15.06.2022 йилдаги 109-сон
ONLINE TRANSLATE
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буйруғи
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.05.03-22 «Кўприклар ва қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2022 йил 22 июлда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 98]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. ШНҚ 2.05.03-22 «Кўприклар ва қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2012 йил 23 майдаги 53-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.05.03-12 «Кўприклар ва қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ушбу буйруқ Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Транспорт вазирлиги билан келишилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазир Б. ЗАКИРОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 15 июнь,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келишилди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазири Ш. ХИДОЯТОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 24 май
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Транспорт вазири И. МАХКАМОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 24 май
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фавқулодда вазиятлар вазирининг ўринбосари А. КУЛДАШЕВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 25 май
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2022 йил 15 июндаги 109-сон буйруғига
ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.05.03-22 «Кўприклар ва қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (кейинги ўринларда — ШНҚ) умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари, шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктларининг кўчалари ва хўжалик автомобиль йўлларида жойлашган сунъий иншоотларнинг (кўприклар, йўл ўтказгичлар, қувурлар ва ер ости йўллари) асосий конструкцияларини лойиҳалашда қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-боб. Норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ушбу ШНҚ да қуйидаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 17.5.1.03-86 Атроф муҳит ва ерни ҳимоя қилиш. Ерни биологик рекультивация қилиш учун тасниф;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9.401-2018* Коррозиядан сақланишнинг ягона системаси. Лакбўёқ қатлами. Иқлим факторлари таъсиридаги турғунликни умумий техник талаблари ва синашни тезлаштириш усуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 1050-2013 Юқори сифатли углеродли конструктив пўлатдан махсус сирт қопламаси билан калибрланган сортли прокат. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 380-2005 Одатий сифатли углерод пўлат. Маркалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 535-2005 Сараланган ва одатий сифатли углерод пўлатли прокат. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 4543-2016 Конструкциявий қотишма пўлатдан ясалган прокат маҳсулотлари. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 4784-2019 Aлюминий ва деформацияланадиган алюминий қотишмалар. Маркалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 5632-2014 Юқори қотишма пўлат ва қотишмалар коррозияга чидамли, иссиқликка чидамли ва иссиқликка мустаҳкам. Даражалар ва қотишмалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9128-2009 Aсфальтбетон йўл аэродром аралашмалари ва асфальтбетон. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9238-2013 1520 (1524) mm калибрли темир йўлларнинг бинолар ва ҳаракат таркибининг ёндашув ўлчамлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9463-2016 Ёғочли думалоқ игнабаргли турлари. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9454-78* Металллар. Паст, хона ва юқори ҳароратларда зарба эгилиши учун синов усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9467-75* Қопламали электродлар. Иссиқбардош ва конструкцияли пўлатдан ишланган ёйли қўлда пайвандланувчи металл электрод;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10060-2012 Бетонлар. Совуққа бардошлилигини аниқлаш усули. Умумий талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10060-2012 Бетонлар. Совуққа бардошлилигини асосий аниқлаш усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10060-2012 Бетон. Такрорий музлаш ва эритиш пайтида совуққа чидамлилигини аниқлашнинг тезлаштирилган усуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10060-2012 Бетон. Совуққа чидамлилигини аниқлаш Тезлаштирилган дилатометрик усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 3090-73* Пўлат канатлар. Ўзаги ТК типдаги ва бир қаватли сим конструкцияли кўтарувчи ёпиқ канат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 4028-63* Қурилиш михлари. Конструкция ва ўлчамлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 5639-82 Пўлат ва мис никел қоришмалар (сплав). Ёриқ катталигини аниқлаш ва намойиш қилиш услублари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 5640-68 Пўлат. Лента ва листларни металлграфикли баҳолаш услуби;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 5781-82* Темир бетон конструкцияларни арматуралаш учун симли пўлат. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 5915-70* В аниқликдаги синфли олти бурчаклик гайкалар. Конструкция ва ўлчамлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 6713-91 Кўприк қурилиши учун кам аралашмали конструктив прокат. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 27772-2015 Қурилиш пўлат конструкциялари учун прокат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O`zDSt-3025-2015 Прокат мустаҳкамловчи силлиқ ва даврий профил. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 6996-66* Пайвандлаш чоклари. Механик таркибини аниқлаш yсуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8713-79 Флюс остида пайвандлаш. Пайвандланган уланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 11533-75 Aвтоматик ва ярим автоматик ёйсимон пайвандлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 5264-80 Қўлда ёйсимон пайвандлаш. Пайвандланган уланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 11534-75 Қўлда ёйсимон пайвандлаш. Уланишларни ўткир ва ўткир бурчакларда пайвандлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 14771-76 Ҳимоя газида ёйсимон пайвандлаш. Пайвандланган уланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 23518-79 Ҳимоя газида ёйсимон пайвандлаш. Уланишларни ўткир ва ўткир бурчакларда пайвандлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9463-2016 Думалоқ юмшоқ ёғоч;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9462-2016 Ёғочли думалоқ игнабаргли турлари. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 2695-83* Қаттиқ ёғоч. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 7348-81* Олдиндан зўриқтирилган темир бетон конструкциялар учун углеродли пўлат сим. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 7675-73* Пўлат канатлар. Ўзаги ТК типдаги ва бир қавати зето кўринишдаги сим конструкцияли ва яна бир қаватли понасимон кўтарувчи ёпиқ канат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 7676-73* Пўлат канатлар. Ўзаги ТК типдаги ва бир қавати зето кўринишдаги сим конструкцияли ва яна икки қаватли понасимон кўтарувчи ёпиқ канат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 3064-80 ТК типидаги бир ётқизилган арқон, конструкция 1х37(1+6+12+18);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 7798-70* Каллаги В аниқликдаги олти бурчаклик болтлар. Конструкцияси ва ўлчамлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8283-93* Тенг токчалик чуқур эгилган пўлат профиль. Сортамент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8239-56* Прокатланган пўлат. Икки таврли тўсин. Сортамент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8283-93*Тенг токчалик чуқур эгилган пўлат профил. Сортамент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8239-56* Прокатланган пўлат. Икки таврли тўсин. Сортамент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8479-70* Легирланган пўлатли ва углеродланган конструкцияли поковалар. Умумий техник талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8283-93* Тенг токчалик чуқур эгилган пўлат профиль. Сортамент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8239-56* Прокатланган пўлат. Икки таврли тўсин. Сортамент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8479-70* Легирланган пўлатли ва углеродланган конструкцияли поковалар. Умумий техник талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8486-86 Игнабарг турли ёғоч материал. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8509-93 Тенг токчали, иссиқ катанкали пўлат уголоклар. Сортамент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8510-86 Тенг токчали, иссиқ катанкали пўлат уголоклар. Сортамент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8639-82 Тўртбурчак металл қувурлар. Сортаментлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10180-2012 Бетонлар. Назорат намуналарининг мустаҳкамлигини аниқлаш усуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10605-94 В аниқликдаги резба диаметри 45 mm дан катта бўлган олтибурчакли гайка. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10704-91 Электрпайвандлик, тўғричокли металл қувурлар. Сортаменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 34028-2016 Пўлатни мустаҳкамловчи. Темир-бетон конструкциялар учун термомеканик қотиб қолган. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10885-85* Иссиқ босилган икки қатламли пўлат плиталар коррозияга чидамли. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10922-2012 Темирбетон конструкцияларнинг пайвандланган мустаҳкамловчи ва кўмилган маҳсулотлари, пайвандланган арматура ва кўмилган маҳсулотлари. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10704-91 Электрпайвандлик, тўғричокли металл қувурлар. Сортаменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 34028-2016 Пўлатни мустаҳкамловчи. Темир бетон конструкциялар учун термомеканик қотиб қолган. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10885-85* Иссиқ босилган икки қатламли пўлат плиталар коррозияга чидамли. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10922-2012 Темирбетон конструкцияларнинг пайвандланган мустаҳкамловчи ва кўмилган маҳсулотлари, пайвандланган арматура ва кўмилган маҳсулотлари. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻz DSt 865-98 Темирбетон конструкцияларнинг пайвандланган арматура ва деталлари. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻz DSt 866-98 Темирбетон конструкцияларнинг деталлари учун пайвандланган тўрлар. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 12730.5-2018* Бетонлар. Сувга чидамлилигини аниқлаш усуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 13726-97 Алюмин ва алюмин сплавли ленталар. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 13840-68* 1х7 пўлат арматура канатлари. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 14098-2014 Йиғма темир бетон конструкцияларда қўшимча детал элементлари ва арматураларни пайвандлаб бириктириш. Турлари, конструкцияси ва ўлчамлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 14637-89 (ISO 4995-78) Одатий сифатли углерод пўлатли қалин листли прокат. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 16483.10-73* Ёғоч. Бўйлама толани сиқилишга мустаҳкамлик чегарасини аниқлаш услуби;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 2770-74 Ёғочни шимдириш учун тошкўмир ёғи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 18899-73 Пўлат канатлар. Ёпиқ юк кўтарувчи канатлар. Техник талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 19281-2014 (ISO 4950-2-81) (ISO 4950-3-81) (ISO 4951:1979) (ISO 4995-78) (ISO 4996:1978) (ISO 5952-83) Юқори мустаҳкамланган пўлатдан прокат. Умумий техник талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 22356-77 Юқори қувватли болтлар ва гайкалар ва шайбалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 57837-2017 Параллел гардиш қирралари бўлган иссиқ босилган пўлат иккитаврлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 19292-73 Йиғма темир бетон конструкцияларда қўшимча деталь элементларини пайвандлаб бириктириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 20522-2012 Тупроқлар. Синов натижаларини статистик қайта ишлаш усуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 21437-95 Рухланган, антифрикционланган мис никель қоришма (сплав). Маркалари. Техник талаблар ва синаш услублари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 21631-76* Алюмин ва мис никель аралашмали листлар. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 21778-81 Қурилишда геометрик ўлчамларни аниқлигини таъминлаш системаси. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 22727-88 Лист прокатлари. Ултратовуш билан текшириш усуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 23279-2012 Темир бетон конструкциялари ва буюмлар учун пайвандли арматура тўри. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 23961-80 Метрополитенлар. Жиҳозлар ва ҳаракатланувчи таркибнинг яқинлашиш габаритлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 24379.0-2012 Пойдевор болтлари. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 24379.1-2012 Пойдевор болтлари. Конструкция ва ўлчамлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 25100-2011 Грунтлар. Классификацияси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 26607-85 Қурилишда геометрик ўлчамларни таъминлаш системаси. Функционал рухсат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 26633-2012 Оғир ва майдазаррали бетонлар. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 26804-2015 Барьер туридаги йўл металл тўсиқлар. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 27751-2014* Қурилиш конструкцияси ва асосини ишончлилиги. Ҳисоблашнинг асосий усуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 29273-92 (ISО 581-80) Пайвандланиш. Аниқланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 30244-94 Қурилиш материаллари. Ёқилғини синаш услублари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 30247.0-94 Қурилиш конструкциялари. Ёнғинбардошликка синаш услублари. Умумий талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 30247.1-94 Қурилиш конструкциялари. Оловбардошликка синаш услублари. Кўтарувчи ва ажратувчи конструкциялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 31015-2002 Асфальтбетон қоришмалар ва чақиқтош-мастикали асфальтбетон. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 19804-9 Темирбетон свайлар. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 20054-2016 Босимсиз бетон қувурлар. Техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 24547-2016 Aвтомобиль ва темир йўлларнинг кўтармалари учун темир бетон сув ўтказгичларининг уланишлари. Умумий техник шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
МШН 35-2004 Йўл кўприкларида керамзибетондан фойдаланиш бўйича кўрсатмалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
МКН 28-2008 Ёғингарчиликдан пайдо бўлган сувларни максимал сарфини ҳисоблаш учун қўлланма;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ИКН 133-18 Темирбетон плита билан бирлаштирилган пўлат тўсин кўприкларни лойиҳалаш бўйича кўрсатмалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П-01-03 Эриган, ёғингарчилик ва аралаш сувларни максимал сарфини ҳисоблаш қўлланмаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.01.11-97 Хатарли геологик жараёнлардан территория, бино ва иншоотларни муҳандисли ҳимоялаш. Лойиҳалашнинг асосий кўрсатмаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.02.01-98 Бино ва иншоотлар асослари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 3.07.01-96 Гидротехник иншоотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 3.03.02-98 Кўтарувчи ва тўсиқли конструкциялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.02.02-98 Гидротехник иншоотлар асослари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.03.11-97 Қурилиш конструкцияларини коррозиядан сақлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.02.03-13 Қозиқли пойдеворлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНК 2.05.02-07 Автомобиль йўллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СНиП 2.05.07-91 Ишлаб чиқариш транспорти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СНиП 2.05.09-90 Трамвай ва тралейбус линиялари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНК 2.05.11-19 Ички хўжалик автомобиль йўллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.01.14-98 Ҳисобий ва гидрогеологик таснифлашни аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.06.04-07 Гидротехник иншоотларда юклар ва таъсирлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СНиП 2.06.15-85 Территорияни сув тошқини ва ёнгиндан муҳандислик ҳимоялаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНК 2.07.01-03 Шаҳарсозлик. Шаҳар ва қишлоқ жойларини қуриш ва планировка қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 3.01.02-00 Қурилишда техник хавфсизлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 3.04.02-97 Қурилиш конструкциялари ва иншоотларини коррозиядан ҳимоялаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНК 3.06.07-08 Кўприклар ва қувурлар. Текшириш ва синаш қоидалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНК 2.01.20-15 Сейсмик ҳудудларда транспорт иншоотларини қуриш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 4.02.09-96 Металл конструкциялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 4.02.10-96 Ёғоч конструкциялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНК 2.01.02-04 Бино ва иншоотларнинг ёнғин хавфсизлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.03.05-97 Пўлат конструкциялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СНиП 23-01-99* МСН 2.04-01-98 Қурилиш климаталогияси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.05.01-96 Ғилдирак изи 1520 mm бўлган темир йўллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.03.01-97 Бетон ва темир бетон конструкциялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНК 1.02.09-09 Қурилиш учун муҳандис — геологик қидирув ишлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.01.07-97 Юклар ва таъсирлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.01.14-98 Асосий ҳисоблаш гидрологик таснифларни аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.03.06-97 Алюмин конструкциялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.03.07-98 Тош ва арматурали конструкциялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.05.04-97 Метрополитенлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.05.05-96 Темирбетон ва автомобиль йўллари туннелари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
КМК 2.01.09-97 Чўкадиган тупроқларда ва бузилган иншоотларда қуриш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ушбу ШНҚ да қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
вант — кучланишни мустаҳкамлик тўсинидан пилонга ўтказувчи вант-тўсинли кўприкнинг юк кўтарувчи элементи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жаркўприк (виадук) — чуқур жарликлар, тоғ ён бағрлари, чуқурликлар каби тўсиқлардан ўтувчи кўприкли иншоот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
намтўсгич — конструкция юзасида уни атмосфера ва ер ости сувлари таъсиридан келиб чиқадиган коррозия ҳолатларидан ҳимоя қиладиган сунъий қатлам;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
деформация — ташқи куч ва бошқа таъсирлар натижасида жисм кўриниши ва ўлчамларининг ўзгариш ҳолати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ қурилмаларнинг (пролет) кўтарувчи қисми — кичик оралиқли энг оддий кўприкларда ёғоч, металл, темирбетон плитали тўсинлардан, шунингдек ўрта ва катта оралиқлар учун кўтарувчи қисми фермалар, рамалар ёки аркалардан иборат бўлган тўсинлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприк таянчи — кўприк қурилмасини ҳамда оралиқ қурилмаларни қўллаб турувчи ва улардан юкларни пойдеворга ўтказувчи юк кўтарувчи элементи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пилон — конструкциянинг юк кўтарувчи элементи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
полимер — синтетик боғловчи билан бирлаштирилган композицияли материал;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йўлўтказгич — темир йўл ва автомобиль йўллари устидаги кўприкли иншоотнинг бир тури.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ростверк — қозиқли пойдеворнинг юқори қисми қозиқларини битта турғун тизимга бирлаштирувчи ва юкни қозиққа бериш учун хизмат қилувчи конструкцияси (плита кўринишида);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эстакада — жойнинг табиий юзасидан бир қанча баландликда йўлни ўтказиш учун қурилган кўприкли иншоот.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мазкур ШНҚ талаблари республикамизнинг барча иқлим шароитларида ҳамда сейсмик кучларнинг ҳисобий қиймати 9 баллгача бўлган ҳудудларда қуриладиган кўприклар ва қувурларни лойиҳалаш талабларини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ШНҚ нормалари қуйидаги иншоотларни лойиҳалашга татбиқ этилмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юқори тезликдаги (200 km/soat ва ундан юқори) йўловчилар темир йўлларидаги кўприкларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
очиб қўйиладиган оралиқ қурилмали кўприклар механизмларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
саноат иншоотлари ва бинолари таркибига кирадиган хизмат эстакада ва галереяларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Янги кўприклар ва қувурлар лойиҳаланаётганда ҳамда мавжудлари реконструкция қилинаётганда лойиҳа ҳужжатларида қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприклар ва қувурларнинг узлуксиз узоқ муддат хизмат қилиши, уларда транспорт воситалари ҳаракатларининг хавфсиз ва бир текис бўлиши ҳамда пиёдалар ҳаракати хавфсизлиги таъминланганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эҳтимоли бор тошқинларни кўприклар ва қувурлардан зарарсиз ўтказиб юборилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
амалдаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда давлат стандартларига жавоб бериши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
атроф-муҳитни муҳофаза қилишнинг экологик мувозанатини таъминлаш ҳамда қурилиш ҳудудларига яқин ерларга эҳтимоли бўлган хавфли экологик оқибатларни олдини олиш;.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприкларнинг архитектура қиёфаси ифодаланишини (таянч, панжара, ўтиш қисми ва б.).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Янги кўприк ва қувурларни лойиҳалаш ва мавжудларини реконструкция қилиш лойиҳа ҳужжатларида асосий техник ечимларни танлаш ҳамда рақобатбардош вариантларнинг техник-иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш йўли билан асосланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Кўприклар ва қувурларни реконструкция қилиш лойиҳа ҳужжатларида уларнинг техник ҳолатини, конструкциясининг юк кўтариш қобилиятини, иншоотнинг реконструкция қилингандан кейинги фойдаланиш муддати ва шароитини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йўлни юқори категорияга (тоифага) ўтказиш орқали кўприкли иншоотларни реконструкция қилишда мавжуд кўприкли иншоотларни ва уларнинг кенглигини максимал даражада сақлаб қолиш назарда тутилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ҳолатда, кўприкли иншоот кўрикдан ўтказилади ҳамда ШНҚ 3.06.07 талаблари бўйича синовдан ўтказилади. Шу орқали техник хулоса натижалари асосида мавжуд кўприкларни қолдириш ва уларни мустаҳкамлаш ёки мутлоқ янгилаш лойиҳа ечимлари аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўлларнинг иккинчи излари қурилаётганда мавжуд йўлдаги иншоотларнинг конструкциявий хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда лойиҳаланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Кўприклар ва қувурлар мукаммал турда лойиҳаланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қуйидагиларни лойиҳалашга рухсат этилмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғоч қувурларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иссиқ юкларни (суюқ чўян, шлак ва б.) ташишга мўлжалланган йўллар ва темир йўллардаги ёғоч кўприкларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёғоч кўприклардан III тоифадан паст автомобиль йўлларида (ШНҚ 2.05.02 бўйича) ва маҳаллий кўчалар ва йўлларда (ШНҚ 2.07.01 ва ҚМҚ 2.05.11 бўйича) фойдаланиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёғоч кўприклар учун бетон ва темирбетон таянчлар ишлатилаётганда, келгусида уларнинг ёғоч оралиқ қурилмаларини темирбетон оралиқ қурилмалари билан алмаштиришни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Кўприклар ва қувурларнинг жойлашиши
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Кўприклар ва қувурларнинг жойини танлаш, кўприклар ва қувурларни оралиқларга бўлиш, иншоотнинг режадаги ва профилдаги жойлашиш ҳолатини белгилашда йўл (йўналиш) трассасини ўтказишнинг талабларини ёки шаҳар қурилиш — режалаштириш ечимларини, йўл (йўналишнинг) муайян бўлагининг техник-иқтисодий кўрсатгичларига таъсир этувчи дарё ўзанини, шунингдек геологик, гидрогеологик, экологик, ландшафт ва бошқа маҳаллий шароитларни эътиборга олган ҳолда бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув оқиб ўтадиган жойга қуриладиган сув ўтказувчи иншоотларнинг сони ва ўлчамлари гидравлик ҳисоблашлар асосида аниқланади (бунда иншоотнинг атроф-муҳитга таъсирини инобатга олиш зарур).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Битта иншоот тагидан бир нечта сув ўзанини ўтказиш асосланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Рельслари балластда жойлашган темир йўл кўприклари, кичик ва ўрта узунликдаги автомобиль ва шаҳар кўприклари лойиҳаланаётган йўлнинг (кўчанинг) қабул қилинган участкаларида ҳар қандай профилда ва планда жойлаштирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Балластсиз ўтиш қисмли темир йўл кўприкларини темир йўл изининг тўғри йўналишдаги бўлакларида ҳамда горизонтал майдончаларида ёки нишаблиги 4 ‰ дан катта бўлмаган ҳолларда жойлаштириш керак. Бу турдаги кўприкларни 4 ‰ дан ортиқ нишабликда, корхоналар темир йўлларида, шунингдек режадаги эгри ҳолатда жойлаштиришлар эса фақат техник-иқтисодий томондан етарли асосланган ҳоллардагина амалга оширилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Катта кўприкларда (150 mдан узун кўприклар) ҳаракатланиш қисмининг бўйлама қиялиги қуйидагилардан ошмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль йўллари кўприкларида 30 ‰ дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шаҳар кўприкларида 40 ‰ дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча ёғоч тўшамали кўприкларда 20 ‰ дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тез-тез муз қатлами пайдо бўлиши мумкин бўлган ҳолларда ҳаракатланиш қисмининг бўйлама қиялигини 20 ‰ дан катта қияликда қабул қилиш тавсия этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тоғ ҳудудларида кўприкли иншоотлар катта қияликларда жойлашган бўлса, у ҳолда қатнов қисми тўшамаси ғадир-будур қилиб, тўсиқлар эса мустаҳкам ушлаш имкони билан қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Қувурлар конструкцияларининг (пиёдалар тоннеллари ҳам) ва кўприклар гумбазларининг устига тўшаладиган тупроқларнинг қалинлик ўлчамлари қуйидаги 1-жадвалда кўрсатилган миқдорлардан кам қийматда қабул қилинмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

 

 

1-жадвал

Йўлларнинг тури

Конструкциялар устидан кўмувчи тупроқ қатлами қалинлиги*, m

темир-бетон қувурлар

металл қувурлар

кўприк гумбазлари

Темир йўллар:

умумий тармоққа ва корхоналарга кирадиган йўллар

1,0

1,2

0,7

корхоналар ичидаги йўллар

0,4

1,0

0,7

Автомобиль йўллари:

умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари, шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктларининг кўчалари ва хўжалик автомобиль йўллари

0,5

0,5**

0,2

Хўжаликлар ичидаги:

автомобиль йўллари ҳамда маҳаллий аҳамиятга эга бўлган йўллар

0,2***

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ:* қувур ёки гумбаз конструкциясининг устки нуқтасидан темир йўллардаги рельснинг ва (ёки) автомобиль йўлларидаги юриш қисми қатламларининг пастки нуқтасигача бўлган масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Қувур конструкциясининг энг тепасидан йўл қопламасининг устигача бўлган масофа 0,8 m дан кам бўлмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*** Тупроқ кўтарманинг ҳошия сатҳигача бўлган масофа 0,5 m дан кам бўлмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл станциялари чегаралари ичида жойлашган темирбетон қувурлари ва пиёдалар тоннеллари устини кўмадиган қатламлар қалинлигини 1,0 m дан кам қилиб қабул қилиш мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
етарли даражада асос бўлганида, автомобиль йўллари билан кўчаларда қувурлар билан усти ёпиқ лотокларни кўмадиган қатламлар қалинлигини 0,5 m дан кам қилиб қабул этиш мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўмиш қатлами қалинлигини камайтирган ҳолларда мазкур ШНҚ нинг 129-бандида кўрсатилгандек, вақтинчалик юкларнинг динамик таъсири эътиборга олиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-боб. Кўприклар ва қувурларнинг конструкцияларига қўйиладиган асосий талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Кўприкли иншоот ва қувурларнинг конструкцияси, архитектураси, шунингдек материаллари ва жиҳозлари эксплуатацияси даврида (таъмирлаш вақтида) ҳамда жорий сақлаш ва реконструкция қилишда (қурилиш даврида бажара олинадиган) технологик мақсадли бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Янги кўприкларнинг оралиқ қурилма ва таянчларини, шунингдек қувурларнинг асосий ўлчамларини белгилаётганда қурилишдаги унификациялаш (бир шаклга келтириш) ва модуллаш принципларига риоя қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприклари ва қувурларининг андозавий ва ишчи лойиҳалари ишлаб чиқилаётганда, уларни иккинчи йўлни қуришда ва тармоқ фойдаланувидаги оралиқ қурилмаларини алмаштиришда ишлатилиш мумкинлиги олдиндан ҳисобга олиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Йўлларнинг (кўчаларнинг) тўғри йўналишидаги қисмида жойлашган кўприкларнинг ўқи тик ва перпендикуляр бўлган ҳолларда уларнинг оралиқ қурилмаларининг ҳисобий ёки тўла узунликларини 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 33 ва 42 m этиб, агарда катта ўлчамли оралиқ бўлганида кўп марта 21 m узунлигида қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқоридаги ўлчамлар узлукли оралиқ қурилмаларнинг бутун узунлиги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42 m гача бўлса — темирбетондан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33 m гача бўлса — бошқа материаллардан қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қолган барча ҳолларда ҳамда фермалардан ташкил топган оралиқ қурилмаларда юқорида келтирилган ўлчамлар уларнинг ҳисобий узунликларига тўғри келиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Қурилишнинг (йўллар, сув оқимлари ва бошқа объектлар) мазкур ШНҚнинг 11-бандида кўрсатилган ўлчамлардан четга чиқишига лойиҳалашда қуйидаги ҳолатларда техник-иқтисодий асослаш орқали йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўп оралиқли темир йўл станцияларидаги мавжуд йўл ўтказгичлар яқинида кўприклар қурилганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғоч кўприкларнинг оралиқ қурилмалари 9 m кам бўлганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мураккаб тизимли кўприкларнинг алоҳида оралиқларида кўприклар қурилганда (узлуксиз, ромли осилган, рамка-консол, сув оқимлари ва йўллар кесишмасида бурчак остидаги йўлларда).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иншоотлар конструкцияларида андозавий элементлар ёки стандарт қисмлари ишлатилаётганида уларнинг геометрик ўлчамларини ГОСТ 26607 га мувофиқ ҳисобга олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ноандозавий элементлар ва ностандарт жиҳозлар учун тегишли асос бўлганида уларнинг ўлчамлари ўзгартирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Йиғма конструкция элементларининг массаси ва ўлчамлари, одатда умумий қурилишда ишлатиладиган кранлар, махсус кранлар ҳамда транспорт воситаларининг фойдаланиш имконига кўра белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Деформацияланувчи ускуналарнинг конструкцияси (таянч қисмларнинг, шарнирларнинг, деформацияланувчи чокларининг, тенглаштириш асбобларининг ва мавсумий тенглаштириш рельсларининг) ва уларнинг жойлашиш ҳолати учун мўлжалланган ўзаро кўчишлари (чизиқли, бурчакли) иншоот айрим қисмларининг элементлари учун етарли даражадаги эркинликни таъминлайдиган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деформация ускуналарини жойлаштириш тўғрисидаги кўрсатмалар иншоотнинг тайёрлик даражасини ва конструкцияларини бирлаштириш вақтидаги ҳароратни мазкур ШНҚ нинг 133-банди талабига биноан ҳисобга олинганлиги лойиҳа ҳужжатларига киритилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Кўприк кечувларида сув оқимларини йўналтириб туриш ва ювиб кетиш хавфидан сақлаш зарурати бўлганида, оқимни йўналтирувчи ва қирғоқларни маҳкамловчи иншоотлар қуришни режалаштириш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оқимни йўналтирувчи иншоотни дарё ўзанининг сув миқдори умумий ҳисобий сув миқдорининг 15 фоизидан кам бўлмаган ҳолда ёки кўприк тагидаги сув оқимининг ўртача ҳисобий тезлиги 1 m/s дан катта бўлганида лойиҳа ҳужжатларида режалаштириш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувурлар ва кичик кўприкларнинг (25 mгача) сув кирадиган ва чиқадиган томонлари гидравлик ҳисоблашларга асосан сувнинг тезлигини камайтирувчи тўсиқлар билан лойиҳалаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Қувурлар туйнуги (эни ва баландлиги) ўлчамларини қуйидаги ўлчамлардан кам бўлмаган миқдорда белгилаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қувурларни узунлиги (ёки қараш қудуқларининг орасидаги масофа) 20 m гача бўлганида — 1,0 m дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қувурларнинг узунлиги 20 m ва ундан катта бўлганида — 1,25 m дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўли II тоифадан паст бўлганида, қувурлар туйнугининг энини қуйидаги ўлчамларда белгилаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қувурларнинг узунлиги 30 m гача бўлганида — 1,0 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қувурларнинг узунлиги 15 m гача бўлганида — 0,75 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
туташма йўлларда — 0,5 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маҳаллий аҳамиятга эга бўлган йўллар ва кўчаларда, суғориладиган ҳудудлардаги, шаҳарча ва қишлоқ аҳоли пунктларидаги ҳамда II ва ундан паст тоифадаги йўллардаги сунъий сув оқарларга қуриладиган қувурларнинг узунлиги 15 m гача бўлганида улар туйнугининг энини 0,5 m ўлчамда белгилаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан ташқари, тез оқар сувлар қувури учун эса нишаблик 10 ‰ ва юқори бўлганда кириш ва чиқиш қисмида тўсиқлар қўйишни белгилаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ички хўжалик автомобиль йўлларида (ШНК 2.05.11 га кўра) қувурларнинг туйнугини уларнинг узунлиги 10 m ва ундан кам бўлганида 0,5 m ўлчамда қабул қилишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувурлар ва кичик кўприкларнинг тешикларини уларнинг ичидан пиёдалар ва подалар ўтадиган, керак бўлганда эса ичидан паст ҳамда кичик энли қишлоқ хўжалиги машиналарининг ҳаракатланиши мақсадида катталаштириб қабул қилишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Сув ўтказувчи қувурлар босимсиз режимда ишлайдиган қилиб лойиҳаланади. Умумий тармоқдаги темир йўл ва йўлларда жойлашадиган қувурларни фақат катта миқдорли сувни ўтказишга мўлжаллаган ҳолда ярим ва тўла босимли режимда ишлайдиган этиб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувур ичидаги сувнинг оқиш тезлиги ўзаннинг кирадиган жойидаги сув тезлигидан 1,2 — 1,5 баробар катта бўладиган этиб қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Сув ўтказувчи қувурлар кириш ва чиқиш каллаклари билан биргаликда лойиҳаланиши керак. Уларнинг шакли ва ўлчамлари ҳисоблашлар орқали тупроқ кўтарманинг мустаҳкамлигини таъминлайдиган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Металл қувурлар каллакларсиз лойиҳаланиши мумкин. Бундай шароитда қирқилмайдиган қувурнинг тупроқ кўтармадан камида 0,2 m, қирқиладиган қувурнинг кесими эса тупроқ кўтарма танасидан камида 0,5 m га чиқиб туриши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Муз ва қор қатламлари бўлаклари оқадиган ҳолларда ҳамда сел ўтиш имкони бор жойларда қувурларни ишлатиш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Музлар йиғилиб ва яхлаб тиқилиб қолиши мумкин бўладиган жойларда (эни камида 3 m, баландлиги камида 2 m) тўғри бурчакли темирбетон қувурлар ишлатилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сел оқимлари ва муз сувларини ўтказиш учун туйнугининг эни камида 4 mдан кам бўлмаган битта оралиқли кўприклар ёки сел туширгичлар мўлжалланиши керак. Кўприк ости габарити ҳисоблаш орқали ва мазкур ШНҚ нинг 23-банди бўйича қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Лойиҳа ҳужжатларида кўприклар ва қувурларнинг элементларини ва қисмларини ҳамда тупроқ кўтармаларини қураётганда, ифлосликлар йиғилиб қолишидан, шунингдек зарарли таъсирларидан ҳимоя этувчи чора-тадбирлар мўлжалланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Янги лойиҳаланаётган кўприкларда ёнма-ён жойлашадиган бош фермалар (тўсинлар)нинг ораларидаги масофа уларни кўришга, жорий сақлашга ва конструкциянинг айрим қисмларини бўяшга имкон берадиган этиб белгиланади. Ҳар бир йўналиш учун алоҳида қуриладиган оралиқ қурилмалар (ҳар бир темир йўл ёки ҳар бир йўналиш қатнови учун, шунингдек ёнма-ён турадиган бош ферма (тўсин)лар) орасидаги соф масофани энг камида 1,0 m этиб белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Балластли кичик темир йўл кўприкларини капитал таъмирлашнинг лойиҳа ечимларида темир йўлни юқорига кўтариш имкони таъминланиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51-боб. Кўприклар ва қувурларнинг зилзилабардошлигини таъминлаш бўйича талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
221. Кўприклар ШНҚ 2.01.20-16 га мувофиқ имкон қадар тектоник ёриқлар зоналаридан ташқарида, геологик тузилиши жиҳатидан барқарор грунтга эга бўлган ҳудудларда жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
222. Кўприкларнинг зилзилабардошлигини таъминлаш, сейсмик юкларни таянчларга ўтказишнинг оқилона схемаларини қўллаш, ҳисоб-китоблар бўйича юк кўтарувчи конструкцияларни кучайтириш ҳамда унинг тизимини тўғри танлаш мазкур ШНҚ ва ШНҚ 2.01.20-16 да белгиланган талабларга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шунингдек, кўприкларни лойиҳалашда пластик деформацияларнинг ривожланишига имкон берувчи енгил ва мустаҳкам материалларни қўллаш ҳамда қурилиш-монтаж ишлари сифатли амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
223. Кўприкларни лойиҳалаш ва қуришда дарё ўзанлари, терасса, қияликлардаги кўтарилмалар, тўсилмаларга эга сейсмотектоник дислокациялар майдонларда (тектоник кесимлар ва тўсиқлар) ҳамда сейсмик хавфли ҳудудларда антисейсмик қурилмалар қўллаган ҳолда жойлаштирилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
224. Катта дарёлар устидан ўтувчи кўприк кечувларнинг таянчлар пойдеворини ўрнатиш имконини берадиган, мустаҳкам ва нисбатан паст сиқилувчи грунтларда ҳамда муҳандислик геологик шароитларга эга бўлган дарёли водийларнинг тўғри ҳудудларда жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
225. Тектоник ёриқ билан кесишган жойларда кўприк қурилиши режалаштирилганда, таянчларнинг пойдевори тоғ жинсларининг тектоник майдаланиш зонаси чегараси ташқарисидаги ёриқлар чеккаларига олиб чиқилиши, таянчларнинг фермаости майдончалари кенгайтирилиши, кўприкнинг ўқи бўйлаб алоҳида таянчларнинг силжиши пайтида конструкцияларнинг қулашига тўсқинлик қилувчи узликли оралиқ қурилмаларни занжирли боғланишларга бирлаштирилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
226. Сейсмик жиҳатдан барқарор бўлмаган қияликларда кўприкларни лойиҳалашда ҳисобий интенсивликдаги зилзилада грунтнинг устуворлигини таъминлайдиган чора-тадбирлар мажмуасини (дренлаш, сувчиқариш, тиркама деворларни ўрнатиш ва бошқалар) кўзда тутилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
227. Емирилган қоятош жинсларидан ташкил топган тик ёнли водийлар орқали ўтадиган виадукларни лойиҳалашда унинг камарида сейсмик қулашларга қарши чораларни кўриш, шунингдек нураш хавфи бор тош бўлакларини олиб ташлаш ва қияликларни бетон ёки тўрли қоплама билан мустаҳкамлашни кўзда тутиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
228. Кўприкларни сел хавфи мавжуд дарё водийсидан ўтказганда уларнинг таянчлари муҳандислик-геологик тадқиқотлар асосида аниқланган охирги 100 йилдаги максимал сел оқими даражасидан юқорида жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
229. Сейсмик ҳудудларда қуйидаги турлардаги кўприклар қурилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўсинли узлукли ва узлуксиз оралиқ қурилмалардан ташкил топган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
рама (ром) тизимидаги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ қурилмалари таянчларга шарнирли тиркалган аркали;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
осма ва вантли.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шунингдек, ҳисобий сейсмиклиги 9 балл бўлган ҳудудларда лойиҳаланаётган узунлиги 18 метрдан катта бўлган тўсинли узлукли оралиқ қурилмали кўприкларнинг таянчларидан оралиқ қурилмаларни тушиб кетишининг олдини олувчи антисейсмик қурилмалар бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2210. Қоятошли заминлар мавжуд бўлган ҳудудларда аркали кўприклардан фойдаланишга йўл қўйилади, бунда гумбаз ва аркаларнинг товонлари массив таянчларга таяниши ҳамда мумкин бўлган энг паст сатҳга жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2211. Кўприк вариантларини таққослашда, ўта узун оралиқларни ёпишга хизмат қиладиган, зилзила пайтида узлукли оралиқ қурилмаларга нисбатан таянчлар устидан уларни ағанаб тушмасдан устуворлигини таъминлайдиган узлуксиз конструкциявий тизимни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2212. Баланд эстакадаларни лойиҳалашда эгилувчан, жуфтлаштирилган, устунли темирбетон таянчлардан ва бўйламасига ҳаракатланмайдиган таянч қисмлари мавжуд таянчларга тиргакланган узлуксиз оралиқ қурилмалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2213. Мазкур ШНҚ талабларига мувофиқ лойиҳаланган барча кўприк тизимларининг оралиқ қурилмаларини жойлашиш ҳолати фойдаланишда ўзгармасдан қолиши, бунда оралиқ қурилмаларнинг силжиш ва ағдарилишга қарши устуворлиги ҳамда мустаҳкамлиги таянчлар, сейсмик таянч қисмлари ва таянч билан боғланган антисейсмик қурилмалар орқали таъминланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2214. Монолит ядроли контур блоклардан иборат йиғма-монолит бетонли таянчларнинг лойиҳаларида пойдеворга ва фермаости плитасига боғланган ядросини ишчи арматура билан мустаҳкамлаш кўзда тутилиши, шунингдек арматура чиқишлари ёрдамида контур блокларни ядро билан бирлаштиришни ёки йиғма элементларни ишончли боғланишини белгиловчи усуллар орқали таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2215. Кўприк иншоотларининг таянчларида саёз жойлашган пойдеворнинг тагларини ёки қозиқлар, устунлар ва қобиқларнинг пастки учларини асосан қоятош ёки катта донали тошсимон грунтларда, шағалли зич қумларда, қаттиқ ва ярим қаттиқ туркумли гилли грунтларда ўрнатиб лойиҳалаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2216. Ҳисобий сейсмиклиги 9 балл бўлган ҳудудларда, қоятошсиз пойдеворлардаги кўприкларнинг кўндаланг ромли таянчлари умумий саёз жойлашган пойдеворга эга бўлиши ёки барча қозиқлар (устунлар, қобиқлар) каллакларини бирлаштирувчи плитага таяниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2217. Саёз жойлашган пойдеворларнинг пастки қисми горизонтал бўлиши, поғонали пойдеворлар конструкциялари фақат қоятошли асослар учун ишлатилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2218. Ўрта ва катта кўприклар учун замин устида жойлашган пойдевор плитаси (ростверк) бўлган қозиқ таянчларини кесимлари 400х400 mm гача ёки диаметри 600 mm гача бўлган қия қозиқлар ёрдамида лойиҳалашга йўл қўйилади, бунда ўрта ва катта кўприкларнинг таянчлари, шунингдек ҳисоблаш йўли билан аниқланган ва статик, динамик синовлар натижаларига кўра, ростверк плитаси грунтга кўмилган ҳолда, квадрат ёки доира кесимли вертикал қозиқлар билан лойиҳаланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2219. Сейсмик ҳудудларда тўсинли кўприк таянчлари асосан монолит, йиғма ва йиғма-монолит темирбетон, шунингдек олдиндан зўриқтирилган конструкциялардан фойдаланиб лойиҳаланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, темирбетон элементларида ГОСТ 5781-82 ва ГОСТ 10922-2012лар бўйича узилишдан кейин нисбий узайиши 2 фоиздан ва эгилиш бурчаклари белгилангандан кам бўлмаган пўлатли арматураларни ишлатилмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2220. Ҳисобий сейсмиклиги 7 ва 8 балли ҳудудларда, қўшимча антисейсмик конструктив элементлари мавжуд бўлган йиғма, йиғма-монолит ва монолит бетон таянчлар ишлатилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сейсмик юкларни қабул қилувчи кўприк ва қувурларнинг арматураланмаган бетонли юк кўтарувчи элементларини ишлатилишига йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2221. Ҳисобий сейсмиклиги 7, 8 ва 9 балл бўлган ҳудудларда оралиқ қурилмалар жойлашувининг устуворлигини сейсмик кўрсаткичлар бўйича таъминлашнинг иложи бўлмаганда, кўприк конструкцияларини ҳимоя қилиш учун антисейсмик қурилмалар ёки сейсмик изоляциялаш қурилмаларини қўллаган ҳолда лойиҳаланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2222. Антисейсмик қурилмалар оралиқ қурилмаларнинг қулашини (йиқилишини) олдини олиш, асосий тўсинларни кейинчалик тиралиш майдончаларига қулаб тушиши оқибатида шикастланишини олдини олиш, оралиқ қурилмаларнинг таянч усти қисмларига зарбаларини камайтириш, таянч қисмлари ва деформацион чокларни нормал ишлашини таъминлаш учун таянч ва оралиқ қурилма конструкцияларига жойлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2223. Сейсмик изоляциялаш қурилмалари зилзилалар пайтида иншоотга таъсир этаётган энергияни тарқатиш ва камайтириш, кўприкларга сейсмик таъсирларни сезиларли даражада камайтириш учун кўприкнинг оралиқ ёки чекка таянчлари юқори қисмидаги оралиқ қурилма ости майдони юзасига ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2224. Сейсмик таъсирга чидамли таянч қисмлар кўприкнинг бўйлама ва кўндаланг ўқи бўйича таъсир қилувчи ҳисобий юкларни оралиқ қурилмалардан таянчларга ўтказилиши, шунингдек оралиқ қурилмаларни таянч тугунларидан тушиб кетишини ҳимоялаши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2225. Сейсмик таъсирга чидамли таянч қисмлар деформацион чоклар билан ажратилган кўприкнинг қўшни участкаларини мустақил тебранишларига, шунингдек кўприк таянчлари каллакларининг тебраниш амплитудаларидаги фарқи туфайли оралиқ қурилмаларни деформацияланиши ва буралишига тўсқинлик қилмасликлари зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2226. Деформацион чокларнинг кенглигини аниқлашда ушбу чок билан ажратилган оралиқ қурилмаларнинг чеккаларидаги нисбий силжишларни зилзила пайтида ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2227. Ҳисобий сейсмикликлиги 9 балли ҳудудларда иложи борича темирбетон пойдеворли ва ёпиқ контурли жамланмалардан ташкил топган қувурлар қўлланилиши, бунда жамланмалар узунлиги 2 м дан кам бўлмаган ҳолда лойиҳаланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2228. Ҳисобий сейсмикликлиги 9 балли ҳудудларда, ясси ёпмали индивидуал темирбетон тўртбурчакли қувурлардан фойдаланилганда қуйидаги шартлар бажарилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қувурларнинг тик деворчалари пойдевор билан бикр ҳолда бирлашган ва конструкция эса арматураланган бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўрнатилаётган ораёпма плиталари темирбетон тиргакли таянч деворчаларда қотирилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
якка пойдеворлар ораларида тиргаклар ўрнатилиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2229. Кичкина кўприкни қувур билан алмаштиришда сув ўтказгич томонидан ҳисобий сув оқимини камайтиришга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2230. Сейсмик ҳудудларда кичик кўприклар ва кўтармалар остидаги қувурларни лойиҳалаш улар орқали ўтадиган сув оқимининг ҳисобий сарфини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2231. Кўприклар ва қувурларни зилзилабардошликка ҳисоблаш ҳамда сейсмик ҳудудларда лойиҳалаш ШНҚ 2.01.20-16 да келтирилган талабларга мувофиқ бажарилиши керак.
(51-боб Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 23 январдаги 17-сон буйруғига асосан киритилган. Ҳисоб рақами 233-сон, 08.02.2024 й.)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-боб. Габарит ўлчамлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Лойиҳаланаётган иншоот конструкциясининг яқинлашув габарит ўлчамлари қуйидаги ҳужжатларнинг талабларига жавоб бериши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўлларда — ГОСТ 9238 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
метрополитен йўлларида — ГОСТ 23961 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари, шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктларининг кўчалари ва хўжалик автомобиль йўлларида — мазкур ШНҚ нинг 2-иловасига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агарда йўл тармоғини келажакдаги режасида ёки йўл техник топшириғида, уни юқори техник тоифага ўтказиш белгиланган бўлса, лойиҳаланаётган иншоотлар конструкцияларининг габаритлари ва уларнинг юк кўтариш қобилиятлари ҳам юқори тоифадаги йўллар учун мўлжалланган иншоотларга қўйиладиган талабларга жавоб берадиган тоифада қабул этилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Пиёдалар кўприклари ва ер ости йўлларининг энини пиёдалар ҳаракатининг келажакдаги энг кўп бўладиган вақтидаги ҳисобий миқдорини эътиборга олган ҳолда аниқлаш керак ва уни кўприклар учун камида 2,25 m, ер ости йўллари учун эса камида 3,0 m ўлчамда қабул қилиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар ер ости йўлларининг соф баландлиги камида 2,30 m бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар кўприклари ва ер ости йўлларининг 1 m энининг 1 соатдаги ўртача ҳисобий ўтказиш қобилиятини 2000 та, зиналари учун 1500 та одам деб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аҳоли пунктларидан ташқарида қуриладиган пиёдалар кўприклари ва тоннелларининг энини 1,5 m этиб қабул қилишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дала йўлларини ва подаларни (ёввойи ҳайвонлар ҳаракатлари) ўтказишга мўлжалланган иншоотларнинг габаритларини махсус талаблар йўқ бўлган ҳолларда қуйидагича қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дала йўллари учун: баландлиги камида 4,5 m, эни 6,0 m (аммо бу йўлда ҳаракатланиш мумкин бўлган қишлоқ хўжалиги машиналарининг максимал энидан 1,0 m га катталаштирилган қийматдан кам бўлмаслиги керак);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
подани ўтказиш учун: баландлиги камида 3,0 m, эни 2+l/6 формуласи бўйича белгиланган ўлчамда (бу ерда λ — пода тўдаси узунлиги, аммо 4,0 m дан кам ва 8,0 m дан кўп бўлмаслиги керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк тагидан ёки тупроқ кўтармаси тагидаги қувур ичидан ўтказиладиган дала йўли ёки пода ўтказадиган йўл — унинг бутун эни бўйлаб кучайтирилган бўлиши керак. Бундай кучайтирилган жой иншоотнинг иккита томонига эни 10,0 m дан кам бўлмаган масофада бажарилиши керак. Талаб қилинадиган ҳолларда иншоот олдида йўналтирувчи тўсиқлар ҳам ўрнатилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Кўприкнинг айрим элементларининг сувлар сатҳидан қанча баландликда жойлашиш кераклиги қуйидаги 2-жадвалдаги кўрсатилган миқдорлардан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

 

2-жадвал

Кўприкнинг қисми ёки элементи

Қисмлар ёки элементларнинг юқори жойлашиш масофаси, m,  да

(тўлқин ва сув кўтарилишларини ҳисобга олган ҳолда) сув тошқинларининг максимал миқдори бўлган ҳолдаги сув сатҳидан юқорида

энг юқори муз оқимининг сатҳидан

кўприклар учун ҳисобий қийматлар

энг катталарининг

умумий тармоқдаги темир йўлларда

темир йўлларни бошқа турларида ва барча автомобиль йўлларида

Оралиқ қурилманинг пастки нуқтаси:

а) тиралган сувнинг чуқурлиги 1 m ва ундан кам

0,50

0,50

0,25

-

б) юқоридаги шароитда лекин 1 m дан катта

0,75

0,50

0,25

0,75

в) дарёда музлар тиқилиб қолиш ҳоли бўлганида

1,00

0,75

0,75

1,00

д) сел оқими бўлганида

-

1,00

1,00

Таянчлар ўрнатиладиган майдонча усти

0,25

0,25

-

0,50

Арка ва гумбаз тавонларининг пасти

0,25

-

-

0,25

Ёғоч кўприклар конструкциялари чиқиб турадиган элементларининг ва бўйлама қистирмаларининг пасти

0,25

0,25

-

0,75

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кичкина кўприкларнинг оралиқ пастки қисмининг сув устидан камида қанча масофада жойлашиш кераклиги шамол таъсиридан тўлқин кўтарилиш баландлигини эътиборга олмасдан ҳам белгилаш мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сувлар сатҳининг баланд кўтарилишига сабабчи бўладиган ҳодисалар (паст томондаги дарёлардаги, кўллар ва сув омборларидаги сувларнинг кўтарилишидан, музлар ва бошқа нарсалар тиқилиб сувга тўсиқ бўлиши оқибатидан, музлаган ўзаннинг устини тошқин сувлар босиб кетишидан ва б.) юз берадиган ҳолларда ушбу жадвалда кўрсатилган кўтарилиш масофасини ана шу сатхдан бошлаб ўлчаш керак. Унинг сатхдан ошиб кетиш эҳтимоллиги мазкур ШНҚ нинг 3-жадвалига асосан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таянчлар жойлашадиган майдонча юзасининг кўтарилиш баландлиги сув қисмининг кўприк таянчига урилишидан ўзгарадиган сатҳини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув омборларининг кема сузмайдиган ҳамда ёғочлар оқтирилмайдиган жойларидаги кўприкларининг оралиқ қурилмалари тагининг сув омборининг юқори статик сатҳидан баландлиги ҳисобий 0,75 m шамол тўлқини баландлигини 0,25 m га оширгандаги қийматидан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Ҳисобий тошқин ўтганида ва максимал сув миқдори бўлганида ҳамда босимсиз режимда ишлайдиган қувурнинг хоҳлаган кесимидаги сув сатҳи билан унинг энг баланд жойи ички юзасининг орасидаги соф масофа баландлиги 3,0 m гача бўлган думалоқ ва гумбазли қувурларда баландлигининг 1/4 қисмидан, 3,0 m дан катталарида 0,75 m дан кам бўлмасликлари, шунингдек баландлиги 3,0 m гача бўлган тўғри бурчакли кесимли қувурлар учун баландлигининг 1/6 қисмидан, 3,0 m дан катталарида эса 0,5 m дан кам бўлмасликлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғориладиган ҳудудлардаги автомобиль йўлларидаги сунъий сув оқар қувурларида кўрсатилган кўтарилишлар қуйидагича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баландлиги 1,0 m гача бўлган қувурлар учун 0,1 m дан кам бўлмаган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баландлиги 1,0 дан 3,0 m гача бўлган қувурлар учун баландлигининг 1/10 қисмидан кам бўлмаган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур ШНҚ нинг 16-бандида назарда тутилган кўрсатгичларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-боб. Кўприклар ва қувурларни сув оқимининг таъсирига ҳисоблашнинг умумий кўрсатмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Кўприклар ва қувурларнинг сув тегадиган тупроқ кўтармаларини сув оқимининг таъсирига ҳисоблашни ҳисобий тошқинларни ўлчайдиган график ва гидрографга кўра бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан ташқари, умумий тармоқдаги темир йўллардаги кўприклар ва қувурлар ва сув ушлаб турадиган тупроқ кўтармалар шартли равишда энг катта деб номланадиган сув ўлчовчи графиклар ҳамда гидрографларга кўра ҳисобланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ҳолда энг катта ва ҳисобий тошқинларнинг ошиш эҳтимоллигини мавжуд тошқинларнинг максимал миқдорининг ошиш эҳтимолликлари билан қуйидаги 3-жадвалда кўрсатилган қийматлар билан баробар қилиб олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

3-жадвал

Темир йўллар

Автомобиль йўллари, шаҳар кўчалари ва йўллари

Иншоотлар

Йўл тоифаси

Сув тошқинларининг максимал миқдорлари сарфидан ошиб кетиш эҳтимоллиги, % да

Иншоотлар

Йўллар тоифаси

Сув тошқинларининг максимал миқдорлари сарфидан ошиб кетиш эҳтимоллиги, % да

ҳисобийники

энг катталариники

Кўприклар ва қувурлар

I ва II (умумий тармоқнинг)

1

0,33

Катта ва ўртача кўприклар

I — III, I-в, I-к, II-к, шаҳар кўчалари ва йўллари

1***

Айнан ўзи

III ва IV (умумий тармоқнинг)

2

1*

Айнан ўзи

IV, V, I-с, II-с, II-в, III-в, IV-в, III-к, IV-к

2***

Айнан ўзи

IV ва V (кириб келиш йўллари)

2**

-

Кичик кўприклар ва қувурлар

I

1****

Айнан ўзи

Саноат корхоналарининг ички йўллари

2

-

Айнан ўзи

II, III, I-в, I-к, II-к, шаҳар кўчалари ва йўллари

2****

Айнан ўзи

IV, V, II-в, III-в, IV-в, III-к, IV-к

3****

Изоҳлар:

* III тоифали темир йўллар учун тупроқ кўтарманинг, ўзгарувчан ўзанли дарёларни тўсиб турувчи дамбанинг ва сув босиб кетмайдиган оқимни йўналтирувчи иншоотларнинг қошини ҳисоблашда энг катта тошқин бўлганда максимал сув сарфининг ошиш эҳтимоллигини 0,33 фоиз деб қабул қилиш керак;

** корхонанинг технологик сабабларига кўра ҳаракатга танаффус рухсат этилмайдиган бўлса, ошиш эҳтимоллигини 1 фоиз деб қабул қилиш лозим;

*** автомобиль йўллари тармоғи кам ривож топган ҳудудларда ўта муҳим халқ хўжалиги аҳамиятига эга иншоотлар учун техник-иқтисодий асосланганда ошиш эҳтимоллигини 1 фоиз ўрнига 0,33, шунингдек 2 фоиз ўрнига эса 1 фоиз деб қабул қилиш мумкин;

**** автомобиль йўллари тармоғи яхши ривож топган ҳудудларда техник-иқтисодий асосланган ҳолларда кичик автомобиль йўлларидаги кичик кўприклари ва қувурлари учун ошиш эҳтимоллигини 1 фоиз ўрнига 2 фоиз ҳамда 2 фоиз ўрнига 3 фоиз, шунингдек II ва III тоифали йўллардаги қувурлар учун 10 фоиз деб қабул қилиш мумкин;

қурилиш бўладиган ҳудуддаги автомобиль йўллари тармоғининг ривожи ва қуриладиган иншоотнинг халқ хўжалиги учун зарурлик тоифаси ишлаб чиқиладиган техник топшириқда белгиланган бўлади;

маҳаллий ҳудудларда бўлмаган йўллар таснифи ШНҚ 2.05.02 бўйича, маҳаллий ҳудудларда бўлган йўл ва кўчаларда ШНҚ 2.07.01 бўйича ва қишлоқ хўжалиги йўлларида ШНК 2.05.11 бўйича қабул қилинади.

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Капитал турда бўлмаган сув омборларнинг яқинига жойлашадиган сув ўтказувчи иншоотларни лойиҳалаётганда плотиналарнинг бузилиб кетиши мумкинлигини ҳисобга олиш керак. Бундай плотиналарни кучайтириш ёки иншоот туйнугини катталаштириш масаласини, мумкин бўладиган ечимларнинг техник-иқтисодий кўрсатгичларини биргаликда таққослаган ҳолда ечиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Ҳисоблашларда ошиш эҳтимоллигининг берилган қиймати иншоот ишига энг ноқулай шароит туғдиришга сабабчи бўладиган тошқин турларининг максимал сув сарфи миқдори қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув ўлчовчи графиклар ва гидрографларни қуриш ҚМҚ 2.01.14 талабларига асосан бажарилиши керак. Ҳисобий сув сарфини аниқлаш учун қор, муз ва ёмғир сувларини энг катта сарфлари миқдорини, тоғли ҳудудларда эса сувнинг аралаш энг катта сарфи миқдорини ҳам билиш керак. Ҳисобланган сувнинг максимал сарфи миқдорларини солиштирилиши орқали ҳисобий сув сарфини энг катта қиймати аниқланади. Қор, муз ва ёмғир сувларини энг катта сарфлари миқдорини ҳисоблаш П-01-03, МКН 28 га асосан бажарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Кичик кўприклар ва қувурлар туйнукларининг ўлчамларини сув оқимларининг ўртача тезлигига кўра аниқлаш мумкин (бунда мазкур ШНҚ нинг 25, 26 ва 36-бандларида келтирилган талабларга риоя этиш керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шунингдек, иншоотнинг олдига йиғиладиган сувнинг миқдорини инобатга олган ҳолда белгилаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар туйнук ўлчами жала сувларига асосан белгиланган бўлса, иншоотдаги сув миқдорининг сингиш оқибатини ҳисобга олингандаги камайиши 3 баробардан ошмайдиган қилиб, шунингдек йил давридаги ўртача оқимлар учун музлаш ҳамда туйнук ўлчамини камайтирувчи бошқа ҳодисалар йўқ бўлса 2 баробар этиб қабул этиш мумкин бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундай ҳолларда йиғилиб келадиган ҳисобий сув оқимларининг турларидан қатъий назар сув сингиш шароитидаги уларнинг ишлаш шароитига кўра қувурлар учун мазкур ШНҚ нинг 16 ёки 26-бандларидаги кўрсатмалар, кичик кўприклар учун эса конструкцияларининг жойлашиш ҳолатига бўлган мазкур ШНҚ нинг 25-бандидаги талаблар бажарилиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Катта ва ўрта кўприкларнинг соф туйнугининг ўлчамларини сув йиғилиб келиши, оқимни йўналтирувчи иншоотлар, таянчлар ҳамда конуслар олдидаги умумий ва жойлардаги ювилишларини ҳисобга олиб аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк соф туйнугининг ўлчами ўзаннинг ўзгармас эни ўлчамидан кам бўлмаслиги керак. Шаҳар кўприклари туйнугининг ўлчамлари дарё қирғоқларини тўғрилашлар ва ободонлаштириб текислашлар талабларига жавоб берадиган этиб белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Кўприк тагидаги умумий ювилишни ҳисоблаш мазкур ШНҚ нинг 27-бандида кўрсатилган сув тошқини пайтларидаги кўприк кечуви олдида ўзан қисмидаги йиғиндиларнинг баланс тенгламасини ечиш асосида бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар ҳисобий (энг катта) миқдордагидан кам миқдордаги сув тошқинларининг ўтиши ўзаннинг кўприк тагидаги қисмида қайта тикланмайдиган ўзгаришларга сабабчи бўлса оқимни 2 баробардан кўпроқ сиқиштирган шароитда мумкин бўладиган умумий ювилишни бир нечта тошқинлар аҳволларини жойда кузатгандаги ҳисобий (энг катта) тошқиннинг ўтиш шароитига кўра бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дастлабки ҳисоблашлар учун сув оқарнинг шароити тўғрисидаги керакли маълумотлар бўлмаганда умумий ювилишни сув оқимининг тезлигига кўра аниқлаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда ҳисоблаб аниқланган умумий ювилишнинг максимал чуқурлигини 15 фоизга ошириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Энг катта ювилишлар чегарасини қураётганда умумий ювилишдан ташқари таянчлар олдида маҳаллий ювилишларни, оқимни йўналтириб турадиган иншоотнинг ва кўприк кечуви элементларининг таъсирини ҳисобга олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкларни сейсмик кучлар таъсирига ҳисоблашларини ўзаннинг таянч олдидаги маҳаллий ювилишларини ҳисобга олмасдан бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Кўприк тагидаги умумий ювилиш коэффициентининг қийматини техник-иқтисодий ҳисоблашлар билан асослаш керак. (Бунда, ўзан грунтларининг турларини, кўприк таянчининг пойдеворлари конструкциясини ва уларнинг жойлашиш чуқурликларини, кўприкни оралиқларга ажратилишини, тиргакнинг ўлчамини, ўзаннинг мумкин бўладиган кенгайишларини, ҳисобга олиш зарур, ювилиш коэффициентининг қийматини 2 дан кам бўлмаган қилиб қабул қилиш керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Кўприк туйнугининг ўзан қисмидаги грунтларни қирқиб олишни фақат текисликдаги дарёларда бажариш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қирқиб олинадиган жойнинг шакли ва ўлчамлари саёз жойларнинг сув билан тўлиш тезлигига боғлик ҳолда унинг сурилиб кетмаслигига қараб ҳамда юқори баландликдаги сувнинг сатҳидаги кўприк кечуви таъсиридан сув оқимининг сиқилиш даражасига кўра аниқланиши керак. Ўзандаги кичкина шаклдаги ҳар ҳил ғадир-будир чуқурчаларни кесиш кўприк тагидаги ҳақиқий кесим юзасини ҳисоблашда эътиборга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Кўприк тагидаги грунтларни қирқиш натижасида кенгайган жойларни қулай ҳолатда кўприкдаги кесимига кириб келишларини таъминлаш мақсадида, ўзаннинг кенгайтирилмаган қисмлари билан силлиқ этиб бирлаштириш керак. Қирқиб олинадиган жойнинг (кечувнинг бўйлама ўқидан юқори ва пастки томонларидаги) узунлиги унинг кўприк тагидаги энидан 4 — 6 баробар катта бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк атрофида оқимни йўналтирувчи иншоотнинг қирқим шакли ўзгармаслигига эътибор бериш керак. Дарё ўзанидаги грунтни кесишни лойиҳалаётганда аллювиал ва боғланмас грунтларни ўша жойлардан тўлиқ олиб ташлашни белгилаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Катта ва ўртача кўприкларга бирлаштирувчи йўл пойи чегарасининг сув тошқинлари пайтида ундан юқори жойлашиш масофасини мазкур ШНҚ нинг 27-бандига кўра (сувларнинг тиралиб кўтарилиш мумкинлиги ва тўлқинларнинг қияликка келиб урилишларини ҳисобга олган ҳолда) тупроқ кўтармалар, сувларни ажратувчи ва тўсиқ бўлиб турадиган плотиналар ҳамда ўзгарувчан ўзанли дарёлардаги оқимларни йўналтирувчи иншоотлари учун камида 0,5 m, йўналтирувчи ва кўтарма бермалари учун камида 0,25 m бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кичик кўприклар ва қувурларга бирлаштирувчи йўл пойи чегарасини мазкур ШНҚ нинг 27-бандига кўра тошқин пайтлардаги сув сатҳларидан баландлиги (сув тиралиши ва шимилишларини ҳам ҳисобга олган ҳолда) камида 0,5 m, босимли ва ярим босимли режимда ишлайдиган қувурлар учун 1,0 m дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Булардан ташқари кўрсатилган иншоотларга автомобиль йўлларида тупроқ кўтармаларининг қошлари ШНҚ 2.05.02 кўрсатмасига асосан йўл конструкцияси товонининг грунт ва юза сувлар сатҳи талаб қилинган даражада юқори жойлашиш шартларига риоя этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк кечувларидаги сув тиралишлари суюқликларнинг ҳаракат тенгламасига кўра ёки ушбу ҳодисанинг лойиҳаланувчи ва мавжуд кечувларда етарли даражада ҳисобга олувчи шартларига кўра ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-боб. Кўприклар ва қувурларнинг заминлари ва юкламаларини кўтарадиган конструкцияларини кучлар таъсирига ҳисоблаш бўйича умумий кўрсатмалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Кўприкли иншоотлар ва қувурлар уларнинг бутун фойдаланиш давридаги ишлашига бўлган ҳақиқий шароитларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши зарур (юклар ва таъсирлар, грунтлар, материалларнинг ўзгарувчанлиги ҳамда конструкциянинг геометрик характеристикалари ва б.).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар ва қувурларнинг асослари ва юк кўтарадиган конструкцияларини доимий таъсир этувчи юклар ва мазкур ШНҚ нинг 16-бобида кўрсатилган вақтинчалик таъсир этувчи юкларнинг ноқулай вазият туғдирувчи бирикмаларига ҳисоблаш зарур. Ҳисоблашларни ГОСТ 27751 нинг талабларида кўрсатилган чегаравий ҳолатларга кўра бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Мазкур ШНҚ да келтирилган автомобиль ва темир йўлларнинг (транспорт воситаларининг) қўзғалувчи (ҳаракатланувчи) таркибидан тушадиган вақтинчилик юкламаларнинг қийматларига ҳисоблашларда ўзларига тегишли динамик коэффициентлари киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иншоотга иккита ёки ундан кўпроқ вақтинчалик юклар таъсирини биргаликда ҳисобга олган ҳолларда, у юкларнинг ҳисобий қийматларини бир баробар ёки ундан кам бўлган қўшма коэффициентига кўпайтириб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Ҳисобий схемалар ва ҳисоблашнинг асослари кўприклар ва қувурлар конструкцияларини қуриш ва фойдаланиш давридаги ҳақиқий ишлаш шароитини ифодалашлари керак. Кўприкли иншоотларни лойиҳалашда экстремал табиий ва техноген таъсирлари эҳтимоли туфайли битта ёки бир қанча элементларни кетма-кет ишдан чиқишини олдини олувчи конструктив чизмалар мўлжалланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар оралиқ қурилмаларининг конструкцияларини фазовий тизим деб ҳисоблаш керак (уларни шартли равишда текис тизимларга ажратган ҳолларда амалий лойиҳалашда ишлаб чиқилган ва элементларнинг ўзаро ва асос билан биргаликда ишлашларини ҳисобга олувчи тахминий услубларда бажарилади).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар ва қувурлар конструкцияларининг ҳисобий схемаларини ва ҳисоблаш услубларини танлаш саноқли усуллар ва Шахсий электрон ҳисоблаш машинасидан фойдаланган ҳолда бажариладиган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Иншоотларни қуриш ва фойдаланиш даврларидаги ҳолатларига ҳисоблаётганда конструкция элементларидаги кучланишларнинг (деформацияларнинг) қийматлари, уларни тайёрлаш, ташиш ва йиғиш шароитларидаги аниқланадиган кучланишларнинг (деформацияларнинг) қийматлари кўприк ва қувурларнинг тегишли конструкцияларини лойиҳалаш нормаларида кўрсатилган ҳисобий қаршилик (чегаравий деформациялар) қийматларидан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Ҳисобий минимал ҳарорат деб ДҚН 2.04-01 (СНиП 23-01*) талабларига кўра ташқаридаги энг совуқ беш кунликдаги ҳавонинг ҳароратини қабул қилиш керак, шунингдек у ҳолдаги таъминланганлик:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,92 — бетон ва темирбетон конструкциялар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,98 — пўлат конструкциялар ва пўлат темирбетон конструкцияларнинг пўлатдан қилинган қисмлари учун деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Конструкциянинг ағдарилиб кетмасликка чидамлилигини қуйидаги формулага кўра ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(1)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда Muконструкциянинг чеккадаги таянч нуқтаси орқали ўтадиган мумкин бўлган айланиш (ағдарилиш) ўқига нисбатан ағдарувчи кучларнинг моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mz ўша ўққа нисбатан ушлаб турувчи кучлар моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — ишлаш шароити коэффициенти, унинг қийматларини қуйидагиларга баробар деб қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Алоҳида таянчларга таяниб турган конструкцияларини текшираётганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилаётган даврда — 0,95;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
доимий фойдаланилаётган даврда — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетон конструкциялар ва пойдеворларнинг қисмларини текшираётганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қоя тошли асосларда — 0,9 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қоя тош бўлмаган жойларда — 0,8 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γn — тайинланишига кўра ишончлилик коэффициенти доимий фойдаланиш даврига ҳисоблашларда 1,1, қуриш босқичи даврига ҳисоблашларда эса 1,0 коэффициенти деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ағдарувчи кучларни бирдан катта қийматдаги юкка нисбатан ишончлилик коэффициенти билан қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушлаб турувчи кучларни доимий юклар учун γƒ £ 1 қийматда қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўлда бўш кетаётган таркибдан, метрополитен ва трамвайдан тушадиган вақтинчалик тик йўналишдаги ҳаракатланувчи юкламалар учун γƒ =1 коэффициенти қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тегишли шароитларда мазкур ШНҚ нинг 645-бандининг кўрсатмасига биноан тупроқ таркибидаги сув таъсири оқибатида конструкция оғирлигининг камайишини ҳисобга олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Конструкциянинг силжишга (сирпанишга) қарши чидамлилиги қуйидаги формула билан ҳисобланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(2)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Qr силжитувчи куч, у барча силжитувчи кучларнинг мумкин бўлган силжишининг йўналиши проекцияларнинг йиғиндиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qz ушлаб турувчи куч, у барча ушлаб турувчи кучларнинг мумкин бўлган сурилишнинг йўналиши проекцияларининг йиғиндиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — ишлаш шароити коэффициенти 0,9 га баробар деб қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γn мазкур ШНҚ нинг 42-бандига қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сурувчи кучларнинг юкка кўра ишончлилик коэффициенти қийматини бирдан катта қилиб, шунингдек ушлаб турувчи кучларни юкка кўра ишончлилик коэффициент қиймати эса мазкур ШНҚ нинг 42-бандида кўрсатилгандек қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: грунт таъсирида бўладиган ётиқ йўналишидаги ушлаб турувчи куч сифатида қиймати грунтнинг фаол босимидан ошмайдиган кучга қабул этиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосдаги ишқаланиш кучи мазкур ШНҚ нинг 653-бандида кўрсатилган ишқаланиш коэффициентларига кўра аниқланади. Бу ерда терилган бетон бўйлаб ишқаланиш коэффициентини 0,55 га тенг деб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-боб. Конструкцияларнинг кўчишлари, деформациялари, бўйлама профили
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Кўприклар учун оралиқ қурилмаларнинг ҳаракатланувчи вақтинчалик юклар таъсиридан ҳосил бўладиган эластик эгилишларини чеклаш йўли билан унинг устидан транспорт воситаларининг равон ҳаракатларини ва ўтиш қисми бўйлама қирқимининг унга мос шаклини таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Оралиқ қурилмаларининг вақтинчалик юкнинг таъсиридан (γƒ =1 ва динамик коэффициент 1+µ=1 ни) ҳисоблаб топилгандаги вертикал эгилишлари (m да) қуйидаги қийматлардан ошмасликлари керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл кўприклари учун ушбу формула билан топилган аммо дан кўп эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль йўллари, шаҳар кўприклари (хўжалик ичидаги ва саноат корхоналари йўлларидаги кўприклар учун ҳам) ва пиёдалар кўприклари учун дан бу ерда l — оралиқнинг ҳисобий узунлиги (m).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсин туркумидаги оралиқ қурилмали кўприклар учун (пиёдалар кўприкларидан ташқари) эгилишлари қуйидаги кўрсатилган миқдорлардан кўпайтириб қабул қилиш мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта оралиқли ва узлуксиз оралиқ қурилмалар учун — 20 фоизга (темир йўл кўприкларининг оралиқ таянчларга таяниб турган қурилмаларнинг чеккадаги оралиқдагилари бундан мустасно);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғочлилар учун — 50 фоизгача;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пўлат ва пўлат темирбетон оралиқ қурилмаларининг вақтинчалик юклардан ҳосил бўлган вертикал эластик кўчишлари ҳисобий оралиқнинг 1/600 дан ошмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Кўприклар оралиқ қурилмаларининг рельс йўлига ўтиш қисмининг қопламасига зарур бўладиган шаклни лойиҳалаш жараёнида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ қурилманинг қурилиш баландлиги, балласт қатлами ва ўтиш қисмининг текисловчи қатлами қалинликларининг ўзгаришлари ҳамда кўприк брусларининг ишчи баландликлари ҳисобларига яратиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсин туркумидаги темир йўл кўприкларининг ҳамда пўлат, темирбетон ва ёғочдан қилинадиган автомобиль ва шаҳар кўприкларининг оралиқ қурилмаларининг қурилиш баландлигини силлиқ эгри этиб белгилаш керак. Бу эгриликнинг кўтарилиш ўқи миқдори доимий таъсир кўрсатувчи юклардан бўладиган деформацияни ҳисобга олгандан кейинги вақтинчалик вертикал юкдан (γƒ =1 ва 1+µ=1) ҳосил бўладиган эластик эгилиши миқдорининг 40 фоизига баробар бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар кўприкларининг оралиқ қурилмаларига доимий таъсир этувчи юклардан бўладиган деформацияни бартараф қилувчи қурилиш баландлигини белгилаш лозим. Бу ҳолда юкка кўра ишончлилик коэффициенти бирга тенг деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: доимий ва ҳаракатланувчи вақтинчалик вертикал юклардан бўладиган эгилиш 1/1600 дан ошмайдиган оралиқ қурилмаларда (кўндаланг темир йўл кўприкларда 1,5 сm дан кўп бўлмаган) ва тўсинли ёғоч кўприкларда қурилиш баландлигини мўлжалламаслик мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Автомобиль ва шаҳар кўприкларининг темирбетон оралиқ қурилмалари қопламаларининг профилига бериладиган шакл ва қурилиш баландлигини шундай белгилаш керакки, бунда бетоннинг оқиши ва чўкишидан (лекин доимий юклар таъсир этган вақт икки йилдан ошмаган бўлиши керак) ҳосил бўлган деформациядан кейинги ҳаракат йўлакларининг бўйлама ўқи профили ҳамда оралиқ қурилмаларнинг ўзаро ва йўл билан бирлашган жойларидаги синиш бурчаги миқдори қуйидагилардан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприкда ҳаракатланувчи вақтинчалик вертикал юк бўлмаган ҳолларда мазкур ШНҚ нинг 4-жадвалидаги келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприкда ҳаракатланувчи вақтинчилик вертикал юкларни ҳаракат йўлаклари ўқлари бўйлаб жойланганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АК юкларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К =11 бўлганда 24‰; К=14 бўлганда 22 ‰;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НК ва НГ юкларида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НК-80 ва НГ-60 бўлганда 13 ‰;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НК-100 ва НГ-60 бўлганда 11 ‰.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Лойиҳа ҳужжатларида қатнов қисми қопламасини қуриб бўлган вақтдаги (ўтиш қисмининг профили шаклини текисловчи қатлам қалинлигини ўзгартириш ҳисобига яхшилаш мўлжали билан) бетоннинг оқиши ва чўкишидан юз берган деформациялардан кейинги ўтиш жойининг бўйлама профили кўрсатилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: узоқ муддатларда бўладиган деформациялар сезилмагунга қадар ҳамда кўприкда ҳаракатланувчи вақтинчалик тик йўналишдаги юклар йўқ бўлганида бўйлама профилнинг синиш бурчаги мазкур ШНҚ нинг 4-жадвалидаги қийматлардан катта бўлиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вантли ва осма оралиқ қурилмаларга эшилган пўлат арқонларни ишлатилган ҳолларда қурилиш кўтарилишини ва ўтиш жойи профилининг шаклини белгилаётганда, арқонларнинг оғишидан деформация мумкин бўлишлигини ҳисобга олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

4-жадвал

Ёлғиз енгил автомобиллар ҳаракатининг йўлнинг кўприкка келиб бирлашадиган қисмидаги ҳисобий тезликлари (ШНҚ 2.05.02, ҚМҚ 2.05.11ларнинг талабларига кўра), km/соат

