма

12

кўк султон

17

туршак

8

майиз

22

витаминли ичимлик (кукун, ичимлик)

5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
4-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Озиқ-овқат маҳсулотларига дастлабки ишлов ва термик ишлов берилганда йўқотиладиган вазннинг нормаси (%)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Маҳсулотлар

Хом ашёга ишлов беришдаги оғирлик йўқотилиши, фоизда

Тайёрлаш усули

Термик ишлов беришдаги оғирлик йўқотилиши, фоизда

1

2

3

4

Гўшт ва гўшт маҳсулотлари

1 категорияли мол гўшти (суяксиз, музлатилган бўлаклар)

2,8

Қайнатиш

38

Буғланган котлет (биточки)

12

Қовурилган котлет (биточки)

19

Буғда пишган қийма гўштли коптокчалар

15

Қайнатилган қийма гўштли коптокчалар

24

1 категорияли, тозаланган, суяксиз товуқ гўшти

1,7

Порциялашда

3

Буғланган котлет (биточки)

12

Парранда рагуси

25

1 категорияли қуён гўшти (суяксиз)

5

Қуён гўштининг қайнатилиши

20

Қуён гўшти димланиши

27

Қуён гўштидан котлет

20

Қуён гўштидан рагу

25

Балиқ

Сазан

41

Қайнатилган балиқ

20

Қовурилган балиқдан котлет ва биточка

13

Димланган балиқдан тефтел

15

Димланган балиқдан қиймали коптокчалар

15

Минтай

5

Қайнатилган балиқ

18

Буғланган балиқдан котлет ва биточка

16

Қовурилган балиқдан котлет ва биточка

15

Толстолобик

45

Қайнатилган балиқ

20

Қовурилган балиқдан котлет ва биточка

13

Димланган балиқдан тефтел

15

Димланган балиқдан фрикаделка

15

Судак

48

Қайнатилган балиқ

20

Қовурилган балиқдан котлет ва биточка

13

Димланган балиқдан тефтел

19

Сут ва сут маҳсулотлари

Ёғли кефир (идишга қуйилганда)

3,5

Ряженка 6 фоиз (идишга қуйилганда)

3

Тоблама (Запеканка)

10

Сметана (идишга қуйилганда)

1

Творог (ишлов бериш)

2

Творогли пишириқ

9

Картошка

1 сентябргача

20

Картошкали рагу:

1 сентябрдан 31 октябргача

25

димланган

17

1 ноябрдан 31 декабргача

30

Газ печида пиширилган картошка

20

1 январдан 28 февралгача

35

Сутли соусда газ печида пиширилган картошка

10

1 мартдан янги ҳосилгача

40

Картошкали пюре:

қайнатилган

3

эзилган

3-5

Картошкали котлет:

қайнатилган

3

эзилган

3-5

янги картошка

20

Қайнатилган янги картошка

6

Карамли таомлар

карам

20

Оқ бошли карамнинг йирик бўлакларини қайнатилиши

8

Фарш учун қовурилган карам

25

Димланган карам

21

қайнатилиб, сутли соусда печда пиширилган:

Қайнатиш

8

печда пишириш

15

гулкарам

48

қовурилган гулкарам:

қайнатилганда

10

печда пиширилганда

16

Сабзили таомлар

сабзи

Қайнатилган сабзи

0,5

01.01 гача

20

Димланган сабзи

8

01.01 дан сўнг

25

печда пиширилган сабзи

32

Сабзили пишириқ

16

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
5-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Болаларга берилаётган таомларнинг ҳажми, граммда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Болаларнинг ёши

Нонушта

Иккинчи нонушта

Тушлик

Иккинчи тушлик

Кечки овқат

11 — 18 ёш

370 — 590

120 — 170

395 — 650

200 — 320

300 — 500

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Таом номи

Порция миқдори (г, мл)


Нонушта

Бўтқа (сутли, ёрмали, сабзавотли) ёки сабзавотли таом

180-250

Гўштли, балиқли таомлар ёки омлет гарнир билан

50/100-150

Қайноқ ичимликлар (какао сутли, сут, сутли чой)

100-250

Иккинчи нонушта

Янги мевалар, шарбатлар кефир ёки витаминли ичимликлар

200-300

Тушлик

Сабзавотлардан тайёрланган салат

100-150

1-таом (шўрва, бульон)

150-250

2-таом (гўштли, балиқли таом гарнир билан)

140-200

Соф шарбатлар, янги мевалардан кисель

130-180

Иккинчи тушлик

Сут, кефир, сутли чой, соф шарбатлар

150-250

Булочка ёки хамирли қандолат маҳсулотлари

50-85

Кечки овқат

Сабзавотли таом, бўтқа

200-300

Сут, кефир

200-250

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
6-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100 грамм озиқ-овқат маҳсулотининг кимёвий
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таркиби
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Маҳсулот номи

Нав

Оқсил, г

Ёғ, г

Углеводлар, г

Энергетик қуввати, ккал

буғдой унли нон

7,7

3,0

49,8

262,0

буғдой уни

1 нав

10,6

1,3

67,7

331,0

крахмал

0,1

0

79,6

327,0

Ёрмалар

манний ёрмаси

10,3

1,0

67,9

328,0

гречиха ёрмаси

12,6

3,3

62,1

335,0

гуруч

7,0

1,0

71,4

330,0

тариқ

11,5

3,33

66,5

348,0

сўли ёрмаси

11,0

6,2

50,1

305,0

арпа ёрмаси

10

1,3

65,5

313,0

мош ёрмаси

23,5

2

46

300

макарон ёрмаси

1 нав

10,7

1,3

68,4

335,0

ловия ёрмаси

21,0

1,6

52,7

310,0

нўхот

23,0

1,6

50,8

314,0

Қандолат маҳсулотлари

Какао кукуни

24,2

17,5

27,9

380,0

гематоген

21

17

62

497,0

повидло

0,37

0

68,9

278,0

олма джеми

0,12

0,18

59,8

238,5

ўрик джеми

0,6

0,1

41,6

164,6

мураббо

0,4

0,3

68,2

254,0

Шакар

шакар

0

0

99,8

379,0

Сут ва сут маҳсулотлари

сут

3,2 фоиз

2,8

3,2

4,7

58,0

сметана

30 фоиз

2,4

30,0

3,1

294,0

ёғли кефир

3,2 фоиз

2,8

3,2

4,1

56,0

творог

9 фоиз

16,7

9,0

2,0

159,0

табиий сигир сариёғи

0,5

82,5

0,8

748,0

Пишлоқ (қаттиқ)

25,0

25,0

0

331,5

ўсимлик мойи

0

99,9

0

899,0

Сабзавотлар

бақлажон

1,2

0,1

5,1

24,0

кабачка

0,6

0,3

4,6

24,0

оқ бошли карам

1,8

0,1

4,7

27,0

бошпиёз

1,4

0,0

9,1

41,0

қизил сабзи

1,3

0,1

8,4

34,0

бодринг

0,8

0,1

3,4

14,0

ширин (булғор) қалампир

1,3

0,0

5,3

26,0

редиска

1,2

0,1

4,6

21,0

турп

2,0

0,2

6,5

32,0

кўкатлар

2,6

0,4

5,2

36,0

лавлаги

1,5

0,1

8,8

43,0

помидор

1,1

0,2

3,7

20,0

қовоқ

1,3

0,3

7,7

28,0

картошка

2,0

0,4

17,3

80,0

томат пастаси

4,8

0

19,0

99,0

Мевалар

олхўри

0,8

0,3

9,6

42,0

олма

0,4

0,4

9,8

47,0

қуруқ наъматак

3,4

1,4

48,3

210,8

қуруқ мевалар

1,8

0

55,0

227,2

витаминли ичимликлар

3,8

0

95,1

379

Гўшт

мол гўшти

I кат,

18,6

16,0

0

218,0

қўй гўшти

I кат,

15,6

16,3

0

209,0

қуён гўшти

I кат,

21,2

15,0

0

220,0

курка гўшти

I кат,

19,3

4,2

2,1

129,0

гўштли консерва

16,7

17,0

0

220,0

Парранда маҳсулоти

товуқ гўшти

I кат.