Синиш бурчаги % да

150  — 100

8

80

9

70

11

60

13

40

17

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:агар оралиқ қурилмаларнинг бўйлама йўналишда ўзаро бирлашадиган ёки йўл билан уланадиган жойларининг орасидаги масофолар 50 m дан катта бўлса, синиш бурчагининг чеклаш қийматлари 1,2 баробарга кўпайтирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўтиш қисмининг плиталари орқали боғланган, шунингдек ҳарорат чоклари бўлмаган оралиқ қурилмалари профилининг синиш бурчагини бирлаштирувчи плитанинг таъсирини ҳисобга олмасдан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Ташқи статик ноаниқ тизимдаги оралиқ қурилмаларни лойиҳалаётганда, ҳисоблашларда таянч юқори қисмининг мумкин бўлган чўкиш ва силжишларини ҳисобга олиш керак. Таянч юқори қисмининг бўйлама ва кўндаланг силжишларини конструкцияларни ҳамда фермадаги плиталарнинг (таянч каллакларининг, ригелларнинг) ўлчамларини белгилаётганда ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Қўшни таянчларнинг ҳар хил миқдордаги чўкишлари оқибатидаги бўйлама профилдаги қўшимча юз берадиган синиш бурчагининг қийматлари:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль ва шаҳар кўприклари учун 2 ‰ дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл кўприклари учун 1 ‰ дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узлукли тўсин туркумидаги оралиқ қурилмали темир йўл кўприкларининг таянчлари тепаси юзасининг умумий ювилишни ҳисобга олган ҳолдаги бўйлама ва кўндаланг кучларининг чегаравий қийматлари, cm, қийматдан ошмаслиги керак (бу ерда lo таянчга бирлашиб турадиган оралиқлар кичкинасининг узунлиги. Узунлик 25 m дан кам бўлмаслиги керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Темир йўл кўприкларининг узлукли металл ва пўлат темирбетон оралиқ қурилмаларининг кўндаланг ётиқ тебранишларининг ҳисобий даврийлиги (секундда) 0,01l ва 1,5 секунддан ошмаслиги керак (l-оралиқ қиймат, m).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шаҳар ва пиёдалар кўприклари оралиқ қурилмаларидаги тебранишларининг ҳисобий даврийлиги (юкланмаган ҳолатдаги) иккита паст шаклга кўра (узлукли тўсиқ туркумларида битта паст шаклга кўра) тик текислик йўналишида 0,45 дан 0,60 s гача, ётиқ текислик йўналишида 0,9 дан 1,2 s гача этиб белгиланади. Пиёдалар кўприкларининг оралиқ қурилмаларини бу ҳолда 0,49 кPа (50 kgk/m2) қийматдаги юк ҳосил қиладиган пиёдалар билан юклаш мумкинлигини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилмаларни ўрнатиш ёки бўйлама силжитиш услубида жойлаётганда, уларнинг тик ва ётиқ текисликларининг учларида ҳосил бўладиган кўндаланг тебранишларнинг даврийлиги 3,0 s дан, буровчи тебранишларни даврийлиги 2,0 s дан ошмасликлари керак. Бу кўрсатмаларни тегишли ҳисоблашлар ёки йиғилаётган консолнинг фазовий бикрлигини ва устиворлигини баҳолаш бўйича махсус аэродинамик текширишлар ўтказилганида ўзгартириш мумкин. Бу ҳолда мазкур ШНҚ нинг 26-бандида кўрсатилган конструкцияни шамол таъсирига ҳисоблаш талабларини бажариш шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Осма ва вантли кўприкларни ҳамда оралиқ қурилмаси баландлигининг унинг узунлигига нисбати 1/40 дан кам бўлган эгилувчан тўсинли катта узунликдаги кўприкларни аэродинамик устиворликка ва фазовий бурилишга текшириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қурилган кўприкларнинг динамик кўрсаткичларидан катта фарқ қилувчи конструкциялар учун аналитик ҳисоблашлардан ташқари моделларда уларнинг устидан тегишли текширишлар ўтказиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Қувурларнинг устидаги тупроқ кўтарманинг баландлиги 12 m дан катта бўлганида, грунт оғирлигидан кутиладиган чўкишни ҳисобга олиб уларнинг қурилиш баландлиги белгиланади. Қувурларнинг чўкишини ҳисоблаётганда пойдеворларининг чўкишини ҳисоблашдаги услубдан фойдаланиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баландлиги 12 m ва ундан кам бўлган тупроқ кўтармаларнинг тагидаги қувурларни қурилиш баландлиги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1/80h — қумли, шағалли ва тош аралашган грунтли заминдаги пойдеворлари бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1/50h — лой, супесь ва қумлоқ грунтли заминдаги пойдеворли бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1/40h — қумли-шағалли, қумли майда тошли аралашмалардан қилинган грунтли тўшамаларда ётқизилганда қурилиш кўтарилиши (лотокка нисбатан) миқдорини сақлаган ҳолда жойлаштириш керак (бу ерда h — тупроқ кўтарма баландлиги).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувурнинг кириш каллагининг (ёки кирадиган томондаги звеносининг) лотогини жойлашиш баландлиги, унинг ўртадаги звеносининг чўкиш бўлганга қадар ва чўкиш тўхтагандан кейинги жойлашиш баландлигидан юқори қилиб белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув ўтказувчи қувурнинг пойдеворлари ва бўйлама ўқи йўналишидаги звеноларининг қия томонлари, тупроқ кўтармалари ҳамда асосларининг мустаҳкамлиги таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. қувурлар қоятошли грунтларда ва қозиқоёқли пойдеворларда қурилганда, унга қурилиш кўтарилиши татбиқ этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-боб. Темир йўл кўприкларидаги устқурилма изларининг тузилиши
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Темирбетон оралиқ қурилмалардаги темир йўлни чақиқтош балластларда ётқизиш керак. Металл оралиқ қурилмаларининг кўприк полотноси балластсиз темирбетон плиталарга ёки балластларга ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкларда (Р50 турдагидан ва кўприк қўшилган жойдаги рельслардан енгил бўлмаган) оғир турдаги рельсларни ётқизиш керак. Катта кўприкларда ҳамда очилиб ёпиладиган оралиқли кўприкларда ва ушбу иншоотларга келиб уланадаган жойларга иккита томонига энг камида 200 m гача масофага Р65 туридан енгил бўлмаган рельслар ётқизилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Умумий узунлиги 66 m ва ундан кам бўлган оралиқ қурилмаларида узлуксиз темир йўлларни полотноси балластли ва балластсиз кўприкларда ўрнатилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Умумий узунлиги 66 m дан катта бўлган оралиқ қурилмаларида узлуксиз темир йўлларни полотноси балластсиз кўприкларда асосланган ҳолларда ўрнатилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Кўприк полотносининг конструкцияси қуйидагиларни таъминлаши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаракатланувчи таркиб ғилдираги рельслардан чиқиб кетган ҳолда, унинг хавфсиз юриб туриш имкониятини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
механизация воситаларидан фойдаланган ҳолда йўлни жорий таъмирлаш ва сақлаш имконини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Балластли кўприкларнинг таянчлари ва оралиқ қурилмалари балласт жойлашадиган призмасининг андозавий кўндаланг кесим профилини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Кўприк полотносини (ҳимояловчи ускуналарни, тенглаштирувчи асбобларни ёки мавсумий тенглаштирувчи рельсларни ҳам ҳисобга олган ҳолда) амалдаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига асосан лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Темирбетон плитадаги балластсиз кўприк конструкциясининг эни 3,20 m дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Кўприк брусларининг (кўндаланг ёғоч тўсинчаларнинг) кўндаланг кесим ўлчамлари 20х24 сm ва узунлиги 3,25 m бўлиб, ГОСТ 8486 талабларига мос келиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Тўла узунлиги 25 m дан катта, шунингдек жойлашган баландлиги 3 m дан кам бўлмаган барча кўприклар ва йўл ўтказгичларда икки томонлама юрса бўладиган пиёдалар йўлаклари бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шу билан бирга, баландлиги 1,10 m дан кам бўлмаган, габаритларнинг сиртида жойлашадиган қўл тутгич панжаралари ҳам бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккита ва кўп йўлли кўприкларда ва йўлларининг ораларида ҳам қўл тутгич панжарасиз пиёдалар йўлаклари бўлиши керак. Пиёдалар йўлакларнинг қопламаларини темир бетон плитадан лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Кўприкка уланадиган жойдаги йўлларни лойиҳалаётганда, у ерлардан кўприкка йўлнинг силжиб кетмаслигини таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шаҳар ҳудудларида ҳамда ишлаб чиқариш зоналарида кўприклар, йўл ўтказгичлар ва эстакадаларга олиб борувчи йўллар овоз сўндирувчи конструкцияли чоксиз ва овоз ютувчи экранли қилиб лойиҳаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Таянчлари устунли пиёдалар кўприклари ва йўл ўтказгичлари тагидан ўтадиган, умумий тармоқдаги темир йўл ва иншоот таянчи чеккасидан темир йўл ўқининг орасидаги масофа 3,0 m дан кам бўлганида, йўл ўтказгич ёки пиёдалар кўпригининг ён қирраларидан икки томонига камида 10 m чиқиб турадиган контрбурчаксимон ускуналар ётқизиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Саноат корхоналарининг темир йўлларидаги йўл ўтказгичларнинг йўллари радиуси 500 m ва ундан кам эгриликда жойлашганда ғилдирак изи энининг ўзгаришига тўсиқ бўлувчи махсус ускуналар мўлжалланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-боб. Автойўл ва шаҳар кўприкларининг полотноси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Кўприк полотносининг конструкцияси ва параметрлари берилган йўл ёки кўча учун ШНҚ 2.05.02, ШНҚ 2.07.01 ва ШНК 2.05.11 ларда белгиланган талабларга жавоб бериши ва пиёдалар ҳамда транспорт воситалари ўтишида қулайлик ҳамда хавфсизликни таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк полотноси конструкцияси механизмлар ёрдамида қоплама қуриш ҳамда жорий сақлаш ишлари учун қулай шароитни (механизация билан ҳаракат полотносини ва пиёдалар йўлакларини ифлосликлар, қор ва ҳ. к.дан тозалашни) таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Иншоотда трамвай ҳаракати бўлган ҳолларда трамвай йўлларини ажралмас тасма бўйича жойлаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Электр тармоқлари ва ёритгичларнинг таянчларини (пиёдалар йўлакларининг эни 2,25 m ва ундан кам бўлганида) қўл тутгич панжара қаторида жойлаштириш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Трамвай излари каллаклари автомобиль ўтадиган жойлардан ажратилмаган бўлса, рельсларнинг тепа қисми йўл ўтиш қисмининг тепа сатҳида жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар ва шаҳар кўприкларида доимий электр ёритгичлари мўлжалланиши зарур. Бошқа кўприкларда бу турдаги ёритгичларга зарурият ШНК 2.05.02 ва СНиП 2.05.07 ларда келтирилган талабларга биноан автомобиль йўлларининг хизматига кўра белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Ўтиш қисми темирбетон плитадаги қатнов қисмининг қопламаси қоплама, ҳимояловчи қатлам, тўсгич ва текисловчи қатламларни қамрайдиган кўп қатламли қилиб қабул қилиниши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қопламанинг барча қатламлари ўзаро бирикувчан, шунингдек юқори қатлам қопламаси эса ғадир-будирликка эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Темирбетон кўприклар қатнов қисмининг қопламаси қуйидагича бажарилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўп қатламли тарзда(текислаш қатлами (керак бўлганда), намтўсгич қатлами, ҳимоя қатлами, асфальтбетон қоплами);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қопламани материаллари етарли иссиқликка чидамли намтўсгич қатлами устига ётқизиш йўли билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
икки ёки бир қатламли (асфальтбетон қоплама ва сувга чидамлилиги юқори бўлган бетондан (ҚМҚ 2.03.11 га кўра сув ўтказмаслик маркаси W8 бўлган) текисловчи қатлам ёки фақат намтўсгич ва қоплама функциясини бажарувчи бетондан текисловчи қатлам йўли билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қатнов қисми қопламасини йўл тоифасига қараб Б, В ва Г — типдаги II маркадан кам бўлмаган ҳамда ГОСТ 9128 бўйича 70 mm дан кам бўлмаган икки қаватли майда донали асфальтбетон қоришмасидан ёки қалинлиги 80 mm дан кам бўлмаган арматураланган цементбетондан қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қоплама сув-цемент муносабати 0,42 дан кўп бўлмаган сиқилишга бўлган мустаҳкамлиги ГОСТ 26633 бўйича В30 дан кам бўлмаган, намўтказмаслик маркаси ГОСТ 12730.5 бўйича W6 дан кам бўлмаган ва ГОСТ 10060 бўйича совуқбардошлилик маркаси F200 — 300 бўлган майда донали бетондан қурилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Намтўсгичнинг ҳимоя қатламининг сув-цемент муносабати 0,42 дан кўп бўлмаган, қалинлиги 40 mm дан кам бўлмаган сиқилишга бўлган мустаҳкамлиги эса ГОСТ 26633 бўйича В30 дан кам бўлмаган, шунингдек намўтказмаслик маркаси ГОСТ 12730.5 бўйича W6 кам бўлмаган маркада ҳамда ГОСТ 10060 бўйича совуқбардошлилиги эса F200 — 300 бўлган майда донали бетондан қурилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Ҳимоя қатлами ГОСТ 23279 бўйича юпқа пайвандланган тўр билан арматураланади. Бунда, арматура тўрини намтўсгич қатлами устига ётқизиш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўп қатламли қоплама қурилмасининг текисловчи қатламини 30 mm дан кам бўлмаган цемент-қумли қоришмадан ёки асфальт-бетондан қуриш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Ҳимояловчи қатламни қуришда ГОСТ 31938 бўйича композит полимерли арматурадан фойдаланиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар ҳаракати бўлмаган турли даражадаги транспорт ечимларида, шунингдек аҳоли пунктларидан ташқарида жойлашган узунлиги 50 m гача бўлган кўприк иншоотларида, пиёдалар йўлаклари ва хизмат кўрсатиш учун ўтиш жойлари белгиланмайди. Бундай ҳолда, хавфсизлик чизиғи кенглигини камайтиришга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қопламанинг кўп қатламли конструкциясида текислаш қатлами камида 30 mm қалинликдаги цемент-қум аралашмасидан Б15 дан паст бўлмаган ҳолда амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Ўтиш қисмининг темирбетон плитасида олдиндан зўриқтирилган арматура ишлатилмаганда ва текисловчи қатламнинг юқори толасидаги чўзувчи кучланиш ГОСТ 10180 га кўра аниқланган, бетоннинг эгилгандаги чўзилишга бўлган ҳисобий қаршилигидан ошмаган ҳолда оралиқ қурилмаларга намтўсгич қатлам вазифасини бажарувчи махсус ва намликни кам ўтказувчи бетондан қилинган битта ёки иккита қатламли текисловчи ўтиш полотносининг қопламасини ишлатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. I — V тоифадаги йўллардаги оралиқ қурилмаларининг ўтиш полотносининг вақтинчалик қопламаси сифатида қалинлиги 30 — 50 mm бўлган қум цемент аралашмасидан қилинган текисловчи қатламга йиғма темирбетон плиталар ишлатиш мумкин. Бу ҳолда асосий оғирликни кўтариб турадиган ўтиш қисми плитаси конструкциясининг сув тегиши мумкин бўладиган чеккаларидаги юзаларини намликдан асраш чораларини кўриш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Намтўсгич ва илашувчи-ҳимоя қатламлар учун қурилиш ҳудудларида кўрсатилган температуралар оралиғида ишлаш қобилиятига, керакли мустаҳкамликка, асосга ёпишқоқликка ва иссиққа чидамлиликка эга бўлган мастикали, рулонли ва полимер намтўсгич материаллар ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Намтўсгич материаллар сув, ишқорли, тузли қоришмалар ва микроорганизмлар таъсирига бардош беришга эга бўлишлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Металл плитали ўтиш қисми полотносининг қоплама конструкцияларида қоплама билан металл юзаларининг ишончли жипслашишини ва металл юзаларининг зангламаслигини таъминловчи ишларни амалга ошириш мўлжалланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда пўлат оралиқ қурилмалари металл плитали ўтиш полотносининг қоплама конструкцияси қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлат оралиқ қурилмаларида пайвандланган ортотроп плитали тўшама — намтўсгич, ҳимоя қатлами ва асфальтбетон қопламани;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлат оралиқ қурилмаларида ўта мустаҳкам болтларда маҳкамланган ортотроп плитали тўшама — қуйма асфальтбетондан текисловчи қатлам, ҳимоя қатлами ва асфальтбетон қопламани.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Хавфсизлик (ҳимояловчи) ва ажратувчи йўлакларини ҳар хил кўринишдаги материаллардан қилинган қоплама билан ёки ишқаланишга чидамли материаллардан қилинган чизиқли белгилар билан ажратиб қўйиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. Кўприкли иншоотларда ҳар иккала томонларида пиёдалар ёки хизмат йўлаклари кўзда тутилиши (вазиятлар, шароитга қараб) ва уларнинг ташқи томонлари 1,10 m баландликдаги қўл тутгич панжаралар билан тўсилган бўлишлари зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилмалари иккита бўлакка ажратилиб қурилганида, пиёдалар ва хизмат йўлаклари (йўлнинг бўйлама ўқига нисбатан) ҳар битта оралиқ қурилманинг фақат ташқари томонларида кўзда тутилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар йўлаклари пиёдалар ҳаракати жадаллигига ва вазиятлар шароитига қараб кўприк иншоотининг бир ёки икки томонида жойлашиши мумкин. Пиёдалар йўлаклари бир томонда бўлганида, зарур ҳолатда кўприк иншоотининг кўтармаси консолини тагида жойлашган пиёдалар тоннеллари ёки пиёдалар ўтиш йўлаклари орқали бир томондан иккинчи томонга ўтадиган хавфсиз йўлак олдиндан белгиланиши шарт. Шаҳар эстакадаларида, йўл ўтказгичларда ва юк ташиладиган йўллардаги кўприкларда пиёдалар ҳаракати улардан ажратилган ҳолда жойлашганида ва яна пиёдалар сони суткасига 200 та одам ёки ундан кам бўлган автомобиль йўлларидаги кўприк иншоотларида фақат хизмат йўлакчалари кўзда тутилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аҳоли пунктларидан ташқари жойларда кўприк узунлиги 50 m гача бўлганида пиёдалар ҳаракати йўқ ҳолларда хизмат йўлакчаларини қурмаслик тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хизмат йўлакларининг эни 0,75 m этиб белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар йўлакларининг эни улар ҳаракатининг келажакдаги «энг тиғиз» соатлардаги ҳисобий зичлигига боғлиқ ҳолдаги ҳисоблаш билан белгиланади. 0,75 m эндаги пиёдалар йўлагининг ўтказиш имкониятининг ҳисобий қийматини 1500 та одам/соат деб қабул қилиш керак. Кўп қаторли пиёдалар йўлакларининг энини ҳар битта йўлакнинг ҳар битта қатори энини 0,75 m дан қилиб белгилаш керак. Битта қаторли пиёдалар йўлакларининг энини камида 1,0 m қилиб белгилаш лозим. Шаҳарларда, шаҳарчаларда ва қишлоқ аҳоли пунктларида жойлашган кўприкларда, пиёдалар йўлаклари энини камида 1,50 m этиб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструктив шароитга боғлиқ сабабларга кўра пиёдалар йўлаклари энини 0,75 m га касрсиз бўлинмайдиган миқдорда тайинлаш тегишли техник-иқтисодий асосларга кўра амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар йўлаги ва ишчилар йўлакчаларида қоида бўйича цементбетон (шаҳар кўприкларида шағалли асфалтбетон) 40 mm дан кам бўлмаган тарзда кўзда тутилиши керак. Шаҳар ҳудуди бўлмаган, овул ва қишлоқлар ҳудудларида кўприк юриш қисми силлиқ бўлган пиёдалар йўлаги блокларида қоплама қўллаш кўзда тутилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. Катта тезликдаги йўлларда ва магистрал кўчаларда пиёдалар йўлаклари бир чеккага ажратилган трамвай йўли ҳамда ўтиш қисмининг транспорт воситалари ўтадиган томонидан қуйидаги турлардаги тўсувчи қурилмалар билан ажратилган бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шаҳарлардаги ва I — III тоифали автомобиль йўлларидаги кўприк иншоотларида баландлиги 0,75 m темирбетон парапетлар билан ёки металл тўсиқлар билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — V тоифадаги автомобиль йўлларидаги, шаҳарча ва қишлоқ аҳоли пунктларидаги кўприк иншоотларида юқоридаги кўрсатилган турларда фақат баландлиги 0,6 m тўсиқлар билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғоч кўприкларда баландлиги 0,25 m ғилдиракни қайтарувчи бруслар билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсувчи мосламаларининг баландлиги тўсиқнинг ушлаб туриш қобилияти даражасига, йўлнинг тоифасига, ҳаракатланиш бўлакларининг сонига, пиёдалар йўлаклари ва хизмат кўрсатиш ўтиш жойларининг мавжудлиги ва кенглигидан фойдаланишнинг белгиланган қоидаларига, шунингдек йўл белгилари, светофорлар, йўл тўсиқлари ва йўналтирувчи қурилмаларга мувофиқ белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсувчи қурилманинг баландлиги деб қопламанинг устки юзасидан тўсиқнинг тепа қиррасигача бўлган масофани қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Саноат корхоналари йўлларидаги кўприк иншоотлари тўсиқларининг баландлиги ҳисобий автомобиль ғилдираги диаметрининг камида 1/2 миқдорида, лекин 0,75 m дан кам бўлмаган қилиб белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкли иншоотларда пиёдалар ва хизмат йўлаклари йўқ бўлган ҳолларда тўсиқлар оралиқ қурилма плитасининг чеккасидан 0,5 m масофада жойлаштирилиши керак ва бундай ҳолларда барча шароитларда қурилиши зарур бўлган перилалар билан бирлаштирилиб қўйилиши мумкин. Белгиланган талабдан четга чиқиш транспорт иншоотининг қўллаб-қувватловчи тузилмаларининг тегишли муҳандислик ҳисоб-китоблари билан асосланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ажратувчи йўлакда тўсиқ жойлаштириш қуйидаги ҳолларда амалга оширилади, агарда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йўлнинг келиб бирлашадиган жойларидаги ажратувчи йўлакда тўсиқ ўрнатилган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ажратувчи йўлакда кўприкнинг элементлари, электр тармоғининг ва ёритгичларнинг таянчлари ва ҳ.к. жойлашган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ажратиш йўлагининг конструкцияси унга транспорт воситасининг чиқишига ҳисобланмаган бўлса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк иншоотларига йўл бирлашадиган жойларда ҳар иккала томонига иншоотнинг бошидан ва охиридан камида 18 m гача масофага узунасига тўсиқ жойлаштириш керак ва дастлабки 6 m да кўприк иншоотидаги тўсиқ билан битта тўғри чизиқда бўлиши лозим. Кўприк иншоотидаги тўсиқнинг йўл чеккасидаги тўсиққа нисбатан режада бурилиши 1:20 дан ошмаган тангенсда бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Деформация чокининг конструкцияси транспорт воситалари ҳаракатининг ровонлигини бузмаслиги зарур ва кўприкнинг таянч майдончаларига ҳамда пастда жойлашган қисмларига чиқиндилар ва сувларнинг тушмаслигини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув ўтказмайдиган чоклар қўлланилган ҳолларда қуйидагилар бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чок конструкциясини устида туриб кўриш ва таъмирлаш имкони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 ‰ дан кам бўлмаган қияликдаги лотоклар ёрдамида кирган сувни оқизиб юборишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лотокларни кўришга ва чиқиндиларни тозалашга қулай бўлишини таъминланганлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қовурғали металл плиталар билан қопланган чокларнинг конструкцияси гидроизоляция плиталаридан ясалган сув қочириш лотокларига эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Барча ҳолларда, цементбетон қопламаларни деформациявий чокларининг устида узиш керак. Асфалтбетон қопламаларни I — V тоифали йўлларда чокларнинг кўчиши 5 mm гача бўлганда ҳамда паст тоифали йўлларда 10 mm гача бўлган ҳолларда узлуксиз яхлит бутун қилиб қуриш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деформация чокларининг конструкциялари оралиқ қурилмаларга ишончли қилиб анкерланган бўлиши керак. Деформация чоклари конструкцияларини йўл қатнов полотносига анкерлаш ман этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Беркитувчи элементларни, силжувчи листлар ёки плиталарни пружиналар ёрдамида ёки беркитувчи элементларнинг зич жойланишини таъминлайдиган бирорта бошқа услублар билан пастидаги элементига сиқиб туришлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,5 сm гача бўлган балкаларнинг ҳарорат ҳаракати билан чок учун тавсия этилган вариант чақиқтош-мастикали ҳисобланади. 1,5 cm дан ортиқ ҳаракатланаётганда махсус резина-металл деформацияловчи бирикмалардан фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-боб. Кўприкларни йўллар билан бирлаштириш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Тупроқ полотноси катта темир йўл кўприкларининг олдида, унинг қирғоқ таянчларининг орқа қиррасидан 10 m масофагача ҳар иккала томонидан ҳам 0,5 m гача кенгайтирилиши керак. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларида эса, қўл тутгич панжараларининг орасидаги масофага ҳар томонига 0,5 m қўшгандаги қийматидан кам бўлмаслиги керак. Полотнони кенгайтирилган энидан нормал ҳолига узунлигини 15 — 25 m масофада равон ўтказиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Тупроқ кўтармани темир йўл кўприкларининг қирғоқ таянчлари бирлашадиган жойларида балласт призма грунтларининг ўпирилиб кетмасликдан ушлаб туриш тадбирларини белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг тўпроқ кўтармалари билан уланадиган жойига ўтиш плитасини ётқизишни темирбетондан режалаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Плитанинг узунлиги унинг ёстиқчасининг тагидаги грунтнинг кутиладиган даражадаги чўкишига боғлиқ ҳолда қабул қилиниб 8 m дан ошмайдиган этиб тайинлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўтиш плиталарини ўрнатишнинг асосий мақсади кўприк оралиғига силлиқ киришни таъминлаш ва деворларга, устунларга ва таянчларнинг қозиқларига горизонтал босимни камайтиришдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўтиш плиталари иншоотнинг бутун кенглигига қурилади. Пиёдалар йўлаги кенглиги чегараларида узунлиги қисқарган плиталар ўрнатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қирғоқ таянчлари бевосита тупроқ кўтармага таяниб турадиган (диван туридаги) кўприкларда ўтиш плитасининг узунлигини, унинг таянч майдончаларида ҳар хил даражадаги чўкишлар мумкин бўлганида ўтадиган жойнинг қабул қилинган профилини сақлаш зарурлигига асосланган ҳолда белгиланиши керак ва 2 m дан кам бўлмаган этиб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Плитанинг грунтга таянадиган жойининг шағал-қумли ёстиғи барча пастки юзаси билан намликни ушлаб турмайдиган грунтга ёки тупроқ кўтарманинг музлаш чуқурлигидан пастда жойлашган грунтга таяниши керак. Тупроқ кўтарманинг замини нозик лой грунтлар бўлганида, уларнинг мумкин бўладиган чўкишлари тупроқ кўтарма баландлигининг 0,5 — 0,7 фоиз миқдорларида деб ҳисоблаган ҳолда ётқизиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўтиш плиталари ва ётиқ таянчлар сиртлари суркама намтўсгич қатламли бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. Кўприклар конструкциясини йўлнинг келиб бирлашадиган жойидаги тупроқ кўтарма билан улаганда, қуйидаги шартларни бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тупроқ кўтармалар ва конуслар чўккандан кейин қирғоқ таянчнинг ёки эркин консолнинг (автомобиль йўллари кўприкларида) тупроқ кўтармага бирлашиб турган қисми конусга, тупроқ кўтарма баландлиги 6 m гача бўлганида камида 0,75 m, 6 m дан катта бўлганида эса камида 1,0 m (полотнонинг қоши сатҳида конуснинг учидан уланадиган конструкция чекка қиррасигача бўлган масофа) кириб туриши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конструкциянинг қия юзаси ферма таги майдончасидан (шкаф деворча текислигида) ёки шкаф деворчани тўсиб турадиган ён деворчанинг тепасидан темир йўл кўприкларида камида 0,50 m, автомобиль ва шаҳар кўприкларида камида 0,40 m пастдан ўтиши керак. Қўшилиб кетмайдиган қирғоқ таянчларда конуснинг пасти уларнинг олди томондаги қиррасидан оралиқ томонга чиқиб кетмаслиги керак. Кўприкларнинг кўмиладиган қирғоқ таянчларида конуснинг қия юзаси билан таянчнинг олдинги қиррасининг кесишадиган нуқтаси ҳисобий сув тошқинининг сатҳидан (сувнинг тиралишидан кўтарилиш ва тўлқин урилиши эътиборга олинмаган) баландда ва камида 0,50 m тепада жойлашган бўлиши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприкларнинг кўмилмайдиган қирғоқ таянчлари конуси юзасининг қиялиги тупроқ кўтарманинг қошидан, юқоридан пастга қараб дастлабки 6 m баландликда 1:1,25 дан, кейинги 6 m да 1:1,5 дан тик бўлмаслиги керак. Баландлиги 12 m дан катта бўлган тупроқ кўтарманинг конуслари юзасининг қиялигини уларнинг устиворлигининг ҳисобига кўра (заминини текшириш билан) аниқлаш бир мунча ётиқ қисмигача камида 1:1,75 қияликда белгилаш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўмиладиган қирғоқ таянчлари, ромли ва қозиқ-эстакадали кўприклар қирғоқ таянчлари ҳамда сув тошишининг ҳисобий баландлигидаги чўкиш даражасида барча кўприклар учун конуслар юзаларининг қиялиги 1:1,5 дан тик бўлмаслиги керак. Кўтарма баландлиги 12 m дан катта бўлганда уларнинг устиворлигининг ҳисобига кўра (заминини текшириш билан) аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўтармалар ва конуслар тугалланиш қисми асослари билан биргаликда айлана цилиндрсимон ёки сиртини силжиши орқали (нишаблик таъминлашнинг геологик шартлари билан) мустаҳкамликка текширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчки бор қияликларда таянчлар жойлашганда кўчки ҳолатини бартараф қилувчи конструктив-технологик тадбирлар қўлланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сейсмик ҳудудлар учун конуслар юзасининг қиялигини ШНК 2.01.20 га биноан тайинлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. Устунларга, қўллаб-қувватловчи корпуснинг деворларига горизонтал босимни камайтириш ёки йўқ қилиш учун ШНК 2.03.14 ва ГОСТ 31938 га мувофиқ композит полимер арматурадан фойдаланган ҳолда кўтармани тўлдиришнинг одатий тупроғини қатламли мустаҳкамланган тупроқ билан алмаштиришга рухсат берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. Кўприк олдида конусни ва кўприк таянчининг орқа томонидаги тупроқ кўтармани устки томонида унинг баландлигига 2,0 m қўшган қийматдаги узунликкача, пастки томонида эса (табиий ҳолатда ётган грунтнинг юзаси сатҳида) камида 2,0 m узунликкача, қумлоқ ёки ўтказгичлик коэффициенти (зичлагандан кейин) камида 2,0 m/sut бўлган, намлик ушламайдиган бирорта бошқа грунт билан тўлдириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дренланган бостирмани зичлаш коэффициенти 0,98 дан кам бўлмаган миқдорда зичлаш зарур. Оғир шароитларда тегишли тартибда техник-иқтисодий ҳисоблар билан асосланганида, сув ўтказувчанлик коэффициенти 2,0 m/sut дан кам бўлмаган қумларни, конструктив ва технологик тадбирлар (маҳкамловчи ва арматураловчи геосинтетик материаллар ва тўрларни ёки геотўрлар) ёрдамида қирғоқ таянчлар, конуслар ва уларнинг орқасидаги тупроқ кўтармаларнинг талаб даражасидаги ишончлилигини ва узоқ муддатга хизмат қилишини таъминлаганда ишлатиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. Кўприклар ва йўл ўтказгичлар конусларининг қия юзалари пастидан тепасигача маҳкамланган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар ва қувурларга йўлнинг бирлашадиган қисмларидаги тупроқ кўтармаси қиялари юзасини ва товонини ҳамда оқимни йўналтирувчи иншоотларнинг қия юзасини маҳкамлашнинг турлари уларнинг қиялигига, сув тошган пайтлардаги максимал сув миқдорига мос келадиган тезликлардаги сувнинг оқимлари ва тўлқинларнинг таъсирларига кўра белгиланиши керак. Умумий тармоқдаги темир йўллардаги кўприклар учун у тезликнинг энг катта қиймати, қолган кўприклар учун эса ҳисобий қиймати қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маҳкамланган юзалар тепасининг баландлик нуқталари юқорида кўрсатилган сув тиралиб кўтарилиши ва тўлқинларнинг урилишларини ҳам ҳисобга олгандаги сув сатҳидан қуйидаги миқдорларда юқори бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
катта ва ўртача кўприклар олдида — камида 0,50 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кичик кўприклар ва қувурлар олдида — камида 0,25 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-боб. Сувларни четлатиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. Ҳаракат полотноси ва конструкциясининг сув тегиши мумкин бўладиган бошқа юзаларини (унинг ичида пиёдалар йўлаклари тагидаги блокларни ҳам) 20 ‰ дан катта бўлмаган, темир йўл кўприкларининг балласт коритосида 30 ‰ дан кам бўлмаган кўндаланг қияликларда лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўлларидаги ва шаҳарлардаги кўприкларнинг ҳаракат полотносининг бўйлама қиялигини камида 5 ‰ этиб қабул қилиш керак. Бўйлама йўналишдаги қиялик 10 ‰ дан катта, иккита йўналишдаги қияликларнинг геометрик йиғиндиси 20 ‰ дан кам бўлмаган ҳолда, кўндаланг йўналишдаги қиялик миқдорини камайтириш рухсат этилади. Темир йўл кўприкларида асбест балласт бўлганида устида йиғиладиган сувларни оқизиб юбориш мўлжалланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83. Йўлак (тротуар) блокларнинг конструкциялари ўзгариши сабабли қатнов қисмини плитали оралиқ қурилмалардан қуришда вертикал сув кетказиш қувурчалари қўлланилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84. Балкали оралиқ қурилмаларни қўллашда диаметри 60 mm бўлган сув кетказиш қувурчаларини ўрнатишга рухсат этилади. Бунинг учун дренаж тизимини қуриш зарур. Қатнов қисмининг кўндаланг нишабидан ташқари йўлакларнинг ғилдирак қайтаргич деворларидан 70 сm узунликда найчаларнинг ўқига қадар кўндаланг нишаб ишлаб чиқилади, бунда кўприкнинг бутун узунлиги бўйича 150 — 200 mm кенгликда дренаж канали кўприк иншоотнинг мажбурий бўйлама нишаблиги билан қурилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув кетказиш қувурчаларини қўллаш тўғрисидаги қарор йўлакларнинг кенглиги ва балкалар ўқлари орасидаги масофага қараб қувурчалар ўқининг геометрик ҳолати билан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувурларнинг ўқлари фақат тўғри бурчак кесимли балкаларнинг плиталари доирасида жойлашиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув кетказиш қурилмаларидаги сув остки конструкцияларга, шунингдек темир йўллар, автомобиль йўлларининг қатнов қисмига тушмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темирбетон ва бетон конструкцияларнинг (четки балкаларнинг консол плиталари, йўлак блоклари, таянч «оголовкалари» ва ш.к.) остки юзалари вақти-вақти билан намланишининг олдини олиш учун ҳимоя «выступ»лари ва «слезник»ларни қуриш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йўл тўшамасидан гидроизоляция сатҳига ўтган сувни йиғиш ва кетказиш учун йўл тўшамаси конструкциясида зарур бўлса дренаж тизимини қуриш лозим. Дренаж тизими ва етарли даражадаги нишаблик бўлганда сув кетказиш қувурчаларини ўрнатмаса ҳам бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85. Дренаж новлари катта ёғингарчиликларда асфальтбетон ичида ёки ҳимоя қатламида жойлаштирилади. Йўлаклар ёки қатнов қисми тўсиқлари олдида жойлаштирилган дренаж тизими кўндаланг қирқимли эни 150÷200 mm бўлган дренаж новларини ўз ичига олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув кетказиш қувурчаларининг ички диаметри камида 150 mm бўлиши керак ва уларни 1 m2 майдонга қувурчанинг қирқими камида 5 сm2 бўлиши ҳисобидан темир йўл кўприкларининг балласт «корыто»ларида ўрнатиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автойўл ва шаҳар кўприкларининг қатнов тўшамасидаги сув кетказиш қувурчалари орасидаги масофа 5 %гача бўйлама нишабликда «пролет» бўйлаб кўпи билан 6 m ва 5 дан 10 % гача нишабликда — 12 m ни ташкил қилиши керак. Кескинроқ нишабликларда қувурчалар орасидаги масофа кўпайиши мумкин. Узунлиги 9,0 дан ортиқ битта «пролет»даги қувурчалар сони учтадан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув кетказиш қувурчалари конструкцияларни бетонлаштириш вақтида ўрнатилиши керак. Гидроизоляция қувур «воронка»сига киритилиши ва сув қабул қилувчи стакан билан маҳкамланиши керак. Қувурчаларнинг конструкцияси уларни тез ва осон ажратиш ва тозалашга имкон бериши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёпиқ қирқимлар ичида (қатнов тўшамаси элементлари остида ва сув йиғилиши мумкин бўлган бошқа жойларда, шунингдек атмосфера намлигининг конденсацияси натижасида йиғиладиган сув) паст жойларда диаметри камида 60 mm сув кетказиш қувурчалари ўрнатилиши кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йўлак блоклари остидаги бўшлиқдан сув, одатда, сув кетказиш қувурчаларини қўлламаган ҳолда кетиши кўзда тутилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86. Бориш йўллари томонидан юза сувлар оқиб келганда грунтларнинг табиий хусусиятларини сақлаб қолиш учун «устой» асосида сувни йўл пойидан ташқарига чиқариб юбориш учун кўприк бориш йўллари билан туташгунга қадар сув қабул қилувчи қудуқларни ўрнатиш кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилмаларидан кўтарма конусига сувни кетказиш жойларида кўприк бўйлаб конусда сув кетказиш новлари ўрнатилиши керак. “Устойлар”дан сувни кетказиш учун ишонарли амалдаги дренаж тизимини қуриш кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёндашувлар томондан ер усти сувлари кириб келган тақдирда, таянчлар тагида тупроқнинг табиий хусусиятларини сақлаб қолиш учун уни сув олиш қудуқларини ўрнатган ҳолда кўприкни ёндашувларга улашдан олдин пастки қаватдан ташқарига йўналтириш мосламаларини таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-боб. Фойдаланишдаги жиҳозлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87. Оралиқ қурилманинг барча қисмлари, таянчлар ва қувурларнинг кўриниб турадиган сиртлари, уларнинг аҳволини текширишга ҳамда керакли тадбирларни бажаришга қулай бўлиши керак. Бунинг учун юрадиган жойлар, нарвонлар, туйнуклар, (баландлиги камида 1,10 m бўлган) қўл тутгич тўсиқлар, кўприк ости қурилмаларини вақтинчалик осишда фойдаланадиган конструкцияга маҳкамланган қисмлар, қараб кўришга зарур махсус мосламалар тайёрланади. Тўсин туркумидаги оралиқ қурилмали, қўзғалувчан таянч қисмли кўприкларда таянчлар ҳолатини ўзгаришига, уларни алмаштиришга ва таъмирлашга боғлиқ ишларни бажариш учун керакли шароит бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88. Кўприкли иншооотлар ва қувурларнинг ҳар бир чеккаларида темир йўл иншоотлари олдидаги тупроқ кўтарма баландлиги 2,0 m дан катта, автомобиль йўллари иншоотлари олдида 4,0 m дан катта бўлганида иншоотнинг ўша томонларига конуснинг қия сиртлари устига эни 0,75 m бўлган тушиб-чиқадиган доимий жойлашган нарвон ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89. Зарур шароитларда (масалан, тажрибада текшириш мақсадида кўприклар ва қувурлар қурилса, чўкишларга таъсирчан ташқи статик туркумлар кўприкларда ишлатилса, пўлат конструкцияларда олдиндан кучланиш ҳолатлари яратилганда ва ҳ. к.) умумий деформацияларни, уларнинг айрим элементларининг кучланиш ҳолатларини назорат қилиб туришга керак бўладиган махсус маркалар ёки бошқа бир мосламаларни ўрнатиш масалалари лойиҳа ҳужжатларида кўзда тутилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90. Тоннел туридаги темир йўл кўприкларида ва йўл ўтказгичларда уларнинг узунликлари 50 m дан катта бўлганида икки томонидан ҳар 50 m масофада шахмат тартибида йўл ўтиш сатҳида одамлар ҳимояси учун майдончалар лойиҳаланиши керак. Кўприк ёки йўл ўтказгичнинг узунлиги 100 m гача бўлса, бу ёпиқ жойли майдончани ўтиш жойининг ҳар томонига биттадан ўрнатишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Поезд тезлиги 120 km/soat дан катта қилиб чекланган йўлларда ва энг совуқ беш кунликнинг таъминланиши 0,98 ташқаридаги ҳавонинг ўртача ҳарорати минус 400С бўлган ҳудудлардаги кўприкларда барча ҳимоя майдончаларининг орасидаги масофа 25 m дан кўп бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91. Кўприк иншоотлари ва қувурларни қуриш ва реконструкция қилишда ШНК 2.01.02, ГОСТ 30244, ГОСТ 30247.0 ва ГОСТ 30247.1 бўйича структуранинг зарур бўлган ёнғинга бардош бериш даражасини таъминлаш чораларини кўриш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк ости бўшлиғининг функционал ишлатилиши (кўприк горизонтал проекцияси ва коридори чегарасида ёнғин қутқарув техникаси) кўприкни лойиҳалашда аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк ости бўшлиғига жойлаштириладиган бино, иншоот ва хоналар, шунингдек кўтарилувчи кўприкларда механизмларни жойлаштириш ва жиҳозлаш амалдаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига асосланиб бажарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92. Кўприк иншоотларининг барча металл конструкциялари, агар йўллар доимий токли электр тармоқлардан 5 m дан, ўзгарувчан токли электр тармоқлардан 10 m дан кам масофаларда жойлашган бўлса, ерга сим билан уланган бўлишлари зарур. Электр тармоқни ушлаб турадиган темирбетон ва бетон конструкциялар ҳам ерга сим билан бирлаштирилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93. Электрлаштирилган темир йўлларининг устига йўл ўтказгичлар ва пиёдалар кўприклари лойиҳаланганда электр тармоғининг устига тўсиқ бўладиган ва ҳимоя қилувчи, баландлиги 2,0 m келадиган тик шитлар (тўрлар) лойиҳаланиши керак. Кўприкнинг ҳар икки томонидан узунлиги 1,5 m дан кам бўлмаган горизонтал шитлардан (тўрлар) фойдаланишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
94. Суюқ чўян ва иссиқ шлаклар қуйилган чўмичлар ташийдиган йўлдаги темир йўл кўприкларида ва йўл ўтказгичларда қўл тутгич панжаралар ўрнига баландликлари чўмичларнинг усти томонидан 20 сm юқори турадиган махсус ҳимояловчи тўсиқлар ўрнатилиши керак. Бу ҳолда ҳар бир томонидан 50 m масофада шахмат тартибида жойлашадиган ҳимоя қилувчи бошпана-майдончалар мўлжалланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95. Барча кўприкларда нефть ва нефть маҳсулотларини ташишга мўлжалланган қувурларни ва юқори кучланишли ток ўтказувчи йўналишлар (кучланиш 1000 В дан катта бўлган)ни ётқизишга рухсат этилмайди. Булардан ташқари, темир йўл кўприкларида газ ва чиқинди суюқликларини ташийдиган ҳамда сув ўтказувчи қувурларни ётқизиш мумкин эмас. Автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида махсус техник-иқтисодий томондан асосланган ҳолларда иссиқ сувлар тармоғини, сув билан таъминлаш йўлларини, босим остида ишлайдиган чиқинди суюқликларни оқизувчи пўлат қувурларни ва ишчи босими 0,6 МPа (6 kgk/сm2) дан катта бўлмаган газ ўтказгичларни ётқизиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Барча шароитларда кўприкнинг бутунлигини сақлашга, қувур ўтказгичлар ва кабелларнинг тешилган ва шикастланган ҳолларида, кўприк устидан ҳаракатнинг хавфсиз ва тўхтовсиз ўтишини таъминлашга қаратилган тадбирлар мўлжалланган бўлиши зарур. Бунинг учун катта ва ўртача кўприкларда, электр ўтказадиган ва бошқа коммуникация йўлларидаги темир йўл кўприкларида, албатта ушбу йўлларда кўприкнинг икки томонидан беркитиш ва ўчиришни таъминлайдиган ускуналар бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. асосланган ҳолларда шаҳар кўприкларида ва аҳоли пунктларидаги автомобиль йўллари кўприкларида, юқори электр йўналишининг кабелини кўприкни жорий сақлашга боғлиқ ишларида хавфсизликни таъминлаган шароитда ётқизишга рухсат қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёғ тўлдирилган кабел йўналишларини ва юқори кучланишдаги ҳавода тортилган кабелларни кўприкдан ўтказишга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
96. Кўприкларда ушбу йўлда мўлжалланган алоқа симларини ўтказишга тегишли мосламалар ва бошқа шу иншоот учун рухсат этилган коммуникацияларни темир йўлларда (шунингдек поездлари электр кучи билан юрмайдиган йўналишларда ҳам), троллейбус ва трамвай юрадиган шаҳарларда эса ток тармоғини осиб қўйишга мўлжалланган қурилмалар бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувурлар ва кабелларни ётқизиш учун кўприкни жорий сақлаш ва таъмирлаш ишларини бажарилишига тўсқинлик қилмайдиган махсус конструктив элементлар (чиқарилган консоллар, кўндаланг диафрагмалар, ташқи осгичлар ва ҳ.к.) мўлжалланиши керак. Пиёдалар йўлаклари плиталарининг тагида ва ажратувчи йўлакларда коммуникацияларни жойлаштириш, улардан фойдаланиш даврларида коммуникация ва кўприк конструкцияларини шикастланишдан ҳимояловчи шароит бўлганида рухсат этилади. Пиёдалар плиталарининг тагидаги блокларнинг ўралган бўшликларида коммуникациялар жойлаган ҳолларда, у ерларда намтўсгич қурилмаси ва сув оқизувчи тешиклар бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
97. Очиладиган оралиқ қурилмали темир йўл ва автомобиль йўллари кўприкларида ва ўтиш қисмлари ҳар хил ҳаракатларга мўлжалланган кўприкларда (рельссиз ва рельсли транспорт воситалари навбат билан ҳаракатланадиган) уларга икки томонидан кирадиган жойлари камида 50 m масофада жойлашган огоҳлантирувчи белгилар билан тўсилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Очиладиган оралиқли темир йўл кўприклари ва иккита йўлли участкадаги битта йўлли кўприклар ҳимояловчи (ушловчи) учи берк йўл ёки йўлларни тўсувчи жойлар билан ҳимояланган бўлишлари зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
98. Қўриқланувчи кўприкларда, қоровуллик қилиш учун хона ва керакли жиҳозлар бўлиши керак. Катта темир йўл кўприклари ва узунлиги 200 m дан ошган автомобиль ва шаҳар кўприкларининг ёнларида майдони 16 — 25 m2, уларга хизмат қилишга мўлжалланган хона ва ундан ташқари асосланган ҳолларда компрессор учун хона бўлиши шарт. Катта темир йўл кўприкларида жорий ва ўрта таъмир ишларини механизациялаш учун сиқилган ҳаво ва сув етказиб берадиган, бутун узунасига электр токи билан таъминловчи, токларни ажратиб берувчи шахобчалар билан биргаликда керакли асбоб-ускуналар кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-боб. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
99. Кўприкли иншоотлар ва қувурларни лойиҳалаётганда қуйидагилар бўйича (йўналишлар) атроф-муҳитни муҳофазалаш (АММ) чора-тадбирлари ишлаб чиқилиши шарт:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
атмосфера ҳавосини муҳофазалаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ер усти ва ости сувларини муҳофазалаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ерни муҳофазалаш ва ундан унумли фойдаланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини муҳофазалаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
меъморий ёдгорликлар, табиат ва тарихий-археологик объектларни муҳофазалаш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100. Кўприклар ва қувурлар қурилиш (реконструкция) жойини ва уларнинг конструктив ечимларини танлашда қуйидаги шароитларни ҳисобга олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сув оқарларни (ариқ, сой, канал ва ҳ.к.) ювилиши, лойқаланиши ва ботқоқланишини ҳамда ўсимлик қатламини бузилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўзандаги ва ер ости сувлари оқишининг гидрогеологик режимини бузилиши ва флора ва фаунага минимал таъсирини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўзанда бўладиган жараёнларни (сувлар йиғилиб атрофдаги жойларга таъсирини, кўприк тагидан сув оқиб ўтиши шароитининг ўзгаришлари, сув оқими йўналишининг ўзгариши ва унинг қирғоқ деформацияланишига таъсири).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101. Сув оқарларни кесадиган жойдаги сув ўтказувчи иншоотнинг сонини ва ўлчамларини белгилашни атрофдаги табиий муҳитга кўрсатадиган таъсирини ҳисобга олган ҳолда бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
102. Кўприклар ва қувурларни лойиҳалаётганда ҳар хил оқиндиларнинг йиғилиб қолишига йўл қўймайдиган қурилмалар ва тадбирлар кўрсатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
103. Сув оқарларда кўприклар ва қувурларни лойиҳалашда тошқин сувлар ўтадиган бўлганида, атрофдаги жойларга хавфли экологик таъсирларни йўқотиш учун мазкур ШНҚ нинг 18 ва 25-бандларига риоя этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104. Кўприкнинг қабул қилинган кўрсаткичларидан бўладиган салбий экологик оқибатларни олдини олиш учун мазкур ШНҚ нинг 27 ва 36-бандларини ҳисобга олган ҳолда муайян жойнинг табиий шароитларини тўла равишда эътиборга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
105. Кўприклар ва йўл ўтказгичларни лойиҳалаётганда мазкур ШНҚ нинг 82 ва 98-бандларининг талабларини ҳисобга олган ҳолда ўтиш қисмининг устидан сувни четлатиш борасида муайян тадбирлар мўлжалланиши зарур. Сувларни қатнов қисмдан кўприкни четига чиқариш учун қияликни таъминлаб бериш керак. Кўприклар ва йўл ўтказгичларнинг конуслари атрофида сувларни қабул қилувчи махсус ускуналар, тозаловчи иншоотлар ёки ифлос сувларни оқизадиган тармоқлар ёрдамида сувларни кетказиш ишлари ташкил этилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йўналтирувчи иншоотлар сув оқарлар режимини минимал (асосланган) ўзгаришларни таъминлаб бериши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
106. Янги кўприкли иншоотларни лойиҳалаш ва мавжудларини реконструкция қилишда атроф-муҳитга бўлган таъсирни олдиндан баҳолаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
107. Қурилиш майдонларини жойлаштириш ва кўприк ўтиш жойи, йўл ўтказгичлар, эстакадалар, шунингдек қувурларни қуриш ишларини бажаришда ГОСТ 17.5.1.03 га биноан қимматли табиат ерларини сақлаш ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16-боб. Юкламалар ва таъсирлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Юкламаларнинг биргаликдалиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
108. Кўприк ва қувурлар конструкциялари қуйидаги 5-жадвалга кўра қабул қилинган юкламалар ва таъсирлар билан биргаликда ҳисобланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

5-жадвал

Юкламалар (таъсирлар)нинг рақами

Юкламалар ва таъсирлар

Ушбу юклама билан (таъсир билан) биргаликда олинмайдиган юкламанинг (таъсирнинг) рақами

А. Доимийлари

1.

Конструкциянинг ўз оғирлиги

-

2.

Олдиндан кучлантиришнинг таъсири (жумладан, зўриқишларни маъқул ҳолатга ўзгартириш)

-

3.

Кўтарма оғирлигидан грунтнинг босими

-

4.

Гидростатик босим

-

5.

Бетоннинг (кичрайиши) ўтиришидан ва оқишидан бўладиган таъсир

-

6.

Грунт чўкишининг таъсири

-

Б. Вақтинчаликлари

Ҳаракатланаётган таркибдан ва пиёдалардан бўладигани

7.

Вертикал юкламалар

16, 17

8.

Ҳаракатланаётган таркиб таъсиридаги грунт босими

16, 17

9.

Марказдан қочувчи кучдан бўладиган горизонтал ҳолатдаги кўндаланг юклама

10, 16, 17

10.

Ҳаракатланаётган таркибнинг горизонтал ҳолатдаги кўндаланг зарбалари

9, 11, 12, 16 — 18

11.

Тормозланиш ёки тортиш кучидан бўладиган горизонтал ҳолатдаги бўйлама юклама

10, 13, 14, 16, 17

Бошқалари

12.

Шамолдан бўладиган юклама

10, 14, 18

13.

Муздан бўладиган юклама

11, 14, 16, 18

14.

Кемаларнинг тўлқинидан бўладиган юклама

11 — 13, 15 — 18

15.

Иқлим ҳароратларининг таъсирлари

14, 18

16.

Грунтларнинг совуқдан шишишини таъсири

7 — 11, 13, 14, 18

17.

Қурилиш  юкламалари

7 — 11, 14, 18

18.

Сейсмик юкламалар

10, 12 — 17

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: зарур ҳолатларда ҳисоблашда бошқалари таъсир турига кирувчи таянч қисмлардаги ишқаланиш ва қаршиликларни инобатга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чидамлиликка ҳисоблашларни доимий юкламалар ва таъсирлар билан № 7-9 рақамлардаги вақтинчалик юкламаларнинг биргаликдаги таъсирига ўтказилади. Бу ҳолда пиёдалар йўлакларидаги вертикал йўналишдаги йўловчилардан тушадиган юклама ҳамда ҳаракатланувчи таркибдан тушадиган вертикал юклама билан биргаликда ҳисобга олинмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-гуруҳ чегаравий ҳолатларга ҳисоблашларни фақат № 1 — 9, 15 ва 17 рақамли юкламалар ва таъсирларнинг биргаликдаги миқдорларига ўтказиш керак. Ушбу ҳолда темирбетон конструкцияларнинг ёрилишга бардошлилигини ҳисоблашларда № 11 рақамли юкни ҳам, таянчларнинг тепа қисмини горизонтал кўчишга ҳисоблашда № 10, 12 ва 13 рақамли юкларни ҳам эътиборга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109. Ҳисобий юкламаларнинг бир вақтнинг ўзида пайдо бўлиш эҳтимолининг камайишини ҳисобга олувчи биргаликдаги коэффициенти hнинг қийматини барча ҳисоблашларда қуйидаги миқдорларни олиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
№ 1 — 6 рақамли доимий юкламаларга, № 17 рақамли юкка ва темир йўлдаги юксиз ҳаракатланувчи таркибнинг оғирлиги учун — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
вақтинчалик юкламаларнинг фақат биттасининг таъсирини ҳисобга олганда ёки биттаси бошқасига яқиндан боғлиқ бўлган № 7 — 9-рақамли юкламалар гуруҳи юкламаларсиз таъсир этганида — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита ёки ундан кўпроқ вақтинчалик юкламалар таъсирини ҳисобга олганда (№ 7 — 9-рақамли юкламалар гуруҳини шартли равишда битта юклама деб санаганда) — вақтинчалик юкламаларнинг биттаси учун — 0,8, қолганлари учун — 0,7 га баробар деб қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. № 12 рақамли юкламада № 7 рақамли юклама билан биргаликда дейиладиган барча ҳолларда, юкламани ҳосил этувчи ҳаракатланувчи таркибнинг турига кўра η коэффициентини қуйидагича қабул этиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнидан таъсир этувчи шамолдан ҳимоя қилинмаган метрополитен поездлари билан ва ҳаракатланувчи темир йўл таркиби билан юкланганида — 0,5 ва ўша ҳолда галереялар билан ҳимоя қилинганида — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автотранспорт воситалари ва трамвай вагони билан юкланганида — 0,25;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль ва шаҳар кўприклари учун орасида № 7 — рақамли юкламаси бўлмаган бир нечта вақтинчалик юкламалар таъсир этганида № 12 — рақамли юкка η = 0,5;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Юкламаларни биргаликда таъсир этади деб олинган барча ҳолларда № 7 — 9 рақамли юкламаларига бир хил миқдорда, № 11 юкка № 7 рақамли юкникидан катта бўлмаган миқдорда қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. № 18 — рақамли юкламани № 7 — рақамли юклама билан биргаликда ҳисобга олганда, № 18 — рақамли юкламага η коэффициентни 0,8 га, қолган вақтинчалик юкламаларга, темир йўл кўприклари учун (фақат битта йўлдан) 0,7, шаҳар ва автомобиль йўллари кўприги учун — 0,3 миқдорда қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Вақтинчалик юкламалар ва таъсирларнинг биргаликда бўлишининг ҳар хил ҳолатлари учун η коэффициентининг қийматлари мазкур ШНҚ нинг 13-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
110. Конструкцияларни барча гуруҳ чегаравий ҳолатларида ҳисоблашларда юкламалар ва таъсирларнинг қийматларини норматив юкламалар ва таъсирларнинг ҳар биттасининг ўзларига тўғри келадиган, (мазкур ШНҚ нинг 117 ва 137-бандларидаги юкламаларга кўра) ишончлилик коэффициенти γƒ билан ва (мазкур ШНҚ нинг 129-бандига мувофиқ) 1+µ ёки 1+2/3µ динамик коэффициентлар билан биргаликда қуйидаги 6-жадвалда кўрсатилганларга асосан қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

6-жадвал

Чегаравий ҳолатлар гуруҳи

Ҳисоблаш тури

Киритиладиган коэффициент

Ҳаракатланувчи тик йўналишдаги юклардан ташқари барча юкламалар ва таъсирларга

Ҳаракатланувчи тик йўналишдаги (вертикал) юклама*

I

а) мазкур жадвалнинг «б» — «г» бандларида кўрсатилган ҳисоблашлардан ташқари барча ҳисоблашларда

gf

g; 1 + m

б) чидамлиликка ҳисоблашда

gf = 1

gf = 1; 1 + 2/3 m

в) ҳолатнинг устиворлигига ҳисоблаганда

gf

gf***

г) сейсмик юкламаларни биргаликда олгандаги ҳисоблашларда

gf**

gf

II

темирбетондаги ёрилишларнинг пайдо бўлишлари ва кенгайишларини ҳисоблашларни ҳам ичига қамраб олувчи барча ҳисоблашларда

gf = 1

gf  = 1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* вертикал юклар алоҳида кўрсатилиб ўтилмаган бўлса бошқа ҳолларда (мазкур ШНҚ нинг 130-бандига кўра юклама кўтарувчи кранлардан тушадиган юклардан ташқари) динамик коэффициент 1+µ ни бирга тенг деб қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Сейсмик юкламаларни қиймати бирга тенг бўлган юкламага нисбатан ишончлилик коэффициенти билан қабул қилиш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*** Юк ортилмаган темир йўл таркиби ва метрополитенлар учун γƒ=1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Доимий юкламалар ва таъсирлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
111. Ўз оғирлигидан бўладиган (конструкция) меъёрий вертикал юкламаларнинг қисмлари ва элементларининг ҳажмларини лойиҳалашда алоқа ва электр симлари таянчлари, доимий кўришга керакли мосламалар, қувур ўтказгичлар ва бошқа оғирликлари ҳам ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсин туркумидаги оралиқ қурилмаларнинг ўз оғирликларидан бўладиган юкламаларни узунлигига тўғри келадиган ўртача миқдори билан улар оғирлигининг фарқи 10 фоизгача бўлганида, у юкламани бутун узунлигига тенг тарқалган деб қабул қилиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир темир йўл йўналишининг кўприк полотноси оғирлигидан тушадиган юкламани қуйидаги миқдорларга тенг деб қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғоч кўндаланг тўсинчалар бўлганида ва пиёдалар йўлаклари йўқ ҳолда — 6,9 кН/m (0,70 тк/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
металл консолли иккита йўлакчали ва темирбетон плита кўндаланг тўсинчали йўлга тушадиган юкламани — 12,7 кН/m(1,30 тк/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пиёдалар йўлакларисиз ва темирбетон балластсиз плита бўлган йўлларда — 16,7 кН/м(1,70 тк/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита пиёдалар йўлаклари бўлган йўлларда — 22,6 кН/m (2,30 тк/m).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пайвандлаш чокларининг, гайкали ва иккита шайбали юқори мустаҳкамликдаги болтлар чиқиб турадиган қисмларининг оғирликлари металлнинг умумий оғирлигига нисбати қуйидаги 7-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

7-жадвал

Металл конструкция

Пайвандлаш чоклари, %

Юқори мустаҳкамликдаги болтларнинг чиқиб турадиган қисмлари, иккита шайба гайкалар, %

Болтли пайвандланган

1,0

4,0

Пайвандланган

2,0

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
112. Конструкцияларда олдинги кучланишнинг меъёрий таъсири (шу жумладан, кучни тартибга солиш) кўриб чиқилаётган иш босқичига мос келадиган йўқотишнинг меъёрий қийматларини ҳисобга олган ҳолда таъминланган (назорат қилинадиган) кучга мувофиқ белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темирбетон ва пўлат темирбетон конструкцияларда, кучлантириш ва зўриқишларни тартибга солиш ишларини бажариш технологияси билан боғлиқ йўқотишлардан ташқари, бетоннинг торайиши ва емирилишидан бўладиган йўқотишларни ҳам ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
113. Кўприкларнинг таянчлари ва қувурларнинг бўғинларига тупроқ кўтарма оғирлигидан тушадиган грунтнинг меъёрий босимини қуйидаги формулалар ёрдамида аниқлаш керак, кПа (тк/m2):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) вертикал босими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприкларнинг таянчлари учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(3)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қувурлар бўғинлари учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(4)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) горизонтал (ён томондан) босими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(5)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда h, hx — кўприкларнинг қирғоқ таянчлари учун мазкур ШНҚ нинг 4-иловасига, қувурлар бўғинлари учун мазкур ШНҚ нинг 5-иловасига мувофиқ аниқланадиган кўмиш баландлиги, m да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γn — грунтнинг меъёрий солиштирма оғирлиги кН/м3 (тк/м3)да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cv — қувурлар бўғинлари учун мазкур ШНҚ нинг 5-иловасига мувофиқ аниқланадиган вертикал босим коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τn — кўприкларнинг қирғоқ таянчларини кўмувчи грунтларнинг ён томондан меъёрий босимининг коэффициенти, у қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(6)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда φn — грунтнинг меъёрий ички ишқаланиш бурчаги, град; γn ва φn ларнинг қийматларини ҳамда иншоотни кўмишга мўлжалланган грунтлар намуналарини лаборатория текширишлари асосида қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Техник лойиҳалашларда грунтнинг меъёрий босимини аниқлашда, кўмиш грунтининг солиштирма оғирлигини γn =17,7 кН/m3 (1,80 tk/m3), меъёрий ички ишқаланиш бурчаги φn ни қирғоқ таянчлари учун, қумлоқ (намликни сингдириб қуритадиган) грунтлар билан кўмилганда 350 деб, тупроқ кўтарма остидаги қувур бўғинлари учун 300 деб, қувурлар каллаклари учун 25o деб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар таянчига грунтнинг ўз оғирлигидан бўладиган меъёрий горизонтал (ён томонидан бўладиган) тенг таъсир этувчи босимни аниқлаш услуби мазкур ШНҚ нинг 4-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
114. Меъёрий гидростатик босимни (сув салмоғи таъсирини) юқоридаги 7-жадвал кўрсатмаларига биноан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
115. Бетоннинг чўкиши ва оғиши таъсирини нисбий деформациялар турида қабул қилиниши ва конструкциялардаги зўриқишлар ва кўчишларни аниқлашда ҳисобга олиниши керак. Бетон оғиши фақат доимий юклар таъсиридан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ишнинг кўриб чиқилаётган босқичи учун стандарт чўкиш ва ўрмаланиш деформацияларининг қийматлари мазкур ШНҚ нинг 145-банди ва 10 ва 12-иловалари кўрсатмаларига мувофиқ бетоннинг чекловчи нисбий қисқариш деформациялари en ва бетоннинг ўзига хос силжиш деформациялари cn қийматлари билан аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
116. Ташқи статик ноаниқ туркумдаги оралиқ қурилма қўлланилганида кўприк таянчининг заминидаги грунтнинг чўкишидан бўладиган меъёрий таъсир ҳисобга олиниши керак ва пойдеворлар чўкишларини ҳисоблаш натижаларига кўра қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
117. Мазкур ШНҚ нинг 111116-бандларида кўрсатилган доимий юкламалар ва таъсирлар учун юкламаларга кўра ишончлилик коэффициенти қуйидаги 8-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак. Ҳар хил юкланган тармоқлар учун γƒ мазкур ШНҚ нинг 42 ва 43-бандларига кўра қабул қилинадиган, ҳолатнинг устиворлигига ҳисоблашдан бошқа барча ҳолларда γƒ нинг қийматини бир хил олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

8-жадвал

Юкламалар ва таъсирлар

Юкламаларга кўра ишончлилик коэффициенти γƒ

Ушбу жадвалдаги пастда кўрсатилганлардан ташқари барча юкламалар ва таъсирлар

1,1 (0,9)

Метрополитен ва  трамвай йўллари, темир йўл тагидаги ҳаракат балластда ўтадиган кўприк тўшаманинг оғирлиги

1,3 (0,9)

Бетон ва темирбетон тахталардаги трамвай йўли тагидаги  балластли кўприк тўшамасининг оғирлиги

1,2 (0,9)

Автомобиль йўллари ва шаҳарлар кўприкларининг текисловчи, намтўсгич ва ҳимояловчи қатламларининг оғирлиги

1,3 (0,9)

Автомобиль йўллари кўприклари пиёдалар йўлаклари ва юриш полотноси қопламаларининг оғирлиги

1,5 (0,9)

Шаҳар кўприкларидаги юқорида кўрсатилган жойлар қопламаларининг оғирлиги

2,0 (0,9)

Кўприклардаги ёғоч конструкцияларнинг оғирлиги

1,2 (0,9)

Тупроқ кўтарма оғирлигидан бўладиган грунтнинг горизонтал йўналишдаги:

кўприклар таянчларига бўладиган босими;

1,4 (0,7)

қувурлар бўғинларига бўладиган босими.

1,3 (0,8)

Бетоннинг оқиши ва ўтиришдан бўладиган таъсири

1,1 (0,9)

Грунтларнинг чўкишининг таъсири

1,5 (0,5)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: ички хўжаликлар ичидаги автомобиль йўлларидаги кўприклар учун γƒ нинг қийматларини умумий фойдаланишдаги йўллардаги кўприклардагидек қилиб олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юкламаларнинг ноқулай биргаликдалигидан, уларнинг конструкция элементларига умумий таъсири кўпайиб кетадиган бўлганида γƒ нинг кўрсатилган қавс ичидаги қиймати қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ҳаракатланаётган таркиб ва пиёдалардан тушадиган вақтинчалик юкламалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
118. Ҳаракатланаётган темир йўл таркибидан меъёрий вақтинчалик вертикал юкламани (СК) (темир йўлдаги транспорт воситаларининг келажак ривожини ҳисобга олган ҳолда) оғирликлари 24,5К кН (2,50К тс) бўлган бир нуқтага тўпланган алоҳида юклар гуруҳидан ва интенсивлиги 9,81К кН/м (1К тс/м) бўлган тенг тарқалган юкламадан олинган энг кўп (максимал) эквивалент юкламалар v, кН/м (тс/м) турида қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К кўрсаткич белгиланган юклама синфи қуйидагига тенг бўлади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал иншоотлар учун — 14;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғоч кўприклар учун — 10.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Меъёрий v юкламани интенсивлигининг жадвали ва ушбу юклама билан юклаш таъсир чизиқларини қоидаси мазкур ШНҚ нинг 6-иловасида келтирилган. Бунда қуйидаги белгилашлар қабул қилинган:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ — таъсир чизиғи юкланган қисмининг узунлиги (m да);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a=a/𝜆 — таъсир чизиғи чўққисининг нисбатан ҳолати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — таъсир чизиғи чўққисидан чекасигача кам масофада бўлган томонининг проекцияси, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йўлнинг 1 m га тушадиган юкламани v нинг қийматига тенг деб қабул қилиш керак. Бунда α = a/λ = 0,5, лекин у 19,62К кН/м (2К тс/м) дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўш ҳаракатланувчи таркибдан вақтинчалик вертикал юк йўлнинг 13,7 кн/м (1,40 ц/м) га тенг бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Махсус ҳаракатланаётган оғир темир йўл таркиби юриши мўлжалланган саноат корхоналарининг темир йўл йўналишидаги кўприклар ва қувурларни ҳисоблаш учун меъёрий юкламанинг мавжуд оғирлигини эътиборга олиб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қуйида кўрсатилган ҳолларда, СК юкламани ҳисоблашларга темир йўлларда фақат перспектив локомотивлар ва вагонлар мавжудлигини ҳамда оғир транспортёрлар йўқлигини ҳисобга олувчи < 1 коэффициент билан киритиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε СК юкламани қуйидаги ҳисоблашларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чидамлиликка;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темирбетон конструкцияларни сейсмик юкламалар бўйича ёриқнинг очилиши ҳамда барча йўллар юкланганда оралиқ қурилмаларнинг эгилишларини ва таянчларнинг кўчишларини аниқлаётганда, иккинчи ва учинчи йўлларни юклаганда ҳамда ҳисоблашнинг барча турларини бажарганда қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε коэффициентининг қийматини қуйидаги 9-жадвалдан аниқлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

9-жадвал

Юклаш узунлиги λ, m

Коэффициент ε

5 ва ундан кам

10 дан 25 гача

50 ва ундан кўп

1,00

0,85

1,00

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: агар ҳисоблашларда ε коэффициентдан ташқари динамик коэффициент (1+µ ёки 1+2/3µ) эътиборга олинса, улар кўпайтмасининг қиймати 1,0 дан кам олинмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ нинг орадаги қийматлари учун ε ни интерполяция қилиш билан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
119. Шаҳарлар, посёлкалар ва қишлоқ аҳоли пунктлари кўчаларидаги ва йўлларидаги ҳамда (умумий фойдаланишдаги, хўжаликлар ичидаги ва бошқа қишлоқ хўжалик корхоналарининг, ташкилотларининг) автомобиль йўлларидаги ҳаракатланаётган таркибдан бўладиган қуйидаги меъёрий вақтинчалик вертикал юкламалар (перспективаларни ҳисобга олган ҳолда) қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) автотранспорт воситаларидан — АК (автомобиль ғилдираклари) йўлаклари туридаги (1-расм) ҳар бир ўқига тенг 9,81К кН (1К tk) қийматдаги, юк тушадиган иккита ўқли аравадан ва ν — интенсивлиги иккита изига 0,98К кН/m (0,10К tk/m) тўғри келади. С — ғилдиракнинг йўл қопламасида сирғалиш узунлиги (mда).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АК юклама билан трамвай йўллари ҳам юкланади, агар улар учун мўлжалланмаган тўшамада бўлса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V тоифали йўллар ва II-с, III-с тоифали хўжалик йўлларда жойлашган ёғоч кўприклар учун 8 деб олинувчи К барча кўприкларда 14 га баробар деб қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қайта қуриладиган иншоотлар учун юк синфи A11 дан кам бўлмаган ҳолда лойиҳаланиш топшириғи билан қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Худди шу синф алоҳида шаҳар тузилмалари учун оғир автомашиналарнинг аҳоли пунктлари кўчалари орқали ўтишини тақиқлаш орқали ҳам қабул қилиниши мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ғилдиракли ва ўрмаловчи (занжирли) якка оғир юкламалардан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А14 юкламасига лойиҳаланадиган кўприклар ва қувурлар учун — умумий оғирлиги 981 кН (100 тк) бўлган (тўртта ўқли битта машинадан) ғилдиракли юклама НК-100 тушади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А11 юкига лойиҳаланадиган кўприклар ва қувурлар учун умумий оғирлиги 785 кН (80 тк) бўлган (тўртта ўқли битта машинадан) НК-80 юклама тушади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А8 юкига лойиҳаланадиган кўприклар ва қувурлар учун умумий оғирлиги 588 кН (60 тк) бўлган ўрмаловчи юклама (битта машинадан) НГ-60 тушади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А8 юкига лойиҳаланадиган кўприк қатнов қисми элементларини 108 кН (11 тк) га тенг бўлган битта ўқли босимга (1 расм, б), А 11 юки учун эса — 137 кН (14 тк) тенг босимга текшириш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) метрополитеннинг ҳаракатланаётган таркибининг ҳар қайси йўлига — ҳар бир вагонга умумий оғирлиги 588 кН (60 тк) юклама ортилган тўртта ўқли (1 расм, г), вагонлардан ташкил топган ҳисобий узунликдаги поезд таркиби шаклида қабул қилинади. Таъсир чизиғининг бир хил белгили иккита ёки учта қисмини тўла юклаганда, у қисмларни ажратиб турувчи бошқа белгили қисмларини ҳар бирининг оғирлиги 294 кН (30 тк) бўлган бўш вагонлар билан юклаш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) йўлдаги трамвайдан тушадиган юк (трамвай йўлларининг ўзича ажратилган ёки алоҳида полотнода жойлашганида), ҳар биттасининг умумий оғирлиги 294 кН (30 тк) юкланган, 147 кН (15 tk) юкланмаган тўртта ўқли вагондан (1 расм, д) иборат поезд турида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта поездга вагонлар сони тўрттадан кўп бўлмаган, ёнма-ён жойлашган поездларнинг чеккаларидаги ўқларини орасидаги масофа камида 8,5 m бўлиши керак деган чеклашларга риоя қилган ҳолда поезддаги вагонларнинг сони ва поездлар орасидаги масофалар энг ноқулай юкка тўғри келиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган юкламалар билан юкланганда, ҳисобланаётган элементларда энг катта зўриқишларни, конструкциянинг нормада кўрсатилган жойларида максимал силжишларни (деформацияларни) ҳосил этадиган бўлишлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда барча ҳолларда АК юки учун қуйидаги шартлар бажарилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар хил белгили, учта ёки ундан кўп бўлган бўлакли таъсир чизиқлар бор бўлганида, кўрилаётган белги учун зўриқишнинг (силжишнинг) энг катта қийматини берадиган бўлаги арава билан, шу белгидаги зўриқишни (силжишни) ҳосил қиладиган барча бўлаклар (узунасига зарурий узилишлар билан) юкланиши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприкда жойлашадиган юк йўлаги сони белгиланган ҳаракат йўлаги сонидан ошмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қўшма йўлакли юкланиш ўқларининг орасидаги масофа 3,0 m дан кам бўлмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар қайси томонга кўп йўлакли ҳаракат бўлганида ва кўприкда ажратувчи тасма бўлмаганида, ҳар битта йўналишдаги юкламанинг чапдаги (ички) чекка йўлагининг ўқи ҳаракатлар йўналишини ажратиб турадиган чизиққа ёки кўприкнинг ўқ чизиғига 1,5 m дан яқин масофада жойлашмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк конструкцияларини мустаҳкамликка ва устиворликка ҳисоблашларда АК юкламаси таъсирининг иккита ҳолати кўрилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
биринчиси — ўтиш қисмида (бунга хавфсизлик йўлаклари кирмайди) ҳаракат йўлаклари сонидан ошмайдиган юклама йўлаклари сонини ноқулай ҳолатда жойлаш кўзда тутилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккинчиси — пиёдалар йўлаги юкланмаган ҳолда, ўтиш полотносининг барча кенглиги бўйлаб (хавфсизлик йўлаклари билан бирга) иккита йўлакли юклаш (битта йўлакли кўприкларда-битта йўлакли юклаш) кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Биринчи ҳолатда АК юкламасининг чеккадаги қаторининг ўқи ўтиш қисми чеккасидан, иккинчи ҳолатда ўтиш полотноси тўсиғидан (бордюрдан) 1,5 m дан кам бўлмаган масофада жойлашган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияни чидамлиликка ва иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатига кўра ҳисоблашларда АК нинг фақат биринчи ҳолатдаги жойлашгандаги таъсири кўрилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрилаётган кесимда, бир нечта куч омилларининг биргаликдаги таъсирини аниқлаётганда, АК юкламасини ҳар битта омил учун энг ноқулай ҳолатга жойлаштириш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Метрополитен йўли тагидаги (бошқа ҳаракат билан бирлаштирилмаган) кўприкларни биринчи гуруҳ чегаравий ҳолларига ҳисоблашларда, унинг битта йўлини динамик таъсир кўрсатмайдиган, аммо узунлиги ҳисобий поездникидан катта (икки баробаргача) поезд билан юклашга текширилиб кўрилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ҳолда, иккита йўлли кўприкларда иккинчи йўл ҳисобий узунликдаги поезд билан юкланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оғир якка жойланадиган юкламалар НК-100, НК-80 ва НГ-60 ни, ҳаракат йўналиши бўйлаб ўтиш қисмининг хоҳлаган участкасида (хавфсизлик йўлаги бунга кирмайди) жойлаштириш керак; улар учун эквивалент юкламалар мазкур ШНҚ нинг 7-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НК юкламанинг ўқи ўтиш қисмининг чеккасига 1,75 m дан кам бўлмаган ҳолда жойлаштирилиши керак. Бундан ташқари иккиланган 12 m масофада жойлашган (биринчи юкнинг охирги ўқи ва иккинчи юкнинг олдинги ўқи) НК юкламаси таъсирига 0,75 га тенг бўлган пасайтириш коэффициентини инобатга олиб текшириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: Агар кўприкда эни 3 m ва ундан катта бўлган, тўсилмаган ажратиш йўлаги кўзда тутилган бўлса, кўприкни вақтинчалик вертикал юкламалар билан юклаётганда, келажакда ажратувчи йўлакни ҳам ҳаракат ўтказишга фойдаланиш мумкин бўлишлигини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чидамлиликка ва ёрилмасликка ҳисобланаётганда НК-100, НК-80 ва НГ-60 юкламалар ҳисобга олинмайди ҳамда улар пиёдалар йўлакларидаги вақтинчалик юкламалар ва сейсмик кучлар билан биргаликда ҳисобланмайди. Иккинчи чегаравий ҳолат ҳисоблашларида НК юкламаси 0,8 коэффициенти билан олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Трамвай йўлларини автотранспорт воситаларидан (119, а, б.) тушадиган юклама билан юклаганда АК юкламаси йўлаклари ўқларини трамвай йўллари ўқлари билан устма-уст бўладиган этиб жойлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўтиш қисмидаги қопламанинг қалинлиги чегарасида босимнинг тарқалишини 45ли бурчак остида қабул этиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

а)

б)

в)

г)

д)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-расм. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларини ҳисоблаш учун, ҳаракатланаётган таркибдан тушаётган юкламалар (таъсирлар) нинг схемалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — интенсивлиги бўлган, тенг тарқалган юк йўлаги ва ўқига Р босимли якка жойлашган арава шаклдаги АК автомобиль юкламаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б — А11 ва А8 юкламасига лойиҳаланадиган кўприкларнинг ўтиш қисмини текшириш учун керакли битта ўққа тушаётган юклама;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в — оғир НК-100, НК-80, НГ-60 юкламалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г — метрополитен поездлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д — трамвай поездлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
120. Муҳим катталикдаги юкламалар кўтарадиган автомобиллар юрадиган саноат корхоналари йўлларидаги ҳаракатланаётган таркибдан тушадиган ва уларга умумий фойдаланишдаги автотранспорт воситаларининг оғирлик ва габарит параметрларини чеклашлари тааллуқли бўлмайдиган меъёрий вертикал юкламанинг кўрсаткичлари (параметрлари) қуйидаги 10-жадвалда келтирилган иккита ўқли АБ автомобиллар колоннаси турида қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

10-жадвал

Кўрсаткичлар

Юкламалар

АБ-51

АБ-74

АБ-151

Юкламали автомобилнинг ўқига тушадиган юклама, кН (тк):

орқадаги

333 (34,0)

490 (50,0)

990 (101,0)

олдинги

167 (17,0)

235 (24,0)

490 (50,0)

Автомобиль ўқлари орасидаги масофа (база), m

3,5

4,2

4,5

Энининг габарити (орқа ўқ ғилдиракларига кўра), m

3,5

3,8

5,4

Ғилдирак излар эни, m ғилдиракларнинг:

орқадаги

2,4

2,5

3,75

олдинги

2,8

2,8

4,1

Ўтиш қисми билан орқа ғилдираклари тегиб турадиган майдонча энининг ўлчамлари, m да:

узунасига

0,40

0,45

0,80

энига

1,10

1,30

1,65

Ғилдираклар диаметри, m

1,5

1,8

2,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Лойиҳалашда қуйидаги ҳолатларни инобатга олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ҳар битта қатордаги автомобилларнинг орқа ва олдинги ўқлари орасидаги масофани (АБ-51 ва АБ-74 юкламалари учун 20 m дан, АБ-151 юкламаси учун эса 26 m дан кам бўлмаслиги керак);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) кўприкка автомобиллар сони учтадан кўп бўлмаган битта колонна (қатор) билан юкланишини (ёнма-ён жойлашган автомобилларнинг орқа ва олдинги ўқлари орасидаги масофа АБ-51 ва АБ-74 юкламалари учун 8 m дан, АБ-151 юкламаси учун 10 m дан кам бўлмасликлари керак. Бошқа тасмаларда жойлашадиган автомобиллар сони биттадан кўп бўлмаслиги лозим. Колонна бўлиб ва якка турадиган автомобиллар қуйидаги 11-жадвалда кўрсатилган масофаларга риоя қилган ҳолда, кўприк эни бўйлаб энг ноқулай ҳолатда жойлаштирилади).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

11-жадвал

Кўприкнинг эни бўйлаб масофалар

Энг кам ўлчами, m да юкламалар учун

АБ-51

АБ-74

АБ-151

Тўсиқдан автомобилнинг орқа ғилдираги чеккасигача:

ҳаракатдагилариники

1,0

1.2

1,6

жойида турганлариники

Деярли тегиб туради

Ёнма-ён турган автомобилларнинг орқа ғилдиракларининг чекка қирралари орасидаги:

ҳаракатдагилариники

1,9

2,0

2,5

жойида турганлариники

0,5

0,7

1,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ юкламанинг якка турган автомобилдан ва жойида турган ҳамда ҳаракатланувчи ушбу автомобиллардан (автомобиллар орасидаги минимал масофалар белгиланган ҳолда) учбурчак шаклдаги таъсир чизиқлари учун эквивалент юкламалар мазкур ШНҚ нинг 8-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: ҳисобий эни 2,5 дан катта, орқадаги тиркамасининг босими 196 кН (20 тк) дан кам бўлган саноат корхоналари йўлларидаги кўприклар ва қувурларни А-14 ва НК-100 юкламаларига лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
121. Бир нечта йўл ёки ҳаракат йўлакларидан вақтинчалик юкламани қабул қиладиган кўприк элементлари ёки айрим конструкциялари учун, барча ҳисоблашларда битта йўлдан ёки ҳаракатланувчи таркибдан (ушбу юклама энг ноқулай натижаларга олиб келадиган) тушадиган юкламани S1 = 1,0 коэффициенти билан қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қолган йўл (тасма)лардаги юкламаларни S1 коэффициентининг қийматини қуйидагича қабул қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε СК юкламани (бир вақтнинг ўзида учтадан кўп бўлмаган йўл юкланади) юкланадиган жой узунлиги 15 m ва ундан кам бўлганида 1,0 га тенг қилиб, 25 m ва ундан кўп бўлганида 0,7 га тенг қилиб, узунликлар оралиқларидаги қийматлар учун интерполяция қилиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АК юкламалари 0,6 қилиб аравачага ва тенг тарқалган юкламаларга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ юкламаси учун 0,7 га тенг этиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
метрополитен ва трамвай поездлари учун 1,0 га тенг этиб.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
122. Автомобиль ҳаракатлари тасмаларини (пиёдалар йўлаклари билан биргаликда) ва рельсли йўлларни (темир йўлларининг, метрополитен ёки трамвайларнинг) бир ва иккита юклаганда, кам таъсир кўрсатадиган вақтинчалик вертикал юкламани (горизонтал юкламани ҳам) қуйидаги формулалар билан аниқланадиган S2 коэффициентини ҳисоблашларга киритиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл йўлларини автомобиль ҳаракати тасмалари билан бир вақтда юкланганда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
s_2=1-0,010λ, аммо 0,75 дан кам эмас; (7)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
метрополитен ёки трамвай йўлларини автомобиль ҳаракати тасмалари билан бир вақтда юкланганда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
s_2=1-0,002λ, аммо 0,75 дан кам эмас; (8)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, λ — оралиқ қурилманинг кам миқдордаги таъсир этувчи юклама билан юкланиш узунлиги, m, да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
123. Кўприклар қирғоқ таянчларига (оралиқ таянчларига ҳам агар улар конус ичида бўлса) ҳаракатланаётган таркибдан бўладиган норматив горизонтал (ён томонга) босимини юкламанинг грунтда рельс тавонида ёки йўл қопламаси устидан вертикалга arctg 1/2 бурчак остида тарқалишини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади ва мазкур ШНҚ нинг 9-иловасига асосан аниқланади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: ўпирилиш призмаси устида жойлашган ҳаракатланаётган таркибдан қирғоқ таянчига бўладиган грунтнинг горизонтал (ён томонга) босими сейсмик таъсир билан биргаликда ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
124. Қувурларнинг бўғинларига (секциялар), уларнинг ташқи юзасининг тегишли проекцияларига, ҳаракатланаётган таркибдан бўладиган грунтнинг норматив босими кПа (тк/m2), унинг грунтдаги тарқалишини ҳисобга олиб, қуйидаги формулалар билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) вертикал босими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўлларнинг ҳаракатланаётган таркибидан
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p_v=v/(2,7+h), (9)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль ва шаҳар йўлларидан (ҳисоблаш ўтказилмайдиган АК юкламасидан ташқари бошқа юкламалардан) ва АБ автомобиллари юрадиган саноат корхоналари йўлларидаги транспорт воситаларидан
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p_v=Ψ/(a_0+h), (10)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) горизонтал босими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p_h=p_v τ_n, (11)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, мазкур ШНҚ нинг 6-иловасининг 1-жадвалидан олинадиган, юклаш узунлиги 𝜆=d+h ва таъсир чизиғи чўққисининг ҳолати a=0,5 бўлгандаги темир йўлларнинг ҳаракатланаётган таркибидан бўладиган вақтинчалик вертикал юкламанинг интенсивлиги, лекин 19,6К кН/м (2К тк/m) дан кўп бўлмаган қиймат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — бўғиннинг ташқи контури диаметри (эни), m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — рельс товонидан ёки йўл қопламаси устидан вертикал босимни аниқлаётганда бўғин устигача бўлган ёки горизонтал (ён томонга) босимни аниқлаётганда кўрилаётган ўртача масофа, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τn — (6) формулага биноан аниқланадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ψ — 12-жадвалдан олинадиган чизиқли юклама, кН/m (тк/м)да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a0 — 12-жадвалдан олинадиган тарқалиш участкасининг узунлиги, m да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

12-жадвал

Кўрсаткич

Юкламалар учун

НК-100

НК-80

АБ-51

АБ-74

АБ-151

кўмадиган тупроқ балаидлиги*, m да

1 ва ундан кўп

1,5 ва ундан кўп

1,3 ва ундан кўп

1,3 дан кам

1,9 ва ундан кўп

1,9 дан кам

3 ва ундан кўп

3 дан кам

𝛹

233

(24)

186

(19)

186

(19)

42

(4,3)

186

(19)

66

(6,7)

186

(19)

93

(9,5)

a0

3

3

3

-0,3

3

-0,15

3

0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* НК-100 ва НК-80 юки таъсир этганда кўмадиган тупроқ баландлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h 1 m дан кам ёки НГ-60 юки таъсир этганида эса h 1,5 m дан кам бўлганида, қувурнинг кўрилаётган қисмидаги босим миқдорини, унинг грунтда вертикалга arctg 1/2 бурчаги остида тарқалишини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
125. Бўйлама ўқи эгри бўлган кўприклар учун марказдан қочувчи кучлардан бўладиган норматив горизонтал кўндаланг юкламаларни ҳар битта йўлдан ёки ҳаракат тасмасидан тенг тарқаган интенсив vh юк ёки якка кучни Fh турида қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vh ва қийматларини қуйидагича қабул қилиш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) умумий тармоқдаги темир йўл кўприкларида ҳаракатланаётган таркибдан бўладиган:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С14 юкламасига лойиҳаланганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=180/r v, аммо 0,15 v дан кўп эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С10 юкламасига лойиҳаланганда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=60/r v, аммо 0,15 v дан кўп эмас,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, r — эгрилик радиуси, m, да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v — мазкур ШНҚ нинг 118-бандига биноан қабул қилинадиган ҳаракатланаётган таркибдан бўладиган оғирлик кН/m (тк/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) корхоналарнинг темир йўллари кўприкларидаги ҳаракатланаётган таркибидан қуйидаги формулага кўра:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=0.008 v_t/r v, (12)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда vt — берилган радиусдаги эгриликда поезд ҳаракати учун белгиланган энг катта тезлик, km/soat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) метрополитен ва трамвай поездларидан, қуйидаги формулага кўра:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=u (v_t^2)/r, (13)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
u — метрополитен поездлари учун 0,241 кН (soat/km2) [0,0246 тк (soat/km2)], трамвай поездлари учун 0,143 кН (soat/km2) [ 0,0146 тк (soat/km2)] га тенг бўлган миқдор.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) барча кўприклар учун АК юкидан эгрилик радиуси:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
250 m ва ундан кам бўлганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=P/λ K, (14)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
формуласи билан, 250 m дан катта ва 600 m гача бўлганида қуйидагича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=M/r_λ K, (15)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лекин барча ҳолатларда h қийматлари 12,7/r KкН/m (1,3/r K тк/m) дан кам ва 0,49К кН/m (0,050К тк/m) дан кўп бўлмасликлари шарт,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, 4,4 кН (0,45тк) га баробар куч;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M — 1079 кН.м (110 тк/m) га баробар момент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
радиуси 600 m бўлганда юкламаларига оғирлик марказдан қочувчи кучлар кўприкларини ҳисоблашларда эътиборга олинмайди. Барча ҳолатлар учун vh қийматлари 1,3/r K(кН/m) дан кам ва 0,5К (кН/m) дан кўп бўлмасликлари шарт
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) саноат корхоналари йўлларидаги эгрилик радиуси 400 m ва ундан кам бўлганда (ундан катта радиусдаги эгриликда, ҳисоблашларда марказдан қочувчи кучдан бўладиган юк эътиборга олинмайди) АБ юкламасидан қуйидаги формулага кўра
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F_h=20G/r, (16)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, G — 10-жадвалдан олинадиган битта автомобиль оғирлиги (олдинги ва орқадаги ўқларга тушадиган юк йиғиндиси).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўп қаторли (кўп тасмали) ҳаракат бўлганида v_h ва F_h ларнинг қийматларини мазкур ШНКнинг 121-бандида кўрсатилган s1 коэффициенти билан ҳисобга олиш керак. Бу ҳолда АК автомобиль юки билан юкланадиган барча ҳаракат йўлакларидан битта йўлак (қатор) дан ташқари бўладиган vh ни S1=0,6 коэффициенти билан олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vh ва Fh юкламаларининг қўйилиш баландлигини (рельснинг тепа қисмидан ёки ўтиш қисми қопламасининг устки юзасидан) қуйидаги миқдорларда қабул этиш керак, m, да:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2,2-темир йўлларнинг ҳаракатланувчи таркиби учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2,0-метрополитен ва трамвай учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,5-АК юкламали транспорт воситалари учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2,2; 2,5 ва 3,1-АБ-51, АБ-74 ва АБ-151 юкламалари учун.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. НК-100, НК-80 ва НГ-60 юкламаларига оғирлик марказдан қочувчи кучлар кўприкларни ҳисоблашларда эътиборга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
126. Кўприкларда ҳаракатланаётган таркиб зарбасидан бўладиган норматив горизонтал кўндаланг юкламани, йўллар ёки ҳаракат йўлаги сонларидан қатъий назар қуйидагича қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) рельсли йўллардаги ҳаракатланаётган таркибдан, унинг устки қисми тепасининг сатҳига қўйилган тенг тарқалган юк турида ва уларнинг қийматлари:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл поездлари учун-0,59К кН/m (0,06К тк/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
метрополитен поездлари учун — 1,96 кН/m (0,2 тк/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
трамвай поездлари учун — 1,47 кН/m (0,15 тк/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тенг этиб қабул қилинади, бунда К-СК юкламанинг класси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) АК автомобиль юкламасидан — тенг тарқалган юклама турида, 0,39К кН/m (0,04К тк/m) га баробар ёки бир нуқтага йўналтирилган 5,9К кН/m (0,6К тк/m) га тенг куч турида ўтиш қисми қопламасининг устки юзаси сатҳига қўйилган қисми, бунда К — АК юклама синфи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) АБ юкламасидан қиймати 0,2G га тенг, ўтиш қисми қопламасининг устки юзаси сатҳига ёки унинг тўсиғига қўйилган жамланган куч таъсири турида, бу ерда мазкур ШНҚ нинг 7-иловаси 10-жадвалидан аниқланадиган битта автомобиль оғирлиги (олдига ва орқа ўқларга тушадиган юкламалар йиғиндиси).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўтиш қисми тўсиқлари элементларини ва уларнинг маҳкамланишларини ҳисоблашда горизонтал юкларни қуйидагича қабул қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бикрлиги катта туташ темирбетон парапет тўсиқлар учун — ўтиш сатҳидан тўсиқ баландлигининг 2/3 қисмидаги масофада 1 m узунликка 11,8К кН (1,2К тк) га баробар кўндаланг юк турида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бордюрлар учун-0,5 m узунликка тарқалган ва унинг тепаси сатҳига қўйилган 5,9К кН (0,6К тк) қийматли кўндаланг юклама турида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
металл панжарали, бикрлиги нисбатан камроқ тўсиқларнинг консол устунлари учун — (уларнинг орасидаги масофа 2,5 дан 3,0 m гача бўлганида) йўналтирувчи тахтачалар сатҳида бир вақтда таъсир этадиган жамланган куч турида ва қуйидаги қийматларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаракатда кўндаланг йўналишда — 4,41К кН (0,45К тк) га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаракат йўналишида — 2,45К кН (0,25К тк) га,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда m К-АК юкламаси синфи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Металл панжарали тўсиқлар учун узлуксиз йўналтирувчи тахтачалар бўлганида кўприк йўналишида таъсир этувчи юкламани қатор жойлашган тўртта устунга тарқатиб, қабул қилиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 26804 га асосан тайёрланган металл панжаралар туридаги тўсиқлар элементларини горизонтал юкламалар таъсирига ҳисобланмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Панжарали тўсиқларнинг болтларини торттириб қўйган тугунларининг маҳкамловчи қисмлари қуйидаги ҳолатларга текширилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қирқилишга жавоб берадиган маҳкамловчи тўртта болтларининг горизонтал зўриқишига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита ёнма-ён жойлашган болтларнинг узилишига тўғри келадиган зўриқишдан ҳосил бўладиган тескари томондаги қовурғага нисбатан моментга.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НК-100, НК-80 ва НГ-60 юкламаларининг зарбасидан бўладиган кўндаланг юкламалар ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Саноат корхоналарининг йўлларидаги кўприкларда (АБ юкламасидан) тўсиқнинг (парапет ёки бордюр) устки қисмидаги, ўлчамлари — баландлиги ва узунлиги йўналишларида қуйидаги қийматлардаги юзага тенг тарқалган босим турида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ-51 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20х45
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ-74 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25х50
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ-151 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30х60
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Саноат корхоналарининг темир йўлларидаги кўприклар учун ҳаракатланаётган таркиб зарбасидан бўладиган норматив горизонтал кўндаланг юкламани, ҳаракатнинг максимал тезлиги 40 km/soat гача деб чекланганда, 0,3К кН/m (0,03К тк/m) га, ҳаракат тезлиги 80 km/soat ва ундан катта бўлганида — умумий тармоқдаги темир йўллар учун мўлжалланган миқдордагига тенг этиб қабул қилинади («а» бандчани кўринг).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
127. Ҳаракатланаётган таркибнинг тўхташидан ёки тортиш кучидан бўладиган норматив горизонтал бўйлама йўналишдаги юкламани қуйидагиларга тенг деб қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) кўприкларнинг таянчлари ва оралиқ қурилмаларининг элементларини ҳисоблаётганда ҳаракатланаётган юкламанинг норматив оғирлигининг фоиз миқдорида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СК темир йўл юкидан, метрополитен ва трамвайлардан — 10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АК юкламасининг тенг тарқалган шаклдаги қисмидан (аравача оғирлиги юклар таркибида ҳисобга олинмайди) 50, аммо 7,8К кН (0,8К тк) дан кам эмас ва 24,5К кН (2,5К тк)дан кўп эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ-51 ва АБ-74 юкламаларидан (битта автомобиль оғирлигига)-45 дан ( m бўлганида) 60 гача (λ ≥ 60 m бўлганида);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ-151 юкламасидан (битта автомобиль оғирлигига 30 дан (λ ≤25 m бўлганида) 40 гача (λ≥ 60 m бўлганида); λ нинг оралиқлардаги қийматлари юқоридаги рақамлар асосида ҳисоблаб топилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) I-III, I-в, II-к, II-в, II-к, III-в, III-к, IV-в, IV-к тоифали автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг деформациявий (кўндаланг) чокларини ҳисоблашда 6,86К кН (0,7К тк);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV ва V тоифали ҳамда хўжалик ичидаги йўлларда 4,9К кН (0,5К тк);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ юкламасига мўлжалланган саноат корхоналари йўлларидаги ҳисобий автомобиль оғирлигининг 50 фоизи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«а» ҳолдаги ҳисоблашларда горизонтал бўйлама юкламанинг қўйилиш баландлигини мазкур ШНҚ нинг 125-бандига мувофиқ олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деформациявий чокни ҳисоблашда горизонтал бўйлама юкламани утиш сатҳига қўйиш ва бири иккинчисидан, АК юкламаси учун 1,9 га тенг масофада, АБ юкламаси учун мазкур ШНҚ нинг 10-жадвалида кўрсатилгандек, ортки ғилдиракларининг излари энига баробар масофада жойлашган, ўзаро тенг бўлган иккита кучлар турида қабул қилмоқ керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пастда кўрсатилган ҳолларда, бўйлама юкламани қуйидагича қабул қилмоқ керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл йўналишлари иккита бўлганида биттасидан, иккита ва ундан кўп бўлганида иккитасидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприкдаги автомобиль ҳаракати тасмалари сони ҳар қанча бўлганида фақат битта йўналишдаги йўлаклардан, агарда келажакда ҳаракатни бутун энига бир томонлама юрадиган қилиш мўлжалланганда, у ҳолда ҳаракат йўлакларининг барчасидан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Барча ҳолларда мазкур ШНҚ нинг 121-банди талабларига биноан S1 коэффициентини ҳисобга олмоқ керак. Транспорт таркибидан ҳосил бўлувчи қирғоқ таянчларининг грунт бузилиш призмасида жойлашган бўйлама юклама ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсинли оралиқ қурилма кўприкларда бўйлама юкламани, қуйидаги сатҳларда қўйиш мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қирғоқ таянчларни ҳисоблашда — ўтиш қисмининг устки сатҳида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ таянчларни ҳисоблашда — юкламани кўчиришдан бўладиган момент таъсирини ҳисобга олмасликни рухсат этган ҳолда, таянчларнинг маркази сатҳида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қўзғалмас таянчга бериладиган, тўхтатишдан ёки тортиш кучидан бўладиган бўйлама кучни, оралиқ қурилмага таъсир этувчи бўйлама кучнинг тўла қийматидан 100 фоиз миқдорида қабул қилинади. Таянчга, кичик оралиқли томонида узлукли туркумдаги оралиқ қурилма ишлатилиб, унинг тагига қўзғалмас таянч қўйилган ҳолдан ташқари, юқорида кўрсатилгандек шароитда шу таянч ўрнатилган қўшни оралиқ қурилманинг қўзғалувчан таянчида юз берадиган бўйлама кучни ҳисобга олмаслик керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кичик оралиқли томонига қўзғалмас, катта оралиқли томонига эса қўзғалувчан таянч ўрнатилганида ва оралиқ қурилмалари узлукли бўлса, таянчга бериладиган кучни иккала томонидаги таянчлари орқали бериладиган бўйлама кучлар йиғиндисига тенг этиб қабул этиш керак, лекин у қиймат, катта узунликдаги оралиқ томонига қўзғалмас таянч қўйган ҳолда юз берадиган куч миқдоридан кўп бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узлуксиз ва ҳароратга узлуксиз оралиқ қурилмаларининг қўзғалмас таянчларидан таянчга бериладиган кучни ҳисоблаш билан асосланган ҳолларда, оралиқ қурилманинг бутун узунасидан бўладиган бўйлама кучнинг тўла қийматидан ишқаланиш коэффициенти минимал қиймати, қўзғалувчан таянчлардаги ишқаланиш кучини олиб ташлагандаги миқдорини қабул қилиш мумкин, аммо бу қиймат тўла бўйлама кучни таянчлар орасида уларнинг бикрликларига пропорционал тақсимлагандаги битта таянчига тўғри келадиган қийматдан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприкларида таянчлари алоҳида устунлардан ташкил топган темирбетон, пўлат таянчлардаги ҳаракат тўхташидан ёки тортиш кучидан бўладиган бўйлама горизонтал юкламани аниқлашда вақтинчалик қўзғалувчан вертикал юкламанинг интенсивлигини 9,81К кН (К тк/м)га баробар деб қабул этиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: темир йўл кўприкларида бўйлама юкламаларни ўзига қабул қиладиган қурилмаларни лойиҳалаётганда, тортиш кучининг тўла қийматини юк оғирлигининг қуйидаги фоиз миқдорини ташкил этадиган тарқалган юк турида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юкланадиган жой узунлиги 40 m ва ундан кам бўлганида — 25;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
худди ўзи 100 m ва ундан кўп бўлганида — 10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ қийматларда — интерполяция бидан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
128. Пиёдалар кўприклари ва йўлаклари учун норматив вақтинчалик юкламани қуйидагича қабул қилмоқ керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) вертикал тенг тарқалган юклама турида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) пиёдалар кўприкларида 3,92 кПа (0,4 тк/m2);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) кўприкларнинг пиёдалар йўлакларида (бошқа таъсир қилаётган юкламалар билан биргаликда ҳисобга олган ҳолда) ушбу формулага биноан
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ð = 3,92 — 0,0196λ, êÏà
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(ð = 0,4 — 2λ, òê/ì^2) (17)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо 1,96 кПа (0,2 тк/m2) дан кам эмас,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, юкланадиган жойнинг (иккита ва ундан кўп юкланадиган участкалар бўлганида, уларнинг узунликларининг йиғиндиси), mда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) бошқа юкламалар йўқ ҳолда ҳисобга олинадиган тенг тарқалган юкламани:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) вертикал ҳолда — йўл балластда жойлашадиган темир йўл ва метрополитен кўприкларининг фақат пиёдалар йўлаклари элементларини ҳисоблашда 9,81 кПа (1тк/m2), бошқа кўприклар пиёдалар йўлаклари элементларини ҳисоблашда — 3,92 кПа (0,4 тк/m2) миқдорида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) вертикал ва горизонтал ҳолда — шаҳар кўприкларининг қўл тутгич панжараларини ҳисоблашда 0,98 кН/m (0,1 тк/m) миқдорида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) бошқа юкламалар йўғида ҳисобга олинадиган нуқтага қўйилган босимни:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) вертикал ҳолда — шаҳар кўприклари пиёдалари йўлаги элементларини ҳисоблашда 9,8 кН (1тк) автомобиль ғилдирагидан тарқалиш майдончаси 0,015 m2 (0,15х 0,10 m), бошқа кўприкларда 3,4 кН (0,35 тк) миқдорларида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) вертикал ёки горизонтал ҳолда — кўприкларнинг қўл тутгич панжараларини ҳисоблашда, 1,27 кН (0,13 тк) миқдорида қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хўжалик йўллардаги кўприкларнинг пиёдалар йўлаклари ҳамда барча тоифадаги автомобиль йўллари кўприкларидаги хизмат вақтида фойдаланиладиган йўлакларнинг элементларини ҳисоблашда тенг тарқалган юклама 1,96 кПа (0,2 тк /m2)га тенг деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкларнинг асосий конструкцияларини ҳисоблаётганда мўлжалланган юклама юқоридаги пиёдалар йўлагида эътиборга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пиёдалар йўлагининг элементларини ҳисобланаётганда кўприк конструкциясини кундалик ва даврий кўрикларда фойдаланиладиган мослама ва асбоблардан тушадиган юкламаларни ҳам ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
129. Автомобиль ва шаҳар йўлларининг ва темир йўлнинг қўзғалувчан таркибидан бўладиган юкламаларга динамик коэффициент (1+µ)ни қуйидагиларга тенг деб қабул этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) вертикал юкламалар СК, ε СК ва АК (ягона юкламали босимни ҳам киритган ҳолда) ҳамда метрополитен ва трамвай поездларидан бўладиган юкламаларга:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) пўлат ва пўлат темирбетон оралиқ қурилмаларнинг ҳамда пўлат таянч элементлари учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл кўприклари ва барча туркумдаги метрополитен ва трамвай йўлларига алоҳида ўрнатилиб қуриладиган кўприкларда (узлуксиз оралиқ қурилмалари бош фермаларининг асосий элементлари бундан мустасно) ўтиш қисмининг туридан қатъий назар (балластда ёки кўндаланг тўсинчаларда) аммо 1,15 дан кам эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+18/(30+λ), (18)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узлуксиз оралиқ қурилмали темир йўл кўприкларининг ҳамда автомобиль ва темир йўл, метрополитен поездларининг юргизгандаги юкламаларига бирлаштирилган барча туркумдаги кўприклар бош фермаларининг асосий элементларига
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+14/(30+λ), (19)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо темир йўл кўприклари учун 1,15 дан, бирлашган (темир йўл ва автомобиль) кўприклар учун 1,10 дан кам бўлмасликлари керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
осма ва вантли кўприкларнинг бош фермалари (тўсинлари) ва пилонларидан бошқа барча туркумдаги автомобиль йўллари ва шаҳар кўприклари элементлари учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+15/(37,5+λ), (20)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
осма ва вантли кўприкларнинг бош ферма ва пилонлари элементлари учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+50/(70+λ), (21)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) темирбетон оралиқ қурилмалар, ромли конструкциялар (шулар қаторида арка усти панжарали қурилмалар ҳам) ҳамда темирбетон панжарали, юпқа деворли ва устунли таянчлар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл ва рельс тагида турадиган кўприкларда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+10/(20+λ), (22)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо 1,15 дан кам эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бирлаштирилган кўприклар учун ҳам формулага кўра, аммо 1,10 дан кам эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шаҳар ва автомобиль йўллари кўприкларида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+(45-λ)/135, (23)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо 1,0 дан кам эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) темирбетон қувур ҳалқалари ва ер тагидаги пиёдалар йўллари учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўллари ва метрополитен йўлларида кўмилган балластнинг умумий қалинлиги (рельснинг товонидан ўлчаганда):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,40 m ва ундан камида формулага биноан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,00 m ва кўп бўлганида 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиғдаги қийматларда шулар негизида ҳисоблаб топилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль йўлларида 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) туташган арка усти қурилмали темирбетон ва бетон аркалар учун, бетон таянчлар ва барча пойдеворлар учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) панжарали арка усти конструкцияли аркали темирбетон оралиқ қурилмаларнинг арка ва сводлари учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл кўприкларида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+12/(100+λ) (1+0,4l/ƒ), (24)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, арканинг кўтарилиш ўқи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арканинг оралиқ узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ =1+(70-λ)/250, (25)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо 1,00 дан кам эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) автомобиль йўллари ва шаҳар кўприклари ўтиш қисми сатҳида жойлашган деформация (кўндаланг) чоклари ва уларнинг тортувчи тирагич (мумкин бўладиган вертикал ва горизонтал кучларга) элементлари учун 1+µ=2,00.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) вақтинчалик вертикал АБ юкламасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) пўлат ва пўлат-темир-бетон оралиқ қурилмалар ҳамда пўлат таянчлари элементлари учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+(81-λ)/115, (26)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо 1,00 дан кам эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) темирбетон тўсинли оралиқ қурилмаларда, юпқа деворли ва тик таянчлар ҳамда қувур звенолари учун, йўл қопламаси тагида тупроқ бўлмаганда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+(81-λ)/135, (27)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо 1,00 дан кам эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) бетон таянчлар ва қувур ҳалқалари, грунт заминлар ва барча пойдеворлар учун, кўмиш қалинлиги (бунга йўл қопламаси қалинлиги ҳам киради) темирбетон қувур ҳалқалари учун 1,0 m дан кам бўлмаганда, юқоридаги «б» бандида кўрсатилган бошқа элементлар учун 0,5 m дан кам бўлганида 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўмиш қалинлиги (йўл қопламаси қалинлиги ҳам кирганда) «в» бандида «кўрсатилган қийматлардан кам бўлганида «б» бандида кўрсатилган динамик коэффициент қийматлари, «б» ва «в» бандлардаги қабул қилинган қийматлар асосида ҳисоблаб топилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АБ юкламанинг автомобиллар қатори (колонна) учун мазкур ШНҚ нинг 120-бандининг «б» бандидаги ҳолга ҳисоблашларда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) автомобиль ва шаҳар кўприкларининг оралиқ қурилмалари, юпқа деворли ва устун таянчли учун якка жойланадиган транспорт бирликлари учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НК-100, НК-80 юкламасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,30 λ ≤1,0 m бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,10 λ ≤5,0 m бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ нинг орадаги қийматлари, берилган қийматлар асосида ҳисоблаб (интерполяция) топилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НГ-60 юкламасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4) пиёдалар кўприклари ва пиёдалар йўлаклари учун вертикал қўзғалувчан юкламаларга 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5) таянчларга, автомобиль ва темир йўл транспорт воситаларидан грунтларга бўладиган босимга ва вақтинчалик горизонтал юкламаларга 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6) кўприкларни чидамлиликка ҳисоблашда (мазкур ШНҚ нинг 6-жадвалига қаранг) (28) — (37) формулалар билан олинган чеклашларни ҳам киритгандаги) динамик қўшимча 1+µ ни 2/3 га кўпайтириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Формулалардаги λ нинг қийматини (оралиқ узунлиги ёки юкланадиган участкалар узунлиги) қуйидагича қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бош ферманинг (узлукли балка, арка, рама) асосий элементлари ҳамда бўйлама ва кўндаланг тўсинлар учун бош ферманинг ишида уларнинг иштирокини кўрсатувчи оралиқнинг узунлигига ёки таъсир чизиғини юклаш узунлиги оралиқ узунлигидан катта бўлганида ўша юклаш узунлигига тенг этиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) узлуксиз туркумдаги бош фермаларнинг асосий элементлари учун таъсир чизиғининг юкланадиган участкаларининг узунликлари йиғиндисига (уларни ажратувчи участкалар билан бирга) тенг этиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) маҳаллий юкламага ҳисоблашда (таъсир чизиғининг маҳаллий юклама таъсирини ҳисобга оладиган қисмини юклаганда):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўйлама тўсинлари уларнинг оралиқ узунлигига тенг қилиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўндаланг тўсин панелга уланадиган бўйлама тўсинларнинг умумий узунлигига тенг этиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фақат маҳаллий юкламаларга ишлайдиган устунлар ва бошқа элементлар — бирлашувчи бўйлама қовурғаларининг узунликларининг йиғиндисига баробар қилиниб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
балласт тоғораси плитасини (йўлга кўндаланг) шартли равишда нолга баробар қилиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўлнинг металл тўсинларга ётқизиладиган темирбетон плиталарини, уларни йўлга кўндаланг йўналишда ҳисоблаганда — плитанинг энига баробар қилиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йўлнинг бўйлама йўналишида ҳисоблаганда бўйлама тўсин панели узунлигига баробар қилиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
металл тўсинларга ётқизилган автомобиль ўтадиган темирбетон тахталарни, уларни кўприк кўндалангига ҳисоблаганда таяниб турадиган тўсинлар орасидаги масофага баробар этиб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) бир вақтнинг ўзида асосий ва маҳаллий юкламаларни ҳисобга оладиган таъсир чизиғини юклаганда бу юкламаларнинг ҳар биттаси учун алоҳида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) барча турдаги таянч элементлари учун юкланадиган участкаларнинг (уларни ажратиб турадиган участкалари билан биргаликда) узунликлари йиғиндиси сифатида аниқланувчи, таянч реакциясининг таъсир чизиғининг юкланиш узунлигига баробар қилиниб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) қувурлар ва ер ости пиёдалар йўлларининг ҳалқалари (бўғинлари) учун бўғинлар энига баробар қилиниб.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: саноат корхоналарининг темир йўлларидаги кўприк устидаги ҳаракатнинг белгиланган максимал тезлиги чекланган (vt<80 км/соат) ҳолларда динамик коэффициентнинг тегишли ҳисобий қийматини vt/80 га кўпайтириб коэффициентни бирмунча камайтиришга рухсат қилинади, аммо 1,10 дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
130. Юкламага кўра ишончлилик коэффициенти γƒ ни мазкур ШНҚ нинг 118 — 128-бандларида келтирилган вақтинчалик юкламалар ва таъсирлар учун қуйидагиларга баробар деб қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ε СК ва СК темир йўл юкламалар учун қуйидаги 13-жадвалга биноан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

13-жадвал

Таъсир тури

Юкламага кўра ишончлилик коэффициенти γƒ

Юклаш узунлиги λ* га боғлиқ ҳолда кўприклар конструкциясини ҳисоблашда, m

қувурлар ҳалқаларини ҳисоблашда

0

50

150 ва ундан кўп

Вертикал

1,30

1,15

1,10

1,30

Горизонтал

1,20

1,10

1,10

1,20

Ўпирилиш призмаси устида турган қўзғалувчан таркибдан бўладиган грунт босими

1,20 юклаш узунлиги қандоқ бўлганидан қатъий назар

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Бу ерда λ юкламасиз таркиб билан (γƒ =1 да) юкланган участканинг узунлигини олиб ташлагандан кейинги таъсир чизиғининг юклаш узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ нинг орадаги қийматлари интерполяция қилиб берилганлардан фойдаланиб топилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) АК автотранспорт воситаларидан бўладиган юк учун мазкур ШНҚ нинг 14-жадвалига биноан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ғилдиракли (НК-100, НК-80) ва ўрмаловчи занжирли (НГ-60) юкламалари ва уларнинг таъсирларига 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) метрополитен ва трамвай ҳаракатланаётган таркибидан бўладиган юкламаларга қуйидаги формулага биноан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γƒ=1,3(1-λ/〖10^3), (28)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо 1,10 дан кам эмас, бу ерда λ юклаш узунлиги, mда, юқоридаги 13-жадвалдан олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) тақсимланган юкламалар учун қуйидаги ҳисобларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пиёдалар кўприклари ва пиёдалар йўлаклари элементларини ҳисоблашларда (ички хўжалик йўлларидаги кўприклардаги пиёдалар йўлаклари ва хизмат йўлакларидан бошқа) ҳамда шаҳар кўприкларидаги қўл тутгич панжаралари учун — 1,40;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пиёдалар йўлаклари барча бошқа юкламалар билан бирга ҳисобга олинганда — 1,20;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хўжалик йўллари кўприкларининг пиёдалар йўлаклари ва барча тоифадаги йўллардаги кўприкларнинг хизмат йўлаклари учун — 1,10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) ўтиш қисмининг тўсиғига қўйиладиган тарқалган ва нуқтага тўпланган горизонтал юкламаларга ҳамда пиёдалар йўлаклари ва қўл тутгич панжараларига битта нуқтада тўпланган босимига — 1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) ташиладиган тупроқ жинсларининг солиштирма оғирлигига b боғлиқ ҳолда қуриладиган йўлларнинг АБ автомобиль юкламаларига ва уларнинг таъсирларига қуйидагича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γvb ≤ 17,7 кН /m3 (1,8 тк /m3) бўлганида 1,1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γvb = 39,2 кН /m3 (4,0 тк /m3) бўлганида 1,4 оралиқ миқдорларда интерполяциядан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

14-жадвал

Юк тури

Қўлланиш ҳоллари

Юкламага кўра ишончлилик коэффициенти, γƒ

АК учун арава

Кўприклар ўтиш қисмининг элементларини ҳисоблашларда

1,50

Кўприкларнинг барча бошқа элементларини ҳисоблашларда

1,50  l1) = 0 да

1,20  l ³ 30 m да

Сейсмик таъсирга ҳисоблашларда оғирликни аниқлашда

АК учун тенг тарқалган

Кўприк конструкциялари ва қувурлар бўғинларини вертикал ва горизонтал таъсирларга ҳисоблашларда

1,20

НК учун якка жойлашган ўқ

А11 (А8) юкламасига лойиҳаланаётган кўприкларнинг ўтиш қисми элементларини текширишда

1,10 (1,20)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда таъсир чизиғининг бир хил ишорали участкасининг узунлигининг орадаги қийматлари учун γƒ ни берилган қийматлардан фойдаланиб интерполяция қилиб топиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γf=1.5-(1.5-1.2)/30•λ, (29)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Бошқа вақтинчалик юкламалар ва таъсирлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
131. Шамолдан бўладиган юкламанинг норматив миқдорини ўртача ва узилиб уриб турадиган Wp ташкил этувчиларининг норматив қийматларининг йиғиндиси турида аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wn = Wm + Wp, (30)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
z баландликдаги сувнинг ёки ернинг юзасида шамолдан бўладиган юкламанинг ўртача ташкил этувчиси Wm нинг норматив қиймати ушбу формула билан аниқланади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wm = Wo kCw, (31)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, W0 Ўзбекистон Республикасининг иншоот қуриладиган ҳудудига боғлиқ ҳолда ҚМҚ 2.01.07дан олинадиган шамол босимининг норматив қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k атрофи очиқ жойда (А тури) z масофадаги баландликдаги шамол босимининг ўзгаришини ҳисобга олувчи коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
У ҳам ҚМҚ 2.01.07дан олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cw кўприк конструкцияларининг, темир йўл ва метрополитен ҳаракатланувчи таркибларининг юзалари қаршилигининг аэродинамик коэффициенти 11-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баландликдаги шамолдан бўладиган юкламанинг узилиб уриб турадиган ташкил этувчисининг норматив қийматини Wp ни ҚМҚ 2.01.07-97 да келтирилган кўрсатмаларга кўра аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wp = Wm LV, (32)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, динамик коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
L — баландликдаги шамол босимининг узилиб уриш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V — иншоотнинг ҳисобий юзасига узилиб уришини фазовий тузатиш коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шамолдан бўладиган юкламанинг узилиб уриб турадиган (пульсацион) ташкил этувчисини кўприк конструкцияларига мувофиқ аниқлашда қуйидагиларга амал қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) L ва v коэффициентлари кўпайтмасини қуйидагича олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,55-0,15-/100, (2.30) (33)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо 0,30 дан кам бўлмаган ҳолда қабул қилиш керак,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, λ — оралиқ узунлиги ёки таянч баландлиги, m, да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) узлукли тўсинли конструкциялар учун динамик коэффициентни, кўрилаётган конструкция горизонтал текисликда битта эркинлик даражасига эга (хусусий тебранишнинг паст зичлиги билан ƒ1, Гц) динамик туркум деб мўлжаллаб топиш керак ва унинг қийматини ҚМҚ 2.01.07 мазкур ШНҚ нинг 563-бандида келтирилган графикдан ўша ерда кўрсатилган параметри ва темирбетон ва пўлат темирбетон конструкциялар учун δ=0,3, пўлат конструкциялар учун δ=0,15 бўлган сўнишнинг логарифмик декрементига боғлиқ ҳолда аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар тўсинли оралиқ қурилма узлуксиз бўлса ва узлукли тўсинли оралиқ қурилмада f𝑖 > fl бўлса бўладиган шароитда динамик коэффициент 1,2 га тенг деб қабул қилинади. Бу ерда, ƒl, Гцни ҳар хил шамол районларида хусусий шаклдаги тебранишлардан ҳосил бўладиган инерция кучларини ҳисобга олмаслик рухсат этиладиган ҚМҚ 2.01.07да келтирилган хусусий тебраниш зичлигининг чегаравий қиймати ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўлларидаги ва шаҳардаги кўприклар конструкцияларини ҳисоблашда ушбу кўприкларда жойлашган трамвай ва рельссиз транспорт воситаларига шамолнинг таъсири ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилмаларнинг типик конструкцияларини уларни V шамол минтақасида (оралиқ қурилманинг пастигача бўлган ҳисобий баландлиги: ҳаракат пастдан ўтганида — 20 m, устки қисмидан ўтганида 15 m) ишлатса бўладиган қилиб лойиҳаланиши керак ва уларни VI ва VII шамол минтақаларида ишлатганда кучайтириш имкони бўлишини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилма ва таянчларнинг хусусий ҳолдаги (андозавий эмас) конструкциясини лойиҳалаётганда горизонтал кўндаланг йўналишдаги шамолдан бўладиган тўла юкламанинг норматив интенсивлигини конструкцияни вақтинчалик вертикал юклама билан юклаганда камида 0,59 кПа (60 kgk/m2), ушбу юклама билан юкланмаган ҳолда 0,98 кПа (100 kgk/m2) миқдорида қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкнинг айрим конструкцияларига ҳамда темир йўл кўпригида (метро кўпригида) турган поезд таъсир этадиган горизонтал кўндаланг юкламани кўприк конструкцияси ва ҳаракатланаётган таркибнинг шамол тегадиган ишчи юзасига бўладиган интенсивлигининг кўпайтмасига тенг этиб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк конструкцияси ва ҳаракатланаётган таркибнинг шамол таъсир этадиган ишчи юзасини қуйидагиларга тенг деб қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
панжарасимон оралиқ қурилмаларнинг бош фермалари ва панжарасимон таянчлар учун шамол тегадиган томондан ферманинг барча элементларининг шамол йўналишига перпендикуляр текисликка проекцияси майдонига (бу ерда ушбу майдонни, учбурчакли ёки расносли панжарали пўлат фермалар учун унинг контури билан чегараланган майдоннинг 20 фоиз миқдорида қабул қилиш мумкин);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
панжарасимон оралиқ қурилмаларнинг ўтиш қисми учун унинг тўсинлар катагининг ён томони юзасининг бош ферма белбоғи билан тўсилмаган қисмига туташ тўсинли оралиқ қурилмаларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғоч кўприкларнинг прогонлари (тўсинлари) учун бош тўсин ёки қутининг ва прогоннинг шамол тегадиган ён томонларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
туташ таянчлар учун таянч танасининг грунт ёки сув сатҳидан тепадаги қисмининг шамол йўналишига перпендикуляр текисликка проекциясининг майдонига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўлнинг ҳаракатланаётган таркиби (жумладан метрополитен поездлари учун ҳам) учун баландлиги 3,0 m бўлган босим маркази рельс бошидан 2,0 m баландликда жойлашадиган туташ йўлак майдонига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шамолдан бўладиган юкнинг оралиқ қурилманинг узунлиги бўйлаб тарқалишини бир хил деб қабул қилиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қуриш ва монтаж қилиш босқичи учун ҳисобга олинадиган шамолдан бўладиган юкнинг норматив интенсивлигини, ушбу райондаги унинг ўртача ташкил этувчисининг мўлжалланган даврдаги мумкин бўладиган қийматига асосланиб аниқлаш керак. Ишларнинг айрим босқичларини бажариш муддати ва вақтини тегишли чеклашни ҳисобга олган махсус асослашлар бўлганида қилинадиган ишнинг моҳиятига (характерига) қараб, шамолдан бўладиган юкламанинг ўртача ташкил этувчисининг норматив қиймати, кучланишни текшириш учун (аммо устиворлигини эмас) бир мунча камайтирилиши мумкин (0,226 кPа (23 kgk/m2 дан кам бўлмаслиги керак). Типик конструкцияларни қуриш ва монтаж қилиш босқичида текшириш учун шамолдан бўладиган юкламанинг норматив интенсивлигининг қийматини III шамол минтақасига тўғри келадиган нормага кўра қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўйлама йўналишдаги шамолдан бўладиган горизонтал юкламанинг норматив қийматини, панжарали оралиқ қурилма учун шу юкламанинг ўша қурилмага бўладиган кўндаланг тўла норматив қийматининг 60 фоиз, туташ тўсинли оралиқ қурилма учун эса шу қурилмага бўладиган ўша юкламанинг кўндаланг тўла норматив қийматининг 20 фоиз миқдорида қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўйлама йўналишдаги шамолдан кўприклар таянчининг грунт сатҳи ёки сувни энг паст сатҳидан тепадаги қисмига бўладиган горизонтал юкламанинг норматив қийматини кўндаланг йўналишдаги худди ўша ҳолдаги шамолдан бўладиган юк қийматига баробар этиб қабул қилмоқ керак. Кўприк устида турган транспорт воситасига бўйлама йўналишдаги шамол таъсири ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилма фермаларининг орасидаги кўндаланг ва бўйлама боғловчи элементларидаги шамол таъсиридан бўладиган зўриқиш бевосита фазовий ҳисоблашлар билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Панжарали оралиқ қурилмаларда иккита туркумдаги бўйлама боғловчилар ўрнатилган ҳолларда, шамолнинг фермага бўладиган кўндаланг йўналишдаги босимини боғлагичлар туркумларининг ҳар биттасига алоҳида тақсимлаш мумкин. Шамолнинг ўтиш қисмига ва ҳаракатланаётган таркибга босимнинг барчасини ўтиш қисми жойлашган текисликдаги боғлагичларга бериш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўйлама йўналишдаги шамолдан оралиқ қурилмага таъсир этадиган кучни таянчларга берилишини инобатга олиб, уни тўсин туркумидаги оралиқ қурилмали кўприклар учун таянчларнинг маркази сатҳида, рамли кўприклар учун ригел ўқи сатҳида таъсир кўрсатади деб ҳисоблаш керак. Бу кучларнинг, таянчлар орасида тарқалишини тўхташдан бўладиган горизонтал кучнинг таъсирини мазкур ШНҚ нинг 127-бандига биноан қандай ҳисобланган бўлса, ўша тартибда аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вантли ва осма кўприкларни аэродинамик мустаҳкамликка, устиворликка ва шамол оқимига перпендикуляр йўналишдаги тебраниш резонансига текшириб кўриш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аэродинамик мустаҳкамликка ва устиворликка текширишда, иншоот билан ҳаво оқимларининг ўзаро таъсири оқибатида флаттерни (бикирлик тўсинида хавфли эгилма — бурама тебранишнинг ҳосил бўлиши) вужудга келтирадиган шамолнинг критик тезлиги аниқланиши керак. Моделни аэродинамик синаш йўли ёки ҳисоблаш билан аниқланган флаттернинг пайдо бўлишига жавоб берадиган критик тезлик кўприк жойланадиган райондаги мумкин бўладиган шамолнинг максимал тезлигидан камида 1,5 баробар катта бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
132. Кўприкларнинг таянчига муз босимидан бўладиган норматив юклама аниқланадиган куч турида қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI ва VII классдаги сув йўлларига қуриладиган автомобиль йўллари кўприкларининг битта қаторли темирбетон қозиқ оёқли таянчлари учун кўприкнинг бўйлама ўқи йўналишидаги ушбу юкламанинг таъсири 50 фоиз миқдорида қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
133. Барча туркумдаги кўприкларда кўчишларни ҳисоблашларда ва ташқи статик ноаниқ туркумларда зўриқишларни аниқлашда ҳамда пўлат темирбетон оралиқ қурилмалар элементларини ҳисоблашда иқлимий ҳарорат таъсирининг норматив миқдорини ҳисобга олиш керак. Элементлар ёки улар қисмларининг кесими бўйича ўртача норматив ҳароратини қуйидагиларга тенг деб қабул қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетон ва темирбетон элементлар учун йилнинг совуқ вақтларидаги, металл конструкциялар учун йилнинг хоҳлаган пайтидаги ташқи ҳавонинг норматив ҳароратига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йилнинг илиқ пайтида бетон ва темирбетон элементлар учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мураккаб кўндаланг кесимли элементларнинг ҳароратини алоҳида элементларнинг (деворчаларининг, полкаларининг ва ҳоказо) ўлчанган ўртача ҳарорати каби аниқланади. Йилнинг иссиқ пайтлардаги ҳароратининг tn,T ва совуқ пайтлардаги tn,X норматив қийматларини қуйидагига тенг деб қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
андозавий лойиҳаларни ҳамда мамлакат ҳудудида такроран қўлланиладиган лойиҳаларни ишлаб тайёрлашда конструкциялар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tn, T=tVII +T, (34)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, tVII — ДҚН 2.04-01 (СНиП 23-01) нинг изо йўналиши картасидан қабул қилинадиган, энг иссиқ суткадаги ҳавонинг ҳароратини аниқлаш учун доимий катталик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
T — ДҚН 2.04-01 (СНиП 23-01)нинг изойўналиши картасидан қабул қилинадиган, энг иссиқ суткадаги ҳавонинг ҳароратини аниқлаш учун доимий катталик.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив ҳарорат tn,Х мазкур ШНҚ нинг 41-банди кўрсатмасига биноан қурилиш бўладиган райондаги ҳавонинг ҳисобий минимал ҳароратига тенг қилиб қабул этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қуёш нури радиациясининг элемент ҳароратига таъсирини 15 сm қалинликдаги қуёш билан ёритилган қатламнинг (ўтиш полотноси қопламаси билан бирга) 100С га қўшимча иситишини ҳисобга олиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агарда конструкциянинг чарчаш ҳароратлари лойиҳада изоҳланмаган бўлса, қуйидагига тенг деб қабул қилинади °С:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t3,T = tn,T-15°C; t3,X = tn,X + 15°C, (35)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чарчаш пайтидаги конструкция ҳароратини
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t3=0,4t1+0,6t2 t2, (36)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, t1T0 га тенг бўлган чарчаш олди давридаги ҳавонинг ўртача ҳарорати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t20,25T0 га тенг бўлган чарчаш олди давридаги ҳавонинг ўртача ҳарорати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
T0 — давр, soat да, у сон жиҳатдан конструкция элементининг берилган қалинлигига тенг, сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
элементнинг (йўл қопламасини ҳам ҳисобга олингандаги) кўндаланг кесим юзасининг икки баробарга кўпайтирилган қийматини ушбу элементнинг ташқи ҳаво билан чегараланган периметрига бўлиш йўли билан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пўлат темирбетон оралиқ қурилмаларни ҳисоблашда ҳаво ҳарорати ва қуёш радиациясининг ўзгаришидан бўладиган элемент кесимидаги ҳароратининг тенг тарқалмаслигининг таъсирини ҳисобга олиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчишларни ҳисоблашда, пўлат ва пўлат темирбетон конструкциялар учун чизиқли кенгайиш коэффициентини 1,2·10-5 ва темирбетон конструкциялар учун эса 1,0×10-5 га тенг деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
134. Қўзғалувчан таянчлардаги ишқаланишдан бўладиган норматив қаршиликни горизонтал бўйлама реактив куч Sf турида қабул қилинади ва қуйидаги формкла билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SƒnFv, (37)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, µn таянчлар силжишидаги ишқаланиш коэффициентининг норматив қиймати. У мумкин бўладиган экстремал қийматларнинг ўртача миқдорига тенг деб ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (38)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fv — юкламаларга кўра ишончлилик коэффициенти γƒ=1 даги кўрилаётган юклама таъсирининг вертикал ташкил этувчиси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мумкин бўладиган максимал ва минимал ишқаланиш коэффициентларининг қийматларини тегишли равишда қуйидагиларга тенглаштирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ғалтаксимон, чиғириқсимон ёки секторли таянчларда — 0,040 ва 0,010;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чайқалувчан устунларда ёки кўприкларда — 0,020 ва 0 (шартли равишда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тангенциал ва ясси металл таянчларда — 0,40 ва 0,10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зангламайдиган пўлатдан қилинган ялтиратилган тунука билан фторпластдан биргаликда тайёрланган қистирмалардан иборат қўзғалувчан таянчларда қуйидаги 16-жадвалдагиларга тенг равишда ёки текширув сертификати асосида қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

16-жадвал

Таянчларда фторпластга ўртача босим,

МPа

ДҚН 2.04-01 (СНиП 23-01) га кўра, 0,92 таъминланганликдаги ва совуқ беш кунликдаги ҳароратда ишқаланиш коэффициенти

минус 10 °С ва юқори

минус 40 °С

(kgk/cm2)да

µmax

µmin

µmax

µmin

9,81(100)

0,085

0,030

0,096

0,036

19,6(200)

0,050

0,015

0,060

0,024

29,4(300)

0,035

0,010

0,048

0,016

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: манфий ҳарорат ва ўртача босимнинг оралиқдаги қийматларида ишқаланиш коэффициентини интерполяция қилиб аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фторопласт қистирмалари билан бирга сайқалланган зангламайдиган пўлат плиталар (ёки сайқалланган қаттиқ хром юзаси билан) бўлган ҳаракатланувчи шиша подшипник қисмлари учун стандарт доимий юк ва таъсирлардан таянч қисмига ўртача босим камида 10 МРа бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсин туркумидаги оралиқ қурилмаларнинг қўзғалувчан таянчларидаги ишқаланиш кучидан бўладиган ҳисобий зўриқишнинг ҳисобларини турига ва характерига боғлиқ ҳолда қуйидаги ўлчамларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўрилаётган юкламаларнинг биргаликдаги ҳолларида ишқаланиш кучи ҳисобланаётган элемент конструкциясига умумий таъсирни оширадиган бўлса, Sƒ,max = μmaxFv га баробар деб, кўрилаётган юкламаларнинг биргаликдаги ҳолларида ишқаланиш кучи ҳисобланаётган элемент конструкциясига умумий таъсирни камайтирадиган бўлса, Sƒ,min = μmin Fv га баробар деб қабул қилиш керак. Smax ва Smin зўриқишларга ва юкламаларга кўра коэффициентлар γ f киритилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилмаларнинг кўндаланг йўналишида жойлаштириладиган ғалтаксимон ва секторли ёки чиғириқсимон қўзғалувчан таянчлар сони иккитадан ортиқ бўлганида уларда ҳосил бўладиган ишқаланиш кучининг оралиқ қурилмага таъсирини 1,1 га тенг бўлган ишлаш шароити коэффициенти билан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкларнинг таянчлари (пойдеворни ҳам киритиб) ва оралиқ қурилмалари доимий юкламалар таъсирида ҳарорат деформациясидан бўладиган ҳисобий ишқаланиш кучига текширилиши керак. Таянчлар ва уларни маҳкамловчи элементлар ҳамда уларга бирлаштириладиган оралиқ қурилма ва таянчларнинг қисмлари доимий ва вақтинчалик юклардан бўладиган (динамикани эътиборга олмасдан) ҳисобий ишқаланиш кучларига текширилиши зарур. Таянчда оралиқ қурилмаларнинг икки қатор қўзғалувчан таянчи жойланганида ҳамда узлуксиз ва ҳароратий узлуксиз оралиқ қурилмаларнинг қўзғалмас таянчлари оралиқдаги таянчга ўрнатилганида, бўйлама кучни таянчлардаги бўладиган максимал ва минимал ишқаланиш коэффициентли ишқаланиш кучлар фарқидан кўп бўлмаган миқдорда қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қўзғалувчан таянчлардаги максимал ва минимал ишқаланиш коэффициентлари узлуксиз ва ҳароратий узлуксиз оралиқ қурилмалардаги битта ишорали бўйлама кучни (μmax,z ва μmin,z ларга тегишли равишда) қабул қилувчи таянчлар гуруҳи учун қуйидаги формулага кўра аниқлаш рухсат қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, μmax,z, μmin,z — ўрнатиладиган таянч турлари учун ишқаланиш коэффициентларининг максимал ва минимал қийматлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
z гуруҳдаги таянчлар сони. (47) формуланинг ўнг томонидаги қисми µmax,z ни аниқлаётганда «мусбат» ишора билан, µmin,z — ни аниқлаётганда «манфий» ишора билан ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Резинали таянчлардаги, уларнинг силжишга қаршилигидан бўладиган реактив бўйлама кучи Sh нинг, кН (тк)даги қиймати ушбу формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (39)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, δ — таянчлардаги кўчиш, cm, да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aрезина қатламларининг умумий қалинлиги, cm, да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aрезина таянчининг ёки тўсиннинг битта учининг тагида қаторасига бир нечтаси жойлашганида улар барчасининг майдони, m2 (cm2);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gбўйлама кучнинг ҳисобий қийматини аниқлашдаги миқдори, атроф-муҳитдаги ҳавонинг норматив ҳароратига боғлиқ бўладиган силжиш модули ва қўлланиладиган резина маркалари учун қуйидаги 17-жадвалдан олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

17-жадвал

Резина маркаси

Атрофдаги ҳавонинг норматив ҳарорати қуйидагича бўлганида, °С да резинанинг силжиш модули, МПа (kgk / cm2да),

+20

-20

-30

-40

НО-69-1

0,88 (9,0)

0,96 (9,8)

1,12 (11,4)

1,43 (14,6)

ИРП-1347

0,55 (5,6)

0,58 (5,9)

0,59 (6,0)

0,63 (6,4)

РСМ-3Л

0,90

1,20

1,4

1,4

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: силжиш модулининг оралиқ қийматлари интерполяция бўйича топилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгилувчан таянчларга ўрнатилган қўзғалувчан таянчлардаги ишқаланишдан бўладиган максимал қаршилик кучлари таъсири ўзининг эластик деформацияси оқибатида енгилмайдиган бўлган ҳолларда, таянчда қўзғалувчан таянчлар ўрнига қўзғалмайдиганлари ўрнатилади. Кўприкнинг бўйлама ўқи йўналишида оралиқ қурилмаларнинг тўсин ёки плиталарининг таянч тугунлари тагида фақат битта резина таянчини жойлаш, кўприкнинг кўндаланг ўқи йўналишида битта маркадаги резинадан тайёрланган бир нечта бир хил таянчлар жойлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
135. Қурилиш монтаж ишларидаги ҳамда элементларни тайёрлаш ва жойига ташиб олиб боришдаги конструкцияга таъсир қиладиган қурилиш юкларини (хусусий оғирлиги, кўприк тагига жойланадиган қурилмаларнинг, кранларнинг, ишлаётган одамларнинг, асбобларнинг, майда жиҳозларнинг оғирликлари, бир томонлама распор ва ҳ. к.) лойиҳа ҳужжатларида берилганларга кўра КМК 3.01.02 талаблари ва ишни бажаришга белгиланган шароитларни ҳисобга олиб қабул қилинади. Крандан бўладиган юкламани аниқлаётганда кўтарилаётган юкламанинг ва қўзғалувчан стрелкасининг оғирлиги вазни 196кН (20тк) гача бўлганида 1,20 (0,85) га ва ундан кўп бўлганида эса 1,10 (0,95) га тенг динамик коэффициент билан қабул қилиш керак. Бу ҳолда, агарда кранда юкламанинг бўлмаслиги ҳисобланаётган конструкциянинг ишига ноқулай таъсир кўрсатадиган бўлса, кран ҳисоблашларда кўтариладиган юкламасиз ҳисобга олинади. Темирбетон конструкция элементларини ташиб боришда бўладиган зўриқиш таъсирига ҳисоблашда элементнинг ўз оғирлигидан бўладиган юкни динамик коэффициентлари билан биргаликда олиш керак. Уларнинг қиймати автомобиль транспорти билан ташилганда 1,6 га, темир йўл билан ташилганда эса 1,3 га тенг бўлиши керак. Ташиб боришдаги динамик коэффициентлар кичик қийматларда қабул қилиниши мумкин (агарда улар тажриба асосида тасдиқланган бўлса, аммо автотранспорт орқали 1,3 дан кам эмас ва темир йўл транспорти орқали 1,15 дан кам бўлмаслиги керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
136. Сейсмик юкламалар ШНК 2.01.20га мувофиқ қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
137. Мазкур ШНҚнинг 131 — 137-бандларида келтирилган бошқа вақтинчалик юкламалар ва таъсирларга, юкламаларга кўра ишончлилик коэффициентлари γƒ ни қуйидаги 18-жадвалга биноан қабул қилиш керак. Таянчлар танасини, уларни мувозанатли ҳолда осиб қўйиш услубида оралиқ қурилмаларни йиғаётганда ишлатган ҳолларда мустаҳкамликка текширганда ва шу ҳолларда оралиқ қурилмани таянчга маҳкамловчи анкерлар (тортиб қистиргичлар)ни мустаҳкамликка текшираётганда, оралиқ қурилманинг йиғилаётган консол қисмларининг (учларининг), таянчларда ҳар хил ишорали эгувчи ҳолатлар ҳосил этадиган ўз оғирликларига, йиғиладиган қисмлар (блоклар)ни тайёрлаш ва монтаж қилишнинг муайян шароитини ҳисобга оладиган, юкламага кўра ишончлилик коэффициентларини киритиш керак. Оралиқ қурилманинг темирбетон блокларини завод технологиясида тайёрлаганда ва таянч танаси ҳамда маҳкамловчи анкерларни мустаҳкамликка текшираётганда ўз оғирлиги учун юкламага кўра ишончлилик коэффициентини қуйидаги формулаларга биноан аниқлашга рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта консоли учун (40)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккинчи консоли учун (41)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, z — ҳар қайси томондан ўрнатиладиган блоклар сони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

18-жадвал

Бошқа вақтинчалик юкламалар ва таъсирлар

Юкламага кўра ишончлилик коэффициенти γƒ

Шамолдан бўладиган юкламалар ва таъсирлар:

кўприкдан фойдаланишда

1,4

кўприкни қуриш ва монтаж қилишда

1,0

Муз зарбасидан бўладиган юклама

1,2

Иқлим ҳарорати деформацияси ва таъсири

1,2

Грунтнинг совуқдан шишганидан таъсири

1,3

Қўзғалувчан таянчларда ишқаланишга қаршилик кучининг таъсири

135-бандига асосан

Қурилиш юкламалари:

ёрдамчи ускуналарнинг ўз оғирлиги;

1,1 (0,9)

йиғиб қўйиладиган қурилиш материалларининг оғирлиги ва ёрдамчи иншоотлардаги сунъий равишда тўғрилашларнинг таъсири;

1,3 (0,8)

ишлайдиган одамларнинг, асбобларнинг, майда ва жиҳозларнинг оғирлиги;

кранларнинг, қозиқ оёқни қоқадиган ускуналарнинг ва транспорт воситаларининг оғирликлари;

1,3 (0,7)

гидравлик домкратлардан ва қимирлатишда ва кўтаришда электрик лебедкалардаги бўладиган кучлар.

1,1 (1,0)

Оралиқ қурилма ва бошқа юкламаларни силжитгандаги ишқаланиш кучлари:

салазка ва фторпластда силжитганда

1,3 (1,0)

ғалтакда силжитганда

1,1 (1,0)

аравачада силжитганда

1,2 (1,0)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ:Юкламаларнинг ноқулай биргаликдаги таъсиридан конструкция элементларида уларнинг умумий таъсирининг миқдори кўпаядиган бўлганда γƒ нинг қавс ичидаги қийматлари олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёпиқ турдаги пиёдалар кўприги учун қор юкига ɣf қиймати КМК2.01.07га мувофиқ олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17-боб. Бетон ва темирбетон конструкцияларни ҳисоблашдаги асосий талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
138. Кўприклар ва қувурларнинг бетон ва темирбетон конструкцияларини лойиҳалашда ГОСТ 27751да кўзда тутилган иккита гуруҳ чегаравий ҳолатларининг юз беришидан талаб этиладиган ишончлилигини таъминлаш тўғрисидаги кўрсатмаларига риоя этиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунинг учун тегишли материалларни белгилашлар ва кўзда тутилган конструктив талабларни бажариш билан бирга ушбу ШНҚ да кўрсатилган ҳисоблашларни ўтказиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияни бутунлай ва унинг алоҳида элементларини ҳисоблашларда мазкур ШНҚ нинг 35 — 41-бандларида келтирилган ишларнинг мумкин бўладиган ҳар хил босқичларида юкламалар ва таъсирларнинг энг ноқулай биргаликда бўлиш ҳолларини ҳисобга олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ШНҚ нинг 37-бандида кўрсатилган умумий талаблар ва кўрилаётган ҳисобий схемалар қабул этилган конструктив технологик ечимларга муносиб бўлиши ҳамда иншоотни тайёрлаш, қурадиган жойга ташиб бориш ва қуриш шароитларига, уларни доимий ва вақтинчалик юкламалар билан юклаш хусусиятларига, конструкцияда зўриқишларни тартибга солиш ва олдиндан зўриқтириш тартибига лойиқ келадиган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
139. Кўприклар ва қувурлар конструкциясининг элементларини биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатига тушишга йўл қўймаслик учун ушбу қисм кўрсатмаларига мувофиқ мустаҳкамликка, устиворликка (шакллари ва ҳолатлари) ва чидамлиликка ҳисобланиши зарур. Бу ҳолда, чидамлиликка ҳисоблашларда иншоотни нормал эксплуатация қилиш босқичида ҳосил бўлиши мумкин бўладиган юкламалар ва таъсирлар инобатга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолати бўлмаслиги учун қуйидаги 19-жадвалда кўрсатилган ҳисоблашлар ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

19-жадвал

Ҳисоблаш

Ишчи арматура

Конструкциянинг ишлаш босқичлари

Бўйлама ёриқлар пайдо бўлишига

Зўриқтирилмаган

Зўриқтирилган

Фойдаланишда барча босқичларда (нормал фойдаланишда, иншоотни қуриш, олдиндан зўриқтириш, сақлаш ва ташиб бориш)

Элемент бўйлама ўқига нормал ва қия ёриқлар пайдо бўлишига

Зўриқтирилган

Барча босқичларида

Элемент бўйлама ўқига нормал ва қия ёриқлар очилишига

Зўриқтирилмаган ва зўриқтирилган (2а ёрилишга пишиқлик талаб даражасига биноан лойиҳаланадиган, зўриқтирилган арматурали элементлардан ташқари)

Барча босқичларда

Элементнинг бўйлама ўқига нормал ёриқларнинг ёпилишига (қисилишга)

Зўриқтирилган

Фойдаланишда

Уринма кучланишларни чеклашга

Зўриқтирилмаган ва зўриқтирилган

Барча босқичларда

Хизматига кўра барча турдаги кўприклардаги оралиқ қурилмаларни деформацияга (эгилишга), автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларидаги ўтиш профилининг синиш бурчагига

Зўриқтирилмаган ва зўриқтирилган

Фойдаланишда

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
140. Ёрилишга ва мустаҳкамликка ҳисоблашларда конструктив ва бошқа талаблар (сув четлатиш ва конструкцияларни гидроизоляцилаш) билан биргаликда темирбетон кўприклар ва қувурларнинг занглашга пишиқлигини таъминлаши зарур ҳамда куч омиллари ва ноқулай ташқи муҳитнинг биргаликдаги таъсиридан бузилишлар бўлишига тўсқинлик қилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темирбетон конструкцияларнинг элементлари бажарадиган хизматига, ишлаш шароитига ва қўлланиладиган арматурасига боғлиқ ҳолда ёриқ ҳосил бўлишининг ҳар хил эҳтимоллигини ва уларнинг очилиш энининг чегаравий ҳисобий қийматларини кўзда тутувчи ёрилишга пишиқлик бўйича тегишли даражалар талабини қаноатлантириши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
141. Статик ноаниқ конструкциялар элементларининг кесимларидаги юкламалар ва таъсирлардан юз берадиган зўриқишларни, биринчи ва иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашларда бетоннинг ва арматуранинг ноэластик деформацияларини ва ёриқлар мавжудлигини ҳисобга олиб аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетоннинг ноэластик хоссаларини ҳисобга оладиган ҳисоблаш усуллари ишлаб чиқилмаган конструкцияларда ҳамда бетоннинг ноэластик хоссалари ҳисобга олинган ҳисоблашнинг оралиқ босқичлари учун элементлар кесимларидаги зўриқишларни уларнинг чизиқли эластиклигини фараз қилиб аниқлаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
142. Конструкцияни тайёрлаш ёки монтаж қилиш жараёнида унинг ҳисобий схемаси ёки кесимнинг геометрик тавсифи ўзгарадиган бўлганида, конструкциядаги зўриқишларни, кучланишларни ва деформацияларни аввалги ўтган барча босқичлар учун йиғиб аниқлаш керак. Бунда зўриқтириладиган арматурадаги кучланишни релаксацияси туфайли вақт ўтиши билан бетоннинг ўтириши ва оқишидан бўладиган зўриқишнинг ўзгаришини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
143. Зўриқтирилмаган арматурали конструкциялардаги бетон ва арматурадаги кучланишларни, бетоннинг чўзилаётган қисмининг ишлашини ҳисобга олмасдан эластик материалларни ҳисоблаш қоидалари бўйича аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
144. Олдиндан зўриқтирилган конструкциялардаги элементнинг бўйлама ўқига нисбатан нормал кесимларида бетон ва арматурадаги кучланишлар кесимни туташ деб қараб эластиклик материалларни ҳисоблаш қоидалари бўйича аниқланиши керак. Очиқ каналларда жойлашадиган зўриқтириладиган арматуранинг қуйма бетони асосий конструкция бетони билан бирикмайдиган бўлганида каналда жойлашган зўриқтириладиган арматурани конструкция бетони билан бирикмаган деб инобатга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдиндан зўриқтирилган конструкциялар элементларидаги (булар ичида аралаш арматураланганлар ҳам бор) ёриқларнинг очилиш энини аниқлашда, арматурадаги кучланишни бетоннинг чўзиладиган қисмининг ишини инобатга олмасдан аниқлаш лозим. Бетон чўзиладиган қисмининг зўриқишининг тўласига арматурага бериш рухсат этилади. Келтирилган кесим тавсифини барча ҳолатларда мазкур ШНҚ нинг 183-бандига биноан кесимдаги мавжуд бўлган таранглаштирилган ва оддий арматураларни инобатга олган ҳолда аниқлаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар конструкция элементлари ҳар хил синфлардаги бетонлардан ташкил топган бўлса, у ҳолда кесимининг умумий майдонини уларга тегишли бўлган эластик модулларини ҳисобга олиб аниқлаш керак. Арматураси бетоннинг ўзига тираб тортиладиган конструкцияларда ва унинг қисилиш босқичида очиқ ва ёпиқ каналларнинг майдонлари бетоннинг ишчи майдонига киритилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу турдаги конструкцияларни фойдаланиш давридаги босқичга ҳисоблашда, бетоннинг ишчи майдони таркибига ёпиқ каналларни тўлдирувчи қоришмалар кесими майдонини киритиш рухсат этилади. Очиқ каналларда қуйилган бетонни мазкур ШНҚ нинг 240-бандига мувофиқ бўладиган махсус технологик тадбирлар мазкур ШНҚнинг 306-банди талабларига биноан бажариладиган ҳолда ва қуйилган бетон ичига зўриқтирилмаган арматура жойлаштирилган ҳолда ҳисобга олиш мумкин. Бу ҳолда, қуйилган бетондаги ёриқнинг очилиш эни 3в даражали ёрилишга мустаҳкамлик талабига биноан лойиҳаланадиган элементлар учун қабул қилинадиган ўлчамлардан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
145. Ҳар хил таркиблардан бириктириладиган (узунасига ва баландлигига) конструкцияларда мустаҳкамликка ва ёрилишга текширишларни, бириктириладиган жойларга тўғри келадиган ёки бириктириладиган жойлар зонасини кесиб ўтадиган кесимларда ўтказмоқ керак. Бириктирилган (бирлаштирилган) жойлар, қуйилган бетонда ва уланадиган элементлар (блоклар) учларида шикастланишлар бўлмайдиган даражада қилиб, ҳисобий зўриқишлар берилишини таъминлаши зарур. Уланган жойдаги елимлар, уларнинг тўла беркитилишига ва сиқувчи кучларнинг бир хил миқдорда тарқатилиб берилишига мўлжалланган бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
146. Темир йўл кўприклари оралиқ қурилмаларининг кўндаланг кесими тавр шаклидаги тўсинларининг деворчаларини, кўприкда йўлнинг кўндаланг йўналишида мумкин бўладиган, камида 10 сm гача бўладиган силжишини инобатга олган ҳолда ҳисоблаш зарур. Кўприклар оралиқ қурилмалари тўсинларининг деворчаларини ёриқ ҳосил бўлишига ҳисоблашни, уларнинг эгилиши (ўз текислигидан) ва буралишини ҳисобга олиб бажариш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
147. Арматурани олдиндан зўриқтириш, тортиш ускуналари орқали тортиладиган арматура учига бериладиган бошланғич (назоратланадиган) зўриқиш мазкур ШНҚ нинг 221-бандини ҳисобга олиб назоратланувчи зўриқишдан, кўрилаётган вақтгача юз берган барча кучланишларни чиқазиб ташлагандаги нормал ҳолатига тушган зўриқишлар қийматларини тавсифлайди. Бу ҳолда, назоратланувчи зўриқишга муносиб келадиган арматурадаги зўриқиш, мазкур ШНҚ нинг 34-жадвалида ва 216-бандида кўрсатилган кўрсаткичларга мувофиқ бўладиган ишлаш шароити коэффициентини инобатга олган бўлиши ва ҳисобий қаршиликлардан ошмаслиги крак. Лойиҳа ҳужжатларида зўриқтириладиган арматура элементлари учун назоратланувчи зўриқишлар ва уларга муносиб мазкур ШНҚ нинг 12-илованинг 1-жадвалидаги 4 ҳолатни инобатга олгандаги арматуранинг узайиш (чўзилиш) қийматлари кўрсатилган бўлиши зарур. Умумий ҳолда арматуранинг узайиш қиймати Δp, қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(42)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σp — азоратланувчи зўриқишга жавоб берадиган ва мазкур ШНҚ нинг 151-банди талабига мувофиқ белгиланадиган кучланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ep — таранглаштириладиган (зўриқтирилган) арматуранинг эластиклик модули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lарматура элементининг ҳисобий узунлиги (тортиш анкеридан арматура элементининг узунаси бўйлаб кўчиши нолга тенг нуқтасигача бўлган масофа).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қолган белгилашлар мазкур ШНҚ нинг 12-иловасининг 1 ва 2-жадвалларида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобланган чўзилишнинг қийматини таранглаштирилган арматура тортилишининг унинг эластиклик модулини ҳақиқий қийматини ҳисобга олгандаги ишлашини назорат қилиш орқали ва ўлчанган ишқаланиш коэффициенти ҳамда тортувчи ускунанинг конструктив хусусиятини инобатга олиб аниқлаштириш мумкин бўлади. Таранглаштирувчи ускуна кучи билан юз берадиган ҳисобий таъсирни аниқлашда юкламага кўра ишончлилик коэффициентини gf қуйидагига тенг деб қабул қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) арматура билан бетон ишқаланганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узунасига бутун элементлар учун — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узунасига бўлаклардан таркиб топган элементлар учун — мазкур ШНҚ нинг 221-бандига кўра;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) арматура билан бетон жипслашмаган ҳолда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
148. Олдидан таранглаштирилган элементларни ҳисоблашда таранглашадиган арматурадан жамланган кучларнинг бетонга бериладиган жойини қуйидагича қабул этиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи (чеккасида жойлашадиган) ва ичкаридаги (стерженли-каркасли) анкерли конструкцияларда анкер тираладиган ёки маҳкамланадиган жойга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
анкерлари бўлмайдиган арматурали конструкцияларда (арматура билан бетон бевосита жипслашиши оқибатида анкерланадиган сиқувчи куч бериладиган) кучланиш бериладиган зона узунлигининг 2/3 қисмича масофада.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таранглашадиган нотекис сиртли стерженли арматурадан бўладиган кучнинг бетонга берилиш зонасининг узунлигини қуйидагича қабул этиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
куч силлиқ берилганида — 20 d (d — стержен диаметри);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стерженни кесиш оқибатида бирданига берилганида (стержен диаметри 18 mm дан катта бўлмаган ҳолда рухсат этилади) — 25d.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқи ҳавонинг энг совуқ беш кунлигининг ўртача ҳарорати минус 40 °С совуқ бўлган ҳудудларда фойдаланишга мўлжалланган конструкция элементлари учун кучнинг бетонга берилиш зонаси узунлигини 5d га ошириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кучнинг К-7 классдаги таранглаштириладиган арматура арқонларидан бетонга берилиш зонасининг узунлигини, анкерлар бўлмаган ҳолда, қуйидаги 20-жадвалда кўрсатилган ўлчамларда қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқи ҳавонинг энг совуқ беш кунлигининг ўртача ҳарорати минус 40 °С совуқ бўлган ҳудудларда фойдаланиш учун мўлжалланган конструкция элементлари учун К-7 синфдаги арматура арқонлари (арқон шаклидаги арматуралар) бўлганида зона узунлигини қуйидаги 20-жадвалда кўрсатилган қийматлардан қуйидаги миқдорлардан катта қилиб қабул этиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арқон диаметри 9 mm бўлганида — 27 сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арқон диаметри 12 mm бўлганида — 30 сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арқон диаметри 15 mm бўлганида — 38 сm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кучнинг К-7 синфдаги таранглаштириладиган арматура арқонларидан бетонга берилиш зонасининг узунлигини 1,4 коэффициент билан олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
149. Бетонга жамланган кучларнинг узатиш зонасини, жумладан зўриқтириладиган арматура элементларидан ҳам арматуралаш, ушбу зонанинг кучланиш-деформацияланиш ҳолатларини ҳисобга олган ҳолда эластиклик назарияси услуби ёки маҳаллий кучланишга ҳисоблашнинг бошқа асосланган услублари билан аниқлаб бажарилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

20-жадвал

К-7 синфдаги арқон арматуранинг диаметри, mm

Сиқилишдаги мустаҳкамлик синфига жавоб берадиган бетоннинг берилиш мустаҳкамликлари қуйидагича бўлганидаги кучнинг бетонга берлиш зонасининг узунлиги lrp, cm да

В22,5

В25

В27,5

В30

В35

В40

В45

В50 ва ундан катта

9

12

15

88

98

125

85

95

110

83

93

105

80   90

100

75

87

95

70

85

90

65

75

85

60

70

80

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Сиқиш кучи бетонга бирданига берилганида (арқонларни кесиш орқали), кучнинг берилиш зонасининг бошланишини элемент учидан 0,25 lrp га тенг бўлган масофада деб қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
150. Бетоннинг ўтириши ва оқиши таъсирини қуйидагиларни аниқлашда инобатга олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
олдиндан зўриқтиришда арматурадаги кучланишлар йўқолишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
олдиндан зўриқтирилган конструкцияларда бетон қисилишининг камайишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сунъий равишда тартиблаштириладиган конструкцияларда зўриқишнинг ўзгаришини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
доимий юкламалар ва таъсирлардан конструкциянинг кўчишларини (деформацияларини);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
статик ноаниқ конструкциялардаги кучларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йиғма-қуйма конструкциялардаги кучларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вақтинчалик юклардан бўладиган конструкциянинг деформациясини бетоннинг чўкиши ва оқишини инобатга олмасдан аниқлаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккита ўқли ва учта ўқли — сиқилувчан элементларни ҳисоблашда бетоннинг ўтириши, оқиши оқибатида зўриқтириладиган арматурада бўладиган кучланиш йўқолишини ва бетон қисилишининг камайишини, куч таъсирининг ҳар бир йўналишида алоҳида аниқлаш рухсат этилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
151. Олдиндан зўриқтириладиган конструкция элементларидаги кучланишларни, қуйидагиларни чиқариб ташлагандан кейинги назоратланувчи зўриқиш бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетонни сиқиш босқичида — биринчи йўқолишларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фойдаланиш босқичида — биринчи ва иккинчи йўқолишларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Биринчи йўқолишларга қуйидагиларни киритиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматураларини тиргакка тираб тортадиган конструкцияларда — анкерларнинг деформацияланиши оқибатидаги, эгувчи мосламаларга арматуранинг ишқаланиши оқибатидаги, арматурадаги кучланиши релаксациясидан (тўла қийматининг 50 фоиз миқдорида), ҳароратлар фарқидан, тез юз берадиган бетон оқишидан ҳамда шакл деформациясидан (арматурани қолипда тортганда) бўладиган йўқолишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматурани бетонга тираб тортадиган конструкцияларда — анкерлар деформацияси оқибатида, арматурани ёпиқ ва очиқ каналлар деворларига ишқаланишидан ва арматурадаги кучланиш релаксациясидан (тўла қийматининг 50 фоиз миқдорида) йўқолишлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи йўқолишларга қуйидагиларни киритиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматураларини тиргакка тираб тортадиган конструкцияларда — бетоннинг ўтириши ва оқишидан, арматурадаги кучланиши релаксациясидан (тўла қийматининг 50 фоиз миқдорида) йўқолишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматурани бетонга тираб тортадиган конструкцияларда бетоннинг ўтириши ва оқиши оқибатида, арматурадаги кучланиш релаксациясидан (тўла қийматининг 50 фоиз миқдорида), спирал ёки ҳалқасимон арматуранинг бетонга ўраладиган бурамлари тагидаги эзилишдан ва узунасига бўлаклардан иборат конструкцияларда блоклар орасидаги уловчи чокларнинг деформациясидан тушадиган йўқолишлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Санаб ўтилган йўқолишларнинг айримларини қийматларини мазкур ШНҚ нинг 152-бандини инобатга олиб мазкур ШНҚ нинг 12-иловасига биноан аниқлаш керак. Арматурадаги кучланиш релаксациясидан (тўла қийматининг 50 фоиз миқдорида) бўладиган иккинчи йўқолишларни бир хил миқдорда юз беради ва бетоннинг сиқилишидан кейинги бир ой мобайнида тўла тугалланади деб қабул этиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Биринчи ва иккинчи йўқолишлар қийматининг йиғиндиси 98 МPа (1000 kgk /cm2) дан кам бўлмаган деб қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
152. Бетоннинг ўтириши ва оқишидан ҳамда зўриқтирилган арматурадаги кучланишнинг йўқолишини аниқлашда қуйидаги кўрсатмаларга риоя қилиш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетоннинг ўтириши ва оқишидан йўқолишининг вақт давомида ўзгариши Δσp (t) ни куйидаги формула билан аниқлаш мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(43)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Δσp (t → ∞) мазкур ШНҚ нинг 13 ёки 15-иловаларига биноан аниқланадиган бетоннинг ўтириши ва оқишидан ҳосил бўладиган арматурадаги йўқолишларнинг охирги (чегаравий) қийматлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t оқишдан бўладиган йўқолишни аниқлашда бетоннинг сиқиладиган кунидан ва ўтиришидан бўладиган йўқолишни аниқлашда бетонлаш тугаган кунидан ҳисобланадиган вақт, суткада;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e= 2,718 — натурал логарифм асоси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
атроф муҳит ҳавосининг намлиги 40 фоиздан паст бўладиган шароитларда фойдаланишга мўлжалланган конструкциялар учун бетоннинг ўтириши ва оқишидан юз берадиган йўқолишларни 25 фоизга кўпайтириш керак (ДҚН 2.04-01-98 (СНиП 23-01-99*) га биноан, IVA иқлим минтақасида фойдаланишга мўлжалланган ва қуёш радиациясидан ҳимояланмаган конструкциялар бундан мустасно, улар учун кўрсатилган йўқолишлар 50 фоиз га кўпайтирилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетоннинг ўтириши ва оқишидан бўладиган зўриқишнинг катта тақсимланиши ва йўқолишларни аниқлаш учун, бетоннинг ўтириш ва оқиш деформацияларининг чегаравий нисбий қийматларини, арматура таъсирини, бетоннинг узатиш мустаҳкамлиги ва ёшини, юкламанинг босқичма-босқич қўйилиши ва унинг ҳар битта босқичда таъсир этиш муддатини, деформациянинг вақт мобайнида ривожланиш тезлигини, кўндаланг кесимларнинг келтирилган ўлчамларини, муҳитнинг нисбий намлиги ва бошқа омилларни инобатга олувчи аниқ услублардан фойдаланишга рухсат этилади. Бу услублар ўрнатилган тартибда (технологик регламентларда) асосланган бўлиши зарур (бу ерда бетоннинг ўтиришдаги норматив εп ва оқишдаги норматив сп деформацияларини мазкур ШНҚнинг 163-банди бўйича олиш керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
153. Темирбетон панжарали фермаларнинг сиқиладиган элементларининг ҳисобий узунлиги l0 ни пўлат панжарали фермаларнинг сиқиладиган элементларини аниқлашга тегишли бўлган кўрсатмаларга биноан қабул қилиш керак. Устунлари ригел билан яхлит қилиб бирлаштирилган ромларнинг алоҳида турган устунларининг ҳисобий узунлигини, ригелнинг бикрлиги B1=EbI1 ни, устунларнинг бикрлиги B2=EbI2 га нисбатига боғлиқ ҳолда қуйидаги 21-жадвалдан қабул қилиш мумкин. Қозиқ оёқларнинг (қувуркесимли қозиқоёқларнинг, устун қозиқоёқларнинг) ҳисобий узунлигини, шулар жумласидан эстакада туридаги таянчлар элементларидагини ҳам ҳисобий узунлигини, грунтнинг деформацияланишини, пойдеворнинг ва таянчнинг тепа қисмининг кўчишга қаршилигини инобатга олган ҳолда қабул қилиш керак. Таянч элементларини ёки қисимларини ҳисоблашда, қурилиш-механикасининг сиқилган стерженларнинг ҳисобий (эркин) узунлигини аниқлашга тааллуқли услубларидан фойдаланиб ҳисоблаётганда, кўрилаётган элементлар учларининг, грунтнинг деформацияланиши ва қўзғалувчан таянчиқлардан ишқаланиш кучларининг мавжудлиги оқибатидаги эластик равишда қистирилганлигини (эластик кўникувчанлик ҳолати) инобатга олиш керак. Бундай ҳисоблашлар қилинмаган ҳолларда, ғалтакли ва сектор типидаги ҳамда фторпласт қатламларидаги қўзғалувчан таянчлар қўлланилганида, таянч тепасининг ўзаро боғлиқлигини инобатга олмаслик керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилган темирбетон элементларда бўйлама арматуранинг кўндаланг кесими минимал майдонининг бетоннинг ҳисобий кесими тўла майдонига % миқдори, қуйидагилардан кам бўлмасликлари керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
букилувчанлиги бўлган элементларда — 0,20 дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
букилувчанлиги бўлган элементларда — 0,60 дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

21-жадвал

Ригел узунлиги L нинг устун баландлиги H га нисбати

Бикрликлар нисбати лар қуйидагича бўлганидаги устуннинг ҳисобий узунлиги

0,5

1

5

0,2

1,1

1

1,3

1,15

3

1,5

1,4

1,1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. L/H ва нисбатларнинг оралиқ қийматларида l0 ни интерполяция қилиб аниқлаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
букилувчанликнинг оралиқ қийматларида интерполяция бўйича; бу ерда, l0 — элементнинг ҳисобий узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
элемент кўндаланг кесимининг инерция радиуси; Ib — бетон кесимининг инерция моменти; Ab — бетон кесимининг майдони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Минимал арматуралаш миқдорлари талаблари бажарилмаса, у ҳолда, конструкция элементларини бетонлар сифатида ҳисоблаш керак. Сиқилган темирбетон элементларининг хоҳлаган йўналишдаги букилувчанлиги, иншоотни фойдаланиш босқичидаги қиймати — 120 дан, монтажлаш босқичидагиси эса 150 дан ошмаслиги керак. Қисман (қия) арматураланган элементларнинг букилувчанлиги тўрлар билан арматураланганда — 55 дан, бурама арматуралар билан арматураланганда — 35 дан ошмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда iof — бетон қисми (металл бурама ёки тўрнинг якуний стерженлари ўқлари билан чегараланган) кесимининг инерция моменти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
154. Тўғри бурчакли темирбетон қувурлар тўдаларини ёпиқ контурли ромга ўхшатиб ҳисоблаш ва қўшимча қилиб, улар деворларини қаттиқ қистирилган устунлар схемасида текшириш керак. Юмалоқ темирбетон қувурларнинг тўдаларини, мазкур ШНҚнинг 13-иловасига биноан аниқланадиган эгувчи оментларга (бўйлама ва кўндаланг кучларни инобатга олмасдан) ҳисоблаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18-боб. Бетон ва темирбетон конструкциялар учун материаллар. Бетон. Умумий тавсифлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
155. Кўприклар ва қувурлар конструкцияларида ГОСТ 26633га мувофиқ келадиган ўртача зичлиги 2200 дан 25001) kg/m3 гача бўлган конструкцион оғир бетонларни қўллаш кўзда тутилиши керак. Бошқа белгилардаги ва зичликдаги бетонни қўллаш ўрнатилган тартибда тажриба ўтказиладиган конструкцияларда амалга оширилиши мумкин. Конструкциялар бетони сиқилишга мустаҳкамлиги, лойиҳавий синфи, узатувчи ва чиқаришдаги мустаҳкамлиги билан тавсифланади. Бетоннинг сиқилишдаги мустаҳкамлик синфи «В» — 150х150х150 mm кубларнинг белгиланган муддатларда текширгандаги ва таъминланганлиги 0,95 бўлган сиқилиш мустаҳкамлигининг кафолатланган қиймати билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетоннинг лойиҳавий «В» синфи — бу конструкция бетонининг лойиҳада белгиланган мустаҳкамлигидир. Бетоннинг узатиш мустаҳкамлиги Rbp деб тайёрлаш ва монтаж қилиш жараёнида унга зўриқишни бериш пайтидаги бетоннинг (синфига муносиб келадиган) мустаҳкамлигига айтилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: Ушбу бобдаги баён этилган нормалар ва талаблар кўрсатилган зичликдаги, келгусидаги «оғир бетон» номи билан (зичлигини кўрсатмасдан) юритиладиган бетонларга тегишли.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
156. Кўприклар ва қувурлар конструкциялари учун сиқилишга мустаҳкамлиги В20, В22,5, В25, В27,5, В30, В35, В40, В45, В50, В55 ва В60 (шунингдек, мустаҳкамлигини оширувчи қўшимчалар билан олинадиган) синфлардаги оғир бетонлар ишлатилиши керак. В22.5 ва В27.5 синфлардаги бетон цементни тежаш имконини берадиган ва конструкциянинг бошқа техник-иқтисодий кўрсаткичларини камайтирмайдиган ҳолларда кўзда тутилиши керак. Конструкция турига, уларни арматуралаш ва ишлаш шароитига боғлиқ ҳолда қўлланиладиган бетон қуйидаги 22-жадвалда келтирилган талабларга мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

22-жадвал

Конструкция тури, арматуралаш ва ишлаш шароити

Бетоннинг сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синфи

1. Бетондан қилинган

В20

2. Зўриқтирилмаган арматурали темирбетондан қилинганда куйидаги ҳолатларда жойлашганида1):

а) сув сатҳи ўзгарувчан зонада

В25

б) иншоотнинг ер тагидаги қисмларида

В22,5

в) иншоотнинг ер тагидаги қисимларида ҳамда йиғма-қуйма таянчларнинг ички бўшликларида

В20

3. Олдиндан зўриқтирилган темирбетондан қилинган:

а) анкерсиз:

қуйидаги синфлардаги стерженли арматураларда:

А600 (А-IV), Ат600 (Ат-IV),

В25

А800 (А-V), Ат800 (Ат-V),

В30

А1000 (Ат-VI)

В35

симли арматураларда:

Вр синфлардаги якка симлардан

В35

К-7 синфдаги якка арматура арқонлардан

В35

б)  анкерлар билан:

симли арматура бўлганида:

В синфдаги (ташқи ва ички анкерли)

В25

К-7 синфдаги якка арматура арқонлардан

В25

К-7 синфдаги ўрам арқонлардан

В35

пўлат арқонлардан (бураб эшилган, иккита ва ёпиқ)

В35

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Очиқ каналларда жойлашган зўриқтириладиган арматураларни қўйиш учун сиқилишга мустаҳкамлик синфи В35 дан кам бўлмаган бетон кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдиндан таранглаштирилган конструкциялардаги арматура каналларини юқори босим остида тўлдиришга 28 кундаги мустаҳкамлиги 29,4 МPа (300 kgk /сm2) дан кам бўлмаган қоришма ишлатилиши керак. Йиғма конструкцияларнинг бирлашадиган жойларини монолитлашга ўша элементларнинг сиқилишга бўлган мустаҳкамлигидан кам бўлмаган синфдаги бетон қўлланилиши керак. Мустаҳкамлиги синфи В60 дан баланд бетонни (шунингдек, мустаҳкамлигини оширувчи қўшимчалар билан олинадиган) махсус техник шартлар билан ишлатиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
157. Бетон ва қоришманинг музлашга пишиқлик маркаси F ни қурилиш зонасининг иқлим шароитига, конструкциянинг жойлашиши ва турига боғлиқ ҳолда қуйидаги 23-жадвалга мувофиқ қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
158. Сув омборлари ва гидростанция тўғонларига яқин жойлашган кўприклар учун сиртини қопловчи блокларнинг ва таянчлар таналари бетонининг совуққа пишиқлик маркалари, дарё гидротехник иншоотларининг бетонига ушбу ҳолларда қўйиладиган талабларга ва муайян фойдаланиш шароитларининг таҳлилига асосланиб, ҳар бир ҳолат учун алоҳида белгиланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
159. Электрик ва кимёвий емирилишга учрамайдиган сув тагидаги ва ер устидаги иншоотларда, ҚМҚ 2.03.11га мувофиқ сув шимдирмаслик маркаси W4 бўлган бетон қўлланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкциянинг қолган элементлари ва қисмлари, шу жумладан темирбетон кўприклар ва қувурларнинг бетонлаб уланадиган жойлари, юриш полотносининг ҳимоя қилувчи қатлами ҳам сув шимдирмаслик маркаси W6 дан кам бўлмаган бетондан лойиҳаланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Энг совуқ беш кунликдаги ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати (минус 40 °С) бўлган ҳудудлардаги темирбетон таянчлардаги, сувнинг ўзгарувчан сатҳидаги зонасида таянчни қопловчи блокларда, намтўсгич қатлам вазифасини бажарувчи чириш полотносининг битта ва иккита қатламли барча ҳоллардаги текисловчи қатламида, сув шимдирмаслик маркаси W8 дан кам бўлмаган бетон қўлланилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
160. Агрессив муҳитда фойдаланишга белгиланган конструкция элементларида ҚМҚ 2.03.11 ва ГОСТ 10060.0 талабларига мувофиқ бўладиган, шундай таъсирларга чидамли (пишиқликка эга) бўлган бетон ва ҳимояловчи қопламалар қабул қилиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

23-жадвал

ДҚН 2.04-01 (СНиП 23-01)га биноан энг совуқ ойнинг ўртача ойлик ҳарорати билан тавсифланувчи иқлим шароити °С да

Конструкция ва улар қисимларининг жойлашиши

Сув юзасидан тепада, ер тагида ва сув босмайдиган зоналар* устида

Сув сатҳи ўзгариб турадиган зонада**, ***

Конструкция тури

Темир бетондан ва юпқадеворли бетондан

(қалинлиги 0,5 дан кичик)

Катта ўлчамли бетон

Темир бетондан ва юпқа ўлчамли бетондан

Катта ўлчамли бетондан

Сиртини қопловчи блоклари

Таянч танасини териш

(ташқи зона бетони)

Сиртини қопловчи блокларни тўлдирувчи термалар

(ички зона бетони)

Юмшоқ:

минус 10 ва юқори

F200

F100

F200

F100

F100

-

Совуқ:

минус 10 дан минус 20 (ҳам киради) гача

F200

F100

F300

F200

F100

F300

Жуда ҳам совуқ:

минус 20 дан паст

F300

F200

F300****

F300

F200

F4005)

Музлашга қарши тузлардан фойдаланиш

F300

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Таянчларда ер устидаги сув билан бостириб юборилмайдиган зоналарга, грунт устидан 1 m тепада жойлашган қисимларини киритмоқ керак. Таянчнинг пастда жойлашган ва грунт музлаш чуқурлигининг ярмигача бўлган участкаларнинг бетони учун сув сатҳи ўзгарадиган зонадаги конструкциялар учун кўрсатилган талаблар кўзда тутилмоғи керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Сув сатҳининг ўзгарувчан зонасининг устки чегараси деб муз қатламининг энг пастки юзасидан 0,5 m га пастда бўлган сатҳни қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*** Конструкция учун совуқбардошлиқ бўйича бетон маркаси сув кўпайиш даврида жадвалда келтирилган марка асосида 100 циклга кўтарилади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
**** Ўта совуқ иқлим шароитли ҳудудлардаги доимий сув оқадиган жойларда жойлашган темир йўл ва аралаш ҳаракатли кўприкларда бетон маркаси совуққа чидамлилик бўйича F400 дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: Конструкцияларнинг сув тагидаги (энг пастдаги муз қатламининг пастки юзасидан 0,5 m гача чуқурда), ер тагидаги (яхлаш чуқурлигининг ярмисидан пастдаги), қисмларнинг бетонига совуққа пишиқлик талаблари нормаланмайди. Кўмиладиган қирғоқ таянчларига, конструкциянинг ер тагидаги қисмларига конус грунтининг яхлаш чуқурлигининг ярмисидан пастда жойлашган қирғоқ таянч қисмлари киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Сув ўтказувчи қувурлари барча элементларининг, конуслар ва дарё ўзанларини маҳкамловчи, йўналтирувчи ва қирғоқларни маҳкамловчи иншоотларнинг, ҳамда кўприк полотноси барча элементларининг, бунинг ичида автомобиль йўллари кўприкларининг ўтиш қисми плитасининг ҳам, нам тўсгич қатлам вазифасини бажарувчи юриш полотносининг текисловчи қатламининг, темир йўл кўприкларининг балластсиз оралиқ қурилмаларининг кўприк полотноси плитасининг бетони, совуққа пишиқлик талабига кўра, сув сатҳи ўзгарувчан зонада жойлашган бетонга қўйиладиган талабларга жавоб берадиган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Бураб киритиладиган қозиқоёқларнинг сувсатҳи ўзгарувчан зонасидаги участкаларининг совуққа пишиқлик талабларини белгилаётганда, ушбу зонанинг энг пастки сатҳи деб шу ўзан пастки юзасидан 0,5 m чуқурдаги нуқта қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зўриқтирилган конструкцияларда арматурали каналларни тўлдириш учун сув-цемент қоришмаси (махсус регламент орқали қўшимчалар билан), лойиҳаларда кўрсатилувчи қуйидаги физик-механик хоссаларга эга бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тайёрлангандан кейин оқувчанлик 45 s дан кўп эмас, 1 соатдан кейин тайёрлангандан сўнг оқувчанлик 85 s дан кўп эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўтириши ҳажмдан 2 фоиздан кўп эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мустаҳкамлик:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7 суткада камида 20 МPа (203,87 kgk /cm2);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28 суткада камида 30 МPа (305,81 kgk /сm2);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19-боб. Ҳисобий қаршиликлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
161. Бетоннинг асосий норматив мустаҳкамлик тавсифлари бўлиб 0,95 таъминланиш билан аниқланувчи, унинг ўқли сиқилишга қаршилиги (призматик мустаҳкамлик) — Rbn ва ўқли чўзилишга — ​​​​​​​ Rbtn, қаршилиги ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетоннинг асосий ҳисобий мустаҳкамлик тавсифлари бўлган ўқли сиқилишга қаршилиги — Rb ва ўқли чўзилишга — Rbt, қаршилиги, унинг норматив қаршиликларини материалнинг (бетон) ишончлилик коэффициентига бўлиб γm ва ўрнатилган ишлаш шароити коэффициентига mn кўпайтириб аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар ва қувурлар конструкцияларини биринчи ва иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблашда ҳар хил синфлардаги бетоннинг ҳисобий қаршилиги қуйидаги 24-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Материалнинг (бетон) ишончлилик коэффициентига γm биринчи чегаравий ҳолатлар 1,3га тенг ўқли сиқилиш учун ва ўқли чўзилиш учун 1,5 га тенг қилиб олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи чегаравий ҳолатлар учун ишончлилик коэффициентига γm 1,0 тенг қилиб олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иш шароити коэффициенти тайинлашига қараб қуйидагиларга тенг қилиб олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,9 — биринчи чегаравий ҳолатлар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,0 — иккинчи чегаравий ҳолатлар учун.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ШНҚ нинг 161-бандидаги ва қуйидаги 24-жадвалдаги келтирилган бетоннинг ҳисобий қаршиликларини, тегишли ҳолларда Мазкур ШНҚ нинг 25-жадвалига биноан ишлаш шароити коэффициенти билан биргаликда қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

24-жадвал

Қаршилик тури

Шартли белгилар

Қуйидаги сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синфлардаги бетоннинг ҳисобий қаршилиги, Мпа(kgk / cm2)да

В20

В22,5

В25

В27,5

В30

В35

В40

В45

В50

В55

В60

Биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблашларда

Ўқ бўйлаб сиқишга (призматик мустаҳкамлик)

Rb

10,5

(105)

11,75

(120)

13,0

(135)

14,3

(145)

15,5

(160)

17,5

(180)

20,0

(205)

22,0

(225)

25,0

(255)

27,5

(280)

30,0

(305)

Ўқ бўйлаб чўзишга

Rbt

0,85

(8,5)

0,90

(9,0)

0,95

(10,0)

1,05

(10,5)

1,10

(11,0)

1,15

(12,0)

1,25

(13,0)

1,30

(13,5)

1,40

(14,0)

1,45

(14,5)

1,50

(15,5)

Иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблашларда

Ўқ бўйлаб сиқишга (призматик мустаҳкамлик)

Rb,ser

15,0

(155)

16,8

(170)

18,5

(190)

20,5

(210)

22,0

(225)

25,5

(260)

29,0

(295)

32,0

(325)

36,0

(365)

39,5

(405)

43,0

(440)

Ўқ бўйлаб чўзишга

Rbt,ser

1,40

(14,5)

1,50

(15,5)

1,60

(16,5)

1,70

(17,5)

1,80

(18,5)

1,95

(20,0)

2,10

(21,5)

2,20

(22,5)

2,30

(23,5)

2,40

(24,5)

2,50

(25,5)

Эгилишда конструкцияларда бўйлама ёриқлар бўлмаслигини ҳисоблашлар учун

Rb,sh

1,95

(20,0)

2,30

(23,5)

2,50

(25,5)

2,75

(28,0)

2,90

(29,5)

3,25

(33,0)

3,60

(37,0)

3,80

(39,0)

4,15

(42,5)

4,45

(45,5)

4,75

(48,5)

Ўқ  бўйлаб сиқишга (призматик мустаҳкамлик):

олдиндан зўриқтиришда ва монтаж қилишда

Rb, mc1

-

-

13,7

(140)

15,2

(155)

16,7

(170)

19,6

(200)

23,0

(235)

26,0

(265)

29,9

(305)

32,8

(335)

36,2

(370)

фойдаланиш босқичида

Rb, mc2

8,8

(90)

10,3

(105)

11,8

(120)

13,2

(135)

14,6

(150)

16,7

(170)

19,6

(200)

22,0

(225)

25,0

(255)

27,5

(280)

30,0

(305)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Rb,ser ва Rbt,ser қийматлари тегишли равишда бетоннинг норматив қаршиликлари Rbn ва Rbtn ларга тенг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияни биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблашларда бетоннинг бевосита қирқишга ҳисобий қаршиликлари Rb,cut қуйидагича қабул этиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қуйма арматураланган бетонда жойлашган кесим учун арматура иши инобатга олинмаганда — Rb,cut= 0,1 Rb
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ушбу кесим учун арматура иши қирқишга ҳисобга олинганда — мазкур ШНҚ нинг 213-банди кўрсатмасига биноан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йиғма элементлар бетони билан қуйма бетонлар бирикадиган жойларда мазкур ШНҚ нинг 306-бандига риоя қилинганида — Rb,cut = 0.05 Rb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетон конструкциялар учун сиқишга ҳисобий қаршиликлар Rb ва Rb, mc2 ларни юқоридаги 24-жадвалдаги кўрсатилган қийматлардан 10 фоизга кам этиб бевосита қирқиш учун Rb,cut = 0.05 Rb деб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таянчлар юмалоқ қобиғининг ички бўшлиғидаги (ядросидаги) В20 синфдаги қуйма бетоннинг ҳисобий қаршилигини 25 фоизга ошириб ҳисоблашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

25-жадвал

Ишлаш шароити коэффициентини киритишга  сабабчи бўладиган омиллар

Ишлаш шароити коэффициенти

Ишлаш шароити коэффициенти киритиладиган бетоннинг ҳисобий қаршилиги

Ишлаш шароити коэффициенти қиймати

1. Кўп маротаба такрорланувчи юклама

mb1

Rb

Мазкур ШНҚ нинг 162-бандига биноан

2. Кўндаланг кесим майдони 0,3 m2 ва ундан кам бўлган сиқилувчи элементларни вертикал (тик) ҳолатда бетонлаш

mb4

Rb

0,85

3. Бетонни кўндаланг қисишдаги икки ўқли кучланиш ҳолатини таъсири

mb6

Rb, Rb,sh

Мазкур ШНҚ нинг 163-бандига биноан

4. Ташқи ҳавонинг энг совуқ беш кунликдаги ўр-тача ҳарорати (минус 40°С) бўлган ҳудудларда, бетонда сувга тўйиниш бўлмаган ҳолда конструкциянинг ишлаши

mb7

Rb

0,9

5. Ташқи ҳавонинг энг совуқ беш кунликдаги ўртача ҳарорати (минус 40°С)  ва ундан юқори бўлган ҳудудларда фойдаланиладиган конструкциялардаги   сувга тўйинган бетоннинг галма-галдан яхлаши ва эриши

mb8

Rb

0,9

6. ДҚН 2.04-01-98 (СНиП  23-01-99*)га биноан IVA иқлим минтақасида қуёш радиациясидан ҳимояланмаган конструкцияларининг   ишлаши

mb9

Rb, Rb,sh

0,85

7.Бир нечтадан таркиб топган конструкцияларда  қуйидаги ҳоллар бўлганида:

Мазкур ШНҚ нинг 164-бандига, 28-жадвалга, 165-бандига, 166-бандига биноан

ўзаро бетонланадиган  бирикмаларда

mb10

Rb

елимлаб бириктирилганда

mb10

Rb

терилгандаги чоклар  арматураланмаган қоришмаларда

mb10

Rb

8. Элементларни фойдаланиш  босқичида иккинчи гуруҳ чегаравий  ҳолатларига ҳисоблашда

а) қия эгрилиги ва қия номарказий сиқишга

mb13

Rb, mc2

1,1

б) буралишга

mb14

Rb,sh

1,15

в) конструкция бетони билан қуйма бетон бирикадиган текислик бўйлаб ажралишга

mb15

Rb,sh

0,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
162. Чидамлиликка ҳисобланиши керак бўлган элементларга кўп маротаба такрорланувчи юкламалар таъсир этганида чидамлиликка ҳисоблашдаги бетоннинг сиқилишдаги ҳисобий қаршилигини қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,f = mb1 Rb = 0,6βbεb Rb, (44)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, mb1 — ишлаш шароити коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb — биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблашларда бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишга ҳисобий қаршилиги (мазкур ШНҚ нинг 24-жадвалига қаранг);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βb — бетоннинг вақт ўтиши билан мустаҳкамлигининг ортишини инобатга олувчи, мазкур ШНҚ нинг 26-жадвалидан олинадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
εb такрорланувчи кучланиш циклининг ассиметриясига ρb = боғлиқ ва мазкур ШНҚ нинг 27-жадвалидан олинадиган коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

26-жадвал

Сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича бетон синфи

В27,5 ва ундан кичик

В30

В35

В40

В45

В50

В55

В60

βb

1,34

1,31

1,28

1,26

1,24

1,22

1,21

1,20

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

27-жадвал

Такрорланувчи кучланиш цикли коэффициенти ρb

0,1 ва кам

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6 ва ундан кўп

εb

1,00

1,05

1,10

1,15

1,20

1,24

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. ρb нинг оралиқдаги қийматларида εb коэффициент интерполяция қилиб топилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
163. Олдиндан зўриқтирилган конструкцияларни кўндалангига σby кучланиш билан қисишдаги ҳисоблашларда, бетоннинг бўйлама сиқишга, эгилишдаги ажралишга Rb,sh ва бевосита кесилишга Rb,cut ҳисобий қаршиликларига қуйидагиларга тенг бўлган ишлаш шароити коэффициентларини киритиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) Rb учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,1Rb ≤σby≤0,2 Rb бўлганида; mb6 = 1,1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby 0,6 Rb га тенг кучланишда — mb6 = 1,2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
булар, ҳисоблашларда инобатга олинадиган энг катта қийматни кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) Rb,sh ва Rb,cut лар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby≤ 0,98 МПа (10 kgk / cm2) бўлганида,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(45)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby = 2,94 МПа (30 kgk / cm2) бўлганида,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(46)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby нинг оралиқдаги қийматларида бетоннинг ишлаш шароити коэффициентлари интерполяция қилиб топилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
164. Узунасига бўлаклардан таркиб топадиган конструкцияларни ҳисоблашда конструкция бетони ва уловчи чокни тўлдирувчи материал мустаҳкамликлари ораларидаги фарқни, чок ишининг ҳар хил босқичида, инобатга олувчи ишлаш шароити коэффициенти mb10 нинг қийматини, чок (оралиқ) нинг қалинлиги b га ва чокдаги бетон (қоришма)) мустаҳкамлиги Rb,j нинг, конструкция блоки бетонининг мустаҳкамлиги Rb,con га нисбатига боғлиқ ҳолда қуйидаги 28-жадвалдан қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Блок қисмининг қалинлиги 120 mm дан кам бўлганида ва блок танасида зўриқтириладиган арматурани ўтказиш учун тешик мавжуд бўлса, 20 дан 40 mm гача қалинликдаги чокдаги уланадиган жойлар учун mb10 қийматини, 70 mm қалинликдаги чок учун қабул қилгандек, 70 mm қалинликдаги чок учун ҳам 200 mm қалинликдаги чок учун қабул қилгандек олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

28-жадвал

Чокнинг қалинлиги, mm да

нисбати қуйидагича бўлганидаги ишлаш шароити коэффициенти  mb10

0,2 ва ундан кам

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

20 дан 40 гача

0,70

0,76

0,82

0,88

0,94

1,0

1,0

1,0

1,0

70

0,50

0,58

0,65

0,72

0,80

0,85

0,90

0,95

1,0

200 ва ундан кўп

0.20

0,30

0.40

0,50

0,60

0,70

0,80

0,90

1,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
165. Узунасига бўлаклардан тузилган чоклари елимланиб бирлаштириладиган конструкцияларни, елим тўла қотмаган шароитдан монтаж қилиш пайтидаги юкламалари кўтариш қобилияти бўладиган этиб лойиҳалаш керак. Узунасига бўлаклардан елимлаб тузиладиган конструкцияларни ҳисоблашларда, блоклар бетоннинг ҳисобий қаршилигига киритиладиган ва елим қотганга қадар конструкция мустаҳкамлиги камайишини инобатга олувчи ишлаш шароити коэффициентини, блоклар учларидаги бетоннинг сирт юзасининг турига боғлиқ ҳолда қабул қилиш ва юза нотекис бўлганида 0,90 га, силлиқ бўлганида 0,85 га тенг деб олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқлари кесимнинг катта ўлчамидан кичик бўлган елимланган чоклар учун ҳамда ёнидан бирлаштириладиган диафрагмалар уланадиган жойлар учун mb10 қийматини 0,05 га камайтириш керак. Елимлаб уланган жойлардаги елими тўла қотган ҳолат учун mb10= 1 деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
166. Арматураланмаган қоришмаларда терилган бетон блокларни ҳисоблашда мазкур ШНҚ нинг 161-бандига мувофиқ бетон конструкциялар учун қабул қилинадиган бетоннинг ҳисобий қаршилигига қуйидагиларга тенг бўлган ишлаш шароити коэффициенти mb10 ни киритиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
блок бетонининг синфи В20 ва В22,5 бўлганида — 0,85;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
блок бетонининг синфи В25 ва В35 бўлганида — 0,75;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
блок бетонининг синфи В40 ва юқори бўлганида — 0,70.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу ҳолда, чокларнинг қалинлиги 1,5 сm дан катта бўлмаслиги керак ва чокларнинг 28 кунлик мустаҳкамлиги 19,6 МPа (200 kgk/сm2)дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
167. Олдиндан таранглаштирилган конструкцияларни тайёрлашда бетонни қисиш, унинг лойиҳадаги синфи учун шарт қилиб қўйилган мустаҳкамлигидан кам бўлмаган ҳолда рухсат этилади. Бетоннинг узатиш мустаҳкамлигини белгилаш учун ҳисобий қаршилигини мазкур ШНҚ нинг 24-жадвалидан бетоннинг яқин синфларига тегишли қийматларини интерполяция қилиб аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зўриқтириладиган арматурадан зўриқишнинг тўла миқдорини бетонга бериш вақтидаги ва монтаж қилишдаги, унинг мустаҳкамлигини В25 синфига мувофиқ келадиган мустаҳкамликдан кам бўлмайдиган қилиб белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20-боб. Деформацияланиш хусусиятларининг тавсифлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
168. Бетоннинг асосий деформацияланиш хусусиятларига қуйидаги норматив қийматлар киради:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетоннинг чегаравий деформациялари:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўқли сиқилишда ebo;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эгилишдаги сиқилишида ebu;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўқли чўзилишда ebto ва чўзилишдаги ebtu;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сиқилиш ва чўзилишдаги эдастиклик модули Еb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
деформации модули Е;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетоннинг силжиш модули Gb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўндаланг деформацияланиш коэффициенти n;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетоннинг чегаравий оқиш деформацияси сn;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетоннинг чегаравий ўтириш нисбий деформацияси esn.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетон конструкцияси табиий шароитда қотганида, бетоннинг сиқишдаги ва чўзишдаги эластик модуллари тўғрисида тажрибадан олинган маълумотлар бўлмаган ҳолда уларнинг қийматлари қуйидаги 29-жадвалдан олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

29-жадвал

Сиқишга мустаҳкамликка кўра бетон синфи

В20

В22,5

В25

В27,5

В30

В35

В40

В45

В50

В55

В60

Eb× 10 3, МPа (kgk/ cm2)

27,0

(275)

28,5

(290)

30,0

(306)

31,5

(321)

32,5

(332)

34,5

(352)

36,0

(367)

37,5

(382)

39,0

(398)

39,5

(403)

40,0

(408)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқоридаги жадвалда келтирилган эластик модулларининг қийматлари Eb ни қуйидаги кўрсатилган ҳолларда ва миқдорларда камайтириш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иссиқлик намлик билан ишланган ва яхлаб ҳам эрийдиган шароитда ишлайдиган бетонлар учун 10 %;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ДҚН 2.04 (СНиП 23-01-99) талабларига мувофиқ IVA иқлимий минтақада қуёш радиациясидан ҳимоя қилинмаган конструкцияли бетон учун 15 %.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетон блоклардан терилган ҳолларда қуйидаги синфлардаги бетонлар учун эластиклик модулларининг Еb қийматларини қуйидагича қабул этиш, керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В20‑В35 бўлганда — 0,5Eb деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В40 ва ундан катта бўлганида — 0,6 Eb деб.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йиғма-қуйма турда қилинадиган таянч бетоннинг, бутунасига келтирилган умумий эластиклик модули, териладиган блоклар ва кесим ядросидаги бетонларнинг эластик модуллари қийматларидан уларнинг ҳар биттасининг кесими майдонларининг таянч кесимининг умумий майдонига нисбатан қанча миқдорини ташкил этишига асосланиб, ўртачаси аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетоннинг чегаравий ўтириш нисбий деформацияси esn ва оқиш деформациясини сn мазкур ШНҚ нинг 12-иловасининг 3-жадвалидан қабул қилса бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетоннинг силжиш модули Gb ни Eb га тенг деб, кўндаланг деформацияланиш коэффициентини (Пуассон коэффициентини) — ν = 0,2 деб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўлаклардан йиғиладиган конструкцияларнинг уланадиган жойларидаги фойдаланиладиган елимларнинг эластиклик модулининг минимал қиймати 1500 МPа (150 000 kgk/сm2) дан кам, кўндаланг деформацияланиш коэффициенти ν ни 0,25 дан кўп бўлмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чекловчи ўзига хос силжиш ва сиқилиш штаммлари стандарт қийматларни мазкур ШНҚ нинг 12-иловасининг 4-жадвалидан олинган тузатиш омилларига кўпайтириш йўли билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21-боб. Арматура
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Пўлат буюмлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
169. Кўприк иншоотлари ва қувурларини темирбетон конструкцияларга қўйилган талаблар асосида ҳисоблашда арматура тури ва унинг нормаллаштирилган ва назорат қилинувчи кўрсаткичлари ўрнатилган бўлиши керак. Арматуранинг асосий мустаҳкамлик кўрсаткичларига арматуранинг чўзилишга мустаҳкамлик синфи киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан ташқари, ҳар бир арматура синфига (оқувчанлик чегаралари таснифларидан ташқари) ўзининг узилишга мустаҳкамлиги ва узилишдан кейинги нисбий текис чўзилиш қийматлари мос келади. Бу таснифларнинг қийматини арматуранинг амалдаги давлат стандартлари ёки техник шартлари орқали олинади ва сертификациялаш синовлари билан текширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматуранинг турини конструкциянинг тайинланишига, конструктив ечимга, юклама ва ташқи муҳит таъсири характерига қараб белгиланади. Арматурага қўшимча сифат кўрсаткичларига мос келувчи стандартлар орқали аниқланувчи қуйидаги талаблар қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пайвандлаш боғланишларини мустаҳкамлигини унинг пайванд ва боғловчи турига қараб синаш орқали баҳоланадиган пайвандланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
синишга қадар эгилишга (стерженлар) ёки букилишга (арқонлар) синаш орқали баҳоланадиган пластиклиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маълум бир вақт ичида кучланиш таъсири сарфининг қийматини синаш орқали баҳоланадиган релаксацияга мустаҳкамлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юклаш цикли сонига қараб чидамлилик чегарасининг синаш орқали баҳоланадиган чарчашга мустаҳкамлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
паст манфий температура таъсирида (минус 40 0С) намуналарни ҳамда пайвандли боғланишларни мустаҳкамликка ва зарб ёпишқоқлигига синаш орқали баҳоланадиган совуққа чидамлилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бузилишга қадар маълум бир вақт ичида агрессив муҳитда кучланганлик ҳолатида бўлган арматурани синаш орқали баҳоланадиган коррозияга чидамлилиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темирбетон кўприклар ва қувурларнинг арматуралари учун ҳисоблаш билан белгиланадиган пўлатнинг маркасини конструкция элементларининг ишлаш шароитига ва қурилиш бўладиган жойнинг энг совуқ беш кунлигидаги ташқи ҳавонинг ҳароратига боғлиқ ҳолда мазкур ШНҚ нинг 41, 226 ва 269-бандларини инобатга олган ҳолда, қуйидаги 30-жадвалдан орқали қабул қилиш керак. Бу ерда “мусбат” ишораси кўрсатилган маркадаги пўлатни ушбу шароитда қўлланиш мумкинлигини кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳар хил синфдаги чўзиладиган ишчи арматуралар ишлатилганда мустаҳкамликка ҳисоблашларда қуйидагиларга риоя этиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтирилмайдиган арматуралар учун уларнинг энг кам мустаҳкамликдаги арматура пўлатига тегишли ҳисобий қаршилигини қабул қилиш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтириладиган арматуралар учун фақат битта маркадаги арматурани инобатга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А300 (А-II) синфли Ст5пс маркали арматурани, кўприкларнинг оралиқ қурилмалари (шу жумладан хомутлар учун ҳам) ва таянчларида унинг стерженларининг диаметрлари қуйидагилардан катта бўлмаган ҳолда ишлатиш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чидамлиликка ҳисобланмайдиган арматурали элементлари учун 20 mm:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чидамлиликка ҳисобланадиган арматурали элементлари учун 18 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Диаметри 22 mm ва ундан каттароқ кўрсатилган пўлат арматураларни фақат музлаш қатламининг яримидан пастда жойлашган пойдевор ва таянч қисмларида ишлатиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Термик мустаҳкамланган иккиламчи ва ёпиқ пўлат арматураларни, юқори мустаҳкамли арматура симларни, К-7 синфли арматура канатлари ва спиралсимон йўғирилган пўлат канатларни пайвандлаб бириктириш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетон конструкцияси танасида бўлган зўриқтирилган стерженли арматураларин ҳар қандай детал ёки арматураларга эритиб улаш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Янги ҳамда импорт арматураларидан ишчи арматура (ҳисобий) сифатида фойдаланиш белгиланган тартибда олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

30-жадвал

Пўлат арматура тури

Пўлат арматура синфи

Арматура пўлати сифатини белгиловчи ҳужжат

Оқувчанлик чегараси σт, шартли оқувчанлик чегараси σ0,2, мустаҳкамлик чегараси σв, бўйича чекланишлар, МPа

Пўлат маркаси

Диаметр,

mm

Чидамликка ҳисобланмайдиган арматурали элементлар

Чидамликка ҳисобланадиган арматурали элементлар

энг совуқ беш кунликдаги ташқи ҳаво ҳарорати °С , қуйидагича бўлган районларда ишлатилганда

30 ва юқори

30 дан 40 гача

30 ва юқори

30 дан 40 гача

Иссиқ қуйилган силлиқ стерженли

А240

(А-I)

ГОСТ 5781

82*

ГОСТ 380

-05

235 < σт < 310

380 < σв < 500

Ст3сп

6 — 10

+

+

+

+

Ст3сп

12 — 40

+

+

+

+

Ст3пс

6 — 10

+

+

+

+1)

Ст3пс

12 — 16

+

+1)

+

+1)

Ст3пс

18 — 40

+

+1)

+1)

Ст3кп

6 — 10

+

Сирти нотекис иссиқ қуйилган стерженли

А300

(А-II)

ГОСТ 5781

82*

ГОСТ 380

-05

295 < σт < 370

500 < σв < 570

Ст5сп

10 — 40

+

+

+

+

Ст5пс

10 — 16

+

+1)

+

+1)

Ст5пс2

18 — 40

+

-

+1)

-

Аc300

(Ас-II)

10ГТ

10 — 32

+

+

+

+

А400

(А-III)

300 < σт < 470

600 < σв < 700

25Г2С

6 — 40

+

+

+

+1)

35ГС

6 — 40

+

+2)

-

-

А600

(А-IV)

Ҳақиқий қийматлар σт, σ0,2, σв нормаллаштирил ган қийматдан 100 дан кўп  ошиши мумкин эмас

20ХГ2Ц

10 — 22

+

+

+

+

А-800

(А-V)

23Х2Г2Т

10 — 32

+

+

+

+

Сирти нотекис термик мустаҳкамланган стерженли

Ат6004)

(Ат-IV)

ГОСТ 10884

-94

28С

10 — 28

+3)

+3)

-

-

10ГС2

10 — 18

+5)

+3)

-

-

25С2Р

10 — 18

+3)

+3)

-

-

Ат8004)

(Ат-V)

25С2Р

10 — 28

+3)

+3)

-

-

Ат10004)

(Ат-VI)

25С2Р

10 — 16

+3)

+3)

-

-

Юқори мустаҳкамликдаги сирти силлиқ сим

В1500-

B1000

(В-II)

ГОСТ 7348

-81*

Ҳақиқий қийматлар σ0,2  и σв  σв нормаллаштирил ган қийматдан 300 дан кўп ошиши мумкин эмас

-

3 — 8

+

+

+

+

Сирти нотекис юқори мустаҳкамликдаги сим

Вр1500-

Bр1100

(Вр-II)

-

3 — 8

+

+

+

+

Арматура арқонлар

К7-1500-

K7-1410

(К-7)

ГОСТ 13840

-68*

-

9 — 15

+

+

+

+

Пўлат арқонлар

Бурамали

-

-

-

ГОСТ бўйича сим диаметрлари 3 mm ва катта

+

+

+5)

+5))

қўшалоқ эшилган

ГОСТ 3067

-88*

+

+

+5)

+5)

Ёпиқ

ГОСТ 3090

-73*

ГОСТ 7675

-73*

ГОСТ 7676

-73*

ГОСТ бўйича

+

+

+5)

+5)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Тўқилган каркас ва тўрларда ишлатишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) Динамик коэффициент 1,1 дан катта бўлган ҳолда фақат тўқилган каркаслар ва тўрларда қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) Фақат ўлчов узунлигининг бутун стержени шаклида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4) Фақат С (пайвандланадиган) ва К (занглагандаги чақнаб ёрилишга чидамли) маркалардаги термик мустаҳкамланган пўлат арматуралар қўллашга рухсат қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5) Фақат аралаш ҳар хил ҳаракатлар ўтказиладиган кўприкларнинг оралиқ қурилмаларида ишлатишга рухсат қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
170. Монтаж (кўтарилувчи) қилишдаги керакли илмоқ учун Ст3сп маркадаги А240 (A-I) синфдаги пўлат арматура ишлатишни кўзда тутиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Лойиҳада, конструкцияни ташқи ҳавонинг ўртача суткалик ҳарорати 40°С дан паст бўлмаган ҳолда монтаж қилиш назарда тутилганида, монтаж қилиш илмоқлари учун Ст3сп маркадаги А240 (A-I) синфдаги пўлат арматурани ишлатиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
171. Барча шароитларда конструктив арматуралар сифати мазкур ШНҚ нинг 30-жадвалида кўрсатилган А240 (A-I) ва А300 (А-II) синфлардаги пўлат арматураларни ҳамда Вр синфдаги ташқи юзаси нотекис арматура симларни ишлатиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
172. Деформация чоклари ва бошқа ҳисобланадиган элементларнинг бирлаштиришга қўйиладиган буюмлари учун прокат пўлатларни ва бошқа жиҳозларни мазкур ШНҚ нинг 27-бобидаги талаблар бўйича қўллаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 19282 ва ГОСТ 19292 (17ГС ва 17Г1С маркалардан ташқари)ларда кўрсатилган пўлатлар маркалардан қилинган прокатларни ҳам, шунингдек қўшимча иссиқлик билан ишланмаган ва тақдим этишни олтинчи даражасидан паст бўлмаганда ҳам қўллаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қурилиш бўладиган ҳудудда энг совуқ беш кунликдаги ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати минус 30°С дан паст эмас ва динамик коэффициенти 1,1 дан кўп бўлмаганида ГОСТ 535-05 бўйича Ст3пс маркадаги 424 mm қалинликдаги пўлат прокатни қўллаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кучлар таъсирига ҳисобланмайдиган бирлаштиришга қўйиладиган жиҳозлар учун ГОСТ 535-05 да кўзда тутилган қалинлиги 4-30 mm бўлган Ст3кп маркадаги пўлат прокатлардан фойдаланиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Арматуранинг ҳисобий тавсифлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
173. Арматуранинг асосий мустаҳкамлик тавсифлари мавжуд пўлат арматуралар стандартларидан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Стерженли арматуралар учун чўзилишда (сиқилишда) норматив қаршилик Rs,n сифатида қолдиқ чўзилишнинг 0,2 фоизига тўғри келувчи физик ёки шартли оқувчанлик чегарасига тенг кучланиш олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Текис симли арматура синфи В ГОСТ 7348-818 бўйича ва арматура арқонлари К-7 ГОСТ 13840-68 бўйича шартли оқувчанлик чегарасининг 0,95 га тенг кучланиши олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Нотекис профилли Вр ГОСТ 7348-81 бўйича шартли оқувчанлик чегарасининг 0,9 га тенг кучланиши олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қайд этилган тавсифлар пўлат арматураларнинг амалдаги давлат стандартлари орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aрматура қаршилигининг ҳисобий қийматлари арматура қаршилигининг меъёрий қийматларини мустаҳкамлаш учун ишончлилик коэффициентига бўлиш йўли билан аниқланади. Ишончлилик коэффициентининг қийматлари мустаҳкамлаш синфига ва кўриб чиқилган чегара ҳолатига қараб олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aрматуранинг меъёрий қийматлари камида 0,95 хавфсизлик билан кафолатланади, деформация хусусиятларининг меъёрий қийматлари уларнинг ўртача қийматларига тенг равишда олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чўзилишда (сиқилишда) новда арматуранинг асосий мустаҳкамлик хусусияти 0,2 фоизга тенг қолдиқ чўзилишга мос келадиган шартли физик оқим кучи млм қийматига тенг қаршиликнинг стандарт қиймати ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 7348 бўйича В синфидаги силлиқ симни мустаҳкамлаш ва ГОСТ 13840 бўйича К7 арматура арқонлари учун стандарт қаршилик қиймати сифатида шартли оқиш кучининг 0,95 га мос келадиган кучланишлари олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу хусусиятлар пўлатларни мустаҳкамлаш учун амалдаги давлат стандартларга мувофиқ белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кучланишдаги арматуранинг ҳисобий мустаҳкамлик хусусиятлари (ҳисобий қаршиликлари) стандарт қийматларни материал учун тегишли ишончлилик коэффициентига бўлиш (мустаҳкамлаш тури ва синфига, чегара ҳолатлар гуруҳига қараб белгиланади) ва мазкур ШНҚ нинг 31-жадвали (12-иловаси)га мувофиқ олинган мақсадли иш шароитлари коэффициентига кўпайтириш орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Биринчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлари учун материал бўйича ишончлилик коэффициенти қуйидаги 31-жадвалда келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Белгиланган мақсадлар учун меҳнат шароитлари коэффициентлари қуйидагича тенг қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл кўприклари учун — 0,90;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль кўприклар учун — 0,95.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлари учун материал учун ишончлилик коэффициентлари ва иш шароитлари коэффициентлари 1,0 га тенг деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматуранинг эластиклик модули Е ҳисобий қийматини унинг норматив қийматига тенглаб олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматуранинг умумлашган механик хусусиятининг тавсифи сифатида кучланиш ва нисбий деформация орасидаги боғланишни, унинг қисқа вақт ичида бир маротабалик юкланишдаги (стандарт синовга мувофиқ) ўрнатилган тартибдаги норматив қийматларини олиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк ва қувурларнинг темирбетон конструкцияларида ишлатишга рухсат этиладиган пўлат арматураларнинг чўзилишга ҳисобий ва норматив қаршиликларини қуйидаги 31-жадвалга биноан қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

31-жадвал

Пўлат арматура синфи

Диаметри,

mm

Чўзилишга норматив қаршиликлари Rsn ва Rpn

МPа (kgk /сm2)

I-гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблагандаги чўзилишга ҳисобий қаршиликлар МPа (kgk /сm2), қуйидаги кўприклар ва қувурлар учун

темир йўллардаги

автомобиль йўли ва шаҳарлардаги

Зўриқтирилмайдиган (Таранглаштирилмайдиган) арматура

1. Стерженли:

а) сирти силлиқ А240 (А-I)

6 — 40

235 (2400)

200 (2050)

210 (2150)

б)сирти нотекис

(даврий профилда):

А300 (А-II), Аc300 (Ac-II)

А400 (А-III)

10 — 40

6 ва 8

10 — 40

295 (3000)

390 (4000)

390 (4000)

250 (2550)

320 (3250)

330 (3350)

265 (2700)

340 (3450)

350 (3550)

Зўриқтирилган ( Таранглаштирилган) арматура

2. Стерженли:

а) иссиқ қуйилган

А6001) (А-IV)

А800 (А-V)

10 — 32

10 — 32

590 (6000)

785 (8000)

435 (4500)

565 (5750)

465 (4750)

600 (6100)

б)термик мустаҳкамланган:

Ат600(Ат-IV)

Ат800 (Ат-V)

Ат1000 (Ат-VI)

10 — 28

10 — 14

16 — 28

10 — 14

16

590 (6000)

785 (8000)

785 (8000)

980 (10 000)

980 (10 000)

-

-

-

-

-

465 (4750)

645 (6600)

600 (6100)

775 (7900)

745 (7600)

3. Юқори мустаҳкамликдаги сим:

а) сирти силлиқ  В-II

В1500

В1400

В1400

В1300

В1200

3

4

5

6

7

1490 (15 200)

1410 (14 400)

1335 (13 600)

1255 (12 800)

1175 (12 000)

1120 (11 400)

1060 (10 800)

1000 (10 200)

940 (9600)

885 (9000)

1180 (12 050)

1120 (11 400)

1055 (10 750)

995 (10 150)

930 (9500)

б) сирти нотекис Вр-II

(даврий профилда):

В1500

В1400

В1400

В1200

3

4

5

6

1460 (14 900)

1375 (14 000)

1255 (12 800)

1175 (12 000)

1100 (11 200)

1030 (10 500)

940 (9600)

885 (9000)

1155 (11 800)

1090 (11 100)

995 (10 150)

930 (9500)

4. Арқон арматура

К-7-1500

К-7-1500

К-7-1400

9

12

15

1375 (14 000)

1335 (13 600)

1295 (13  200)

1030 (10 500)

1000 (10 200)

970 (9900)

1090 (11 100)

1055 (10 750)

1025 (10 450)

5. Спирал (бурама) ёки қўшалоқ ўралган ва ёпиқ пўлат арқонлар

Тегишли стандартлар бўйича

0,75  Rrpn (бу ерда Rrpn арқоннинг бутунига узилишга норматив қаршилиги)

0,54 Rrpn

0,57 Rrpn

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аралаш арматуралашда А600 (А-IV) синфидаги стерженли иссиқ қуйилган арматурани зўриқтирилмайдиган арматура сифатида қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. ГОСТ 7348 га мувофиқ 3 — 8 mm ли арқон мустаҳкамлик синфи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
силлиқ учун 1500 дан 1100 гача;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даврий профилли учун 1500 дан 1000 гача.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 13840 га мувофиқ 9 15 mmли арматурали К-7 канатларнинг мустаҳкамлик синфи 1500 дан 1400 гача бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
174. А240 (A-I), А300 (A-II), Ас300 (Ас-II) ва А400 (А-III) синфлардаги зўриқтирилмайдиган пўлат арматураларнинг сиқилишга ҳисобий қаршиликлари Rsc ни, ушбу арматуранинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги Rs га баробар деб қабул қилиш керак. Элемент кесимининг сиқилган қисмида жойлашган ва бетон билан жипслашган, зўриқтириладиган арматурадаги конструкцияларни биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблашларда фойдаланадиган энг катта ҳисобий сиқувчи кучланиш — R, 500 MPа (5100 kgk /сm2) бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Арматуранинг ишлаш шароити коэффициентлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
175. Ҳисоблашларда бевосита кўринмайдиган юклама характери, муҳит таъсири, технологик факторлар ва ишлаш шароитларини, арматуранинг мустаҳкамлик ва деформацион тавсифларини ҳисоблашда бевосита унинг ишлаш шароити коэффициентлари орқали инобатга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматурани чидамлиликка ҳисоблашда (темир йўл ва метрополитен учун алоҳида ажратиб қуриладиган кўприкларда), пўлат арматуранинг зўриқтирилмайдигани учун Rsf ва зўриқтириладигани учун Rpf бўлган чўзилишдаги ҳисобий қаршиликларини куйидаги формулалар билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rsf = mas1 Rsps βpw Rs, (47)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rrpn = mas1 Rspp βpw Rp, (48)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, mas1 , map1 — кўп марта такрорланувчи юкламанинг таъсирини ҳисобга олувчи арматуранинг ишлаш шароити коэффициентлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rs, Rp — пўлат арматуранинг юқоридаги 31-жадвалдан олинадиган чўзилишга ҳисобий қаршиликлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
εps, εppқуйидаги 32-жадвалда келтирилган, арматурадаги кучланиш ўзгаришининг цикл ассиметрияси га боғлиқ коэффициентлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βpw — қуйидаги 32-жадвалда келтирилган, арматура элементларининг ишлаш шароитига, уларга пайвандлаб бириктирилган бошқа элементлар ёки пайвандлаб уланган жойлар мавжудлигини ҳисобга олувчи коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

32-жадвал

Қўлланиладиган пўлат арматуранинг синфи

(турлари ёки хусусиятлари)

ρ даги εps ва εpp коэффициентларнинг қийматлари

-1

-0,5

-0,2

-0,1

0

0,1

0,2

0,3

0,35

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

εrs коэффициенти

А240 (А-I)

0,48

0,61

0,72

0,77

0,81

0,85

0,89

0,97

1

A300 (А-II)

0,40

0,50

0,60

0,63

0,67

0,70

0,74

0,81

0,83

Aс300 (Ас-II)

-

-

0,67

0,71

0,75

0,78

0,82

0,86

0,88

A400 (А-III)

0,32

0,40

0,48

0,51

0,54

0,57

0,59

0,65

0,67

εrp коэффициенти

A600 (А-IV) (уланмаган ёки механик тозаланиб, контактли пайвандлаб уланган)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

В ёки ундан қилинган ўрамли

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Вр ёки ундан қилинган ўрамли

-

-

-

-

-

-

-

-

-

К-7

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

32-жадвал якуни

Қўлланиладиган пўлат арматуранинг синфи (турлари ёки хусусиятлари)

ρ даги  εps ва εpp коэффициентларнинг қийматлари

0,4

0,5

0,6

0,7

0,75

0,8

0,85

0,9

1

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

εpsкоэффициенти

А240 (А-I)

1

1

1

1

1

1

1

1

1

А300 (А-II)

0,87

0,94

1

1

1

1

1

1

1

Ас300 (Ас-II)

0,90

0,92

0,94

1

1

1

1

1

1

А400 (А-III)

0,70

0,75

0,81

0,90

0,95

1

1

1

1

εpp коэффициенти

А600 (А-IV) (уланмаган ёки механик тозаланиб, кон-тактли пай-вандлаб уланган)

0,38

0,49

0,70

0,78

0,85

0,91

0,94

0,96

1

В ёки ундан қилинган ўрамли

-

-

-

-

0,85

0,97

1

1

1

Вр ёки ундан қилинган ўрамли

-

-

-

-

0,78

0,82

0,87

0,91

1

К-7

-

-

-

-

0,78

0,84

0,95

1

1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: Бурама ёки қўшалоқ эшилган ва ёпиқ пўлат арқонлар учун ρ≥85 бўлганида εpp коэффициентини бирга тенг деб қабул қилиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ρ<85<бўлганда осма, вантли ва олдиндан зўриқтирилган пўлат оралиқ қурилмаларнинг арқонларини чидамлиликка ҳисоблашга тегишли мазкур ШНҚ нинг 380-бандига мувофиқ белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ρ нинг оралиқлардаги қийматлари учун εps ва εpp коэффициентларини интерполяция қилиб аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

33-жадвал

Пайвандланган бирикма тури

Цикл ассиметрияси коэффициенти цикла r

Қуйидаги синфлардаги пўлат арматуралар бўлганида диаметри 32 mm ва ундан кичик стерженлар учун βpw коэффициенти

А240 (A-I)

А300 (A-II), Ас300 (Ac-II)

А400 (A-III)

А600 (A-IV)

Контактли пайвандланган (тозаламасдан)

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,75

0,85

1

1

1

1

0,65

0,70

0,80

0,90

1

1

0,60

0,65

0,75

0,75

0,75

0,85

-

-

0,75

0,75

0,80

0,90

Узайтирилган қатламлар подкладка қўйилиб ванна усилида пайвандланган

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,75

0,80

0,90

0,90

1

1

0,65

0,70

0,80

0,90

1

1

0,60

0,65

0,75

0,75

0,75

0,85

-

-

-

-

-

-

Ўзаро кесишадиган нуқтада контактлаб пайвандлаш ва бошқа стерженларни ёнига пайвандлаш, жуфт аралаш ёпишмаларда пайвандлаш

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,65

0,70

0,75

0,90

1

1

0,65

0,70

0,75

0,90

1

1

0,60

0,65

0,65

0,70

0,75

0,85

-

-

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: 1. Чўзилаётган арматура стержени диаметри 32 mm дан катта бўлганида βρw қийматларини 5 % га камайтириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. r< 0 бўлганида, βρw қийматини r< 0 бўлгандаги қийматдагидек қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Стерженлардаги пайвандлаб уланган жойлари контакт усулида бажарилиб, кейин бўйламасига тозаланган А600 (A-IV)синфдаги чўзилаётган пўлат арматуралар учун βpw=1 деб қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. ρ нинг оралиқлардаги қийматларида βρw ни интерполяция қилиб аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
176. Қия кесимлардаги чўзилган кўндаланг арматурани (хомутлар ва букилган стерженларни) кўндаланг куч таъсирига ҳисоблашда пўлат арматуранинг юқоридаги 31-жадвалда кўрсатилган чўзилишга ҳисобий қаршиликларига қуйидаги ишлаш шароити коэффициентлари киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стержен арматуралар учун — ma4 =0,8;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юқори мустаҳкамликдаги симдан қилинган арматура, К-7 синфдаги арматура арқонлар ва бурамали, қўшалоқ ва ёпилган пўлат арқонлар учун ma4 =0,7 қийматдаги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А400 (А-III) синфига пўлат арматурадан қилинадиган пайвандланган каркаслардаги хомутларнинг диаметри бўйлама стерженларнинг диаметрининг 1/3 дан кам бўлганида кўндаланг кучга ҳисоблашдаги хомутлардаги инобатга олинадиган кучланишлар қуйидаги қийматлардан ошмаслиги керак, Мпа (kgk /сm2):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хомутлар диаметри 6 m ва 8 mm бўлганида 245 (2500) дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хомутлар диаметри 10 mm ва ундан катта бўлганида 255 (2600) дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
177. Бўйламасига механик тозаламасдан конструкцияли пайвандлаш билан бажариладиган уланган жойларни ва силжитилган жуфт қатламлар қўйиб уланган жойларни қўллаганда, А600 (A-IV) ва А800 (A-V) синфлардаги пўлат арматуралар учун юқоридаги 31-жадвалда кўрсатилган чўзилишга ҳисобий қаршиликларга арматуранинг ma5=0,9 бўлган ишлаш шароити коэффициенти киритилади. А240 (A-I), А300 (А-II), Ас300 (Ас-II) ва А400 (А-III) синфлардаги пўлат арматуралар учун контакт пайвандлаш билан узайтирилган халта тагликлар, силжитилган жуфт ёпишмалар қўйиб, ванна усулида бажарилган уланган жойлар бўлганида, чўзилишга ҳисобий қаршиликларни, уланган жойлари йўқ бўлган пўлат арматураларникидек бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгиладиган конструкциялардаги чўзилган арматурани мустаҳкамликка ҳисоблашда, эгилувчи элементнинг чўзилаётган қиррасидан кесимнинг чўзилган зонаси баландлигининг 1/5 қисмидан катта масофада жойлашган арматура элементлари учун (алоҳида стерженлар, ўрамлар, арқонлар) пўлат арматуранинг юқоридаги 31-жадвалдаги чўзилишга ҳисобий қаршиликларга арматуранинг ишлаш шароити коэффициентини қуйидаги қийматда киритмоқ керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(49)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, h-x — кесимнинг чўзилган зонаси (қисмининг) баландлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кесимнинг чўзилган қисмининг чеккадаги қиррасидан чўзилган арматура элементи ўқигача бўлган масофа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
178. Конструкцияни олдиндан зўриқтириш ва уни монтаж қилиш босқичларидаги ҳисоблашларда пўлат арматуранинг ҳисобий қаршиликларини қуйидаги қийматларга тенг бўлган ишлаш шароити коэффициенти билан қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стерженли пўлат арматура ва юқори мустаҳкамликдаги симлардан қилинган арматура элементлари учун — 1,10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К-7 синфдаги арматура арқонлар ва бурамали ва қўшалоқ ўрилган ва ёпиқ пўлат арқонлар учун — 1,05.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
179. Бурама ёки қўшалоқ эшилган пўлат арқонларни диаметри D, 24d дан кичик бўлган (d — арқон диаметри) яримайлана ҳисоблашларда арқонларнинг чўзилишга ҳисобий қаршиликларига, D/d нисбат 8 дан 24 гача бўлганда қуйидаги формула билан аниқлашга рухсат этиладиган арқонларнинг ишлаш шароити коэффициенти ma10 киритилиши зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (50)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Диаметри D, 8d дан кичик бўлган блок атрофида букилганда, арқонларнинг ишлаш шароити коэффициентини тажрибада текширишлар натижасига биноан белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
180. Диаметри 5 mm, юқори мустаҳкамликдаги рухланган В-II синфдаги силлиқ симни мустаҳкамликка ҳисоблашларда симнинг юқоридаги 31-жадвалдан олинадиган чўзилишга ҳисобий қаршиликларига қуйидагиларга тенг бўлган арматуранинг ишлаш шароити коэффициенти ma11 ни киритиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўртача тажовузкор муҳит шароитига жавоб берадиган қилиб С гуруҳи бўйича симни руҳлаганда — 0,94;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жиддий тажовузкор муҳит шароитига жавоб берадиган этиб Ж гуруҳи бўйича симни руҳлаганда — 0,88.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Пўлат буюмлар учун ҳисобий тавсифлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
181. Темирбетон кўприклар ва қувурларнинг алоҳида конструктив қисмидан иборат бўладиган пўлат буюмлар (таянчлар, деформация чоклари ва шарнирлар элементлари, тираш ускуналари ва ҳ. к.) учун юпқа листли ва фасонли прокатлардан тайёрланиб қўйиладиган пўлат буюмлар учун ҳисобий қаршиликларни кўприкларнинг пўлат конструкциялари элементларидагидек қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетоннинг ичида анкерланадиган стерженли арматуралар учун ҳисобий қаршиликларни арматураларга тегишли кўрсатмаларга биноан қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Арматуранинг деформатив хусусиятларининг тавсифлари ва эластик модулларининг нисбати
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
182. Арматуранинг асосий деформацион тавсифлари қуйидагилардан иборат:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кучланишнинг норматив қийматларига эришилганда арматуранинг нисбий чўзилиш деформацияси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматуранинг эластиклик модули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
физик чегаравий оқувчанликка эга бўлган арматура учун нисбий чўзилиш деформациясининг норматив қийматини унинг норматив қаршилиги ва эластиклик модули қиймати учун тўғри келган эластиклик деформацияси орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шартли оқиш чегарасига эга бўлган арматура учун арматура чўзилишининг норматив нисбий деформацияси шартли оқиш чегараси кучланишидаги 0,2 фоизга тенг бўлган унинг қолдиқ чўзилиши ва эластиклик нисбий чўзилишларининг йиғиндисига тенг қилиб олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматуранинг норматив эластиклик модули чўзилишда ва сиқилишда бир хил қилиб олинади ва унинг тури ва синфига қараб ўрнатилади. Арматура эластиклик модулининг қийматларини қуйидаги 34-жадвалдан олиш керак. Зарур бўлган ҳолларда эластиклик модулининг қиймати назорат синови натижалари орқали белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

34-жадвал

Пўлат арматура  синфи (тури)

Арматуранинг эластиклик модули, МПа (kgk /сm2)да,

Es зўриқтирилмайдиган

Ep зўриқтирилган

А240 (А-I), А300 (А-II),  Ас300 (Ас-II)

2,06×105(2,1×106)

-

А400 (А-III)

1,96×105(2,0×106)

-

A600 (А-IV), Aт600 (Ат-IV), A800 (А-V)

-

1,86×105(1,9×106)

Aт1000 (Ат-V), Aт1000 (Ат-VI)

-

1,86×105(1,9×106)

B, BpI синфлардаги параллел симлар

-

1,96×105(2,0×106)

В-II ва Bp-II синфлардаги параллел симлардан қилинган ўрамлар.