18,2

18,4

0,7

241,0

товуқ тухуми

1 дона

12,7

11,5

0,7

157,0

Балиқ

минтай

15

0,9

0

97

сазан

18,2

0,9

0

72

толстолобик

19,5

2,7

0

86

судак

18,4

1,1

0

84,4

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
7-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ошхонада юритилаётган назорат ҳужжатларининг шакллари келтирилган озиқ-овқат маҳсулотларининг бракераж
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
журнали
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Маҳсулот келтирилган сана ва соат

Озиқ-овқат маҳсулотларининг номи

Озиқ-овқат маҳсулотларининг ҳажми (кг, л, дона), органолептик баҳолаш

Йўл-транспорт юк ҳужжати номери

Маҳсулотларни сақлаш шароити ва охирги муддати

Бир кунлик

сарфланадиган маҳсулотларнинг миқдори

Жавобгар шахснинг имзоси

Изоҳ

<*>

1

2

3

4

5

6

7

8



Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*Изоҳ. Келтирилган сифатсиз озиқ-овқатлар маҳсулотлари аниқланганлиги тўғрисида ёзилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
8-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таомларнинг сифатини назорат қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
журнали
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Таомнинг тайёрланган куни ва соати

Намуна олинган вақти

Таом, маҳсулотнинг номи

Таомни пишиб етилганлиги ва унинг органолептик текширилиши хулосаси

Ошхона маҳсулотларини тарқатишга рухсат бериш

Ҳамширанинг

имзоси

Изоҳ: <*>

1

2

3

4

5

6

7



Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
9-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабига келтирилган тез бузилувчи маҳсулотларни сақлаш муддати
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Маҳсулотларнинг номи

Маҳсулотларни +2 °С дан +6 °С гача ҳароратда сақлашнинг муддати

1.

Гўштнинг катта бўлакли ярим фабрикатлари

48 соат

2.

Музлатилган мол, парранда, қуён гўшти (музлатгич бўлган ҳолатда)

5 кунгача

3.

Пастеризация қилинган сут

36 соат

4.

Ишлов берилмаган сигир сути

24 соат

5.

Кефир

36 соат

6.

Ёғли, ёғсизлантирилган, пархез творог

36 соат

7.

Сметана

72 соат

8.

Пишлоқ қаттиқ навлари

0 дан +4 °С да 30 кунгача

9.

Сигир сутидан тайёрланган сариёғ

совутгичларда

0 +2 °С да 48 соат

музлатгичлар бўлган ҳолда

10 кундан ортиқ эмас

10.

Тозаланган, музлатилган балиқлар (минтай, толстолобик, сазан, судак, сом)

0 дан 2 °С гача 24 соат

11.