-

1,77×105(1,8×106)

арқон арматуралар синфи К-7

1,77×105(1,8×106)

К-7 арқон арматуралардан қилинган ўрамлар

-

1,67×105(1,7×106)

Пўлат арқонлар:

-

Бурама ва қўшалоқ эшилган

-

1,67×105(1,7×106)

ёпиқ

-

1,57×105(1,6×106)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
183. Зўриқтирилмаган арматурали кўприкларни чидамлилик ва ёрилишга пишиқликка ҳисоблашлардан ташқари, кўприклар элементларини эластик жисмлар ҳисоби формулаларига биноан бажариладиган қолган барча ҳисоблашларда, арматуралар учун юқоридаги 34-жадвалда ва бетонлар учун мазкур ШНҚ нинг 29-жадвалида келтирилган эластиклик модулларининг қийматларига биноан аниқланадиган модуллар нисбатлари дан фойдаланиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зўриқтирилмаган арматурали кўприк элементларини чидамлиликка ва ёрилишга пишиқликка ҳисоблашларда кучланишларни, келтирилган кесимнинг геометрик тавсифларини аниқлашда арматура кесими майдони, бетоннинг титрашда оқишини инобатга олувчи эластиклик модуллар нисбатлари коэффициенти n' билан ҳисобга олинади. n' ни, бетоннинг синфларига кўра қуйидагича қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В20..........................…22,5
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В22,5 ва В25..................20
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В27,5..............................17
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В30 ва В35.....................15
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В40 ва ундан юқори......10
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22-боб. Кўприклар ва қувурларни биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳамда мустаҳкамликка ҳисоблаш. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Элемент бўйлама ўқига нормал кесимларни мустаҳкамликка ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
184. Кўприклар ва қувурларнинг бетон ва темирбетон элементларини ҳисоблашни чегаравий қийматлари билан таққослаган ҳолда бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияларда эгиладиган, марказий ва номарказий чўзиладиган бетон элементларини қўллаш мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
185. Статик ноаниқ конструкциялардаги ҳисобий зўриқишлари, бетоннинг ўтириши ва оқишини сунъий равишда тартиблаштириш, ёриқ ҳосил бўлиши ва олдиндан зўриқтиришлар оқибатида зўриқишнинг катта тақсимланишларини ҳисобга олиш зарур. Ушбу саналган юкламалар ва таъсирларнинг норматив қийматларидан топилган зўриқишларнинг умумий қийматига 1,1 (ёки 0,9) га тенг бўлган ишончлилик коэффициентлари киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
186. Конструкция элементларидаги зўриқишларнинг чегаравий қийматларини элемент бўйлама ўқига нормал ва қия кесимларида аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
187. Бетон ва темирбетон элементларни сиқувчи бўйлама куч N таъсирига ҳисоблашда мустаҳкамликка ва устиворликка ҳисоблашлардаги олинган қийматларнинг кам миқдордагисини зўриқишнинг ҳисобий қиймати тариқасида қабул қилиш керак. Мустаҳкамликка ҳисоблашда тасодифий эксцентриситет ec,cn = lo ни инобатга олиш керак (loэлементнинг геометрик узунлиги ёки унинг маҳкамланган нуқталарининг орасидаги қисми мазкур ШНҚ нинг 153-банди бўйича).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Статик аниқ конструкцияларнинг элементларида эксцентриситет ec (келтирилган кесимнинг оғирлик марказига нисбатан) конструкцияни статик ҳисоблашдан аниқланадиган эксцентриситет билан тасодифий эксцентриситет ec,cn ларининг йиғиндиси сифатида топилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Статик ноаниқ конструкция элементлари учун бўйлама кучнинг келтирилган кесим оғирлик марказига нисбатининг эксцентриситет ec қиймати, статик ҳисоблашда олинган эксцентриситетга баробар, аммо ec,cn — дан кам бўлмаган ҳолда қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
188. Тўғри бурчакли, тавр ва қўштавр шаклидаги, қутисимон кесимли, сиқилган, номарказий сиқилган бетон ва темирбетон элементларни мустаҳкамликка ва устиворликка ҳисоблаш, ec = эксцентриситет қийматига боғлиқ ҳолда қуйидаги 35-жадвалга мувофиқ бажарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

35-жадвал

Ҳисоблаш тури

Конструкциялар

Бетон

Темирбетон

Куйидагича эксцентриситетларда, ҳисоблашларни бажаришда риоя қилиниши зарур бўлган бандларнинг қатор тартибдаги рақамлари

ecr

ec>r

ecr

ec>r

Мустаҳкамликка

3.68

3.54

3.68

3.54

3.69,б

-

3.70

3.54

Устиворликка

3.66

3.55

-

-

3.69,а

3.55

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. r — ядро масофаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошланғич ҳисобий эксцентриситети ec>r бўлган сиқилган элементларни номарказий сиқилишга ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгилишнинг номарказий сиқилган элементнинг ҳисобий зўриқишининг кўпайишига таъсирини деформацияланмаслик схемасига ҳисоблашда эксцентриситет ec ни мазкур ШНҚ нинг 189-бандига биноан аниқланадиган η коэффициентига кўпайтириш йўли билан ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Устиворликка ҳисоблашда, ec≤r бўйлама эгилиш коэффициенти (φ) ни мазкур ШНҚ нинг 190-бандига мувофиқ қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
189. Мустаҳкамликка эгилишдаги кўчишининг (эгилишликка) таъсирини ҳисобга олувчи коэффициент η қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(51)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Ncr қуйидаги формулалар билан аниқланадиган шартли критик куч:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетон элементлар учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ncr (52)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темирбетон элементлар учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ncr (53)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, lb — бетондаги ёриқларни ҳисобга олмасдан аниқланадиган бетон кесими майдонининг инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Is — ўриқтирилмайдиган ва зўриқтириладиган арматуралар кесимлари майдонларининг инерция моментлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Инерция моментлари келтирилган кесимларнинг оғирлик маркази орқали ўтадиган ўқларига нисбатан аниқланади. (52) ва (53) формулалардаги φl ва φp лар билан эгилишликка, тегишли юкламанинг узоқ муддатли таъсир кўрсатишининг, арматурани олдиндан зўриқтиришнинг ва эксцентриситетнинг нисбий қийматининг таъсирлари ҳисобга олинади. φl коэффициентининг қийматини қуйидагига тенг деб қабул этиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Ml доимий юкламалардан бўладиган момент; M — доимий ва вақтинчалик юкламалардан бўладиган норматив куч N ни, N кучининг жойлашган нуқтасидан энг кўп чўзилган стерженгача (бетон элементлар учун кесимнинг энг кўп чўзилган қиррасигача) ёки энг кам сиқилган стержен ёки қиррагача (тўлиқ сиқилган кесим бўлганида) бўлган масофага кўпайтириб топилган қийматга тенг момент. δ коэффициентининг қийматини ec/h га баробар деб қабул қилиш керак, лекин у, қуйидаги формула билан аниқланадиган миқдордан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (54)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rb — бетоннинг ҳисобий қаршилиги, МPа да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lo — элементнинг ҳисобий узунлиги, m, да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўла юкламадан ва доимий юкламадан ҳосил бўладиган моментлар (эксцентриситетлар) ҳар хил ва бир-биридан фарқ қиладиган ишорали бўлганларида тўла юклама эксцентриситетининг қиймати ec≥0,1h да φl=1,0; ec< 0,1h да эса φl=1,05 деб қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматурани олдиндан зўриқтиришнинг элемент бикрлигига таъсирини ҳисобга олувчи φp коэффициентининг қийматини қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(55)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σbp бўйлама арматуранинг оғирлик маркази сатҳидаги мазкур ШНҚ нинг 8-иловасига биноан барча йўқолишларни ҳисобга олгандаги, олдиндан зўриқтиришдан бўладиган бетондаги кучланиш. Ҳалқасимон ва юмалоқ кесимлар учун h=D бўлади. (15) формуладаги ҳисобий қаршилик Rb, бетоннинг ишлаш шароити коэффициентларини ҳисобга олмасдан қабул қилинади (ec/h қиймати эса 1,5 дан ошмаслиги керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилган темирбетон элементлар, қуйидаги шартни таъминлай оладиган шароитдаги тавсифларга эга бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (56)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементларни, номарказий қўйилган юклама таъсиридан эгилиш текислигига перпендикуляр йўналишда номарказий сиқилишга ҳисоблашда тасодифий эксцентриситет қийматини инобатга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сурилмайдиган таянчга ёки мажбуран деформацияланишдан бир хил кўчадиган (масалан, ҳарорат таъсиридан узайишларда) таянчларга эга бўлган темирбетон элементлар учун η коэффициенти қийматларини қуйидагича қабул этиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
элемент узунлигининг ўртадаги учдан бир қисмидаги кесимлари учун (10) формула билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
элемент узунлигининг чеккадаги учдан бир қисмидаги кесимлар учун таянчдаги кесимлар учун бирга тенг бўлган қиймат билан ўртадаги учдан бир қисм учун ҳисоблаган қийматларнинг оралиғида интерполяция қилиш йўли билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
190. Сиқилган (ec=0) ва эксцентриситет номарказий сиқиладиган элементларни ҳисоблашларда бўйлама эгилиш коэффициентини қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (57)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, φm — вақтинчалик юклама таъсирини ҳисобга олувчи бўйлама эгилиш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φl — доимий юкламалар таъсирини ҳисобга олувчи бўйлама эгилиш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nl — доимий юкламаларда бўладиган, зўриқтириладиган, бетон билан жипслашмаган арматурадаги зўриқишни ҳам ҳисобга олгандаги ҳисобий бўйлама зўриқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nm — вақтинчалик юкламадан бўладиган ҳисобий бўйлама зўриқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N= Nl+Nm тўла ҳисобий бўйлама зўриқиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ШНҚ нинг 187-бандига биноан тасодифий эксцентриситетлар қийматларини ҳисоблашларда инобатга олинган φm ва φl коэффициентларининг қийматини темирбетон элементлар учун қуйидаги 36-жадвалдан, бетон элементлар учун эса қуйидаги 37-жадвалдан олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

36-жадвал

Элемент букилувчанлигининг тавсифлари

Бўйлама эгилиш коэффициентлари

Нисбий эксцентриситетлар ec/r куйидагича бўлгандаги

j l

l0  / b

l0  / d

l0  / i

0

0,25

0,50

1,00

4

3,5

14

1

1

0,90

0,90

0,81

0,81

0,69

0,69

1

10

3,6

35

1

1

0,86

0,86

0,77

0,77

0,65

0,65

0,84

12

10,4

40

0,95

0,95

0,83

0,83

0,74

0,74

0,62

0,62

0,79

14

12,1

48,5

0,90

0,85

0,79

0,74

0,70

0,65

0,58

0,53

0,70

16

13,8

55

0,86

0,78

0,75

0,67

0,66

0,58

0,55

0,47

0,65

18

15,6

62,5

0,82

0,75

0,71

0,64

0,62

0,55

0,51

0,44

0,56

20

17,3

70

0,78

0,70

0,67

0,59

0,57

0,47

0,48

0,40

0,47

22

19,1

75

0,72

0,64

0,60

0,52

0,52

0,44

0,43

0,35

0,41

24

20,8

83

0,67

0,59

0,55

0,47

0,47

0,39

0,38

0,30

0,32

26

22,5

90

0,62

0,53

0,51

0,42

0,44

0,35

0,35

0,26

0,25

28

24,3

97

0,58

0,50

0,49

0,41

0,43

0,35

0,34

0,26

0,20

30

26

105

0,53

0,46

0,45

0,38

0,39

0,32

0,32

0,25

0,16

32

27,7

110

0,48

0,42

0,41

0,35

0,36

0,30

0,31

0,25

0,14

34

29

120

0,43

0,39

0,36

0,32

0,31

0,27

0,25

0,21

0,10

38

33

130

0,38

0,33

0,32

0,28

0,28

0,24

0,24

0,20

0,08

40

34,6

140

0,35

0,32

0,29

0,26

0,25

0,22

0,21

0,18

0,07

43

37,5

150

0,33

0,30

0,28

0,25

0,24

0,21

0,21

0,18

0,06

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Каср чизиғи устида зўриқтирилмаган арматурали темирбетон элементлар ва ушбу ишлаш босқичида зўриқтирилган арматура билан бетон орасида жипслашиш бўлмаган олдиндан зўриқтирилган элементлар учун қийматлар, каср чизиғи остида эса зўриқтириладиган арматура билан бетон жипслашган ҳолдаги олдиндан зўриқтирилган элементлар учун қийматлар келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

37-жадвал

Элемент буки лувчанлиги тавсифи

Бўйлама эгилиш коэффициентлари

эксцентриситет ec/r лар қуйидагича бўлгандаги φm

φi

l0 /b

l0 /i

0

0,25

0,50

1,0

4

6

8

10

12

14

16

18

20

22

24

26

14

21

28

35

42

49

56

63

70

77

84

91

1

0,98

0,95

0,92

0,88

0,85

0,79

0,74

0,67

0,63

0,58

0,49

0,86

0,84

0,81

0,78

0,76

0,74

0,68

0,63

0,56

0,51

0,46

0,38

0,77

0,75

0,72

0,69

0,67

0,65

0,59

0,54

0,46

0,43

0,38

0,31

0,65

0,63

0,6

0,57

0,55

0,58

0,48

0,43

0,37

0,34

0,29

0,22

1

0,94

0,88

0,8

0,72

0,62

0,58

0,43

0,32

0,26

0,20

0,16

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқоридаги 36 ва 37-жадваллардаги белгилашлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b элемент кўчиши йўналишига нормал тўғри бурчакли кесимнинг томони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d юмалоқ кесимли элемент диаметри;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l0 / i — элемент букилувчанлиги (i кўндаланг кесимнинг энг кичик инерция радиуси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ec/rN кучининг нисбий эксцентриситети;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ecN кучининг келтирилган кесимда марказий оғирликка нисбатан эксцентриситети;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
r = ядровий масофа (Wred ва Ared келтирилган кесимнинг қаршилик моменти ва майдони).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
191. Кесимлардаги чегаравий зўриқишларни мазкур ШНҚ нинг 197 206 ва 210-бандларига мувофиқ қуйидаги асослардан келиб чиққан ҳолда аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетоннинг чўзилишга қаршилиги нолга тенг деб қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетоннинг сиқилишга қаршилиги Rb га баробар бўлган ва унинг шартли сиқиладиган зонаси чегарасида тенг тақсимланган кучланишлар билан чекланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматурадаги чўзувчи кучланиш, зўриқтирилмаган ва зўриқтириладиган арматураларнинг чўзилишга ҳисобий қаршиликлари тегишли Rs ва Rp лар билан чекланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтирилмаган арматурадаги сиқувчи кучланиш, сиқилишга ҳисобий қаршилик Rso билан, зўриқтириладигандаги эса мазкур ШНҚ нинг 195-бандига биноан энг катта сиқувчи кучланишлар σps билан чекланадилар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кесимни ҚМҚ 2.03.01га биноан умумий ҳолга ҳисоблаганда, арматурадаги деформация (кучланиш), олдиндан зўриқтирилгандаги деформацияни (кучланиш) инобатга олиб, бетоннинг сиқиладиган қисмининг баландлигига боғлиқ ҳолда аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тегишли тартибда асосланганда, юқорида кўрсатилган ҳисоблашларни, бетон ва арматуранинг деформацияси диаграммасидан фойдаланиб бажариш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Бетон ва арматурадаги ҳисобий қаршиликлар ва кучланишлар формулаларга МПа да киритилиши керак бўлганида, матнда махсус кўрсатмалар берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
192. Ҳисобий кесимнинг сиқиладиган қисмида ҳар хил синфлардаги бетонлар бўлганида, уларнинг майдонлари ҳисобий қаршиликларига пропорционал равишда битта ҳисобий қаршиликдаги бетонга келтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
193. Сиқиладиган қисмида тахтаси жойлашадиган тўсинларни ҳисоблашда, тахтанинг қовурға (девор) ичидан чиқиб (осилиб) турадиган ҳисобга киритиладиган бўлагининг чиқиб турган жойининг бошланишидан ўлчагандаги узунлиги, унинг қалинлиги h′f нинг олти марта кўпайтирилган қийматидан ошмаслиги ва тўсинлар қовурғалари орасидаги соф масофанинг ярмисидан кўп бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тахтанинг чиқиб турган бўлагининг бошланиши тўсин қиррасидан ёки қиялиги 1:3 ва ундан катта вут (қалинлаштирилган қисми) бўлганида, вутнинг охиридан қабул қилинади. Ўзгарувчи қалинликдаги тахталарда ҳамда вутлар қиялиги 1:3 дан кичик бўлган ҳолларда, тахтанинг чиқиб (осилиб) турадиган қисми узунлиги, тахта ва вутлар майдонларини ҳисобга олиб топиладиган, тахтанинг келтирилган қалинлигига биноан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қўштавр кесимларнинг чўзиладиган белбоғларининг чиқиб турадиган қисмлари майдони ҳисоблашда инобатга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
194. Чўзилган арматуранинг сони, конструктив мақсадда ёки ёрилишга пишиқликка ҳисоблашга биноан, мустаҳкамликка ҳисоблашдаги талаб этилган арматура сонидан ортиқча бўлганида, ҳисоблашда барча арматурани эмас, фақат мустаҳкамликка талаб этилганини инобатга олиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
195. Бетон билан жипслашиб кетган, cиқилган қисмда жойлашган зўриқтириладиган арматурани ҳисоблашга қуйидаги кучланиш билан киритиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (58)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rpc — мазкур ШНҚ нинг 175-бандига биноан, зўриқтириладиган арматурадаги ҳисоблаш билан инобатга олинадиган энг катта сиқувчи кучланиш; σpc1 — зўриқтириладиган арматурадаги ҳисобий кучланиш (барча йўқолишларни чиқариб ташлагандан кейинги), агар юкламага нисбатан ишончлилик коэффициенти γg=1,1 бўлса; σpc1Rpc бўлганида, σpc=0 деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилган арматуранинг кўндаланг кесими майдони A′s ни бетоннинг сиқилган қисми ҳисобий баландлиги x ва ушбу арматурадан кесимнинг сиқилган қиррасигача бўлган масофа α′s лар нисбатларига боғлиқ ҳолда ҳисоблашга киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгиладиган элементларни ҳисоблашда x2≥2a′s бўлганида, майдон A′s тўлиқ инобатга олинади, бу ерда, x2 сиқилган арматура A′s ни ҳисобга олиб аниқланадиган сиқилган қисмнинг баландлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилган арматурани инобатга олмаганда кесимнинг сиқилган қисм баландлиги x2≥2a′s уни инобатга олганда эса x2<2as шартига мос келганида, мустаҳкамликка ҳисоблашни қуйидаги шартдан файдаланиб бажариш, рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M≤(RpAp+RsAs)(ha-a′s) (59)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўлганида, A′s ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(60)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
196. Элемент бўйлама ўқига нормал кесимни ҳисоблаш, ташқи куч кесим симметрия ўқи текислигида таъсир этганида ва арматура элементининг кўрсатилган текисликка перпендикуляр қирраси олдида жамланган бўлганида, тегишли мувозанат шартидан аниқланадиган сиқилган қисм нисбий баландлиги ξ= қийматига боғлик ҳолда бажарилиши керак. Конструкцияни ҳисоблашда ξ нинг қиймати тузилган арматурадан, унинг учун тегишли ишлаш шароити коэффициентини ҳисобга олгандаги ҳисобий қаршилик Rs ва Rp га тенг бўлган кучланиш бўлмаганга қадар бетоннинг сиқилган қисмида чегаравий ҳолат юз бермайдиган ҳолдаги, ўша қисмининг нисбий баландлиги ξy дан ошмаслиги керак. ξy қиймати қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(61)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, ω=0,85-0,008 Rb — одатдаги (зўриқтирилмаган) арматурали элементлар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ω=0,85-0,008 Rb+δ≤0,9 — бевосита арматурали элементлар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда бетоннинг ҳисобий қаршилиги Rb ни МPа да, δ нинг қийматини эса 10 μ га тенг деб олиш керак, аммо 0,15 дан кўп бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматурадаги кучланиш σ1 ни, МPа да, қуйидагига тенг қилиб олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтирилмайдиган арматура учун Rs;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтириладиган арматура учун Rp+500σp;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтириладиган арматуранинг ҳисобий қаршилиги Rp ни, унинг тегишли ишлаш шароити коэффициентини инобатга олиб, арматурадаги олдиндан зўриқтириладиган кучланиш σp; қийматини эса, мазкур ШНҚ нинг 12-иловасига биноан биринчи ва иккинчи йўқолишларни ҳисобга олиб қабул қилиш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтирилган ва зўриқтирилмаган ҳолда σ1 кучланишни зўриқтирилган арматурага кўра қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σ1 кучланиш сиқилган қисмдаги арматурадаги чегаравий кучланиш ҳисобланади ва у 500 МPа га тенг деб қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мустаҳкамликка ҳисоблашда, ξy нинг катта чегаравий миқдорига кўра ҳисоблаш орқали олинган қийматини сақлаш асосли ва зарур бўлган ҳолда ҚМҚ 2.03.01 кўрсатмаларига риоя қилиш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қуйидаги ҳоллардаги ҳисоблашларда ҚМҚ 2.03.01 кўрсатмаларига риоя этиш тавсия этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темирбетон элементларни қия номарказий сиқилиш ва эгилишларга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кесими бўйлаб арматуралар тенг тақсимланган элементларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қисқа консолларни, конструкцияларни ботириб тешиш ва тортиб ажратиб олишга, қўйилган буюмлар, кўтаргич илмоқлар ва буралиш билан эгилишга, буралиш билан номарказий сиқилишга ишлайдиган элементларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Учбурчакли, ромб шаклдаги ва тўғри бурчакли бўлмаган арматураси жамланган ва тенг тақсимланиб жойланган кесимларни ҳисоблаш учун бошқа услубларни қўллаш, тегишли (ўрнатилган) тартибда улар асосланганида рухсат этилади. Юмалоқ кесимли темирбетон элементларни номарказий сиқилишга мустаҳкамликка ҳисоблаш тавсия этилган мазкур ШНҚ нинг 9-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Барча санаб ўтилган ҳисоблашларда бетон ва арматура учун меъёрларда белгиланган ҳисобий қаршиликларни олиш керак. Нормал кучланишларни олдиндан зўриқтирилган эгри тўсин кесимларида ёриқбардошликни мазкур ШНҚ нинг 14-иловаси бўйича ҳисоблаш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Эгиладиган темирбетон элементларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
197. Тўғри бурчакли кесимларни бўлганидаги ҳисоблашни қуйидаги шартга кўра бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M ≤ Rbbx(h0 – 0,5x) +Rs cs(h01 – aʼs) + σpcp (h0 – aʼp), (62)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, сиқилган қисм баландлиги x ни қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RpAp + RsAs – RscAs – σpcp = Rbbx (63)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда ва бош формулалардаги баландлик h0 ни Ap ва A5 арматурадаги зўриқиш тенг таъсир этувчисидан олиш керак. Зўриқтириладиган арматура бўлмаганида, h0=h01
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда ∞ мазкур ШНҚ нинг 4, 6, 7-иловалари бўйича аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-расм. Эгиладиган темирбетон элементнинг бўйлама ўқига нормал кесимдаги, уни мустаҳкамликка ҳисоблашдаги зўриқиш ва кучланиш эпюрасининг схемаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприклари қовурғали оралиқ қурилмалари ўтиш қисми плитасининг бўйлама йўналишдаги уланган жойларини мустаҳкамликка ҳисоблаш (62) ва (63) формулаларнинг ўнг томонидаги формулаларга қуйидаги ишлаш шароити коэффициентларини киритиб бажарилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
диафрагмалилари учун — 0,8 га тенг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
диафрагмали оралиқ қурилмалар учун — 0,9 га тенг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
198. Таврли, қўштаврли ва қутисимон, плитаси сиқилган қисмда жойлашган кесимларни бўлганида ҳисоблашни сиқилган қисм чегараси ҳолатига боғлик ҳолда бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) сиқилган қисм чегарали плитада ўтганида (3 расм, а) ёки қуйидаги шарт бажарилганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(64)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ШНҚ нинг 197-бандига мувофиқ b'f эндаги тўғри бурчакли кесим ҳисоблангандек ҳисобланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) сиқилган қисм чегарали қовурғадан ўтганида (3 расм, б) ёки (64) шарт бажарилмайди, унда ҳисоблаш қуйидаги шартга биноан бажарилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M≤Rb bx(h0 0,5x)+Rb(b′f b)h′f(h0 – 0,5h′f)+RsoA′s+ σpcA′s (h01 – a's) apcA′p (h0 – a'p) (65)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, бетоннинг сиқилган қисми баландлигини x қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(66)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-расм. Плитаси сиқилган қисмда бўлган темирбетон элементларнинг кесимларидаги сиқилган қисмларнинг шакли
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) сиқилган қисм чегарали плитада жойлашганда,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) сиқилган қисм чегарали қовурғада жойлашганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
199. Ҳалқа кесимли, ички ва ташқи радиусларининг нисбати бўлган, арматураси айлана бўйлаб тенг тақсимланган (бўйлама йўналишдаги стерженлар сони 6 тадан кам бўлмаган), эгилувчи элементлар ҳисоби, мазкур ШНҚ нинг 202-бандига мувофиқ, номарказий сиқиладиган элементлар ҳисобини бажаргандек, Nec қиймат ўрнига эгувчи момент M қийматини бўйлама куч қиймати N = 0 деб қабул қилиниб бажарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
200. Автомобиль йўллари кўприкларининг эгиладиган темирбетон элементларидаги зўриқтириладиган ишчи арматура бетон билан жипслашмаган ҳолда, кесимини мустаҳкамликка мазкур ШНҚ нинг 193 ва 194-бандларига мувофиқ тегишли формулаларда зўриқтириладиган арматуранинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги Rp ўрнига ўша арматурадаги олдиндан зўриқтирилганда белгиланган (барча йўқолишлар чиқариб ташлангандан кейинги) кучланиш қиймати σp1 ни киритиб ҳисоблаш керак. Бундан ташқари, узунасига алоҳида тайёрланган блоклардан йиғиладиган конструкцияларда, эластик материаллар қаршилиги формулалари билан ҳисобий юкламаларга (юкламаларга нисбатан ишончлилик коэффициенти билан) олдиндан зўриқтириш кучини ҳам киритиб, қўшимча ҳисоблаш ўтказиш керак. Ишлашнинг барча босқичларида, блоклар бир-бирига уланган жойларда зўриқтирилмайдиган арматура қўйилмаган ҳолда, ташқи кучлардан чўзувчи кучланиш ҳосил бўладиган қисмларда, ушбу кучланиш мавжуд бўлиши мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Номарказий сиқиладиган бетон элементларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
201. Бошланғич эксцентриситети ec ≤ r бўлган номарказий сиқиладиган бетон элементларни қуйидаги шартни бажарган ҳолда устиворликка ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ≤ φRbAb (67)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, φ — 186. бўйича олинадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab — элементнинг сиқилган кесим майдони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
202. Номарказий сиқиладиган бетон элементларни ec > r (r — 186-бандига биноан ядро масофаси) бўлган ҳолда, мустаҳкамликка ҳисоблаш нейтрал ўқ ҳолатига ва қуйидаги формуладан топиладиган a-нинг қийматига боғлиқ ҳолда бажарилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a = ac – ecƞ (68)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, a — бўйлама куч N қўйилган нуқтадан кесимнинг кўпроқ сиқилган қиррасигача бўлган, мазкур ШНҚ нинг 189-бандига биноан аниқланадиган ƞ коэффициентни инобатга олгандаги масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ac — тўла кесимнинг оғирлик маркази орқали ўтадиган ўқдан кўпроқ сиқилган қиррасигача бўлган масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ec — бўйлама куч N нинг, тўла кесим оғирлик марказига нисбатан бошланғич эксцентриситети.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, ташқи кучлар тенг таъсир этувчиси қуйидаги шартга риоя қилган ҳолда, элемент кўндаланг кесими чегарасида бўлиши зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ecƞ ≤ 0,8ac (69)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
203. Тавр, қўштавр ва қутисимон плитаси сиқилган қисмда жойлашган (3.3 расм), номарказий сиқиладиган бетон элементларни ҳисоблашда кесимнинг мустаҳкамлиги қуйидаги шарт бажарилганда таъминланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ≤ Rbbx + Rb (bʼʄ – b) hʼʄ (70)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда сиқилган қисм баландлиги қуйидагича аниқланади: a>0,5h'f
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a>0,5f бўлганида (нейтраль ўқ қовурға чегарасидан ўтади)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(71)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a≤0,5h'f бўлганида (нейтраль ўқ сиқилган плита чегарасидан ўтади), ҳисоблаш учун b ни b′f га алмаштириб, (70) ва (71) формулалардан фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-расм. Номарказий сиқилган бетон элементнинг бўйлама ўқига нормал кесимдаги зўриқиш ва кучланиш эпюрасининг схемаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўғри бурчакли кесимли номарказий сиқилган элементларни ҳисоблашда қуйидаги шарт бажарилганда мустақкамлик таъминланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N≤Rbbx, (72)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда сиқилган қисм баландлиги қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x=h­-2ecη (73)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгувчи момент таъсир кўрсатадиган текисликда мустаҳкамликка ҳисоблашдан ташқари элемент у текисликка тик йўналишда эгилиш билан устиворликка ҳисобланиб текширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Номарказий сиқилган темирбетон элементларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
204. Ҳисоблаш эксцентриситети es≤r бўлган номарказий сиқилган темирбетон элементларни қуйидаги шартлардан келиб чиққан ҳолда мустаҳкамликка ва устиворликка ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) устиворликка ҳисоблашда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматура бетон билан жипслашган ҳолда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(74)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтириладиган арматура билан бетоннинг жипслашиши бўлмаган ҳолда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(75)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) мустаҳкамликка ҳисоблашда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арматура бетон билан жипслашган бўлганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(76)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтириладиган арматура билан бетоннинг жипслашиши бўлмаган ҳолда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(77)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(33)-(34) формулалардаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ҳисобий юкламалардан бўладиган бўйлама йўналишдаги сиқувчи куч (олдиндан зўриқтириш кучи ҳисобга олинмаган);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ — мазкур ШНҚ нинг 190-бандига биноан қабул қилинадиган бўйлама эгилиш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb бетоннинг мазкур ШНҚ нинг 24-жадвалидан олинадиган мустаҳкамликка ҳисоблашдаги сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab — элемент кесимининг тўла майдони (арматура кесимининг майдони 3 фоиз дан ошадиган бўлганида, Ab ни Ab As Ap билан алмаштирилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rsc, Rpc — арматуранинг мазкур ШНҚ нинг 173-бандига биноан олинадиган сиқилишга ҳисобий қаршиликлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σpc — сиқилган қисмда жойлашган зўриқтириладиган арматурадаги мазкур ШНҚ нинг 195-бандига мувофиқ ҳисоблашда инобатга олинадиган кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σpc1 — зўриқтириладиган арматура Ap даги, мазкур ШНҚ нинг 195-бандига биноан барча йўқолишлар ўтиб бўлгандан кейинги, ўрнашган зўриқтириш кучи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(78)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A's, A'p — тегишли, барча зўриқтирилмаган ва зўриқтирилган арматуралар кесимларининг майдони; n1 — 183-бандига асосан олинадиган эластиклик модуллари нисбати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
205. Плитаси сиқилган қисмда бўлган, кўндаланг кесими қўштавр, тавр ва қутисимон номарказий сиқилган, эксцентриситети ec>r темирбетон элементларни, x>hʼʄ ва ζ≤ζy (3 ва 4-расмлар) бўлганида, мустақкамликка ҳисоблашни қуйидаги шартдан фойдаланиб бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne0 ≤ Rbbx (h0 – 0,5x) + Rb (b ʄ – b)h ʄ (h0 – 0,5h ʄ )+RscAs(h01 – as) + σ pcAp(h0 – ap), (79)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e0 нинг қийматини қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e0 = e + ec (ƞ — 1) (80)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, N бўйлама куч; ƞ — мазкур ШНҚ нинг 187-бандига биноан аниқланадиган коэффициент; e — N кучнинг қўйилган нуқтасидан чўзилган арматурадаги зўриқишнинг тенг таъсир этувчисигача бўлган масофа; ec — бўйлама куч N нинг барча кесим оғирлик марказига нисбатан бошланғич эксцентриситети (мазкур ШНҚ нинг 189-бандига биноан тасодифий эксцентриситети ҳисобга олингандаги); σpc — ташқи юкламалар таъсиридан сиқилган қисмда жойлашган зўриқтириладиган арматурадаги, мазкур ШНҚ нинг 195-бандига асосан сиқувчи кучланиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўғри бурчакли кесимлар учун (37) формулада bʼʄ = b деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетоннинг сиқилган қисми баландлиги x ни қуйидаги формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N + RpAp + R5A5 – Rscs – σpc p = Rbbx + Rb(bʼʄ – b)hʼʄ (81)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-расм. Номарказий сиқилган темирбетон элементларнинг бўйлама ўқига нормал кесимидаги, уни мустақкамликка ҳисоблашдаги кучланиш эпюраси ва зўриқишлар схемаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(3.37) формуладаги зўриқишлар ишоралари N кучнинг кесимдан ташқарида жойлашган ҳолатига тўғри келади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Плитаси чўзиладиган томонда жойлашган қўштавр кесимларни ҳисоблашда плитанинг томонларга чиқиб турган қисмлари инобатга олинмайди. Эгувчи момент таъсир этадиган текисликда мустаҳкамликка ҳисоблашдан ташқари, у текисликка тик йўналишда ҳам эгилиш билан устиворликка ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилган зўриқтирилган арматура ишини мазкур ШНҚ нинг 195-бандига биноан ҳисобга олиш керак. Аммо у арматурани инобатга олмаганда x>2a′s инобатга олганда эса x<2a′s, бўлганида мустаҳкамликка ҳисоблашни, қуйидаги шартдан фойдаланган ҳолда бажаришга рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(82)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Номарказий сиқилган олдиндан зўриқтирилган элементларнинг олдиндан кучлантиришдаги мустаҳкамликка ҳисоби, бетоннинг узатув мустаҳкамлиги синфига лойиқ бўладиган Rbmc1 қийматлари билан норматив юкламалардан бетондаги сиқувчи кучланишларни чеклаган ҳолда, норматив юкламалардан бўйлама ёриқлар ҳосил бўлишига ҳисоблаш билан алмаштирилади. Темирбетон элементлари кесимини ҳисоблашда буровчи моментни мазкур ШНҚ нинг 14-иловасидa келтирилган усулни ишлатиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
206. Номарказий сиқилган, ҳалқа кесимли, ички (r1) ва (r2) ташқи (радиусларнинг нисбати бўлган, айлана бўйлаб тенг тақсимланган (бўйлама стерженлар сони 6 та дан кам эмас) зўриқтирилмаган арматурали темирбетон элементлар ҳисоби, бетоннинг сиқилган қисмининг қуйидагига тенг бўлган нисбий майдонига боғлиқ ҳолда бажарилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(83)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоблашларда, ξstr қийматларига боғлиқ ҳолда, қуйидаги шартлардан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) 0,15<ξ<0,60 бўлганида,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
) — шартидан; (84)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ξotr =0.15 бўлганида,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— шартидан; (85)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, (86)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ξstr≥0,60 бўлганида,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— шартидан (87)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, (88)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(83) — (88) формулаларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab — ҳалқа кесимли бетон майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
As,tot — барча бўйлама арматуранинг кесим майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(89)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
rs — кўрилаётган арматура стерженлари оғирлик марказлари орқали ўтадиган айлана радиуси. Бўйлама куч эксцентриситети e0 мазкур ШНҚ нинг 187-банди бўйича тасодифий эксцентрисит, мазкур ШНҚ нинг 187 ва 201-бандларига биноан элемент кўчишини ҳисобга олган ҳолда аниқланади. Ҳалқа кесимли элементларни, номарказий сиқилиш ва эгилишнинг биргаликдаги таъсирига, зўриқтирилмаган арматура ишлатилганда, номарказий сиқилган ҳалқа кесимлар ҳисоби учун тавсия этилган (83 — 88) формулалардан фойдаланиш рухсат этилади, аммо элемент эгилишига сабабчи бўладиган кучнинг жойлашишини ҳисобга олган ҳолда, моментларнинг хулосавий эпюрасига биноан олинган, йиғинди эгувчи момент М нинг қўшимча таъсиридан бўлган эксцентриситет e0 нинг ўзгарган қиймати ҳисобга олинган бўлиши керак. Бунда (84), (85) ва (87) формулалардаги эксцентриситет e0 нинг йиғинди қиймати муайян кесимлар учун, ушбу кесимлардаги эгувчи моментлар ва норматив кучлар қийматларининг йиғиндисини ҳисобга олиб аниқланади. (52) формуладаги критик куч Ncr нинг қийматини аниқлашда, кесимнинг мустаҳкамлигига эгилишнинг таъсирини ҳисобга олувчи ƞ коэффициентини топишда, (3.11) формулага биноан φi коэффициентининг қийматини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
207. Туташ кесимли, бевосита арматураланган ва зўриқтирилмаган бўйлама арматурали элементларни ҳисоблашни мазкур ШНҚ нинг 204 ва 205-бандлари талабларига мувофиқ бажариш керак. Ҳисоблашга, бетон кесимининг кўндаланг арматура турларининг чекка стерженлари ёки спирал (унинг ўқи бўйлаб олгандаги) билан чекланган қисмини киритиб ҳисоблаш формулаларига Rb нинг ўрнига келтирилган призматик мустаҳкамлик Rb,red ни қўйиш керак. Бевосита арматураланган элементларнинг эгилувчанлиги тўрлар билан арматураланганда 55 дан, спирал билан арматураланганда эса 35 дан ошмаслиги керак (бу ердаги ief — кесимнинг ҳисобга киритилган қисмининг инерция радиуси). Rb,red қийматларини қуйидаги формулалар билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) пайвандланган кўндаланг тўрлар билан арматураланганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,red = Rb + φμs,xyRs, (90)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rs — тўр арматураларининг чўзилишга ҳисобий қаршилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(91)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(90) ва (91) формулалардаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nx,Asx,lx — тегишли, тўрнинг бир йўналишдаги стерженларининг (чеккадаги стерженлар ўқидан санагандаги) сони, кўндаланг кесим майдони ва узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ny,Asy,ly — худди шунинг ўзи, лекин бошқа йўналишдаги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aef — тўрлар контури ичига (чеккадаги стерженлар ўқлари бўйича) қамраб олинган бетон кесими майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
s — тўрлар орасидаги масофа (стерженлар ўқидан ҳисоблагандаги), агар битта сетка ўрнатилса «s» қиймати 7 cm бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ — қуйидаги формула билан аниқланадиган бевосита арматуралашнинг эффективлик коэффициенти:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(92)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда, (93)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(93) формуладаги Rs ва Rb лар МПа да олинади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
μ = μs,xy
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўрнинг ҳар бир йўналишидаги узунлик бирлигидаги стерженларининг кўндаланг кесими майдонларининг бирининг иккинчисидан фарқи 1,5 баробардан кўп бўлмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) спирал ёки ҳалқа арматура билан арматураланганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(94)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, R5спирал арматуранинг ҳисобий қаршилиги; ec бўйлама кучнинг қўйилиш (эгилишлик таъсири ҳисобга олинмагандаги) эксцентриситети; μ — арматуралаш коэффициенти, қуйидагига тенг:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(95)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
As,cir — спирал арматура кўндаланг кесими майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — спирал ичидаги кесим қисмининг диаметри;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
s — спирал қадами.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бевосита арматураланган элементларнинг кўтариш қобилиятига эгилишликнинг таъсирини эътиборга олаётганда, тўрларнинг чеккаларидаги стерженлари билан чегараланган ёки спирал ичига қамралган кесим қисми учун инерция моментини аниқлаган ҳолда, мазкур ШНҚ нинг 189-банди кўрсатмаларидан фойдаланиш керак. (11) формула билан топилган Ncr нинг қиймати φ = 0,25 + 0,05 ≤ 1 коэффициентига кўпайтирилиши зарур (бу ердаги cбетон кесимининг ҳисобга олинадиган қисмининг баландлиги ёки диаметрига тенг), δ ни аниқлашда (13) формуланинг ўнг томонидаги қисмининг иккинчи аъзоси 0,01 φ2 га алмаштирилади (бунда). φ2 = 0,1 –1≤1 Элементнинг A ва Rb,red ларни инобатга олиб топгандаги кўтарувчанлик қобилияти, тўла кесим Ab бўйича Rb,red ларни инобатга олиб (аммо бевосита арматурани инобатга олмасдан) аниқлангандаги кўтарувчанлик қобилиятидан катта бўлганида, ҳисоблашда бевосита арматуралаш инобатга олинади. Бундан ташқари бевосита арматуралаш мазкур ШНҚ нинг 289-бандига биноан конструктив талабларга ҳам жавоб бериши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
208. Бевосита арматураланган элементларни мустаҳкамликка ҳисоблаш билан бирга, бетоннинг ҳимоя қатламининг ёрилишга пишиқлигини таъминловчи ҳисобларни ҳам бажариш керак. Бу ҳисоблашни, фойдаланиш давридаги барча юкламалардан (ɣʄ = 1 деб олиб), мазкур ШНҚ нинг 204 ва 205-бандлари кўрсатмаларига мувофиқ, бетон кесимининг барча майдонини инобатга олиб, Rb ва Rs лар ўрнига ҳисобий қаршиликларнинг иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар учун белгиланган қийматлари Rbn ва Rsn ларни қабул қилиб, ҳамда арматуранинг сиқилишга қаршилигини 400 МPа дан оширмаган ҳолда Rsc,ser га тенг деб олиб бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Марказий чўзилган элементларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
209. Марказий чўзилган темирбетон элементларининг кесимларини ҳисоблашда барча ҳисобий кучланишларни арматура бутунлай ўзига қабул қилиши зарур, бунда қуйидаги шарт бажарилиши талаб этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ≤ Rs Rs + Rp Ap, (96)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, N — марказий қўйилган бўйлама чўзувчи кучланиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Номарказий чўзилган элементларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
210. Номарказий чўзилган темирбетон элементлар кесимининг ҳисобини бўйлама куч N нинг ҳолатига боғлиқ равишда, қуйидаги шартлардан келиб чиққан ҳолда бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бўйлама куч N тегишли арматурадаги зўриқишларнинг тенг таъсир этувчиларининг орасига қўйилганида (5 расм, а) ва бу ерда барча кесим чўзилган ҳолатда бўлганида, барча ҳисобий куч тўлалигича арматура билан қабул қилиниши керак ва ҳисоблашни қуйидаги шартлардан фойдаланиб бажариш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne ≤ Rss(h01 – aʼs) + Rpp(h0 – aʼp); (97)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Neʼ ≤ RsAs(h – as – aʼs) + RpAp(h – ap –aʼp); (98)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) бўйлама куч N, тегишли арматурадаги зўриқишларнинг тенг таъсир этувчилари билан қовурға атрофида жойлашган нейтрал ўқ орасидаги масофа чегарасидан ташқарида қўйилган бўлганида (5 расм, б), кесимнинг мустаҳкамлигини қуйидаги шарт билан белгилаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne ≤ Rbbx(h0 – 0,5x) + Rb (bʼʄ – b)hʼ ʄ(h0 – 0,5hʼf) + Rscs(h01 – aʼs) + σpcp(h0 – aʼp). (99)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетоннинг сиқилган қисми баландлиги x қуйидаги формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RpAp + RsAs – Rscs – σpcp – N = Rbbx + Rb (bʼʄ – b)hʼ ʄ .
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(100) формула билан ҳисоблаб топилган x>ζyh0 бўлганида, (57) формулага x = ζy h0 киритилади, бу ердаги ξy ζy 192-банди кўрсатмасига биноан аниқланади. Сиқилган арматуранинг ишини мазкур ШНҚ нинг 191-бандига биноан ҳисобга олиш керак. Ушбу арматурани инобатга олмаган ҳолда x>2s, олганда эса x>2s бўлганида мустаҳкамликка ҳисоблашни қуйидаги шартга асосан бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne ≤ (RpAp + RsAs — N)(h0 — aʼs) (101)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-расм. Номарказий чўзилган темирбетон элементнинг бўйлама ўқига нормал кесимидаги, уни мустаҳкамликка ҳисоблашдаги кучланиш эпюраси ва зўриқиш схемаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — бўйлама куч N арматурадаги зўриқишлар тенг таъсир этувчилари орасида жойлашганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б — ўша куч арматурадаги зўриқишлар тенг таъсир этувчилари орасидаги масофадан ташқарида бўлганида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Элементнинг бўйлама ўқига қия кесимни мустаҳкамликка ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
211. Қия кесимни мустаҳкамликка ҳисоблаш қуйидаги ҳолларда бажарилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўндаланг кучлар қия ёриқлар оралиғига ва қия ёриқлар бўйлаб таъсир этганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эгувчи момент кўндаланг арматурали элементлардаги қия ёриқлар бўйлаб таъсир этганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Элементнинг бўйлама ўқига қия кесимни кўндаланг куч таъсирига ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
212. Кўндаланг арматурали темирбетон элементлар учун қия ёриқлар орасида, сиқилган бетоннинг мустаҳкамлигини таъминлайдиган қуйидаги шарт бажарилиши зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ ≤ 0,3φw1φb1Rbbh0 (102)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(60) формуладаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ — таянч ўқидан h0 қийматидан кам бўлмаган масофадаги кўндаланг куч;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φw1=1+ƞn1μw, хомутлар бўйлама ўққа нормал жойлашганида φw1≤1,3
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда элемент бўйлама ўқига нормал хомутлар бўлганида — ƞ=10; n1 — мазкур ШНҚ нинг 179-бандига биноан аниқланадиган арматура ва бетон эластиклик модулларининг нисбати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(103)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Asw — битта текисликда жойлашган хомутлар шахоби кесими майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sw — хомутларга ўтказилган нормал бўйича ўлчагандаги улар орасидаги масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — девор (қовурға) қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h0 — кесимнинг ишчи баландлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φb1 коэффициенти қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φb1 = 1-0,01Rb, (104)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ердаги ҳисобий қаршилик RbМPа да олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
213. Кўндаланг арматурали элементларнинг қия кесимларини кўндаланг кучлар таъсирига (6 расм) қуйидаги шартга биноан бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтирилмаган арматурали элементлар учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(105)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтириладиган арматурали элементлар учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(106)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-расм. Темирбетон элементларнинг бўйлама ўқига қия кесимдаги, уни кўндаланг кучлар таъсирига мустаҳкамликка ҳисоблашдаги зўриқишлар схемаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — зўриқтирилмаган арматурали;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б — зўриқтирилган арматурали.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(105) ва (106) формулалардаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ — кўрилаётган қия кесимнинг битта томонида жойлашган, ташқи юкламалардан бўладиган кўндаланг кучнинг энг катта қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣRswAsisinα — кесим проекцияси узунлиги с бўлган барча кесишадиган зўриқтирилмаган арматуралар кучланиш проекцияларининг йиғиндиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣRswAsw — 2h0дан ва с0 қийматидан катта бўлмаган тегишли шароитдаги, кўндаланг арматура қабул қилаётган кўндаланг куч, бетон қабул қилаётган кўндаланг кучга тенг бўлган ҳолатда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣRpwApisinα — бу ҳам юқоридагидек, фақат ўриқтириладиган бетон билан жипслашган арматураларда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣRpwApw — (агар зўриқтирилган арматура бетон билан жипслашмайдиган ҳолатда, ҳисобий қаршилик Rpw ни, у арматурадаги ўрнашган зўриқтириш кучланиши σpw1га тенг деб қабул этиш керак);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RswAsw — зўриқтирилмайдиган ва зўриқтириладиган арматураларнинг мазкур ШНҚ нинг 176-бандига биноан аниқланадиган ma4 ёки mp4 коэффициентларни инобатга олгандаги ҳисобий қаршиликлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α — стерженларнинг (ўрамларнинг) қия кесимларни кесган жойдаги элемент бўйлама ўқига қиялик бурчаги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫb — ҳисоблашда сиқилган қисм бетонига қия кесимнинг тепа учи устида бериладиган ва қуйидаги формула аниқланадиган кўндаланг куч қиймати:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(107)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, h0 — девор (қовурға) қалинлиги ёки туташ плита эни ва қия кесимнинг сиқилган қисмининг маркази орқали ўтадиган кесимнинг ҳисобий баландлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
c — қиймати мазкур ШНҚ нинг 214-банди талабларига биноан қиёслаб ҳисоблашлар билан топиладиган, энг ноқулай қия кесимнинг элемент бўйлама ўқига проекциясининг узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — қиймати қуйидагига тенг бўладиган ишлаш шароити коэффициенти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(108)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лекин, у 1,3 дан кам ва 2,5 дан кўп бўлмаслиги керак,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rb,sk — эгилишдаги ўрилиб ажралишга ҳисобий қаршилик (24-жадвал); τq — норматив юкламалардан бўладиган энг катта ёрувчи куч; τq≤0,25 Rb,sk — бўлганида қия кесимни мустаҳкамликка текширмаслик рухсат этилади, τq> Rb,sk — бўлганида эса кесим қайтадан лойиҳаланиши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫʼw — горизонтал арматура билан қабул қилинадиган зўриқиш, kgk да,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫʼw=1000 · Aʼwk, (109)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Aʼw — қия кесим β, град., бурчаги остида кесиб ўтадиган, горизонтал, зўриқтириладиган ва зўриқтирилмайдиган арматуранинг майдони, сm2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — коэффициентининг қиймати қуйидаги шартдан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(110)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хомутлар оралиғида жойлашган кесимларда β=90°бўлганида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫʼw = 1000Aʼw (111)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(3.68)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда (112)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 3.64 формула бўйича; F — арматура майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — қирқимда арматура сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uq — хомутлар қадами.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
214. Энг ноқулай қия кесим ва элемент бўйлама ўқига унинг проекциясини бетон ва арматура қабул қиладиган кўндаланг куч қийматининг энг кам бўлиши кераклиги шартига асосан, қиёслаб ҳисоблашлар орқали аниқлаш керак. Бунда, таянчдаги кесимдан 2h0 узунликдаги участкаларда, зўриқтирилмаган арматурали конструкциялар учун қия кесимни текширишни таянчдаги (вертикал) кесимга 45° ва зўриқтириладиган арматурали конструкциялар учун 60° бурчак остидаги қияликда бажариш керак. Таянч атрофи яқинида юк нуқтада жамланиб таъсир этганида, энг кўп хавфли қия кесим, юк қўйилган жойдан таянчга қараб йўналган бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
215. Зўриқтирилган хомутлар бор бўлган ҳолда, қия кесим бўйича қўшимча текширилганда, элемент бўйлама ўқига бўлган бурчакни қуйидаги формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(113)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σm — бош чўзувчи кучланиш қиймати; τb — уринма кучланиш қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
216. Кўндаланг арматурасиз темирбетон элементлар учун қия ёриқларнинг ривожини чекловчи шарт бажарилиши зарур
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ ≤ Ǫb + Ǫʼw (114)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
217. Сиқилган кесим бўлмаган, чўзилган ва номарказий чўзилган элементларни ҳисоблашда тўла кўндаланг куч Ǫ кўндаланг арматура билан қабул қилиниши керак. Сиқилган қисми мавжуд бўлган номарказий чўзилган элементларни ҳисоблашда (194) формула билан ҳисобланган Ǫb қийматини қуйидагига тенг бўлган kt коэффициентига кўпайтириш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(115)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аммо, 0,2 дан кам эмас (N — чўзувчи бўйлама куч).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Элемент бўйлама ўқига қия кесимни эгувчи момент таъсирига ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
218. Қия кесимларни эгувчи моментларга ҳисоблашни (3.7 расм) қуйидаги шартлардан фойдаланиб бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтирилмаган арматурали элементлар учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(116)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтириладиган арматурали элементлар учун, зўриқтирилмаган хомутлар бор бўлганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(117)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, M — қия кесимнинг сиқилган қисмининг маркази орқали ўтган ўққа нисбатан, кесимнинг сиқилган чеккасининг битта томони бўйлаб жойлашган ҳисобий юкламалар моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zsw, zs, zsi, zpw, zp, zpi зўриқтирилмаган ва зўриқтириладиган арматурадаги зўриқишдан бетоннинг сиқилган қисмидаги зўриқишнинг тенг таъсир этувчиси қўйиладиган момент аниқланадиган кесимдаги, нуқтагача бўлган масофа; қолган белгилашлар мазкур ШНҚ нинг 213-бандида келтирилган. Деворлардаги бўйлама арматуралар ҳисоблашда инобатга олинмайди. Қия кесимнинг ноқулай ҳолатини арматуралар узиладиган ёки букиладиган ва кесимнинг кескин ўзгарадиган жойларида қиёслаш ҳисоблашларини ўтказиш йўли билан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-расм. Темирбетон элементларнинг бўйлама ўқига қия кесимдаги, уни мустаҳкамликка эгувчи момент таъсирига ҳисоблашдаги зўриқишлар схемаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — зўриқтирилмаган арматурали;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б — зўриқтириладиган арматурали элементларда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
219. Элементнинг чўзилган қиррасини кесиб ўтадиган қия кесимлар учун норматив юкламалардан ҳосил бўлган ёриқлар нормативдан ошмаслиги таъминланган участкаларда (σbt˂Rbt бўлганида) момент таъсирига ҳисобламаслик рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
220. Момент таъсирига мустаҳкамликка ҳисоблашда бетон билан жипслашмаган зўриқтириладиган кўндаланг арматурани мазкур ШНҚ нинг 213-бандига биноан кўндаланг кучга ҳисоблашдагидек инобатга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Уланган жойларни сурилишга ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
221. Эгиладиган, узунасига бўлаклардан йиғилган конструкцияларда елимланиб ёки бетонланиб уланган жойларни (текис юзали ёки поғонали юза бўйлаб уланган) сурилишга мустаҳкамликка қуйидаги формула билан ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ ≤ 0,45mshNα (118)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, 0,45 — бетоннинг бетонга ишқаланиш коэффициенти қиймати; Ǫ — биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатига ҳисоблашларга тааллуқли ишончлилик коэффициенти билан олинган ташқи юкламалардан ва қия арматурадаги олдиндан зўриқтириш кучланишидан бўладиган максимал сурувчи куч (зўриқиш); msh — ҳар хил турдаги улашлар учун мазкур ШНҚ нинг 222-бандига биноан аниқланадиган уловчи чокнинг сурилишга ишлаш шароити коэффициенти; Nα — уланган жой ишчи кесимининг майдони қабул қиладиган, норматив кучланишлар эпюрасининг сиқилган қисмига тўғри келадиган зўриқиш. Бу ҳолда, зўриқтириладиган арматурада юз берадиган зўриқишларга ишончлилик коэффициентлари (мазкур ШНҚ нинг 8-жадвалида ва 112-бандида кўрсатилганлар ўрнига) қуйидагиларга тенг деб олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зўриқтириладиган стерженлар сони n≤10 бўлганида, ɣʄ=1±0,1 деб
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n˃10 бўлганида, деб.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Уланган жойнинг ишчи кесимига деворча (қовурға) кесими ва унинг юқори ҳамда пастки плиталаридаги давомлари киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деворча чегарасида уланадиган жойни, тўлдирилган ёпиқ каналларда жойлашган ўрамлар кесиб ўтган ҳолда, у жойнинг ишчи кесимига, ҳар битта томонидан плитанинг ёки деворчанинг (унинг қалинлиги плитаникидан юпқа бўлганида) икки карра қалинлигидан кўп бўлмаган миқдордаги узунликдаги плита (вутсиз) деворчага бирлаштирилган участкалари киритилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Елимланган улама ва кўндаланг кучларни қабул этувчи, маҳкам элементларнинг (поғоналар, поналар ва хаказо) сурилишга биргаликда ишлашини ҳисобга олган ҳолда, ушбу маҳкам элементларнинг кўтарувчанлик қобилиятини 0,7 га тенг бўлган биргаликдалик коэффициенти билан қабул қилиш керак. Бунда, маҳкам элемент билан қабул қилинаётган зўриқиш, уланган жойга таъсир этадиган кўндаланг куч миқдорининг ярмисидан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
222. (208) формуладаги ишлаш шароити коэффициенти msh ни қуйидагига тенг деб олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қотириладиган елим билан елимланган зич, юпқа уланган жой учун — 1,2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чиқиб турган арматураси бўлмаган, бетонлаб уланган жойлар учун — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
блоклар учларининг силлиқ сирти қотирилмайдиган елимлар билан уланган жойлар учун — 0,25;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
блоклар учларининг нотекис қилинган сирти қотирилмайдиган елимлар билан уланган жойлар учун — 0,45.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
223. Узунасига бўлаклардан йиғилган оралиқ қурилмаларнинг уланган жойларида биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатига ҳисоблашда инобатга олинадиган ҳисобий доимий юкламалардан чўзувчи кучланиш бўлиши рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-§. Маҳаллий сиқилишга (эгилишга) ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
224. Бевосита арматураланмаган элементларни маҳаллий сиқилишнинг (эгилишга) ҳисоблаганда қуйидаги шарт бажарилиши зарур
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ≤ ᵠ loc R b,loc Aloc, (119)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, N — маҳаллий юкламадан бўладиган бўйлама сиқувчи куч;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φloc — қуйидагиларга тенг деб олинадиган коэффициент:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳаллий юкламалардан эзилиш майдонига тенг тақсимланганида — 1,00 га; тенг тақсимланмаганида эса — 0,75 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A loc — эзилиш майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R b,loc — бетоннинг қуйидаги формула билан аниқланадиган эзилишга ҳисобий қаршилиги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,loc = 13,5ᵠ loc1 Rb1; (120)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(121)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(120) ва (121) формулалардаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aloc бетон конструкциялар учун бетоннинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ad — 3.8 расмда келтирилган схемаларга мувофиқ бўладиган эзилиш майдонига нисбатан симметрик бўлган ҳисобий майдон.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
225. Пайвандланган кўндаланг тўрлар турида бевосита арматураланган элементларни маҳаллий сиқилиш (эзилиш)га ҳисоблашда қуйидаги шарт бажарилиши зарур
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N≤Rb,redAloc (122)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Aloc эзилиш майдони; Rb,red — қуйидаги формула билан аниқланадиган бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишга келтирилган мустаҳкамлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,red = Rblocb + ᵠℳR5loc,s (123)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(123) формуладаги: — МPа да; Rb,R5 — MPa
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(124)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ, ℳ — тегишли, бевосита арматуралашнинг эффективлик коэффициенти ва кесимни 203-бандига биноан тўр ўқи спирал арматуралаш коэффициенти [(81), (82) ва (105) формулалар];
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(125)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A — бевосита арматуралашдаги чеккадаги стерженлари бўйича ўлчанадиган тўрлар контурининг ичига қамраб олинган бетон майдони, бунда Aloc< A Aшарти бажарилиши керак; Ad — эзилган майдони Aloc га нисбатан симметрик бўлган ҳисобий майдон ва у 9-расмда кўрсатилганидан катта бўлмайдиган этиб қабул қилинади. Қолган белгилашларни мазкур ШНҚ нинг 222-банди талабларига мувофиқ олиш керак. Конструкция бетони, нуқтага қўйиладиган куч ўнга қўйиладиган зонада (8-расм) маҳаллий сиқилишга (эзилишга) ҳамда мазкур ШНҚ нинг 247-банди кўрсатмаларига биноан маҳаллий чўзувчи кучланишларни эътиборга олган ҳолда ёрилишга пишиқликка ҳисобланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-расм. Эзилиш майдони Aloc ҳолатига боғлиқ бўладиган ҳисобий майдон Ad нинг жойлашиш схемаси. Чидамлиликка ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
226. Темир йўл кўприкларининг, метрополитен йўллари тагидаги кўприклар, аралаш ҳаракатли кўприк элементлари, автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг ўтиш қисми плиталари, кўмадиган грунт қалинлиги 1,0 m дан кам бўлганда — тўғри бурчакли темирбетон қувурларнинг рамалари ригеллари ва устки ёпмалари, уларни ичига қамраб олган деворчаларига бириктирган жойлари чидамлиликка ҳисобланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чидамлиликка қуйидагилар ҳисобланмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетон таянчлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча турдаги пойдеворлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юмалоқ қувурлар бўғинлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўғри бурчакли қувурлар ва уларнинг устки ёпмалари, кўмадиган тупроқ 1,0
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
м ва ундан катта қалинликда бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ қурилмалар тўсинларининг деворлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чўзиладиган қисм бетони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фақат сиқилишга ишлайдиган арматуралар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кучланиш цикли ассиметрия коэффициентлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетонда 0,6 дан, арматурада 0,7 дан ошиқ бўладиган темирбетон таянчлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темирбетон таянч ва қувурларнинг устки ёпмаларини чидамлиликка ҳисоблашда арматурадаги кучланиш белгиланган ҳисобий қаршиликларнинг (мазкур ШНҚ нинг 163 ва 174-бандларига биноан ишлаш шароити коэффициентларини ҳисобга олгандаги) 75 % дан ошмаганида, ташқи ҳавонинг кўпроқ совуқ беш кунликдаги ўртача ҳарорати (минус 40°С) бўлганидаги чидамлиликка ҳисобланган арматура учун мазкур ШНҚ нинг 168-бандида кўрсатилган арматура синфига ва пўлат маркасига қўшимча чеклашлар бажарилмаслиги мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
227. Олдиндан зўриқтирилган темирбетон конструкцияларнинг ёрилишга пишиқликнинг 2а ёки 2б талаб даражасига ётқизилган элементларини (ёки уларнинг қисмларини) бўйлама ўққа нормал кесимлар бўйича чидамлиликка ҳисоблашни, қуйидаги келтирилган формулаларга кучланишларнинг абсолют қийматларини қўйиб ва элемент кесимларини ёриқсиз қабул этиб бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) чўзилган қисм арматурасини ҳисоблашда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σ p,max = (σ p1 — σ el,c) + σ pg + σ pv ≤ Map1Rp; (126)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σ p,min = (σ p1 — σ el,c) + σ pg (127)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) эгиладиган, номарказий сиқиладиган ва номарказий чўзиладиган элементларнинг сиқиладиган қисмининг бетонини ҳисоблашда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbc,max = σbc1 + σbcg + σbcv ≤ mb1Rb; (128)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbc,min = σbc1 + σbcg (129)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(статик ноаниқ конструкцияларни ҳисоблашда кучланиш ишораси тескарисига ўзгартирилиши мумкин). (114) — (117) формулаларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σp,max, σp,min — зўриқтириладиган арматуралардаги тегишли максимал ва минимал кучланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σp1 — чўзилган қисмдаги зўриқтирилган арматурадаги ўрнатилган (йўқолишларни чиқариб ташлагандан кейинги) зўриқиш кучланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σel,c — чўзилган қисмдаги зўриқтириладиган арматурадаги кучланишнинг бетоннинг эластиклик сиқилишидан бўладиган, мазкур ШНҚ нинг 228-бандига биноан, камайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σpg = n1σbtg — арматурада доимий юкламалардан бўладиган кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σpv = n1σbtv — арматурада вақтинчалик юкламалардан бўладиган кучланиш; бу ерда, n1 — мазкур ШНҚ нинг 183-бандига биноан эластиклик модуллари нисбати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mapl кўп марта такрорланувчи юкламанинг таъсирини мазкур ШНҚ нинг 174-бандига асосан ҳисобга олувчи арматуранинг ишлаш шароити коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb — мазкур ШНҚ нинг 172-бандига биноан зўриқтириладиган арматуранинг ҳисобий қаршилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbc,max, σbc,min — бетондаги сиқувчи тегишли максимал ва минимал кучланишлар; σbc1 — сиқилган қисм бетонидаги белгиланган (йўқолишларни чиқариб ташлагандан кейинги) зўриқиш кучланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbtg, σbcg — бетондаги доимий юкламалардан бўладиган тегишли чўзилган ва сиқилган қисмларидаги кучланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbtvbcv — бетондаги вақтинчалик юкламалардан бўладиган тегишли чўзилган ва сиқилган қисмлардаги кучланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mb1 кўп марта такрорланувчи юкламанинг таъсирини мазкур ШНҚ нинг 157-бандига биноан инобатга олувчи, бетоннинг ишлаш шароити коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb бетоннинг мазкур ШНҚ нинг 163-бандига биноан, сиқилишга ҳисобий қаршилиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Чидамлиликка ва пишиқликка мустаҳкамликка ҳисоблашларда, тиргакка тираб зўриқтириладиган арматурадаги кучланишларни топиш формулаларидаги иштирок этадиган келтирилган кесимларни ҳисобга олган бетондаги кучланишни аниқлашда, уларнинг қиймати, бетоннинг эластик қисилишида мумкин бўлган кучланиш пасайишини ҳисобга олмаган ҳолда, камайтирилмасдан қабул қилинади (бу ҳол, ҳисоблашда бетон билан жипслашган барча арматурани кесимнинг келтирилган тавсифига киритилганда мавжуд бўлади).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
228. Зўриқтириладиган арматурадаги кучланишни, тиргакка тортиб зўриқтириладиган барча арматурадаги, бетоннинг ҳаммаси бир вақтда сиққанда қуйидаги формула билан аниқланадиган σel,c нинг бетоннинг эластик қисилишидан бўладиган камайишини инобатга олиб ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σel,c = n1σbp (130)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматурани бетонга тираб бир нечта босқичда тортганда, аввало тортилган арматурадаги олдиндан зўриқишнинг камайишини қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σel,c = n1Δσbm1. (131)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(130) ва (131) формулалардаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — 179-бандига биноан эластиклик модуллари нисбати; σbp — зўриқтириладиган арматуранинг оғирлик маркази сатҳидаги, барча арматура билан кесимни қисгандаги дастлабки кучланиш; Δσb — арматуранинг оғирлик маркази даражасидаги, кўрилаётган ишлаш босқичига мувофиқ бўладиган йўқолишларни инобатга олган ҳолдаги, битта ўрам ёки стерженни тортганда ҳосил бўладиган бетондаги кучланиши; m1 — кучланишнинг йўқолиши аниқланадиган ўрамдан кейин тортилган бир хил турдаги қолган ўрамлар сони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
229. Зўриқтирилмаган арматурали темирбетон конструкцияларнинг элементларини чидамлиликка ҳисоблаш, материаллар қаршилиги формулалари билан, бетоннинг чўзилган қисмидаги ишлашини инобатга олмаган ҳолда бажарилади. Бу ҳисоблашни қуйидаги 38-жадвалда келтирилган формулалар билан бажариш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

38-жадвал

Элементнинг ишлаш тавсифи

Ҳисоблаш формулалари

Бош текисликларнинг биттасида эгилиш:

бетонни текшириш

xʼ ≤ mb1Rb (3.89)

арматурани текшириш

 = (h — xʼ — au) ≤ mas1R5 (3.90)

Бетондаги ўқ бўйлаб сиқиш

   (3.91)

Номарказий сиқиш:

бетонни текшириш

 (3.92)

арматурани текшириш

 (3.93)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38-жадвал формулаларининг чап томондаги қисмларини, 27, 35 ва 36-жадвалларда келтирилган o коэффициентини ҳисоблашдаги керакли σmin ва σmax ларни аниқлашда фойдаланиш мумкин. (132) формуласи билан ҳисоблашда мазкур ШНҚ нинг 226-бандидаги сиқилган арматурани ўзгарувчан ишорадаги кучланиш таъсирига чидамликка ҳисоблаш ҳақидаги кўрсатмани инобатга олиш керак. Худди шундай марказдан чўзилувчи элементларни ҳам ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказдан чўзилувчи элементларни ҳам ҳисоблашда чўзилувчи кучларнинг ҳаммаси арматурага узатилади. Чидамликка ҳисоблашдан ташқари кесимлар мустаҳкамликка ҳам ҳисобланишлари зарур. (217) — (221) формулалардаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M, N — момент ва норматив куч; Ired — нейтрал ўққа нисбатан, бетоннинг чўзилган қисми инобатга олинмасдан, мазкур ШНҚ нинг 183-бандига биноан барча арматура майдонига n' нисбатни киритиш билан ҳисобланган келтирилган кесимнинг инерция моменти; x' — бетоннинг сиқилган қисмининг эластик жисм формулалари билан, унинг чўзилган қисмини инобатга олмасдан аниқланадиган баландлиги; mbs1, mas1 бетон ва арматуранинг ҳисобий қаршиликлари; тегишли Rb ва Rs ларга мазкур ШНҚ нинг 163 ва 174-бандларига биноан киритиладиган арматурадаги (пайвандлаб уланган жойларни инобатга олгандаги) кучланишлар цикли ассиметриясини ҳисобга олувчи коэффициентлар; au, a'u тегишли, чўзилган ва сиқилган (ёки кам чўзилган) ташқи қирраларидан яқин жойлашган қатордаги арматура ўқигача бўлган масофа; Ared элементнинг, барча арматуранинг кўндаланг кесим майдонига мазкур ШНҚ нинг 183-бандига биноан нисбатни киритиш билан ҳисобланган келтирилган кўндаланг кесим майдони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-§. Иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблаш. Ёрилишга пишиқликка ҳисоблаш. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
230. Кўприклар ва қувурларнинг темирбетон конструкциялари, уларнинг турлари ва бажарадиган хизматларига, қўлланиладиган арматураси ва ишлаш шароитига боғлиқ ҳолда ёрилишга пишиқликнинг қуйидаги 39-жадвалда келтирилган талаблар даражаларини қониқтириши зарур. Ёрилишга бардошлилик бетондаги чўзувчи ва сиқувчи кучланишларнинг қийматлари ва ёриқнинг очилган ҳисобий эни билан тавсифланади. Агар конструкцияни ёки унинг қисмини ёриқбардошлик даражаси талабларига мос равишда лойиҳалаш мумкин бўлмаса, у ҳолда уни ёриқбардошликнинг юқори даражаси талаблари орқали лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёриқбардошлик даражаси талаблари фойдаланиш, тайёрлаш, транспортировка қилиш ва монтажлаш каби барча босқичлар учун бир хил бўлиши керак. Бу ҳолда, агар конструкциянинг кучланиш-деформацияланиш ҳолати 28 кундан кўп бўлмаган вақтда сақланса, у қисқа вақт ичидаги деб ҳисобланиши мумкин. Бундай ҳолат учун вақтинчалик юклар таъсирига тегишли талаблар даражаси сақланиб қолиши керак. Бетондаги кучланишларни аниқлаш, ёриқларнинг пайдо бўлиши ва уларнинг очилгандаги энини аниқлашга тааллуқли ҳисоблашлар, мазкур ШНҚ нинг 12-иловасига биноан арматурадаги олдиндан кучланишнинг барча йўқолишларини ҳисобга олган ҳолда бажарилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узунлик бўйлаб композицион бўлган кўприкларнинг оралиқ конструкцияларида яратилган меъёрий доимий юк таъсирида бетондаги минимал босим кучланишлари 2б ёрилишга чидамлилигига қўйиладиган талаблар тоифасига мос келиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aрматура бетонга илашмайдиган темирбетон конструкцияни ишлатишнинг барча босқичларида у биринчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатларига, шу жумладан чидамлилик таҳлилига қўйиладиган талабларга ва 8-бобга мувофиқ иккинчи гуруҳга қўйиладиган талабларга жавоб бериши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияда олдинги кучланишни яратиш босқичида, шунингдек, арматурани бетон билан бирлаштиришдан олдин ўрнатиш босқичида (олдиндан кучланиш арматурасини монолитлаш) ексенел кучланиш учун олдинги кучланиш элементларининг мустаҳкамлигини ҳисоблашда, пўлат арматуранинг коэффициентлари билан ҳисобланган кучланиш кучи иш шароитларига тенг:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шу билан бирга, агар лойиҳада чўзилиш жараёнини механик усулда (манометр бўйича) ва вытяжка бўйича назорат қилиш назарда тутилган бўлса, юкланиш бўйича ишончлилик коэффициенти 1,0 га тенг бўлиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1.10 — пўлат стерженли арматура, шунингдек, юқори мустаҳкам симдан ясалган мустаҳкамловчи элементлар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1.05 — К7 синфидаги арқонларни, шунингдек, спирал ва икки қаватли ва ёпиқ пўлат арқонларни мустаҳкамлаш учун.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зўриқтирилган арматуранинг айрим турлари ва тегишли техник-иқтисодий асосга эга ва тартибга солинган тегишли синовларга эга бўлган махсус ишлаб чиқарувчилар учун юқорида кўрсатилганидан каттароқ бошқа коэффициентларни қўллашга рухсат берилади, аммо бу босқичларда ҳисоб қаршилиги вақтинчалик кучланишдан 80 % ошмайди, лекин чўзилишга меъёрий қаршиликдан юқори эмас. Шу билан бирга, зўриқтирилган арматурадаги кучайишни аниқлашда юкланиш ишончлилик коэффициенти 1,10 га тенг деб қабул қилинади ва агар лойиҳада икки марта назорат қилиш ва кучланиш ва вытяжкани лойиҳаникидан ҳақиқий қийматларнинг рухсат этилган оғиши ҳар бир кучланиш элементи ёки гуруҳ кучланишидаги элементлар гуруҳи учун кўпи билан 5% назарда тутилган бўлса, 1,05 қийматигача камайтирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

39-жадвал

Конструкция тури ва бажарадиган хизмати, арматуралаш хусусиятлари

Ёрилишга

Чегаравий қийматлари

пишиқликка талаблар даражалари

бетондаги чўзувчи кучланишларники

ёриқ очилишининг ҳисобий эниники Δcr

вақтинчалик юклама таъсири бўлмагандаги минимал сиқувчи кучланишники

Темир йўл кўприкларининг зўриқтириладиган барча турдаги сим арматуралар билан арматураланган элементлари (оралиқ қурилмалар тўсинлари деворчаларидан ташқари).

Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг зўриқтириладиган диаметри 3 mm ли юқори мустаҳкамликдаги симлар билан, диаметри 9 mm ли К-7 синфдаги арқон арматуралар билан ҳамда зўриқтириладиган пўлат арқонлар билан (бурама ва қўшалоқ ўрамли ҳамда ёпилган) арматураланган элементлари (оралиқ қурилма тўсинларининг деворчаларидан бошқа).

0,4

-

-

Темир йўл кўприкларнинг зўриқтириладиган стерженли арматура билан арматураланган элементлари (оралиқ қурилма тўсинларининг деворчаларидан бошқа).

Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг зўриқтириладиган, диаметри 4 mm ли ва ундан катта бўлган юқори мустаҳкамликдаги симлар билан, диаметри 12 ва 15 mm ли зўриқтириладиган К-7 синфдаги арқон арматура билан арматураланадиган элементлари (оралиқ қурилма тўсинларининг деворчаларидан бошқа).

Кўприкларнинг ҳар хил хизматларни бажарадиган зўриқтириладиган стержен аматура ва диаметри 4 mm ва ундан катта юқори мустаҳкамликдаги зўриқтириладиган симлар билан ҳамда К-7 синфдаги зўриқтириладиган арқон арматуралар билан арматураланадиган қозиқоёқлари.

1,4

0,0152)

бетонлар синфи В30 ва ундан паст бўлганида 0,1Rдан кам бўлмаган, бетон синфи В35 ва ундан юқори бўлганида 1,6 МPа (16,3 kgk/сm2)  дан кам бўлмаган.

Кўприкларнинг олдиндан зўриқтириладиган оралиқ қурилмаларининг тўсинларини (қо-вурғаларини) бош кучланишларга ҳисоблаганда.

37-жадвалга асосан

0,015

-

Автомобиль  йўллари ва шаҳар кўприкларининг зўриқтириладиган стерженли арматура билан арматураланадиган элементлари.

Элементларнинг зўриқтириладиган сим арматура жойлашган зонада маҳаллий кучланишга ҳисобланадиган участкалари (барча турдаги кўприкларда)

-

0,020

-

Ҳар хил хизматларга мўлжалланган барча кўприклар ва қувурларнинг зўриқтирилмайдиган арматурали элементлари.

Ҳар хил вазифали барча кўприкларнинг элемент танасидан ташқарида жойланадиган зўриқтириладиган арматурали темирбетон элементлари.

Элементларнинг (барча вазифадаги кўприкларда) зўриқтириладиган стержен арматуралари жойлашган зонада маҳаллий кучланишга ҳисобланадиган участкалари

-

0,0303

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Аралаш турда арматураланганда бетондаги чегаравий чўзувчи кучланишни мазкур ШНҚ нинг 231-банди кўрсатмасига биноан ошириш рухсат этилади. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг зўриқтириладиган сим арматурали конструкцияларида, уларни ўтиш қисми плиталарида жойлаштирганда, бетондаги, уни қисиш йўналишидаги чўзувчи кучланишнинг чегаравий қиймати 0,8 Rtτ,ser дан катта бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) Рухланган симларда Δcr=0,02 сm деб қабул этиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) Ёриқларнинг очилиш эни қуйидаги қийматлардан ошмаслиги керак, cm:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,020 — темир йўл кўприклари оралиқ қурилмалари элементларида, автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг ўтиш қисмининг устки плиталарида, уларда нам тўсгич қатлам қилинганда, барча таянчларнинг сув сатҳи ўзгарадиган зонасида жойлашган қозиқоёқлари ва устунларида ҳамда сув ўтказувчи қувурларнинг қисмлари ва элементларида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,015 — темир йўл кўприклари оралиқ таянчларининг сувнинг ўзгарувчи сатҳидан юқоридаги ва пастдаги зоналарида жойлашган элементларида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,010 — автомобиль йўллари ва шакар кўприклари ўтиш қисмлари устки плиталарининг бўйлама чокларининг тепадаги қирраси сатҳида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар ва қувурлар, вақти билан (ГОСТ 10060га биноан режимда) яхлаб ва эрийдиган зонадаги гидростанция ва сув омборлари тўғонлари яқинида жойлашганида, йил давомида яхлаб ва эриш цикли сонига боғлиқ ҳолда ёриқнинг очилиш эни қуйидагидан катта бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,015 — цикллар сони 50 дан кам бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,010 — цикллар сони 50 дан кўп бўлганида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-§. Пўлат маҳсулотлари учун ҳисоб хусусиятлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
231. Ортиқча қўллаб-қувватланадиган сиқилмаган бетонли бўғинларга эга бўлинган, олдиндан зўриқтирилган тўсинлардан ташкил топган, зўриқишсиз арматура билан мустаҳкамланган узлуксиз оралиқларда, меъёрий юк остида бетондаги ёриқлар кенглиги мазкур ШНҚ нинг 5-боб талаблари тоифасига жавоб бериши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур ШНҚ нинг 39-жадвалида келтирилган талаблардан ташқари, темирбетон элементларни кесимларини арматуралаш коэффициенти μ билан белгиланувчи минимал арматуралаш талаблари орқали ҳам бажариш керак. Арматуралари бетон билан жипслашган конструкцияларда, шунингдек зўриқтирилган арматураларни каналларни бетонлаш (инекциялаш) туфайли унинг қиймати μ=0.002 дир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Минимал арматуралаш талабларини таъминловчи арматураларни ишчи арматуралар деб қараш керак ва уларни жойлашиши, туташиши ва ҳимояланиши учун барча конструктив талабларини қондириш керак. Бу арматурани барча кўтаришлик қобилиятини текшириш ишларида ҳисобга олиш керак. У бетон билан кафолатланган ишқаланишга эга бўлиши ва ташқи кучлар таъсиридаги чўзилиш зонасининг ташқи контурида, ҳамда шу зонага кирувчи хомутлар текислиги узунлигида ўрнатилиши керак. Арматура юзасини талаб қилинувчи минимал арматуралаш коэффициентини чўзилиш зонасининг юзасига кўпайтириб олинади. Оралиқ қурилмаларнинг эгилувчи конструкциялари чўзилиш зонасининг чегараси учун икки қийматдан каттасини олиш керак: кесим баландлигининг ярми чўзилаётган арматурадан кесим оғирлик марказигача.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aгар конструкцияни ёки унинг қисмини у тегишли бўлган ёрилишга бардошлилик тоифаси талабларига мувофиқ лойиҳалаш мумкин бўлмаса, у юқори ёрилишга бардошлилик тоифасига қўйиладиган талабларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёрилишга бардошлилик тоифасига қўйиладиган талаблар фойдаланиш босқичида ҳам, ишлаб чиқариш, ташиш ва ўрнатиш босқичида ҳам бир хил бўлиши керак. Шу билан бирга, агар конструкциянинг зўриқиш ҳолати 28 кундан ортиқ давом этмаса, у ҳолда уни қисқа муддатли деб ҳисоблаш мумкин. Бундай ҳолат учун вақтинчалик юкларнинг таъсири остида бўлгани каби бир хил талаблар бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетондаги кучланишларни аниқлаш, ёриқлар ҳосил бўлиши ва уларни очиш кенглигини аниқлаш учун ҳисоб-китоблар мазкур ШНҚ нинг 12-иловасига мувофиқ арматурадаги олдинги кучланишнинг йўқолишини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Минимал арматуралаш талабларига биноан ўрнатилувчи арматураларни керакли даражада чўзилишини текширишда арматурани бетон билан ишқаланишини тавсифловчи мазкур ШНҚ нинг 140-банди бўйича А400 арматуранинг мустаҳкамлигига келтирилган чўзилувчи зонадаги бутун арматуралар юзаси билан тенглаштирилади. Бу ҳолатда, агар арматуранинг ҳисобий қаршилиги 400 МPа дан катта бўлса шу қийматнинг ўзи қабул қилинади. Ёпиқ ёки очиқ каналларда жойлашган зўриқтирилган арматура минимал арматуралаш билан нормалаштириш орқали зўриқтирилмаган арматуралар билан бириктирилиши (бетонланиши) тавсия этилмайди. Қуйма ва йиғма-қуйма конструкцияларнинг туташиш жойларида минимал арматуралаш проценти шу жойнинг ҳамма юзасида таъминланиши шарт. Минимал арматуралаш проценти хомутларни ўрнатиш шартли бўлган ҳолатларида уларнинг минимал юзаларини тайинланаётганда таъминлаб берилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кесим баландлигидан қовурғани эни катта бўлса, хомутлар текислигининг қадамларини кесим баландлигидан катта қилмай жойлаштириш керак. Плитали ёки тўсинли (қовурғали) оралиқ қурилмаларда, агар қовурғани эни унинг баландлигидан катта бўлса, у ҳолда кўндаланг горизонтал арматурани ҳам минимал арматуралаш процентини таъминлашдан келиб чиққан ҳолда ўрнатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
232. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларида аралаш арматуралаш қўлланганда, чўзувчи кучланишнинг қиймати 1,4 Rbt,ser дан ортиқча бўлган кесим майдони қисмидаги, чўзувчи кучланишлар эпюраси қисмидан бўладиган зўриқишларни фақат зўриқтирилмаган арматура қабул қилган шароитда бетондаги чегаравий чўзувчи кучланишни 2 Rbt,ser гача ошириш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан ташқари кўндаланг ёриқлар энини ҳисоблашда мазкур ШНҚ нинг 245 ва 246-бандлари кўрсатмаларига риоя этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
233. 2а ёрилишга пишиқлик даражаси талабларига биноан лойиҳаланган конструкциянинг қисилган бетонида, кўприкнинг монтаж қилинадиган қисмида, монтаж қилувчи кран юкламаси билан ўтиш имконини текширганда қуйидагиларни қабул қилиш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетондаги норматив чўзувчи кучланишларнинг чегаравий қийматларини 1,15 Rbt,ser га тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёриқ очилишининг ҳисобий энининг чегаравий қийматини 0,01 сm деб.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоблашда, зўриқтириладиган арматурадаги дастлабки кучланишнинг бир йил давомидаги йўқолишларга мувофиқ бўладиган камайишларини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
234. 2а, 2б ва 3б ёрилишга пишиқлик даражаси талабларига биноан конструкция элементларида конструкцияни доимий ва вақтинчалик юкламаларга фойдаланиш босқичида бетоннинг сиқилган зонасида, ишлашнинг бошқа босқичларида 0,8 Rbt,ser қийматдан кўп бўладиган чўзувчи кучланишлар ҳосил бўлишига йўл қўймаслик керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-§. Ёриқ пайдо бўлишига ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
235. Кўприк ва қувурларнинг темирбетон конструкцияларининг ёрилишга пишиқлиги, элементларда пайдо бўладиган чўзувчи ва сиқувчи кучланишларни, бетон конструкцияларда — сиқувчи кучланишларни чеклаш билан таъминланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган кучланишларнинг керак бўлган чегаравий қийматлари қуйидаги шартларни таъминланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) конструкция элементларида ёриқларнинг пайдо бўлмаслигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) эни бўйича чекланган миқдордаги ёриқларнинг пайдо бўлишига, эҳтимоли бор (мумкин).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
236. Барча конструкцияларда ва улар ишининг барча босқичларида нормал сиқувчи кучланишлардан бўйлама ёриқлар пайдо бўлишига йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив юкламалар ва таъсирлардан, элементлар кесимларида ҳосил бўладиган норматив сиқувчи кучланишлар sbx қуйидагилардан ошмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зўриқтирилмаган арматурали темирбетон ва бетон конструкцияларда — ҳисобий қаршилик Rb,mc2 дан (мазкур ШНҚ нинг 183 ва 232-бандларини инобатга олиб);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
олдиндан зўриқтирилган конструкциялар бетонининг қисиладиган қисмида ҳисобий қаршилик Rb,mc1 дан (тайёрлаш ва монтаж қилиш босқичида) ва Rb,mc2 дан (доимий фойдаланиш босқичида).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдиндан зўриқтирилган балкалар деворларида содир бўлувчи бош сиқувчи куч ҳеч қадай ҳолатда бетоннинг Rb,mc2. ҳисобий қаршиликдан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
237. 2а даражали талаблар асосида лойиҳаланадиган кўприкларнинг конструкцияларининг бўйлама ўқлари бўйлаб (норматив чўзувчи кучланишлар таъсири йўналишига перпендикуляр) ёриқларнинг пайдо бўлиши мумкин эмас (кўприкдан монтаж қиладиган кранни ўтказишга текширилган ҳолдан ташқари).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу шартларни бажариш учун қисилган бетондаги норматив чўзувчи кучланишлар мазкур ШНҚ нинг 39-жадвалида ва 232-бандида кўрсатилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
238. 2б, 3а, 3б ва 3в даражалардаги ёрилишга пишиқлик талабларига лойиҳаланадиган конструкцияларда кўндаланг ёриқлар пайдо бўлиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда, 2б ва 3а даражалардаги ёрилишга пишиқлик талабларига лойиҳаланадиган конструкцияларда кўндаланг ёриқлар пайдо бўлиши мумкинлиги, мазкур ШНҚ нинг 39-жадвалида кўрсатилган иккита кўрсаткичлар — чегаравий рухсат этилган чўзувчи кучланишлар ва кўндаланг ёриқнинг мумкин бўладиган очилиш катталиги билан чекланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан ташқари, 2б даражадаги ёрилишга пишиқлик талабига лойиҳаланадиган олдиндан зўриқтириладиган конструкцияларда, кўндаланг ёриқларнинг «қисилишини» таъминлаш керак ёки кўприкда вақтинчалик юклама бўлмаганида қисиладиган бетондаги минимал сиқувчи кучланишнинг чегаравий қиймати мазкур ШНҚ нинг 39-жадвалида келтирилган қийматлардан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
239. Олдиндан зўриқтирилган тўсинлар деворларидаги бош чўзувчи кучланишлар, кесимни туташ деб қарагандаги бош сиқувчи кучланиш sтс нинг бетон сиқилишга ҳисобий қаршилиги Rb,mc2 га нисбатини ҳисобга олиб чекланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бош чўзувчи кучланишнинг чегаравий қиймати кўрсатилган миқдорлар нисбатига боғлиқ ҳолда, қуйидаги 40-жадвалда келтирилганлардан катта бўлмаган миқдорда қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

40-жадвал

Кўприкларда қабул қилинадиган бош чўзувчи кучланишларнинг чегаравий қийматлари, max σmt

Темир йўллардаги

Автомобиль  йўлларидаги ва шаҳарлардаги

£ 0,52

Rbt,ser, аммо 1,75 МPа (18 kgk /сm2) дан кўп эмас

Rbt,ser, аммо 2,15 МPа (22 kgk /сm2) дан кўп эмас

³ 0,80

Rbt,ser

Rbt,ser

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. 1. нисбатнинг оралиқдаги қийматлари учун чегаравий қийматлар max σmt ни интерполяция қилиб аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Оралиқ қурилмаларнинг бўлаклардан йиғиладиган конструкцияларининг елимлаб уланган жойларига бирлашадиган бош чўзувчи кучланишларнинг чегаравий қийматларини 10 % га камайтириш керак. Кўрсатилган зона узунлиги, уланган жойнинг ҳар томонига, ўша жойнинг баландлиги миқдорига баробар этиб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
240. Бош сиқувчи ва чўзувчи мазкур ШНҚнинг 239 ва 246-бандларида кўрсатилган кучланишларни қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(132)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σbx — бетондаги, бўйлама ўқ йўналишида ташқи юкламалар ва йўқолишларни ҳисобга олгандаги зўриқтириладиган арматурадаги зўриқишдан бўладиган норматив кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby — бетондаги, элемент бўйлама ўқига норматив йўналишда зўриқтириладиган хомутлардан, қия букилган арматуралардан ва таянч реакциясидан юз берадиган кучланишдан бўладиган норматив кучланиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда таянч реакциясидан бўладиган сиқувчи зўриқиш 45° бурчак остида тарқалади деб қабул қилиниши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τb — қуйидаги формула билан аниқланадиган деворча (қовурға) бетонидаги уринма кучланиш:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τb = τq + τt ≤ mb6Rb,sh (133)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(133) формуладаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τq — кўндаланг кучдан бўладиган уринма кучланиш (ташқи юкламалар ва олдиндан зўриқтиришдан аниқланади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τt — худди шундай бурама кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mb6 — мазкур ШНҚнинг164-бандига биноан бетоннинг кўндаланг қисилиши таъсирини инобатга олувчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,sh — бетоннинг эгилишдаги ҳисобий қаршилиги, (24-жадвалдан олинадиган).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узунасига бўлаклардан уланиб, йиғиладиган тўсинларнинг деворчаларини (қовурғаларини) (135) формула билан бош кучланишга ҳисоблашда блоклар ва уланадиган кўндаланг қисиладиган ўзаро тегиб турадиган юзасидаги, (136) формула таркибига кирадиган уринма кучланишларни ўнг томонидаги mb6 коэффициент ёнига mb15 коэффициентини ҳам киритилган қийматлар билан чеклаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Блоклар биргаликда қисилмайдиган уланишлар бўлганида mb6 коэффициенти ўрнига mb5 коэффициентини киритиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоблаш билан асосланганда, блоклар, уланадиган юзалари орқали сурувчи зўриқиш берилиши, конструктив жиҳатдан таъминланганда ва тегиб турадиган бетон юзасидаги ажратувчи кучланиш мазкур ШНҚ нинг 24-жадвалига биноан 0,5 Rb,sh дан ошмайдиган ҳолда улайдиган қуйма бетон юзасини иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатига ҳисоблашда инобатга олиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Атрофи берк каналларга киритилган қоришма кесимни ҳисоблашда тўла инобатга олиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баландлиги, ва ўзгарувчан узунликдаги оралиқ қурилмалар элементларидаги нормал ва уринма кучланишларни аниқлашда кесимнинг ўзгарувчанлигини ҳисобга олиб бажариш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-§. Ёриқни очилишига ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
241. 2б, 3а, 3б ва 3в даражадаги ёрилишга пишиқлик талабларига биноан лойиҳаланган темирбетон элементларидаги бўйлама ўққа нормал ва қия йўналишлардаги ёриқларнинг очилиш эни acr ни cm, да, қуйидаги формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(134)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σ — зўриқтирилмайдиган арматура учун энг чеккадаги кўпроқ чўзилган стержендаги кучланиш σs га, зўриқтириладиган арматура учун бетон қисилиши тугагандан кейинги кучланиш орттирмаси Δσp га баробар бўлган чўзувчи кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
E — тегишли, зўриқтирилмайдиган арматура учун Es ва зўриқтириладигани учун Ep бўлган, мазкур ШНҚ нинг 34-жадвалидан олинадиган эластиклик модули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ψ — арматуралаш радиусига (у бетоннинг чўзилган қисмининг, арматура деформациясининг, профилининг ҳамда элемент ишлаш шароитини ҳисобга олади) боғлиқ равишда аниқланадиган ва мазкур ШНҚнинг 246-бандига биноан қабул қилинадиган, ёриқларнинг очилиш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Δcr — ёриқларнинг очилган ҳисобий энининг, мазкур ШНҚ нинг 39-жадвалидан олинадиган чегаравий қиймати, ўлчами cm да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
242. Аралаш арматуралашда (3.93) формула билан ёриқнинг энини аниқлашда σ/E қиймати, зўриқтирилмайдиган арматурадаги чўзувчи кучланишни (σs), зўриқтириладиган арматурали бетондаги олдиндан қисишни нолгача туширилган кучланиш ортттирмасини (Δσp) инобатга олиб, қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(135)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда ψ1 — зўриқтирилмайдиган арматура учун мазкур ШНКнинг 246-бандига биноан олинадиган, ёриқнинг очилиш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ψ2 — зўриқтириладиган арматура учун худди шундай коэффициент. Аралаш арматураланган ҳолда ёриқнинг очилиши коэффициенти қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(136)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда Аs, Аp — зўриқтирилган ва зўриқтирилмаган арматура юзаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
243. Тўсин деворчасининг (қовурғасидаги) кўндаланг ва бўйлама арматурадаги чўзувчи кучланиш σs ни қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(137)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σbt — зўриқтириладиган хомутлари бўлмаган олдиндан зўриқтирилган тўсинлардаги кесимнинг оғирлик маркази сатҳидаги бош чўзувчи кучланиш σmt га тенг деб қабул қилинадиган, зўриқтирилмаган арматурали тўсинлардаги худди шу сатҳдаги уринма кучланиш τ га баробар бўлган кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
μ — қия кесимни кесиб ўтадиган стерженлар билан (белбоғларнинг вутлар орасида деворчани, ушбу стерженлар кесимлари майдонларининг қия кесимга норматив проекцияси) қия кесим бетонининг майдонига нисбати сифатида аниқланадиган арматуралаш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
δ — қия ёриқлар пайдо бўладиган зонадаги кучланишнинг қайта тақсимланишини ҳисобга олувчи ва қуйидаги формула билан аниқланадиган коэффициент:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(138)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, li — белбоғлар вутлари орасидаги участкадаги тахмин қилинган қия ёриқнинг узунлиги, сm да (9 расм бўйича тавр тўсинларда қия кесимнинг бошланишини, чўзилган арматуранинг нейтрал ўқ томондаги чеккадаги қаторидан қабул этилади); ёриқнинг қиялигини мазкур ШНҚ нинг 214-бандига биноан қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-расм. Қия кесимга нормативга кўндаланг арматурадаги зўриқишнинг проекцияси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1 — нормал; 2 — хомут; 3 — қия кесим; 4 — бўйлама арматура; 5 — ўрамга уринма; 6 — вут
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
244. Олдиндан зўриқтирилган элементларнинг чўзилган зонасидаги норматив ёриқларнинг энини аниқлашда чўзиладиган барча арматурани ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдиндан зўриқтирилган қозиқоёқлардаги ёриқларнинг энини аниқлашда чўзилган зонадаги барча арматурани ҳисобга олиш рухсат этилади. Мазкур ШНҚнинг 242-бандига биноан зўриқтириладиган арматурадаги, вақтинчалик юклама таъсиридан бўладиган бетондаги олдиндан сиқувчи кучланишнинг нолгача камайганидан кейинги, пайдо бўладиган чўзувчи кучланиш орттирмаси Δσp ни қуйидаги формула билан аниқлаш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(139)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbt — бетоннинг чўзилган зонаси майдони оғирлик маркази сатҳидаги бетондаги чўзувчи кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
μp — ҳисоблашда инобатга олинадиган бўйлама арматура кўндаланг кесими майдонининг, бетоннинг барча чўзилган зонаси майдонига нисбати сифатида аниқланадиган арматуралаш коэффициенти (μp ни ҳисоблашда, бетон билан жипслашмаган арматура инобатга олинмайди).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аралаш арматуралашда бетондаги кучланиш σbt, бетоннинг чўзилган зонаси майдонининг чўзувчи кучланиш қиймати 1,4 Rbt,ser дан ошмаган бўлагининг оғирлик маркази сатҳида аниқланади. Аралаш арматуралашда зўриқтирилмайдиган арматурадаги кучланишни қуйидаги формула билан аниқлаш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(140)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σbts — бетоннинг чўзилган зонасининг, кучланиш қиймати 1,4Rbt,ser дан ортиқча бўлган қисми, майдони Abts нинг оғирлик маркази сатҳидаги бетондаги кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(141)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
245. Ёриқларнинг очилиш коэффициентлари y ни, арматуралаш радиуси Rr(cm) боғлиқ равишда қуйидагиларга тенг деб олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,35 Rr — сирти силлиқ стержен арматуралар, силлиқ сим ўрамларидан қилинган арматуралар ва ёпиқ пўлат арқонлар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— сирти нотекис профилдаги стержен арматура, периодик профилдаги симлар, ушбу симлардан қилинган ўрамлар, К-7 синфдаги арқонлар ва улардан қилинган ўрамлар, спирал ва қўшалоқ ўрилган пўлат арқонлар, ҳамда деворчалардаги ихтиёрий турдаги арматуралар учун.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
246. Норматив ёриқларнинг энини ҳисоблашда арматуралаш радиуси ушбу формула билан аниқланиши зарур
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(142)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Ar — норматив кесим учун, кесимнинг ташқи контури ва ўзаро таъсир радиуси r = 6d билан чегараланган деб қабул қилинадиган ўзаро таъсир майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
β — арматура элементларининг бетон билан жипслашиш даражасини 41-жадвалга биноан ҳисобга олувчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — бир хил номинал диаметр d ли арматура элементлари сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — битта стерженнинг диаметри (стерженларнинг гуруҳларда жойлашганлари ҳам ҳисобга киради).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматураси контури бўйлаб тенг тақсимланган тўғри бурчакли бўлмаган кесимлар учун ўзаро таъсир радиуси r = 3d деб қабул қилинади. Ўрамлар ва арқонлар учун d арматура элементнинг ташқи контурига муносиб келади, r = 5d бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