Тухум

олиб келингандан сўнг 14 кун

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
10-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таомларни органолептик баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Таомнинг ранги, ҳиди, таъми, консистенцияси ва бошқа хусусиятларини ўрганиш органолептик баҳолаш ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Таомларни баҳолаш уни ташқи кўринишини ўрганишдан бошланади. Ўрганишни куннинг табиий ёруғлигида ўтказиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Таомнинг консистенцияси сезги аъзолари ёрдамида аниқланади. Одамнинг бармоқ учлари, тили, тиши жуда сезгир бўлади. Қаттиқ, серсув, нозик, ёпишқоқ, ёғли, уқаланувчанлиги ва бошқа кўрсаткичлари ўрганилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таомнинг мазаси ҳам уни истеъмол қилинадиган ҳарорат даражасида ўрганилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тилнинг учи ширин ва шўрга энг сезгир бўлиб, унинг илдизи аччиқни, ён томонлари эса нордон таъмни сезади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Биринчи таомни органолептик баҳолаш учун ликопчага оз миқдорда намуна (қозонда яхшилаб аралаштирилгандан кейин) олинади. Ташқи кўринишига кўра сабзавотларнинг тозаланганлиги, шакли, пишириш давомида унинг сақланиши, рецептга асосан барча хом ашёларнинг мавжудли аниқланади. Шўрвалар ва бульонларнинг тиниқлиги, айниқса гўштли ва балиқли бульонларга эътибор берилади. Сифатсиз бульон тиниқ бўлмай, сиртида майда ёғ томчилари бўлмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Таомнинг таъми ва ҳидини аниқлашда бегона ҳид, аччиқ, ортиқча кислоталилик, туз мавжудлиги қайд этилади. Бунда пишмаган, куйган ёки ўткир кислоталик, шўр ва таъми айниган таомларни тарқатишга рухсат берилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи таомни органолептик баҳолаш уларнинг таркибий қисмлари бўйича амалга оширилади. Умумий баҳолаш фақат соусли таомлар (рагу, гуляш)га берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Таомларни текширишда унинг ташқи кўриниши, гўштни бир хил катталикда бўлиши, кесилганда унинг ранги, қайнатилган гўштнинг қуруқлиги бульондан ташқари ҳолатда узоқ муддат сақланганлиги тўғрисида, кесилган котлетларнинг қизил-пушти ранги эса қийманинг сақлаш қоидаси бузилганлиги ёки яхши қовурилмаганлиги тўғрисида маълумот беради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таомнинг консистенцияси унинг пишганлик даражасини, шунингдек рецептга риоя қилинганлигини билдиради (котлетнинг ёпишқоқлиги унга нонни ортиқча қўшилганлигини билдиради). Гўшт юмшоқ, ширали, парранда гўштлари суяклардан осон ажраладиган, балиқ филеси эса юмшоқ, ширали, майдаланмаган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Сабзавотли гарнирларни баҳолашда уларнинг сифатли тозаланганлиги, таомнинг консистенцияси, ташқи кўриниши, рангига эътибор берилади. Ёрмаларни баҳолашда уларнинг консистенциясини таомномага мослиги (сочилувчан, ёпишқоқ) солиштирилади. Биточка ва котлетлар қовурилгандан кейин шаклини сақлаб қолиши керак. Макарон маҳсулотлари юмшоқ бўлиб, осонлик билан ажралиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Соуснинг консистенцияси уни қошиқдан оқизиб ўрганилади, ранги, таъми, ҳидига эътибор берилади. Сифатсиз соусда куйган пиёз зарралари кулранг бўлиб, аччиқ таъмли бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Таомларни органолептик баҳолашда қуйидаги эҳтиёт чораларини кўриш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хом ҳолатда бериладиган маҳсулотлар текширилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
айниган маҳсулотнинг ранги ва ҳиди ўзгарган тақдирда ҳамда овқатдан заҳарланиш ҳолати содир бўлганда таомнинг мазаси татиб кўрилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
11-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабларининг ошхоналарига тавсия этилган озиқ-овқат маҳсулотларининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
рўйхати
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Гўшт ва гўшт маҳсулотлари:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I категорияли суяксиз мол гўшти (сарпанжа, курак қисми, сон-чаноқ, филе, бўйин қисми);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I категорияли суяксиз бузоқ гўшти (сарпанжа, курак қисми, сон-чаноқ, филе, бўйин қисми);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I категорияли кам ёғли, суяксиз қўй гўшти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I категорияли суяксиз парранда гўшти (сарпанжа, курак қисми, сон-чаноқ, филе, бўйин қисми), ҳафтасига 2 мартадан кўп берилмайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I категорияли суяксиз қуён гўшти (сарпанжа, курак қисми, сон-чаноқ, филе, бўйин қисми).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Балиқ: толстолобик, сазан, минтай, судак, сом.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Тухум: I категорияли товуқ тухуми, оғирлиги 55 грамм — қуймоқ ёки сувда пиширилган ҳолда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Сут ва сут маҳсулотлари:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сут (ёғлилиги 2,5 — 3,2 фоиз), пастеризацияланган, стерилизация қилинган, қуруқ сут;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
творог (ёғлилиги 5 фоиз ва 2,5 фоиз; ёғлилиги 0,5 фоиз — ёғли товорог бўлмаган тақдирда) термик ишлов берилгандан сўнг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўткир таъмсиз қаттиқ пишлоқ, сметана (ёғлилиги 10 фоиз, 15 фоиз, 20 фоиз) — термик ишлов берилгандан сўнг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кичик идишдаги кефир (200, 250, 500 г., ҳажми 1 л. дан ошмаган).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ёғлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сариёғ (сигир сутидан 82,5 фоиз);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўсимлик ёғи (тозаланган, ҳидсизлантирилган кунгабоқар ва зайтун ёғлари) салатлар ва пишириқлар учун ишлатиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Қандолат маҳсулотлари:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
джем, мураббо, повидло, гематоген (корхонада ишлаб чиқарилган).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Сабзавотлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
картошка, барча турдаги карамлар, сабзи, лавлаги, бодринг, помидор, қовоқча (кабачка), бақлажон, патиссон, ошқовоқ, пиёз, петрушка, укроп, сельдер, томат пастаси, томат-пюре.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Мева ва резаворлар: олма, нок, банан, олхўри.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
цитрус мевалар (апелсин, мандарин, лимон) — аллергик ҳолатни ҳисобга олган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қуруқ мевалар (туршак, қуритилган узум, кўк султон, қуритилган олма, наъматак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Дуккаклилар: нўхат, ловия, мош.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Ичимликлар: компот, кисель, наъматак дамламаси, табиий мева шарбати ва пюре, витаминли ичимликлар, какао, чой.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Консервалар: мол гўштидан тушенка (истисно тариқасида гўшт бўлмаган вақтда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Нон, ёрмалар, макарон маҳсулотлари: барча турлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
12-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабларида тавсия этилмайдиган озиқ-овқат маҳсулотларининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
рўйхати
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабларида юқумли касалликлар ҳамда овқатдан заҳарланиш ҳолатларининг олдини олиш мақсадида қуйидаги озиқ-овқат маҳсулотларининг ишлатилиши мумкин эмас:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
калла-пойча маҳсулотлари (буйрак, юрак, жигар, ўпка, елин);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча ёввойи ҳайвонларнинг гўшти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ичи тозаланмаган парранда гўшти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II, III ва IV категорияли гўшт ёки парранда ва балиқ гўшти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гўштнинг ёғи ва шиллиқ пардаларининг миқдори 20 фоиздан кўп бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
холодец, гўштнинг безли қисмлари, диафрагма, калла гўштидан рулет;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дудланган маҳсулотлар, барча турдаги колбасалар, сосиска, сарделька;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чарви ёғи, думба ёғи, маргарин ва бошқа гидрогенизацияланган ёғлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғлилик даражаси 82,5 фоиздан кам бўлган сариёғ (сигир ёғи);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўсимлик ёғи ва сут ёғи қўшилган сариёғлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қаймоқ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пишлоқ маҳсулотлари ва ўсимлик ёғи қўшиб тайёрланган музқаймоқ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қимиз ва этанол сақловчи ачитилган сут маҳсулотлари (0,5 фоиздан юқори);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пастеризацияланмаган сутдан тайёрланган творог ва сметана, термик ишлов берилмаган, катта идишдаги творог ва сметана;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қатиқ — ошхона шароитида тайёрланган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сув паррандалари гўшти ва тухумлари (сальмонеллёз билан зарарланиш хавфи бўлгани сабабли);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўстлоғи ифлосланган, ёрилган ва сальмонеллёз учрайдиган хўжаликлардан келтирилган тухумлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча турдаги уй шароитида тайёрланган консервалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бонкаси шишган (консерваларда микроорганизмларнинг кўпайиши натижасида газлар ҳосил бўлиши натижасида), идиши эзилган, қопқоғи занглаган, герметиклиги бузилган, ёрлиғи бўлмаган консервалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
омбор зараркунандалари ва майда чиқиндилар билан зарарланган ёрмалар, дуккаклилар, ун, макарон маҳсулотлари, қуруқ мевалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пестицид ва нитрат миқдори лабораторияда текширилмаган, моғорлаган, бузилган мева ва сабзавотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
уй шароитида тайёрланган ва ота-оналар томонидан уйдан олиб келинган, сифати ва хавфсизлигини тасдиқловчи ҳужжатлари бўлмаган таомлар ва озиқ-овқат маҳсулотлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кремли ва кремсиз қандолат маҳсулотлари (пирожнийлар, тортлар), кремлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
турли қўзиқоринлар ва улардан тайёрланган маҳсулотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
газли ичимликлар, сунъий ранг, маза, ҳид берувчи воситалар қўшилган таом ҳамда ичимликлар,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғда қовурилган маҳсулотлар (гренка-қовурилган қуруқ нон бўлаклари, чипслар, фри-қовурилган картошка);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