41-жадвал

Конструкцияни арматуралаш тури

β коэффициенти

1. Якка стерженлар (силлиқ ва периодик профилда) периодик профилдаги якка симлар ёки  К-7 синфдаги арматура арқонлар

1,0

2. Иккита стержендан қилинган тик қаторлар (ораларида очиқ жой қолдирилмаган), жуфтланган стерженлардан қилинган гуруҳлар билан (стерженлар гуруҳлари орасида бўшлиқ қолдирилган)

0,85

3. Учта стерженлардан, юқоридагидек, спирал ва қўшалоқ ўрилган пўлат арқонлар, К-7 синфдаги арматура арқонлардан ўрамлар

0,75

4. Симлар сони 24 тадан кам бўлган ўрамлар ёки ёпиқ пўлат арқонлар

0,65

5. Симлар сони 24 та ва ундан кўп бўлган ўрамлар ёки ёпиқ пўлат арқонлар

0,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзаро таъсир этиш радиуси r ни нейтрал ўққа яқин жойлашган чеккадаги қатордаги стержен ўқидан тортиб ўлчаш керак. Чекка қатордаги стерженларнинг кўндаланг кесим майдони, қолган ҳар қайси қатордаги стерженлар кесим майдонининг ярмисидан кам бўлганида, r ни чеккадаги қатордан кейинги стерженлари сони тўла бўлган қатордан ўлчамоқ керак; юмалоқ кесимларда r ни нейтрал ўқ томонда энг кўпроқ кучланган стержен ўқидан, стерженлардан қилинган ўрамлар бўлганида эса, энг кўпроқ кучланган ўрамнинг ичкари томондаги стержени ўқидан ўлчаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзаро таъсир кўрсатиш зонаси нейтрал ўқ орқасига (m ташқарисига) чиққан бўлмаслиги ва унинг баландлиги кесим баландлигидан ошмаслиги керак, марказий чўзиладиган элементларда эса кесимнинг тўла майдонига тенг этиб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қия ёриқларнинг энини ҳисоблашда арматуралаш радиусини қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(143)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Ar — қия кесим учун ўзаро таъсир зонаси майдони, у қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ar = lib ; (144)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
li — мазкур ШНҚнинг 238-бандига биноан деворча қия кесимининг узунлиги; b — деворча қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ni, nw, nl — қия кесим чегарасидаги қия стерженлар, хомутлар шахобчасининг ва бўйлама стерженлар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
di, dw, d1 — тегишли, деворча чегарасида қия кесимни кесиб ўтадиган қия стерженлар (ёки ўрамлар) хомутлар ва бўйлама стерженларнинг диаметрлари; αi, α​​​​​​​w, α1 — 27-расмга биноан, қия кесимга норматив билан қия стерженлар (ўрамлар), хомутлар ва бўйлама стерженлар орасидаги бурчаклар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
247. Битта жойга жамлаб қўйилган олдиндан зўриқтириш кучидан пайдо бўладиган маҳаллий кучланишларга элементларнинг ёрилишга пишиқлигини ва маҳаллий юкламалардан тўсинлар деворчаларининг эгилишини, кўрилаётган участкада ёриқлар пайдо бўлишини назарда тутган, маҳаллий таъсирдан бетондаги бўладиган барча чўзувчи зўриқишни ўзига қабул этадиган қўшимча арматура қўйиш билан таъминлаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда ёриқнинг ҳисоблаб топилган эни 3б ёки 3в даражадаги (мазкур ШНҚ нинг 39-жадвали) ёрилишга пишиқлик талаблари учун меъёрланган миқдоридан ошмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган кучланишлар қиймати 0,4Rbt,ser дан ошмайдиган участкалар учун арматуралашни, конструктив равишда бажаришга рухсат этилади. Бетонни анкер тагида маҳаллий сиқилишга ҳисоблашда, арматурани бетонга тираб зўриқтирганда арматурадаги зўриқишнинг 100 фоиз, ички анкерли ўрамни тиргакка тираб зўриқтирганда эса худди шундай зўриқишнинг 30 фоиз миқдорига тенг деб қабул этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16-§. Эгилишларни ва бурилиш бурчакларини аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
248. Эгилишлар, бурилиш бурчаклари ва бўйлама кўчишлар элементлар эгрилиги 1/ρ га ҳамда тўла (эластик ва ноэластик) деформациялар учун текис кесимлар гипотезасидан келиб чиққан ҳолда аниқланадиган нисбий бўйлама кўчишларга боғлиқ равишда қурилиш механикаси формулалари билан ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элемент эгилишининг деформацияси сабаб бўладиган силлиқлик ʄ ёки буралиш бурчаги α ни ушбу формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(145)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, M(x) — эгилиш f ни аниқлашда — ʄ эгилиш аниқланаётган йўналишдаги қўйилган бирлик кучдан бўладиган эгувчи момент функцияси (буралиш бурчаги α ни аниқлашда — изланаётган буралиш бурчагининг йўналишида қўйилган бирлик моментдан бўладиган эгувчи момент функцияси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— юклама қўйилган ва ўша кесим учун эгилиш ёки буралиш бурчаги аниқланаётган элемент жойининг эгрилиги (ишораси кўрилаётган кесимдаги эгувчи момент ишораси билан бир хил олинади).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(3.103) формуладаги жамлашлар, M(x) ва миқдорининг қонунлари билан фарқланадиган барча участкалари (оралиқ узунлиги бўйлаб) бўйича бажарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгилишларни (буралиш бурчакларини) ҳисоблашни қуйидаги формуладан фойдаланиб сонли ҳисоблашлар услуби билан бажариш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(146)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, M(x) ва — кўрсатилган параметрларнинг ўзгариши силлиқ ўтадиган узунлиги Δх бўлган айрим участкаларнинг эгрилиги ва моментнинг ўртача қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
249. Белбоғлари 2а, 2б ва 3б даражадаги ёрилишга пишиқлик талабларига тегишли бўладиган олдиндан зўриқтирилган элементларнинг эгрилигини туташ кесимлар учун аниқлагандек қуйидаги формула билан аниқлашга рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(147)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Mp, Mg, Mv — кўрилаётган кесимдаги, тегишли, зўриқтириладиган арматурадаги зўриқишдан, доимий ва вақтинчалик юкламалардан бўладиган моментлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bp*, Bg* — кесимнинг, тегишли зўриқтириладиган арматурадаги зўриқишнинг ва доимий юкламанинг узоқ муддатли таъсиридаги бикрлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B — туташ кесимнинг қисқа муддатли юк таъсир этганидаги бикрлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Санаб ўтилган бикрликларнинг қийматларини мазкур ШНКнинг 14-иловасига биноан аниқлаш рухсат этилади. (236) формуланинг ўнг томонини асосланиб белгиланган тартибда аниқлаш рухсат қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдиндан зўриқтиришдан бўладиган моментларни, конструкция ишининг тегишли босқичига тўғри келадиган, арматурадаги кучланишдан келиб чиққан ҳолда ҳисоблаш керак, хусусан қисиш босқичида бирламчи йўқолишларни чиқазиб ташлаб, кейинги босқичларида, шу жумладан фойдаланиш босқичида ҳам ушбу йўқолишлар билан бирга, мазкур ШНҚнинг 12-иловасига кўра аниқланадиган, иккиламчи йўқолишларни ҳам чиқазиб ташлагандан кейинги, арматурадаги кучланишдан келиб чиққан ҳолда ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгувчи моментлар Mgнинг қийматларини, конструкцияни устидан тортиб туриб монтаж қилинганида монтаж қилинадиган блоклар ва бошқа мумкин бўлган қурилиш юкламаларини инобатга олиб аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бикрликлар Bp* ва Bg* ларни аниқлаётганда, олдиндан зўриқтиришдаги зўриқиш ва юк босиб туриши муддатининг узоқлиги таъсири инобатга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
250. Белбоғлари, ёрилишга пишиқлик талабининг 3в даражасига киритилган, зўриқтирилмаган арматурали элементларнинг эгрилигини қуйидаги формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(148)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Bg — ёриқ пайдо бўлишини ва бетон оқишини инобатга олган доимий юк таъсир этгандаги кесимнинг бикрлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B — ёриқ пайдо бўлиши инобатга олинган, вақтинчалик юк қисқа муддатга таъсир этгандаги туташ кесимнинг бикрлиги. Элемент эгрилигини ҳисоблашда, доимий юк битта ёшдаги, ушбу юкламанинг энг кўп қисмини кўтаришга жавоб берадиган бетонга таъсир қилаяпти деб қабул қилиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зўриқтириладиган арматурали темирбетон элементларнинг чўзилган зонасида ёриқлари бор (эни 0,015 сm дан ортиқ) участкаларида эгриликни аниқлашни ҚМҚ 2.03.01-97 кўрсатмаларига биноан бажариш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
251. Зўриқтирилмаган арматурали тўсинларнинг эгилишларини эластик материаллар қаршилиги формулалари билан (бетондаги ёриқлар эни 0,015 сm дан ошмаганида) ҳисоблаганда, ҳамда таянчлар, устунлар, қобиқчали-қозиқ оёқлар (шулар жумласидан ичи бетон билан тўлғазилганлари ҳам) кўчишларини ҳисоблаш учун кесимдаги аниқланадиган ёриқ энидан қатъий назар, бикрликни қуйидаги формула билан аниқлаш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B = 0,8EbIb (149)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Ib — бетон кесимининг инерция моменти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Катта ўлчамли бетон ва темирбетон элементларнинг вақтинчалик ва доимий юкламалардан кўчишини ҳисоблашларни, элементнинг тўла кесими бўйича аниқланган бикирликларни инобатга олиб бажариш рухсат қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aжратилган оралиқнинг ўз оғирлигидан эгилиши қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
У=5*384*ql4EI
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
q т/m2 оралиқ (тўсин, плиталар)да 1 п. m.га. тақсимланган юк
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
L тўсинларнинг таяниш нуқталари орасидаги ҳисобий оралиқ узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
E Бетон эгилувчанлигининг электрон модули (29-жадвал);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — оралиқ кесимининг инерция моменти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17-§. Конструктив талаблар. Элемент кесимларининг энг кичик ўлчамлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
252. Бетон ва темирбетон конструкцияларни лойиҳалашда, уларни тайёрлаш шароитларини, талаб қилинган даражада узоқ муддатга хизмат қилишини ва арматура ҳам бетон билан биргаликда ишлашлигини таъминлаш учун, ушбу бўлимда ёзилган конструктив талабларни бажариши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
253. Темирбетон элементлардаги деворчалар, плиталар, диафрагма ва қовурғаларнинг қалинлиги 42-жадвалдаги кўрсатилган миқдорлардан кам бўлмайдиган этиб қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

42-жадвал

Элементлар ва уларнинг қисмлари

Қуйидаги кўприклар ва қувурлар конструкциялари учун энг кам қалинлиги, сm да

Темир йўллардаги

автомобиль йўлларида

1. Тўсинларнинг тик ёки қия деворчалари:

а) қовурғали:

деворчаларда ўрам арматуралар йўқ бўлганида

12*

10*

деворчаларда ўрам арматуралар бор бўлганида

15

18

б) қутисимон:

деворчаларда ўрам арматуралар йўқ бўлганида

15

12

деворчаларда ўрам арматуралар бор бўлганида

18

15

2. Плиталар:

а) балласт тоғоралар:

деворчалар (қовурғалар) орасида

15

-

консол учларида

10

-

б) қатнов қисмида:

деворчалар (қовурғалар) орасида

-

-

плитада ўрам арматуралар йўқ бўлганида

-

12

плитада ўрам арматуралар бор бўлганида

-

15

консол учларида

-

8

в) Қутисимон тўсинларни пастки қисмидаги:

плитада ўрам арматуралар йўқ бўлганида

15

12

плитада ўрам арматуралар бор бўлганида

18

15

г) пиёдалар йўлагининг:

қуйма (кўтариб олинмайдиган)

8

8

йиғма (кўтариб олинадиган)

6

6

3. Плита оралиқ қурилмаларнинг ичи ғовак блоклари:

а) стерженли, К-7 синфдаги якка арқонли ва юқори мустаҳкамликдаги параллел сим ўрамли арматурали:

деворчалар ва устки плиталари

10

8

пастки плиталари

12

10

б) струнобетонли:

деворчалар ва устки плиталари

-

6

пастки плиталари

-

7

4. Оралиқ қурилма диафрагмалари ва бикрлик қовурғалари

10

10

5. Тупроқ кўтарма тагидаги қувур бўғинларининг деворчалари

10

10**

6. Ичи ғовак йиғма қуйма қутисимон ва юмалоқ кесимли таянчлар блокларининг деворчалари:

сув сатҳи ўзгариб турадиган зонада

30

25

сув сатҳи ўзгариб турадиган зонадан ташқарида

15

15

7. Ичи ғовак темирбетон қозиқоёқлар ва қувурсимон қозиқоёқларнинг деворчалари ташқи диаметри қуйидагича бўлганида, m да:

0,4

8

8

0,6 дан 0,8 гача

10

10

1,0 дан 3,0 гача

12

12

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Иккита тур арматура қўлланилганида, деворчанинг энг кичкина қалинлиги 15 сm га тенг этиб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Диаметри 0,5 ва 0,75 m бўлган қувурлар учун деворча қалинлигини 8 сm га тенг деб қабул қилиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зўриқтирилмайдиган арматуранинг энг кичик диаметрлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
254. Зўриқтирилмайдиган арматуранинг энг кичик диаметрларини қуйидаги 43-жадвалга биноан қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

43-жадвал

Арматура тури

Арматуранинг энг кичик диаметри, mm

1. Кўприклар (пастда кўрсатилган элементлардан ташқари) ва тўғри бурчакли қувурлар элементларининг ҳисобий бўйлама арматураси

12

2. Автомобиль йўллари кўприкларининг ўтиш қисмининг (пиёдалар йўлагини ҳам киритгандаги) ҳисобий арматураси

10

3. Юмалоқ қувурлар звеноларининг ҳисобий ва  конструктив арматуралари; кўприк элементларидаги бўйлама ва кўндаланг конструктив арматуралар (плиталардагидан ташқари); тўсинлар деворларининг ва белбоғларининг кенгайтирилган қисмларининг барча узуаси бўйлаб хомутлари

8

4. Қияликларни маҳкамловчи плиталар ва қозиқоёқларнинг диаметри 5 mm бўлган арматура хомутлари учун Вр синфдаги сим арматура

10

5. Плиталарнинг конструктив (тақсимловчи) арматураси; қозиқоёқ ва қувур шаклидаги қозиқоёқларнинг хомутлари; ичи ғовак плиталарнинг хомутлари

6

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Плиталарнинг тақсимловчи арматуралари ва бўйлама арматураси диаметри 28 mm ва ундан катта бўлган қувурсимон қозиқларнинг хомутлари, бўйлама стерженлар диаметри қийматининг чорагидан кам бўлмаган диаметрда бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яхлит ва йиғма-яхлит узлуксиз тўсинлар ва кўп оралиқли рамали конструкциялар ишчи арматураларини, узмасдан жойлаштирилади. Бунда, устки ва пастки ишчи арматуранинг қисмлари бутун конструкциянинг устки ва пастки узунлиги бўйича мос ёки арматуранинг узилишини йўқотувчи боғланишларга эга бўлиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Устки ва пастки узлуксиз арматура элементларининг сони қуйидагича олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) зўриқтирилмаган арматурали конструкцияларда — устки 15 % ва пастки 20 % ишчи арматурадан кам эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) зўриқтирилган арматурали конструкцияларда — устки 5 % ва пастки 10 % ишчи арматурадан кам эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда зўриқтирилган арматурали конструкцияларда, устки ва пастки узлуксиз арматура элементларини зўриқтирилган, зўриқтирилмаган ва улар комбинацияларидан ташкил топган арматуралар билан тўлдириш рухсат этилади, лекин охирги ҳолатда ишчи арматуранинг умумий юзасини арматура элементларининг ҳисобий қаршиликлари юзалари йиғиндиси орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгри темирбетон плиталар ва коробкали оралиқ қурилмаларни арматуралаш конструкциянинг ташқи ва ички қирралари ёки ташқи ва ички деворлари, кучланиш-деформацияланиш ҳолати айирмаси орқали олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгри коробкали оралиқ қурилмаларда зўриқтирилган арматурани қайириш унинг ички девори орқали бўлишига рухсат этилади. Бунда ҳосил бўлаётган буровчи моментни оралиқ қурилмани бурашга ҳисоблашда ишлатиш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23-боб. Бетоннинг ҳимоя қатлами
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
255. Бетоннинг ҳимоя қатлами унинг ташқи сиртидан арматура элементи ёки канали сиртигача қалинлиги қуйидаги 44-жадвалда кўрсатилган миқдорлардан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

44-жадвал

Арматура ва унинг жойлашиши

Бетон ҳимоя қатламининг энг кичик қалинлиги, сm

1. Зўриқтирилмайдиган ишчи арматура:

автомобиль  йўллари ва шаҳар кўприклари қатнов қисми плитасидаги устки арматура қовурға ва плитали оралиқ қурилмалардаги ҳамда баландлиги 30 cm ва ундан катта бўлган плиталардаги баландлиги 30 сm дан кичик плиталардаги қувурлар звеноларидаги, ичи бўш қувур шаклдаги қозиқоёқлардаги таянчларнинг ташқи блокларидаги

таянчларнинг ташқи блокларидаги қуйма таянчларнинг ташқи сиртларидаги:

          а) таянчнинг муз уриладиган қисмидаги

          б) таянчнинг қолган қисмларида

қозиқоёқлардаги, қудуқлардаги ва пойдеворларнинг йиғма блокларидаги қуйма темирбетондан қилинадиган пойдеворларнинг таянч плиталаридаги:

          а) бетон тўшак бўлганида

          б) бетон тўшак бўлмаганида

2. Зўриқтирилмаган хомутларда:

тўсинларнинг деворчаларидаги (қовурғаларидаги) таянчларнинг устунларида:

         а) сув сатҳининг ўзгармайдиган зонасида

         б) сув сатҳи ўзгарадиган зонада

3. Тўсинлар  деворчасидаги  (қовурғасидаги)  ва плиталардаги бўйлама конструктив (ҳисобий бўлмаган) арматура

4. Зўриқтирилган арматура қуйма бетонига ўрнатиладиган зўриқтирилмайдиган арматура

5

3

2

2*

4

7

5

3

4

7

2

2

3

1,5

5. Кесимнинг чўзилган зонасидаги зўриқтириладиган арматура:

а) юқори мустаҳкамликдаги симлардан қилинадиган ўрам шаклидаги ва К-7 синфдаги арқонлардан қилинадиган ўрамларники

3

б) қуйидаги синфлардаги арматуралар:

4**

А600 (А-IV), Ат600 (Ат-IV)

4

А800 (А-V), Ат800 (Ат-V), Ат1000 (Ат-VI)

5

в) пўлат арқонлардан қилинган спирал, қўшалоқ ўралган ва ёпиқ, диаметри d > 40 mm, анкерлари чеккаларидаги учларида жойлашган

d

6. Нам тўсгич қатлам билан бириктирилган қатнов қисми плитасидаги барча турдаги зўриқтирилган арматуралар

3

7. Деворчалардаги (қовурғалардаги) зўриқтириладиган хомутлар

3

8. Струнобетон конструкциялардаги зўриқтириладиган арматуралар қуйидаги кўрсатилган томонларида жойлаштирилганида:

чўзилган қирралари

3***

ёнидаги қирралари

2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Диаметри 3 m ва ундан катта қувурлар учун ичкари томонидан ҳимоя қилувчи қатлам қалинлиги 3 сm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Ёпиқ каналларда жойлашадиган зўриқтириладиган арматуралар учун ҳимоя қилувчи қатлам канал сиртига нисбатан олинади. Диаметри 11 сm бўлган каналлар учун ҳимоя қатламини 5 сm га тенг этиб белгилаш керак. Каналнинг диаметри 11 сm дан катта бўлганида, ҳимоя этувчи қатлам қалинлигини, куч ва тўлдирувчи қоришма босими таъсирига ҳисоблаш билан текшириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*** Қалинлиги 20 сm дан кичик бўлган элементлар учун ҳимоя қатламни 2 сm гача камайтиришга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. 1. Мавжуд ТБК корхоналарининг қолипли формаларида тайёрланаётган йиғма темир бетон конструкцияларнинг минимал ҳимоя қатлами қалинлиги ўлчамларини ўрнига қўйиб асосланган ҳолатда мавжуд жадвалда келтирилган қийматдан кам қилиб олиниши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Хорижий давлатлар (МДҲ давлатлари ҳам) пўлат арматураларининг ишчи арматуралари импорт қилувчи давлатларнинг ТШ ва ГОСТ лари ёки норматив ҳужжатлари билан биргаликда ишлатишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
256. Олдиндан зўриқтирилган элементларнинг чеккаларида, зўриқишнинг берилиш зонаси узунлигида (мазкур ШНҚнинг 148-бандига биноан) бетоннинг ҳимоя қатлами қалинлиги арматура диаметри қийматининг икки баробаридан кам бўлмаслиги керак. Зўриқтириладиган А800 (A-V), Ат800 (Ат-V) ва Ат1000 (At-VI) синфдаги пўлат стержен арматуралар қўлланилганида, зўриқишнинг берилиш зонаси узунлигида (148-банди.) қўшимча равишда тўрлар, стержен диаметридан 4 сm га ортиқ бўлган диаметрдаги спираллар ёки қадами 5 сm дан катта бўлмаган хомутлар қўйилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24-боб. Арматура элементлари орасидаги энг кам масофа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Зўриқтирилмайдиган арматурани анкерлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
257. Алоҳида арматура элементлари, ҳамда каналлар деворчалари орасидаги соф масофа, конструкциянинг барча ҳажмини бетон аралашмаси билан талаб қилинган даражада тўлдиришни таъминлай оладиган бўлиши керак. Олдиндан зўриқтирилган конструкцияларда ушбу масофа қўшимча равишда зўриқтириладиган арматурадан зўриқишнинг бетонга берилиш хусусиятини, анкерларнинг жойлашиш ҳолатларини, тортишга қўлланиладиган жиҳознинг ўлчамларини инобатга олган ҳолда белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
258. Зўриқтирилмайдиган арматуранинг айрим бўйлама ишчи стерженлари ва тиргакка тортиб зўриқтириладиган арматура ўрамлари орасидаги соф масофа қуйидагича қабул қилиниши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бетонлашда стержен горизонтал ёки қия ҳолатда ва қуйидаги қаторларда жойлашганида кўрсатилган қийматлардан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта қаторда — 4 сm дан ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита қаторда — 5 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
учта ва ундан кўп қаторда — 6 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) бетонлашда стерженлар тик ҳолатда жойлашганида — 5 сm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматураларни жойлаштириш учун ноқулай шароитларда зўриқтирилмайдиган стерженларни гуруҳларда (стерженлар орасида бўшлиқ қолдирилмасдан), иккита ёки учта стерженлар биргаликда жойлаштирилиши рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Гуруҳлар орасидаги соф масофани қуйидагилардан кам бўлмайдиган этиб қабул этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гуруҳда иккита стержен бўлганида — 5 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гуруҳда учта стержен бўлганида — 6 сm дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) Алоҳида бўйлама стерженлар ёки уларнинг гуруҳлари, орасидаги максимал масофалар ҳисоблаш орқали белгиланиши керак, аммо қуйидагилардан ошмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги 15 сm ли плиталарни арматуралашда — 15 сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги 30 cm ли темирбетон элементларини арматуралашда — 17,5 сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги 50 сm ли темирбетон элементларини арматуралашда — 20 сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги 100 сm ли темирбетон элементларини арматуралашда — 25 сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги 150 сm ли ва юқори темирбетон элементларини арматуралашда — 30 сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
259. Олдиндан зўриқтирилган конструкцияларда арматура элементлари орасидаги соф масофани белгилашда қуйидаги 45-жадвалда кўрсатилган талабларга риоя этиш лозим. Аралаш арматуралашда зўриқтирилмаган арматура стерженлари билан арматура ўрами ёки ёпиқ канал девори орасидаги минимал масофани 3 сm дан кам этмай қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Белгиланадиган соф масофа

Масофанинг энг кичик ўлчами

абсолют қиймати бўйича, сm

арматура элементининг диаметрига ёки каналнинг диаметрига боғлиқ ҳолда

Тиргакка тираб зўриқтириладиган конструкцияларда

1. Юқори мустаҳкамликдаги параллел симлардан қилинадиган арматура ўрамлари орасидаги

2. Арматура ўрамлари ва уларнинг ички анкерларининг ташқи сиртлари орасидаги

3. Арматура ўрамлари ички анкерларининг ташқи сиртлари орасидаги

4. К-7 синфдаги алоҳида арқон арматуралар қуйидагича жойлашганида:

битта қаторда

иккита ва ундан кўп қаторда

5. Ички анкер чеккасидаги учидан бетон учидаги қиррасигача масофа

6

4

3

4

5

5

d

-

-

-

-

-

Арматурани бетонга тираб тортиб зўриқтириладиган конструкцияларда

6. Қуйидаги диаметрлардаги юмалоқ ёпиқ каналлар деворлари орасидаги, cm:

9 ва ундан кам бўлган

9 дан 11 гача

6

8

dc-1

-

11 дан юқори бўлса

Ҳисоблаб топилади

7. Юқори мустаҳкамликдаги параллел симлардан қилинган ўрамлар, К-7 синфдаги арқон арматуралардан қилинган ўрамлар ҳамда пўлат арқонлар (спираль, қўшалоқ эшилган ва ёпиқ) ораларидаги, уларнинг очиқ каналларда қуйидагича жойлашганларида:

битта қаторда

иккита қаторда

8. Электротермик усулда зўриқтириладиган битта стерженли каналлар деворлари орасидаги масофа, улар тури қуйидагича бўлганларида:

ёпиқ

очиқ

3

4

10

13

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
260. Сирти нотекис профилдаги арматура стерженларини ва сирти силлиқ профилдаги стерженларни пайвандланган тўрлар ва каркасларда учларини илмоқсиз қўллашга рухсат этилади. Сирти силлиқ профилдаги арматуранинг чўзилган ишчи стерженларининг ва тўқилган тўрлар, каркаслардаги силлиқ ишчи стерженлар учларида ички диаметри стержен диаметрининг 2,5 баробаридан кам бўлмаган ярим айланали ва букилгандан кейинги тўғри участкасининг узунлиги стержен диаметрининг уч баробар қийматидан кам бўлмаган илмоқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
261. Эгиладиган узлукли тўсинларда ва қалинлиги 30 сm дан катта бўлган плита конструкцияларда чўзилган стерженларнинг учини моментлар эпюрасига кўра узганда ёрилишга пишиқликка ҳисоблашдаги аниқланган бетоннинг сиқилган қисмида анкерлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қайрилган стерженларнинг учларида, бетоннинг сиқилган зонасида, арматура диаметри қийматининг камида 10 баробаридек узунликдаги бўйлама арматурага параллел бўлган тўғри участкаси бўлиши керак. Қайириш туфайли сиқилган қисмга киритилган сирти силлиқ стерженларнинг учларини, эгишдан кейинги тўғри участкасининг узунлиги камида арматуранинг учта диаметридек тўғри илмоқли этиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприклари учун, пайвандланган бирикмаларда, сирти нотекис профилдаги арматураларни, эгилган ва номарказий сиқилган элементлар бетонининг чўзилган зонасида, стерженларнинг назарий томондан узилиши керак бўлган жойдан камида уларнинг 30 диаметридек узунликда бетонга киритиб қўйишга рухсат этилади. Оралиқ қурилмаларда, бундан ташқари анкерланадиган стерженлар учлари ёнидаги стерженларга, қалинлиги 4 mm дан узунлиги 4d дан кам бўлмаган чок билан пайвандланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
262. Эгилган элементлардаги сирти нотекис профилдаги чўзилган бўйлама арматура стерженларининг қайрилган жойининг ёки номарказий сиқилган элементлардаги шундай стерженларнинг узиладиган жойининг бошланишини, стерженларнинг тўла ҳисобий қаршиликлари ҳисобга олинадиган кесимдан ўтказиб жойлаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўша кесимга стерженни киритиш узунлиги (маҳкамлаш узунлиги — Ɩs) А300 (A-II) ва Ас300 (Ac-II) синфлардаги пўлат арматуралар учун қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22d — бетон синфи В30 ва ундан юқори бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25d — бетон синфи В20 — В27,5 бўлганида (d — стержен диаметри).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А-III синфдаги пўлат арматуралар учун бетонга киритиб маҳкамлаш узунлиги Ɩs ни, тегишли равишда 5d га кўпайтириш керак. Стерженлар ўрами бўлганида d ни майдони, ўрамни ташкил қилувчи стерженлар майдонлари йиғиндисига тенг бўлган шартли стержен диаметридек аниқланади. Сиқиш узунлигини камайтириш мақсадида арматура стерженидан кучнинг бетонга узатувчи анкерлар ишлатишга рухсат этилади. Бу ерда, конструкция зонасида анкерга бирлашувчи бетоннинг мустаҳкамлиги таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
263. Узлукли тўсинларда ва узлуксиз тўсинларнинг чеккаларидаги участкаларида бўйлама арматуранинг чўзилган стерженларининг, таянч ўқи орасида камида стерженнинг 8 диаметридек узунликдаги тўғри участкаси жойлашиши керак. Бундан ташқари тўсиннинг ён сиртларига яқин жойлашган чеккадаги стерженлари, тўсин учи олдида 90° бурчак остида қайрилиши ва унинг баландлигининг ярмисигача давом этган бўлиши керак. Тўсин учидан таянч ўқигача камида 30 сm ва таянч плитаси чеккасигача камида 15 сm масофа таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
264. Бўйлама арматуранинг чўзилган стерженларини, элемент сиртининг бурилиб ўзгарганида ҳосил бўлган кириш бурчаги шакли бўйича букиш рухсат этилмайди. Букилиш бурчагини тузувчи текисликлар бўйлаб жойлашган арматуранинг бўйлама стерженлари, уларнинг кесишган нуқталаридан камида арматуранинг 20 диаметри узунлигида ўз йўналишларида давом этган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Зўриқтириладиган арматурани анкерлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
265. Конструкцияларда, диаметри 36 mm гача бўлган сирти нотекис профилдаги стерженлардан қилинган, тиргакка тираб тортиладиган, арматура қўлланилганда стерженларда анкерлар ўрнатиш талаб қилинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чидамлиликка ҳисобланадиган арматурали элементларда барча арматура (юқорида кўрсатилганидан ташқари) ички ёки ташқи (чеккаларда) анкерларга эга бўлиши керак. Тиргакка тираб зўриқтириладиган, арматураси чидамлиликка ҳисобланмайдиган элементларда, К-7 синфдаги алоҳида арқон арматураларни ва алоҳида юқори мустаҳкамликдаги сирти нотекис профилдаги симларни анкерлар (ички ва ташқи) ўрнатмасдан қўллаш рухсат этилади. Бетонга тираб тортиладиган конструкциялардаги қўлланиладиган анкерлашлар мустаҳкамлиги, улар билан маҳкамланадиган арматура элементлари мустаҳкамлигидан кам бўлмасликлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
266. Эгиладиган элементларда арматура анкерларини, бош чўзувчи ва сиқувчи кучланишлар, улар учун белгиланган чегаравий қийматларнинг 90 фоиз дан ортиқ бўлган бетон зоналарида жойлаштирмаслик керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
267. Тўсинларнинг учи томонида сиртидаги (чеккадаги) ташқи анкерларни имкони борича бир текис жойлаштириш керак. Бунда тўсин учида анкерлар жойлашадиган зонада бетонни беркитиб турадиган туташ пўлат листлар қўйиш кўзда тутилиши зарур. Листларнинг чекка участкаларини бетонга анкерлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсин чеккасидаги ушбу листларнинг қалинлигини зўриқтириладиган арматура элементларини тортиш кучига боғлиқ ҳолда ҳисоблаш билан белгиланиши ва қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тортиш кучи 590 кН (60) тк бўлганида — 10 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тортиш кучи 180 кН (120) тк бўлганида — 20 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тортиш кучи 2750 кН (280) тк бўлганида — 40 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган миқдорлардан фарқ қиладиган кучлар билан тортилганда, листлар қалинлигини яқин бўлган катта қийматдаги кучга тўғри келадиган қалинликда қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
268. Арматурани бетонга тираб тортадиган элементларда ташқи арматурани бетонлайдиган зонани диаметри 10 mm дан, катаклари 10х10 сm дан катта бўлмаган, сирти нотекис профилдаги стерженлардан қилинган кўндаланг тўрлар билан арматуралаш керак. Асосий конструкция бетони ва яхлитлаш бетонларини ўзаро бирикши учун чоралар кўриш зарур. Тўрлар орасидаги масофа 10 сm дан кўп бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Элементларни бўйлама арматуралаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
269. Пайвандланган арматура каркасларида, арматура, стерженлари ҳар биттасида учтадан кўп бўлмаган гуруҳлар бўлиб жойлашади. Гуруҳлардаги стерженлар ўзаро, бир томонидан боғловчи пайвандлаш чоклари билан бирлашади. Стерженлар орасидаги боғловчи чокларнинг узунлиги 4 диаметр қийматидан кам, қалинлиги эса 4 mm дан кўп бўлмаслиги керак. Стерженлар гуруҳи орасига диаметри 25 mm дан кам бўлмаган, бўйлама йўналишда қўйиладиган металл пона ёрдамида очиқлик ҳосил қилинади. Ушбу поналар қайрилишдан олдинда ва 2,5 m дан катта бўлмаган масофада бир-бирига нисбатан устма-уст бўлмайдиган этиб ўрнатилади. Улар ишчи арматурага бир томондан, қалинлиги 4 mm дан кўп ва узунлиги ишчи арматуранинг 2 диаметридан кам бўлмаган боғловчи чоклар билан пайвандланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Гуруҳдаги стерженлар орасидаги боғловчи пайвандлаш чоклари, поналарга ва қўшни боғловчи чокларга нисбатан, қўшни чоклар умумий бўйлама стерженларга қўйилганида улар орасидаги соф масофа 40 сm дан кам бўлмаган ҳолда, боғловчи чоклар каркаснинг ҳар хил бўйлама стерженларига қўйилганида, 10 сm масофада ҳар хил жойларга жойлаштирилиши керак. Бундан ташқари стерженлар гуруҳининг хоҳлаган жойдаги кесими тўғри келадиган этиб жойланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тегишли даражада асосланганда, деворчалардаги пайвандланган тўрларнинг тик стерженларини арматурага ва гуруҳ стерженлари орасидаги параллел жойлашган поналарга контактли нуқтада пайвандлашга рухсат этилади. Хомутларни асосий арматурага дўғасимон электрпайванд билан пайвандлашга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Каркасларнинг асосий ишчи арматураси учун ГОСТ 380-05 бўйича арматурани қўллаш тавсия этилади. Ишчи арматурага маҳкамловчи чоклар тўғрисидаги кўрсатмалар мазкур ШНКнинг 296-бандида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
270. Узлукли тўсинларда ва плиталарда ишчи арматура оралиғининг ўртадаги кесими учун белгиланган миқдорининг камида учдан бир қисмини таянчгача етказиш керак. Бунда, тўсинларда камида иккита, плиталарда эса, унинг 1 m энида, камида учта стержен таянчгача ётқизилиши керак. Плитанинг тақсимловчи арматурасини 25 сm дан ошмаган қадамда ўрнатиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аралаш арматуралашда зўриқтирилмайдиган арматуранинг стерженларини жуфтлаб ўрнатишга рухсат этилади, бу ерда ушбу арматуранинг ҳимоя қилувчи қатлами қалинлиги мазкур ШНҚнинг 256-бандига, стерженлари ва ўрамлари орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 259 ва 263-бандларига лойиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
271. Узлуксиз тўсинларда ва кўп оралиқли рамали конструкцияларнинг ригелларида устки ва пастки ишчи арматураларнинг бир қисми бутун узунасига давом этиб кетган ёки арматура узилган жойини беркитиб уланган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узунасига туташиб кетган арматура элементларининг сони қуйидагиларни ташкил этиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) зўриқтирилмайдиган арматурали конструкцияларда — камида 20 фоиз пастки ва 15 фоиз устки ишчи арматуралар сонини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) зўриқтириладиган арматурали конструкцияларда — камида 10 фоиз пастки ва 5 фоиз устки ишчи арматуралар сонини, аммо иккита устки, иккита пастки арматура элементларидан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
272. Плита ишчи арматурасининг қадами (ўқлари орасидаги масофа) оралиқ ўртасида ва унинг таянчларининг устида қуйидагидан ошмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) темир йўл кўприкларининг балласт тоғорасининг плиталарида — 15 сm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль йўллари кўприкларининг қатнов қисми плиталарида — 20 сm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) алоҳида бўйлама стерженлар ёки гуруҳлар ўқи орасидаги максимал масофа қуйидаги қийматлардан ошмаслиги зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15 сm, агар қалинлиги 15 сm ли плитани арматуралашда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17,5 сm, агар қалинлиги 50 сm ли темирбетон элементни арматуралашда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25 сm, агар қалинлиги 100 сm ли темирбетон элементни арматуралашда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30 сm, агар қалинлиги 150 сm ва ундан катта темирбетон элементни арматуралашда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ ўлчамларида элемент баландлиги — экстраполяциялаш орқали олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Элементларни кўндаланг арматуралаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
273. Зўриқтирилмайдиган тўсинларнинг деворлари кўндаланг кучларни қабул этишга арматуралашни, қайрилган ва тик қўйилган стерженлар (хомутлар) ёрдамида амалга ошириш керак ва хомутларни эса деворнинг бўйлама арматуралари билан каркасларга ва тўрларга бирлаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
274. Зўриқтирилмайдиган тўсинлардаги ҳисоблаш билан қўйиладиган қайрилган стерженларни эгиладиган элементлари бўйлама ўқига нисбатан симметрик жойлаштириш керак. Стерженлар, элемент бўйлама ўқига нисбатан 45°га яқин (60°дан кўп ва 30°дан кам бўлмаган) бурчак остида бўлиши керак. Бунда, тўсиннинг ҳисоб бўйича қайирилган стержен ўрнатилиши талаб этиладиган қисмида, унинг бўйлама ўқига перпендикуляр ўтказилган хоҳлаган кесим камида битта қайирилган арматура стерженини кесиб ўтиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
275. Тўсин ҳисобига кўра қўшимча қўйиладиган қия стерженлар асосий бўйлама ишчи арматурага маҳкамланган бўлиши зарур. Арматура стерженлари А240 (A-I), А300 (A-II), Ас300 (Ac-II) ва А400 (A-III) синфлардаги пўлатлардан тайёрланганида, қўшимча қия стерженларни маҳкамлашни пайвандлаш чоки ёрдамида бажариш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
276. Тўсинларда арматуранинг қия стерженларини радиуси арматуранинг 10 диаметридан кам бўлмаган дўға бўйлаб қайириш керак. Бўйлама арматуранинг, тўсиннинг учи томонидаги (таянч ўқи орқасидаги) қайирилишини, унинг учта диаметридан кам бўлмаган радиусдаги дўға бўйича амалга ошириш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
277. Зўриқтирилмаган тўсинларнинг деворларидаги бўйлама арматураларни қуйидагича ўрнатиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўсиннинг чўзилган қиррасидан ўлчаганда, девор баландлигининг учдан бир қисми чегарасида қўлланиладиган арматуранинг 12 диаметридан катта бўлмаган қадамда (d = 8 — 12 mm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
девор баландлигининг қолган қисмидаги чегарасида арматуранинг 20 диаметридан катта бўлмаган қадамда (d = 8 — 12 mm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
278. Йўналиши, тўсиннинг бўйлама ўқи йўналиши билан мос келмайдиган қисмлари бўлган зўриқтириладиган арматура элементларини, тўсиннинг бўйлама ўқига нисбатан симметрик жойлаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
279. Тўсинлардаги хомутлар ҳисоблашлар билан ўрнатилади. Бунда хомутлар орасидаги кесим ҳисоби ҳам инобатга олинади. Қалинлиги 50 сm гача бўлган деворларда, узунлиги оралиқнинг 1/4, таянч ўқидан ўлчагандаги масофадаги таянч атрофида хомутлар қадами 15 сm дан катта бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ узунлигининг 1/2 тенг бўлган тўсиннинг ўртадаги қисмида хомутлар қадами 20 сm дан катта бўлмайдиган этиб қабул этилади. Девор қалинлиги 50 сm дан катта бўлганида, оралиқнинг ўрта қисмида хомутларнинг қадамини 5 сm га катталаштириш рухсат этилади. Битта синфдаги ва диаметрдаги арматурадан қилинган жуфтланган хомутлар қўлланилиши рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
280. Узлукли плита оралиқ қурилмаларида хомутларни қуйидаги қийматлардан ошмайдиган қадамлар билан ўрнатиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15 сm — узунлиги 1/4 бўлган таянч олди участкаларда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25 сm — узунлиги 1/2 бўлган, оралиқнинг ўртасидаги қисмида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприкларининг балласт тоғорасининг, автомобиль йўллари кўприклари қатнов қисмининг қалинлиги 30 сm ва ундан кўп бўлган туташ плиталарида сиқилган ҳисобий арматура йўқ бўлганида, хомутларни ўрнатмаслик рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг оралиқ қурилмаларида қалинлиги 40 сm гача бўлган плиталарга бетондаги уринма кучланиш 0,25 Rb,sh дан ошмаган ҳолда кўндаланг арматура қўймаслик рухсат этилади (Rb,sh — 3.6-жадвалга биноан бетоннинг ажралишга ҳисобий қаршилиги).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
281. Зўриқтирилмаган тўсинларнинг белбоғларидаги хомутлар унинг 50 сm дан кўп бўлмаган энини қамраб олиши ва чеккадаги қаторларда горизонтал жойлашган бўйлама арматуранинг бештадан кўп бўлмаган чўзилган ва учтадан кўп бўлмаган сиқилган стерженларини бирлаштириши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
282. Тўсинлар белбоғларининг кенгайган жойлари сирти нотекис профилдаги арматура стерженларидан қилинган ёпиқ хомутлар билан арматураланган бўлиши керак; хомутлар шохи белбоғнинг барча ташқи контурини қамраб олиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
283. Ёпиқ хомутларнинг ёки кўндаланг стерженларнинг зўриқтириладиган тўсинларнинг белбоғларини қисиб турадиган пайвандланган тўрлардаги энг катта қадамларини темир йўл кўприкларида 15 сm дан ва автомобиль йўллари кўприкларида 20 сm дан кўп бўлмаган ҳолда қабул этиш керак. Қисиладиган белбоғлардаги хомутлар қадами тўсинлар деворларидаги хомутлар қадамларидан катта бўлмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
284. Буралишга ҳамда эгилиш, сиқилиш ёки чўзилиш билан биргаликда буралишга ҳисобланадиган элементлардаги хомутлар ёпиқ учлари қуйидаги миқдорда чиқазилган бўлиши зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сирти силлиқ пўлат арматурадан қилинган хомутлар бўлганида — 30 диаметрга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сирти нотекис профилдаги арматурадан қилинган хомутларда — 20 диаметрга.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
285. Зўриқтириладиган арматура элементлари таянч плиталари тагида (мазкур ШНҚнинг 268-бандига қаранг) жойлашган зонасида маҳаллий кучланишга ҳисоблаш билан қўшимча кўндаланг (қисман) арматура ўрнатиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўрларда — 10 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
спиралларда — 6 сm дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
286. Конструкциянинг сиқилган элементидаги бўйлама ишчи арматура ва хомутларни каркасларга бирлаштириш керак. Хомутлар қадамини бўйлама арматура стерженлар диаметри d га боғлиқ ҳолда қуйидагилардан кўп оширмаган ҳолда қабул қилиниши зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15 d — пайвандланган каркасларда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12 d — тўқилган каркасларда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Барча ҳолларда ҳам хомутлар қадамини қуйидагидан кам этиб белгилаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кесимни бўйлама арматура билан 3 % дан кам этиб жойлаштирганда — 40 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўша ҳолда, 3 % ва ундан кўп бўлганида — 30 сm дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кесимни бўйлама арматура билан анчагина тўлдирганда, алоҳида хомутлар ўрнига элемент кўндаланг кесими шаклини такрорловчи узлуксиз кўндаланг арматура ўрамини қабул қилиш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
287. Квадрат ёки тўғри бурчакли шаклдаги кўндаланг кесимли сиқилган элементлар хомутларининг конструкцияси қуйидагича бўлиши ёки бўйлама стерженларга хомутларнинг эгилган жойлари тўғри келиши, элемент қирраси бўйлаб ўрнатилган хомутлар шохи тўрттадан кўп бўлмаган бўйлама стерженни ушлаб туриши ва 40 сm дан катта бўлмаган узунликка эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқорида келтирилган кўрсатмалар қирраларининг ўлчамлари 80 сm дан катта бўлмаган таянчларга тегишлидир. Таянчлар қирралари катта ўлчамларда бўлганида, тескари томонда жойлашган таянчнинг ишчи бўйлама стерженларини таянчни кўндалангига кесиб ўтадиган хомутлар билан ўзаро бирлаштирмаслик, уларни бетон кесимининг ичкари йўналишидаги хомутнинг асосий бўйлама шохига перпендикуляр жойлашган, узунлиги 20 cm дан кам бўлмаган ёнига анкерланувчи шохлари бўлган, ҳар биттасининг узунлиги 40 сm гача П шаклдаги конструктив хомутлар занжирчалари билан алмаштириш рухсат этилади. Ярим айлана илмоқлар билан тугайдиган калта шохларнинг учлари, таянчнинг барча баландлигига ўрнаштириладиган тик монтаж стерженларга маҳкамланади. Хомутлар ўзаро букиладиган жойларида устма-уст кесишади. Таянчни периметри бўйлаб қамровчи хомутлар занжирчалари баландлик бўйлаб ҳар бири 40 сm дан жойлашади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хомутлар ва тик қўйилган монтажлаш стерженлари учун диаметри 10 mm дан кам бўлмаган арматурани қўллаш керак. Таянчларнинг сиқилган ишчи стерженларининг устиворлигини ошириш учун, хомутлар занжирчаларидан ташқари, таянчнинг кўндаланг қирраларидаги бўйлама тик стерженларни бирлаштирувчи монтажловчи боғламалар қўйиш назарда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Боғламалар, диаметри 16 mm дан кам бўлмаган учта стержендан бўлиши шарт ва улар планда ҳамда баландлиги бўйлаб оралари 1,6 m дан яқин бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кесимда тўсиқ бўлувчи стерженлар борлиги туфайли бетонлашдаги юз берадиган қийинчиликларни бўлдирмаслик учун боғламаларни, босқичма-босқич, бевосита бетоннинг навбатдаги қатламини ётқизиш олдидан ўрнатиш ва маҳкамлашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
288. Сиқилган элементларнинг юкламасини, учлари орқали бўйлама арматура стерженларининг чиқиб турадиган қисмисиз узатадиган чеккадаги қисмларида сони 4 тадан кам бўлмаган (қозиқоёқларда бешта) пайвандланган кўндаланг тўрлар ўрнатилиши керак. Тўр билан арматураланадиган чеккадаги қисмларнинг узунлигини, бўйлама арматура стерженларининг 20 диаметридан кам бўлмаган этиб қабул қилиш, тўрлар орасидаги масофани эса 10 cm дан оширмай белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
289. Сиқилган элементларни зўриқтирилмайдиган арматуралар билан бир даражада арматуралашда (мазкур ШНҚнинг 207-банди) қўлланиладиган пайвандланган кўндаланг тўрлар ва спираллар А240 (A-I), А300 (A-II), Ас300 (Ac-II) и А400 (A-III) (диаметри 14 mm дан катта бўлмаган) синфлардаги пўлат арматуралардан қилиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қозиқ тепасига ўрнатиладиган кўндаланг тўр стерженлари ва спиралнинг толалари элементнинг ишчи бўйлама арматурасининг барчасини қамраб олиши шарт. Кўндаланг тўрлар кўзлари ўлчамини 5,5 сm дан кам бўлмаган, элемент кесимининг кичик томонининг 1/4 қисмидан ёки 10 сm дан кўп бўлмаган ҳолда қабул қилиш керак. Кўндаланг тўрларнинг элемент узунлиги бўйлаб қадамини камида 6 сm ва элемент кесими кичик томонининг 1/3 қисмидан ёки 10 сm дан кичик этиб белгилаш керак. Сиқилган элементнинг кўндаланг кесимини ўлчамлари икки текислик симметриясида (фермалар тагидаги майдончалар ва тўсинлар ва устунлар тагидаги курсичалар) 80 сm дан баланд бўлса, арматуралашни мазкур ШНҚнинг 224 ва 225-бандлари томонидан асосга (ригель, фундамент, грунт) ўтказувчи кучлар, ҳамда мазкур ШНҚнинг 197 — 200-бандлари бўйича элементнинг 100 сm дан катта баландлигида арматуралаш бажарилади. Спиралларнинг тўлдирма диаметри 20 сm дам кам бўлмаслиги керак. Спирал толасининг буралиш қадамини камида 4 сm ва кесим диаметрининг 1/5 қисмидан ёки 10 сm дан кам этиб белгилаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
290. Юмалоқ қувурларнинг ва цилиндрик қопламаларнинг бўғинларида, уларни қўшалоқ тўрлар билан арматуралаганда, ишчи арматура стерженлари радиал йўналишда бирлаштирувчи стержен-фиксаторлар билан боғланган ёки каркасларга бирлаштирилган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Арматуранинг пайвандли бирикмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
291. Арматуранинг пайвандли бирикмалари РСТ Уз 865-98 ва ГОСТ 10922-2012 талабларига жавоб берадиган бўлиши керак. Лойиҳалашда, қўлланилган уламаларнинг жавобгарлик даражаси ва уларга тегишли пайвандли бирикма сифати назоратига талаблар даражаси кўрсатилган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўтариш қобилияти биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатига ҳисоблашда аниқланадиган пайвандли бирикмалар I тоифалига, иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатига ҳисоблангандагилари эса II тоифалига ётқизилади, қолган ҳоллардаги бирикмалар III тоифали сифатли уламаларга ва албатта III тоифали сифатли туташмаларга киритилади. Ҳар битта тоифадаги жавобгарлик учун назорат ҳажми ҚМҚ 3.03.02-98 кўрсатмаларига биноан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
292. 30-жадвалда кўрсатилган синфлар ва маркалардаги иссиқ тайёрланган пўлат стержен арматуралар, контактли улаб пайвандлаш ёрдамида бириктирилиши шарт. Диаметри 10 mm ва ундан кичик бўлган стерженлар учун, бу турдаги пайвандлашни қўллаш, фақат завод шароитида, махсус жиҳозлар бор бўлганида рухсат этилади. Контактли пайвандлаш билан арматурани улаш, бириктириладиган стерженлар майдонлари нисбати 1,15 дан кўп бўлмаганида рухсат этилади. Чидамлиликка ҳисобланадиган арматура элементларида, пайвандлаш оқибатида уланадиган зонада юз берадиган кучланишлар жамлагичлари пайвандлаш олдидан ва ундан сўнг, тегишли бўйлама тозалашлар йўли билан бартараф этилиши зарур. Пайвандлаш уламаларининг бошқа турдаги самарали конструктив ечимлари, ушбу уламаларнинг чекланган чидамлилик чегараси, пайвандланадиган арматура стерженларининг чидамлиликка норматив чегарасидан кам бўлмайдиган шароитда рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
293. Пайвандланган тўрларни, шу жумладан РСТ Уз 866-98 бўйича ҳам, ҳамда каркасларни, стерженлар кесишмасида контактли-нуқтали пайвандлашни қўллаб лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
294. А240 (A-I), А300 (A-II), Ас300 (Ac-II) ва А400 (A-III) синфлардаги пўлат арматуралардан тўрлар ва каркасларни тайёрлашда, 30-жадвал кўрсатмаларига биноан тўқима вариантда бажариш ўрнига, асосий арматура учун арматура стерженларидаги кучланишлар, белгиланган ҳисобий қаршиликларнинг 50 % дан ошмайдиган жойларида пайвандли брикмаларни қўллаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
295. Элементнинг битта ҳисобий кесимидаги (узунлиги уланадиган стерженларнинг 15 диаметрига тенг бўлган участка чегарасида) уланмалар сони, кесимнинг чўзилган зонасидаги ишчи арматуранинг умумий сонининг арматураси чидамлиликка ҳисобланадиган элементларда 25 % идан, чидамлиликка ҳисобланмайдиган элементларда 40 % идан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йиғма элементларнинг монтажлаш уланмаларида (арматуранинг ҳисобий қаршилигини пасайтирмасдан), ҳамда конструкциянинг арматура 50 % дан кам фойдаланиладиган қисмларида пайвандли уланмаларни сочилтирмасдан жойлаштириш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
296. А240 (A-I), А300 (A-II), Ас300 (Ac-II) ва А400 (A-III) синфлардаги пўлатдан қилинган иссиқ тайёрланган стержен арматуранинг уланмалари учун, конструкцияни монтаж қилишда зўриқтирилган пўлат арматуралар қўйиб, узунлиги стерженнинг 5 диаметридан кам бўлмаган ваннали пайвандлашни қўллаш, ҳамда бир-бирига нисбатан сурилган, жуфтлашган, бир томонлама ёки икки томонлама умумий узунлиги уланадиган стерженларнинг 10 диаметридан кам бўлмаган чоклар билан пайвандланган орттирмали уланмалар қўллаш рухсат этилади. Ваннали пайвандлашни стерженлар диаметри 20 mm дан кам бўлмаганида қўлланилади. Сиқилган стерженларнинг чидамлиликка ҳисобланмайдиган уланмалари учун РСТ Уз 865 га биноан калта пўлат орттирмалар қўйиб ваннали пайвандлашни қўллаш рухсат этилади. Арматуранинг қия стерженларини маҳкамловчи бир томонлама пайвандлаш чокининг узунлиги, унинг қалинлиги 0,25d дан ва 4 mm дан кам бўлмаганида, камида 12d бўлиши зарур; икки томонлама чокнинг узунлигини ундан икки марта калта этиб олиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
297. Арматуранинг монтажлашга чиқиб турадиган қисми, монтаж қилишда узайтирилган орттирмаларда ваннали-чокли пайвандлашни, бўйлама пайвандланган чокларни уланадиган стерженларга силлиқ чиқариб, сифатли бажариш учун, уланмаларда керакли шароитни таъминлаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўллари ва шакар кўприклари конструкцияларининг тўқилган арматура каркасларида, монтаж қилишда, ташиб боришда ва бетонлашда арматурани лойиҳадаги кўрсатилган ҳолатда маҳкамлаб туриш учун ишчи арматура стерженларининг конструктив арматура стерженлари билан кесишмаларида, қуйидаги шартларга риоя қилинганида, қўшимча пайвандли бирикма қилиш рухсат этилади: ишчи арматуранинг мустаҳкамлиги 50 % дан кам фойдаланиладиган, ҳамда арматура фақат сиқилишга ишлайдиган жойларда пайвандлаш бажарилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Зўриқтирилмайдиган арматурани узунасига устма-уст қўйиб (пайвандламасдан) улашлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
298. Номарказий сиқилган ва номарказий чўзилган элементларда, сирти нотекис профилдаги диаметри 36 mm гача бўлган ва силлиқ сиртли ярим айлана илмоқли пўлат арматура стерженларнинг учларини бир-бирига ўтказиб устма-уст қўйиб улаш рухсат этилади. Эгиладиган ва марказий чўзиладиган элементларда чўзилган арматура элементларни узунасига устма-уст қўйиб улаш рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
299. Устма-уст қўйиб улашларда А300 (A-II) ва АС300 (Ac-II) синфлардаги пўлатдан қилинган арматура стерженлари учларининг бир-бирига устма-уст қўйиш узунлиги ни қуйидаги миқдорлардан кам қилмай қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30 d — бетон синфи В20 — В27,5 бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25 d — бетон синфи В30 ва юқори бўлганида,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда d — уланадиган стерженлар диаметри.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А400 (A-III) синфдаги пўлатдан қилинган арматура учун учларининг устма-уст қўйилган узунлиги ls ни тегишли 4 d га кўпайтириш керак. А240 (A-I) синфдаги пўлатдан тайёрланган арматура учун ўша узунлик Ɩ5ни (ярим айлана илмоқларнинг ички сиртлари орасидаги) А400 (A-III) синфдаги пўлатдан қилинган арматура учун олинган миқдордек қабул қилинади. Кесимнинг сиқилган қисмида жойлашган улашлар учун, Ɩ5 узунликни юқорида белгиланган қийматлардан 5 га кам этиб олиш рухсат қилинади. Алоҳида пайвандланган ва тўқилган тўрларни уларнинг бўйлама стерженларининг 30 диаметридан ва 25 сm дан кам бўлмаган узунликда устма-уст қўйиб улаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
300. Кесимнинг сиқилган қисмидаги ишчи арматура стерженлари уланадиган жой бўлганида, у стерженлардаги кучланиш ҳисобий қаршиликнинг 75 % идан кўп бўлганида, уланиш зонасига спирал арматура қўйиш талаб қилинади. Спирал арматура қўйиш талаб қилинмаганда (стерженлардаги кучланиш ҳисобий қаршиликнинг 75 % идан кам), ишчи чўзилган арматурани устма-уст қўйиб уланадиган жойидаги хомутлар орасидаги масофани 6 сm дан оширмай, бураб-босиб киритиладиган устунларга эса 12 сm этиб белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматуранинг устма-уст этиб уланишини, сочилган ҳолатда жойлаштириш керак. Бу ерда талабга кўра устма-уст қўйиладиган узунлик бўйича уланадиган ишчи стерженларнинг кесим майдони сирти нотекис профилдаги стержен бўлганида, чўзилган арматура кесимининг умумий майдонининг 50 % дан, силлиқ стерженлар бўлганида 25 % дан ошмаслиги зарур. Сочилмасдан улаш монтаж уланишларида ҳамда конструкциянинг арматураси 50 % дан кам миқдорда фойдаланиладиган қисмларида рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Устунлар ўқлари устидаги устунли таянчларининг ригелларида ўрнатиш (пайвандлаш ёки бошқа усуллар) рухсат этилмайди ва у устунлар ўқларидан камида 100 cm масофада жойлашган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Йиғма конструкция элементларининг уланишлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
301. Йиғма конструкцияларда, қуйидагича уланишлар қўлланилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетонланадиган, кенг (қисилмайдиган), бириктириладиган элементлар учлари орасидаги масофа 10 сm ва ундан кўп, ишчи арматураларнинг элементлардан чиқиб турадиган қисмлари ёки пўлатдан қуйилган қисмлари билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бетонланадиган, тор (қисиладиган) эни 3 сm дан кичик, элементлардан арматуралар чиқиб турадиган қисми йўқ, уланадиган жойдаги ёриқ цемент ёки полимер-цемент қоришма билан тўлдириладиган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
елимланган зич (қисиладиган) эбоксид смола ёки бошқа кўпга чидайдиган (тажрибада текширилган) полимер қўшимчалари асосидаги, қалинлиги 0,3 сm дан катта бўлмаган елим қатламчаси билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўллари кўприкларининг олдиндан зўриқтирилган оралиқ қурилмаларида асосланган ҳолларда, бетонланадиган, кенг арматуранинг чиқиб турган қисмлари йўқ, чоклари 10 сm гача, аммо бирлаштириладиган бўлаклар ҳар биттасининг қалинликлари ярмисидан кўп бўлмаган, сиқиладиган улашни қўллаш рухсат этилади. Оралиқ қурилмаларда қуруқ улашларни (блоклар орасидаги чокларни елим билан, цемент ёки полимер қоришма билан тўлдирмасдан) ишлатиш рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
302. Узунасига бўлаклардан ташкил топадиган оралиқ қурилма блокларининг учлари, арматуранинг чиқиб турадиган қисмларисиз уланганда диаметри 6 mm дан кам бўлмаган стерженлардан қилинадиган кўндаланг тўрлар билан қўшимча арматураланиши керак. Тишли ёки поғонали уланишлар бўлганида, тишнинг ва поғонанинг ишчи арматурасининг диаметри 10 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
303. Узунасига (баландлигига) бўлаклардан йиғиладиган елимли зич уланишли конструкцияларда уланадиган блоклар юзаларининг аниқ тўғри келишини таъминлаш учун, фиксаторлар ўрнатиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
304. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприклари ҳамда аралаш ҳаракатли кўприклар тўсинларининг устки, ҳаракатланувчи темир йўл юкламаси тўғридан-тўғри таъсир кўрсатмайдиган плиталарда, сирти нотекис профилдаги, плитанинг барча қалинлигидек тўғри илмоғи бор, плитадан чиқиб турадиган арматура қисми мавжуд ва у арматуралар икки томонидан плиталардан стерженнинг 15 диаметридан кам бўлмаган ва 25 сm дан кам бўлмаган узунликдаги бир-бирига устма-уст қўйилиб, бетонланиб уланадиган ҳамда кўрсатилган узунликдаги устма-уст қўйилган ярим айланали илмоқни қўллаб бетонланадиган чоклар ҳам рухсат этилади. Бундан ташқари, плита бетонидан, кўрсатилган узунликда чиқиб турадиган ярим айланали илмоқларни қўллаш рухсат этилади, аммо илмоқлар орасига узунлиги илмоқ диаметридан кам бўлмаган тўғри арматура қўйилиши керак. Ярим айлана илмоқ диаметрини арматуранинг 10 диаметридан кам бўлмаган этиб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Уланадиган жойдаги чок плиталар бетонининг синфидан кам бўлмаган синфдаги бетон билан бетонланиши (тўлдирилиши) шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25-боб. Олдиндан зўриқтирилган темирбетон элементларнинг конструкцияларини тузиш бўйича қўшимча кўрсатмалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
305. Янги ва (оралиқ қурилмасини алмаштириш орқали) реконструкция қилинаётган кўприкларда зўриқтирилган арматурани очиқ каналларда жойлаштириш тақиқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдиндан зўриқтирилган яхлит темир бетон оралиқ қурилмалар учун бир, тўрт, етти, ўн икки ва ўн тўққизталик боғламли диаметри 15.2 ва 15.7 mm бўлган К-7 арматуралардан фойдаланиш керак. Асосланган ҳолларда катта сонли тўплам боғламалардан фойдаланиш мумкин. Бу ҳолда арматуранинг ҳисобий қаршилигига 0.95 га тенг бўлган ишлаш коэффициентини киритиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдидан зўриқтириш элементлар системасини: чекка ва ички анкерлар, бириктирувчи қурилмалар, ўрнатма деталлар, зўриқишни анкердан бетонга ўтказувчи тугунлар, маҳаллий арматуралаш арматураларни, ҳимояловчи қопламалар, каналйўғрувчилар ва бошқаларни ишлатишни конструкцияларни ҳар томонлама кўрикдан ўтказиш техник шартлари ва серитификатли синашлар асосида қўллаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдиндан зўриқтирилган яхлит темир бетон оралиқ қурилмалар (бетонга тарангланган) фақат бўйлама қирқимдаги бетонли қисм чегарасида жойлашган ёпиқ каналларда жойлаштирилади, каналларни арматуралари тортилгандан сўнг арматурани коррозиядан сақлашини таъминлайдиган ва уни асосий конструкция билан тиркаланадиган цемент-сувли қоришма билан беркитилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Арматурани тортгандан сўнг, каналлар арматурани коррозиядан ва унинг асосий тузилишга ёпишишидан ҳимоя қиладиган цемент-сув эритмаси билан инъекция қилиниши керак Каналйўрғичлар ўлчамларини қуйидаги
46-жадвалда кўрсатилган қийматлар асосида қабул қилиш керак. Чиқариб бўлмайдиган каналйўрғичларда канал барпо қилишда рухланмаган юмшоқ пўлат енгчалар ва нотекис қувурлачардан фойдаланиш таклиф этилади. Бунда канални тўлғизувчи материал музлашдаги ҳажм ортишини йўқотиши керак, ҳимоя қатлами кенглиги эса 1 сm бўлиши керак, катталари мазкур ШНҚ нинг 44-жадвалида кўрсатилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Силлиқ пўлат қувурлардан олинмайдиган канал тузилмаларини фақат қисқа бўлакларда, узунлиги бўйлаб композицион конструкцияларнинг йиғма блоклари орасидаги бўғинларда ва кичик радиусли ёки катта эгилиш бурчакларининг эгилиш жойларида ва олдиндан зўриқтирилган арматурани анкерлашда фойдаланишга рухсат берилади. Олинмайдиган канал шакллантирувчиларнинг муфталари полимер материаллардан тайёрланишига рухсат берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

ГОСТ 13840-68* бўйча боғламдаги канатлар сони

Боғламдаги максимал назорат кучланиш, кН

Эгилишга бўлган минимал радиус1, 3, 4, m

Анкердан эгилиш бошигача бўлган минимал масофа1, m

Канал йўрғичнинг ички диамтери2, mm

1

151

2,5

0,80

25 — 30

4

603

2.5

0,80

50 — 60

7

1 055

3,0

0,80

60 — 70

12

1 808

4,0

1,00

80 — 90

19

2 863

5,5

1,20

95 — 110

1 қолган назорат кучларида интерполяция усулида олиш керак.

2 қолган боғлам юзаларида интерполяция усулида қабул қилиш керак.

3 бир эгри чегарасида эгилиш бурчакларининг 90° дан кўпида 3 баробар ошириш керак, 180° дан кўп бўлганда 6 баробар ошириш керак, оралиқдаги қийматларни интерполяция усулида топилади.

4 металл қувурлар ёки бошқа эгилувчан пўлатдан қилинган каналйўрғичларда 2 баробар камайтириш мумкин (3 ни ҳисобга олган ҳолда).

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
306. Очиқ каналлардаги қуйма бетоннинг олдиндан зўриқтириладиган элемент бетони билан жипслашишини таъминлаш мақсадида қуйидагиларни кўзда тутиш тавсия этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
олдиндан зўриқтириладиган элементларда бетон танасидан қадами 10 сm дан кўп бўлмаган арматурали стержен ёки хомутлар чеккаларини чиқариш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қуйма бетонга ва зўриқтириладиган арматурага бирлашадиган бетоннинг тозаланган сирти цемент коллоидли ёки полимер цементли елим билан қопланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сув-цемент нисбати 0,4 дан катта бўлмаган бетонни қуйиш учун ишлатилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қуйма бетоннинг ташқи сирти ўтиришга қарши буғтўсувчи таркиб билан қопланиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26-боб. Қўйиладиган буюмлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Таянчлар конструкциясини тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
307. Алоҳида листлардан ёки фасон профиллардан, уларга тик ва устма-уст қилиб, А300 (A-II), Ас300 (Аc-II) ва А400 (A-III) синфлардаги диаметри 25 mm дан катта бўлмаган пўлат анкер арматура стерженлари пайвандланиб қўйилган буюмлар ГОСТ 19292 талабларига биноан лойиҳаланиши зарур. Пайвандланган бирикмалар РСТ Уз 865 ва ГОСТ 10922 талабларига мувофиқ бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
308. Қўйиладиган буюмлар бетонни кесмайдиган бўлиши керак. Бетонга киритилиб маҳкамланадиган анкерланадиган чўзилган стерженларнинг узунлигини, анкерланадиган стерженга перпендикуляр йўналишдаги бетоннинг кучланиш ҳолатига боғлиқ ҳолда қабул этиш керак. Доимий таъсир этадиган юкламалардан (юкламага кўра ишончлилик коэффициенти бирга тенг бўлганида) анкер стерженлар зонасида максимал қиймати қуйидаги шартга жавоб берадиган сиқувчи кучланиш σbc мавжуд бўлганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(151)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стерженларни бетонга маҳкамлаб киритиш чуқурлиги қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сирти нотекис профилдаги арматурадан қилинган стерженлар бўлганида-12d дан (d-стержен диаметри); силлиқ арматурадан қилинган стерженлар бўлганида — 20 d дан ва 25 сm дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетондаги кучланиш σbc арматурани маҳкамлаш зонасида юқорида келтирилган шартга жавоб бермаганида ёки кучланиш таърифи аниқланмаганда, чўзилган арматуранинг бетонга киритилиш узунлиги қуйидагилардан кам бўлмайдиган этиб қабул қилиниши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А300 (A-II) ва Ас300 (Ac-II) синфлардаги пўлат арматура бўлганида — 25 d дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А400 (A-III) синфдаги пўлат арматурада — 30d дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чўзилган анкер стерженларнинг киритилиш узунлиги, стерженлар учига текис металл элементларни пайвандлаш ёки стерженлар учида иссиқ услубда катталаштирилган каллак яратиш билан камайтирилиши мумкин. Бу ердаги каллак диаметри қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А300 (A-II) ва Ас300 (Ac-II) синфдаги пўлат арматурада — 2d дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А400 (A-III) синфдаги пўлат арматурада — 3d дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу ҳолларда анкерланадиган стерженнинг киритилиш чуқурлиги бетонни эзилишга ва суғуриб олишга ҳисоблаш билан аниқланади ва 10d дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
309. Қўйиладиган буюмнинг текис пўлат элементининг қалинлиги δ нинг ушбу буюм анкер стержени диаметри d нисбати () ни қуйидагиларга тенг деб қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) таврга флюс остида автоматик равишда пайвандланганда, қуйидагилардан кам қилмасдан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,55 ÷ 0,65 — А300 (A-II) синфдаги арматура учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,65 ÷ 0,75 — А400 (A-III) синфдаги арматура учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) таврга флюс тагида қўлда пайвандланганда, барча синфлардаги арматуралар учун — 0,75 дан кам бўлмайдиган этиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) раззенковаланган туйнукка қўлда пайвандланганда қуйидагилардан кам эмас:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,65 — А300 (A-II) синфдаги арматуралар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,75 — А400 (A-III) синфдаги арматуралар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) фланг чокларда устма-уст қўйиб дуга билан пайвандлаганда, барча синфдаги арматуралар учун — 0,3 дан кам эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
310. Темир йўл кўприклари таянчларининг, сувнинг (грунт таркибидаги ёки табиий ҳолатдаги) яхлаши мумкин бўлган зонасидаги турган қисми туташ кесимли бўлиши керак. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларида кўрсатилган жойларда, қовуқлар деворчасида яхлаётган сувнинг кучи ва қовуқнинг ички бўшлигидаги сиртида музнинг таъсирларидан ёриқлар пайдо бўлишига қарши чоралар (масалан, дренаж тешиклар) кўрилган шароитда ичкариси бўш қовуқ-қозиқоёқ туридаги темирбетон элементларни қўллаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
311. Таянч қирраларининг бирлашадиган жойларини, радиуси 0,75 m бўлган цилиндрик сиртлар бўйича бажариш керак. Тегишли асослар бўлганида, ушбу радиус 0,3 m гача камайтирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
312. Энг совуқ ойдаги ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати минус 20°С ва юқори бўлганида, кўприкнинг оралиқдаги темирбетондан қилинган ҳамда киритилгандаги таянчлари сиртини махсус ҳимоясиз бетоннинг ўзидан қилиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дарё чўкиндиларининг интенсив ҳаракати бўлган дарёларда кўприкларнинг канал таянчларини лойиҳалашда (тўхтатилган чўкиндиларнинг миқдори 1 m3 оқим учун 1 kgk дан ортиқ ва оқим тезлиги 2,5 m / s дан ортиқ), қобиқли қозиқлардан ясалган устунлар билан таянчлар ёки қозиқ устунлари чўкинди ҳаракати зоналарида махсус ҳимоя билан қўлланилиши керак (металл қобиқ-бандажлар ва едирилишга бардошли бетондан ясалган темирбетон ва бошқалар). Массив таянчлар уларнинг сиртларини қўшимча ҳимоя қилмасдан ишлатилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Энг совуқ бўлган ойдаги ташқи ҳавонинг ўртача ойлик ҳарорати минус 20°С дан паст бўлган ҳудудларда жойлашган кўприкларнинг темирбетон ва бетондан қилинган оралиқ таянчлар сиртлари ҳамда ташқи ҳавонинг ўртача суткалик ҳарорати совуқ бўлганида, музлари бузиладиган дарёлардаги таянчлар муз оқимининг сатҳи ўзгарадиган зонасида қопланган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу қопловчи блокларнинг қалинлиги ва баландлиги 40 сm дан кам бўлмаслиги керак. Блокларни ташиш шароитлари тақозо қилганида ва муз таъсиридан ажралиб кетишга қарши анкерлаш керак бўлган ҳолларда, арматураланган қоплагич блоклар ишлатилиши керак бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қоришма билан тўлдирилган вертикал чокларнинг эни 2,5 ± 0,5 сm, горизонталларники эса — 1 ± 0,5 сm миқдорида бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
313. Тегишли сифатли бетон қоплама блоклари бўлмаса, техник-иқтисодий асослаш жараёнида камида 59 МPа (600 kgф/сm2) босим кучига эга бўлган таянчлар учун кучли муз силжишида — камида 98 МPа (1000 kgф/сm2) табиий совуққа чидамли тошдан ясалган қопламадан фойдаланишга рухсат берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Табиий тошдан ясалган қопламанинг конструкцияси уни индустриал усуллари билан ишлаб чиқариш имкониятини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
314. Таянчлар йиғма темирбетон устунлари ва элементларини сарров билан (ўтирма) билан бирлаштиришни, тешиклар ёки махсус мўлжаллаб қолдирилган жойлардаги чиқиб турадиган арматура қисмлари билан биргаликда бетонлаш орқали амалга ошириш рухсат этилади. Бундай ҳолларда стакан типидаги йиғувчиларнинг деворчалари кўндаланг ва бўйлама кучлар таъсирига ҳисоблаб арматураланган бўлиши зарур. Худди шундай, устунларни пойдеворга цоколи орқали улашда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ғов ёки тешикка киритиладиган арматура учларининг узунлиги стерженнинг 20 диаметри миқдоридан кам бўлмаслиги, устун ёки қозиқоёқнинг бетони эса ростверк ёки ригел тешиклари ичига 5 сm дан ортиқ кирмасликлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
315. Катта ўлчамли таянчларни лойиҳалаганда қалинлиги 0,4 m дан кам бўлмаган темирбетондан қилинган каллак ўрнатиш кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементларнинг (ригел, ўтирма ва ҳоказо), уларга оралиқ қурилмалардан босим тушадиган қисмлари маҳаллий сиқилиш (эзилиш) (мазкур ШНҚнинг 289-банди) ҳисоби талабига биноан қўшимча равишда арматураланган бўлиши зарур. Ушбу қисмларда ҳамда оралиқ қурилмаларнинг қуйма бетон билан уланган жойлари тагида ва таянчлар каллакларида тушадиган сувлар йиғилиши мумкин бўладиган жойлар бўлмаслиги керак. Таянчларда кўндаланг чоклар жойлашадиган ерларида, бетоннинг устки қатламида сувнинг оқиб кетишини таъминлайдиган нишаблик (1:10 дан кам бўлмаган) берилиши керак. Таянч каллаклари ва сарровларининг устки қисми қиялиги бир вақтда уларни бетонлаш билан олиб борилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
316. Катта ўлчамли таянчларнинг устки юзасида нишаблик бўлганида, темир йўл кўприклари учун барча ҳолларда, оралиқ қурилмаларнинг таянчларидан тушадиган юкламани темирбетондан қилинган ферма таги майдончаларига берилиши керак. Ушбу майдончалар баландлиги уларнинг устки қиррасининг таянч устидан 15 сm дан кам бўлмаган масофада юқорида бўлишлигини таъминлаш зарур. Таянчларнинг пастки плитасидан ферма таги майдончаларнинг ён қирраларигача ёки темирбетон элементларнинг (ригел, ўтирма ва ҳоказо) ён қирраларигача бўлган масофа 15 сm дан кам бўлмаслиги керак. Ферма таги майдончасининг қиррасидан каллак қиррасигача бўлган масофани, оралиқ қурилма чеккасини кўтариш учун домкрат ўрнатиш имконини ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак ва у қуйидагидан кам бўлмаслиги лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) кўприк бўйлаб:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ 15 дан 30 m гача бўлганида — 15 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ 30 дан 100 m гача бўлса — 25 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ 100 дан катта бўлганида — 35 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) кўприк энига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
каллак айлана шаклида бўлганида, ферма ферма таги майдонча бурчагидан каллакнинг энг яқин қиррасигача бўлган масофа «а» бандида кўрсатилганлардан кам бўлмасликлари керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
каллак тўғри бурчакли бўлганида, қуйидагидан кам бўлмаслиги зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плитали оралиқ қурилмалар учун — 20 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плитадан ташқари барча оралиқ қурилмалар учун, қуйидаги турлардаги таянчлар бўлганида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
резинапўлатли — 20 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
текис ва тангенциаль — 30 сm дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
катокли ва секторли — 50 сm дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
317. Таянчларда темирбетон конструкцияларни, қуруқ (сувсиз) ерларда жойлашган кўприклар учун, йўл ўтказгичлар, жаркўприк (виадук) ва эстакадалар учун, сув оқадиган жойларда — стержен арматура билан арматураланганда ва сиртларини мумкин бўлган шикастланишлардан ҳимояланган ҳолларда қўлланиш рухсат этилади. Сув оқадиган жойлардаги таянчларда зўриқтириладиган сим арматурани қўллаш рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Конструкцияни намликдан ҳимоялаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
318. Темир йўл кўприкларнинг оралиқ қурилмаларининг ва қирғоқ таянчларининг балласт тоғораларининг барча ички сиртлари, автомобиль йўллари кўприкларида оралиқ қурилманинг барча эни (пиёдалар йўлагини ҳам ҳисоблаганда), йўлдан кўприкка ўтадиган жой плитаси ҳамда қирғоқ таянчларнинг, сув ўтказувчи қувурларнинг (лотоклар) грунт билан кўмиладиган сиртлари, бетоннинг ҳимоя сиртларига сувнинг ўтишига тўсиқ бўладиган ажратгич билан ҳимоя қилинган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
319. Намликни тўсиб ажратгич ёки намтўсгич барча ажратиладиган сирт бўйлаб сув шимиб кирмайдиган, сувга, биологик таъсирларга, иссиқликка, совуқликка ва кимёвий таъсирларга чидамли, лойиҳалаш меъёрларида рухсат этилган бетоннинг ажратилган сиртидаги мумкин бўладиган очилиш оқибатида ҳосил бўладиган ёриқлардан шикастланмайдиган ва туташ, доимий ва вақтинчалик юкламаларнинг узоқ муддатли таъсирига ва бетоннинг деформациясига, қувурлар учун эса — тупроқ кўтарма босими ва сувнинг гидростатик босими мавжуд бўлганида мустаҳкам, арқон солиб кўтарадиган тешиклари бор жойлари ва балласт тоғоралар чекка тузилмалар билан уланадиган жойлар, шунингдек тўсувчи ва сувларни оқизиб юборувчи ускуналарнинг маҳкамланган жойлари, деформация чокларнинг, пиёдалар блокларининг карнизларнинг, қўл тутгич панжаралар, чироқлар устунлари конструкциялари намлик йиғилмайдиган ва у шимиб ивитмайдиган этиб ёпилган бўлишлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
320. Намтўсгичнинг конструкциясини ва уни жойлашга қўлланиладиган материалларни, иншоот қуриладиган райондаги ташқи ҳаво ҳароратининг қийматидан ўртача қийматигача бўлган ДҚН 2.04-01 (СНиП 23-01) бўйича намликдан ҳимоянинг, фойдаланиш давридаги ишончлилигини таъминлаш талабидан келиб чиқиб қабул этиш керак. Балласт тоғораларнинг ва кўприклар оралиқ қурилмалар ўтиш қисмининг, қирғоқ таянчлар, сув ўтказувчи қувурларнинг нам тўсгичларини белгилаётганда қурилиш бажарилаётган райондаги иқлим шароитининг бошқа хусусиятлари ҳам эътиборга олинган бўлиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
321. Текисловчи ва ҳимояловчи қатламларни майда тўлдиргичли бетондан қилмоқ керак. Кўприклар учун бетоннинг сиқилишга мустаҳкамликка синфини В25 дан, қувурлар учун эса В20 дан кам бўлмаган этиб қабул қилиш керак. Агар йўл қатнов қисмининг тўшамасида ҳимояловчи бетонли қатламни қуриш кўзда тутилса, у ҳолда уни арматуралаш зарур. Ўтиш қисмидаги ҳимояловчи қатламни арматуралаш учун тўқилган тўр ишлатиш рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
322. Кўприкларнинг оралиқ қурилмаларининг, қирғоқ таянчларининг ва сув ўтказувчи қувурларнинг намтўсгичлари, мазкур ШНҚнинг 319 ва 320-бандлари талабларига жавоб берадиган бошқа турларини қўллаш белгиланган тартибда рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27-боб. Пўлат конструкциялар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
323. Энг совуқ беш кунлик ташқи ҳаво ўртача ҳароратининг манфий 40°С гача (ДҚН 2.04-01 (СНиП 23-01) бўйича таъминланганлик 0,98) бўлган ҳудудлардаги оралиқ қурилмалар, таянчлар ва қувурларнинг бажарилиш турини одатдагича деб белгилаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
324. Кўприкларнинг пўлат конструкцияларини лойиҳалашда қуйидагиларга амал қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ қурилмалар ва таянчларнинг иқтисодий-техник жиҳатдан оптимал шакллари, тизимлари ва конструкцияларини, элементлар, пўлат маркаси ва прокат профиллари (кесимлари) нинг рационал ва самарали кесимларини танлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
заводларда ва қурилиш-монтаж майдонларида тайёрланувчи конструкцияларни технологик нуқтаи назардан аҳамиятлилигини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йиғишда минимал чиқитлар ва минимал номенклатурага эга бўлган деталлар, тугунлар, боғланишлар, прокат профилларининг унификацияланишини ҳисобга олиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
заводларда ва қурилиш-монтаж майдонларида минимал меҳнат сарфини ҳисобга олган ҳолда максимал йиғиш имконини таъминловчи мужассамланган конструкцияларни ишлатилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конструкцияларни монтаж қилишда доимий ва меҳнатни кам сарф қилувчи йиғиш усулларидан келиб чиққан ҳолда жўнатилувчи жиҳозларни чизиқли ўлчамлари ва геометрик шакллари учун жоизликни ишлатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
заводда тайёрланган ва монтаж қилишга ўта иқтисодли ва кам меҳнат сарф қилувчи ишончли бирикмаларни — пайвандланган, фрикционли, болтли, шарнирли ва комбинация қилинган (фрикцион — болтли ва болтли — пайвандли) ишлатилишини кўзда тутиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конструкцияларнинг цилиндрик юқори мустаҳкамликка эга бўлган болтли боғланишлар элементлари бирикмаларини ва чок қоплағичлари контакт юзаларини таъмирлаш, бўяш, тозалаш ва кўрикдан ўтқазишни таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
элементларда, тугунларда ва боғланишларда сув йиғилиши ва бошқа чиқиндиларни кўпайиши мумкин бўлган зоналарни йўқотиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сув йиғилиши мумкин бўлган жойларда дренаж тешикчаларини, бутун ёпиқ профилларни, элементларни ва блокларни ички зоналарини шамоллатиш ва герметиклашни кўзда тутиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пайвандланган боғланишларнинг ҳолатларини металлпрокатнинг рационал ва иқтисодий шартлари орқали очилишини, ушбу нормадаги талабларни бажарилишини ҳисобга олиб яратиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
325. Пўлат кўприклар конструкциялари элементлари (конструкция элементлари кесимларини мустаҳкамликка, устуворликка, чидамликка ва деформацияланишга ҳисоблаш шартларидан келиб чиқиб оптимал қилиш) прокатларнинг амалдаги навланишини ҳисобга олган ҳолда, ушбу норма талабларини қондирадиган минимал кесимларга эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияларни ҳисоблашда ўта кучланишликка йўл қўйилмайди. Панжара фермалар элементларининг тўплама кесимларини мустаҳкамлик ва устуворлик бўйича ҳисобланганда, уларнинг чала зўриқиши 5 % дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
326. Кўприк ва қувурларнинг одатдагидек бажарилган пўлат конструкцияларида қуйидагиларни қўллаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) қуйидаги 47-жадвалга биноан олинган пўлат — прокат металлдан қилинган элементлар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Бажарилиш тури

Завод ва монтажли боғламаларни ишлатишда оралиқ қурилмалар, таянч ва фойдаланиш қурилмаларининг юк кўтарувчи пўлат пайвандли элементлари

Прокат қалинлиги, mm

Пўлат маркаси

Давлат стандарти

Номер

Қўшимча талаблар

1

2

3

4

5

Оддий

8 — 50

15ХСНД-2

ГОСТ 6713

3 изоҳ бўйича 11)жадвалга;

2.2.7, 2.2.9-бандлари

8 — 40

10ХСНД-2

ГОСТ 6713

Худди ўзи

4 — 50

390-14Г2АФД-14

ГОСТ 19281

1.41) бандлари бўйича

4 — 32

390-15Г2АФДпс-14

ГОСТ 19281

Худди ўзи

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47-жадвалнинг якуни
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Бажарилиш тури

Завод ва монтажли боғламаларни ишлатишда оралиқ қурилмалар, таянч ва фойдаланиш қурилмаларининг юк кўтарувчи пўлат пайвандли элементлари

Прокат қалинлиги, mm

Пўлат маркаси

Давлат стандарти

Прокат маркаси

Номер

Қалинлиги, mm

1

6

7

8

9

10

Оддий

Ҳар қандай

16Д

ГОСТ 6713

-

20 гача

Листли

15ХСНД

ГОСТ 6713

3 изоҳ бўйича 11) жадвалга;

2.2.7, 2.2.9-бандлари

8 — 15

15ХСНД-2

ГОСТ 6713

Худди ўзи

16 — 50

10ХСНД

ГОСТ 6713

Худди ўзи

8 — 15

10ХСНД-2

ГОСТ 6713

Худди ўзи

16 — 40

390-14Г2АФД-14

ГОСТ 19281

1.41)-бандлари бўйича

4 — 50

390-15Г2АФДпс-14

ГОСТ 19281

Худди ўзи

4 — 32

Фасонли

15ХСНД

ГОСТ 6713

3 изоҳ бўйича 11) жадвалга;

2.2.7, 2.2.9-бандлари

8 — 32

10ХСНД

ГОСТ 6713

Худди ўзи

8 — 15

09Г2С-12

ГОСТ 19281

ГОСТ 19281

8 — 25

09Г2СД-12

ГОСТ 19281

8 — 25

Листли

15ХСНД-12

ГОСТ 19281

ГОСТ 22727 бўйича

32 гача

Фасонли

15ХСНД-12

ГОСТ 19281

10 гача

Листли

10ХСНД-12

ГОСТ 19281

40 гача

Фасонли

10ХСНД-12

ГОСТ 19281

15 гача

14ХГНДЦ-2 2, 3)

ТУ 14-1-5355-98

№№ 1, 2 га ўзгартириш

8 дан 50 гача

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) марок 14Г2АФД ва 15Г2АФДпс пўлат маркалари ГОСТ 19281 бўйича фақат автойўл, шаҳар ва пиёда кўприклари учун ишлатиш рухсат этилади. Темир йўл кўприклари балласт тоғораси плитасининг юқори мустаҳкамлик болтларидан иборат монтажли бирикмаларининг оддий бажарилишида қалинлиги 12 mm дан кам бўлмаган занглашга чидамли икки қатламдан иборат бўлган асоси паст легирланган пўлат ва ГОСТ 10885 бўйича яссиланган занглашга чидамли пўлатдан иборат бўлган листли прокатни ишлатишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) 16Д ва 14ХГНД пўлат маркаларидан иборат бўлган заводдаги ва монтажли боғланишларда ишлатиладиган листли прокатни пайвандли чокларда вертикал ҳолатда ишлатишга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) 14ХГНДЦ пўлат маркаларидан иборат бўлган монтажли боғланишларда ишлатиладиган листли прокатни пайвандли чокларда ишлатишга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) осма ва вантли, шпренгелли кўприкларнинг чўзилувчан (олдиндан зўриқтирилган) юқори мустаҳкам элементлари учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
симли арқоннинг бутунича давлат мезонлари ёки техник шартларида белгилаб қўйилган узилиш зўриқишининг яримига тенг бўлган (агар у нормаларда берилмаган бўлса — эшилган симли арқоннинг агрегат мустаҳкамлигининг яримига) зўриқиш орқали олдиндан тортилган металл ўзакли эшилган пўлат симли арқонлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ТУ 14-4-13-83-86 бўйича руҳланган симдан параллел жойлаштирилган боғламлар ва симли арқонлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мустаҳкамлик синфи 390 дан 590 гача бўлган пайвандланувчи пўлатлардан ташкил топган листли, кенг тасмали универсал ва тасмали прокатлар — занжирли осма ва вантли кўприклар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 21437 бўйича ЦАМ 9-1,5Л русумли қотишма — анкерларда пўлат симли арқонлар учларига қуйиш учун ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 19281 бўйича 09Г2С-14 русумли пўлат, ҳамда нормалаштирилган ҳолатда ГОСТ 1050 бўйича 20-б-Т ва 45-б-Т русумли пўлатлардан — пўлат симли арқонлар анкерларининг деталлари учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 21631 бўйича листлар ёки ГОСТ 13726 бўйича қалинлиги 1 mm дан кам бўлмаган ГОСТ 4784 бўйича АД ва АД1 русумли алюминий тасмалар — пўлат симли арқонлар оралиғидаги, ҳамда симли арқонлар ва анкерлар деталлари, оғдирувчи қурилмалари ва бошқа элементлар қистирмалари учун. Юқорида келтирилган қурилмалар пўлат канатлари ва пўлат деталларини алюминий билан бириктирилганда ҳосил бўлувчи электрохимик коррозиясини йўқотиш учун, уларнинг юзалари қалинлиги 20 мкм дан кам бўлмаган цинк ёки кадмий билан ишланиши зарур;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) гофрировка қилинган металл қувурлар учун ТУ 14-2-207-76 бўйича 15сп русумли пўлатдан қилинган тўлқинсимон профилли листлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) қуйма қисмлари учун — ГОСТ 977 бўйича 25Л, 30Л, 35Л, 20ГЛ, 20ФЛ, 35ГЛ русумлардаги ва ТУ 24-1-12-181-75 бўйича 35ХН2МЛ русумли пўлатдан қилинган III-гуруҳ қуймалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) шарнирлар, катоклар, болт-шарнирлар ва каток остига қўйиладиган қистирма листлар — поковкалар учун ГОСТ 5632 бўйича 40Х13 русумли пўлатга қўйиладиган талабларни қониқтирадиган ГОСТ 535 ва ГОСТ 14637 бўйича Ст-5сп2-III русумли пўлатдан қилинган IV-КП275 ГОСТ 8479 гуруҳли; ГОСТ 1050 бўйича 35-а-Т русумли пўлатдан қилинган IV-КП315 ГОСТ 8479 гуруҳли; ГОСТ 4543 бўйича 30Г-2-Т русумли пўлатдан қилинган IV-КП345 ГОСТ 8479 гуруҳли ГОСТ 4543 бўйича 35Г-2-Т русумли пўлатдан қилинган IV-КП345 ГОСТ 8479 гуруҳли; ГОСТ 4543 бўйича 40ХН 2МА-2-2-Т русумли пўлатдан қилинган IV-КП 785 ГОСТ 8479 гуруҳли; ГОСТ 5632-2014 бўйича 40Х13 русумли пўлатдан қилинган IV-КП1200 гуруҳли; ГОСТ 19281-2014 (бўйича 265-III-09Г2С русумли пўлатдан қилинган IV-КП245 ГОСТ 8479 гуруҳли эритма;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) ГОСТ 22353 бўйича юқори мустаҳкам болтлар, ГОСТ 22354 бўйича юқори мустаҳкам гайкалар, ГОСТ 22355 бўйича юқори мустаҳкам болтларга шайбалар, ГОСТ 22356 бўйича қўйилган умумий техник талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) конструкцияларни пайвандлаш учун — «Кўприкларнинг пўлат конструкцияларини заводда тайёрлаганда механизациялаштирилган ва қўлда пайвандлаш технологияси бўйича йўриқнома» да кўзда тутилган пайвандлаш материаллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
з) кўприк полотноси, панжаралар ва кузатиш мосламалари элементларини бириктириш учун — пўлат болтларни ГОСТ 7798-70* бўйича, мустаҳкамлик синфи 4.6 ни ГОСТ 1759.4-87 бўйича (558 ва 560-бандлари бўйича қўллаш билан) ва гайкаларни ГОСТ 5915-70* бўйича, мустаҳкамлик синфи 4 ва 5 ни ГОСТ 1759.5-87 бўйича (болт ва гайкалар — тинчланган пўлатдан), ҳамда ГОСТ 535-05 — бўйича Ст3сп4 русумли пўлатдан қилинган болт ва гайкалар махсус техник шартлар бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
и) таянчларни оралиқ қурилмаларга ва пўлат таянчларга маҳкамлаш учун — ГОСТ 7798-70 бўйича пўлат болтлар ва ГОСТ 5915-70 бўйича, ТУ 14-1-287-72 бўйича 09Г2 русумли ГОСТ 19281-2014 бўйича 295-III 09 Г2-4 ва 295-III 09Г2С-4 русумли, ГОСТ 4543-2016 бўйича 40Х русумли пўлатлардан қилинган гайкалар махсус техник шартлар бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
к) таянчларни бетон таянчлар ва пойдеворларга маҳкамлаш учун — ГОСТ 24379.0-80 ва ГОСТ 24379.1-2012 бўйича пойдевор (анкерлаш) болтлари, ГОСТ 1050-2013 бўйича 20-г-Т русумли ва ГОСТ 19281-2014 бўйича 295-III 09Г2С-4 русумли пўлатлардан қилинган, ҳамда ГОСТ 4543-2016* бўйича 40Х русумли пўлатлардан қилинган махсус техник шартлар бўйича; болтлар диаметри 48 mm дан кам бўлганда ГОСТ 5915-70* бўйича ва болтлар диаметри 48 mm дан катта бўлганда ГОСТ 10605-94 бўйича; ГОСТ 1759.5-87 бўйича (фақат тинчланган пўлатлардан) мустаҳкамлик синфи 4 ва 5 бўлган болтлар учун 20-г-Т русумли, пўлатлардан қилинган, ГОСТ 1759.5-87 бўйича мустаҳкамлик синфи 6 бўлгани — болтлар учун 295-III 09Г2С-4 русумли пўлатлардан қилинган, ГОСТ 1759.5-87 бўйича мустаҳкамлик синфи 10 ва 12 бўлгани — болтлар учун 40Х русумли пўлатлардан қилинган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: Пиёдалар йўлаклари ва кўздан кечириш мосламаларининг пайвандланган юк кўтарувчи элементлари (пиёдалар йўлагининг консоллари ва тўсинлари, панжара тўсиқларининг устунча ва туткичлари, зинапоя тўсинлари, ўтиш майдончалари, кўздан кечириш аравачалари ва кўтариш кажавалари) ҳамда кўприк полотналари учун ГОСТ 535-05 ва ГОСТ 14637 бўйича, Ст3сп5 русумли пўлатларни, юқорида кўрсатилган элементларнинг пайвандсиз бирикмалари учун эса ГОСТ 535 ва ГОСТ 14637 бўйича, Ст3сп4 русумли пўлатларни қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда юмалоқ кесимли қувурларни қўллаш чекловларсиз, тўғри бурчакли пайвандланганлари эса ҚМҚ 3.03.02 даги динамик юкламаларни қабул қилувчи конструкцияларнинг букилиш радиусига қўйиладиган талабларга амал қилиш билан қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувур металлининг механик хоссалари лойиҳада кўрсатилиши ва конструкцияларни тайёрловчи завод томонидан таъминланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Панжара тўсиқлари ва кузатиш мосламаларида, токчасининг кенглиги 70 mm ва ундан кичик бўлган ГОСТ 535-05 бўйича Ст3пс2 русуми пўлатлардан қилинган бурчакларни қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таянчларнинг ғилофлари учун ГОСТ 14637 бўйича Ст0 русумли пўлатларни қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Панжара тўсиқлари ишчи бўлмаган қистирмалари ва тўлдирувчи элементлари учун ГОСТ 14637 ва ГОСТ 535 бўйича Ст3кп2 русумли пўлатларни, кўздан кечириш йўлаклари ва мосламаларининг тўшамалари учун ГОСТ 14637 бўйича Ст3пс2 русумли пўлатни қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вертикал ҳолатда бажарилувчи пайвандли бирикмали чоклар учун листли прокатнинг қалинлигини 12 32 mm оралиғида олинади. Бунда 2-категориядан кам бўлмаган листли прокатни қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 22353, ГОСТ 22356 бўйича юқори мустаҳкамли болтлардан заводда тайёрланган кўприк конструкциялари учун ёки коррозияга қарши қатлам билан ишланган (кадийланган, цинкланган, мисланган ва ҳ.к.) юқори мустаҳкамли болтлар ишлатилганда буралиш коэффициентини ҳар бир ҳолат учун алоҳида ГОСТ 22356 кўрсатмаларига биноан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Заводларда ГОСТ 22353, ГОСТ 22356 бўйича ишлаб чиқарилган кўприк конструкциялари учун юқори қувватли мурватлардан фойдаланганда ёки коррозияга қарши қопламали (кадмий қопламаси, рух қопламаси, мис қопламаси ва бошқалар) юқори қувватли мурватлардан фойдаланилганда, ГОСТ 22356 кўрсатмаларига мувофиқ ҳар бир аниқ ҳолатда бурилиш омили аниқланиши керак. Бундай ҳолда, унинг қийматлари ГОСТ 22356 нинг 1.9-банди талабларига мувофиқ 0,14 0,2 оралиғида бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Материаллар ва бирикмаларнинг ҳисобий тавсифлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
327. Турли зўриқиш ҳолатлари учун прокатнинг ҳисобий қаршилиги қуйидаги 48-жадвалда келтирилган формулалар бўйича аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
328. Турли зўриқиш ҳолатлари учун прокатнинг мазкур ШНҚ нинг 47-жадвалида келтирилган ҳисобий ва норматив қаршилиги мазкур ШНҚ нинг 50-жадвалида кўрсатилган формулалар бўйича аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
329. Прокатнинг материали бўйича ишончлилик коэффициентининг γm қийматларини мазкур ШНҚ нинг 49-жадвали бўйича қабул қилиш керак. ГОСТ 535 ва ГОСТ 14637 лар бўйича прокатнинг ҳисобий қаршилигини шу стандартларда келтирилган оқувчанлик чегарасини материалнинг ишончлилик коэффициенти γm нисбати қийматига тенг қилиб олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
330. Углеродли ва легирланган пўлатдан қилинган қуймаларнинг ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚ нинг 51-жадвали бўйича олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
331. Мазкур ШНҚ нинг 50-жадвалида келтирилган боғланувчи пўлатлар ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚ нинг 52-жадвалида келтирилган формулалар бўйича аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
332. Турлича кўринишдаги бирикмалар ва зўриқиш ҳолатлари учун пайвандли бирикмаларнинг ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚ нинг 53-жадвалида келтирилган формулалар бўйича аниқлаш керак. Ҳисобий қаршиликлари ҳар хил бўлган пўлатлардан қилинган элементлар туташиш бирикмаларининг ҳисобий қаршиликлари, ҳисобий қаршиликлари кичик бўлган пўлатдан қилинган туташиш бирикмалари учун қабул қилингани каби олиниши керак. Бурчакли чок билан пайвандланган бирикмалар чоклари металлининг ҳисобий қаршиликлари ҚМҚ 2.03.05 бўйича қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
333. Бир болтли бирикмаларнинг ҳисобий қаршиликларни мазкур ШНҚ нинг 54-жадвалида келтирилган формула бўйича аниқланиши керак. Болтларнинг чўзилишга ва қирқилишга ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚ нинг 55-жадвали бўйича олиш лозим. Болтлар билан бириктириладиган элементларнинг эзилишга ҳисобий қаршилигини ҚМҚ 2.03.05 бўйича аниқлаш керак .
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
334. Пойдевор (анкерлаш) болтларнинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги Rba ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш (ва 56-жадвалдан фойдаланиш) керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rba = 0,4Run, (152)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
335. ЦАМ 9-1,5Л қотишма учун қирқилишга ҳисобий қаршилиги 50 МПа (500 kgk / cm2) га тенг қилиб олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
336. ГОСТ 22353 ва ГОСТ 22356 бўйича олинган юқори мустаҳкам болтларнинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги Rbh қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rbh = 0,7Rbun, (152)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rbun — юқори мустаҳкам болтларнинг ГОСТ 22356 бўйича энг кичик вақтинчалик қаршилик.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
337. Фрикциявий бирикмаларда деталларнинг туташган юзалари бўйича ишқаланиш коэффициенти µ нинг қийматлари мазкур ШНҚ нинг 57-жадвали бўйича олиниши керак. Фрикциявий бирикмалардаги туташув юзаларига ишлов бериш усули МК чизмаларида кўрсатилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
338. Параллел жойлаштирилган симлардан қилинган боғламларда ва сим арқонларда қўлланиладиган юқори мустаҳкам пўлат симнинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги Rdh ни, қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdh = 0,63Run Rdh; (4.3)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Run — давлат мезонлари ва техник шартлар бўйича симнинг узилишга энг кичик вақтинчалик қаршилиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Зўриқиш ҳолатлари