майонез, мурч, хантал, хрен, сирка, қаҳва;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча турдаги карамеллар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қуруқ концентратлар асосида тез тайёрланадиган 1 ва 2-таомлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир кун олдинги ёки олдинги овқатдан қолган овқат қолдиқлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўлинмаган ёки майдаланган тухум билан макарон;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
макарон по-флотски-флотча макарон-»денгиз макарони»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
макаронли гарнир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қовурилган тухум, омлетдан ташқари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гўштли ва гуручли ўрама;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тухумбарак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чучвара.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
13-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сифатли озиқ-овқат маҳсулотларининг хусусиятлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Янги гўштнинг ранги қизил, ёрқин, ёғи юмшоқ, илиги суякни тўлиқ тўлдириб туради. Гўшт кесилганда тўқималари зич, таранг бўлиб, бармоқ билан босилганда тезда ўз ҳолатига қайтади. Янги гўштнинг ҳиди ушбу ҳайвоннинг гўшт ҳидига мос бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Музлатилган гўшт усти текис ва шудрингга ўхшаш бўлиб, бармоқ билан босилганда қизил доғ пайдо бўлади. Кесилганда кулранг-пушти рангли. Ёғи оқ ёки сарғиш рангда, пайлари зич, оқ рангли баъзида кулранг бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эритилган гўштнинг кесилган юзаси нам (ёпишқоқ эмас), гўштдан тиниқ қизил гўшт сели оқади. Консистенцияси эластик бўлмайди, бармоқ билан босиб кўрилганда чуқурча ҳосил бўлади. Ҳиди ҳар бир гўштнинг турига хосдир. Музлатилган ва совутилган гўштнинг сифати қиздирилган пўлат пичоқни гўштга тиқилганда, тортиб олинганда пичоқда қолган гўшт селининг ҳиди орқали аниқланади. Гўштнинг янги эканлигини қопқоқли идишда қайнатилгандан сўнг ҳидини аниқлаш орқали баҳоланади. Бунда бульон тиниқ, ёғ заррачалари ялтироқ бўлиши керак. Нордон ва ёқимсиз ҳид аниқланганда гўшт ишлатилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Янги балиқларнинг тангачалари силлиқ, тиниқ, танага маҳкам ўрнашган бўлади, жабралари оч қизил ёки пушти рангли, кўзлари бўртиб ялтираб туради. Гўшти зич, таранг, суяклардан қийин ажралади, бармоқ билан босганда чуқурча ҳосил бўлмайди, агар ҳосил бўлса, у тез ва тўлиқ йўқолади. Сувга ташланган балиқ гўшти тезда чўкиб кетади. Янги балиқ ҳидланмаган ўзига хос бўлади. Музлатилган сифатли балиқнинг тангачалари силлиқ, кўзлари бўртиқ ялтироқ, кўз косасида туради, эритилгандан кейин гўштнинг таранглиги сақланган бўлади, суякдан қийин ажралади, балиққа хос ҳиди сақланиб, бегона ҳидлар бўлмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Айниган балиқнинг кўзлари ичига кирган, тангачаларининг ялтироқлиги йўқолган, танаси хира ёпишқоқ шиллиқ билан қопланган, қорни шишган, анал тешиги бўртган, жабраларидан ифлос, сариқ рангли, жигарранг қўланса ҳидли суюқлик ажралади. Гўшти титилиб, суяклардан осонгина ажралади. Тана юзасидаги ёғларнинг оксидланиши натижасида зангсимон доғлар пайдо бўлади. Иккиламчи музлатилган балиқларнинг танаси хиралашади, кўзлари ботиб кетади, кесилган гўштнинг ранги ўзгаради. Бундай балиқни озиқ-овқат учун ишлатиш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Балиқнинг сифатини аниқлаш учун (айниқса музлатилган балиқни) пичоқ қайноқ сувда қиздирилиб бошнинг орқасидаги гўшти ичига киритилади ва ҳиди аниқланади. Бундан ташқари, балиқни ёки унинг жабрасини сувда пишириш орқали ҳиди аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Янги соғилган сут бироз сарғиш оқ рангли (ёғсиз сут оқ-кўкимтир рангда бўлади), ҳиди ва таъми ёқимли, бироз ширин бўлади. Сифатли сутда чўкма, бегона моддалар ва ҳидлар бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Творог оқ ёки бироз сарғиш рангга эга, кўриниши бир хил, нозик консистенцияли, нордон сутнинг таъми ва ҳидига эга, бегона таъм ва ҳидсиз бўлади. Президент мактабларида творогга фақат термик ишлов берилгандан сўнг рухсат берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сметана қуюқ, бир хил консистенцияли, оқсил ва ёғ заррачаларисиз, оқ ёки оқ-сариқ рангли, ўзига хос таъм ва ҳидга эга, салгина нордон бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент мактабларида сметанага фақат термик ишлов берилгандан кейин ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сариёғнинг ранги оқ ёки оқ-сариқ бир текис, таъми ва ҳиди ўзига хос, бегона қўшимчаларсиз бўлади. Ёғ тарқатилишидан олдин оксидланиш маҳсулотлари бўлган сариқ четидан тозаланади, тозаланган ёғнинг бу қатлами ишлатилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Президент мактабларида фақат I категорияли, оғирлиги 55 граммдан кам бўлмаган товуқ тухумидан фойдаланишга рухсат этилади. Бедана тухуми ҳам берилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Президент таълим муассасалари агентлиги тизимидаги мактабларда тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
15-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ишлаб чиқувчилар рўйхати:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати (Санитария-эпидемиология хизмати);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент тиббиёт академияси (ТТА);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Санитария-гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти (СГваКК ИТИ)