Прокатнинг ҳисобий қаршиликлари

Чўзилиш, сиқилиш ва эгилиш:

оқувчанлик чегараси бўйича

вақтинчалик қаршилиги бўйича


Rу = Rynm

Ru = Runm

Силжиш (қирқилиш)

Rs = 0,58 Rynm

Четки юзасининг эзилиши (тўғрилаш бўлганида)

Rp = Runm

Маҳаллий эзилиш цилиндрик шарнирларда (цапфаларда) зич тақалганда

Rtp = 0,5 Runm

Катокларнинг диаметрал сиқилиши (ҳаракатчанлиги чекланган конструкцияларда эркин тақалганда):

Run ≤ 600 МПа (5886 kgk/ cm2) бўлганда

Run > 600 МПа (5886 kgk / cm2) бўлганда


Rcd = 0,025 Runm

Rcd = [0,042 · 10-6(Run 600)+ 0,025] Runm

Прокат t йўналишидаги чўзилиш t нинг қалинлиги 60 mm гача бўлгандаги

Rth = 0,5 Runm

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Давлат мезони (пўлатнинг русуми ёки оқувчанлик чегарасининг қиймати)

Материал бўйича ишончлилик коэффициенти γm

ГОСТ 535-05 и ГОСТ 14637-89* (Ст3сп, Ст3пс, Ст3кп)

ГОСТ 19281-89* ( 380 МPа (39 kgk /mm2 гача)

1,05

ГОСТ 19281-89* (380 МPа (39 kgk /mm2 дан ортиқ)

1,10

ГОСТ 6713-91(16Д)

1,09

ГОСТ 6713-91 (15ХСНД)

ГОСТ 19281-89* (09Г2С; 09Г2СД)

ТУ 14-1-5355-98* (14ХГНДЦ)

1,165

ГОСТ 6713-91 (10ХСНД)

1,125

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Пўлат мустаҳкамлик cинфи

Кесимлар бўйича прокат ўлчамлари, mm

Пўлат маркаси

Механик хоссалари кам эмас

Оқувчанлик чегараси σ. (Ryn),kg/mm2

Вақтинчалик қаршилик σ. Run kg/mm2

С235

ГОСТ 19281-14 бўйича ҳақиқий қўллашда

ГОСТлар бўйича

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

ГОСТлар бўйича

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

ГОСТлар бўйича

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

С265

С295

С315

С325

С345

С355

С375

С390

С440

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Фасонли прокат қалинлиги токчасининг қалинлигида олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) Норматив қалинлиги, kgk/mm2 ГОСТ 6713, ГОСТ 19281 ва ТУ 14-1-5355 да келтирилган оқувчанлик чегарасининг ва вақтинчалик қаршилигининг минимал қийматлари олинган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) Бу ерда чўзилишга, сиқилишга ва эгилишга ҳисобий қаршиликлари Ry ва Ru кўрсатилган. Қолган ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚ нинг 48-жадвалидаги формула бўйича аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Ҳисобий қаршиликлар қиймати норматив қаршиликларни мазкур ШНҚ нинг 49-жадвалидаги материал ишончлилик коэффициентига нисбати орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Зўриқиш ҳолати

Қуймаларнинг ҳисобий қаршиликлари, МPа (kgk/сm2)

белгиланиши

русумдаги пўлатлардан

25Л

30Л

35Л

20ГЛ

20ФЛ

35ХН2МЛ

35ГЛ

Чўзилиш, сиқилиш ва эгилиш

Ry

175 (1800)

190 (1950)

205 (2100)

205 (2100)

220 (2250)

400 (4100)

220 (2250)

Сурилиш

Rs

105 (1100)

115 (1200)

125 (1300)

125 (1300)

130 (1350)

240 (2450)

130 (1350)

Четки юзасининг эзилиши (тўғрилаши бўлганда)

Rp

265 (2700)

300 (3050)

315 (3200)

345 (3500)

315 (3200)

440 (4500)

345 (3500)

Маҳаллий эзилиш цилиндрик шарнирларда (цапфаларда) зич тақалганда

Rip

125 (1300)

145 (1500)

155 (1600)

170 (1750)

155 (1600)

220 (2250)

170 (1750)

Катакларнинг диаметрал сиқилиши (ҳаракатчанлиги чекланган конструкцияларда эркин тақалганда)

Rcd

7 (70)

7,5 (75)

8 (80)

9 (90)

8 (80)

1 (110)

9 (90)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Зўриқиш ҳолати

IV-гуруҳдаги тобланган пўлатларнинг ҳисобий қаршиликлари, МПа (kgk/сm2)

Белгиланиши

мустаҳкамлик даражасида (пўлатларнинг русуми)

КП275

(Ст5сп2)

КП245

(20-а-Т)

КП315

(35-а-Т)

КП345

(45-а-Т)

1

2

3

4

5

6

Чўзилиш, сиқилиш ва эгилиш

Ry

215 (2200)

205 )2100)

260 (2650)

290(2950)

Сурилиш

Rs

120 (1250)

115 (1200)

145 (1500)

165 (1700)

Четки юзасининг эзилиши (тўғрилаш бўлганда)

Rp

325 (3300)

310 (3150)

395 (4000)

435 (4400)

Маҳаллий эзилиш цилиндрик шарнирларда (цапфаларда) зич тақалганда

Rtp

160 (1650)

150 (1550)

195 (2000)

215 (2200)

Катокларнинг диаметрал сиқилиши (ҳаракатчанлиги чекланган конструкцияларда эркин тақалганда)

Rcd

8 (80)

7,5 (75)

11 (110)

10 (100)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52-жадвалнинг якуни
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Зўриқиш ҳолати

IV-гуруҳдаги тобланган пўлатларнинг ҳисобий қаршиликлари, МPа (kgk/сm2)

Белгиланиши

мустаҳкамлик даражасида (пўлатларнинг русуми)

КП315

(30Г-2-Т)

КП345

(35Г-2-Т)

КП785

(40ХН2М А-2-2-Т)

КП1200

(40Х13)

1

2

7

8

9

10

Чўзилиш, сиқилиш ва эгилиш

Ry

260 (2650)

280 (2850)

605 (6150)

1050 (10700)

Сурилиш

Rs

145 (1500)

160 (1650)

350 (3550)

610 (6200)

Четки юзасининг эзилиши (тўғрилаш бўлганда)

Rp

395 (4000)

420 (4250)

905 (9200)

1365 (13900)

Маҳаллий эзилиш цилиндрик шарнирларда (цапфаларда) зич тақалганда

Rtp

195 (2000)

205 (2100)

450 (4600)

685 (6950)

Катокларнинг диаметрал сиқилиши (ҳаракатчанлиги чекланган конструкцияларда эркин тақалганда)

Rcd

10 (100)

10 (100)

23 (230)

85 (860)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Пайвандли бирикмалар

Зўриқиш ҳолати

Пайвандли бирикмаларнинг ҳисобий қаршиликлари

Туташмали

Сиқилиш,

Rwy = Ry

Чоклар сифатини физик назорат қилиш билан автомат, ярим автомат ёки қўлда пайвандлангандаги чўзилиш ва эгилиш:

оқувчанлик чегараси бўйича вақтинчалик қаршилиги бўйича

Rwu= Ru

Силжиш

Rws = Rs

Бурчак чоклари билан

Қирқилиши(шартли):

чок металли бўйича

Rwf = 0,55 

қотишма чегарасидаги металл бўйича

Rwz= 0,45 Run

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Қўл кучи билан олиб борилувчи пайвандлаш ишларида Rwun нинг қийматини ГОСТ 9467 да кўрсатилган металл чокнинг вақтинчалик узилиши қаршилигининг қийматига тенг деб олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автоматлаштирилган ёки яримавтоматлаштирилган пайвандлаш усулидаги чоклар учун Rwun нинг қийматини ҚМҚ 2.03.05 нинг 18-бобидан олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чок материалининг ишончлилик коэффициенти gwm 1,25 га тенг қилиб олинади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Зўриқиш ҳолати

Бир болтли бирикмаларнинг ҳисобий қаршиликлари

болтларнинг қирқилиш ёки чўзилишга мустаҳкамлик синфи ёки улар пўлатининг русуми

норматив оқувчанлик чегараси 440 МPа (4500 kgk/ cm2) гача бўлган

4.6; Ст3сп4; 09Г2; 295-09Г2-4; 295-09Г2-6; 325-09Г2С-4; 325-09Г2С-6

40Х

пўлатдан бириктириладиган элементларни эзилишга

Қирқилиш

Rbs= 0,38Rbun

Rbs=0,4Rbun

Rbt= 0,5Rbun

-

-

-

Чўзилиш

Rbt= 0,42Rbun

-

Эзилиш :

а) А — аниқлик синфидаги  болтлар

-

-

Rbp= (0,6+410

б) В ва С — аниқлик синфидаги болтлар

-

-

Rbp= (0,6+340

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54-жадвал давоми
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Зўриқиш ҳолати

Болтлар мустаҳкамлик синфи ёки улар пўлатининг русуми, ҳисобий қаршилиги МПа (kgk/сm2),

белгиланиши

4.6

Ст3сп4

09Г2; 295-09Г2-4; 295-09Г2-6

325-09Г2С-4;

325-09Г2С-6

40Х

Қирқилиш

Rbs

145

(1500)

140

(1450)

165

(1700)

175

(1800)

395

(4000)

Чўзилиш

Rbt

160

(1650)

155

(1600)

185

(1900)

195

(2000)

495

(5000)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Болтларнинг диаметри d,

mm

Пўлатнинг русумларидаги пойдевор (анкерлаш) болтларнинг ҳисобий қаршиликлари, МPа (kgk/сm2)

20

09Г2; 295-09Г2-6

325-09Г2С-6

40Х

12 — 20

16 — 27

21 — 32

30

36

33 — 60

42

48

61 — 80

81 — 100

101 — 160

161 — 250

160 (1650)

-

160 (1650)

-

-

160 (1650)

-

-

160 (1650)

160 (1650)

160 (1650)

160 (1650)

175 (1800)

-

175 (1800)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

185 (1900)

-

180 (1850)

-

-

180 (1850)

-

-

175 (1800)

170 (1750)

170 (1750)

-

-

430 (4400)

-

370 (3800)

295 (3000)

-

255 (2600)

235 (2400)

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Фрикциявий бирикмаларда туташув юзаларига ишлов бериш усули

Ишқаланиш коэффициенти μ

1. Парча оқимли ёки қум оқимли икки юзанинг кварцли қум ёки парчанинг консервацияланмасдан ишлаш асосида

0,58

2. Кварцли қум ёки парча билан битта юзанинг консервацияланган полимер клеи ап карборундли порошкни сочиб ишлаш асосида ва иккинчи юзани консервацияланмасдан пўлат чўтка билан ишлаш асосида

0,50

3. Икки юзани газоловли консервацияланмасдан ишлаш асосида

0,42

4 Икки юзани пўлат чўтка билан консервацияланмасдан ишлаш асосида

0,35

5. Дробемётда икки юза учун парча билан консервацияланмасдан ишлаш асосида

0,38

6. Иккала юзани дробемётда парча билан кейинчалик тешиклари яқинидаги айлана зонасида шайба юзасидан кичик бўлмаган майдонда (заводдаги шароитлар учун) уларни газлангада (250 — 300°С ҳароратгача) қиздириш асосида  (заводдаги шароитлар учун)

0,61

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Фрикциявий бирикмалар деб, боғланувчи элементлар юзаларида юқори мустаҳкамланган болтларни чўзилиши таъсирида фақат ишқаланиш кучлари ҳосил бўлувчи бирикмаларга айтилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
339. Металл ўзакли эшилган пўлат сим арқоннинг ҳисобий қаршилигини аниқлашда давлат мезонлари ёки техник шартлар томонидан бир бутун сим арқон учун белгиланган қийматлари (агар у нормаларда йўқ бўлса — эшилган сим арқон агрегат мустаҳкамлигининг қиймати) ва ишончлилик коэффициенти γm=1,6 ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
340. Прокат пўлатнинг, пўлат қуймалар, боғламалар ва параллел жойлаштирилган симдан қилинган сим арқонларнинг эластиклик модулларини 57-жадвал бўйича олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Давлат мезонлари ва техник шартлар томонидан бир бутун сим арқон учун белгиланган (агар у нормаларда йўқ бўлса — эшилган сим арқон агрегат мустаҳкамлигининг ярмига) узилиш зўриқишининг олдиндан тортилишга дучор қилинган металл ўзакли пўлат, руҳланган эшилган сим арқонларнинг эластиклик модулларини мазкур ШНҚ нинг 58-жадвали бўйича олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Ярим фабрикатлар

Эластиклик модули Е ёки сурилиш модули G, МPа (kgk/сm2)

1. Пўлат прокат ва пўлат қуйма

Е = 2,06 × 105 (2,1 × 106)

2. Айнан

G = 0,78 × 105 (0,81 × 106)

3. ГОСТ 3617-71 бўйича цинкли арқонлардан параллел жойлаштирилган тўпламлар ва сим арқонлар

Е = 2,01 × 106 (2,5 × 106)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Сим арқонлар

Ўрамнинг карралиги

Эластиклик модули , МPа (kgk/сm2)

ГОСТ 3064-80 бўйича

бир ўрамли

ва ёпиқ кўтармалар юк кўтарувчи

ГОСТ 18899-73 бўйича

ТУ 14-4-1216-82 бўйича

6

8

10

11

12

14

16

1,18 · 105 (1,20 · 106)

1,45 · 105 (1,47 · 106)

1,61 · 105 (1,63 · 106)

1,65 · 105 (1,67 · 106)

1,70 · 105 (1,73 · 106)

1,75 · 105 (1,78 · 106)

1,77 · 105 (1,80 · 106)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Иш шароитларини ҳисобга олиш ва конструкцияларни белгилаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
341. Кўприкларнинг пўлат конструкциялари ва бирикмаларини ҳисоблашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
белгиланиши бўйича ишончлилик коэффициенти γn ни, γn =1,0 га тенг қилиб олинишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ru — ҳисобий қаршиликларини қўллаш билан мустаҳкамлаш бўйича ҳисобланадиган конструкция элементлари учун, ишончлилик коэффициентини γu =1,3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иш шароити коэффициентлари m ни, 59 ва 80-жадваллар ва мазкур норманинг бўлимчалари бўйича, оғдириш ускуналарнинг букилиш зонасида сим арқонлари, хомутлар, тортқичлар, қисқичлар ва анкерлар учун эса — мазкур ШНҚ нинг 15-иловаси бўйича.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Қўллаш жойлари

Иш шароити коэффициенти

1. Темир йўл ва пиёдалар кўприкларининг оралиқ қурилмалари ва таянчларидаги элементлар ва уларнинг бирикмаларини, эксплуатациявий юкламаларга ҳисоблаганда

0,9

2. Худди шундай, тайёрлашда, ташишда ва монтаж қилишда ҳосил бўладиган юкламаларга ҳисоблаганда

1,0

3. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг оралиқ қурилмалари ва таянчларидаги элементлар ва уларнинг бирикмаларини эксплуатациявий юкламаларга, ҳамда тайёрлашда, ташишда ва монтаж қилишда ҳосил бўладиган юкларга ҳисоблаганда

1,0

4. Вантли ва осма кўприкларда юк кўтарувчи эгилувчан элементларнинг сим арқонлари 

0,8

5. Олдиндан зўриқтирилган конструкциялар зўриқтирилган элементларининг сим арқонлари

0,9

6. Битта токчаси (ёки девори) билан маҳкамланган, якка профиллардан чўзилиш ва сиқилиш элементлари:

0,7

кичик токчаси билан маҳкамланган токчаси ҳар ҳил бўлган бурчак

0,8

худди шундай катта токчаси билан маҳкамланган тенг токчали бурчак

0,75

прокат ёки йиғилган девори билан маҳкамланган швеллер ёки токчаси билан маҳкамланган тавр

0,9

7. 1 — 6 вазиятларда кўрсатилмаган ҳолатлар учун

1,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Агарда ҳисоблашларда мажбурияти бўйича ишончлилик коэффициенти 1,1 дан кам бўлмаса, унда 1 чи ҳолатдаги ишлаш шароити коэффициентини 1,0 га тенг қилиб олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1, 2 ва 3 вазият бўйича олинган иш шароити коэффициентлари мувофиқ ҳолларда «4 — 7» вазиятлар бўйича олинган коэффициентлар билан биргаликда қўлланилади. 7 вазиятдаги иш шароити коэффициенти мувофиқ ҳолларда «4 — 7» вазиятлар бўйича олинган коэффициентлар билан биргаликда қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Ҳисоблашлар. Умумий ҳоллар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
342. Конструкцияларнинг ҳисобий шаклларини, уларнинг лойиҳавий геометрик шаклларига мувофиқ қабул қилиниши керак, бунда, қурилиш кўтарилиши ва юк остидаги деформациялари одатда ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементлардаги зўриқишлар ва пўлат кўприклар конструкцияларининг силжишлари уларни брутто кесими билан ишлаш шартидан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкция элементларининг силжишидан пайдо бўладиган геометрик ночизиқлигини, агарда уни ҳисобга олиш зўриқиш ва силжишларни 5 % дан катта ўзгаришига сабаб бўлса, тизимларни ҳисоблашда эътиборга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Геометрик ночизиқликларни олиш билан ҳисоблашлар бажарилганда тизимнинг умумий деформацияларига боғлиқ бўлган (таъқиб қилиш эффекти) куч йўналишда ўзгаришларини аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкциялар элементларидаги зўриқишларни аниқлашда, пайвандли ва юқори мустаҳкам болтли фрикциявий бирикмаларга қаттиқ бирикмалар каби қаралиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юк кўтарувчи, эгилувчан металл ўзакли, якка ўрамли, эшилган сим арқонлардан ва юк кўтарувчи ёпиқ — мазкур ШНҚ нинг 326-бандига биноан олдиндан тортилишга дучор қилинган вантли ва осма кўприкларни ҳисоблашда — уларнинг мазкур ШНҚ нинг 356 ва 357-бандларига биноан бўйлама ва кўндаланг оқувчанлигини ҳисобга олиниш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
343. Панжара фермалар тугунларида элементларнинг бикр бирикмаларини ҳисоблашда шарнирли қилиб олишга рухсат этилади, агар шундай рухсат этишда конструкция ўзининг ўзгармаслигини сақласа, бунда бош фермалар учун элементлар кесими баландлигининг узунлигига нисбати 1:15 дан ошмаслиги керак. Ферманинг белбоғларидаги осқичлар деформациясида бўладиган белбоғ элементи кесими баландлигининг узунлигига нисбатидан қатъий назар ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Панжара фермалар тугунларининг бикрлигини ҳисобга олишни яқинлашган усуллар билан амалга оширишга рухсат этилади, бунда ўқ бўйлаб бўладиган зўриқишларни аниқлашни шарнирли ҳисобий шакли бўйича бажаришга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
344. Оралиқ қурилмалар элементини ўқи деб, унинг кесимларининг оғирлик марказларини бирлаштирувчи чизиқ қабул қилинади. Кесимларнинг оғирлик марказларини аниқлашда болтли бирикмалар тешиклари билан унинг пасайишини ҳисобга олинмайди, тешиш орқали пасайиши элементнинг бор узунлиги бўйича ўзгармас қилиб ҳисобланади ва қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Панжара фермалар элементи ўқининг тугунлар марказларини бириктирувчи чизиққа нисбатан силжиган, бўлса ҳисоблашда эксцентриситетни ҳисобга олинади, агарда у қуйидагидан ортиб кеткан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П-симон, қутисимон, қўшшвеллерли ва қўштаврли элементлар учун кесим баландлигининг — 1,5 % дан; таврли ва Н-симон элементлар учун кесим баландлигининг 0,7 % дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементлар ўқларининг силжиганлигидан бўладиган эгувчи моментлар барча тугунидаги мос келувчи элементлараро бикрлигига пропорционал равишда ва узунлигига нопропорционал равишда тақсимланади. Бунда ҳар бир эгувчи моментни, экцентриситетнинг асосий ҳисобий шаклда берилган элементдаги зўриқишининг максимал қийматига кўпайтмасига тенг қилиб олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Обушкаларга яқин бўлган жойларда таваккаллиги марказлаштирилган, болт бирикмали бурчаклардан қилинган боғловчилар элементларида, шунинг натижасида ҳосил бўладиган эксцентриситетни ҳисобга олмасликка рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
345. Бикр кўндаланг боғловчилар билан бирлаштирилган, яхлит бош тўсинли, кўп тўсинли оралиқ қурилмалар элементларида вақтинчалик юкламаларни тақсимлаш, оралиқ узунлигининг кенглигига нисбати 4 дан катта бўлса, кўндаланг кесим контурининг деформацияланмаслиги тўғрисидаги гипотезани қабул қилиб, юпқа деворли стерженлар назарияси бўйича аниқлашга рухсат этилади. Қолган ҳолларда кўндаланг кесим контури деформацияларини ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
346. Лойиҳалашда оралиқ қурилмалар ва таянчларнинг бутунича, блокларнинг, алоҳида элементларнинг, уларнинг қисмларини, деталлари ва бирикмаларини, тайёрлашда, ташишда ва монтаж қилишда ҳосил бўладиган юкламалар таъсиридан фазовий ўзгармаслигини, эксплуатациявий юкламалар таъсиридан ҳосил бўладиган юкламаларга — чидамлилигини ҳам таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оддий болтлар учун қилинган тешиклар билан пасайган элементларни ҳисоблаганда, мустаҳкамликка ва чидамлиликка — нетто кесимини, турғунликка ва бикрликка — брутто кесимини қабул қилиш керак. Юқори мустаҳкам болтларда фрикциявий бирикмаларни элементларини чидамлиликка, турғунликка ва бикрликка ҳисоблашда брутто кесимини, мустаҳкамликка ҳисоблашда — шу болтда тўғри келадиган зўриқишининг ярими кўрилаётган кесимда ишқаланиш кучлари орқали узатилиб бўлганини ҳисобга олган ҳолда нетто кесимини қабул қилиш керак. Конструкция элементлари нетто кесимларининг геометрик тавсифларини энг ноқулай пасайишини аниқлаб топилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашлар. Марказий чўзилган ва марказий сиқилган элементлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
347. N куч марказий чўзилишга ва сиқилишга учрайдиган элементларни мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича бажариш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(153)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда ва мазкур ШНҚ нинг 348 — 354-бандларида m — иш шароити коэффициенти бўлиб, 59-жадвал бўйича қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Эгилувчи элементлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
348. Бош текисликлардан бирортасида эгилувчи элементларни мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича бажариш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(154)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, æ — кесимдаги пластик деформацияларни чекланган ривожланишини ҳисобга олувчи ва мазкур ШНҚ нинг 354-бандидаги шартлар бажарилганда (155) ва (156) формулалар орқали аниқланадиган коэффициент; Wn бу ерда ва бундан кейинги мустаҳкамлик бўйича ҳисоблашларда — белбоғнинг самарали кенглиги bef ни ҳисобга олган ҳолда аниқланадиган нетто кесимнинг минимал қаршилик моменти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кесимда бир вақтнинг ўзида момент — M ва кўндаланг куч Q таъсир этганида aeкоэффициентни қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τm ≤0,25Rs бўлганда,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ = æ1 (155)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,25Rs m бўлганда,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ = æ1
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўлганда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0 ≤ æ ≤ æ1 (156)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, æ1 қўштавр, қутисимон ва тавр қисмлар учун — қуйидаги 61-жадвал бўйича, ҳалқасимон кесимлар учун 1,15 га тенг қилиб, яхлит тўғри бурчакли ва Н симонлар учун — 1,25 га тенг қилиб олинадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— тўсиннинг муҳим жойидаги уринма кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; — қутисимон кесим учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— қўштавр кесим учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Qu — чегаравий кўндаланг куч бўлиб, қуйидагича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(157)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шуниси борки æ2 (176) формула бўйича қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Аf, min

Aw

æ1  коэффициентнинг қийматлари, юзалар нисбати (Af,min +Aw)/A бўлганида, қуйидагига тенг бўлади

0,01

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

0

1,243

1,248

1,253

1,258

1,264

1,269

1,274

1.279

1,283

1,267

1,243

0,1

1,187

1,191

1,195

1,199

1,202

1,206

1,209

1,212

1,214

1,160

-

0,2

1,152

1,155

1,158

1,162

1,165

1,168

1,170

1,172

1,150

-

-

0,3

1,128

1,131

1,133

1,136

1,139

1,142

1,144

1,145

1,097

-

-

0,4

1,110

1,113

1,115

1,118

1,120

1,123

1,125

1,126

1,069

-

-

0,5

1,097

1,099

1,102

1,104

1,106

1,109

1,110

1,106

1,061

-

-

0,6

1,087

1,089

1,091

1,093

1,095

1,097

1,099

1,079

-

-

-

0,7

1,078

1,080

1,082

1,084

1,086

1,088

1,090

1,055

-

-

-

0,8

1,071

1,073

1,075

1,077

1,079

1,081

1,082

1,044

-

~

-

0,9

1,065

1,067

1,069

1,071

1,073

1,074

1,076

1,036

-

-

-

1,0

1,060

1,062

1,064

1,066

1,067

1,069

1,071

1,031

-

-

-

2,0

1,035

1,036

1,037

1,038

1,039

1,040

1,019

-

-

-

-

3,0

1,024

1,025

1,026

1,027

1,028

1,029

1,017

-

-

-

-

4,0

1,019

1,019

1,020

1,021

1,021

1,022

1,015

-

-

-

-

5,0

1,015

1,015

1,016

1,017

1,018

1,018

-

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: Қутисимон кесимлар учун Aw юзани деворларининг юзалари йиғиндисига тенг қилиб олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тавр кесим учун юза Af,min = 0.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wn — ни ҳисоблаганда белбоғнинг самарали кенглиги bef — қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(158)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, v — белбоғ қисмларининг кенглигида белбоғ қисмларининг кенглигида bi нотекис тақсимланган кучланишларни, белбоғнинг ҳамма самарали кенглиги bef бўйича шартли текис тарқалган кучланишга келтириш коэффициенти бўлиб, қуйидаги 62-жадвал бўйича қабул қилинади; bi — кўрилаётган кесимда кучланишлар 205 максимал бўлган икки нуқта орасини, σmax (бунда bi=b) ёки шундай нуқта билан белбоғ чеккасини (bi = bk) ўз ичига олган белбоғ қисмининг кенглиги, бунда b≥0,04l ва bk≥0,02l шартлар бажарилиши керак (акс ҳолда v=1 бўлади); l — ўзлик тўсин оралиғининг узунлиги ёки узлуксиз тўсинларда моментлар нол бўлган нуқталар орасидаги масофа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

σminmax

Коэффициент n

σminmax

Коэффициент n

1,0

1

0,25

0,65

0,7

1

0,20

0,60

0,5

0,85

0,10

0,52

0,33

0,72

0

0,43

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σmax, σmin — белбоғнинг bi кенгликда берилган қисмидаги максимал ва минимал кучланиш бўлиб, фазовий конструкциянинг эластиклик босқичидаги ҳисоблаш орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: Пилонлар танасини ўтказиш учун ортотроп плиталарда кесиклари бўлганда, кўп секцияли қутисимон кесимларнинг откекларида узилишлари бўлганда, конструкция мунтазамлигининг бошқа бузилишларида, ҳамда, кесимнинг тўпланган кучлар қўйилган жойларида, v — коэффициентнинг қийматларини бошқа махсус услублар орқали аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
349. Иккита бош текисликларда эгилувчи элементларни мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидагича бажариш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита симметрия ўқларига эга бўлган қўштаврли ва қутисимон кесимларда — қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(159)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа турдаги кесимларда — қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(160)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æх, æу — x ва y ўқларга нисбатан эгилиш ҳоллари учун мустақил қиймат (155) ва (156) формула бўйича аниқланадиган коэффициентлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ψx,Ψy — қуйидагича аниқланадиган коэффициентлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита симметрия ўқларига эга бўлган қўштаврли кесимлар учун қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(161; 162)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита симметрия ўқларига эга бўлган қутисимон кесимлар учун қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (163; 164)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(165; 166)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Эгилиш билан ўқ кучлари таъсирига учрайдиган элементлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
350. Марказдан ташқари сиқилувчи, сиқилиб-эгилувчи, марказдан ташқари чўзилувчи ва чўзилиб-эгилувчи элементларни бош текисликлардан бирортасида эгилганда мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(167)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, M — келтирилган эгувчи момент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ψ — (167) ва (168) формулалар бўйича аниқланадиган коэффициентлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ — (155) ва (156) формулалар бўйича аниқланадиган коэффициентлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келтирилган эгувчи момент M, шарнирли-таянган стержен узунлигининг иккита ўртача чораги чегарасида ва улар бўйлаб қистирилган стерженнинг бор узунлигида жойлашган кесимлари учун элементларнинг эгилувчанлиги λ>60 бўлганда, қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(168)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, M1 — текширилаётган кесимда таъсир қилаётган момент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — текширилган кесимда ўзининг белгиси билан, (чўзилишда — «мусбат») таъсир қилаётган бўйлама куч;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne — стерженнинг мос маҳкамланиши учун аниқланган, моментнинг таъсир текислигидаги критик эйлер кучи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝜆 £ 60 бўлганда, M=M1 қилиб олишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Коэффициент ψ ни қуйидагича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта симметрия ўқига эга бўлган қўштавр, қутисимон ва тавр кесимли элементлар учун мазкур ШНҚ нинг 63-жадвали бўйича — агар зўриқиш бир хил белгилардаги момент ва бўйлама кучдан кичик белбоғда (Af,min юза билан) бўлган ҳолда ва мазкур ШНҚ нинг 64-жадвали бўйича — агар ҳар-хил белгили момент ва бўйлама кучлардан зўриқиш кичик белбоғда бўлган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўғрибурчакли ва Н симон яхлит кесимлардаги элементлар учун қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(169)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳалқасимон кесимдаги элементлар учун қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(170)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа кесимлар ҳамда учлари бошқача маҳкамланган элементлар учун мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича амалга оширилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(171)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(169)-(170) формулалардаги белгилашлар худди (167) формуладагидек ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
351. Иккита бош текисликларда эгилувчи марказдан ташқари — сиқилган, сиқилиб — эгилувчи, марказдан ташқари — чўзилувчи ва чўзилиб — эгилувчи элементларни мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидагича бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта симметрия ўқига эга бўлган қўштавр, қутисимон ва тавр кесимли элементлар учун, ҳамда тўғри бурчакли ва ҳалқасимон яхлит кесимли элементлар учун қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(172)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, (173)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— мазкур ШНҚ нинг 350-банди бўйича келтирилган эгувчи моментлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y, æх, æу — мазкур ШНҚ нинг 350 ва 348-бандлари бўйича олинадиган коэффициентлар, шуниси борки
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа кесимлар, ҳамда учлари бошқача маҳкамланган элементлар учун мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича амалга ошириш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(174)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа қолган ҳолларда, қачонки юқорида келтирилган маълумотлар æх ва æу ларни аниқлаш учун етарли бўлмаса æх = æу = 1 деб қабул қилиб мустаҳкамликка ҳисоблашни (мазкур ШНҚ нинг 174) формула бўйича олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
352. Эгилувчи элементлар деворларининг кесимидаги τ уринма кучланишларнинг қийматлари M=Mx=My=0 бўлганда, қуйидаги шартни бажариши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(175)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда æ2 = 1,25 — 0,25 tmin,ef / tmax,ef
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— девор кесимидаги эластик иши эҳтимолида ҳисобланган уринма кучланишларнинг минимал ва максимал қийматлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деворни болтли бирикмалар тешиклари билан пасайиши бўлганда (мазкур ШНҚ нинг 175) формуладаги «t» ўрнига қуйидаги қийматни қўйиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(176)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, a — болтлар қадами; d — тешик диаметри.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
353. Балка деворлари учун, мазкур ШНҚ нинг 175 — 177-бандларидаги ҳисоблашлар бажарилаётганда қуйидаги шартлар бажарилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(177)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σx — балканинг параллел ўқидаги девор текислиги ўртасида жойлашган, текширилаётган (x, y) нуқталардаги норматив (сиқилишдаги «мусбат») кучланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σy — R иловаси бўйича, балканинг перпендикуляр ўқларида аниқланадиган худди шундай кучланишлар; γ' σy=0 да 1,15 га ва σy≠0 да 1,10 га тенг бўлган коэффициент; τxy — балка деворининг текширилаётган нуқтасидаги уринма кучланиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
354. Турли белгили зўриқишларни қабул қиладиган элементлар, чекланган пластик деформацияларнинг ривожланиш эҳтимолларини ҳисобга олган ҳолда мустаҳкамлигини текширилгандан сўнг (æ > 1) қуйидаги формула бўйича ҳам текширилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(178)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σmax, σmin текширилаётган нуқтадаги материалнинг эластиклик иши эҳтимолида ҳисобланган мос ҳолдаги ҳисобий максимал ва минимал (ўз белгилари билан) норматив зўриқишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τ1, τ2σmax ва σmin лар каби мос юкламалардан ҳисобланган, текширилаётган нуқтадаги (уларнинг белгиларини ҳисобга олган ҳолда) уринма кучланишлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган шарт бажарилмаган тақдирда мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни эластиклик босқичидаги иши учун энг катта зўриқишга бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Af,min

w қуйидагича бўлганида y коэффициентнинг қиймати

0,05

0,2

0,4

Af,max

при Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

0

1

1

1

1

1

1

1

1

1

0,5

0,53

0,55

0,57

0,63

0,68

0,78

0,77

0,85

0,92

1

0,067

0,09

0,14

0,26

0,36

0,56

0,53

0,70

0,83

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62-жадвал охири
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Af,min

w қуйидагича бўлганида y коэффициентнинг қиймати

0,6

0,8

0,95

Af,max

при Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

0

1

1

1

1

1

1

1

1

1

0,5

0,89

0,93

0,96

0,96

0,98

0,99

0,99

0,99

0,997

1

0,78

0,87

0,93

0,92

0,95

0,97

0,98

0,99

0,994

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62-жадвалда: деб белгиланган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: 1. ψ нинг оралиқ қийматлари чизиқли интерполяция усули билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. N кучни «мусбат» ишора билан қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Af,min

w қуйидагича бўлганида y коэффициентнинг қиймати

-0,05

-0,2

-0,4

Af,max

при Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

0

0,9

0,9

0,9

0,6

0,6

0,6

0,2

0,2

0,2

0,5

0,42

0,40

0,38

0,17

0,12

0,02

-0,17

-0,25

-0,32

1

-0,07

-0,09

-0,14

-0,27

-0,36

-0,56

-0,53

-0,70

-0,83

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63-жадвал охири
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

w қуйидагича бўлганида y коэффициентнинг қиймати

Af,min

-0,6

-0,8

-0,95

Af,max

при Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

0

-0,2

-0,2

-0,2

-0,6

-0,6

-0,6

-0,9

-0,9

-0,9

0,5

-0,49

-0,53

-0,56

-0,76

-0,78

-0,79

-0,94

-0,94

-0,95

1

-0,78

-0,87

-0,93

-0,92

-0,95

-0,97

-0,98

-0,99

-0,99

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: 1. Белгилаш 62-жадвал каби.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. y нинг оралиқ қийматлари чизиқли интерполяция усули билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. N кучни «манфий» ишора билан қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Пўлат симли арқонларни мустаҳкамликка ва оқувчанликка ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
355. Вантли ва осма кўприкларда юк кўтарувчи эгилувчан элементлардаги, ҳамда олдиндан зўриқтирилган конструкцияларнинг зўриқтирилган элементларидаги пўлат симли арқонларни мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(179)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rdh — арқонларнинг ҳисобий қаршилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 4.15-жадвал бўйича қабул қилинадиган иш шароитининг коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m1 — 16-иловаси бўйича аниқланадиган иш шароити коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобий қаршилик Rdh паралелл жойлаштирилган юқори мустаҳкам симлардан қилинган арқонлар ва боғламлар учун (179) формула бўйича, битталик ўралган ва ёпиқ юк кўтарувчи арқонлар учун қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёки (180)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, [ΣPun] — давлат мезонлари ёки техник шартларида кўрсатилган, арқон узиш зўриқишининг тўла қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γm=1,6 — мазкур ШНҚ нинг 339-бандига мувофиқ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣPun — арқондаги ҳамма симлар узиш зўриқишларининг йиғиндиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — эшилган арқоннинг қуйидаги 64-жадвал бўйича ҳисобланадиган агрегат мустаҳкамлиги коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Арқон

Ўрамнинг карраликдаги k коэффициенти

6

8

10

12

14

16

Битталик ўрамда

0,89

0,93

0,96

0,97

0,98

0,99

Ёпиқ юк кўтарувчи

0,87

0,91

0,94

0,95

0,96

0,97

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
356. Олдиндан тортилишга учратилган битта ўрамлик ва ёпиқ юк кўтарувчи — металл ўзаги бўлган, руҳлаган, эшилган пўлат арқонларнинг бўйлама оқувчанлиги εpl,x — қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (181)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σ — норматив доимий юкламалар ва 1/3 норматив вақтинчалик юкламалар таъсиридан ҳисобланган зўриқишлардан арқондаги кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— арқоннинг норматив қаршилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е — натурал логарифмларнинг асоси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
357. 4.34-бандида кўрсатилган арқонларнинг кўндаланг ёйилувчанлиги εpl,y ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(182)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Барқарорлиги бўйича ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
358. Энг катта эгилувчанлик текислигида марказий сиқилишга, эгилиш билан сиқилишга ва эгилишдаги марказдан ташқари сиқилишга йўлиқтирилган берк ва очиқ кесимли яхлит деворли элементлар барқарорлигининг ясси шаклдаги йўқотишни ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича бажарилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(183)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, φ — бўйлама эгилиш коэффициенти бўлиб, элементнинг эгилувчанлиги (λ) га ва келтирилган нисбий эксцентриситети (efe) га боғлиқ ҳолда мазкур ШНҚ нинг 16-иловасининг 1 — 3-жадваллари бўйича аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — бу ерда ва мазкур ШНҚ нинг 360 ва 363-бандларида ҳам, 60-жадвал бўйича қабул қилинадиган иш шароити коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементнинг эгилувчанлиги (λ) ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(184)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, lef — ҳисобий узунлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i — энг катта эгилувчанлик текислигига (эгилиш текислиги) перпендикуляр бўлган ўққа нисбатан кесимнинг инерция радиуси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келтирилган нисбий эксцентриситет (efe) ни қуйидаги формула бўйичааниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (185)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, 𝜂 — мазкур ШНҚ нинг 16-иловаси бўйича аниқланадиган кесимининг шакли таъсир қиладиган коэффициент; — эгилиш текислигидаги нисбий эксцентриситет бўлиб, марказий сиқилишда нолга тенг қилиб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда e — марказдан ташқари сиқилишдаги N кучнинг ҳақиқий эксцентриситети ва эгилиш билан сиқилгандаги ҳисобий эксцентриситети, p — ядровий масофа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгилиш билан сиқилгандаги эгилиш текислигида ҳисобий эксцетриситетни e қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(186)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда N, M — бўйлама кучнинг ва эгувчи моментнинг ҳисобий қийматлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эксцентриситетнинг йўналиши бўйича ядровий масофа ρ ни қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(187)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Wc — энг кўп сиқилган тола учун ҳисобланадиган, брутто кесимнинг қаршилик моменти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементдаги бўйлама куч N нинг ва эгувчи момент M нинг ҳисобий қийматларини битта ва пўлатнинг эластик деформациясини фараз қилиб, тизимнинг деформацияланмаган шакли бўйича ҳисобидан шу юкламаларнинг биргаликда келиши учун қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда M нинг қийматини қуйидагича қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ром тизимларнинг ўзгармас қисмли элементлари учун — элемент узунлиги чегарасида энг катта моментларга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир томони қистирилган, иккинчиси учи эркин бўлган элементлар учун — қистириши жойидаги моментга, лекин, қистириш жойидаги узунликнинг тўртдан уч қисмидаги кесим моментидан кам бўлмаганига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тугунидан ташқаридаги юкламаларни қабул қилиб олувчи фермаларнинг сиқилиш белбоғлари учун — бел-боғнинг ҳисоблашидан эгилувчан узлуксиз тўсин каби аниқланадиган белбоғ панелининг ўртача уч қисми узунлиги чегарасидаги энг катта моментига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
учлари шарнирли таянган ва эгилиш текислиги билан мос тушадиган битта симметрия ўқига эга бўлган кесимли сиқилувчи стерженлар учун — қуйидаги 65-жадвали формулалари бўйича аниқланадиган моментига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Учлари шарнирли таянган ва иккита симметрия ўқига эга бўлган кесимли сиқилувчи стерженлари учун, келтирилган нисбий эксцентриситетлар eef нинг ҳисобий қийматларини ҚМҚ 2.03.05 бўйича 212 аниқлаш керак ва бунда mef ни eef га ва mef1 ни эса қуйидаги формула бўйича аниқланадиган eef1 га тенг қилиб олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(188)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, M1 — кўрсатилган турдаги сиқилган стерженнинг шарнирли таянган учларига қўйилган эгувчи моментлардан каттаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Mmax га мос келувчи нисбий эксцентриситет

Шартли букилувчанлиги қуйидагича бўлганида M нинг ҳисобий қийматлари

λ<4

λ4

3< 20

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mmax — стержен узунлиги чегарасида энг катта эгувчи момент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M1 — 0,5 Mmax дан кам бўлмаган, стержен узунлигининг учдан бир қисмидаги энг катта эгувчи момент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erel — қуйидаги формула бўйича аниқланадиган нисбий эксцентриситет
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(189)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— қуйидаги формула бўйича аниқланадиган шартли букилувчанлиги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, aR — мазкур ШНҚ нинг 16-иловасининг 4-жадвали бўйича олинадиган коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Барча ҳолларда ҳам М ³ 0,5 Мmax қилиб қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
359. Марказий сиқилишда, эгилиш билан сиқилишда ва марказдан ташқари сиқилишдаги, тармоқлари планкалар билан ёки тешикли листлар билан бириктирилган ёпиқ кесимли тўппа тўғриой элементларнинг турғунлигини йўқотишининг ясси шаклида ҳисоблашни бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
планкалар ёки тешикли листлар текислигига перпендикуляр бўлган текисликда таъсир этувчи эгувчи момент ёки мўлжалланаётган (марказий сиқилишда) эгилишда бир бутун элементни — келтирилган букилувчанлиги λef га боғлиқ ҳолда мазкур ШНҚ нинг 16-иловасининг 1 — 3-жадваллар бўйича бўйлама эгилиш коэффициенти φ ни аниқлаш билан формула бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
алоҳида тармоқларини — тармоғининг букилувчнлиги λα га боғлиқ ҳолда (184) формула бўйича.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тармоғининг букилувчанлиги λaни ҳисобий узунлиги lef пайвандланган планкалар орасидаги масофага (очиқлиги) ёки қўшни планкалар четки болтлари марказлари орасидаги ёки тешикли листдаги тешикнинг 0,8 узунлигидаги масофа деб ва тармоқ кесимининг шахсий ўқига нисбатан инерция радиуси i ни планкаларнинг ёки тешикли листларнинг 213 перпендикуляр текисликлари деб қабул қилиб, (мазкур ШНҚ нинг 184) формула бўйича аниқлаш керак. Тўппатўғри элементнинг бириктирувчи планкалар ва тешикли листлар текислигида келтирилган букилувчанлиги λef ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(190)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, 𝜆 — (4.36) формула бўйича аниқланадиган бириктирувчи планкалар ёки тешикли листлар текислигида элементнинг букилувчанлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λа —тармоқнинг букилувчанлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кесимнинг юзасини ҳисоблашда, элементнинг инерция моменти ва инерция радиусини эквивалент қалинлиги tef ни уни қуйидагича аниқлаш орқали қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кенглиги — b, узунлиги — l ва қалинлиги — t бўлган тешикли листлар учун қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(191)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, A=bl — листнинг тешиклар ҳосил қилингунча майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣA2 — лист юзасидаги барча тешиклар юзасининг йиғиндиси; қалинлиги — t бўлган бириктирувчи планкалар учун, қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги — t бўлган бириктирувчи планкалар учун, қуйидаги формула бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(192)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Σl1 — элементнинг барча планкалари узунлигининг йиғиндиси (элемент бўйламасига); l — элементнинг узунлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир бири билан жипс қилиб ёки қистирма орқали бириктирилган деталлардан қилинган тўппатўғри элементларни яхлит сингари ҳисоблаш керак, агар болтлар, пайвандланган планкалар орасидаги (очиқлиги) ёки қўшни планкаларнинг четки болтлари марказлари орасидаги масофалар қуйидагидан ошмаса:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сиқилган элементлар учун — 40i;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чўзилган элементлар учун — 80i.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда бурчак ёки швеллернинг инерция радиуси i ни, йиғиб тузилган тавр ёки қўштавр кесимлар учун, қистирмалар жойлашган текисликка параллел жойлашган ўқига нисбатан, хочсимон кесимлар учун  минимал қилиб олиниши керак. Бунда сиқилган элементнинг узунлиги чегарасида камида иккита қистирма бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
360. N куч билан марказий сиқилишга йўлиқтирилган, инерция моментлари Ix>Iy бўлган очиқ кесимли, яхлит деворли элементлар барқарорлиги йўқотилишининг эгилиб буралиш шаклидаги ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича бажарилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(193)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, φc — мазкур ШНҚ нинг 16-мажбурий иловасининг 1 — 3-жадваллари бўйича аниқланадиган eef= 0 бўлганда бўйлама эгилиш коэффициенти ва
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(194)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
361. Симметрия текислиги ва y ўқи билан мос келадиган энг кам букилувчанлик текислигида эгилиш билан сиқилишга ва марказдан ташқари сиқилишга йўлиқтирилган, инерция моментлари Ix>Iy бўлган, ёпиқ ва очиқ кесимли яхлит деворли элементларни эгилиб-буралиш барқарорлигига ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(195)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, e — N кучининг марказдан ташқари сиқилгандаги ҳақиқий эксцентриситет ва эгилиш билан сиқилгандаги e=M/N бўлган ҳисобий эксцентриситет;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— энг кўп сиқилган тола учун ҳисобланадиган брутто кесимнинг қаршилик моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— мазкур ШНҚ нинг 16-иловасининг 1 — 3-жадваллари бўйича аниқланадиган eef= 0 бўлганда бўйлама эгилиш коэффициенти ва
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(196)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
362. Эгилиш билан сиқилишга ва иккита текисликда марказдан ташқари сиқилишга йўлиқтирилган ёпиқ ва очиқ кесимли яхлит деворли элементларнинг барқарорлигини йўқотишини эгилиб-буралувчи шаклидаги ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(197)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, ex, eyy ва x ўқлари йўналиши бўйлаб марказдан ташқари сиқилишдаги ҳақиқий эксцентриситетлар ва эгилиш билан сиқилишдаги ҳисобий эксцентриситетлар; yc, xc ва N ларнинг биргаликдаги таъсиридан кесимнинг энг кўп сиқилган нуқтасининг координаталари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— мазкур ШНҚ нинг 16-иловасининг 1 — 3-жадваллари бўйича аниқланадиган eef= 0 бўлганда бўйлама эгилиш коэффициенти ва
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(198)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан ташқари эксцентриситети ey бўлган (ex=0) y ўқи текислигида ва эксцентриситети ex бўлган (ey= 0) x ўқи текислигида барқарорлигини йўқотишининг ясси шакли эҳтимолида ҳисоблаш формула бўйича бажарилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
363. Битта текисликда эгилувчи яхлит деворли тўсинлар барқарорлигини йўқотишининг эгилиб-буралувчи шаклидаги ҳисоблашни қуйидаги формула бўйича бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(199)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, M — lef тўсин сиқилган белбоғининг ҳисобий узунлиги чегарасида энг катта ҳисобий эгувчи моменти; Wc — сиқилган белбоғнинг чеккадаги толаси учун тўсин кесимининг қаршилик моменти; ε — қуйидаги формулалар бўйича аниқланадиган коэффициент:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε=1+(æ–1)(λ–λy/85) бўлганда λy<85; (200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε = 1,0 бўлганда λy≥85; (201)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, æ — (155) ва (156) формулалар бўйича аниқланадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φb — мазкур ШНҚ нинг 16-иловасининг 1 — 3-жадваллари бўйича eef= 0 бўлганда аниқланадиган бўйлама эгилиш коэффициенти ва девор текислигидан букилувчанлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(202)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
364. Иккита текисликда эгилувчи яхлbт деворли тўсинлар барқарорлигини йўқотишининг эгилиб-буралувчи шаклидаги ҳисоблашни (4.50) формула бўйича бажариш керак, бунда φb коэффициентни eef =ηerel бўлганда, мазкур ШНҚ нинг 16-иловасининг 1 — 3-жадваллари бўйича олиш керак. Бу ерда, η — мазкур ШНҚ нинг 16-иловаси бўйича олинадиган коэффициент; erel — қуйидаги формула бўйича аниқланадиган нисбий эксцентриситет:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(203)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, sfh — тўсиннинг қистирилмаган узунлигининг ўртача учдан бир қисми чегарасида жойлашган кесимидаги горизонтал текисликда эгувчи моментдан сиқилган белбоғнинг ён қирраси нуқтасидаги энг катта кучланиш; sfn — шу кесимдаги вертикал юкламадан тўсиннинг сиқилган белбоғидаги кучланиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
365. Агар сиқилган белбоғ темирбетон ёки пўлат плита билан бирлаштирилган бўлса, узлукли тўсиннинг ва узлуксиз тўсин белбоғи сиқилган зонасининг умумий барқарорлигини текшириш бажарилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Бикрлик қовурғалари билан маҳкамланмаган элементларнинг токчалари ва деворларини барқарорлиги бўйича ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
366. Бикрлик қовурғалари билан маҳкамланмаган кўндаланг кесими доимий бўлган, марказий ва марказдан ташқари сиқилган, ҳамда сиқилиб-эгилувчи ва эгилувчи прокат ва пайвандлаб йиғилган элементлар токчалари ва деворларининг барқарорлиги бўйича ҳисоблашни (10-расм), призматик тахланма қобиқлар назарияси бўйича бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-расм. Бикрлик қовурғалари билан маҳкамланмаган элементлар ҳисобий кесимларининг шакллари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
367. Бикрлик қовурғалари билан маҳкамланмаган элементлар токчалари ва деворларининг барқарорлигини, 0,2 σx дан ошмайдиган ўртача уринма кучланишларида, деворининг баландлиги (h, hw) ни ёки токчасининг кенглиги (bf, bh) ни қалинлиги (t, tw, tf, th)га нисбатини, дан катта бўлмаган қилиб белгилаш билан таъминлашга рухсат этилади (бу ерда, a — коэффициент, σxcr,ef — келтирилган критик кучланиш).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — коэффициентни аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кенглиги bh, h бўлган бир томонлама таянган (10 расм, б-е) пластинкалар учун қуйидаги формула бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(204)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кенглиги hwbf бўлган икки томонлама таянган (10 расм, а, б, г) пластинкалар учун, қуйидаги формула бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(204) ва (205) — формулаларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v — қуйидаги 66-жадвалдаги формулалар бўйича аниқланадиган пластинкани қистириш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝜉 — қуйидаги формула бўйича аниқланадиган (брутто кесим учун) коэффициент
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(206)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σx, σx — пластинкаларни барқарорлиги учун ноқулай бўлган юкланиши учун (153) — (174) формулалар бўйича аниқланадиган, сиқилишда мусбат бўладиган, пластинканинг бўйлама чегаралари бўйича максимал ва минимал бўйлама нормал кучланишлар, бунда æ, æх, æу, ψ, ψх, ψу — коэффициентларни 1,0 га тенг қилиб олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Пластинкаларни қистириш коэффициентлари  

Элемент кесимларининг тури

Деворининг

токчасининг bh/h бўлганда, бурчакли

кесим учун

1

0,667

0,5

қутисимон (4.1 расм, а)

қўштаврли (4.1 расм, б)

Таврсимон (4.1 расм, в)

Швеллерли (4.1 расм, г)

Бурчакли — баландлиги h бўлган токча учун (4.1 расм, д)

-

10

5,2

Хочсимон (4.1 расм, e)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(207)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: Мазкур ШНҚнинг 67-жадвалидаги формулаларда махражининг қиймати манфий бўлганда, ҳамда у нолга тенг бўлганида, ϑ=ω этиб олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67-жадвалда кўрсатилмаган, нисбати bh/h бўлган бурчакли кесим учун, ϑ нинг қийматини интерполяция орқали аниқланади, бироқ бунда учун ϑ9 нинг қийматини 100 га тенг қилиб олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пластинка учун келтирилган критик кучланиш кучланиш σx,cr,ef ни таъсир σx/m этаётган кучланишга тенг қилиб олинган критик кучланиш σx,cr га боғлиқ ҳолда 67-жадвалдаги формулалар бўйича аниқлаш керак (бу ерда m иш шароити коэффициенти бўлиб, мазкур ШНҚ нинг 59-жадвали бўйича олинади).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Пўлатнинг мустаҳкамлик синфи

нинг қиймати, МPа (kgk/сm2)

 ни аниқлаш учун формулалар ёки унинг қийматлари, МPа (kgk/сm2)

176 (1800) гача

1,111

С235

176 (1800) дан юқори 205 (2100 ) гача

(1,868·10-3 – 2,242·10-3

205 (2100 ) дан юқори

385 (3923)

186 (1900) гача

1,111

С325 — С345

186 (1900) дан юқори 284 (2900) гача

(2,544·10-3 – 2,620·10-3

284 (2900) дан юқори

524 (5342)

С390

206 (2100)гача

1,111

206 (2100) дан юқори 343 (3499)гача

(2,868·10-3 – 2,778·10-3

343 (3499) дан юқори

591 (6023)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-§. Бикрлик қовурғаси билан маҳкамланган элементларнинг токчалари ва деворларини барқарорлиги бўйича ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
368. Бикрлик қовурғаси билан маҳкамланган элементларнинг токчалари ва деворларини барқарорлиги бўйича ҳисоблашни, кўндаланг диафрагмалар билан маҳкамланган призматик тахланма қобиқлар назарияси бўйича бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган элементларнинг пластинкалари, токчалари ва деворларни барқарорлиги бўйича ҳисоблашни мазкур ШНҚ нинг 17-иловасига биноан бажариш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
369. Ортотроп плиталар пластинкаларининг барқарорлигини уларнинг қалинликларини кенгликларига нисбатини мазкур ШНҚ нинг 367-бандига мувофиқ белгилаш билан таъминлашга рухсат этилади, бунда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тасмали бўйлама қовурғалар учун коэффициент a ни, қистириш коэффициенти ϑ5 ва тавр токчасининг осими bhни (11-расм, а) ξ2th≥hw бўлганда, 0,5hw га ёки ξ2th≥hw бўлганда, ξ1thга тенг бўлса, (204) формула бўйича аниқлаш лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ортотроп плита листининг қўшни полосали бўйлама қовурғалари орасидаги қисми учун, коэффициент a ни, қистириш коэффициенти ϑ7 ва деворининг қалинлиги hw, бўйлама қовурғалар орасидаги масофага тенг ва токчасининг осилиши bh, бўйлама қовурға баландлигига тенг (11 расм, б), лекин ξ2th дан катта бўлмаганида формула бўйича аниқлаш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда ξ2 ва ξ1 мазкур ШНҚ нинг 377-банди бўйича аниқланадиган коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-расм. Ортотроп плиталар пластинкалари ҳисобий кесимларининг шакллари ҳисобий кесимларининг шакллари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-§. Ҳисобий узунликлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
370. Бош фермалар элементларининг ҳисобий узунликлари lef ни, чорраҳали панжаралар элементларидан ташқари қуйидаги 68-жадвал бўйича олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Бўйлама эгилишнинг йўналиши

Ҳисобий узунлик lef

белбоғларни

таянч тиргакларини ва таянч устунларини1)

панжаранинг бошқа элементларини

1. Ферма текислигида

l

l

0,8l

2. Ферма перпендикуляр текислигидаги йўналишда (ферма текислигидан)

ll

ll

ll

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — ферма текислигида элементнинг геометрик узунлиги (тугунлар марказлари орасидаги масофа);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l1— ферма текислигида силжишдан маҳкамланган тугунлар орасидаги масофа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Узлуксиз оралиқ қурилмаларнинг оралиқ таянчлари олдидаги таянч тиргаклари ва таянч устунларининг ҳисобий узунлигини, панжаранинг бошқа элементлари каби қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
371. Ферма (шпренгелли, учбурчак панжарали ёки ярим тиргакли ва ҳ.к.) текислигидан узунлиги бўйича турли сиқувчи N1 ва N2 (бироқ N1>N2) зўриқишлар таъсир этаётган элементнинг ҳисобий узунлиги lef қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(208)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, l1 ферма текислигидан силжишдан маҳкамланган тугунлар орасидаги масофа. Бу ҳолатда барқарорлиги бўйича ҳисоблашни N1 зўриқишига бажариш керак. (208) формулани N2 чўзувчи кучда қўллашда рухсат этилади, бу ҳолда N2 нинг қийматини «манфий» ишора билан, lef ни эса lef ≥0,5l1 қилиб олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
372. Бош ферманинг кесишган панжарали элементларининг ҳисобий узунлиги lef ни қуйидаги ҳолларда қабул қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ферма текислигида — 0,8l га тенг қилиб, бу ерда l — ферма тугунининг марказидан, уларнинг кесишиш нуқтасигача бўлган масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ферма текислигидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сиқилган элементлардан — қуйидаги 70-жадвал бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чўзилган элементлар учун — элементнинг тўла геометрик узунлигига тенг қилиб, (lef=l1 , бу ерда l1 — қуйидаги 69-жадвалга қаралсин).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Панжара элементлари кесишиш тугунининг конструкцияси

Ушлаб турувчи элементдаги ферма текислигидан ҳисобий узунлик lef

чўзилган

ишламайдиган

сиқилган

Иккала элемент ҳам узилмайди

Ушлаб турувчи элемент узилади ва фасонка билан ёпилади:

кўрилаётган элемент узилмайди

кўрилаётган элемент узилмайди ва фасонка  билан ёпилади

l

0,7 l1

0,7 l1

07l1

l1

l1

1,4 l1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
373. Тўсиннинг умумий барқарорлигини текширишда, сиқилган белбоғнинг ҳисобий узунлигини қуйидагиларга тенг қилиб олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўйлама боғловчилар фермаси тугунлари орасидаги масофага — устки ва пастки белбоғлар зонасида бўйлама боғловчилари, таянч кесимларида кўндаланг боғловчилари бўлганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўндаланг боғловчилар фермалари орасидаги масофага — бўйлама боғловчиларни фақат чўзилган белбоғлар зонасида бўлганида, бунда кўндаланг боғловчиларнинг фермалари, бўйлама боғловчилар тугунлари билан марказлаштирилган бўлиши керак, кўрсатилган фермалар белбоғларининг букилувчанлиги эса 100 дан ошмаган бўлиши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўсиннинг оралиғига оралиқда бўйлама ва кўндаланг боғловчилари бўлмаганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
консол охиридан, консолнинг таянч орти кесимидаги энг яқин кўндаланг боғловчилари текислигигача бўлган масофага — оралиқ қурилмани осма ёки бўйлама суриш орқали монтаж қилинганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
374. Шу белбоғида бўйлама боғловчиларга эга бўлмаган, «очиқ» оралиқ қурилма бош тўсини ёки фермаси сиқилган белбоғининг ҳисобий узунлиги lef ни узунлиги бўйлаб ўзгарувчан бўйлама куч билан сиқилган, эластик
таянчлардаги стерженнинг барқарорлиги бўйича ҳисоблаб аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган ҳисобий узунликни қуйидаги формула бўйича ҳисоблашга рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(209)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, l — белбоғнинг узунлиги бўлиб, параллел белбоғли тўсинлар ва фермалар учун ҳисобий оралиғига, устки белбоғи эгри чизиқли бўлган тўсинлар ва устки полигонал белбоғли фермалар учун тўла узунлигига тенг. μ — ҳисобий узунлик коэффициенти. Параллел белбоғли тўсинлар ва фермаларнинг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Параллел белбоғли тўсинлар ва фермаларнинг белбоғлари, ҳамда устки белбоғи полигонал фермалар ёки эгри чизиқли тўсинлар учун ҳисобий узунлик коэффициенти µ ни қуйидаги 70-жадвал бўйича олиш керак, бунда энг катта силжиш δ ни, оралиқ ўртасида жойлашган ром учун олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

𝜉

µ

коэффициенти

𝜉

µ

коэффициенти

0

5

10

15

30

60

100

0,696

0,524

0.443

0,396

0,353

0,321

0,290

150

200

300

500

1000

1000 дан юқори

0,268

0,246

0,225

0,204

0,174

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, d белбоғни кўндаланг горизонтал силжишлардан маҳкамлайдиган ромлар орасидаги масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
δ — F=1 кучдан ром тугунининг энг катта силжиши (таянч ромларини ҳисобга олмаганда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Im — тўсин (ферма) сиқилган белбоғининг вертикал ўққа нисбатан инерция моментининг ўртача (оралиқ узунлиги бўйича) қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: Агар 70-жадвал маълумотлари бўйича олинган ҳисобий узунлик lef<1,3d бўлса, у ҳолда уни эластик таянчлардаги стерженнинг барқарорлиги бўйича ҳисоблаб аниқлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝜉 нинг оралиқ қийматлари учун µ коэффициентни чизиқли интерполяция бўйича аниқлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
375. Аркали оралиқлар қуйидаги турларга бўлинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприк таянчларига қаттиқ маҳкамланган шарнирли аркалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таянчларга шарнирли маҳкамланган қўш шарнирли аркалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таянчларда ва арка оралиғининг ўртасида шарнирли уч шарнирли аркалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қаттиқ сиқиш билан мослашувчан аркалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Уч ва икки шарнирли аркалар кесимларида ҳисобланган кучлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
М=MB Hy
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N=Qδϲοsφ+Ηϲοsφ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q= Qδϲοsφ-Ηϲοsφ,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда Μ ва Qδ — эгилиш моменти ва шарнирли балканинг (арка) тегишли кесим қисмидаги кесувчи куч мос келадиган кесимида кесиш кучи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — арка ўқи бўйлаб зўриқиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
H — вертикал кучлардан шарнир устига суриш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
У — аркнинг кўриб чиқилган қисмидаги баландлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ — арканинг камар тенгламасининг тегишли бўлимидаги камарнинг мойиллик бурчаги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
У= бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝑓 — таянч устидаги илгак ўқидан камарнинг юқори қисмигача бўлган камар баландлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝑙 — илгак ўқлари орасидаги камарнинг тахминий узунлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
х — кўриб чиқилаётган қисмнинг қўллаб-қувватлаш ментеşеси ўқидан позицияси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F=, бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — вертикал кўндаланг ўқи бўйлаб кўндаланг кесим майдони
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— арканинг кесим юзаси майдони нормал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
J — қия кесимнинг инерция моменти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— арка кесимидаги нормал инерция моменти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ht — ҳарорат фарқи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mt =Ht • У — ҳарорат таъсиридан арка кесимидаги эгувчи moment
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шарнирсиз аркада ҳисобланган кучланишлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Na=N0+Hcosφ+Q·si·φ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q0=Q0-Hsinφ+Qcosφ, бу ерда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M0, N0, Q0 — таянчга бириктирилган марказдаги зўриқишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M, H и Q — шарнирли аркаларда шунга ўхшаш зўриқишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вертикал тиргаклар билан бирлаштирилган аркадаги зўриқишлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Балка кесими қалинлиги — чўзилиши дан олинишига, ферма бомининг баландлиги дан олинишига тавсия этилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бикрли тўсинларда тиргакдаги зўриқишлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
q — доимий ва вақтинчалик вертикал кучлардан ферма узунлиги бўйлаб чизиқли юклар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бикрли тўсин бетоннидаги зўриқиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Е — пўлатнинг эластиклик модули
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fδ — тўсин кесимининг майдони
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқнинг ўртасида эгувчи момент
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
q — доимий ва вақтинчалик вертикал кучлардан чизиқли юклар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ƶ — ферма кесимининг оғирлик марказлари ва бикрлик тўсини орасидаги масофа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ферма кесимидаги зўриқиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jnp Арка бикрли тўсиннинг — бирга ишлашидан келтирилган инерция моменти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Z2 бунда JH, JФ — бикрли тўсин ва фермадаги инерция моментлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fd, Fф — бикрли тўсин ва ферма кесимлари майдони
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узлуксиз аркалар умумий бикрлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ — мазкур ШНҚ нинг 16-иловаси асосида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S2 ва S3 жадваллари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — мазкур ШНҚ нинг 424-банди, 60-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m1 — 16-иловаси асосида RI жадвал.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fδp — арка ва бикрли тўсин кесимлари майдони йиғиндиси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ферманинг оралиқ ўртасида эгилиши
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jnp келтирилган инерция моменти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аркаларни ҳисоблаш, аркалар ва қатнов қисми элементлари ҳамда уларни ушлаб турувчи элементларнинг биргаликда ишлашини ҳисобга олган ҳолда ШЭХМ да бажарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яхлит ўзгармас кесимли аркани умумий барқарорликка текширишда унинг текислигидаги ҳисобий узунлиги lef ни қуйидаги формула билан ҳисоблаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, l — арка оралиғининг узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a = f/l — коэффициент (бу ерда f — арканинг кўтарилиш мили);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ζ — 72-жадвал бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзгарувчан кесимли икки шарнирли арка учун ζ нинг қийматини, унинг инерция моменти уни оралиқ узунлиги бўйича ўртача қийматининг ± 10 % чегарасида ўзгарганда, қуйидаги 71-жадвалнинг 4 вазияти бўйича аниқланади, бунда Elbog ни оралиқнинг чорагида олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳамма ҳолларда арканинг узунлиги lef унинг текислигида, устунлар ёки осгичлар маҳкамланган тугунлар орасидаги масофадан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Арканинг тури

ζ  коэффициенти

1. Арка билан осгичлар орқали бириктирилган буки-лувчан тортқичли1), ҳаракат пастидан бўладиган икки шарнирли

2. Шарнирсиз

3. Учшарнирли

4. Арка билан устунлар орқали бириктирилган бикрлик тўсини узлуксиз бўлган икки шарнирли

ва  дан кичиги

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71-жадвалда белгиланганлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ζ1, ζ2 — қуйидаги 72-жадвал бўйича олинадиган коэффициентлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α — (209) формулага қаранг; бу ерда, Ibal ва Ibogбикрлик тўсинига ва аркага мувофиқ келувчи кесимнинг инерция моментлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Тортқичнинг ва арканинг бикрликлари нисбати 0,8 дан катта бўлганда, арканинг ҳисобий узунлиги, арка билан устун орқали бириктирилган, бикрлик тўсини узлуксиз бўлган икки шарнирли арканики каби аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Α

Коэффициентлар

α

Коэффициентлар

ζ1

ζ2

ζ1

ζ2

0,1

28,5

22,5

0,5

36,8

44,0

0,2

45,4

39,6

0,6

30,5

0,3

46,5

47,3

0,8

20,0

0,4

43,9

49,2

1,0

14,1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: α нинг оралиқ қийматлари учун ζ1 ва ζ2 коэффициентлар чизиқли интерполяция орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
376. Хочсимонидан ташқари хоҳлаган панжарали бўйлама ва кўндаланг боғловчилар элементларининг ҳисобий узунлиги lef ни қуйидагиларга тенг қилиб олиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
боғловчилар текислигида — боғловчилар элементларини бош фермалар ёки тўсинларга ҳамда қатнов қисми тўсинларига маҳкамлаш марказлари орасидаги масофа I2 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
боғловчилар текислигидан — боғловчилар элементлари ўқларини, боғловчилар фасонкаларини бош фермалар ёки тўсинларга ҳамда қатнов қисми тўсинларига маҳкамловчи болтларнинг четки қаторлари ўқлари билан туташган нуқталар орасидаги масофа I3 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Боғловчиларнинг ўзаро кесишувчи элементларининг ҳисобий узунлиги — lef қуйидагича қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
боғловчилар текислигида — боғловчилар элементларини бош фермалар ёки тўсинларга ҳамда қатнов қисми тўсинига маҳкамланиш марказидан боғловчилар ўқлари кесишган нуқтагача бўлган масофага тенг қилиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
боғловчилар текислигидан: чўзилувчи элементлар учун — I3га тенг; сиқилувчи элементлар учун — мазкур ШНҚ нинг 69-жадвали бўйича, бунда боғловчилар элементлари ўқини боғловчилар фасонкаларини маҳкамловчи болтларнинг четки қатори ўқи билан кесишиш нуқтасидан боғловчилар элементлари ўқларининг кесишиш нуқтасигача бўлган масофани l деб, I1 ни I2масофа деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Якка бурчаклардан қилинган, хочсимонидан ташқари, боғловчиларнинг хоҳлаган панжарали элементлари учун, ҳисобий узунлик lef ни, уларнинг учларини маҳкамловчи четки болтлар орасидаги l га тенг қилиб олинади.
Боғловчиларнинг хочсимон панжараларида lef =0,6 l бўлади. Кесимнинг инерция радиусини минимал қилиб (i=imin) қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
377. Яхлит деворли тўсинларда, битта ёки бир нечта таянч бикрлик қовурғаларидан ташкил топган таянч устунларининг ҳисобий узунлиги lef ни ва уларга туташувчи деворнинг қисмларини қуйидаги формула билан аниқланади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lef = μlc (212)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, μ — ҳисобий узунлик коэффициенти; lc — тўсиннинг таянч устуни узунлиги бўлиб, кўтарувчи устуннинг юқорисидан устки белбоғигача ёки кўндаланг боғловчиларнинг энг яқин жойлашган тугунигача бўлган масофага тенг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таянч устунининг ҳисобий узунлик коэффициенти μ ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (213)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, бунда Ic деворнинг текислиги билан мос тушадиган ўққа нисбатан таянч устуни кесимининг инерцияси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IT, lT — кўндаланг боғловчилар тиргакларининг мос ҳолдаги кесимининг инерция моменти ва узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«очиқ» оралиқ қурилмаларда (213) — формуладаги n=0 деб олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Битта бикрлик қовурғаси бўлган таянч устунининг юзасини, инерция моментини ва инерция радиусини аниқлашда унинг кесими таркибига, бикрлик қовурғасидан ташқари, унга туташ бўлган деворининг b11t кенгликдаги қисмини киритиш керак (бунда t — кесимнинг қалинлиги, ζ1 — 73-жадвалдан олинадиган коэффициент).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

73-жадвал

74-жадвал

Пўлатнинг мустаҳкамлик синфи

 коэффициент қиймати

Пўлатнинг мустаҳкамлик синфи

 коэффициент қиймати

С235

14

С235

44

С325 — С345

12

С325 — С345

38

С390ф

11,5

С390

36

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир нечта бикрлик қовурғаси бўлган таянч устунининг, улар орасидаги масофалар b22t (бунда ζ2 — 74-жадвалдан олинадиган коэффициент) бўлганда, юзасини, инерция моментини ва инерция радиусини аниқлашда, унинг кесими таркибига, кўрсатилган барча бикрлик қовурғалари, улар орасидаги деворлари ҳамда четки қовурғаларга ташқи томондан туташ бўлган деворининг b11t кенгликдаги қисмини киритиш керак, бу ерда ζ1 — 73-жадвалдан олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-§. Стерженли элементларнинг чегаравий букилувчанлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
378. Стерженли элементларнинг чегаравий букилувчанлиги қуйидаги 75-жадвалда келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Конструкцияларнинг элементлари

Кўприкларнинг стерженли элементларининг чегаравий букилувчанлиги

Темир йўл ва пиёдалар йўлидаги

автомобиль йўллари ва шаҳардаги

Бош фермаларнинг сиқилган ва сиқилиб-чўзиладиган элементлари; таянч устунлари;

бош фермалар белбоғларининг чўзилган элементлари.

100

120

Бош фермаларнинг белбоғлардан ташқари чўзилган элементлари;

lef — ҳисобий узунликни камайтириш учун хизмат қиладиган элементлар.

150

150

Бош фермалар ва бўйлама тўсинлар бўйлама боғловчиларининг сиқилган элементлари, ҳамда тормозлаш боғловчилари

130

150

Худди шундай, чўзилган

130

180

Кўндаланг боғловчиларнинг элементлари:

Таянчда

130

150

Оралиқда

150

150

Сатҳида бўйлама боғловчилари бўлмаган кўндаланг боғловчилар фермаларининг белбоғлари ёки биргаликда ишлаши учун бош тўсин белбоғлари билан бириктирилган плита

100

100

Сиқилган ёки сиқилиб-чўзиладиган тўпланма элементнинг тармоқлари

40

40

Худди шундай, чўзилган

50

50

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементнинг эгилувчанлиги қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
L — платина стержени узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jo — кўндаланг кесим инерцияси радиуси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-§. Пўлат конструкциялар элементларини ва уларнинг бирикмаларини чидамлиликка ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
379. Пўлат конструкциялар элементларини ва уларнинг бирикмаларини (пўлат арқонлардан ташқари) қуйидаги формулалар бўйича бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (214)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (215)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σmax,ef — мутлоқ энг катта нормал кучланиш (чўзувчи-мусбат); τmax,ef — бурчак чокларини қирқилишга ҳисоблашда энг катта мутлоқ кучланиш (унинг йўналиши мусбат қилиб олинади); γw коэффициент; m — 59-жадвал бўйича олинадиган иш шароити коэффициенти. σmax,ef ва τmax,ef кучланишларни қуйидаги 76-жадвалда келтирилган формулаларнинг тўғри келадигани орқали ва мазкур ШНҚ нинг 106 ва 109-бандларидаги кучланишларнинг (234) — (245) формулалари билан аниқлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γ — коэффициентни қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (216)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, ζ — темир йўл ва пиёдалар ўтиш кўприклари учун 1,0 га, автомобиль йўлларидаги ва шаҳар кўприклари учун 0,7 га тенг бўлган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
υ — σmax ни аниқлашда, таъсир чизиғини юклаш узунлиги λ га боғлиқ бўлган, коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
αβ — пўлат русумини ва юкланиш тартибини ҳисобга олувчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
β — 19-иловасининг 1-жадвали бўйича қабул қилинадиган кучланишлар тўпланишининг самарали коэффициенти; ρ — ўзгарувчан кучланишлар циклининг ассиметрия коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Коэффициент ρ ни қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(217)
(218)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σmin, σmax, τmin, τmax — шу кесимда, аниқланган формулалар билан энг кичик ва энг катта ҳақиқий миқдори бўйича, ўзининг белгилари билан аниқланадиган кучланишлар қиймати, худди шу σmax,ef ва τmax,ef каби; бунда æ3 =1,0 деб қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Зўриқиш ҳолати

smax,ef  ни аниқлаш учун формула

Чўзилиш ёки сиқилишда

Асосий текисликлар бирортасининг эгилишида

Асосий текисликлар бирортасининг эгилиши билан чўзилиш ёки сиқилишда

Иккита асосий текисликларнинг эгилишида

Иккита асосий текисликларнинг эгилиши билан чўзилиш ёки сиқилишда

 

 

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M, Mx, My — 73-бандига асосан аниқланадиган, қаралаётган кесимдаги келтирилган эгилиш моменти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ3 — 1,05 га тенг деб қабул қилинган коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: Юқори мустаҳкам болтлар билан фрикциявий уланган элементларни ҳисоблашда 76-жадвалдаги формулаларга брутто кесим тавсифи қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(214) формулада қавс ичидаги устки белгиларини (212) формула бўйича ҳисоблаганда, агар σmax>0 бўлса ва ҳар доим (213) формула бўйича ҳисоблаганда олиниши керак. α ва β — коэффициентлари қуйидаги 77-жадвал бўйича олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 Пўлатнинг  мустаҳкамлик синфи

Коэффициентларнинг қийматлари

С235

С325 — С345

С390

0,64

0,72

0,81

0,20

0,24

0,20

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γm — коэффициентларни пайвандли чоклар учун ҳисоблашда, α ва β коэффициентларни элемент металли учун олинган қийматлари қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
υ — коэффициентни қуйидагига тенг қилиб олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
219)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, υ ва ξ қийматларини қуйидаги 78-жадвал бўйича олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Кучланишлар тўпланишининг самарали коэффициентициенти β

Пўлатнинг мустаҳкамлик синфи учун υ ва ξ коэффициентларнинг қийматлари

С235

С325 — С390

υξυξ

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

1,6

1,7

1,8

1,9

2,0

2,2

2,3

2,4

2,5

2,6

2,7

3,1

3,2

3,4

3,5

3,7

4,4

1,45

1,48

1,51

1,54

1,57

1,60

1,63

1,66

1,69

1,71

1,74

1,80

1,83

1,86

1,89

1,92

1,95

2,07

2,10

2,15

-

-

-

0,0205

0,0218

0,0232

0,0245

0,0258

0,0271

0,0285

0,0298

0,0311

0,0325

0,0338

0,0364

0,0377

0,0390

0,0404

0,0417

0,0430

0,0483

0,0496

0,0523

-

-

-

1,65

1,69

1,74

1,79

1,83

1,87

1,91

1,96

2,00

2,04

2,09

2,18

2,23

2,27

2,31

2,36

2,40

2,57

2,62

2,71

2,75

2,84

3,15

0,0295

0,0315

0,0335

0,0355

0,0375

0,0395

0,0415

0,0436

0,0455

0,0475

0,0495

0,0536

0,0556

0,0576

0,0596

0,0616

0,0636

0,0716

0,0737

0,0777

0,0797

0,0837

0,0977

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
380. Арқонларни чидамлиликка қуйидаги формула бўйича ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(220)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, m1 — арқонни чидамлиликка ҳисоблашдаги иш шароити коэффициенти, тенг бўлади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
арқонлардаги зўриқишларни индивидуал тартибга солинмайдиган вантли ва осма кўприкларнинг эгилувчан юк кўтарувчи элементлари учун — 0,83;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
олдиндан зўриқтирилган конструкцияларнинг зўриқтирилган элементлари ва арқонлардаги зўриқишлари индивидуал тартибга солинадиган вантли ва осма кўприкларнинг эгилувчан юк кўтарувчи элементлари учун, жумладан, арқонларни монтаж қилишда эгилиш милининг миқдори бўйича — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdh — арқонларнинг мазкур ШНҚ нинг 355-банди бўйича аниқланадиган ҳисобий қаршилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γws — кучланишнинг ўзгарувчанлигини ҳисобга олувчи ва қуйидаги формула бўйича аниқланувчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(221)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, ζϑρ — мазкур ШНҚ нинг 379-бандига биноан қабул қилинадиган коэффициентлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βs — қиймати мазкур ШНҚ нинг 18-иловасининг 2-жадвали бўйича олинадиган кучланишлар тўпланишининг самарали коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 59-жадвал бўйича олинадиган иш шароити коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-§. Юк кўтарувчи элементлар ва бирикмаларни ҳисоблашнинг алоҳида хусусиятлари. Бош фермалар элементлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
381. Панжарали бош фермалар элементлари ва бирикмаларининг кесимлари баландлигини элемент узунлигига нисбати 1/15 дан катта бўлганидаги мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашда, тугунларининг бикрлигидан бўладиган эгувчи моментларни ҳисобга олиниши керак. Бу талаб юқори мустаҳкам болтлардаги тугун бирикмали панжарали бош фермалар элементларини чидамлиликка ҳисоблашга ҳам тааллуқлидир; пайванд тугунли бирикмаларда чидамлиликка ҳисоблашни, элементлар кесимлари баландлигини узунлигига нисбатининг қийматидан қатъий назар тугунлар бикрлигидан бўладиган эгувчи моментларни ҳисобга олган ҳолда бажариш керак. Қатнов сатҳида белбоғга эга бўлган, юкламани тугундан ташқари қўйилишидан ўқ зўриқишлари ва эгилишнинг биргаликдаги таъсирига ишловчи панжарали бош фермани мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни, кесим баландлигини панел узунлигига нисбатидан қатъий назар, кўрсатилган белбоғ тугунларининг бирлигини ҳисобга олган ҳолда бажарилиши керак. Қолган тугунларнинг бикрлигини ҳисобга олишни юқорида кўрсатилгани каби бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган барча ҳолларда мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашлар ва тугунларнинг бикрлигидан бўладиган эгувчи моментларни 20 % камайтириш керак. Боғловчиларни ёки горизонтал диафрагмаларни эксцентриситет билан туташишидан ва фермалар элементларини тўла марказлаштирилмаганлигидан (мазкур ШНҚ нинг 344-бандини ҳисобга олган ҳолда) бўладиган эгувчи моментларни тўлиқ ҳисобга олиш керак. Бу талаб панжарали бош фермалар ва боғловчиларнинг горизонтал ва қия элементларида, уларнинг хусусий оғирлигидан ҳосил бўладиган эгувчи моментларни ҳисобга олишга ҳам тегишлидир. Бунда бу эгувчи моментларини, элемент узунлигининг ўртасида ва унинг четларида эркин таянган элемент учун олинган моментнинг 0,6 сига тенг бўлган парабола бўйича тарқалган ординаталар билан қабул қилишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
382. Панжарали бош фермалар элементларининг барқарорлиги бўйича ҳисоблашларда, тугунларининг бикрлиги, боғловчилар ва кўндаланг тўсинлар таъсиридан бўладиган эгувчи моментларни ҳисобга олмасликка рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Томонларининг ўлчамлари нисбати иккидан катта бўлмаган, ёпиқ қутисимон кесимга эга бўлган панжарали фермалар элементларини, кесимининг горизонтал ва вертикал ўқларига нисбатан ясси эгилиши шакли бўйича барқарорликка ҳисоблашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
383. Сиқилган элементларнинг эркин узунлигини камайтириш учун ишлатиладиган оралиқ қурилмаларнинг устунлари, тиргаклари, тортқичлари, боғловчилари ва бошқа элементларини, сиқилган элементдаги бўйлама зўриқишнинг 3 % га тенг бўлган куч билан сиқилишга ва чўзилишга ҳисоблаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
384. Қия итариш кучини таянчларга узатувчи аркали кўприкларда, аркалар орасидаги бўйлама боғловчилари, учлари бўйича қистирилган тўсинли ферманинг элементлари каби ҳисобланади. Узлукли тўсинли оралиқ қурилмаларда, бош ферма белбоғлари ва бўйлама боғловчилардан ҳосил қилинган шамол фермасини, ўзининг текислигида порталларга ёки таянчиқларга ҳаракатланувчи-таянган узлукли тўсинли қилиб қабул қилинади. Аркаларда ва ферма белбоғларининг полигонал шаклларида, шамол фермасининг белбоғларидаги зўриқишларни, олинган натижаларни берилган элементнинг горизонталга қиялик бурчаги косинусига бўлиш билан ясси ферма учун ҳисоблангани каби ҳисоблашга рухсат этилади. Ҳаракат пастидан ташкил қилинган узлуксиз тўсинли оралиқ қурилмаларда, бош фермалар белбоғлари ва бўйлама боғловчилар билан ҳосил қилинган шамол фермасини, устки эгилувчан таянчга ҳаракатланувчи-таянганларини — охирги таянчлардаги порталлар ва бош фермаларнинг ҳар бир оралиқ таянчларида деб, пасткисини эса — бикр таянчларга таянган таянчиқлар деб ҳисоблаб, узлуксиз тўсинлар каби ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
385. Бош фермалар ва боғловчиларнинг элементларини, шамол таъсиридан эгилишга ҳисобламасликка рухсат этилади. Таянч порталларини мос келадиган шамол фермаларини реакция билан таъсир этишига ҳисобланиши керак, бунда тўсинли оралиқ қурилмаларнинг пастки белбоғларида, бўйлама зўриқишларнинг горизонтал ҳосил қилувчиларнинг оёқларида ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
386. Таянч тугунига туташувчи бош фермалар белбоғлари ва панжара элементларини, ўқ бўйлаб таъсир этувчи кучга ва тормозлашнинг ёки тортқичнинг бўйлама кучини ҳаракатланмайдиган таянчиққа эксцентриситет билан узатишидан бўладиган эгувчи моментга, ҳамда бир катокли таянчиқнинг, таянч тугуни марказига нисбатан реакциясининг эксцентриситетидан бўладиган эгувчи моментга ҳисобланиши керак. Эгувчи моментларни таянч тугуни элементлари аро тарқалишини мазкур ШНҚ нинг 344-бандига биноан олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
387. Панжарали ёки яхлитдеворли диафрагмалар ҳамда ортотрон плиталарнинг кўндаланг қовурғалари ва листлари ва тўсин деворлари билан, қутисимон ва П симон кесимли оралиқ қурилмаларда ҳосил қилинадиган кўндаланг мустаҳкамлагичлар. Оралиқ қурилмаларни фазовий ҳисоблашлар билан аниқланадиган зўриқишларга мустаҳкамликка, барқарорликка ва чидамлиликка текширилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конфигурацияси оралиқ қурилманинг кўндаланг кўринишига мос келадиган, кесим таркибига эса панжарали ёки яхлитдеворли кўндаланг қовурғалар ёки диафрагмалардан ташқари умумий кенглиги бош тўсинларнинг қўшни деворлари орасидаги масофанинг 0,2 қисмига тенг, лекин кўндаланг мустаҳкамлагичлар орасидаги масофадан катта бўлмаган лист ҳам кирадиган, кўндаланг мустаҳкамлагичларни ром ёки тўсин каби ҳисоблашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўндаланг мустаҳкамлагичларнинг таянч кесимларида, таянчиқлар жойлашадиган жойида бикр таянчлари бўлади. Бу мустаҳкамлагичларни таянч реакцияларига, маҳаллий вертикал юкларга ва деворлари ва ортотроп плиталар листларида, кўндаланг кесимли контури бўйича тарқалган, шу таянчга туташувчи оралиқларни эгилиши ва буралишидан бўладиган уринма кучланишларга ҳисоблаш керак. Оралиқда, жумладан тўпланган кучлар қўйилган (масалан, вантлардан бўладиган зўриқишлар) жойларда жойлашган кўндаланг мустаҳкамлагичларни, барча ташқи кучлар ва деворлари ва ортотроп плиталар листларида эгилиш ва буралишдан бўладиган уринма кучланишларни ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
388. Изларнинг радиуси 1000 m дан кам бўлган эгри чизиқли қисмида жойлашган тўғри чизиқли темир йўл оралиқ қурилмаларини мустаҳкамликка ва чидамлиликка ҳисоблашларда, оралиқ қурилмани фазовий конструкциялар сингари буралишида ҳосил бўладиган зўриқишларни ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
389. Конструкцияларни кўп босқичли қилиб қурилганда, монтажнинг оралиқ босқичларида кесимларнинг мустаҳкамлигини, (153) — (174) формулалар бўйича, бунда æ, æх, æу, y, yх, yу коэффициентларни 1,0 га тенг қилиб олиб текшириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
390. Вантли тизимлар оралиқ қурилмалари вантларининг бўйлама деформацияларини, қуйидаги формула бўйича ҳисобланадиган келтирилган эластиклик модулини қабул қилиб аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(222)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, E — арқоннинг мазкур ШНҚ нинг 58 ва 59-жадваллари бўйича олинадиган эластиклик модули; ρ — арқон материалининг зичлиги; g — оғирлик кучининг тезланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — вантларнинг горизонтал проекцияси; A — арқон кўндаланг кесимининг юзаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1, S2 ҳисоблаш бажарилаётган вантдаги, юкламани қўйилгунича ва қўйилгандан кейинги мос келадиган зўриқишларининг бошланғич ва охирги қиймати. Вантлардаги зўриғишларни кетма-кет яқинлашиш орқали аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
391. Вантли ва осма кўприкларнинг пилонларини, деформациявий ҳисоблашлар асосида мустаҳкамлиги ва барқарорлиги бўйича текширилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Умумий барқарорлигини текширишда пилоннинг эгилувчанлигини, ўзгарувчан бикрлигини, уни пойдеворларга ва ригеллар, кабеллар ва вантлар туташтирилган тугунларда маҳкамлаш ва юклаш шартларини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вант-тўсинли кўприкларнинг бир устунли пилонлари учун, вантлардаги зўриқишлардан бўладиган таъқиб қилувчи самарани ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
392. Олдиндан зўриқтириладиган ёки тартибга солинадиган конструкциялар, олдиндан зўриқтириш ёки тартибга солишни бажаришнинг барча босқичларида мустаҳкамлиги ва барқарорлиги бўйича ҳисоблаш билан текширилиши керак, бунда, иш шароити коэффициентларини мазкур ШНҚ нинг 341-банди бўйича, юклама бўйича ишончлилик коэффициентларини (1,0 дан катта ёки кичик) — мазкур ШНҚ нинг 16-боб кўрсатмаларига биноан қабул қилиниши ва ҳар бир босқич учун ҳисобланган зўриқишлар йиғилиши керак. Ҳисоблашларда кучланишларни зўриқтирилган элементлар анкерларининг релаксацияси ишқаланишни ва қайишқоқлигидан йўқотишларини мазкур ШНҚ нинг 12-иловасига мувофиқ ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16-§. Қатнов қисми элементлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
393. Бўйлама тўсинларида узилишлари бўлмаган (уларнинг бири иккинчисига учлари билан туташадиган бўйлама силжувчи таяниш билан махсус тугуналари) оралиқ қурилмалар қатнов қисмининг бўйлама тўсинларини, ишининг эластик босқичи бўйича уларни бош фермалар белбоғлари билан биргаликда ишлашидан бўладиган қўшимча зўриқишларини ҳисобга олган ҳолда ҳисобланиши керак, бунда бош фермалар белбоғларидаги зўриқишларни камайтиришни, фақат қатнов қисмини улар билан махсус горизонтал диафрагмалар орқали биргаликда ишлашга киритилгандагина ҳисобга олишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
394. Кўндаланг юк кўтарувчи конструкциялардаги (плитали, кўндаланг тўсинлар, драфрагмалар, стерженли боғланишларда) кучларни бу элементларни оралиқ қурилмаларнинг асосий тўсинларини фазовий бирга ишлаш (умумий ҳисоблаш) ва маҳаллий кучлар таъсири (маҳаллий ҳисоблаш) ни инобатга олиб аниқлаш керак. Диафрагмаларни устки белбоғларини кўндаланг тўсинлар пастки белбоғлари билан қўшилишига тавсия этилади. Кўндаланг боғланишларни асосий тўсинлар кўндаланг тутгичлари текислигида жойлаштириш керак. Қатнов қисмини панжарали бош фермалар билан биргаликда ишлашга киритилганда, уларни монтаж қилиш тартибидан қатъий назар барча болтпайвандли оралиқ қурилмаларни белбоғларидаги зўриқишларни камайтиришни, фақат вақтинчалик вертикал юкламаларга нисбатангина ҳисобга олиш керак. Қатнов қисмида зўриқишларни аниқлашда, белбоғлардаги деформацияларни ҳисобга олишни бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча юкламалардан — қатнов қисмини бош фермалар билан биргаликда ишлашини уларни монтажи билан бир вақтда киритилганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фақат вақтинчалик вертикал юкламадан қатнов қисмини бош фермалар билан биргаликда ишлашни, доимий юкламаларни бош фермаларга узатилгандан кейин киритилганида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
395. Қатнов қисми элементларидаги бош фермалар билан биргаликда ишлашидан бўладиган зўриқишларни, горизонтал текисликда қуйидаги маҳкамлашлар бор деб фараз қилиб аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўйлама тўсинлар кўндалангларига шарнирли маҳкамланган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
боғловчилар сатҳида жойлашган кўндаланг тўсиннинг белбоғи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бош ферма белбоғларига бикр маҳкамланган, унинг бошқа белбоғи эса — шарнирли;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўндаланг тўсинлар кесимларини, қатнов қисми элементларини бош фермалар белбоғлари билан биргаликда ишлашидан, горизонтал текисликда ҳосил бўладиган эгувчи моментлар My ни ҳисобга олган ҳолда мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
My 20 % га камайтириб олиб, (159) — (168) формулалар бўйича бажариш керак. Балласткиз полотноли плитали қатнов қисмли элементларини мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашларда, плиталарни бўйлама тўсинлар билан биргаликда ишга киритилишидан бўладиган улардаги зўриқишларга ҳисобга олинмоғи керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
396. Кўндаланг тўсинлар билан устки ёки иккала белбоғи бўйича қоплагич («балиқча») билан туташтирилган бўйлама тўсинлардаги зўриқишларни, тўсинларнинг узлуксизлиги ва таянчларни эгилувчан қайишқоқлигини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш лозим. Бўйлама тўсинларнинг белбоғлари маҳкамлагичлари ва девори орасида ўқ бўйлаб зўриқишлар ва эгувчи моментларни тарқатиши, уларнинг қайишқоқлигини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
397. Бош ферма билан биргаликда ишлашга киритилмаган қатнов қисми бўлган панжарали оралиқ қурилмаларнинг бўйлама тўсинларини, уларнинг белбоғларини кўндаланг тўсинларга туташишида, қандай конструктив шаклда маҳкамланишидан қатъий назар, мустаҳкамлиги бўйича узлукли каби ҳисоблашга рухсат этилади, бунда тўсинларнинг белбоғлари ва деворини кўндалангига маҳкамлаш деталларини, узлукли тўсин оралиғи ўртасидаги 0,6 моментига, уни мазкур ШНҚ нинг 396-бандига биноан тақсимлаш билан ҳисобланиши керак. Кўрсатилган бўйлама тўсинларни чидамлиликка ҳисоблашда, эгувчи моментларни, эгувчан-қайишқоқ таянчлардаги узлуксиз тўсинларнинг таъсир чизиқлари бўйича аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
398. Панжарали оралиқ қурилмаларнинг кўндаланг тўсинлари, кўндаланг тўсин ва тугун фасонкаларига туташувчи бош ферма элементлари билан ҳосил қилинган ромнинг элементлари каби ҳисобланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўндаланг тўсинлар, осқичлар ва устунларнинг таянч кесимларини (осқич ёки устунлари бўлмаганда бош ферма тиргакларини ҳам), вертикал юкламалар таъсири остида кўндаланг тўсинларни эгилиши натижасида кўрсатилган элементлар билан ташкил қилинган ром элементларида ҳосил бўладиган эгувчи моментга текширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприкларининг бир изли оралиқ қурилмалари учун ёпиқ кўндаланг ром элементларида эгувчи моментларни қуйидаги формулалар бўйича аниқлашга рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўндаланг тўсиндаги таянч эгувчи моментлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (223)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
осқич ёки устундаги эгувчи момент: кўндаланг тўсинни маҳкамланган чети ёнида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (224)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўндаланг тўсинга яқин жойланган кўндаланг боғловчилар тугуни марказининг сатҳида, улар бўлмаган тақдирда эса бош ферманинг қарама-қарши жойлашган белбоғининг марказида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(225)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(221) ва (222) формулаларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — кўндаланг тўсиннинг таянч реакцияси; α — бош ферма белбоғи кесимининг ўқи ва бўйлама тўсин кесимининг ўқи орасидаги масофа; B — бош ферма белбоғларининг ўқлари орасидаги масофа; lm— бош ферма панелининг узунлиги (кўндаланг тўсинлар орасидаги масофа); H — ферма текислигидан осқич ёки устуннинг ҳисобий узунлиги; Ibal — кўндаланг тўсиннинг, уни узунлигининг ўртасидаги брутто кесимининг инерция моменти; Ic — бош ферма текислигига параллел бўлган ўққа нисбатан осқич ёки устунни брутто кесимининг инерция моменти; It — кўндаланг тўсинга туташадиган бош ферма белбоғининг тоза буралишининг инерция моменти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
399. Ҳаракат пастидан ташкил қилинган очиқ оралиқ қурилмаларда кўндаланг ромларни, белбоғ кесимининг оғирлик маркази сатҳига қўйилган ва тўсин ёки ферманинг сиқилган белбоғидаги бўйлама зўриқишнинг 2 % га тенг бўлган шартли горизонтал кучларга ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
400. Пўлат ортотроп плитали автомобиль йўл, шаҳар, аралаш ва пиёдалар ўтадиган кўприкларнинг қатнов қисми элементларидаги зўриқишларни, кўндаланг қовурғаларини дискрет жойлашган қовурғаларини дискрет жойлашган фазовий ҳисобий шаклларини қўллаб ва плиталарни бош фермалар (тўсинлар) билан биргаликда ишлашини ҳисобга олиб аниқлаш керак. Ортотроп плиталар элементларини мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳисоблашни мазкур ШНҚ нинг 19-иловаси бўйича бажарилади, чидамлиликка — мазкур ШНҚ нинг 19-иловасида келтирилган махсус услуб бўйича бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17-§. Боғловчиларнинг элементлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
401. Хочсимон, ромб ва учбурчак панжарали бўйлама боғловчилар элементларидаги, бош фермалар ёки тўсинлар белбоғлари деформациясидан бўладиган зўриқишларни, уларни ишга киритилгандан кейин таъсир этадиган вертикал юкламалардан аниқлаш керак. Бўйлама тўсинлар билан бириктирилмаган ёки уларда узилиш бўлганда бириктирилган (мазкур ШНҚ нинг 393-банди) бўйлама боғловчилар элементларидаги зўриқишларни қуйидаги формулалар бўйича ҳисоблаш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қачонки, кўндаланг эгилувчи тўсин, боғловчилар тиргаги бўлганда, хочсимон панжаранинг қия тиргагида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(226)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хочсимон панжараларнинг бош қия тиргакларида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (227)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ромб панжаралар қия тиргагида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (228)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
учбурчак панжаралар қия тиргагида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (229)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар қандай панжарали боғловчилар тиргакларида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(230)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(224) — (228) формулаларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— мос ҳолдаги боғловчилар қия тиргаги ва тиргагидаги зўриқишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— мос ҳолдаги тиргакдан чап ва ўнг томонлари қия тиргакдаги зўриқишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— бош ферма белбоғидаги норматив кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— кўндаланг тўсиннинг пастки белбоғидаги ўртача эгувчи моментларни (тўсин узунлиги бўйича нотекис тарқалишини эътиборга олган ҳолда ҳисобланган) кучланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— мос ҳолда қия тиргак ва тиргакнинг кесим юзаси; кўндаланг эгилувчи тўсин тиргак бўлган ҳолда (204) — (207) — формулаларда Ac = ∞ деб олиниши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — бош ферма белбоғининг вертикал ўққа нисбатан инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α — белбоғлар қия тиргаги ва бош ферма белбоғи орасидаги бурчак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яхлит деворли тўсинлар боғловчилари элементларидаги зўриқишларни ҳисоблашда (204) — (207) формулаларда σf ни ўрнига, боғловчилар текисликлари сатҳида жойлашган брутто юзаси бўйича ҳисобланган бош тўсин деворидаги кучланиш σw ни қабул қилиш керак; (204) формуладаги σmf ўрнига, боғловчилар текисликлари сатҳида кўндаланг тўсин деворидаги ўртача σmf қандай ҳисобланган бўлса, шундай ҳисобланган зўриқиш σmw ни қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ярим қия тиргак панжарали бўйлама боғловчилар элементларидаги вертикал юкламадан бўладиган зўриқишни ҳисобга олмасликка рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
402. Бир бутун пайвандланган оралиқ қурилмаларда бўйлама боғловчиларни биргаликда ишлашга киритилиши ҳисобига бош фермалар белбоғларидаги зўриқишларни камайишини, бўйлама боғловчиларни ўрнатилгандан ва маҳкамлангандан кейин таъсир қилувчи ҳамма юкламалардан, болтли-пайвандли оралиқ қурилмаларда эса фақат вақтинчалик вертикал юкламалардан ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
403. Боғловчилари ромб ва учбурчак панжарали, ҳамда турли бикрликдаги хочсимон тиргакли бош фермалар белбоғларини мустаҳкамликка ва чидамлиликка ҳисоблашни, боғловчилар элементларидаги деформациялардан ва боғловчиларнинг туридан қатъий назар, қатнов қисми кўндаланг тўсинлари деформацияларидан белбоғларда ҳосил бўладиган эгувчи моментларни ҳисобга олган ҳолда бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Белбоғдаги, учбурчак ва ромб панжарали боғловчилар текислигида таъсир этаётган эгувчи моментларни, қуйидаги формула билан аниқлаш зарур
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(231)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Nc — боғловчилар тиргагидаги зўриқиш; lm — элементларни белбоғларга маҳкамланган тугунлар марказлари орасидаги масофа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18-§. Бирикмаларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
404. Пайвандли, фрикциявий ва болтли бирикмаларни, конструкция элементида иштирок этадиган барча зўриқишларни узатишга ҳисоблаш керак, бунда элемент кесимининг ҳар бир қисми унга тўғри келадиган зўриқишга мувофиқ маҳкамланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу шартлар бажарилмаган ҳолда, алоҳида зоналар ва маҳкамлаш деталларини ортиқча юклашни мазкур ШНҚ нинг 60 ва 80-жадвалларида кўрсатилган иш шароити коэффициентларини киритиш билан ҳисобга олиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементни тугунга битталик фасонка билан маҳкамлашни ҳисоблашда, фасонка текислигига перпендикуляр бўлган текисликдаги эгувчи моментларни ҳисобга олмаслик рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бирикманинг оғирлик маркази бўйлаб ўтувчи бўйлама зўриқишни тақсимлашни, маҳкамлашнинг болтлари ёки пайванд чоклари орасида текис тарқалган қилиб олиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Парчинланган оралиқ қурилмалар реконструкцияси лойиҳасида парчинланган бирикмаларни ҳисобларида бирикувчи элементларнинг кўтара олиш қобилиятини ҳисоблаш керак. Заклёпка (болтлар) ва пайванд чоклари билан биргаликда бириктиришга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Нуқсонли заклёпкаларни ГОСТ 22356 асосан 177кН (18тк) гача бўлган юқори мустаҳкамланган болтларга алмаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Заклёпка бўғинларини ҳисоблашда, берилган заклёпканинг диаметри (бурғуланган тешикнинг диаметри) ҳисобланган деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
405. Сиқилган элементнинг фрезаланган учлари орқали тўлиқ қувватни ўтказишда, парчинланган туташма бўғинларини ҳисоблаш 50% га қисқартирилган бирлаштирилган элементнинг майдонига қараб шартли равишда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Парчинли бўғинларни ҳисоблашда қуйидаги иш шароитлари коэффициентлари киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бириктирилган элементнинг бурчак текислигига ва тармоқларига нисбатан бириктирадиган парчинлар учун эксцентрик бўлган, агар бу тармоқлар бириктирма ичидаги тахталар билан ўзаро боғланмаган бўлса, шунингдек элементларнинг ва уларнинг тармоқларининг бир томонлама қопламаларида — 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) бурчак қисқартмаси чиқадиган гардишдаги парчинлар учун — 0,7;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) кесимнинг алоҳида қисмларини тўғридан-тўғри эмас, балки бириктирилган қисмнинг бошқа элементлари орқали маҳкамлайдиган парчинлар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта лист орқали бириктирилганда 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита лист орқали бириктирилганда 0,8;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
парчин бирикмасидан ташқарига чиқадиган ва майдоннинг ¼ дан камроқ қисмига бириктирилган қистирмалари орқали бириктирганда 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) улар бир-бирининг устига чиқадиган барча қисмлар билан бевосита алоқада бўлмаган қопламали икки томонлама қоплайдиган бирлашмадаги парчинлар учун 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўйлама балка кўндалангга бириктирилишининг вертикал бурчакларидаги парчинлар, улар бўйлама балканинг бутун қўллаб-қувватлаш реакциясини идрок этиши билан ҳисоблаб чиқилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундай ҳолда, иш шароитларининг қуйидаги коэффициентлари киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бўйлама балкага бириктирилган бурчакларнинг гардишларидаги парчинлар учун, шунингдек, кўндаланг балкага бириктирилган бурчакларнинг токчаларидаги парчинлар учун (таянч моментини ўзлаштиришга қодир бўлган тузилишга эга) 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) кўндаланг балкагга бириктирилган бурчакларнинг токчаларидаги парчинлар учун (таянч моментини ўзлаштиришга қодир бўлмаган тузилишга эга) 0,7.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: Эгилувчи моментини ўзлаштиришга қодир бўлмаган конструкцияга фақат қатнов қисми ва асосий балкаларнинг камарларининг қўшма иши ҳисобга олинмаса, рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўндаланг балканинг асосий фермага бириктирилишининг вертикал бурчакларидаги парчинлар кўндаланг балканинг бутун таянч реакциясини ўзлаштирганлиги сабабли ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундай ҳолда, иш шароитларининг қуйидаги коэффициентлари киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) фермага бириктирилган бурчакларнинг токчаларидаги парчинлар учун (таянч моментини идрок эта олмайдиган конструкцияда) 0,85;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) фермага бириктирилган бурчакларнинг токчаларидаги парчинлар учун (таянч моментини идрок эта оладиган конструкцияларда) 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
c) кўндаланг нурга бириктирилган бурчакларнинг жавонларидаги перчинлар учун 0,9.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
406. Пайванд чоклари кесимининг ҳисобий баландлигини қуйидагича қабул қилиш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
туташ чоклар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўла эритиш билан пайвандланадиган деталларни — tw=tmin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўла бўлмаган эритиш билан пайвандланадиган деталларни — tw=tw2min;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бурчак чоклари учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чокнинг металли бўйича — t11k1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эриш чегарасининг металли бўйича — t22k1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, tmin — пайвандланаётган деталлар қалинлигининг энг кичиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tw,min — деталларни тўла бўлмаган эритиш билан пайвандлангандаги туташган чок кесимининг энг кичик қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kf — бурчакли чок катетларидан энг кичиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βf, βz — қуйидаги 79-жадвал бўйича олинадиган бурчакли чоклар ҳисобий кесимининг коэффициентлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Пайвандлаш симининг диаметри d , mm бўлгандаги пайвандлашнинг тури

Чокнинг ҳолати

Бурчак чокларининг ҳисобдаги кесим коэффициенти

Белгиланиши

Чок катетлари ёнида kf, mm

3 — 8

9 —  12

14 — 16

18 ва ундан кўп

Автоматли бўлганида d = 3 — 5

Қайиқчасига

βf

1,1

0,7

βz

1,15

1,0

Пастки

βf

1,1

0,9

0,7

βz

1,15

1,05

1,0

Автоматли ва яримвтоматли бўлганида d = 1,4 — 2

Қайиқчасига

βf

0,9

0,8

0,7

βz

1,05

1,0

Пастки,

горизонтал,

вертикал

βf

0,9

0,8

0,7

βz

1,05

1,0

Қўлда, яримавтоматли ўзини ҳимоя қилувчи порошокли сим билан  d < 1,4

Қайиқчасига, пастки, горизонтал, вертикал, шипли

βf

 

βz

0,7

1,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Коэффициентлар қийматлари «Кўприкларнинг пўлат конструкцияларини заводда тайёрланганида механизациялашган ва қўлда пайвандлаш технологияси бўйича йўриқномалар»да кўзда тутилган пайвандлаш ва тартибларига мос келади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
407. Пайвандли туташган бирикмаларни мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни бажариш қуйидагича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мустаҳкамлик даражаси ҳар хил пўлатлардан бўлган деталларни пайвандлашда, ҳамда, материаллари учун Rwyy бўлган пайвандлашда (бу ҳолларда Rwy лойиҳада кўрсатилган бўлиши керак);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қачонки, чокнинг зонасида буралиш ёки кучсизланиш бўлганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lw < b, (232) ёки
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tw,min < t; (233)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aw,n < A; (234)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, lw — туташган чокнинг тўла узунлиги; b, t — туташтириладиган деталларнинг кенглиги ва қалинлиги; Aw,n— туташган чокнинг кучсизланган (масалан, тешиклар билан) кесимининг нетто юзаси; A — туташтириладиган деталларнинг туташиш зонасидаги кесимининг брутто (ёки нетто) юзаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пайвандли туташган бирикмаларни марказий чўзилиш ёки сиқилиш ҳолларида мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула билан бажариш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (235)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, m — мазкур ШНҚ нинг 60-жадвали бўйича олинадиган иш шароитлари коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пайвандли туташган бирикмаларни, битта ёки иккита бош текисликларда эгилган ҳолида, ҳамда ўқ бўйлаб кучнинг эгилиши билан таъсирида мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни, (154) — (174) формулалар бўйича бажариш керак, буларда геометрик параметрлари ва коэффициентлари æ, æx, æу, ψ, ψх, ψу ларни, мазкур ШНҚ нинг 406-бандига биноан қабул қилинадиган туташган бирикмалар кесимлари учун ҳисобланиши, ўнг қисмида эса Rym ва Rsm лар ўрнига мос ҳолда Rwym ва Rwsm қийматлари қўйилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
408. Бурчакли чоклар билан пайвандланган бирикмаларнинг мустаҳкамлигини, бўйлама ёки кўндаланг кучлар таъсир қилганида, иккита кесими бўйича қирқилишга (шартли) текширилиши керак (12 расм):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чокнинг металли бўйича (0-1 кесим)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (236)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эриш чегараси металли бўйича (02 кесим)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (237)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, lw — чокнинг тўла узунлиги; lf, lz — чок кесимининг ҳисобий баландлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 60-жадвал бўйича қабул қилинадиган иш шароитлари коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-расм. Бурчакли чок билан пайвандланган ҳисобий кесимларни қирқилишга ҳисоблашдаги шакллари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1 — чок метали, 2 — эриш чегараси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
409. Бурчакли чоклар билан пайвандланган бирикмаларни, мустаҳкамлиги бўйича чоклар (13 расм, а) жойлашган текисликка перпендикуляр текисликдаги момент таъсирига ҳисоблашни, иккита кесимлар учун қуйидаги формулалар бўйича бажарилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чокнинг металли бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эриш чегараси металли бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(238) ва (239) формулаларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wf — чокнинг металли бўйича ҳисобий кесимнинг қаршилик моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wz — худди шундай, эриш чегараси металли бўйича.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
410. Бурчакли чоклар (13 расм, б) билан пайвандланган бирикмаларни мустаҳкамлиги бўйича, шу чоклар жойлашган текисликдаги момент таъсирига ҳисоблашни, иккита кесимлар учун қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чокнинг металли бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эриш чегараси металли бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, lfx, lfy — чокнинг металли бўйича унинг бош ўқига нисбатан ҳисобий кесимнинг инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izx, Izy — бу ҳам эриш чегараси металли бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x, y — чокларнинг ҳисобий кесимлари оғирлик марказидан, шу кесим бош ўқларига нисбатан чокнинг энг узоқлашган нуктасининг координатлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-расм. Текислик бўйича момент таъсирининг бурчак чоклари бўйича пайвандлаш чоклари жойлашуви
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — перпендикуляр; б — чокнинг параллель текисликда жойлашиши
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
411. Пайвандли туташган бирикмаларни, норматив ва уринма кучланишларни, бир кесимнинг ўзида бир вақтда таъсиридаги мустаҳкамлигини (178) формула бўйича текширилиши керак, бунда, иккита ўзаро перпендикуляр йўналиш бўйича пайвандли бирикмадаги норматив зўриқишлар σxwx ва σywy; пайвандли бирикмадаги уринма зўриқиш τxywxy; Ry=Rwy этиб олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
412. Бурчакли чоклар билан пайвандланган бирикмаларни мустаҳкамлиги бўйича бўйлама ва кўндаланг кучларни ҳамда моментни бир вақтдаги таъсирига ҳисоблашда қуйидаги шартлар бажарилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, τf, τz — бўйлама ва кўндаланг кучлар ҳамда моментдан ҳосил бўладиган кучланишларнинг геометрик йиғиндисига тенг бўлган мос ҳолдаги чокнинг металли бўйича ва эриш чегараси металли бўйича ҳисобий кесимдаги кучланишлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
413. Белбоғ листларини ўзаро ва эгилувчи тўсинларнинг деворларига бурчакли чоклар билан маҳкамланган пайвандли бирикмаларни мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблаш қуйидаги формулалар орқали бажарилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳаллий босимлар бўлмаганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чокнинг металли бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эриш чегараси металли бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, n бурчакли чоклар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
белбоғга маҳаллий босимлар таъсир этганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чокнинг металли бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эриш чегараси металли бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, q — мазкур ШНҚ нинг 118 — 120-бандлари ва 6-иловаси бўйича аниқланадиган ҳаракатланувчи вертикал юкламадан бўладиган босим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
414. Тўпланма яхлит деворли сиқилган элементлар кесимларининг алоҳида листли деталларини бириктирувчи пайвандли чокларини, элементнинг бор узунлиги бўйича ўзгармас қилиб олинадиган шартли кўндаланг кучга ҳисоблаш ва қуйидаги формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, W — брутто элемент кесимининг текширилаётган текисликдаги инерция моменти (листли деталларнинг тешиклар билан кучсизланишини ҳисобламасликка рухсат этилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — тўпланма элементнинг узунлиги; φ — элементни барқарорлиги бўйича ҳисоблаганда, текширилаётган текисликдаги бўйлама эгилиш коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилиб-эгилган тўпланма элементлардаги пайванд чокларни ҳам, (248) формула бўйича аниқланадиган шартли Qflc ва ҳақиқий кўндаланг кучлар йиғиндисига тенг бўлган Q1 кўндаланг кучга ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар тўпланма элемент кўндаланг кесимида, иккита параллел жойлашган листли детал ва ундан кўп бўлса, унда уларнинг ҳар бирининг маҳкамланган жойини, қуйидаги формула билан аниқланадиган кўндаланг куч Q1 га ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, ti маҳкамланадиган листли деталнинг қалинлиги; n — параллел жойлашган листли деталлар сони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
415. Кесимларининг алоҳида қисмлари тугун фасонкаларига тўғридан-тўғри маҳкамланмайдиган яхлит деворли тўпланма элементларини бош тўсинлар тугунларига маҳкамлашда, кесимнинг маҳкамланмайдиган қисмини маҳкамланадиганига бириктирувчи пайванд чокларни, унга тўғри келадиган зўриқишни узатишга, бунда иш шароитлари коэффициентлари m ни қуйидагига тенг қилиб олиб ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m = 0,8 — кесимнинг маҳкамланадиган қисми юзаси Av ни, элемент кесимининг барча юзаси A га нисбати 0,6 гача бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m = 0,9 — AvA нисбат 0,6 дан 0,8 гача бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m = 1,0 — AvA нисбат 0,8 дан катта бўлганида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда пайванд чокининг ҳисобий узунлигини элементни ферманинг тугун фасонкаси билан ёпиладиган узунлигига тенг этиб олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
416. Битта болт билан қабул қилиб олиниши мумкин бўлган ҳисобий зўриқиш Nb ни, қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қирқилишга
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эзилишга
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чўзилишга
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rbs, Rbp, Rbt — болтли бирикмаларнинг ҳисобий қаршиликлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — болт стерженининг диаметри;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— болт стерженининг кесим юзаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Abn — нетто болт кесимининг юзаси; метрик резбали болтлар учун Abn нинг қийматини ГОСТ 22356 бўйича олиш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— битта йўналишда эзиладиган элементлар энг кам қалинликларининг йиғиндиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ns — битта болтнинг ҳисобий қирқилишлар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mbl — қуйидаги 80-жадвал бўйича олиниши керак бўлган иш шароити коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Бирикмаларнинг тавсифномаси

Бирикмаларнинг иш шароити коэффициенти

Кўп болтли, қирқилиш ва эзилишга ҳисоблангандаги болтларда:

юқори аниқликда

норматив ва қўпол аниқликда

1,0

0,9

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
417. Бирикманинг оғирлик маркази орқали ўтадиган бўйлама куч N таъсир қилгандаги бирикмадаги болтлар сони ни қуйидаги формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Nb,min — (4.99) ва (4.100) формулалар бўйича ҳисоблаб чиқарилган битта болт учун ҳисобий қийматларидан энг кичиги; m, mb — мос ҳолдаги қуйидаги 81 ва мазкур ШНҚ нинг 59-жадваллари бўйича олинадиган иш шароитлари коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Туташма ёки маҳкамланган жойларнинг тавсифномаси

Болтларнинг иш шароити коэффициенти

Кесимнинг ҳамма қисмлари бир томонлама қоплагичлар билан ёпилган элемент туташмаси ёки унинг тармоқлари

0,9

Кесимнинг тўғридан-тўғри ёпилмаган қисми бўлган икки томонлама қоплагичли элемент туташмаси ёки унинг тармоқлари

0,9

Элементнинг тугунда битта фасонка билан маҳкамланган жойи

0,9

Кесим қисмининг қуйидагилар билан маҳкамланган жойи:

Битта лист

0,9

Иккита ва ундан кўп лист

0,8

Кесим билан тўла зўриқишнинг 1/4 дан кам бўлмаган қабул қилиши мумкин бўлган, бирикмадан ташқарида қистиргич орқали маҳкамланган жой

0,9

Швеллер, бурчак токчасидан ёки қутисимон кесимдаги горизонтал листдан бурчакли коро-тиш билан чиқиб турувчи мустаҳкамлаш жойи

0,7

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
418. Бирикма текислигида эгувчи момент таъсир этганда, зўриқишларни болтларга тарқатишни, бирикманинг оғирлик марказидан кўрилаётган болтгача бўлган масофага пропорционал қилиб олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
419. Бўйлама куч ва моментнинг бир вақтдаги таъсиридан қирқилишга ишловчи болтларни, алоҳида бўйлама куч ва моментдан тенг таъсир этувчи зўриқишлар каби аниқланадиган зўриқишга текшириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
420. Бир вақтда қирқилишга ва чўзилишга ишлайдиган болтларни алоҳида қирқилишга ва чўзилишга текширишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
421. Тўпланган тўсинлар деворини ва белбоғларини бириктирувчи болтларни қуйидаги формулалар бўйича ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳаллий босимлар бўлмаганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
белбоғга маҳаллий босим q таъсир этганда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, a — белбоғ болтларнинг қадами; Nb,min — битта болт учун мазкур ШНҚ нинг 416-банди бўйича аниқланадиган ҳисобий зўриқишлардан энг кичиги; S — нейтрал ўққа нисбатан тўсиннинг брутто белбоғининг статик моменти; I — нейтрал ўққа нисбатан тўсиннинг брутто кесимининг инерция моменти; m — мазкур ШНҚ нинг 60-жадвали бўйича аниқланадиган иш шароитлари коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
422. Битта юқори мустаҳкам болт билан тортилган (битта болт контактли) бириктирилган элементларнинг ҳар бир ишқаланиш юзаси билан қабул қила олиши мумкин бўлган ҳисобий зўриқиш Qbh ни, қуйидаги формула билан аниқлаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, P — юқори мустаҳкам болтни тортиш зўриқиши; μ — мазкур ШНҚ нинг 57-жадвали бўйича олинадиган ишқаланиш коэффициенти; γbh — мазкур ШНҚ нинг 83-жадвали бўйича олинадиган ишончлилик коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқори мустаҳкамликли болтни тортиш зўриқиши P ни қуйидагича аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rbh (151) формула бўйича аниқланадиган юқори мустаҳкам болтни чўзилишга бўлган ҳисобий қаршилиги; mbh юқори мустаҳкам болтларни, уларни 0,95 га тенг бўлган буралиш моменти билан тортишдаги иш шароити коэффициенти. Фланцли бирикмалар учун цилиндрик ёки коник юқори мустаҳкамликка эга бўлган олдиндан зўриқтирилган кучлардагидек болтлар ишлатилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Р — юқори мустаҳкам болтни ҳисобий тортиш зўриқиш кучи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
423. Бирикманинг оғирлик маркази орқали ўтадиган бўйлама N куч таъсир этганда бирикмадаги юқори мустаҳкам болтларнинг сони n ни қуйидаги формула бўйича аниқланади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — мазкур ШНҚ нинг 60-жадвали бўйича аниқланадиган иш шароитлари коэффициенти; Qbh — (259) формула орқали аниқланадиган битта болт контактдаги ҳисобий зўриқиш; ns — бирикмадаги контактлар сони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
424. Кўрилаётган юқори мустаҳкам болтга тўғри келадиган, бирикма текислигида эгувчи момент ёки эгувчи момент билан бўйлама кучнинг таъсиридан зўриқишни, мазкур ШНҚ нинг 418 ва 419-бандлари кўрсатмаларига мувофиқ аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Бирикмадаги юқори мустаҳкам болтларнинг сони

Контакт юзаларга ишлов беришдаги, ишончлилик коэффициенти γbh нинг қиймати1), қуйидаги усуллардаги

қумоқимли ёки питра оқимли

фрикциявий тупроқ ёки елимли фрикциявий қоплама суртиш билан питра оқимли

Газплазмали

пўлат чўтка билан

питраотгичли

тешик зонасида металл юзасини 250 — 350 °С гача газалангали қиздириш билан питра отгичли

2 — 4

5 — 19

20

1,568

1,362

1,184

1,250

1,157

1,068

1,956

1,576

1,291

2,514

1,848

1,411

1,441

1,321

1,208

1,396

1,290

1,189

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Ишлов бериладиган контакт юзалар (биттаси ёки иккалови) сони — мазкур ШНҚ нинг 57-жадвалига мувофиқ.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда болт каллагига қўйилувчи буровчи момент қийматини Н·м (тк·m), қуйидаги формуладан аниқланади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кр = KPd
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда, К — буралиш коэффициенти, Р — релаксацидан ҳосил бўлувчи йўқолишни ҳисобга олмагандаги болтни таранглаштирувчи назорат кучи, кН (тк). d — болт резбасининг номинал диаметри, mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Кўприк конструкцияларини учун ГОСТ 22353, ГОСТ 22356 бўйича заводларда тайёрланган юқори мустаҳкамликкка эга бўлган болтларни ишлатилишида, ёки юқори мустаҳкамликка эга бўлган болтлар билан коррозияга қарши қопламалардан фойдаланилганда, ҳар бир конкрет ҳолат учун буралиш коэффициентини ГОСТ 22356 кўрсатмаларидан аниқлаш керак. Бунда, унинг қиймати 0,14 0,2 оралиғида ГОСТ 22356 нинг талабига мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
425. Тўпланма тўсинларнинг деворини ва белбоғларини бириктирувчи юқори мустаҳкам болтларни қуйидаги формулалар бўйича ҳисоблаш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳаллий босим бўлмаганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
белбоғга маҳаллий босим q таъсир этганда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, ns — бирикмадаги контактлар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qbh — битта болт контакт билан қабул қилиб олинадиган ва (262) формула билан аниқланадиган ҳисобий зўриқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қолган белгилашлар худди мазкур ШНҚ нинг 421-бандидаги каби.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
426. Агар қатнов қисми билан бош ферма белбоғларининг биргаликда ишлаши махсус горизонтал диафрагмалар билан таъминланадиган бўлса, бўйлама тўсинларни кўндаланг тўсинларга маҳкамлашни ҳисоблашни, кўндаланг кучга ва моментга мазкур ШНҚ нинг 396-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда бажарилиши керак; бунда вертикал бурчакларни кўндаланг тўсин деворига маҳкамловчи болтлардаги зўриқишларни, фланецли бирикмалар каби аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Панжарали бош фермали оралиқ қурилмалар қатнов қисми тўсинларини маҳкамлагичларининг болтли ва фрикциявий бирикмаларини ҳисоблашни, фақат кўндаланг кучларга, қуйидаги 83-жадвалга мувофиқ қўшимча иш шароитлари коэффициентлари mb ни киритиб бажариш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
427. Фермалар ва яхлит тўсинлар белбоғларидаги чўзилувчи элементларнинг туташма қоплагичларини мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашни, қоплагичлар учун m = 0.9 бўлган иш шароитлари коэффициентини киритиш билан бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
428. Тугун фасонкалари листларини чўзилган ва сиқилган элементларнинг маҳкамланиши мустаҳкамлигига, кўрсатилган элементларни маҳкамловчи четки болтлар тешиклари марказларини бириктирувчи контур бўйича қуйидаги формула орқали текшириш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — элементдаги бўйлама зўриқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — тугун фасонкасининг қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 59-жадвалдан олинадиган иш шароитлари коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
li — тугун фасонкаси текширилаётган контурининг i чи қисмининг узунлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α1 — текширилаётган контурнинг i чи қисми йўналиши билан элементнинг ўқи орасидаги бурчак, рад.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Маҳкамлашлар тавсифи ва болтлар жойлашиш жойи

Тугун конструкциясининг алоҳида хусусиятлари

Иш шароитлари коэффициенти 

Ҳамма оралиқ қурилмаларда:

Панжарали бош фермалар тугунига кўндаланг тўсин маҳкамлагичларининг вертикал бурчаклари:

фермага маҳкамланувчи бурчаклар токчаларидаги болтлар

кўндаланг тўсинга маҳкамланувчи бурчаклар токчаларидаги болтлар

Конструкция таянч моментини қабул қилишга ярамайди

Конструкция таянч моментини қабул қилишга ярайди

Конструкциядан қатъий назар

0,85

0,9

0,9

Қатнов қисмини ва бош фермалар белбоғларининг биргаликда ишлаши таъминланмайди:

Бўйлама тўсинларни кўндаланг тўсинларга маҳкамлагичларнинг вертикал бурчаклари:

кўндаланг тўсинга маҳкамланувчи бурчаклар токчаларидаги болтлар

бўйлама тўсинга маҳкамланувчи бурчаклар токчаларидаги болтлар

Конструкция таянч моментини қабул қилишга ярамайди

Конструкция таянч моментини қабул қилишга ярайди

Конструкциядан қатъий назар

0,7

0,9

0,9

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
429. Тугундаги болт-шарнирлар мустаҳкамлигини, болт билан туташадиган пакетлар ўқи бўйича болтнинг эгилишга ишини тўпланган юкламалар билан юкланган эркин ётувчи тўсин сингари фараз қилиб, ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚ нинг 47-жадвали бўйича олган ҳолда текширишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19-§. Бириктирувчи планкалар ва тешикли листларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
430. Туйнукли сиқилган элементларнинг бириктирувчи планкалари ёки тешикли листларини, стерженнинг бутун узунлиги бўйича нинг бутун узунлиги бўйича ўзгармас қилиб олинган шартли кўндаланг Qficга ҳисобланиши ва қуйидаги формула билан аниқланиши керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, N — элементдаги бўйлама сиқилиш зўриқиши; φ — келтирилган нисбий эксцентриситетга eef га боғлиқ ҳолда мазкур ШНҚ нинг 1-иловасининг 1 — 3-жадваллари бўйича олинадиган, элементни бириктирувчи планкалар ёки тешикли листлар текислигида барқарорлигини текширишдаги бўйлама эгилиш коэффициенти; α — қиймати α=0,024-0,00007λ га тенг қилиб олинадиган, аммо 0,017 дан кўп бўлмаган коэффициент. бу ерда λ — элементнинг бириктирувчи планкалар ёки тешикли листлар текислигидаги букилувчанлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилган-эгилган туйнукли элементларнинг бириктирувчи планкалари ва тешикли листларини, эгилишдаги ҳақиқий кўндаланг куч ва (268) формула бўйича аниқланадиган шартли Qflc нинг йиғиндисига тенг бўлган кўндаланг кучга ҳисоблаш керак. Бириктирувчи элементларни барқарорлигини текшириш бажарилаётган ўқига нисбатан перпендикуляр бўлган бир неча параллел текисликларда жойлашганида, кўндаланг куч Q ни қуйидагича тақсимлаш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бириктирувчи планкалар ёки тешик листларда, ҳамда уларни уйғунлашганида — ҳамма планкалар ёки тешикли листлар текислиги бўйича тенг қилиб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яхлит листда (пакетда) ва бириктирувчи планкалар ёки тешикли листларда — яхлит лист (пакет)да Qbl га тенг бўлган ва қуйидагича аниқланадиган кўндаланг кучнинг бир қисми олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Aef — уйнукли элементнинг Σbtef га тенг бўлган брутто кесимининг юзаси, бу ерда b ва ttf мазкур ШНҚ нинг 354-банди бўйича аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Abl,ef — яхлит элемент билан бирга ишловчи ва Abl+2tvζ1 га тенг бўлган элемент юзасининг бир қисми (бу ерда Abl — яхлит листнинг кесим юзаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tv — вертикал листнинг ёки пакетнинг қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ζ1 — 372-банди бўйича олинадиган коэффициент).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бириктирувчи планкалар ва тешикли листларни перфорация тешиклари орасидаги оралиқларда, уларга тўғри келадиган кўндаланг куч Q нинг бир қисмига, қия тиргаксиз фермаларнинг элементлари каби ҳисобланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20-§. Таянч қисмларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
431. Таянч қисм элементлари (катоклар, плиталар, балансирлари) эластик заминдаги конструкциялар каби ҳисобланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳамма таянчларнинг устки балансирларида, ҳаракатланмайдиган таянчларнинг пастки балансирларида зўриқишни, юкламани таяниш юзасига текис тақсимланган деб фараз қилиб аниқлаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
432. Таянчларни ҳисоблашда мазкур ШНҚ нинг 126 ва 134-бандларининг кўрсатмалари ҳисобга олинган бўлиши керак, ҳаракатланувчи таянчлар учун эса, яна норматив юкламалардан ва таъсирлардан катоклар, секторлар ва балансирларнинг бўйлама силжишларига тенг бўлган босимларни узатиш эксцентриситетларини ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳаракатланувчи таянчларнинг бўйлама силжишларини доимий юкламалардан, динамик коэффициенти билан вақтинчалик вертикал юкламалардан, таянчлар ва улар заминларининг ҳамда мазкур ШНҚ нинг 133-бандида кўрсатилган ҳароратларнинг деформацияларидан аниқланиши керак. Бунда фермалар орасидаги масофаларнинг оралиққа нисбати 1:15 дан катта бўлган оралиқ қурилмалар учун, ҳаракатланмайдиган таянчларга, бош фермалар белбоғларидаги ҳароратларининг ҳар хиллик ўлчами 15°С бўлгандаги юкламалар таъсирини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
433. Анкер болтни киритилишини, ҚМҚ 2.03.01 кўрсатмаларига мувофиқ ҳолда, бунда m=0,7 бўлган иш шароитлари коэффициентини киритиш билан ҳисобланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
434. Балансирли таянчларнинг цилиндрик шарнирлари (цапфалари)ни эзилишга ҳисоблашни (юзалар туташишларининг марказий бурчаги 90° га тенг ёки ундан катта бўлганида) қуйидаги формула бўйича бажариш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Катокларни диаметрал сиқилишга ҳисоблашни қуйидаги формула асосида бажариш лозим
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(4.113) ва (4.114) формулаларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — таянчга таъсир этаётган босим; F1 — энг кўп юкланган битта катокка тушадиган босим; r — каток ёки шарнир юзасининг эгрилик радиуси; l — каток ёки шарнир узунлиги; m — мазкур ШНҚ нинг 60-жадвали бўйича олинадиган иш шароитлари коэффициенти; Rlp, Rcd — зич туташгандаги ва мазкур ШНҚ нинг талабларига биноан қабул қилинадиган эркин туташгандаги катокларнинг диаметриал сиқилишидаги маҳаллий эзилишига мувофиқ келадиган ҳисобий қаршиликлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21-§. Конструкциялаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
435. Пўлат конструкцияларни лойиҳалашда қуйидагилар зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлат конструкцияларни тайёрловчи заводларнинг технологик ва кран жиҳозлари ҳамда қурилиш ташкилотларининг кўтариш, ташиш ва монтаж қилиш жиҳозлари имкониятларини ҳисобга олиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
транспорт воситаларининг юк кўтариш қобилияти ва ўлчамларини ҳисобга олиш, тайёрловчи заводларда ишларни максимал ҳажмда бажариш шартига кўра конструкцияларни жўнатиш қисмларига ажратиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташиш, монтаж қилиш ва фойдаланишда, бутун конструкцияни, унинг қисмлари ва элементларини барқарорлигини ва фазовий ўзгармаслигини таъминловчи боғловчиларни кўзда тутиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
монтаж блоклари ва элементларини ҳамда тугунлар ва болтлар тешикларини жойлашишини унификациялашни амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
элементларнинг монтаж маҳкамлагичларини қулайлигини, монтаж толчаларини қуришни ва ҳоказоларни кўзда тутиб йиғиш ва монтаж бирикмаларини бажаришнинг қулайлигини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қўлланилаётган прокатни профиллари ва узунлиги бўйича, металлни минимал чиқиндилар ва йўқотишлар билан қўлланиш талабларини ҳисобга олган ҳолда унификациялашни амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
прокатнинг рухсат этишлари ва заводда тайёрланишнинг рухсат этишларини ҳисобга олиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лойиҳанинг МК босқичида конструкциянинг атроф муҳит-иқлимий ҳисобга олинган коррозиядан ишончлик сақлашни ва кўприк эксплуатацияси ҳудудидаги атроф муҳитни ишлаб чиқиш корхоналаридан чиқувчи ифлосликлардан сақлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
флюс остида автомат пайвандлашни ва юқори мустаҳкам болтлардаги фрикциявий бириктиришларни қўллашни кўзда тутиш. Пайвандлаш материалларини ишлатилувчи пўлатнинг мустаҳкамлик синфи ва маркасига, пайвандлаш усули, пайвандлаш бирикмаси ва конструкциянинг бажарилишига қараб танлаш керак. Бошқа пайвандлаш материалларини, хорижийларини ҳам, уларни фақат сертификат сифати ва пайвандлаш бирикмаларини кўприклар конструкцияларининг пайвандлаш технологиялари билан шуғулланувчи махсус лабораторияда комплекс назорат синовларини ўтқазиш орқали рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
436. Пайвандли конструкцияларни лойиҳалашда, пайвандланадиган деталларнинг зич жойлашишини, элементлар кесимининг кескин ўзгаришини, фасонкалар ва мустаҳкамлик қовурғаларида узилиш кўринишидаги конструктив кесикларни ёки уларда кесимларнинг (тўсинларнинг белбоғлари ва деворлари, тўпланган элементлар листлари ва ҳ.к.) зўриққан қисмлари юзасига бурчак остида туташадиган қирқимлар ҳосил бўлишига йўл қўйилмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияларнинг чидамлилиги ва совуққа бардошлилигини ошириш ва пайвандлашдан бўладиган деформациялар ва кучланишларнинг салбий таъсирини пасайтириш учун, конструктив ва технологик хусусиятларга эга бўлган тадбирларни (элементларни йиғиш ва пайвандлашнинг энг мувофиқ тартиблари, чокларни чиқариш, олдиндан букилиши ва маҳаллий қиздириш, алоҳида зоналарни пайвандлашдан кейинги қиздириш, кесимнинг қолган қисми юзасига уринма бўйича тўғри келувчи узиладиган деталларнинг учларидан тўла эритилиши ва бурама кучланишлар йиғиладиган зоналарга механик ишлов бериш ва бошқалар) кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тропик иқлим шароитларида фойдаланиш учун мўлжалланган конструкцияларни коррозиядан ҳимоялаш ГОСТ 9.401 га мувофиқ кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
437. Темир йўл кўприкларидаги алоҳида тўсинли оралиқ қурилмалар ва қатнов қисмининг бўйлама тўсинлари, устки ва пастки белбоғлари бўйича бўйлама боғловчиларга эга бўлиши керак. Темир йўл кўприкларида бўйлама боғловчиларни тўсинлар деворларига маҳкамлашга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприкларида «очиқ» оралиқ қурилмалар (мазкур ШНҚ нинг 374-банди) ва «очиқ» қатнов қисмларига, фақат техник-иқтисодий асослари бўлганда ва кўндаланг тўсинлар текислигида эркин белбоғларини бикр ромлар билан, қатнов қисмида эса — кўндаланг боғловчилар билан маҳкамланган шартлардагина рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсин ва фермалар белбоғларини бикр боғловчи элементлар бўлганида (масалан, темирбетон ёки пўлат плиталар), мос келадиган текисликларда, агар улар монтаж шарти бўйича талаб этилмаса, бўйлама боғловчиларни қўймасликка рухсат этилади. Аркали оралиқ қурилмаларда бўйлама боғловчиларни, арканинг бирор-бир белбоғи текислигида ва агар унинг плитаси бўлмаса, қатнов қисми текислигида қурилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
438. Бўйлама боғловчиларни тархда бош фермалар белбоғлари билан марказлаштирилиши керак, бунда маҳкамлашлардаги боғловчилар текислигидан эксцентриситетлар минимал бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
439. Темир йўл кўприкларида, кўндаланг тўсинчалари бўлган полотноларда бўйлама тўсинлар орасидаги масофани 1.70 — 1,90 m этиб, бош тўсинлар (фермалар) ўқларининг ораси эса тўсинлар катаги бўлмаганда — 2,00 m этиб белгиланиши керак. Бош тўсинлар (фермалар) орасидаги масофалар катта бўлганида, темирбетон ёки пўлат плиталар кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
440. Темир йўл кўприкларида, ажратилган қўштавр тўсинли оралиқ қурилмалар ва қатнов қисми бўйлама тўсинлари, тўсинларнинг икки баландлигидан ошмаган масофаларда жойлаштириладиган кўндаланг боғловчиларга эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
441. Бош фермалар белбоғларининг деформациясидан қатнов қисмининг кўндаланг боғловчиларидаги кучланишларни камайтириш учун қатнов қисмини бош фермалар билан биргаликдаги ишига киритилиши керак. Бош фермалар билан биргаликда ишлашга киритилмаган қатнов қисми бўлган оралиқ қурилмаларда тормозлаш боғловчилари кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
442. Қатнов қисми тўсинларини, тўсинларнинг деворига ва белбоғларига қирра листлари ёрдамида маҳкамланишига рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприкларининг оралиқ қурилмаларида кўндаланг ва бўйлама тўсинлар деворларини маҳкамлашни вертикал бурчаклар ва фрикциявий бирикмалар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Барча кўприкларнинг оралиқ қурилмаларида бутун узунлиги давомида, қатнов қисмида узилишлари бўлганида эса, улар орасидаги қисмида узлуксизлигини таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
443. Осма ва вантли кўприклар оралиқ қурилмаларининг аэродинамик барқарорлигини ошириш учун, алоҳида бош тўсинлар бўйича бўйлама боғловчилар ёки берк қутисимон кесимли бикрлик тўсинларини қўллаш ва унга шамол таъсирини силлиқ ўтказувчи конструкция ҳисобига уларнинг буралиш бикрлигини ошириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22-§. Элементларнинг кесимлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
444. Оралиқ қурилмалар ва таянчлар элементлари деталларининг энг кичик қалинлигини, мустаҳкамликка, барқарорликка, чидамлиликка, бикрликка ва тебранишга ҳисоблаш орқали, лекин қуйидаги 84-жадвалда кўрсатилганидан кам бўлмаган ҳолда олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Прокатнинг қуйидаги энг катта қалинлигига рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
одатдаги болтлар билан тортиладиган пакетлар деталларида — 20 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
углеродли ва паст легирланган пўлатлардан қилинган пайвандли элементларда — 60 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
туташма қоплагичларида ва фрикциявий бирикмалар қўлланилгандаги тугунлар фасонка листларида — 16 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конуссимон юқори мустаҳкамликка эга болтларни бирикмаларда — 20 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Конструкция деталлари

Конструкция деталларининг энг кичик қалинлиги ёки кесими, mm

темир йўл тагидаги қувурлар ва темир йўл кўприкларида

автомобиль йўллари тагидаги қувурлар ва автомобиль йўлларидаги, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида

1. Оддий қўлланиладиган, гоф-рирланган металл қувур учун нотекис юзали листлар

2

1,5

2. Листли деталлар (4 — 10 вазиятларда кўрсатилганлардан ташқари)

10

10

3. Бош фермаларнинг тугун фа-сонкаларида

12

10

4 Пайвандланган эгилувчан бош тўсиннинг вертикал деворларида

12

10

5. Тугун фасонкаларининг туташмаларида

10

8

7. Прокладкаларда

8

8

6. Ортотроп плита ва планка қовурғаларининг туташмаларидаги устама қуймаларда

4

4

8. Горизонтал таянч листлари

20

20

9. Ортотроп плиталарни настил листлари

14

12

10. Ортотроп ва қовурғали плиталар қовурғалари

12

12

11. Қатнов қисми ва бош фермалардаги асосий элементлардаги бурчакларда

100 х 100 х 10

100 х 100 х 10

12. Бўйлама ва кўндаланг тўсин-ларни фланецли маҳкамлашдаги бурчакларда

100 х 100 х 12

100 х 100 х 10

13. Элемент туташмаларидаги бурчакларда

80х80х8

80х80х7

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
445. Бириктирувчи пайвандли чоклар сонини камайтириш учун панжарали фермаларнинг тўпланма элементлари кесимларини деталларнинг минимал сонида лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
446. Панжарали бош фермаларда, қутисимон ва Н симон кесимли элементларнинг материали ферма текислигида жойлашган листларда йиғилган бўлиши керак. Фермалар ва таянчларнинг белбоғлари ва сиқилган элементларини қутисимон кесимда лойиҳаланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
447. Панжара фермаларнинг тўпланма элементларида, ҳисобий узунлиги b нинг листларнинг қалинлиги t га нисбати ζ, қуйидаги қийматлардан ошиб кетмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қутисимон элементларнинг вертикал ва горизонтал листларида — 60;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Н симон элементларнинг горизонтал листларида — 45;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эркин (ҳошияланмаган) осилмали металларда — 20;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бурчаклар ёки қовурғалар билан ҳошияланган осилмали листларда — 30.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Листнинг ҳисобий кенглиги b ни қуйидагича олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) иккаласи ҳам маҳкамланган бўйлама қирраларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
болтли бириктирилган элементлар учун — шу листни унга перпендикуляр бўлган листларни ёки бирикма боғловчиларини бириктирувчи болт рискалари орасидаги энг яқин масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пайвандли ва прокат элементлар учун — кўрсатилган листлар ўқлари орасидаги масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) битта бўйлама қирраси маҳкамланганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
болтли бириктирилган элементлар учун — листнинг эркин қиррасидан энг яқин болтлар рискаларигача бўлган масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пайвандли ва прокат элементлар учун — листнинг эркин қиррасидан, шунга перпендикуляр жойлашган энг яқин листнинг ўқигача бўлган масофа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
448. Н симон кесимли сиқилган элементларда горизонтал листнинг қалинлиги, бириктириладиган листлар қалинликлари tf нинг қуйидагидан кам бўлмаганини ташкил қилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,4tf — болтли бириктирилган элементларда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,6tf – tf≤24 mm ва tf> 24 mm да 0,5 бўлганида, пайвандли ва прокат элементларда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
449. Фермалар тугунларини конструкциялашда, тугун фасонкаларининг сиқилиш зонасини мазкур ШНҚ нинг 377-банди бўйича, зарур бўлган ҳолларда эркин қирраларини ҳошияловчи бурчаклар ёки қовурғалар билан маҳкамлаб, маҳаллий барқарорлигини таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
450. Пайвандли қўштавр тўсинларни битта вертикал ва иккита горизонтал листлардан, қутисимонларини эса иккита вертикал ва улар билан бевосита белбоғ чоклари орқали бириктирилган иккита горизонтал листлардан лойиҳаланиши керак. Агар пайвандли тўсин белбоғининг зарурий қалинлиги 60, 50 ва 40 mm дан ортиқ бўлса, белбоғларда иккита листдан қилинган пакетларни қўллаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Белбоғ кесимини ўзгартиришни унинг туташмалари жойлашган зонада кенглиги бўйича ёки қалинлиги бўйича қиялигини, зарур бўлган ҳолда эса шу билан бир вақтда чўзилган белбоғ учун 1:8 ва сиқилгани учун 1:4 нишабликни кўзда тутган ҳолда амалга ошириш керак. Иккита листдан қилинган белбоғларда бир-биридан кенглиги бўйича 100 mm дан кам бўлмаган ўлчамга фарқ қилувчи листлар қўлланилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўлларидаги ва шаҳар кўприкларидаги тўсинлар белбоғида туташувчи қирралари бўйича қўйилган, кейингисини ҳисоб бўйича зарурий чуқурликка етказиш орқали пайванд чоклари билан туташтирилган бир хил кенгликдаги листлардан қилинган пакетлар қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
451. Мазкур ШНҚнинг 436-банди кўрсатмаларини ҳисобга олган ҳолда, оралиқда узиладиган тўсин белбоғи пакетининг ташқи листини, уни назарий узилиш жойидан ортига лист кесими юзасининг 50 % ни маҳкамланишини таъминловчи узунликка давом эттирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда ушбуни кўзда тутиш керак: шу листнинг учидаги қалинлиги — 10 mm; кенглиги бўйича (нолга етказиш билан) симметрик қия қирқими — 1:4 нишаблик билан; қалинлиги бўйича қия қирқими — чўзилган белбоғ учун 1:8 ва сиқилгани учун — 1:4 нишаблик билан. Қия чоклар учун лист охирида катетларнинг 1:2 нисбатини (кичик катет — вертикал бўйича) ва белбоғни узилмайдиган листининг асосий металлига текис (5 mm дан кам бўлмаган радиус билан) ўтишини олиш учун механик ишлов беришни кўзда тутиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
452. Темир йўл кўприкларида, кўприк полотноси ёғоч поперечинали бўлганида, поперечиналар босимларининг бош ёки бўйлама тўсинлар деворларига марказлаштириб узатилиши таъминланиши керак, бунда юклама остида поперечиналарни бўйлама ва кўндаланг боғловчилар элементларига тегиши мустасно бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23-§. Эгилувчи яхлит тўсинларнинг бикрлик қовурғалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
453. Таянч кесимларида тўпланган кучлар узатиладиган (кўприк поперечиналари таянадиган жойлардан ташқари), яхлит эгилувчи тўсинлардаги кўндаланг боғловчиларнинг жойлашиш жойларида тасмалар, бурчаклар ёки таврлардан кўндаланг бикрлик қовурғалари кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ кўндаланг ҳамда бўйлама бикрлик қовурғаларини тайёрлаш, ташиш, монтаж қилиш ва фойдаланиш босқичлари учун, деворларини маҳаллий барқарорлигини ҳисоблашга мувофиқ кўзда тутиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маҳаллий босимлар бўлмаган ҳолда бўйлама бикрлик қовурғаларини сиқилган белбоғдан қуйидаги масофаларда жойлаштирилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта қовурға бўлганда — (0,20 — 0,25) hw;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
икки ёки уч қовурғали бўлганда: биринчи қовурға — (0,15 — 0,20) hw иккинчи қовурға — (0,40 — 0,50) hw, учинчи қовурғани, деворнинг чўзилган зонасида жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деворнинг ҳисобий баландлиги hw ни 18-иловасига мувофиқ олиниши керак. Девори фақат кўндаланг қовурғалар билан маҳкамланган тўсинларда, уларнинг чиқиб турган қисми кенглиги bh, симметрик бўлган жуфт қовурғалар учун +40 mm дан кам бўлмаган, битталик қовурғалар учун +50 mm дан кам бўлмаган бўлиши керак; қовурғаларнинг қалинлиги ts дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деворларни кўндаланг ва бўйлама бикрлик қовурғалари билан маҳкамланганда, улар кесимларининг инерция моментлари кўндаланг қовурғалар учун 85-жадвалдаги, бўйламаси (битта бўйлама қовурға бўлганида) учун — 86-жадвалдаги нормаларни қониқтириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Барча кўприкларнинг оралиқ қурилмаларида деворнинг бир томонида қовурғаларнинг жойлашиши, ҳамда бир томонлама кўндаланг ва бўйлама қовурғаларнинг деворнинг бошқа томонида жойлашиши рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир томонлама қовурғалар бикирлиги инерция моменти туташ кесимнинг нейтрал ўқига нисбатан ҳисобланади, бунда унинг ичига қовурғанинг ўзи (текис, бурчакли ва таврли) ва мазкур ШНҚнинг 377-банди бўйича аниқланувчи деворнинг b1 = z1t, ли участкалари ҳам киради. Бўйлама бикирли қовурғаларнинг чиқиб турувчи қисмининг минимал ўлчамлари юқорида келтирилган кўндаланг бикирли қовурғаларга берилган талаблар асосида амалга оширилади. Зарур бўлганда катта инерция моментига эга бўлган қовурғаларни бурчакли ёки тавр кўринишидаги кўндаланг бикрли қовурғалар ўрнига қўйилиши мумкин. Тавр кесимли бўйлама қовурғаларни деворларни коробкали оралиқ қурилма ичида жойлашганида уларни бақувват қилиш учун ишлатишга рухсат этилади. Бурчакдан иборат бўйлама қовурғаларда вертикал полка пастка қаратилиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
454. Темир йўл кўприкларида кўндаланг бикрлик қовурғаларини деворга, тўсин белбоғларига ва пайвандлаш чокларини ўтқазувчи ўймасиз бутун бўйлама бикрлик қовурғаларига пайвандлаш зарур; қовурғаларни боғловчи пайвандлаш чоклари тагидан ўтқазилувчи қовурғалар устига ётқизилади. Тўсин белбоғларида қовурға эркин чеккасини туташган қисмнинг пайвандлаш чокигача камида 30 mm масофада қолдириб боғлашни тўлиқлигича бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўллари кўприкларида тўсин деворига пайвандланган боғловчилар фасонкаларига ҳам туташиш жойларида радиуси 50 mm дан кам бўлмаган айлана шаклидаги тўгаракланган қирқимлар кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
455. Пайвандли тўсинлар оралиқ кўндаланг бикрлик қовурғаларининг четлари, тўсинларнинг белбоғ листларига зич туташган бўлиши керак. Буни таъминлаш учун, барча кўприкларда қовурғалар учларида махсус ўтиш деталларини ўрнатишга, темир йўл кўприкларида — фрикциявий бирикмалар ёрдамида деворга маҳкамланган бурчакли бикрлик қовурғасини қўллашга, автомобиль йўлларидаги, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида эса — қовурғаларни белбоғларга пайвандлашга рухсат этилади. Бунда автомобиль йўл қатнов қисмидаги ортотроп плитанинг кўндаланг бикрлик қовурғалари маҳкамланадиган, кўндаланг бикрлик қовурғаларининг учлари, конструкциянинг қандай турда бажарилишидан ва белбоғдаги кучланишнинг белгисидан қатъий назар ва мазкур ШНҚнинг 490-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда тўсин белбоғларига пайвандланган бўлиши керак. Оралиқ кўндаланг бикрлик қовурғаларида, белбоғлар яқинидаги деворларда, мазкур ШНҚнинг 487-банди талабларига мувофиқ қовурғанинг узилиш зонасини расмийлаштириш билан узилишлар қилишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

кўндаланг қовурғалар учун

0,75

0,62

0,50

0,40

0,33

\

0,80

1,44

2,8

4,6

6,6

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85-жадвалда белгиланганлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— кўндаланг қовурғанинг инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— деворнинг ҳисобий баландлиги 18-иловасидан олинсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўсин деворининг қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — кўндаланг бикрлик қовурғаларининг ўқлари орасидаги масофа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

h1/hw

Бўйлама қовурға кесимининг зарурий инерция моменти

нинг чегаравий қийматлари

минимал

ҳисоблашда эътиборга олинадиган максимали

0,20

0,25

0,30

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86-жадвалда белгиланганлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h1 — бўйлама бикрлик қовурғаси ўқидан пайвандли тўсинларда энг яқин белбоғ ўқигача ёки болтли бириктирилган тўсинларда белбоғ бурчакларининг четки рискаларигача бўлган масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а, hw — 85-жадвалдаги белгилашга қаралсин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— бўйлама қовурғалар кесимларининг инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— тўсин деворининг қалинлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Isl нинг оралиқдаги қийматлари h1/hw ни ҳисоблашда чизиқли интерполяциядан фойдаланиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
456. Пайвандли тўсинларда бўйлама бикрлик қовурғаларини, маҳаллий барқарорлигини биргина кўндаланг бикрлик қовурғаларини ўрнатиш ва девор қалинлигини ўзгартириш ҳисобига таъминлаш мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳоллардагина қўллаш керак. Темир йўл кўприклари мустаҳкамловчи бўйлама қобурғалар пайванд тўсинларини ҳар доим кўндалангига бирикишини таъминлаш керак, бунда уларни жойлашувида қобурғаларни чўзилиш қисмини сиқилиш қисмига симетрик тарзда, девор листида эркин текисликни камайтирган ҳолда жойлаштириш керак. Қовурғанинг бундай жойлашуви деворнинг темир йўл юкламаларига аҳамиятли бўлган вибрация таъсирида ишончлилик ва доимийлигин таъминлайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
457. Заводдаги ёки монтаж қилингандаги пайвандли девор ёки токчасининг туташиш чокларига параллел қилиб тўсиннинг деворига ёки токчасига пайвандланадиган бикрлик қовурғалари, улардан одатдагидек бажарилган конструкцияларда 10 tw дан кам бўлмаган масофага узоқлаштирилган бўлиши керак. Бикрлик қовурғаси сифатида фойдаланиладиган ва деворига болтлар билан маҳкамланадиган жуфтликни ёки бурчак обушкасини пайвандланган туташиш чокида узоқлаштирилиши 5 tw дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
458. Бикрлик қовурғалари иккиёқлама узлуксиз чоклар билан маҳкамланган бўлиши керак. Бикрлик қовурғаларини ва уларни деворга маҳкамловчи чокларни, деворнинг туташиш чоклари билан кесишиш жойларида узилишларига рухсат этилмайди. Белгиланиши ва бажарилиши бўйича барча турдаги оралиқ қурилмаларда бикрлик қовурғалари кесишган жойларида, бўйлама қовурғаларни ва уларнинг чокларини узлуксиз ўтказилиши, кўндаланг қовурғаларни эса (таянчдагидан ташқари) узилиш ва уларга бурчакли чоклар билан маҳкамланиши керак; бу чоклар деворнинг чўзилган зонасида катетлари нисбати 1:2 бўлиши ва асосий металлга текис ўтган бўлиши керак. Бўйлама бикрлик қовурғасини болтли кўндаланг туташма ёнида узилганида, қовурғанинг узилиш зонаси деворини жиҳозлаш мазкур ШНҚнинг 487-банди талабларига жавоб бериши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24-§. Олдиндан зўриқтирилган оралиқ қурилмалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
459. Баландлиги ўзгармас бўлган узлуксиз тўсинларда тортқичларни максимал мусбат ва манфий моментлар зонасида жойлаштириш керак. Яхлит деворли олдиндан зўриқтирилган тўсинларнинг кесимларини, сиқилган белбоғлари кўпроқ ривожлантирилган носимметрик қилиб лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
460. Олдиндан зўриқтирилган тўсинларни лойиҳалашда, тортқичларни тўсиннинг узунлиги бўйича белбоғларга камида тўртта нуқтасида бириктиришни шундай кўзда тутиш керакки, юк остида ишлаганда уларни ён томон йўналишидаги биргаликдаги ва мустақил ҳолда бўйлама йўналишдаги силжиши таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
461. Тортқичларни ушлаб турувчи бикрлик қовурғалари ёки кронштейнларни маҳкамлагичлар, тортқичларни тортилганда вужудга келадиган ишқаланиш кучини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
462. Тортқичларнинг учлари махсус чиқариб ўрнатилган бикр элементлар — тиргакларга маҳкамланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсинларнинг тиргаклар маҳкамланадиган жойлардаги элементларини тўпланган юклар таъсирига мўлжаллаб кучайтириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
463. Фермаларнинг сиқилувчи элементлари барқарорлигини таъминлаш учун тортқичлар стерженлар билан диафрагмалар ёрдамида бириктирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маҳкамлаш нуқталари орасидаги масофаларни, шу қисмлар узунликларига мос келувчи стерженнинг эркин узунлигининг барқарорлиги шартидан келиб чиқиб қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25-§. Пайвандли, фрикциявий ва болтли бирикмалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
464. Қачонки, бир бутун пайвандланадиган конструкцияларда элементларни бир деворли кесимларида эксцентриситетсиз маҳкамлашнинг иложи бўлмаган ҳолларда, уларни бирикманинг бутун контури бўйича маҳкамлашни амалга ошириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
465. Пайвандли конструкцияларнинг МК чизмаларида қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча чокларнинг турлари, ўлчамлари, монтажда ва заводда бажарилган чокларнинг белгиланишлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча пайвандли чокларнинг бажарилиш усулларининг (автоматик, флюс остида яримавтоматик пайвандлаш, қўлда пайвандлаш ва б.) қуйидаги 87-жадвалда келтирилган кўприк конструкцияларида қўлланишига қараб.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк конструкцияларини пайвандлаш усуллари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Автоматик  флюс тагида (АФ) ГОСТ 8713 ва ГОСТ 11533 бўйича

Пастки ҳолатдаги пайвандланувчи чок боғланишларида:

Икки томонлама металл қалинлиги 10 — 16 mm бўлган флюс ёстиқчасининг четларини қияламасдан бирёқли ўтувчи  пайвандлаш билан;

Икки томонлама металл қалинлиги 20 — 50 mm бўлган флюс ёстиқчасининг четларини Х шаклида симметрик қиялаб кўпёқли ўтувчи  пайвандлаш билан

Металл қалинлиги 10 — 50 mm бўлган пастки ҳолатдаги бурчакли, таврли ва устма-уст бирикишлар:

«қайиқчага» ёки «бурчакка» мос бир томонлама пайвандлаш билан;

«бурчакка» (устма-устдан ташқари) мос икки томонлама иккидўғали пайвандлаш билан;

«қайиқчага» мос металл химик ўтириш кучи бўйлаб жойлашган бурчакли чокларни бир томонлама пайвандлаш билан

Ярим автоматик  флюс тагида (ЯФ)  ГОСТ 8713 ва ГОСТ 11533 бўйича

Ҳимояловчи газ аралашмасида яримавтоматик:

1) 80 %Аr+20 %СО2;

2) (95 — 97) % Аr+(3-5) % О2 3)85 % Аr+(10-12) % СО2 +(3-5) % О2;

4) CО2 — кўприк конструкцияларини  пайвандлаш  технологиясини ишлаб чиқувчи махсуслаштирилган корхона билан келишилган ҳолда чеклаш;

5) ГОСТ 14771 ва ГОСТ 23518 бўйича ўз-ўзини сақловчи сим орқали

Пастки ҳолатда қалинлиги 10 — 20 mm бўлган листнинг  четларини қиялаб бир томонлама ёки икки томонлама асосий конструкцияга (масалан, фасонка туташмаларининг тўсинлар белбоғларига) уланувчи деталлар учун икки томонлама пайвандланган шок бирикишлари:

Металл қалинлиги 10 — 50 mm бўлган пастки ҳолатдаги бурчакли, таврли ва устма-уст бирикишлар;

«қайиқчага» ёки «бурчакка» мос бир томонлама пайвандлаш билан;

«бурчакка» (устма-устдан ташқари) мос икки томонлама иккидўғали пайвандлаш билан;

Пастки  ҳолатда икки томондан пайвандланувчи чок бирикишлари:

қалинлиги 6 — 8 mm бўлган лист учун четларини қияламасдан;

V шаклдаги четларини қиялаб қалинлиги 10 — 16 mm бўлган металл учун;

бир томонининг икки симетрик (К шаклдаги) четини қиялаб қалинлиги 10 — 16 mm бўлган металл учун;

икки томонининг икки симетрик (Х шаклдаги) четини қиялаб қалинлиги 10 — 16 mm бўлган металл учун;

Металл қалинлиги 10 — 50 mm бўлган, пастки ҳолатдаги бурчакли, таврли ва устма-уст бирикишларнинг пастки, горизонтал, вертикал ҳолатда «қайиқчага» ёки «бурчакка» мос пайвандланиши

Қўлда электрдўғали (Қ) ГОСТ 3264 ва ГОСТ 11534 бўйича

Барча фазовий жойлашишларда четларини бўлиб ва бўлмасдан металл қалинлиги 10 — 50 mm бўлган, пастки ҳолатдаги бурчакли, таврли ва устма-уст бирикишларнинг қисқа чоклари ( узунлиги 1000 mm дан кам). Автоматик ва яримавтоматик пайвандланишдан кейин нуқсонларни тўғирлаш

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бирикувчи чоклар учун таглик (подкладка) тури, зарур бўлганда — чокларни кетма-кет ўрнатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
детал қалинлигини тўла эритиш билан бажарилган пайвандли чокларнинг қисмлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конструкцияларнинг «Кўприклар пўлат конструкцияларида пайвандли бирикмаларга механик ишлов бериш бўйича йўриқномалар»га мувофиқ ишлов берилиши керак бўлган барча жойлари, мос келадиган бандларини кўрсатилиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Биринчи марта қўлланилаётган тугун ва конструкциялар учун, МК чизмаларида, пайвандли чоклари механик ишлов беришга тааллуқли бўлган деталлар шаклларини ўлчамлари билан ва кучланишлар тўпланадиган зоналарни ва уни бажариш усуллари бўйича тавсияномалар кўрсатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприк конструкцияларининг пайвандланган монтажли бирикмалари пўлат кўприклари учун монтажли пайвандлаш технологияси бўйича махсус ишлаб чиқилган кўрсатмалар (ёки стандартлар) асосида бажарилиши керак. МК чизмаларида қуйидагилар кўрсатилиши керак: пайвандланган монтажли чокларнинг тури ва ўлчамлари, пайвандлаш усули, пайвандлаш чоклари участкаларидаги бутун пайвандланган деталлар қалинлиги, монтажли бирикмаларнинг механик ишланган жойлари ва усуллари, ҳамда конструкцияларда чўзилиш зоналарининг жойлашиш схемалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
466. Мураккаб прокат профилларни (швеллерлар, таврлар ва қўштаврлар, жумладан токчалари қирраси параллел бўлган) қўллашда пайвандлаш ёрдамида тугунларга кўндаланг туташмалар ва маҳкамлагичлар ўрнатиш рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Одатдаги ишларга мўлжаллаб бажарилган автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларининг конструкцияларида бир-бутун (узунлиги бўйича туташмалари бўлмаган) таврлар ва қўштаврларни (жумладан турли тартиб рақамли) ўзаро ва бутун узунлиги бўйича туташ ёки профил деворига тавр қилиб ёки профил токчалари қирраларига иккита бурчакли чок билан маҳкамланадиган лист билан бўйлама узлуксиз чокли пайвандларни қўллаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган кўприклар конструкцияларида, тугун ва боғловчилар фасонкаларини профиллар деворларига, мазкур ШНҚнинг 487 ва 488-бандларига мувофиқ, фасонкалар четлари яқинида кучланишни пасайтириш бўйича тадбирларни амалга ошириш билан пайвандлашни ҳамда бикрлик қовурғасини — фақат қўштавр ва таврлар деворларига пайвандлашни қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сертификат маълумотлари бўйича оқиш чегараси 400 МPа га эга бирикмали, таврли, бурчакли боғланишларни ҳосил қилувчи пайвандлаш қалинлиги 20 mm бўлган пастникелланган кўприк учун ишлатилувчи пўлатларни 40 mm энли четларини 100 — 120 °С температурада пайвандлашдан олдин ёки пайвандлаш даври олдида қизитиш керак. Қалинлиги 20 mm дан кам бўлган таврли, бурчакли қайси бир бирикмалар элементларини қизитишга рухсат этилмайди. Қизитиш учун газкислородли ва газҳаволи горелкалар тавсия этилади. Кўпйўлакли пайвандлашнинг дам олдириш даврида металл температураси 80 °С пастга совиб кетса олдиндан қизитиш қайтарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
467. Электрпарчинлар темир йўл кўприкларида қўлланилмайди, автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида, фақат ишчи бўлмаган боғловчиларда қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
468. Бурчакли чокларни, уларнинг юзаларини ботиқ чизиқли кўринишда ва асосий металлга текис ўтадиган қилиб қўллаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Рўпара чокларини, катта катети зўриқиш бўйлаб йўналтирилган томонлари тенг бўлмаслигини таъминлаб лойиҳалаш керак, бунда катта катетнинг кичигига нисбатини 2 га тенг қилиб олиш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
469. Бурчакли пайванд чокларининг ўлчамларини мустаҳкамлиги ва чидамлиликка ҳисоблашлардан келиб чиққан ҳолда, қуйидаги технологик талабларни ҳисобга олиб иложи борича кичик белгилаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қутисимон, таврли ва Н симон элементларнинг бўйлама бириктирувчи бурчакли чоклари, мазкур ШНҚ нинг 47-жадвалида кўрсатилган пўлатлар ва прокат қалинликлари учун, 4 mm дан кам бўлмаган ҳисобий кесими баландлигига эга бўлиши керак, бикрлик қовурғаларини тўсин деворига, ҳамда ортотроп плитанинг бўйлама қовурғаларини ёпувчи листга маҳкамловчи чоклар эса — 3 mm дан кам бўлмаслиги керак. Рўпара ёки ёндаги бурчак чокларнинг узунлиги 60 mm дан ҳамда чок ўлчамининг олти баробаридан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
470. Туташма чокларининг конструкцияси, туташтирилаётган деталлар ҳисобий қалинлигининг тўла эриш имкониятини ва асосий металлга текис ўтишини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
471. Туташмани элементдаги зўриқишга кўндаланг жойлашганида туташиш чокининг қалинлиги пайвандланадиган листнинг қалинлигидан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
472. Пайвандли тўсинларда ва тўпланма элементларда, бириктирувчи чоклар ёрдамида ҳосил бўладиган кесимлар, агар пайвандланадиган деталлар битта кесимда узилса, таврли ва бурчакли бирикмаларни тўла эритиш талаб этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узилишдан 100 mm узунликда битта кесимда бўлмаган узилишлар бўлганида, пайвандланадиган деталларнинг таврли ва бурчакли бирикмаларининг тўла эритилиши кўзда тутилиши зарур. Узилишга ишлайдиган бирикмаларда тўла эритилиш таъминланиши шарт. Устма-уст қилиб бурчакли пайванд чоклари ёрдамида ҳосил қилинган пакет деталларида узилишга ишлайдиган тугунларни қўллаш рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бирёқлама бурчакли чоклар билан ҳосил қилинган тўпланган ёпиқ герметик элементларнинг бурчакли бирикмаларида, эритилиш чуқурлиги, кўпроқ юпқа листнинг қалинлиги 16 mm гача бўлганда 4 mm дан ва кўпроқ юпқа листнинг қалинлиги 16 mm дан катта бўлганида 5 mm дан кам бўлмаслиги керак. Конструкцияларнинг алоҳида деталларини бириктириш ва элементларини маҳкамлаш учун, узлукли чокларни қўллашга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
473. Фрикциявий бирикмали конструкцияларда юқори мустаҳкамликдаги болтларни эркин ўрнатиш, пакетни болтлар билан зич тортиш ва гайкаларни динамометрик калитлар ва гайка бурагичлар билан бурай олиш имкониятлари таъминланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
474. Прокат профилларни юзалари параллел бўлмаган токчалари билан бириктиришда понасимон шайбалар қўллаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
475. Болтли ва фрикциявий бирикмалардан иборат бўлган кўприк конструкцияларида тешикларни пармалаб ҳосил қилинади. Фрикциявий бирикмалардаги юқори мустаҳкам болтлар остидаги тешикларнинг номинал диаметрлари қуйидаги 88-жадвалда келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Бирикмалар гуруҳи

Фрикциявий бирикмаларда болтларнинг диаметри номинал бўлгандаги тешикларнинг номинал диаметри, mm 0

18

22

24

27

Конструкциянинг лойиҳавий ҳолатини белгиловчи асосий юк кўтарувчи элементлар ва боғловчиларнинг туташмалари ва маҳкамлагичлари

21

23 — 25

25 — 28

28 — 30

Маҳкамлагичлар: конструкцияларнинг лойиҳавий ҳолатини белгиламайдиган боғловчилар; бўйлама тўсинлар белбоғларининг чок қоплагичлари (рибоклари), қатнов қисмининг тормозлаш боғловчилари ва горизонтал диафрагмалари.

23

23 — 27

25 — 30

28 — 32

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
476. Бирикмаларни қуйидаги 89-жадвалда берилган нормалар бўйича юқори мустаҳкам ва одатдаги болтларнинг имкони борича зичроқ жойлаштириб лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
477. Кўприк конструкциялари учун лойиҳада кўрсатилган ва мазкур ШНҚнинг 326-бандига мос келувчи болтлар, гайкалар ва шайбалар ишлатилиши керак. Болтларни, комплектда конструкция билан биргаликда жўнатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Болтлар (1000 kg гача), гайка ва шайбаларни (500 kg гача) ҳар бир партиясини завод-бажарувчи сертификати билан таъминланиб, қуйидагилар кўрсатилиши керак: буюмнинг шартли белгилари, пайванд ва партиянинг номери, заводда механик хусусиятлари ва буралиш коэффициентини аниқлаш бўйича ўтқазилган тажриба натижалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқори мустаҳкам болтларнинг сони қуйидагиларда иккитадан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бош фермалар ва қатнов қисмлари боғловчиларини маҳкамлашда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳкамлагичнинг ёки туташма таглигининг (туташма ўқидан ҳисоблаб) ҳар бир бўйлама қаторида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Стерженларни одатдаги болтларда маҳкамланганда бўйлама қаторлардаги болтлар сони қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир қаторли бўлганда — 3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
икки ва ундан ортиқ қаторли бўлганда — 2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бурчакли коротишнинг чиқиб турадиган токчасида — 5.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чўзилган ва сиқилган-чўзилган элементларнинг туташмалари ва маҳкамлагичларида, биринчи икки кўндаланг қаторларида (тўла зўриқишли элемент ёки қоплагичнинг кесимидан ҳисоблаб) бир ҳилда қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Болтлар сони кейинги қаторларда секин-аста ортиб бориши лозим. Болтлари икки қатор жойлашган туташмаларда ва бурчакларни маҳкамлагичларида биринчи болт обушка ёнида жойлашган бўлиши керак. Зўриқиш бўйламаси бўйича болтлар қаторининг сони (мазкур ШНҚнинг 428-банди талабларини бажарганида) минимал бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсинлар деворларининг бўйлама ва кўндаланг туташмаларида, болтларни туташманинг ҳар икки томонидан бир қатор жойлаштиришга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Масофаларнинг тавсифи

Норма

1. Болтлар марказлари орасидаги масофа:

а) исталган йўналишларда минимал

б) чўзилганда ва сиқилганда четки қаторларда исталган йўналишда максимал:

2,5 d*

Листларда

7 d ёки 16 t

Бурчакларда**

160 mm

в) ўрта қаторларда максимал:

чўзилганда ва сиқилганда зўриқишга кўндаланг


24 t

чўзилганда зўриқишга бўйлама

сиқилганда зўриқишга бўйлама

24 t

16 t

2. Болт марказидан элемент четигача бўлган масофалар:

а) зўриқиш бўйламасига ва диагонал бўйича минимал

б) худди шундай, зўриқишга кўндаланг:

механик ишлов берилгандан кейинги қирраларда

прокат ёки «ювиш-жараён» усули ва кислород тўсиқ билан газли кесилгандаги қирраларда

1,5 d

1,5 d

1,3

в) максимали

8 t ёки 120 mm

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88-жадвалда белгиланганлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — болтнинг номинал диаметри;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — пакетнинг ташқарисида жойлашган энг юпқа деталнинг қалинлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Одатдаги болтлар учун 3,0 d деб белгилаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Икки қатор жойлашганида норма пер яқинидаги қаторга тегишли.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
478. Асосий элементларнинг бурчакларида қўйилган болтларнинг диаметри, бурчак токчасининг 1/4 кенглигидан катта бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Боғловчилар элементларида, бикрлик қовурғаларида, диафрагмалар ва ҳ.к. да бурчак токчаси кенглиги 80 mm бўлганида, диаметри 22 mm ли болтларни, токчасининг кенглиги 90 mm бўлганида диаметри 24 mm ли болтларни қўйишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқори мустаҳкам болтлар сони кўп бўлган фрикциявий бирикмаларда, уларнинг диаметрини каттароқ этиб белгилаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
479. Юқори мустаҳкам болтларнинг тўла узунлигини шундай шартдан белгиланиши керакки, гайканинг тепаси тортилгандан кейин болт фаскасидан пастда жойлашсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
480. Болтли бирикмалардаги тўсиннинг вертикал девори туташмалари қоплагичлар билан бутун баландлиги бўйича ёпилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
481. Тугунлар ва туташмаларда туйнукли бош фермалар элементларининг бевосита маҳкамлаш юзалари, элементнинг ишчи юзаларининг 50 % дан кўпини ташкил этиши керак. Кесим юзасини тўғри бўлмаган беркитишда, қоплагични маҳкамлашда эксцентриситетни камайтириш ва унинг узунлигини кўпайтириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26-§. Конструкцияларнинг деталлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
482. Конструкцияларда тегиб турадиган бириктирилмаган қисмлари (бикрлик қовурғасини тўсин белбоғларига туташиш жойларидан ташқари), ҳамда тирқишлар, очиқликлар, бўшлиқлар ва ўйиқлар бўлмаслиги керак. Нам йиғилиш эҳтимоли бўлган жойларда, диаметри 50 mm дан кам бўлмаган дренаж тешиги тешиб қолдирилиши шарт. Пўлат арқонлар ва юқори мустаҳкам симлар боғламлари, уларнинг анкерлари, бирикиш ва туташиш жойлари коррозиядан ишончли қилиб ҳимояланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
483. Симметрик кесимли, уларни тугунлардаги болт-шарнирлар билан бириктириш учун тешиклар билан таъминланган чўзилган элементларда, болт тешиклари орқали ўтадиган нетто қирқим юзаси элемент ҳисобий кесимининг 140 % дан кам бўлмаган, элементнинг четидан болт тешикларигача бўлган қирқимда эса 100 % дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
484. Болтли бирикмали тўпланган стерженларнинг сиқилган тармоқлари ҳамда сиқилган-эгилган пайвандли элементлар тўпланган кучлар таъсир этадиган жойларда кўндаланг диафрагмалар билан мустаҳкамланган бўлиши керак. Фермаларнинг пайвандли қутисимон ва Н симон элементларида диафрагмаларни, фақат вертикал листларга, диафрагма ва горизонтал листлар орасидаги оралиқни 50 mm дан кўп этиб, пайвандлаш ёки болтларда маҳкамлаш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
485. Ёрдамчи деталларни (кронштейнлар, пиёдалар йўлаги ва панжара тўсиқлар элементлари, навигацион белгилар ва сигналлар ва ҳ.к.) бош тўсин ва қатнов қисми тўсинига ҳамда панжара бош фермалари элементларига бевосита пайвандлашга рухсат этилмайди. Ушбу деталларни фақат кўндаланг бикрлик қовурғаларига пайвандлашга рухсат этилади; шимолга мўлжалланган темир йўл оралиқ қурилмаларида кўрсатилган деталларни болтларда маҳкамлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўйлама боғловчиларнинг тиргаклари ва диагоналларини, кўндаланг боғловчиларнинг тиргакларини барча хилдаги оралиқ қурилмалар тўсинларининг белбоғларига бевосита пайвандлашга рухсат этилмайди. Темир йўл оралиқ қурилмаларида худди шундай, бўйлама ва кўндаланг боғловчилар элементларини бикрлик қовурғаларига ва боғловчилар фасонкаларига, қистирмаларни — асосий элементларга, шимолга мўлжалланган конструкцияларда эса — силжишга қарши бурчакларни тўсинлар белбоғларига пайвандлашга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
486. Фойдаланиш босқичида чўзиладиган ва сиқиб-чўзиладиган деталларнинг кўндаланг туташмаларида ва темир йўл оралиқ қурилмаларининг элементларида чок металлидан асосий металлга текис (15 mm дан кам бўлмаган радиус билан) ўтишларни таъминлаш учун, механик ишлов бериш кўзда тутилиши керак; бу талаб тўсинлар деворларини кўндаланг туташмали чокларининг, чўзилган зона баландлигининг 40 % баландлиги давомида, лекин чўзилган белбоғдан ҳисоблаб, 200 mm дан кам бўлмаган четки қисмларига ҳам тааллуқлидир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
487. Автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларининг оралиқ қурилмаларида горизонтал фасонкаларни бўйлама туташмаларга тўғридан-тўғри маҳкамлашда, узлуксиз тўсин белбоғларида фасонканинг бутун қалинлигини эритишни ва унинг бузилмаслигини назорат қилишни кўзда тутиш лозим. Бундан ташқари фасонка учларига буралишлар ва механик ишлов бериш йўли билан чокларга силлиқ уланиб (60 mm дан кам бўлмаган радиусда) белбоғга ўтишини таъминлаш ҳам кўзда тутилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
488. Автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприклари оралиқ қурилмалари учун, белбоғларга нисбатан аралаш сатҳда жойлаштирилган, бўйлама боғловчиларнинг ҳочсимон ва ярим қия тиргакли тизимларида, деворга тавр қилиб пайвандланадиган фасонкалар учун кучланишларни йиғилишини пасайтириш бўйича мазкур ШНҚнинг 487-бандида кўрсатилган тадбирлар кўзда тутилиши керак. Бунда барқарорлигини таъминлаш ва белбоғни деворига нисбатан тебранишини йўқотиш учун, ҳар бир боғловчилар тугуни текислигида тўсин деворида кўндаланг бикрлик қовурғаси ўрнатилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар кўрсатилган фасонкалар кўндаланг бикрлик қовурғалари билан кесишадиган ҳолларда, фасонкалар ва уларнинг чокларини узлуксиз қилиб қуриш керак; кўндаланг бикрлик қовурғаси элементларини фасонкага пайвандлашни бурчакли чоклар билан катетлар нисбатини 1:2 (катта катет фасонкада) этиб ва фасонканинг асосий металлига текис ўтиш билан амалга ошириш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
489. Бир бутун пайвандланган автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприклари оралиқ қурилмаларида, фасонкаларга устма-уст қилиб бириктириладиган боғловчилар элементларини, мазкур ШНҚнинг 464-бандига биноан иккита ён ва иккита рўпара чоклари билан маҳкамлаш зарур; фасонкага нисбатан симметрик жойлаштирилган бурчаклар жуфтидан қилинган боғловчилар элементларини, иккита ён ва битта рўпара (четки) чоклар билан маҳкамлашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Боғловчилар элементларини маҳкамловчи чоклар билан, фасонкаларни тўсин деворига, ҳамда кўндаланг бикрлик қовурғаларига маҳкамловчи чоклар орасидаги масофалар 60 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
490. Тўпланган юкламалар узатиладиган жойларда тўсинлар камар листларига бикрловчиларнинг учларини ўрнатишни таъминлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пайвандли тўсинларнинг кўндаланг оралиқ бикр қовурғалари учлари билан тўсинлар камар листларига маҳкам туташган бўлиши керак Буни таъминлаш учун барча кўприкларда қовурғалар учларига махсус ўтиш қисмларини ўрнатишга рухсат берилади, темир йўл кўприкларида деворга ишқаланиш бўғинлари билан бириктирилган бурчак қотиргичларидан, йўл, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида эса қовурғаларни камарларга пайвандлашдан фойдаланишга рухсат берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шу билан бирга, йўлнинг ортотроп пластинкасининг кўндаланг қовурғалари бириктирилган кўндаланг қаттиқлаштиргичларнинг учлари, қурилиш туридан ва белбоғдаги зўриқиш белгисидан қатъи назар ва мазкур ШНҚнинг 485-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда, камарларига олиб келиниши керак. Мазкур ШНҚнинг 482-банди талабларига мувофиқ кўндаланг бикрли қовурғани камар яқинидаги деворларда, узилиш ҳудудини ташкил қилиб узилишига рухсат берилади. Темир йўл кўприкларида кўндаланг қовурғаларни камарга пайвандлаш мазкур ШНҚнинг 449-банди талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вертикал диафрагмалар, бикрлик қовурғалари ва фасонкаларни чўзилган белбоғга пайвандланган ҳолларда, оралиқда кўрсатилган элементларни маҳкамловчи кўндаланг чокларни катетлар нисбати 1:2 (катта катет белбоғда) ва асосий металлга текис ўтадиган қилиб лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
491. Одатдаги шароит учун бажарилган конструкцияларда силжишга қарши бурчакларни пайвандли тўсинларнинг устки белбоғига бўйлама ва кўндаланг бурчакли чоклар билан пайвандлашга рухсат этилади. Бунда кўндаланг чоклар учун мазкур ШНҚнинг 490-бандида кўрсатилган кучланишларни йиғилиб қолишини пасайтириш, ҳамда асосий металлга текис ўтиши (5 mm дан кам бўлмаган радиус билан) учун механик ишлов бериш бўйича тадбирларини кўзда тутиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
492. Конструкция элементлари учун арқонлар асосан чўзилиш кучларини қабул қилиш учун ишлатиладилар. Бу ҳолда, кесимларни устиворлик шартлари бўйича ривожлантиришга муҳтож қолмайди ва пўлат материалининг бутунлай юк кўтариш қобилиятига, металлнинг кам сарф қилишини, унинг оғирлигини камайишига ва шу сабабли унинг самарадорлигини ошишига имконият яратилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шу билан бирга арқон диаметрининг кичиклигини туфайли унинг занглашдан ҳимоялашга алоҳида эътибор бермоқ керак. Пўлат арқонларни (четга чиқарувчи қурилмалар, пилонлар каллаклари ва бошқалар) ёки арқондаги симларни (анкер қурилмалари) йўналишини ўзгартирувчи ҳамда арқонларни қисувчи (қисгичлар, хомутлар, осгичлар ва ҳ.к.) деталлар конструкцияларида кўндаланг кесими эгри чизиқли чеккасига яқин юмалоқланган (арқоннинг чиқиш жойида) ва калталаштирилган (асоси билан солиштирилганда), алюминийдан (мазкур ШНҚнинг 326-бандига мувофиқ) ёки бошқа юмшоқ материалдан қисиб турувчи қоплагичли желоб қўлланилиши керак. Бунда электркимёвий коррозияни истисно қилиш учун, пўлат арқонларни ва юқорида кўрсатилган жиҳозларнинг пўлат деталларини алюминий билан туташувчи жойларини 20 мкм дан кам бўлмаган қалинликда кадмий ёки қўрғошиндан қилинган қоплама билан ҳимояланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27-§. Планкаларнинг ва тешикли листларнинг конструкциялари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
493. Темир йўл кўприклари бош фермаларининг пайвандланган қутисимон ва Н симон элементларида фақат яхлит ёки тешикли горизонтал листларни қўллашга рухсат этилади. Бириктирувчи планкалар фақат темир йўл кўприклари боғловчиларининг элементларида ва автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларининг, бириктирувчи планкалар кесимининг асосий қисмлари билан кучланишларни йиғилишини камайтириш бўйича махсус тадбирларсиз амалга оширилиши мумкин бўлган элементлари учун рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
494. Оралиқ планкаларнинг узунлиги ls , 0,75 а дан кам бўлмаслиги керак, бу ерда а — планкаларни маҳкамловчи болтлар қаторлари (ёки пайвандли чоклар) орасидаги масофа. Сиқилувчи ва сиқилувчи-чўзувчи элементлардаги четки планкаларни, оралиқлардагидан 1,7 марта, чўзилувчиларда эса 1,3 марта узунроқ қилиб бўлиш керак. Четки планкалар иложи борича тугунга яқинроқ ўрнатилиши керак. Пайвандли қутисимон ва Н симон элементларда тешикларни элемент четига чиқишига рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
495. Планкаларнинг бир томонини маҳкамлаш учун болтлар сони қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
вақтинчалик юкламаларга ишловчи элементлар учун — 4 тадан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фақат доимий юкламаларга ишловчи элементлар учун — 3 тадан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишчи бўлмаган элементлар учун — 2 тадан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28-§. Болт-пайвандли оралиқ қурилмалар конструкцияларининг алоҳида хусусиятлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
496. Анъанавий болт-пайвандли оралиқ қурилмаларда болт тешиклари орқали элементларнинг кесимини заифлаштириш учун компенсаторлардан фойдаланишга рухсат берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўшатувчи туташма компенсаторларининг учларида (туташма ёнида) мазкур ШНҚнинг 450 ва 486-бандлари кўрсатмаларига мувофиқ кесим ва механик ишлов беришни кўзда тутиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўшатувчи қоплагич компенсаторларда кенглиги бўйича нишаблиги 1:1 бўлган қирқимлар кўзда тутилиши лозим. Қия чоклар учун катетлар нисбатини 1:2 қилиб олиш керак. Чокдан асосий металлга текис ўтишни (5 mm дан кам бўлмаган радиус билан) таъминлаш учун, қия чокларни компенсаторлар четида ишлов бериш кўзда тутилиши зарур. Қия ва бўйлама чокларнинг тешикларни биринчи қаторигача бўлган қисмлари, компенсатор майдонининг тўла маҳкамланишини таъминлаши керак. Ст3, 15ХСНД и 10ХСНД русумли пўлатлардан қилинган компенсаторларнинг кенглиги мос ҳолда уни қалинлигининг 44, 38 ва 36 сидан катта бўлмаслиги керак. Ундан катта кенгликдаги талаб қилинганда, иккита алоҳида компенсатор қўллаш керак, уларнинг чоклари орасидаги масофа 60 mm дан кам бўлмаслиги лозим. Болтнинг марказидан компенсатор четигача бўлган масофа, болт ости тешик диаметрининг икки бараваридан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
497. Одатдагидек бажарилган автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприклари оралиқ қурилмаларининг панжарали болт-пайвандли фермалари учун, белбоғлар билан пайванд ёрдамида бириктириладиган тугунлар ўрнатма-фасонкалари ва ўрнатгич фасонкаларини қўллашга рухсат этилади. Тугунлар ўрнатма-фасонкалари ва ўрнатгич фасонкалари, белбоғга текис ўтишга (250 mm дан кам бўлмаган радиусда) эга бўлиши керак. Белбоғ туташмаси ва ўрнатгич фасонкалардан ундаги айланма бошланишигача бўлган масофа 70 mm дан кам бўлмаслиги керак. Чўзилувчи ва сиқилувчи-чўзилувчи белбоғлар ўрнатма-фасонкаларининг туташма чоклари учун, мазкур ШНҚнинг 486-банди талабларига жавоб берадиган механик ишлов бериш кўзда тутилиши керак. Ўрнатгич фасонкалар ёнида бутун қалинлигини тўла эришини ва уни бузмасдан назорат қилиш имкони ҳамда фасонкалар четига механик ишлов бериш кўзда тутилган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
498. Бўйлама ва кўндаланг тўсинларнинг белбоғ листлари, вертикал қирраси узиладиган белбоғ листнинг қирраси билан мос тушадиган, девор бурчакларида тўғри бурчакли айланма (15 mm ли радиус билан) қирқимлар қилинган шартларда, девор узунлигидан кам узунликка эга бўлиши мумкин. Бундай қирқимлар ҳам, бош фермаларга маҳкамлаш зонасида унинг деворининг баландлигини ошириш учун кўндаланг тўсиннинг устки белбоғига пайвандланадиган фасонкаларга эга бўлиши керак. Фасонка четини кўндаланг тўсин белбоғи билан туташиш конструкцияси мазкур ШНҚнинг 487 ва 488-бандлари талабларига жавоб бериши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деворида юқорида кўрсатилган қирқимни ҳосил қилмасдан қўштавр тўсинлар белбоғларида узилиш ҳосил қилиш зарур бўлганда, қуйидагиларни кўзда тутиш керак: белбоғ узилиш жойи томонга, қалинлиги бўйича 6 mm гача 1:8 нишаблик билан ва кенглиги бўйича 32 mm гача 1:4 нишаблик билан қирқилган бўлиши керак, белбоғнинг қирқилган қисми давомида тўсин деворига маҳкамланиши тўла эришга эга бўлиши керак. Белбоғ учини деворга (иккала текисликда) текис ўтишини ҳосил қилиш учун (60 mm дан кам бўлмаган радиус билан) механик ишлов беришни ҳам кўзда тутиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29-§. Қатнов қисми ортотроп плитасининг конструкцияси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
499. Автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида ортотроп плитанинг конструкциясини, вертикал деворлари тўшама листига икки томонлама бурчакли чок билан пайвандланган бўйлама ва кўндаланг қовурғалар билан мустаҳкамланган тўшама листидан иборат бўлган ҳолда бир қаватли этиб лойиҳалаш керак. Ортотроп плиталарнинг монтаж блоклари, узун томони билан кўприк ўқи бўйлаб йўналтирилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
500. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларида тўшам листининг қалинлиги tmin ни, 14 mm дан кам бўлмаган ва қуйидаги формула бўйича олинган қийматлардан катта қилиб олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(268)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, a — бўйлама қовурғалар орасидаги масофа; P — полотно конструкцияси томонидан уни тақсимланишини ҳисобга олган ҳолда аниқланадиган, тўплама кучлардан листга тушадиган максимал босим; x = 7,8 ёки 15,6 — мос ҳолдаги полосали ва фасонли профилга эга бўлган бўйлама қовурғали ортотроп плиталар конструкциялари учун қабул қилинадиган коэффициент қийматлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
501. Автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида устки ортотроп плиталар тўшамаси листининг монтаж туташмаларини пайвандли қилиб лойиҳалаш керак. Пастки ортотроп плиталарда ҳисоблашлар орқали асосланган тақдирда, горизонтал листни, бўлакларини тўла бўлмаган тўлдириш билан бўйлама пайвандли монтаж туташмаларини қўллашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприкларида натктил листларнинг монтаж чоклари юқори ёки пастки ортотроп плиталарда чиғриқли боғланмалар горизантал листларда бўйлама пайвандли чоклар қўлланилади. Қатнов қисми ортотроп плитасининг тўшама листларини, бош тўсинлар ёки фермалар белбоғларига устма-уст қўйиб пайвандлашга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
502. Ортотроп плиталарда бўйлама қовурғаларда кўпроқ очиқ кесимли полосаларни, прокат таврларни, томонлар тенг бўлмаган бурчакларни ва пайвандли таврлардан, айниқса темир йўл кўприкларида пайвандли таврлардан қўллаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
503. Устки ортотроп плиталар бўйлама қовурғаларининг монтаж туташмаларини, оралиқнинг учинчи қисмида кўндаланг қовурғалар орасида жойлаштирилиши ва тешиклари завод шароитида бажарилган фрикциявий қилиб кўзда тутилиши керак. Автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида пастки ортотроп плиталар бўйлама қовурғаларининг монтаж туташмасини пайвандли қилиб лойиҳалаш керак. Тўшама листига бўйлама қовурға ўрнатмалар билан пайвандланмаган ва оралиқ қурилма блокларининг монтаж туташмалари зонасида қовурғалари узилган ортотроп плита монтаж туташмаларини қўллаш рухсат этилмайди. Темир йўл кўприкларда пастки ортотроп плиталар бўйлама қовурғалар монтаж чоклари чиғриқли қилиб бажариш кўзда тутилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
504. Деворларнинг ва тавр кесимли кўндаланг қовурғалар белбоғларининг монтаж туташмаларини, тешикларини тўла диаметрига завод шароитида бажариладиган юқори мустаҳкам болтларда фрикциявий қилиб лойиҳалаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ортотроп плитали қатнов қисм конструкцияларининг тўсиқ қурилмалари устунчаларини анкерлаш кўндаланг тўсинлар текислигида бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
505. Бўйлама қовурғалар кўндаланг тўсинлар деворлари билан кесишиш жойларида узилмаган бўлиши керак. Автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида бўйлама қовурғаларни, кўндаланг тўсинлар деворларидаги қирқимлар орқали ўтказиш ва қирқимнинг девордаги вертикал қиррасига ёки таянч пластинкасига заводда бурчакли чоклар билан пайвандланиши керак (18-иловаси, 1-жадвал, 17 а,б, ларга қаралсин). Бўйлама қовурғалар четларини, кўндаланг қовурғалар деворларига пайвандлашга рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
506. Устки ортотроп плитанинг кўндаланг қовурғаларини бикрлик қовурғаларига ёки бош тўсинларнинг махсус фасонкаларига маҳкамлашни, юқори мустаҳкам болтларда фрикциявий қилиб амалга оширилиши керак. Ўтиш қисми орттроп плитали бўлган конструкцияларда тўсиқ қурилмаларининг устунларини кўндаланг тўсинлар текислигида бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
507. Лойиҳада тўшама листининг коррозияга қарши қопламасининг тури ва пўлат ортотроп плита бўйлаб қатнов қисми полотноси тўшамасининг тури кўрсатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
508. Темир йўл кўприклари оралиқ қурилмаларида, бўйлама қовурғаларини кўндаланг тўсинларнинг устки токчасига юқори мустаҳкам фрикциявий болтларда маҳкамлаш билан икки қаватли ортотроп плиталарни қўллаш керак. Агар тўшама листи тўсинлар деворлари билан бевосита бириктирилган ҳолларда бўйлама қовурғаларни кўндаланг тўсинлар токчаларига клемм туридаги тортқич мосламалар билан маҳкамлашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30-§. Таянч қисмларнинг конструкциялари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
509. Оралиғи 25 m дан катта бўлган тўсинли оралиқ қурилмаларнинг таянч қисмларини оралиқ қурилмани фазода ҳаракатсиз ушлаб битта турувчидан ташқари горизонтал текисликда ҳаракатланувчи қилиш керак, бунга асосан оралиқ қурилма тик юк таъсирида таянчларга тик босим беради ва деформацияда ўзининг ўлчамларини эркин ўзгартириши мумкин бўлади. Полимер материаллар қўлланган таянчларни ишлатишга рухсат этилади (сейсмик минтақаларда тавсия этилади).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
510. Битта таянчда жойлашган таянчлар марказлари орасидаги масофа 15 m дан катта бўлганда, таянчлардан бирортасини, иккиёқлама ҳаракатланувчи таянчлар ўрнатиш ёки бошқа усуллар орқали кўндаланг ҳаракатланувчанлигини таъминлаш керак. Темир йўл кўприкларида ҳаракатланмайдиган таянчларнинг пастки балансирлари ва ҳаракатланувчи таянчларнинг плиталари, таянчларда анкер болтлари билан маҳкамланган бўлиши керак. Мазкур ШНҚнинг 42-банди талаблари бажарилмаганида оралиқ қурилмаларнинг учлари таянчларга ҳисоблашлар бўйича маҳкамланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
511. Таянчларнинг конструкцияси, оралиқ қурилманинг таяниш тугуни ва таянчга таянишнинг бутун майдони бўйича юкламаларнинг тақсимланиши таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
512. Одатда, қуйма эркин тегувчи шарнирли таянч қисмларни ишлатиш керак. Юқори мустаҳкам пўлатлардан, ҳамда каток ва плиталар юзасига юқори қаттиқликка эга бўлган материаллар қўйилган бир катокли ҳаракатланувчи таянчларни ўзига мувофиқ равишда асосланганда қўллашга рухсат этилади. Ҳаракатланувчи таянчларда тўрттадан ортиқ катоклар бўлиши мумкин эмас. Катокларнинг ўзаро биргаликда силжишини таъминловчи, юмалашга ва тозалашга тўсқинлик қилмаслигига кафолат берувчи ён тортқичлар билан бириктирилган бўлиши ва ёнга силжишлар ҳамда бўйлама қочишлардан сақловчи жиҳозлар билан жиҳозланган, шунингдек ғилоф билан ҳимояланган бўлиши керак. Икки ёнидан ясси қирраси бўлган цилиндрик катоклар қўлланилганда, уларни ағдарилиш ва поналаниб қолиш имконияти истисно бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28-боб. Пўлат-темир-бетон конструкциялар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
513. Ушбу бўлимнинг нормаларига темирбетон плита пўлатдан қилинадиган бош тўсинлар фермалар билан, ёки ўтиш қисмининг тўсинлари билан, уларнинг биргаликда ишлашини таъминлаш мақсадида бирлаштирилган оралиқ қурилмаларни лойиҳалашда риоя қилинмоғи керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Ҳисоблашлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
514. Ҳисоблашларни, пўлат ва темирбетон қисмларнинг бирлаштириш чокларининг бўйсинувчанлигини ҳисобга олмасдан, текис кесимлар гипотезасидан келиб чиққан ҳолда, бажармоқ керак. Бирлашиш чокларининг бўйсинувчанлигини, оралиқ узунлиги 8 m дан кам бўлган тўсинлар ва панели узунлиги 8 m дан кам панжарали фермалар учун ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
515. Пўлат-темир-бетон конструкцияларни ҳисоблашларда келтириш коэффициентини nb = Est/Eb, қўллаш керак , бу ерда Est = 2,06×105 МPа (2,1×106 kgk/сm2) — пўлат қисмининг конструкцион металининг эластиклик модули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Еb 18-бобидан аниқланадиган бетоннинг сиқилишдаги ва чўзилишдаги эластиклик модули.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
516. Ҳисоблашлар таркибини ва унда ҳисобга олинадиган ноэластик деформациялар турларини қуйидаги 90-жадвалга биноан қабул қилинади. Статик ноаниқ туркумларнинг элементларидаги зўриқишларни аниқлашда ҳам ноэластик деформациялар ҳисобга олиниши керак. Бетоннинг ноэластик деформациясини мазкур ШНҚнинг 20 ва 21-иловаларидаги шартли эластик модулидан фойдаланиб, тахминий ҳисобга олиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Ҳисоблашларда эътиборга олинадиган  ноэластик деформациялар

Юкламалар ва таъсирлар

мустаҳкамликка ва устиворликка

чидамлиликка

Ёрилишга чидамлиликка

Вертикал ва горизонтал бикрлигининг

Қурилиш кўтарилишининг ординаталари (йиғма плитали конструкциялар учун

темир йўл кўприкларининг статик аниқ оралиқ қурилмаларини

автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг оралиқ қурилмаларини

ҳосил бўлган ёрилишида

ёриқни очилишида

Доимий

kr, us

vkr, us

kr, us

kr, us

Kr, us

-

kr, us

Вақтинчалик вертикал

cr, рl

vkr, us

cr

Wud

cr

wud

wud

Ҳароратий ва чўкишга

cr, рl

-

-

Wud

cr

-

-

Вақтинчалик кўндаланг горизонтал

рl

-

-

-

-

wud

-

Вақтинчалик кўндаланг горизонтал ташиганда, монтаж қилганда, олдиндан  кучайтирганда ва зўриқишни тартибга солганда

wud

-

-

Wud

cr

-

wud

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90-жадвалдаги белгилашлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kr — бетоннинг оқувчанлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
us — йиғма темирбетон плитанинг кўндаланг чокларининг қисилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vkr — бетоннинг титрама оқувчанлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
cr — темирбетондаги кўндаланг ёриқлар (таъсир этадиган барча юкламалардан);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
рl — пўлат ва бетоннинг пластик деформацияси (таъсир этадиган барча юкламалардан ва фақат кесимни текширганда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wud — ноэластик деформацияларни ҳисобламаганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тире — ҳисобланмаслигини билдиради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
517. Бетондаги доимий юклар ва таъсирлардан бўладиган энг катта кучланишлар 0,2 Rb дан ошган ҳолда, у юкламалардан бўладиган эгувчи момент ва зўриқишларни аниқлаётганда бетоннинг оқувчанлигини ҳисобга олиш лозим, бу ерда Rb — мазкур ШНҚнинг 161-бандига кўра бетоннинг сиқилишга ҳисобий қаршилиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пўлат-темир-бетон конструкцияга бетон оқувчанлигининг таъсирини аниқлаётганда, темирбетон конструкциянинг эгилишга бикрлиги ни ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агарда ЕbIb £0,2 EstIs; бўлганда, бетоннинг оқувчанлигини 20-иловасига биноан тахминан ҳисобга олиш рухсат этилади; бу ерда EstIs — конструкция пўлат қисмининг эгилиш мустаҳкамлиги. Кучлантирилган арматурадаги бетоннинг оқувчанлигидан бўладиган тортишнинг йўқолишини ҳамда йиғма темирбетон плиталарнинг кўндаланг чокларидаги қисилишдан бўладиган қўшимча деформацияни 20-иловасига биноан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
518. Вақтинчалик юклама, темир йўл кўприкларининг бетонда сиқувчи кучланишларни кўпайтирадиган зоналарини чидамлиликка ҳисоблашни 20-иловасига биноан бетоннинг титрама оқувчанлигини ҳисобга олиб бажариш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
519. Бетоннинг қисқаришини ҳарорат таъсирига ҳисоблашларда эътиборга олмоқ керак. Бунда бетоннинг қисқаришидан енгиллаштирувчи таъсири ҳисобга олинмайди. Бетон қисқаришининг чекланган нисбий деформацияси ни қуйма плиталар учун 2×10-4 га ва йиғма плиталар учун 1×10-4 га баробар деб қабул қилинади. Бетоннинг қисқаришидан бўладиган кўндаланг кесим чегарасидаги тенглаштирилган кучланишни 21-иловасига биноан аниқлаш рухсат қилинади. Бетоннинг қисқаришидан бўладиган кучланишидан оқувчанлигини ҳисоблашларда, бетоннинг шартли эластиклик модули Еef,shr = 0,5Еb ни қўллаш йўли билан ҳисобга олиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
520. Ҳарорат таъсирига ҳисоблашларда кесимларнинг темирбетон ва пўлат қисмларидаги ҳароратларнинг фарқини ҳисобга олмоқ керак. Уларни, иссиқлик физикаси ҳисоблашлари асосида аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳароратнинг таъсирига ҳисоблашларни, пўлат-темир-бетон оралиқ қурилманинг бутун узунасига кўндаланг кесимларидаги ҳароратнинг тарқалишини ўзгармас деб қабул қилиб ва темирбетон плита ҳамда пўлат конструкциялар ҳароратлари фарқининг қуйидаги меъёрий энг катта қийматлари tn,max дан келиб чиққан ҳолда бажариш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ҳаракат устки қисмидан ўтадиган, туташ деворли пўлат тўсинли оралиқ қурилмалар учун (14-расм, а):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлатнинг ҳарорати темирбетонникидан юқори ва тўсин уфққа нисбатан 30 °С ва ундан ҳам катта қияликда тушадиган қуёш нурлари таъсиридан исийдиган ҳолда, у қиймат 30 °С га тенг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлатнинг ҳарорати темирбетонникидан юқори, аммо тўсин қуёш нурлари таъсиридан исимайдиган ҳолда, у қиймат 15°С га тенг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлатнинг ҳарорати темирбетонникидан паст бўлган ҳолда, у қиймат манфий (минус) 15 °С га баробар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ҳаракат устки қисмидан ўтадиган, бош фермалари панжарали бўлган оралиқ қурилмалар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ферманинг пўлат элементларининг ҳарорати темирбетонга нисбатан юқори, қуёш билан ёритилиш шароитига боғлиқ бўлмаган ҳолда, у қиймат 15 °С га тенг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ферманинг пўлат элементларининг ҳарорати темирбетонникига нисбатан паст бўлган ҳолда, у қиймат минус 10 °С га баробар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) бош тўсинлари туташ деворли ёки бош фермалари панжарали фермали ва улар орасида жойлашган темирбетон плитали ҳаракат баландлигига нисбатан ўрта ёки пастки қисмидан ўтадиган оралиқ қурилмалар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлатнинг ҳарорати темирбетонникига нисбатан юқори бўлган ҳолда, у қиймат 20 °С га баробар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлатнинг ҳарорати темирбетонникига нисбатан паст бўлганда, у қиймат минус 15 °С га тенг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) ўтиш қисмида балластсиз плитали темир йўл кўприкларининг оралиқ қурилмалари учун ва ҳаракат устки қисмидан ўтадиган автомобиль йўллари ва шаҳар кўприклари оралиқ қурилмаларида, ўтиш қисмининг темирбетон плитасида, ўтиш полотноси тўшамаси ётқизилмасдан олдин, темирбетон ҳарорати пўлатникига нисбатан юқори бўлганда, у қиймат 20 °С га баробар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳарорат таъсиридан зўриқиш ва кучланишни аниқлаш қуйидагича бажарилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«а» банди бўйича — ҳароратлар фарқи эгри чизиқли эпюраси билан нуқтадаги ординатаси кесимнинг пўлат қисми баландлиги бўйлаб олинганда (14-расм, б)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Zb1,i, hw — 14а-расм бўйича, сm да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«б» ва «в» банди бўйича — кесимнинг пўлат қисмининг бутун баландлиги бўйлаб ҳароратлар фарқининг тўғри бурчак шаклидаги эпюрасини қабул қилганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«г» банди бўйича — нуқтадаги ордината 14-расм, в да кўрсатилгандек ҳароратлар фарқининг эгри чизиқли эпюраси билан олинганда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда Zbf,i — 14в-расмдагидек, cm да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳаракат устки қисимида бўладиган оралиқ қурилмаларда қутисимон кесимнинг пўлат қисмини шартли равишда қўштавр кесимли тўсиқларга ажратиш рухсат қилинади ва у ҳолда ҳароратлар фарқини 14-расм, б дагидек қабул қилинади. Ҳарорат ўзгаришидан кўндаланг кесим чегарасида мувозанатлашган кучланиш 21-иловаси бўйича аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-расм. Пўлат-темир-бетон конструкциянинг кўндаланг кесими ва ҳароратлар фарқининг ҳисобий эпюралари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — кўндаланг кесим схемаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б — пўлат қисми кесими баландлиги бўйича ҳароратлар фарқининг эгри чизиқли эпюраси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в — тўсин кесимининг устки қисми учун ҳароратлар фарқининг эгри чизиқли эпюраси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
521. Сиқилган темирбетон плитали автомобиль йўллари кўприкларида мустаҳкамликка, ёрилишга чидамлиликка, темир йўл кўприкларида эса, ҳисоблаш шулар билан бирга чидамлиликка ҳам ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетон ва пўлатдаги чекланган пластик деформациянинг кўпайишининг статик ноаниқ конструкциялардаги зўриқишининг тарқалишга таъсирини ҳисобга олмаслик рухсат қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
522. Чўзилган темирбетон плиталарни мустаҳкамликка ва ёрилишга чидамлиликка ҳисоблаш керак. Ёрилишга чидамлилик талаб даражаси 3.бўлимга биноан қабул қилинади. Темирбетон плитанинг чўзилишдаги бикрлигини пайдо бўлган ёриқларни ҳисобга олган ҳолда, ушбу формула билан аниқланади, бу ерда Еr, Ar — плитанинг бўйлама арматурасининг эластиклик модули ва майдони, ψcr — қуйидаги 91-жадвалдан олинадиган, ёриқлар орасидаги бетон чўзилишига ишлашга қисман жалб қилинишини ҳисобга олувчи коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Арматура

Ушбу ҳоллар учун   коэффициентининг қиймати

темир йўл кўприкларини ҳисоблашда

автомобиль ва шаҳар кўприкларини мустаҳкамликка ва

ёрилишга чидамлиликка ҳисоблашда

мустаҳкамликка

ёрилишга чидамлиликка

Ташқи юзаси силлиқ; юқори мустаҳкамликдаги симлардан ўрамлар, пўлат арқонлар

1,00

1,00

0,70

Ташқи юзаси нотекис профилли

1,00

0,75

0,50

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Статик ноаниқ туркумларда зўриқишларни, темирбетон плитадаги кўндаланг ёриқларининг мавжудлигини ҳисобга олиб, аниқланади. Бўйлама арматураси уланмайдиган йиғма сиқилмайдиган темирбетон плиталар учун чўзилишдаги бикрликни нўлга тенг деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
523. Ўтиш қисми плитасини маҳаллий эгилишга ва унинг бош тўсинлар билан биргаликдаги ишлашига ҳисоблашларини бирини иккинчисидан беғараз ҳолда бажаришга рухсат этилади. Ушбу иккита турдаги ҳисоблашда аниқланган зўриқишлар ва деформациялар қийматларини, тахтанинг фақат бўйлама йўналишда маҳаллий эгилишга ишлаган ҳолида биргаликда қўшиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
524. Кўндаланг кесимни ҳисоблашни босқичма-босқич бажариш керак. Уларнинг сони кесимдаги кетма-кет ишга киришадиган, қисмларнинг сонига кўра аниқланади. Кесимнинг ҳар битта қисми учун кучланиш таъсирини уларни ишлаш босқичларига кўра йиғиб, аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
525. Темирбетон плитанинг кесим таркибига қўшиладиган ҳисобий эни ни, пўлат конструкция ўқидан иккита томонга осилган қисмларининг ҳисобий узунликларининг йиғиндиси миқдорида деб аниқлаш керак (15 расм). Плитанинг осилган қисми узунлигининг ҳисобий қийматини фазовий ҳисоблаш билан аниқлаш керак; унинг қийматларини қуйидаги 92-жадвалга биноан қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-расм. Кесим таркибига киритиладиган темирбетон плитанинг ҳисобий энини аниқлаш учун схема
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Пўлат қисмига нисбатан плитанинг осилган томонларининг ҳолати, унинг белгиланиши

Плитанинг параметри

Плитанинг осилган томони узунлигининг ҳисобий қиймати

Қўшни пўлат элемент b томондаги осилган бўлаги,

4В дан кўп

4В дан кам

В/2

a + 6tsl ,

аммо В / 2 дан кўп эмас ва l/8 дан кам эмас

Консол томонга bосилган бўлаги

12 С дан кўп

12 С дан кам

C

a + 6tsl,c,

 аммо С дан кўп эмас ва  l/12 дан кам эмас

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92-жадвалдаги белгилашлар изоҳи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — темирбетон қовурға ёки вут энининг ярмиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
улар йўқ бўлса — темирбетон плита билан пўлат белбоғнинг тегиб турадиган жойининг энининг ярмиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tsl, tsl,c — оралиқ ва консол томонлардаги темирбетон плитанинг (қовурға ёки вутларини чиқазиб ташлагандаги) ўртача қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — плитанинг узунлиги, у қуйидагиларга тенг:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бош тўсин ёки фермалар учун — оралиқ узунлигига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўтиш қисмининг бўйлама тўсинлари учун — панел узунлигига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўтиш қисмининг кўндаланг тўсинлари учун — бош фермалар орасидаги масофага ёки бош фермалар орасидаги масофадан кам бўлганида темирбетон плитали кўприкнинг кўндаланг йўналишидаги энига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B — бикрликларига кўра бир хил бўлган пўлат конструкциялар юкламалари орасидаги масофа (15-расм);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С — плитанинг конструктив қабул қилинган консол қисмининг пўлат конструкция ўқидан ўлчагандаги узунлиги (15-расм).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
526. Темирбетон плитанинг майдони Аb ни, буралишга ҳисоблашларда — унинг қалинлиги tsl ни ҳам ва қовурға ёки вутнинг энини мазкур ШНҚнинг 515-бандига биноан келтириш коэффициенти nb га бўлинган деб қабул қилиш керак. Эластик бўлмаган деформацияларни ҳисобга олганда, бетоннинг 20 ва 21-иловаларига кўра аниқланадиган шартли эластиклик модули бўйича топилган келтириш коэффициентидан фойдаланиш рухсат этилади. Бетон билан жипслашган бўлама арматура юзаси майдонини келтириш коэффициенти nr = Еst / Еr га бўлинган деб қабул қилинади, бу ерда Er — кучлантирилмаган Еrs ёки олдиндан кучлантирилган Еrp арматураларнинг эластиклик модули ва у 34-жадвалдан олинади. Ҳисобий кўндаланг кесим таркибига қуймани, ўтиш қисм қатламларини ва темир йўл йўлининг устки қурилмасини киритиш керак эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
527. Пўлат қисми ва келтирилган кесимларнинг бирлик марказларини барча кесимга нисбатан аниқлаш керак. Кесимнинг, болтлар жойланадиган тешиклар борлиги туфайли заифланиши мазкур ШНҚнинг 341-бандига биноан ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
528. Пўлат тўсинларнинг монтаж қилаётгандаги мустаҳкамлиги ва устиворлиги мазкур ШНҚнинг 363, 364 ва 373-бандларига биноан текширилади. Конструкциялар ва улар элементларининг олдиндан кучлантиришдаги, ташишдаги ва монтаж қилиш босқичларидаги мустаҳкамлиги ва ёрилишга чидамлилигини, пўлат ва бетонни эластиклик даражасида ишлайди деб ҳисоблаб текширилади. Ушбу текширишларни, бетоннинг қисқаришини, оқувчанлигини ва кўндаланг чокларнинг қисилишини ҳисобга олмаган ҳолда, аммо олдиндан зўриқишларининг таъсири йўқолишини 18-бобга биноан эътиборга олиб бажариш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Конструкцияларни ҳисоблаш. Мустаҳкамликка ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
529. Пўлат-темир-бетон конструкцияда пайдо бўлувчи сиқувчи кучланишлар темирбетон қисм орқали, нормаль кучланишлар — пўлат қисм орқали, уринма кучланишлар — пўлат қисм орқали, темирбетон қисмнинг кўндаланг арматураси, ҳамда бетон орқали қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пўлат-темир-бетон конструкцияларни ҳисоблаш ўзига яраша кесимдаги темирбетон ва пўлат қисмларнинг хусусиятлари билан ифодаланади. Пўлат-темир-бетон тўсинни мусбат ишорали эгувчи момент таъсирига (92-расм) ҳисоблашни кўрсатилган А, Б ёки В ҳисобий ҳолатларнинг бирортаси бўйича темирбетон плитанинг оғирлик маркази сатҳидаги бетондаги кучланиш қиймати sb га ва ушбу кучланиш sr дан бўладиган бетондаги деформацияга жавоб берадиган бўйлама арматурадаги sr кучланишга қуйидаги 93-жадвалдаги формулалар билан боғлиқ ҳолда бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Текширишлар ва критерийлар турлари

Ҳисобий ҳолатларда мустаҳкамликка текшириш ва критерийлар учун формулалар

А

Б

В

Критерийлар:

мустаҳкамлик нисбатлари

-

-

бетондаги кучланиш

 (+ сиқилишдаги,  чўзилишдаги)

ҳисобий бўйлама арматурадаги кучланиш

(+ сиқилишдаги, чўзилишдаги)

Текширишлар:  темирбетонни (+ cиқилишдaги, чўзилишдаги)

-

-

 пўлат тўсиннинг устки белбоғини (+ cиқилишдаги, чўзилишдаги)

пўлат тўсиннинг пастки белбоғини (+ cиқилишдаги, чўзилишдаги)

+

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93-жадвалдаги белгилашлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
М=М1 + М 2 — эгувчи моментнинг тўла қиймати (М1 ва М2 ларникидек тегишли ишоралар билан олинади );
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
М1 — биринчи босқичда ишлагандаги эгувчи момент (юкламани фақат пўлат тўсин қабул қилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
М2 — ишлашнинг иккинчи босқичидаги эгувчи момент (юкламаларни темирбетон конструкция қабул қилади), статик ноаниқ туркумлар учун бетоннинг оқувчанлиги, кўндаланг чокларнинг қисилиши, темирбетон плитанинг чўзиладиган томонида кўндаланг ёриқлар пайдо бўлиши ҳамда бетоннинг қисқариши) ва ҳароратнинг ўзгаришлари ҳисобланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sbi, sri — пўлат темирбетоннинг кўндаланг кесимидаги бетон қисмининг кўндаланг кесими оғирлик маркази сатҳидаги, унинг оқувчанлиги, йиғма плита кўндаланг чокларининг қисилиш, бетоннинг ўтириши ва ҳарорат ўзгаришидан (мазкур ШНҚнинг 520-бандига биноан темирбетон плита ҳарорати пўлатникидан кўп бўлган ва 93 — 95-жадваллардаги формулаларда ҳисобланадиган ҳол бундан мустасно) бетондаги ва бўйлама арматурадаги тенглаштирилган кучланишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аs = As1 + Aw + As2 — пўлат тўсиннинг кўндаланг кесими юзасининг тоза майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аs1, As2, Aw, Ab, Ar = Ars — элементларнинг кўндаланг кесимларининг ўз тартибида пўлат тўсиннинг пастки, устки белбоғларининг, деворининг, плитанинг бетон қисмининг ва унинг кучайтирилмаган бўйлама арматураси юзаларининг майдонлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қаршилик моментлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— бетон кесимининг оғирлик маркази сатҳидаги шартли қаршилик мементи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Istb, Is — пўлат-темир-бетон тўсиннинг пўлатникига келтирилган кўндаланг кесимининг ва пўлат тўсин кўндаланг кесимларининг тешикларни чиқазиб ташлаган қисмларининг инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zb,stb, Zbs, Zs1,s, Zs2,s — 16-расмда кўрсатилган масофалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— мазкур ШНҚнинг 526-бандида кўрсатилганга биноан қабул қилинадиган келтириш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nb — мазкур ШНҚнинг 512-бандига биноан қабул қилинадиган, келтириш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
eb,lim = 0,0016 — пўлат-темир-бетон конструкция учун бетон кўндаланг кесимининг оғирлик маркази сатҳида бўладиган, унинг чегаравий нисбий деформацияси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ry, Rb, Rr = Rrs — мазкур ШНҚ нинг 328 ва 329-бандларига кўра пўлат конструкциянинг, мазкур ШНҚнинг 161-бандига кўра бетоннинг сиқилишга мазкур ШНҚнинг 168-бандига кўра олинадиган кучлантирилмаган бўйлама арматураларнинг ҳисобий қаршиликларидир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ3 = 1 + h(æ — 1) — пўлат тўсинни эгувчи момент билан бўйлама кучнинг биргаликдаги таъсирига мустаҳкамликка ҳисоблашдаги қаршилик моментига тузатувчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ4 = æ3 / m1 — пўлат тўсиннинг устки белбоғини текширишдаги қаршилик моментига тузатувчи коэффициент, у 1,0 дан кам бўлмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ — мазкур ШНҚнинг 348-бандига кўра қабул қилинадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — қуйидаги 94-жадвалга кўра қабул қилинадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — пўлат конструкция учун мазкур ШНҚнинг 336-бандига кўра қабул қилинадиган ишлаш шароити коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mb — 18-бобга кўра қабул қилинадиган бетоннинг ишлаш шароити коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mr — 18-бобга кўра олинадиган арматуранинг ишлаш шароити коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— етарли кучлантирилмаган бетон плитадан тушадиган юкламани ҳисобга олувчи пўлат тўсиннинг устки белбоғининг ишлаш шароити коэффициенти ва у 1,2 дан кўп бўлмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — пластик деформация кучайишидан бетондаги нисбий деформациянинг кўпайишини ҳисобга олувчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда К =1 бўлганида,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўлганида К=1,0 ва қийматларини интерполяция қилиб топилади
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16-расм. Мусбат ишорали эгувчи моментни қабул қиладиган пўлат-темир-бетоннинг кўндаланг кесимидаги зўриқишлар, кучланишлар ва деформациялар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

94-жадвал

As2

Коэффициент h ни N / AsmRy даги коэффициенти қийматлари, қуйидагиларга тенг

As1

0

0,05

0,10

0,15

0,20

0,25

0,30

0,35

0

1,0

1,0

1,0

0,98

1,0

0,94

1,0

0,90

1,0

0,87

1,0

0,81

0,99

0,75

0,98

0,67

0,2

1,0

1,0

1,0

0,97

1,0

0,92

1,02

0,87

1,03

0,80

1,04

0,70

1,05

0,57

1,06

0,38

0,4

1,0

1,0

1,04

0,90

1,08

0,80

1,12

0,67

1,14

0,52

1,16

0,34

1,19

0,53

1,20

0,68

0,6

1,0

1,0

1,10

0,84

1,19

0,64

1,28

0,40

1,35

0,56

1,40

0,75

1,44

0,95

1,46

1,13

0,8

1,0

1,0

1,20

0,61

1,39

0,51

1,55

0,84

1,70

1,12

1,83

1,36

1,93

1,60

1,98

1,86

1,0

1,0

1,0

1,29

1,29

1,63

1,63

2,04

2,04

2,47

2,47

2,86

2,86

3,20

3,20

3,38

3,38

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

94-жадвал давоми

As2

Коэффициент h ни N / AsmRy даги коэффициенти қийматлари, қуйидагиларга тенг

As1

0,40

0,45

0,50

0,55

0,60

0,65

0,70

0

0,96

0,58

0,95

0,45

0,92

0,28

0,88

0,52

0,83

0,68

0,75

0,76

0,63

0,82

0,2

1,07

0,49

1,06

0,61

1,05

0,72

1,02

0,82

0,99

0,91

0,90

0,99

0,75

1,05

0,4

1,21

0,84

1,20

0,98

1,18

1,12

1,16

1,22

1,13

1,30

1,09

1,38

1,04

1,42

0,6

1,47

1,30

1,46

1,45

1,45

1,58

1,42

1,69

1,39

1,76

1,35

1,84

1,30

1,90

0,8

2,00

2,08

2,02

2,29

2,01

2,47

1,99

2,52

1,97

2,50

1,91

2,46

1,84

2,38

1,0

3,49

3,49

3,56

3,56

3,57

3,57

3,53

3,53

3,43

3,43

3,29

3,29

3,05

3,05

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

95-жадвал

Критерийлар ва текширишлар турлари

Қуйидаги ҳисобий ҳоллардаги мустаҳкамликни текширишлар ва критерийлар учун формулалар

Г

Д

Критерийлар:

мустаҳкамликлар нисбатига

-

бетондаги кучланишларга (сиқувчи +,  чўзувчи -)

Текширишлар:

темирбетоннинг бўйлама арматурасидаги кучланишни (сиқувчи +, чўзувчи -)

-

устки пўлат белбоғни (сиқувчи +, чўзувчи -)

пастки пўлат белбоғни (сиқувчи +, чўзувчи -)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95-жадвалдаги белгилашлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M; M1; M2; σbi; σri; As2; Aw;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab; Ar; As; Wb,stb; Ws2,s; Ws1,s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nr; nb; Ry; Rb; Rr; ?3; h; m; mr; mb — cm, 93-жадвалдаги белгилашларни қаранг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — майдонли (пўлат конструкция материали келтирилган) бўйлама арматура билан биргаликда ишлайдиган тўсиндаги соф оғирликдаги (нетто) пўлат конструкцияси кўндаланг кесимига тўғри келувчи майдон, қаршилик ва инерция моментлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zbs; Zb,sy; Zrs; Zr,sy — 17-расмда кўрсатилган масофалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ5 = æ3/m2 — 1,0 дан кам бўлмаган, тўғриловчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— устки пўлат белбоғнинг ишлаш шароити коэффициенти, 1,2 дан ортмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93 — 95-жадваллардаги белгилашлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = Nbr = Absb + Arsr — А ва Г ҳолларда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = Nbr,R = AbRb + Arsr — Б ҳолларда пастки белбоғни текшираётганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = Nbr,R = AbRb + ArRr — Б ва В ҳолларда устки белбоғни текшираётганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = NrR = АrRr — Д ҳолларда, устки белбоғни текшираётганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = Nr = Arsr , аммо дан кўп эмас ArRr — Д ҳолда, пастки белбоғни текшираётганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: 1. А, Б, В ҳолларни мазкур ШНҚнинг 529-банди (17-расм), Г ва Д ҳолни мазкур ШНҚни 5.21-бандига кўра (17-расм), қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Бу ерда Аs2 — пўлат тўсини юзасининг майдони кичик белбоғ майдони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Суратда пўлат тўсин юзасининг кичик белбоғида момент ва бўйлама кучдан бўладиган кучланишларни қўшган ҳолдаги қийматлари, махражида пўлат тўсиннинг катта майдондаги юзали белбоғдаги ўша кучланишларни қўшган ҳолдаги қийматлари берилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Темирбетон плитада сиқувчи кучланишлар бўлганида нормал куч N ни пўлат тўсинни чўзувчи деб, темирбетон ва арматурада чўзувчи кучланишлар бўлганида у куч пўлат тўсинни сиқувчи деб қабул қилмоқ керак (иккала ҳолдаги формулаларда N кучига мусбат ишора қўймоқ керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
530. Кесимнинг нейтрал ўқи темирбетон тахтанинг баландлиги чегарасида тўпланганида ва тахтанинг чизиладиган қисмда мазкур ШНҚнинг 155 ва 156-бандларида mbRbt дан катта қийматдаги кучланишлар бўлганида кесим таркибига бетоннинг фақат сиқилаётган қисмини киритмоқ керак. Кесимнинг мустаҳкамлигини темирбетон плитасининг баландлигида кучланишларни нотекис тарқалганини ҳисобга олиб бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
531. Пўлат темирбетон тўсинни манфий ишорали эгувчи момент таъсирига ҳисоблашни, 17-расмда кўрсатилган Г ёки Д ҳисобий ҳолларнинг бирортасига, темирбетон плитасининг оғирлик маркази сатҳида бетондаги кучланиш нинг қийматига боғлиқ, равишда, 19-жадвалнинг формулалари билан бажармоқ керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17-расм. Манфий ишорали эгувчи моментга ишлайдиган пўлат-темир-бетон кесимдаги зўриқиш ва кучланишлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пўлат темирбетон эгилувчи тўсинни кўндаланг кесимидаги пўлат қисми декоридаги уринма кучланиш t қиймати М = Мх = Му = 0 бўлганда қуйидаги шартни қаноатлантириши шарт
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Q1 — биринчи босқич ишлашидаги кўндаланг куч (юкни фақат конструкциянинг пўлат қисми қабул қилади); Q2 — иккинчи босқич ишлашидаги кўндаланг куч (юкни фақат конструкциянинг темирбетон қисми қабул қилади) темирбетон плитани чўзилиш зоналарида, статик ноаниқ система учун бетоннинг оқувчанлиги ва кўндаланг чокларнинг сиқилишини, кўндаланг ёриқларни пайдо бўлиши, ҳамда бетоннинг ўтириши ва ҳароратнинг ўзгариши орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Is ва Istb – пўлат кесимнинг ва пўлат пўлатга келтирилган темирбетон кесимнинг инерция моменти; t — девор қалинлиги; Si,s ва Si,stb — «I» баландликда кесилган пўлат қисмнинг ва пўлатга келтирилган пўлат темирбетон кесимнинг мос равишда пўлатнинг умумий ва умумий келтирилган пўлат темирбетон кесимнинг оғирлик марказига нисбатан статик моментлари; æ2 — (175) формула ва мазкур ШНҚнинг 352-банди бўйича аниқланувчи коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
532. Анча мураккаб кесимларни (масалан, эгувчи момент билан ташқи бўйлама кучнинг биргаликдаги таъсирида) мазкур ШНҚнинг 529 — 531-бандларининг кўрсатмаларига риоя этган ҳолда, уларнинг конструктив хусусиятларини ва кучланиш ҳолатларини ҳисобга олиб бажармоқ керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқори мустаҳкамликдаги арматурали кесим учун олдиндан таранглаштирувчи кучни, арматурани тортиш босқичида ташқи юклама деб ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кейинги босқичлардаги ишлашида N — нинг енгиллаштирувчи (бўшаштирувчи) кучини, бетон ва таранглаштирилмаган арматуралар билан биргаликда ҳисобга олмоқ керак бу ерда юқори мустаҳкамликдаги арматуранинг мустаҳкамлигини қўшимча равишда текширмоқ керак. Д ҳолда юқори мустаҳкамликдаги арматурани, пўлат конструкцияда пластик деформация ривожи чекланган ҳолатдаги арматурада зўриқишнинг кучайишини ҳисобга олиб текшириш керак. Кесимга эгувчи момент М билан бирга ташқи бўйлама куч Nе таъсир этганда, кесимнинг кўрилаётган қисмининг оғирлик маркази ҳолатининг ўзгаришидан ҳосил бўладиган қўшимча эгувчи моментни ҳам ҳисобга олмоқ керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
533. Бўйлама йўналишда маҳаллий эгилишга ишлайдиган темирбетон плитали кесимни ҳисоблашни А, Б, В, Г ва Д ҳисобий ҳолларига бажариш керак. Бу ерда Б, В ва Д ҳолларда плитани мазкур ШНҚнинг 204, 205, 206, 207, 209 ва 523-бандларига биноан номарказий сиқилаётган ёки номарказий чўзилаётган темирбетон стержен деб қабул қилиб, чегаравий мувозанатга ҳисоблаш керак, бутун яхлит кесимни ҳисоблашда эса, унинг плита кесим қабул қилаётган чўзувчи ёки сиқувчи бўйлама кучларнинг тенг таъсир этувчисининг пўлат қисми аҳволини бирмунча енгиллаштираётганини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Чидамлиликка ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
534. Чидамлиликка ҳисоблашни, темир йўл кўприкларида конструкциянинг пўлат ва темирбетон қисмлари, ҳамда пўлат билан темирбетонни бирлаштирувчи конструкциялар учун, пиёдалар, шаҳар ва автомобиль йўллари кўприкларида фақат конструкциянинг пўлат қисми ва уларни темирбетон билан бирлаштириб маҳкамловчи элементлари учун бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ҳолда бетон билан жипслашиб кетган юқори мустаҳкамликдаги арматурани темирбетон қисмига, жипслашмаган арматурани эса пўлат қисмига киритиш керак. Чидамлиликка ҳисоблашда бетоннинг ноэластик деформацияларини мазкур ШНҚнинг 516-518-бандларига ва 20-иловасига биноан ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чидамлиликка ҳисоблашда горизонтал юкларни, ҳарорат таъсирини ва бетоннинг қисқаришини ҳисобга олмаслик рухсат этилади. ни аниқлаётганда кесимнинг таркибига кўрилаётган юкланиш ҳолатида бетоннинг чўзилиш бўлмайдиган қисмини киритиш керак. Чидамлиликка текширишларни мазкур ШНҚнинг 226 — 229 ва 379-бандларида кўрсатилган талабларни ҳисобга олиб бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
535. Темир йўл кўприклари кесимининг темирбетон қисмида кучайтирилмаган арматурали пўлат темирбетонли тўсинларини чидамлиликка ҳисоблашни қуйидаги формулаларга асосан бажариш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, M1w — чидамлиликка ҳисоблашларда таъсир этадиган юкламалардан ишлашнинг биринчи босқичидаги эгувчи момент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M2w — чидамлиликка ҳисоблашларда таъсир этадиган юкламалардан, статик ноаниқ туркумларда бетоннинг титрама оқувчанлигидан бўладиган эгувчи моментни ҳам киритгандаги ишлашнинг иккинчи босқичидаги эгувчи момент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
W'i,stb — соф пўлат-темир-бетон кесимнинг i (bf, s1, s2) толасидаги сатҳга нисбатан бетоннинг пўлатга келтирилган коэффициенти бўлгандаги аниқланган қаршилик моменти; Еvk r 20-иловасига биноан бетоннинг титрама оқувчанлигини ҳисобга олгандаги шартли эластиклик модули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mb1 — мазкур ШНҚнинг 162-бандига биноан олинадиган кўп марта такрорланувчи юклама таъсиридаги бетоннинг ишлаш шароити коэффициенти; қолган белгилашлар мазкур ШНҚнинг 229, 379, 529-бандларидаги ва 16-расмдаги қабул қилинган белгиларга мос келади. Тўсиннинг деворида, кучланишни бирорта жойга тўплагичлар бўлганида, кесимнинг у жойдаги нуқталарининг чидамлилигини (94) ва (95) формулаларга қарашлик моментларнинг ва gw коэффициентининг тегишли қийматларини қўйиб, ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Ёрилишга чидамлиликка ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
536. Темирбетон плиталарнинг пўлат конструкциялар билан бирга ишлагандаги ёрилишга чидамлилигини мазкур ШНҚнинг 230 — 248 ва 522-бандларининг талабларига биноан бажариш керак. Бу ерда ёриқнинг ҳосил бўлишига ҳисоблашда, бетонга чўзувчи кучланишларнинг чегаравий қийматларини, мазкур ШНҚнинг 516-бандига биноан олинган фойдаланиш босқичида ноэластик деформацияни эътиборга олиб, эксплуатациявий юкламалардан ҳисобланган, эластик ишлайдиган пўлат-темир-бетоннинг бетоннинг чекка толасидаги кучланиш билан солиштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёриқнинг очилишига ҳисоблашларда, чекка қатордаги бўйлама арматурадаги кучланишни, мазкур ШНҚнинг 5.22-бандига кўра унинг майдонининг катталашишини ва ноэластик деформация таъсиридан кучланишнинг йўқолишини ҳисобга олиб аниқлаш керак. Кучайтирилмаган бўйлама арматура бўлганида ва кесим иккита босқичда ишлаганида чўзувчи кучланиш ушбу формула орқали аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, М2 — фойдаланишдаги юкламалардан иккинчи босқичда ишлагандаги эгувчи момент, (статик ноаниқ туркумларда бетоннинг оқувчанлигини, кўндаланг чокларнинг қисилишини, темирбетон плитанинг чўзилаётган қисмида кўндаланг ёриқлар ҳосил бўлишини ҳамда бетоннинг чўкишини (қисқаришини) ва ҳарорат ўзгаришини ҳисобга олиб топилади); бошқа белгилашлар мазкур ШНҚнинг 522, 529, 531-бандларида ва 17-расмда кўрсатилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
537. Чўзиладиган йиғма темирбетон плитада кўндаланг чокларда кучайтирилмаган арматура уланмаган бўлганида ёриқнинг очилиши (иккита босқичда ишлаганда) ушбу формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, s2,s2 — устки пўлат белбоғда иккинчи босқичда ишлашдаги юкламалар ва таъсирлардан, чўзилаётган томонда темирбетон плита йўқ деб ҳисоблагандаги, чўзувчи кучланиш; la — кўндаланг чоклар олдидаги бирлаштирувчи конструкциялар орасида масофа йўқ бўлганда плита блокларининг узунлиги; Zbf,s , Zs2,s — масофа, 17-расмда кўрсатилганга биноан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dcr,d = 0,03 сm — кўндаланг кучни қабул қилишга мўлжалланган арматура бўлган кўндаланг чокдаги ёриқ очилишининг чекланган эни; чокда арматура йўқ бўлганида Dcr,d ни кўндаланг куч чок орқали берилмайди деб ҳисоблаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприкларида темирбетон плиталарга елимланган чоклар қилинганда, уларнинг ёрилишга чидамлилигини 2а даражали талабга биноан текшириш керак; автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларининг темирбетон плиталарини ёрилишга чидамлилигини текширишда чўзувчи кучланишларнинг қиймати (24-жадвалдаги) 0,5 Rbt,ser дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кучайтирилган темирбетон плитада елимланган чоклар қилинганида унинг ёрилишга чидамлилигини мазкур ШНҚнинг 536-бандига биноан қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Темирбетон плита билан пўлат конструкция бирлашишини ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
538. Бирлаштирувчи конструкцияни, бирлаштирадиган чокдаги кесувчи кучдан бўладиган сурувчи кучлар SQ га ва ҳарорат таъсиридан, бетоннинг қисқариши, юқори мустаҳкам арматурани анкерлашдан, вантлар ёки раскослар ва ҳ.к.лар таъсиридан бўладиган бўйлама сурувчи куч SN га ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темирбетон плиталарнинг чекка қисмларида жойлашган бирлаштирувчи конструкцияларни узувчи кучларга, жумладан ҳарорат таъсиридан ва бетон қисқаришидан бўладиган кучларга ҳам ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
539. Темирбетон плитани ва пўлат конструкцияни бирлаштирувчи чоклар бўйлаб сурувчи кучни қуйидаги формула билан аниқлаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, σb1, σb2 — узунликдаги плитанинг ҳисобланадиган қисмининг ўнг ва чап томонларидаги кесимларида бетоннинг кўндаланг кесимларининг оғирлик марказларидаги кучланишлар; σr1, σr2 — ўша кесимларга тегишли, бўйлама арматурадаги кучланишлар; Ab, Ar — мазкур ШНҚнинг 529 ва 522-бандларига мувофиқ кўрсаткичлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темирбетон плитадаги чўзувчи кучланиш 0,4Rbt,ser дан ортиқ бўлганида, сурувчи кучни плитада ёриқлар бор деб ҳисоблаб аниқлаш ва арматурадаги кучланишни плитанинг бўйлама бикрлигини мазкур ШНҚнинг 529-бандига кўра σr ни эътиборга олиб ҳисоблаш керак. Чеккадаги тўла сурувчи куч Se ни, чеккада деб қабул қилиб ва чеккадаги ҳисобланаётган қисм узунлигини:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
деб белгилаб аниқлаш керак, бу ерда, Н — пўлат-темир-бетон элемент кўндаланг кесимининг ҳисобий баландлиги; bsl — мазкур ШНҚнинг 525-бандига биноан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темирбетон плита билан пўлат конструкция орасида, таъсир этишнинг мураккаб ҳолларида, сурувчи кучларнинг тақсимланишини 23-иловасига биноан қабул қилиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
540. Чекка қисмдаги темирбетон плитани пўлат конструкциядан узиб ажратувчи куч Sab ни қуйидаги формула билан аниқлаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Zb,s2 — бетоннинг кўндаланг кесими оғирлик марказидан пўлат конструкциянинг устки толасигача бўлган масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Se, H, bsl — мазкур ШНҚнинг 539-бандига биноан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узиб ажратувчи куч Sab ни плитанинг учидан 0,024 (Н + bsl) масофада қўйилган деб қабул қилиш керак (23-иловаси расмига қаранг).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
541. Пўлат қисмни темирбетон билан бирлаштирувчи конструкцияларини ҳисоблашларда қуйидагиларни:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) мустаҳкам тиргаклар бўлганида — тиргакнинг эзилаётган ҳисобий юзасидан берилаётган сиқувчи кучланишнинг эпюрасини тўғри бурчакли деб ҳисоблаган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) эгилувчан вертикал тиргаклар бўлганида — тиргакнинг эгилишга, 24-иловасига биноан эзиш билан ишлаш шароитидан чиққан ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) қия жойлашган анкерлар бўлганида — 21-иловаси билан анкернинг, чўзилиш ва бетонни эзиш билан эгилишларининг биргаликдаги ишлаш шароитидан чиққан ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) пўлат белбоғлар билан плитанинг юқори мустаҳкамликдаги болт билан бирлашганида боғловчи қисмлар бўлганида — 27-бобга кўра юқори мустаҳкамли болтларни фрикцион бирлаштириш ҳисобидан чиққан ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) юқори мустаҳкам болтлар билан темирбетонни сиқувчан бирлаштирувчи чоклар бўлганида — 22-иловасига биноан бирлаштириш чокининг тегишиб турадиган юзалари бўйлаб ишқаланишга ишлаш шароитидан чиққан ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) болтли елимланган бирлаштирувчи чоклар бўлганида елимлагандаги ёпишиш кучларини ҳисобга олгандаги «г» ва «д» бандларига биноан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) тароқли тиргакларга оралиқ қурилма узунлигида текис тарқалишини ҳисобга олингандаги сурилувчи ва ажралувчи ҳисобий кучлар таъсирига биноан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
542. Мустаҳкам тиргакли бирлаштирувчи конструкцияларни қуйидаги формулаларга биноан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўл кўприкларида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мустаҳкамлик бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чидамлиликка
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автомобиль йўллари, шаҳар ва пиёдалар кўприкларида — мустаҳкамликка
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бажариш керак, бу ерда, Sh, Sw — тегишли мустаҳкамликка ёки чидамлиликка ҳисоблаётганда битта тиргакка тўғри келадиган сурувчи куч;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab,dr — бетоннинг тиргак билан эзилиш юзасининг майдони; (цилиндрсимон ва дўғасимон шаклдаги тиргакларда — уларнинг диаметриал кесимининг майдони);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mbl — мазкур ШНҚнинг 535-бандига биноан қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йиғма темирбетон плиталарда ва тиргаклар тешикларида жойлашганида, ҳисобий қаришлик Rb ни блоклар бетонининг классига кўра қабул қилиш керак, лекин қуйманинг қалинлигини эзилиш майдонига киритилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тиргаклар плитанинг бўйлама чокларида жойлашганида бутун эзилиш юзасини ҳисобга олиш керак, ва ҳисобий қаршиликни чокни тўлдирувчи қуйма бетоннинг классига кўра қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агарда мустаҳкам тиргаклар темирбетон қовурға ёки вутларда жойлашган бўлса, Sh ва Sw ларнинг қийматини келтирилган формулаларнинг ўнг томонини, бўлганда 0,9 га кўпайтириб, бўлганда 0,7 га кўпайтириб топиш керак, бу ерда, — bdr қовурға ёки вут бетонининг тиргак билан ҳисобий эзилиш майдонининг оғирлик маркази сатҳидаги эни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
543. Пўлат қисмига бирлаштирувчи конструкцияларни маҳкамлашларни мазкур ШНҚнинг 399 — 425-бандларига кўра ҳисоблаш керак. Мустаҳкам тиргакни конструкциянинг пўлат қисмига маҳкамлашни ҳисоблашларни сурувчи кучдан бўладиган моментларни ҳисобга олиб бажариш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
544. Бирлаштирувчи конструкцияда мустаҳкам тиргак ва қия анкерларни бир вақтнинг ўзида фойдаланганда, уларнинг биргаликдаги ишлашини, бирлаштирувчи чокнинг тўла қаршилигини тиргаклар ва анкерларнинг қаршиликларининг йиғиндисига тенг деб ҳисоблаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Бикрликни текшириш, қурилиш кўтарилишини аниқлаш ва горизонтал юкламаларга ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
545. Таъсир этувчи юкламалардан бўладиган вертикал эгилишларни ва тебраниш даврини аниқлашдаги кўчишларни, бетонда юз берувчи кучланишларнинг ишораларидан қатъий назар, уни эластик ҳолда ишлайди деб ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир оралиқли тўсиннинг бир хил тақсимланган юкдан эгилиши қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда ℓ — таяниш нуқталари орасидаги тахминий оралиқ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eδ — сиқилиш ва тарангликда бетоннинг эластиклик модули (29-жадвал)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jnp металлга олиб келадиган пўлат темирбетон қирқимининг инерция моменти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(283)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда Jст — оралиқ қирқимида пўлат тўсинининг инерция моменти (17-расм).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
JБ — бетон плитанинг инерция моменти (29-жадвал);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — металл тўсиннинг кесим майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fδ — темирбетон плитанинг кесими майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Z — бирлаштирилган кесимнинг оғирлик марказининг ҳолати
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(284)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда So — 0-0 ўқига нисбатан статик моменти (93-расм)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(285)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — темирбетон плита ва металл тўсиннинг оғирлик марказлари орасидаги масофа — келтириш коэффициенти (286)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда Fδ — 58-жадвал бўйича.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эркин горизонтал тебранишнинг даврларини аниқлашда темирбетон плитанинг горизонтал текисликдаги салқилигини кесим таркибидаги ҳимояловчи қатламни, балласт тоғора ён томонларининг нам тўсгич қатламларининг ва темирбетон пиёдалар йўлаклари блокларининг тагларидаги тайёрловчи қатламчаларни киритиш билан аниқлаш рухсат қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йиғма плитали оралиқ қурилманинг қурилиш баландлигини ҳисоблашда бетоннинг қисқаришини ҳисобга олинмайди. Монолит плитали қатнов қисми оралиқ қурилмасининг қурилиш баландлигини ҳисоблашда, плитанинг кетма-кет бетонланишини, бетоннинг ўтириши ва оқувчанлигини, иншоотнинг пўлат ва темирбетон қисмларидаги ҳароратни сакрашини, ҳамда бетонни қаттиқлашишидаги ўз-ўзини иситишини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
546. Битта йўлли темир йўл ва оралиқ қурилмаларда темирбетон плита горизонтал текисликда, горизонтал юкламалардан бўладиган эгувчи моментлар ва темирбетон элементи билан пўлат конструкциянинг биргаликдаги ишлашидан — эгилувчи (ёки чўзилиб-эгилувчи) элемент деб мустаҳкамликка текширилиши керак. Бу ҳолда ҳарорат таъсири ва бетоннинг қисқаришини ҳисобга олмаслик рухсат этилади. Вертикал юклама ва таранглаш кучи таъсиридан плитанинг бетони пластик ҳолатда бўлганида ва горизонтал эгувчи моментни қабул қила олмаганида, у конструкциянинг пўлат қисми томонидан қабул қилинади. Бу ҳолда бетондаги тўла нисбат деформация eb,lim горизонтал эгувчи моментни ҳисобга олганда 0,0016 дан ортмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Конструкциялаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
547. Темирбетон плитани пўлат бош тўсинлар ва фермалар билан, уларнинг бутун узунаси бўйлаб бирлаштириш керак. Ёрилишга чидамлиликнинг талаб қилинадиган даражаси бўйлама йўналишда арматуралаш ёки таранглаштириш билан таъминланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияларни талаб қилинган мустаҳкамлигини унинг кесимлар баландлигини камайтириш, металл сарфини қисқартирилган ҳолда олдиндан зўриқтириш орқали олиб борилади. Эгилувчи элементни олдиндан сиқиш унинг бутун узунлигига эмас, балки максимал эгувчи моментлар таъсир қилувчи зоналарида бўлади. У юксак мустаҳкамликка эга бўлган пайвандланувчи арматура ташқи стерженлари орқали олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
548. Ўтиш қисмининг темирбетон плитасининг қалинлиги 3-бўлимда кўрсатилгандан кам бўлмаслиги керак. Темирбетон плитанинг ишчи кесими таркибига кирадиган пиёдалар йўлаги тагидаги консолининг қалинлиги йиғма конструкциялар учун 8 сm дан кам, монолитлилар учун эса — 12 сm дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
549. Йиғма темирбетон плитани пўлат конструкция билан бирлаштиришни фрикцион, болтелимли ёки кавшарловчи бирикмаларни ишлатиб амалга ошириш зарур. Қатнов қисми плитаси устини i = 0,02 га тенг бўлган қиялик билан оқишни таъминловчи учбурчак қурилмасисиз бажариш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йиғма темирбетон плиталарни тешикларга ва чокларда жойлашадиган ва қуйма бетон билан тўлғазиладиган тиргаклар ва анкерлар билан бирлаштириш рухсат этилади. Тиргаклар билан конструкциянинг плита блокларининг орасидаги ёриқнинг эни, оралиқ қурилма узунаси йўналишида 5 сm дан, кўндаланг йўналишида 3 сm дан кам бўлмаслиги керак. Тиргаклар ва анкерларни, тепаси берк бўшлиқ ва ёриқларга ҳамда қийин тўлғазиладиган жойларга жойлаштириш рухсат қилинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узлукли бирлаштирувчи чоклар қилинганида таянч участкалари орасида маҳаллий эгилишга ишлайдиган темирбетон плитанинг мустаҳкамлиги таъминланган бўлиши керак, бу ҳолда плита билан белбоғ орасидаги бўшлиқнинг баландлиги, белбоғни бўяшга етарли бўлиши керак. Қатнов қисмининг монолитли темирбетон плитасини оралиқ қурилмаларнинг асосий тўсинлари билан қўшилиши доимий ва вақтинчалик юклар таъсирида ўзаро бирга ишлашини таъминлаш учун металлконструкцияларни заводда тайёрлаш даврида пўлат тасмалардан иборат узлуксиз тароқсимон тиргакларни асосий тўсинларни устки белбоғларига пайвандлаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тароқсимон қурилмалар шаҳар, автомобиль ва темир йўл кўприклари, кесилган ва узлуксиз йўл ўтказгич ва эстакадаларнинг ҳар қандай габаритли ва оралиқли пўлат темирбетон оралиқ қурилмаларида, горизонтал ва вертикал эгриликларда, ҳамда қийшиқ чорраҳаларда ишлатилади. Монолитли плита арматураси таранглаштирилмаган ёки олдиндан зўриқтирилган, ҳамда плита ва металлконструкцияларни ўзаро бирга ишлашида кучларни бошқарадиган бўлиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тароқсимон тиргаклар, металл тўсин элементлари бўлиб, қатнов қисми плитаси бетон анкеридир ва умумлашган пўлат темирбетон конструкциясида сурилиш ва ажровчи кучларни қабул қилади. Металл тўсиндан бетонга куч ва ундан орқага тароқнинг тешиклари ва бўшлиқларида жойлашган калта ва узун кўндаланг арматура стерженлари орқали узатилади. Бунда бетон сиқилиш ва парчаланишга ишлайди. Тароқларни металл икки таврли ва қутисимон тўсинлар устки белбоғларига узлуксиз пайвандлаб маҳкамланиши металлконструкциялар ва плиталар бетонида бўлувчи кучланишлар концентрациясини олдини олишга хизмат қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилмалар узунлигида тароқсимон тиргакларни узлуксизлиги элементларни бирикувчи яримавтоматик пайвандлашнинг (тайёрланмалар) яхлит пайвандлилигини таъминлаш орқали олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
550. Бирлаштирувчи конструкциянинг жойланиши қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мустаҳкам тиргак билан анкерлар орасидаги тоза масофа плитанинг ўртача қалинлигидан саккиз марта кўп қийматидан ошмаслиги керак. Ўртача қалинлиги, плитанинг ишлайдиган майдонини, унинг ҳисобий энига бўлиб топилади. Бу ерда плитанинг майдони қовурға ёки вутлар майдонларини ҳисобга олиб, қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мустаҳкам тиргаклар орасидаги тоза масофа тиргак билан бетоннинг ҳисобий эзилиш майдони баландлигининг 3,5 баробар қийматидан кам бўлмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
анкерлар орасидаги тоза масофа 3 dan дан кам бўлмаслиги керак, dan — анкер стерженининг диаметри. Темирбетон плитани қисувчи юқори мустаҳкам болтларнинг орасидаги минимал масофалар 96-жадвалдан олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

96-жадвал

Нормаланган ўлчам

Куйидаги диаметрли (mm, да), болтларнинг орасидаги рухсат қилинган минимал масофа, mm, да

22

24

Тешикнинг марказидан темирбетон элементининг чеккасигача

100

120

Барча йўналишларда тешиклар — марказлари орасидаги

140

160

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
551. Мустаҳкам тиргакларнинг конструкцияси, эзилиш майдони бўйлаб бетон деформацияси бир хил бўлишини таъминлаши ва бетонни синиб тушишга олиб келмаслиги керак, масалан, бурчаклар мавжудлигидан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тиргакдан бетонга босим ўтказадиган сиртининг таги дўмбоқ бўлганида (цилиндрик тиргаклар ва ҳ.к.) бетоннинг тиргак билан маҳаллий сиқиладиган қисмини арматуралаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
552. Анкерларни сурувчи куч йўналишига 45° бурчак остида жойлашган илмоқлар турида ўрнатиш керак. Якка арматурали анкерларни қўллаш рухсат этилади. Қистириладиган қисмларда илмоқли арматурали анкерларни мустаҳкам тиргаклар билан биргаликда ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
553. Йиғма темирбетон плиталарни пўлат белбоғлар билан юқори мустаҳкам болтлар ишлатиб бирлаштириш учун қуйидагилар зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юқори мустаҳкам болтлар жойланадиган тешикларни тайёрлаш ва монтаж қилиш нормалари билан кўрсатилган, рухсат этилган ўрнатилишини таъминлайдиган каттароқ диаметрини белгилаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўйсинувчан таглик қисмларни ёки бошқа чораларни қўллаб, тортишдаги пўлат листнинг деформацияси ҳисобига зичланмасликни йўқотиш имконини таъминлаш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
554. Темирбетон плита унинг пўлат қисмдан узилиб ажралиб кетмаслигини таъминлаш учун анкерланган бўлмоғи керак. Темирбетон плитанинг анкерланишини таъминлай олмайдиган мустаҳкам тиргакларда унинг ажралишига қарши қўшимча чоралар кўрилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агарда қия анкерли бирлашмаларда сурувчи куч таъсир йўналишини ўзгартириши мумкин бўлганида, янги йўналишга қия бўлган анкерлар қўйилади ёки қия анкерларни тик анкерлар билан биргаликда жойлаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
555. Йиғма темирбетон блокларнинг кўндалангига уланадиган жойларини қуйидагиларни ишлатиб қуриш тавсия этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
уланадиган жойлар учларининг сиртларини елимлаб, учларига камида 0,5 МPа (5 kgk/сm2) босим берадиган куч билан қисишни; чиқиб турган арматураларни сваркалашни ва кейин чокни бетон билан қуйишни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
556. Йиғма темирбетон плиталарга, блокнинг бутун узунасига бирлашганида устки пўлат белбоғ ва темирбетон блок орасига, устки белбоғни занглашдан сақловчи бетон ёки қоришма қатлами лойиҳаланиши керак. Қоришма ёки бетон қатламнинг қалинлиги 5 сm ва ундан ортиқ бўлганида арматуралаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29-боб. Ёғоч конструкциялар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
557. Ёғоч кўприкларда заводда тайёрланган элементлар қўлланилиши керак, темир кўприкларнинг элементлари ва барча кўприклар ёпишқоқ бирикмаларининг элементлари фақат заводда тайёрланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёғоч темир йўл кўприклар оралиқ қурилмалари прогонлар ёки оддий (бирлашмаган) пакетлардан иборат бўлган тўсинли эстакада турида ишлатилиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
558. Ёғоч кўприклар учун, ёғочни чиришдан ҳимоя қиладиган, зарур ҳолларда эса ёнғинга бардош бериш даражасини ошириш учун махсус чоралар кўзда тутилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
559. Ёғоч кўприкларнинг конструкцияси ҳамма жойларини кўришга, тозалашга, болт ва тяжларни тортиб маҳкамлашлар оқибатида юз бериши мумкин бўладиган бўшашишларни тўғрилашга, ҳамда айрим элементларида оддий таъмирлаш ишларини ўтказишга, темир йўл кўприкларида капитал турдаги кўприклар ёки қувурлар билан алмаштиришга қулай ва мослашган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструкцияларда қўлланилаётган тугунлар, уланишлар ва бирикмалар, иншоотнинг қисмлари ва алоҳида элементлари орасида зўриқишнинг бир меъёрда тарқалишини таъминлаши керак. Лойиҳалашда, конструкциянинг айрим қисмларини шамоллатиш учун шароит яратишга алоҳида эътибор қилиниши керак. Ёғоч кўприкларни ёғли ва сувда эрийдиган 60 — 80°С ҳароратгача иситилган антисептиклар билан чётка ёки сачратувчи гидропульта ёрдамида 2 — 4 соат оралиғида 2 марта ишлов бериш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
560. Тўсинли эстакада кўприкларида битта қаторли таянчлар бўлганида горизонтал кучларни қабул қилишга, ҳар бешинчи таянчни иккита ёки кўп қаторли этиб қуриш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
561. Ёғоч таянчлар музлар ва ҳар хил сузиб юрган нарсалар таъсиридан қопламалар, ўрамалар ва музкесарлар ёрдамида ишончли даражада ҳимоя қилинган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Материаллар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
562. Ёғоч кўприклар учун ГОСТ 9463 ва ГОСТ 8486 талабларига жавоб берадиган қарағай, арча, лиственница, пихта дарахтлари ишлатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилманинг эгилишга ва чўзилишга ишлайдиган ҳамда кўприк бруслари 1-чи нав ёғоч материалдан қилинган бўлиши зарур. Кўприк конструкцияларининг қолган элементлари 2-чи нав ёғоч материаллардан тайёрланиши мумкин. Тўғри бурчакли кўндаланг кесимли елимланган тўсинларнинг чекка томонларида (қиррасидан умумий баландлигининг 1/6 қисмигача, аммо иккита доскадан кам бўлмаган) 1-нав тахталар ишлатилиши зарур, қолган қисмларида эса 2-нав тахталар ишлатилиши рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бирлаштирувчи майда бўлакларни (деталларни) (ёстиқлар, поналар ва ҳоказолар) тайёрлаш учун, танлаб олинган, қаттиқ баргли жинсли дарахтларни (эман, шумтол, бук ва грабларни) ишлатиш зарур, улар юмалоқ ҳолда ишлатилганида ГОСТ 9462, тилинган тахталар ҳолида ишлатилганида эса ГОСТ 2695талабларига жавоб бериши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкларнинг таянчларидаги ўтирма ва таянч бруслари учун ГОСТ 9462 ва ГОСТ 2695 ларга тўғри келадиган қаттиқ баргли жинсли — эман, шумтол, бук ва граб дарахтларидан қилинган юмалоқ ёғоч ва брусларни ишлатиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
563. Ёғоч кўприкларнинг элементларини тайёрлашда ишлатиладиган ёғочларнинг мустаҳкамлик хусусиятлари (меъёрий ва вақтинчалик қаршилиги) ҚМҚ 2.03.08 даги танланган навдаги ёғоч материаллар учун белгиланган талабларга жавоб бериши керак. Ёғоч фермали кўприк қуришда ва ёғочнинг паст мустаҳкамликда эканлиги кўринган барча ҳолларда, ишлатиладиган ёғоч намуналарини лабораторияда мустаҳкамликка синаб, текшириш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Синашда кўринган мустаҳкамлиги меъёрий қаршиликдан кам бўлмаганида, ёғоч ишлатишга яроқли деб ҳисобланади. Юмалоқ ёғоч ва брусларнинг мустаҳкамлигини ушбу меъёрнинг мазкур ШНҚ нинг 559-бандида кўрсатилган давлат стандартларида келтирилган тегишли талабларга биноан баҳолаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
564. Ишлатиладиган ёғоч материалларнинг намликлари % да — юмалоқ ҳолатдаги ёғочларники 25 дан, тилинган ёғочларники 20 дан, елимланган конструкциялар учун ишлатиладиганлариники 12 дан ортиқ бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ички хўжалик автомобиль йўллари, қишлоқ хўжалиги корхоналари ва ташкилотлари, кичик автойўл ва шаҳар кўприкларида устки тўшама, кўндаланг тўсинчалар ва габарит чегарасига қўйиладиган бруслар учун 40 % гача намликдаги ёғоч материалларни ишлатиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сувнинг энг паст сатҳидан пастда жойлашадиган элементлар ва қозиқ оёқлар учун ишлатиладиган ёғоч материалларнинг намлиги чекланмайди. Ёғоч материаллари қурилиш майдончаси шароитида тайёрланганда, уларни чиришдан ҳимоя этиш таъминланганда, юк кўтариб турадиган элементлар учун 25 % гача, ёрдамчи элементлар учун 40 % гача намликдаги ёғоч материалларни ишлатиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
565. Ёғоч кўприкларнинг пўлат элементлари учун мазкур ШНҚ нинг 18 ва 27-бобларнинг талабларини қаноатлантирадиган пўлатдан тайёрланган арматуралар, юпқа тахта, бўлак шаклдаги ва фасонли прокатлар қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Михларни ГОСТ 4028 га, пўлат дюбелларни эса ТУ 14-4-1231га биноан қўллаш керак. Асосланган ҳолларда ТУ 10-69-369га биноан винтли пўлат михларни ишлатиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
566. Конструкция элементларини елимлашда, талаб қилинадиган мустаҳкамликка, сувга чидамлиликка, биологик таъсирларга чидамлиликка эга бўлган ва узоқ муддатга яроқли: фойдаланиш шароитига боғлиқ ҳолда ҚМҚ 2.03.08 талабларига тўғри келадиган фенолли, резорцинли ва фенолли-резонцинли елимларни қўллаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёғоч материални металл билан елимлаш учун эпоксид елим ишлатиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Материал ва бирикмаларнинг ҳисобий хусусиятлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
567. 1-нав қарағай ёғочининг, унинг намлигига боғлиқ равишдаги ҳисобий қаршиликларини қуйидаги 97-жадвалга биноан қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

97-жадвал

Кучланиш ҳоллари ва элементларнинг хусусиятлари

Қуйидаги % лардаги ҳисобий қаршиликлари, МПа (kgk/сm2) да

белгиланиши

25 ва ундан кам

25 дан кўп

1. Эгилиш:

 

а) чеккалари табиий ҳолатдаги юмалоқ ёғочдан қилинган элементларники

Rdb

17,7 (180)

15,2 (155)

б) бруслардан ва чеккалари қиррали кесилган ёғочдан қилинган элементларники

15,7 (160)

13,7 (140)

в) тўшаладиган тахталарники ва бошқаларники

13,7 (140)

11,8 (120)

2. Толалари бўйлаб чўзилиш

Rdt

11,8 (120)

9,8 (100)

3. Толалари бўйлаб сиқилиш ва эзилиш

Rdc, Rdqs

14,7 (150)

11,8 (120)

4. Толаларига кўндаланг йўналишда барча сиртларнинг сиқилиши ва эзилиши

Rdq

1,77 (18,0)

1,47 (15,0)

5. Толаларига кўндаланг йўналишда маҳаллий эзилиш:

 

а) юзма-юз ўймаларда (эзилиш майдонининг узунлиги 15 сm гача бўлганда)

Rdqp

3,1 (32,0)

2,5 (26,0)

б) шайбаларнинг тагидаги эзилиш бурчаги 90° дан 60° гача бўлганида

3,9 (40,0)

3,3 (34,0)

6. Эгилишда тола бўйлаб қирқилиши (энг катта қиймати)

Rdab

2,35 (24,0)

2,15 (22,0)

7. Элементнинг иккита брутто қалинлигини ва 10 ўйма чуқурлигига тенг узунликни ҳисобга олган ҳолда, ўймалар уланган жойдаги (майдон бўйича ўртача) қирқилиш:

а) тола йўналишида

Rdam

1,57 (16,0)

1,47 (15,0)

б) толага кўндаланг йўналишда

Rdsm­­

0,78 (8,0)

0,69 (7,0)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: 1. Ёғочнинг эзилишга ва тола йўналишига a бурчак остида қирқилишига ҳисобий қаршилигини ушбу формула билан аниқлаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rd1, Rd2 лар — a1=0° ва a2=90° бўлганидаги эзилишга ёки сиқилишга ҳисобий қаршиликлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Элементнинг юкланмаган қисмининг узунлиги эзилиш майдонидан ва элемент қалинлигидан кам бўлмаганида, унинг узунлиги қисмидаги толасининг кўндалангига маҳаллий эзилишга (ушбу жадвалнинг 5 вазиятида кўрсатилган ҳолатлардан ташқари) ҳисобий қаршиликни қуйидаги формула билан аниқлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, ls — ёғочнинг толаси бўйлаб эзилиш майдонининг узунлиги, cm, да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Элементнинг ҳисобий кесимларида, кесиш ёки тешиш оқибатида, бўшашиш ҳолати бўлганда, тегишли ҳисобий қаршиликларни қиймати қуйидагига тенг бўлган элементларнинг иш шароити коэффициентларига кўпайтириш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чўзиладиганлари учун — 0,80 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эгиладиган бруслар учун — 0,85 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эгиладиган юмалоқ ёғочлар учун — 0,90 га.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-нав қарағай ёғочининг ҳисобий қаршиликлари 1-нав учун белгиланганларидан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
толалари бўйлаб чўзилгандагиси 30 % га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қолган барча кучланиш ҳолатлардагиси 10 % га кам миқдорда қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
568. Елимланадиган тахталарнинг қалинлиги 33 mm ва элемент баландлиги 50 сm ва ундан кам бўлган елимланган қарағай ёғочларнинг ҳисобий қаршиликларини қуйидаги 98-жадвалдан қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

98-жадвал

Кучланиш ҳолати

Ҳисобий қаршиликлар

Белгиланиши

МPа

kgk/сm2

1. Бруснинг эгилиши

Rdb

17,7

180

2. Тола бўйлаб чўзилиш

Rdt

12,7

130

3. Тола бўйлаб сиқилиш

Rds

15,7

160

4. Тола бўйлаб эзилиш

Rdqs

14,7

150

5.Толанинг кўндалангига барча сиртларнинг сиқилиши ва эзилиши

Rdcq, Rdq

1,96

20,0

6. Толанинг кўндалангига маҳаллий эзилиши:

 

а) конструкциянинг таянадиган жойидаги текисликда

Rdq

2,50

26,0

б) шайбаларнинг тагида эзилиш бурчаги 90° дан 60°гача  бўлганда

Rdap

4,31

44,0

7. Эгилишда елимланган чокларда толалар бўйлаб катта қирқилиш

Rdaf

1,47

15,0

8. Елимланган чокларда толаларни кўндаланг парчалаш

Rdsf

0,78

8,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қалинлиги 33 mm дан фарқ қиладиган тахталарни (қатламларни) қўллашда эгилишга, сиқилишга ва тола бўйлаб қирқилишга ҳисобий қаршиликларини қуйидагиларга тенг бўлган иш шароити коэффициентларига кўпайтириш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги 19 mm ва ундан кам бўлганида — 1,10 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги 26 mm бўлганда — 1,05 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қалинлиги 43 mm бўлганда — 0,95 га.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Елимланган элементларнинг баландлиги 50 сm дан катта бўлганида эгилишга ва тола бўйлаб сиқилишга ҳисобий қаршиликларни қуйидаги 99-жадвалда келтирилган иш шароити коэффициентларига кўпайтириш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

99-жадвал

Кесим баландлиги, сm,да

Иш шароити коэффициенти

50 ва ундан кам

1,00

60

0,96

70

0,93

80

0,90

100

0,85

120 ва ундан кўп

0,80

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
569. Елимланган пўлат арматура стерженли-елимли штирли бирлаштиришларда, тортиб олишга ёки тешиб ўтишга (18 расм) ишлайдиган қарағай ёғочнинг тола бўйлаб қирқилишга ҳисобий қаршилиги Rdaf ни штирнинг кириш чуқурлиги l га боғлиқ ҳолда 100-жадвалдан қабул қилиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18-расм. Елимлаштиришли уланган жой.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-уланувчи блоклар, 2-блокларнинг уланадиган жойи, 3-штирлар учун тешиклар, 4-тешикларга елимланган штирлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

100-жадвал

Штирни киритиш чуқурлиги l, сm, да

Қирқилишга ҳисобий қаршилиги, Rdat

МPа

kgk/сm2

15

2,94

30,0

20

2,75

28,0

25

2,55

26,0

30

2,45

25,0

35

2,26

23,0

40

2,16

22,0

45

2,01

20,5

50

1,91

19,5

55

1,77

18,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: 1. Стерженни тола йўналишида a бурчаги остида киритиб елимлаганда қирқилишга ҳисобий қаршиликни қуйидаги формула билан аниқлаш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Елимштирли бирикмаларни тайёрлаш фақат керакли технологик қурилмаси бор заводларга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
570. Бошқа турдаги ёғочлар учун мазкур ШНҚ нинг 97, 98 ва 100-жадвалларидаги берилган ҳисобий қаршилик қийматларини қуйидаги 101-жадвалдаги ўтказиш коэффициентларига кўпайтириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

101-жадвал

Ёғочларнинг жинслари

Ҳисобий қаршиликлар учун ўтказиш коэффициенти

чўзилишга, эгилишга, сиқилишга ва тола бўйлаб эзилишга

тола кўндалангига сиқилишга ва эзилишга

қирқилишга

Арча

1,0

1,0

1,0

Лиственница

1,2

1,2

1,01)

Пихта

0,8

0,8

0,8

Эман

1,3

2,0

1,3

Шумтол; граб

1,3

2,0

1,6

Бук

1,1

1,6

1,3

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Елимланган конструкциялар учун — 0,9.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
571. Барча турдаги ёғоч материаллари учун толаси бўйлаб сиқилиш ва чўзилишдаги ҳамда эгилишдаги эластиклик модулини қуйидагича қабул қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
одатдаги ёғочлар учун доимий юкламалардан деформацияни аниқлашда — 8340 МПа (85000 kgk/сm2) га тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
елимланган ёғочлар учун хоҳлаган юкламалардан деформацияни аниқлашда — 9810 МPа (100000 kgk/сm2) га тенг деб.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёғоч толасининг кўндалангига сиқилишдаги эластиклик модулини 392 МPа (4000 kgk/сm2)га тенг деб қабул қилиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
572. Ёғоч кўприкларнинг пўлат элементлари учун эластиклик модули ва ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚ нинг 18 ва 27-бобларига биноан қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
573. Қарағайлардан бўладиган бирикмалардаги ичларига киритилиб жойлаштириладиган пўлатдан қилинадиган пона (нагел), дюбел ёки михларнинг понадан бериладиган зўриқиши тола бўйлаб, дюбел ва михдан бериладигани эса маълум бурчак остида таъсир кўрсатганларидаги зўриқишларни ўзига қабул қилиш (ёки оғирликни кўтариш) қобилиятининг ҳисобий қийматлари қуйидаги 102-жадвалда келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

102-жадвал

Бирикмалар тури

Кучланиш ҳолати

Пона (нагел), дюбел ёки михнинг битта кесимга кучни қабул қилиш қобилиятининг қиймати

кН

kgk

Симметрик

Ўртадаги элементларнинг эзилиши

0,441 dt1

45 dt1

Чеккадаги элементларнинг эзилиши

0,685 dt2

70 dt2

Носимметрик

Бир хил қалинликдаги барча элементларнинг ҳамда битта кесимдаги бирик-маларнинг анча катта қалинликдаги элементларининг эзилиши

0,294 dt1

30 dt1

Чеккадаги анча юпқа элементларнинг эзилиши

0,685 dt2

70 dt2

Симметрик ва носимметрик

Пона (нагел) нинг эгилиши

1,618d2 Қ 0.019t32; лекин, 2,256d2 дан кўп эмас

165d2 Қ 2t32 ; лекин 230d2 дан кўп эмас

Михнинг эгилиши (ГОСТ 4028-63*)

2,256d2 Қ 0.010t32; лекин, 3,628d2 дан кўп эмас

230d2 Қ t32 ; лекин 370d2 дан кўп эмас

Дюбелнинг эгилиши (ТУ 14-4-1231-83)

3,384d2 Қ 0.015t32; лекин, 5,442d2 дан кўп эмас

234,5d2 Қ 1,5t32; лекин 555d2 дан кўп эмас

Бурама михнинг эгилиши

 

 

(ТУ 10-69-369-87)

4,14 d2

420 d2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100-жадвалда белгиланганлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — пона (нагел) ёки михнинг диаметри, сm, да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t1 — ўртадаги ва тенг, кўпроқ қалинликлардаги битта қирқиладиган бирикмадаги элементларнинг қалинлиги, сm, да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t2 — чеккадаги элементларнинг ва битта қирқиладиган бирикмаларнинг анча юпқа элементларининг қалинлиги, сm, да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t3 — битта қирқиладиган бирикмаларнинг чеккадаги элементига михни ёки дюбелни киргизиш чуқурлиги, сm, да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: 1. Пона (нагел)нинг, кўрилаётган чокдаги, зўриқишни қабул қилиш қобилиятининг ҳисобий миқдорини жадвалдаги формулаларга асосан топилган қийматларнинг энг кичигига тенг деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Пона (нагел)нинг диаметри d ни, унинг эгилишдаги зўриқишни қабул қилиш қобилиятининг тўла фойдаланилишидан сал кўпроқ шароитдан келиб чиққан ҳолда белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ушбу меъёрларнинг талабларига мувофиқ поналар (нагеллар)ни жойлаш шароити бажарилган бўлганида, пона (нагел)ли бирикмаларда ёғочни ёрилиб ажралишга ҳисобламаслик мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Цилиндрик пона, михлар ва дюбеллар ёғочнинг ичига етарли даражада киритилиб жойлаштирилиб, устига қўйилган нарса зич беркитиб турадиган ҳолларда, болт тагига пўлатдан қилинган ёпиштирма қўйиладиган бирикмалар қўллаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Пўлатдан қилинган ёпиштирмали бирикмалардаги дюбел ва михларнинг ҳисобий зўриқишни қабул қилиш қобилияти қуйидаги коэффициентларга кўпайтириб аниқлаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
куч билан киритилган дюбеллар учун — 1,0 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
олдиндан бурғиланган тешикларга киритилганда — 0,8 га.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа турдаги ёғочдан қилинган бирикмаларда пўлат пона (нагел) нинг зўриқишни ўзига қабул қилиш қобилиятининг ҳисобий қиймати, пона жойлашган тешикда ёғочни эзишга ҳисоблаганда мазкур ШНҚ нинг 102-жадвалидаги тегишли коэффициентларни мазкур ШНҚ нинг 102-жадвалидаги миқдорларга кўпайтириб ва у тешикнинг ичида эгилишга ишлаганда, шу коэффициентлардан квадрат илдиз олгандаги қийматларни жадвалдаги миқдорларга кўпайтириб аниқланади. Куч пона (нагел) дан ёғоч толаларига a бурчаги остида берилганида, унинг зўриқишни ўзига қабул қилиш қобилиятини ҚМҚ 2.03.08нинг кўрсатмаларга кўра ka коэффициентини ҳисоблаб аниқлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
574. Чўзиладиган ва сиқиладиган елимштирли (пўлат стержен ёғочлардаги тешикларга елимланган) бирикмаларда елимланган штир (пўлат стержен)нинг суғирилиб олишга ёки тешиб ўтишга ҳисобий мустаҳкамлик қобилияти Ndd кН, (kgk) ни ушбу формула билан аниқлаш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, m — тешик диаметрлари 2,4 cm ва ундан кам бўлганида — 1,0 га; 2,6 ва 2,8 сm да — 0,95 га; 3,0 сm ва ундан катта бўлганида — 0,90 га тенг деб қабул қилинадиган иш шароити коэффициентлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
de — штир (стержен) киритиладиган тешик диаметри, m (сm) да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
le — штир (стержен) кирадиган қисмининг узунлиги, m (сm) да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdaf — мазкур ШНҚ нинг 100-жадвалидан олинадиган елимштирли бирикмалардаги ёғочнинг ёрилиб ажрашига ҳисобий қаршилиги, МPа (kgk/сm2) да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
575. Бўйлама йўналишда жойлашган призматик поналарнинг (колодка, шпонка) ҳисобий, зўриқиш қабул қилиш қобилиятини эзилишга ва ёрилиб ажралишга аниқлаш керак. Бу ерда, ёрилиб ажралишга ҳисобий қаршилигини иш шароити коэффициенти ma=0.8 билан қабул қилиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ҳисоблашлар. Зўриқишлар ва моментларни аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
576. Кўприкларнинг конструкцияларини ҳисоблашда қуйидагиларга ижозат берилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
элементлар ва бирикмалардаги зўриқишларни материални эластик ишлайди деб фараз қилиб аниқлашга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фазовий конструкцияни алоҳида текис туркумларга ажратишга ва уларни элементларнинг кўнувчанлигини назарга олмасдан мустаҳкамликка ҳисоблашга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
панжарали конструкциялар элементларининг тугунларида бирлашишларини ҳисоблашларда шарнирли деб қабул қилишга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта қаторли ва фазовий таянчларнинг устунларига ўтирмалардан бериладиган вертикал кучларни қабул қилишда қиятиргаклар, диагонал боғланишлар ва раскослар қатнашмайди деб ҳисоблашга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳароратнинг ўзгаришидан ҳамда ёғочнинг қуришидан ва шишганидан бўладиган деформация ва кучланишларни ҳисобга олмасликни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишқаланиш кучи таъсирини, конструкция ёки бирикманинг ишлаш шароитини ёмонлаштирган ҳолдагина ҳисобга олиш кераклигига (бундай ҳолларда ёғочнинг ёғочга ишқаланиш коэффициентини 0,6 га тенг деб қабул қилиш рухсат этилади).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
577. Тўсинли кўприкларнинг прогонларини, тўшамасининг пастки қатлами элементларини (тахталари, накатниклари ва ҳ.к.) кўндаланг тўсинчаларини, автомобил йўллари ва шаҳар кўприкларининг ўтиш қисмининг бўйлама ва кўндаланг тўсинларини узлукли деб ҳисоблаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўндаланг прогонларга таянувчи ёғочли тахталарни эни b га тенг бўлган, иккита таянчда ётган тўсин деб ҳисоблаш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) елимланган ёғочли тахта учун
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) михланган ёғочли тахта учун михларнинг орасидаги масофа 25 сm ва ундан кам бўлганида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўша масофа 25 cm дан катта бўлганида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(5.6)-(5.7) формулаларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — ғилдиракнинг ёки ўрмаловчи занжирнинг кўприкка тегиб турадиган жойининг ёғоч тахталарнинг кўндаланг йўналишдаги ўлчами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — қоплама қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — битта ёғоч тахтанинг қалинлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — ёғоч қопламали плитанинг ҳисобий оралиғи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Прогонларга узлуксиз кўндаланг тўсинчалар орқали тушадиган босимни аниқлашда, юкламаларнинг уларга эластик равишда тарқалишини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўшамадаги ёғоч тахталарнинг уланган жойлари битта қаторга тўғри келмаган ҳолатда (битта кесимда барча уланган жойларнинг 30 % дан ками тўғри келганида) кўндаланг тўсинчага бўладиган босимни аниқлашда, юкламаларнинг тарқалишини ҳисобга олишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
578. Прогонлардаги зўриқишларни аниқлашда ўтирмаларнинг устида подбалкалар қўйилганида оралиқнинг узунлигини камайтириб олиш рухсат этилади, лекин у камайтирилган миқдор, умумий узунлигининг 10 % дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
579. Фермаларнинг металл тортмаларидаги зўриқишларни аниқлаётганда, уларнинг ўзларининг оғирликлари устки ва пастки тугунларга теппа-тенг тарқалади деб қабул этиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оралиқ қурилманинг ўтиш қисми сатҳида жойлашган томонга қарши боғланишларини, ферманинг белбоғи, ўтиш қисми ва қўл тутгич панжарасига тўғри келадиган шамолдан бўладиган юкламага ва вақтинчалик юкламадан горизонтал кўндаланг таъсирга ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Сиқилувчи элементларнинг ҳисобий узунлиги ва элементларнинг эгилувчанлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
580. Бўйлама кучлар таъсир этадиган тўғри чизиқли элементларни устиворликка ҳисоблашда, уларнинг ҳисобий узунлигини ҚМҚ 2.03.08 кўрсатмаларига мувофиқ учларининг маҳкамланиш турига боғлиқ равишда қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
581. Устиворликка ҳисоблашда оралиқ қурилма ва таянчлар элементларининг ҳисобий узунлигини қуйидагича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) фермаларнинг сиқилаётган белбоғлари учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ферма текислигида бўлганида — тугунлар орасидаги масофага тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ферма текислигидан бўлганида — горизонтал боғланишларнинг тугунлари орасидаги масофани;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) Гау-Журавский фермасидаги раскослар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ферма текислигида бўлганида — раскоснинг тўла узунлигининг ярмига тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ферма текислигидан бўлганида — раскоснинг тўла узунлигига тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ёғоч тахтали туташ деворли фермаларнинг сиқилаётган тахталари учун улар энининг олти баробар катталаштирилган қийматига тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) фазовий таянчларнинг устунлари учун — боғланишлар тугунлари орасидаги масофага тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) қўшимча боғланишлар йўқ бўлганида қозиқ оёқлар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қозиқ оёқларнинг ўтирмаларини (ростверкларини) қия қозиқ оёқларини қоқиш йўли билан горизонтал текисликда жилишдан маҳкамлаганда ва қозиқ оёқни грунтга тўла киритганда — 0,7l деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қозиқ оёқларнинг ўтирмаларини (ростверкларини) горизонтал текисликда жилишдан маҳкамлаганда ва қозиқ оёқ грунтга тўла киритилмаганда (шарнирли ҳолатда, қозиқ оёқнинг бир қисми грунтдан тепада турганида) — l га тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қозиқ оёқларнинг ўтирмаларини (ростверкларини) горизонтал текисликда жилишдан маҳкамламаганда ва қозиқ оёқлар грунтга тўла киритилганида — 2l га тенг деб, қабул қилиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда, l — қозиқ оёқнинг бошидан (ростверк ёки ўтирманинг пастидан) сув ювилишини ҳам ҳисобга олгандаги грунтга киритилган жойдаги кесимгача бўлган назарий узунлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
582. Ҳисобий эгилувчанликни қуйидагиларга:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бутун кесимли элементлар учун (иккита текисликдаги) ва таркиби бир нечта бўлган стерженлар (шахобчалар орасини бириктирувчи боғланишлар текислигига меъёрий текисликда) элемент ҳисобий узунлигининг тўла юзасининг тегишли инерция радиусига нисбатига тенг деб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) бир нечтадан таркиб топган элементлар (шахобчалари орасини бирлаштирувчи боғланишлар текислигида) учун келтирилган эгилувчанлик lz ни
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
га тенг деб, қабул қилиш зарур;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, l, la — тегишли бир элементларнинг ва унинг айрим шахобчаларининг эгилувчанлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mz — келтирилган эгилувчанлик коэффициенти, у қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, lc — элементнинг ҳисобий узунлиги, m да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — элементнинг кўндаланг кесимининг эгилиш текислигидаги ўлчами, cm да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nf — элементнинг шахобчалари орасидаги чоклар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nq — битта чокдаги боғланишлар қирқимларининг элементнинг 1 m. га тўғри келадиган сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — қуйидаги 103-жадвалга биноан аниқланадиган бирлашманинг кўникувчанлик коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — элемент кесимининг тўла эни, сm, да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: 1. l ва lа эгилувчанликлар элементнинг ҳисобий узунлиги lc ва бутун элементлар учундек боғланишлар орасидаги масофаларга кўра аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Шахобчанинг ҳисобий узунлиги lа, унинг етти карра энидан ошмайдиган бўлганида lа = 0 деб қабул қилиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

103-жадвал

Боғловчилар тури

Қуйидагича сиқилгандаги бирикманинг кўникувчанлик коэффициенти d нинг қиймати

марказий

Эгилиш билан биргаликда

Пўлат пона (нагел)лар:

D  1/7 l

1/5d2

1/2,5d2

D > 1/7 l

1.5/dt

3/dt

Михлар ва дюбеллар

1/10d2

1/5d2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.7-жадвалдаги белгилашлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — бирлаштирилаётган элементларнинг энг юпқасининг қалинлиги, сm да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — мих, дюбел ёки пона (нагел)нинг диаметри, сm, да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
583. Бир нечтадан ташкил топган элементларнинг келтирилган эгилувчанлик коэффициентларини аниқлаётганда қуйидаги шартларни бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) қистириб маҳкамланган учлари 4 d дан кам бўлган михлар ва дюбеллар ҳисобга олинмаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) шахобчаларни пона (шпонка)лар ёки колодкалар ёрдамида бирлаштирганда mz = 1,2 деб қабул қилиш керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) чокларда икки хил диаметрдаги (d1 ва d2) пона (нагел) лар қўлланилганида, боғловчиларнинг чокдаги қирқиладиганларининг сони n қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, n1, d1 — d1 диаметрдаги пона (нагел)ларга тўғри келадиган қирқимлар сони ва кўникувчанлик коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n2, d2 — d2 диаметрдаги пона (нагел)ларга тўғри келадиган қирқимлар сони ва кўникувчанлик коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
584. Марказий сиқилувчан элементларнинг қабул қилувчанлик (кўтарувчанлик) қобилиятининг камайиш коэффициенти j ни уларнинг эгилувчанлигига боғлиқ равишда қуйидаги формула билан аниқлаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ≤70 бўлганида, φ = 1 — 0.8 (λ/100)2; (297)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ>70 бўлганида, φ = 3000/λ2; (298)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Конструкция элементларини ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
585. Кўприкларнинг ёғоч конструкцияларининг элементларини мустаҳкамликка ва устиворликка ҳисоблашни қуйидаги 104-жадвалдаги формулаларга биноан бажариш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

104-жадвал

Элементнинг ишлаши

Ҳисоблаш учун формула

Нормал кучланишларни кўра мустаҳкамликка

Толаси бўйлаб чўзилиш

Nd/Ant dt                          (6.13)

Толаси бўйлаб сиқилиш

Nd/Ant ds                           (6.14)

Бош текисликларнинг бирортасида эгилиш

Md/Wnt db                          (6.15)

Қия эгилиш

Mdx/Ix ×y + Mdy/Iy ×x db     (6.16)

Бош текисликларнинг бирортасида эгилиш билан чўзилиш

Nd/Ant+ Md/Wnt × R­dt/R­db  R­dt    (6.17)

Бош текисликларнинг бирортасида эгилиш билан сиқилиш

Nd/Ant+ Md/ξWnt × R­dt/R­db dc  (6.18)

Тола кўндалангига сиқилиш (эзилиш)

Nd/Ad dq                                 (6.19)

Уринма кучланишларга кўра мустаҳкамликка

Эгилиш

QdSbr/Ibrb dab                        (6.20)

Устиворликка

Марказий сиқилиш

Nd/Ad   φds                                (6.21)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104-жадвалдаги белгилашлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nd, Md, Qd — тегишли бўйлама куч, эгувчи момент, кесувчи кучларнинг ҳисобий қийматлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdb, Rdq — ҳисобий қаршилиги (индекслар кучланиш Rdb, Rdq ҳолатларига мос келади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ant, Abr — тегишли кўндаланг кесимнинг соф ва тўла майдонлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sbr — тўла кесим қисмининг нейтраль ўққа нисбатан статик моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wnt — бир нечтадан таркиб топган стерженлар учун, 6.33-бандига биноан иш шароити коэффициенти ҳисобга олинган ҳолда қабул қилинган бўшашган кесимнинг қаршилик моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ix, Iy — х ва у ўқларига нисбатан соф кесимнинг инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ibr — тўла кесимнинг инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
х, у — бош ўқлар х ва у лардан кесимнинг энг узоқда жойлашган нуқталаригача бўлган масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — кесимнинг эни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
j — мазкур ШНҚ нинг 562-бандига биноан марказий сиқилувчи элементларни устиворликка текширгандаги кўтарувчанлигининг камайиш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aq — эзилиш майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ad — устиворликка текширгандаги кўндаланг кесимнинг ҳисобий майдони. У қуйидагича қабул қилинади: кесим 25 % ва ундан кам бўшашганда — Abr га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25 % дан кўп бўшашганда — 4/3 Ant га тенг деб.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x — элемент деформациялангандаги нормал куч Nd дан бўладиган қўшимча моментнинг таъсирини ҳисобга олувчи коэффициент. У қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ξ қ 1 – λ2/3000 × Nd/RdsAbr (299)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: 1. Марказий сиқилувчи элементларни, чет томонига чиқадиган носимметрик бўшашганида, номарказий сиқилувчи деб ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Номарказий сиқилувчи элементни, эгилиш текислигига перпендикуляр текисликда ҳамда Nd/Abr кучланишнинг 10 % дан ошмайдиган эгилиш текислигида Md/Wbr кучланиш бўлганида, устиворликка ҳисоблашни (6.14) формулага биноан, эгувчи моментни ҳисобга олмасдан бажариш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Елимланган стереженли (штирли) уланган жойи бор сиқилувчи элементларни сиқилишга ҳисоблаганда, кесим тўла сиқилувчан бўлган ҳолда штирлар жойидаги тешиклар таъсиридан бўшашиш ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Чўзиладиган элементларнинг елимланган штирли уланган жойларидаги кесимларини мустаҳкамликка текширганда унинг майдони Ant ни 0,9 га тенг бўлган иш шароити коэффициентига кўпайтириш йўли билан, кесимда кучланиш жамланишини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
586. Ораларига қатлам қўйилган, бир нечтадан ташкил топган номарказий сиқилувчи элементларнинг кўпроқ кучланувчи тармоғини устиворликка ҳисоблаш, унинг ҳисобий узунлиги, қалинлигининг етти карра оширилган қийматидан катта бўлганида, қуйидаги шартдан келиб чиққан ҳолда бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nd/Abr + Md/ξWbr · Rds/Rab ≤ φRds (300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, j — алоҳида тармоқ кўтарувчанлигининг камайиш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Abr, Wbr — тармоқнинг брутто майдони ва қаршилик моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x — 6.30-бандига биноан аниқланадиган коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
587. Юмалоқ ёғочлардан қилинадиган элементларни диаметри 1 m узунлигида 1,0 сm га кичрайиб боришини эътиборга олган ҳолда ҳисоблаш керак. Кесим майдони Ant ни, 20 сm узунликда жойлашган уни бўшаштирувчи шароитларнинг барчасини, шартли равишда кўрилаётган кесимда жойлашган деб фараз қилиб, аниқлаш керак. Бу ҳолда, тўла кесим майдонининг (брутто) нисбий бўшашиши носимметрик бўшашишда 0,4 миқдордан, симметрик бўшашишда 0,5 миқдордан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилаётган элементларда пона (нагел)лар туфайли бўлаётган бўшашишларни уларга яқин жойлашган бошқа бўшашишларни эътиборга олмасдан ҳисоблаш рухсат этилади. Қоқилиб киритилган михлар туфайли сиқилаётган элементлардаги бўшашишларни ҳисобга олмаслик рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Поғанали равишда ажралиб туриши мўлжалланган (қўшни бўшашган жойлар орасидаги ёрилиш майдончаларини ҳисобга олгандаги) аниқланган ишчи майдон ноқулай хулоса берса, уни Ant майдони сифатида қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
588. Эгиладиган, бир нечтадан ташкил топган призматик бўйлама понали (шпонкали, колодкали) тўсинларни (таркибий тўсинларни) қуйидаги қийматларга тенг бўлган туташиш коэффициентларини инобатга олиб ҳисоблаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
икки қаватли тўсинлар учун — 0,85;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
уч қаватли тўсинлар учун — 0,80.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган тўсинлар учун бирикманинг кўникувчанлигини ҳисобга олмасдан топилган эгилишлар 30 % га оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкил қилувчи прогон ва шпонкаларда кесимларнинг қаршилик ишчи (заифлаштирилган) моментлари қуйидаги формулалар бўйича:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) Колодкаларда икки сатҳли прогонлар учун (6.2-расм а)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (301)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) Колодкаларда уч сатҳли прогонлар учун (6.26-расм)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (302)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) Кўндаланг шпонкаларда икки сатҳли прогонлар учун (6.2 в-расм)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (303)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) Кўндаланг шпонкаларда уч сатҳли прогонлар учун (6.2 г-расм)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
. (304)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкил қилувчи пргонларда сатҳлар орасидаги боғланишлар ҳам ҳисоб-китобга боғлиқ бўлиб, юқоридагилардан келиб чиққан ҳолда, бу жуда муҳим рол ўйнайди. Ушбу уланишлар колодкалар, шпонкалар, пластинали нагеллар) одатда прогон оралиғининг бутун узунлиги l бўйлаб тенг равишда жойлаштирилади ва бу ҳолда ҳар бир чок учун зарур бўлган уланишлар сони nсв оралиқнинг ярмида (таянчдан оралиқ ўртасигача) қўйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(305)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда М — прогонга таъсир қилувчи энг катта ҳисобий эгилувчи момент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— прогоннинг нейтрал ўқига нисбатан кўриб чиқилаётган чок бўйлаб ҳаракатланишга мойил бўлган элементнинг ялпи кесимининг статик моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Iσp — бутун прогоннинг ялпи кесимининг инерция моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
св ] кўриб чиқилган чокда жойлашган битта уланишда (колодка, шпонка, пластик нагел) рухсат этилган куч.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.2-расм. Таркибли прогонларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
589. Елимланган конструкцияларнинг кўп қатламли элементларини мустаҳкамлик ва устиворликка, поналарнинг кўникувчанлигини инобатга олмасдан ҳисоблашга рухсат этилади. Елимланган тўсинларнинг салқилигига чокларнинг кўникувчанлик таъсирини 20 % га ошириб ҳисобга олишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
590. Панжарали фермаларнинг учлари жойга тўғрилаб тайёрланган белбоғларидаги уланган жойларида, ораларига қатлам, устига ёпиштирмалар қўйилган бўлиб, маҳаллий эгилиш йўқ бўлса, уланган жой ферма тугунида жойлашганида, белбоғнинг учи орқали ҳисобий кучнинг тўла миқдори, тугундан четроқда жойлашганида эса унинг ярми берилишига рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
591. Ёғоч фермаларни, эгувчи моментлари белбоғлари билан, кўндаланг кучлар панжара ёки деворчанинг барча кесишадиган раскосларига бир хил тарқалиб қабул қилинадиган туташ тўсинга ўхшатиб ҳисоблашга рухсат қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Белбоғнинг соф кесим (нетто) майдонига деворчага яқин жойлашган тахта учун — 1,0 га, кейингиси учун — 0,8 га, учинчиси учун — 0,6 га тенг бўлган коэффициентлар киритиш зарур. Параллел белбоғли ёғоч тахтали фермалар бирикмаларининг кўникувчанликларини ҳисобга олмай ҳисобланган эгилишларини 30 % ошириб олиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ферманинг таянч устунчалари, панжаранинг уларга келиб бирлашувчи элементларидан тушадиган тўла босимга ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
592. Ряж (ичи тошга тўлдирилган қутисимон)ларни ҳисоблаганда, унинг товони майдонининг 2/3 қисми таяниб туради деб қабул қилиш керак. Грунт билан ишқаланиш коэффициентини мазкур ШНҚнинг 634-банди талабларига мувофиқ қабул қилиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
593. Таянч ҳолатининг ағдарилишга устиворлигига ҳисоблаш, ён томонида қўшимча қўйилган тиргаклар ёки қия қоқилган қозиқ оёқлар йўқ бўлганида, чеккасида жойлашган, грунтдан тепага чиқиб турган қозиқ оёққа нисбатан, агарда юқоридаги кўрсатилган элементлар бор бўлганида ёнидаги қия тиргакнинг ёки қия қозиқ оёқнинг, пастки таянч нуқтасига (пастки горизонтал боғламалар сатҳида) нисбатан бажариш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Бирикмаларни ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
594. Элементларнинг бўйлама кучларга ишлайдиган бирикмаларини эгилишга ва ёрилишга ҳисоблашни пўлатдан қилинган маҳкамловчиларнинг ишларини инобатга олмасдан қуйидаги формулалар билан бажариш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эзилишга: Nd/Aq ≤ mqRdqp (306);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёрилишга: Nd/Aa ≤ maRdam (307);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Aq, Aa — эзилиш ва ёрилиш майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mq — сув сатҳидан юқорида жойлашган конструкция элементларини ётиқ ва ўтирмаларни қозиқ оёқлар ёки устунлар билан бирлаштиргандаги бирикмалар учун, ёғоч толасининг кўндалангига эзилишга ишлаш шароити коэффициенти ва у 1,2 га тенг деб, ҳудди юқоридаги ҳолларда, аммо конструкция грунтга тегиб турганда ёки унинг тагида жойлашганида 0,85 га тенг деб, шу ҳоллардаги конструкциялар доимо намланиб турганида ёки сувда жойлашганида 0,75 га тенг деб қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ma — ёрилишга ишлаш шароити коэффициенти, у қуйидагиларга тенг деб қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
учма-уч бири иккинчисига киритиладиган ҳолларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта тишли киритмалар — 1,0 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита тишли киритмаларда, учидан биринчи
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тишга — 0,8 га ва ҳудди шу ҳолда иккинчи
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тишга — 1,15 га;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бўйлама пона (шпонка)ли бирлашган элементларда — 0,7 га.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бирикмалардаги ишқаланиш кучлари, улар мабодо қўшимча кучланишлар ҳосил қилмаса, эзилишга ва ёрилишга ҳисоблашларда инобатга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёғоч толасининг кўндалангига маҳаллий эзилиш майдончасининг (учма-уч михлар, пона (нагел)лар билан ва бири иккинчисига киритилиб бириктирилган ҳоллардан ташқари) ҳисобий кўтарувчанлиги, ёғочнинг эзилишга бирга ишлайдиган металл маҳкамлагичлар (михлар, дюбеллар, шуруплар, бурама михлар) билан уларни кучайтириш ҳисобига ошириш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маҳаллий эзилиш майдончасида ботиришга ишлайдиган металл бириктиргичларни 106-жадвал талабларига мувофиқ жойлаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бириктиришлар билан кучайтирилган тола кўндалангига маҳаллий эзилиш майдончали бирикма қуйидаги формулага асосан ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, ns — маҳаллий эзилиш майдончасидаги бириктиришлар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ndds — битта бириктиришнинг (мих, бурама мих, дюбель) ёғоч толасига кўндаланг киритгандаги кўтарувчанлик қобилияти, кН (kgk) да ва қуйидаги формула билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, Rdds — ёғоч билан бириктиргичнинг ҳисобий тегиб турадиган юзасининг бир-бирига ботирилишига ҳисобий қаршилиги, михлар ва дюбеллар учун ёғоч намлигига боғлиқ бўлмаган ҳолда 0,3 МPа (3 kgk/ cm2)га тенг, бураладиган михлар (ТУ 10-69-369-87) учун қуруқ ёғочлар бўлганида 0,6 МPа (6 kgk/cm2)га тенг, шуруф глухарлар учун ёғочнинг тегишли намлигига мувофиқ 6.1-жадвалга биноан Rdsm га баробар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ds — бириктиргич стерженининг диаметри, m (сm) да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ls — ёғоч билан бириктиргичнинг тегиб турадиган жойининг ҳисобий узунлиги, м (cm) да;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ndqp — 97-жадвалга мувофиқ аниқланадиган тола кўндалангига маҳаллий эзилишга ҳисобий қаршилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ds — бириктиргич қалпоқчасининг диаметри, m (сm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(6.26) формуланинг ўнг томони 2mqRdqp дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
595. Учма-уч бир-бирига киритилган иккита тишли бирикмаларни ёрилишга ҳисоблашни қуйидагича: учидан биринчи тиш учун ёрилиш текислиги бўйича — унинг эзилиш майдонига тўғри келадиган кучга, иккинчи тиш учун эса — барча кучга бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
596. Қия колодка билан бириктирилган элементлардаги ёрилишнинг ҳисобий узунлиги ld қуйидагига тенг деб қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тортиб турувчи болтларга тушадиган кучларни аниқлашга керакли битта колодкадаги ажратувчи куч S ни қуйидаги формула билан ҳисоблаш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(310) ва (311) формулалардаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q — бирикманинг кўникувчанлигини эътиборга олмагандаги битта колодкага тўғри келадиган ҳисобий сурувчи куч;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а — колодкалар орасидаги соф масофа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Z — колодкани ёрувчи кучлар елкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
la — колодканинг узунлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
597. Қўш тавр ёғоч тахтали-михли тўсинлар белбоғларининг, кесишма ҳолатдаги туташ деворларга маҳкамлагичлардаги боғланишларини белбоғ ва девор орасида юз берадиган сурувчи кучга ҳисоблаш керак. Бу ҳолда, маҳкамлагичлардаги михларнинг қабул қилувчанлик қобилиятини, деворча тахталарининг умумий қалинлиги унинг ҳисобий қалинлигига тенг бўлганида, 0,8 га баробар ишлаш шароити коэффициентига кўпайтириб қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Михни ёғочга қайириб қистиришнинг ҳисобий узунлигини қуйидаги формула билан аниқлаш рухсат этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, d — михнинг диаметри;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ry — пўлат михнинг оқувчанлик чегарасидаги чўзилишга ва эгилишга ҳисобий қаршилиги, МPа (kgk/сm2) да ва мазкур ШНҚ нинг 27-бобига биноан қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdqs — ёғочнинг толаси бўйлаб эзилишга ҳисобий қаршилиги, МPа (kgk/сm2) да.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Михнинг қистириб маҳкамлайдиган томонининг ҳисобий узунлигини аниқлашда ўткирлаштирилган қисмининг узунлиги 1,5d ни ҳисобга олмаслик керак. Бундан ташқари, бирлаштирилувчи элементлар орасидаги ҳар битта чокка 2 mm дан михнинг узунлигидан камайтириш керак. Бир нечта қатлам ёғоч тахтадан мих эркин чиқиб турадиган бўлганида, унинг узунлигини 1,5d га камайтириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
598. Сиқилувчи элементларда ва эгилувчи элементларнинг сиқилувчи томонида жойлашган елим штирли бирикмаларни, зўриқишларнинг 70 % и уланувчи элементларни учлари юзаси билан, қолганлари эса штирлар билан қабул қилинади деб ҳисоблаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгилувчи элементлар ва чўзилувчи элементларнинг чўзилиш зоналарида жойлашувчи елимштирли бирикмаларни ҳисоблашда бирикувчи элементларнинг алоҳидаги юзаларига тўғри келувчи кучлар бутунлай штирлар орқали қабул қилинади деб ҳисобланади. Уланаётган элементлар учлари орасидаги елимли чоклар чўзилишда ҳисобга олинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгилувчи элементларнинг елимштирли бирикма билан уланган қисмини кўндаланг куч таъсирига бутун кесим деб қабул қилиб ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Конструкцияни тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
599. Боғламларда энг кам сонли оддий кесиб киритиладиган бирикмаларни қўллаш лозим ва уларда сув тўпланмаслигини таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таркибий (бир нечта бўлаклардан таркиб топган) элементларда бруслар орасида 4 сm дан, юмалоқ ёғочлар орасида 2 сm дан кам бўлмаган шамоллатиб турувчи бўш жой қолдириш назарда тутилиши керак. Бўш жой қолдириш рухсат этилмайдиган конструкцияларда, атмосфера ёғинларидан бевосита намланишга қарши чоралар кўрилиши зарур. Ёғоч конструкцияларнинг сув сатҳидан тепада жойлашган қисмларида ёпиқ (барча томони ёпишмалар билан қопланган) бирикмалар қилиш рухсат этилмайди. Елимланган оралиқ қурилмаларда, уларга қуёш нурларининг тўғри тушишига тўсиқ бўладиган тадбирларни кўзда тутиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёғоч конструкцияларнинг ёғочли элементларини кетма-кетликда мўрт синишларини ёки узилишини камайтириш учун улар бирикмаларини ёпишқоқ ишлашини таъминлаш орқали табиий мўртликни камайтириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бирикмаларда ёғочни эзилишга ишлашини таъминлаб бериш керак. Бирикмаларга ёпишқоқликни бериш учун бўлиш ва зичлик принциплари ишлатилса кучлар элементдан элементга иложи борича кўпайтирилган боғланишлар сони орқали узатилади. Бу ҳолда параллел ишловчи боғланишлар ўртасида кучлар тўлароқ текис тақсимланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
600. Тилинган материалларни узунаси бўйлаб, ГОСТ 16483.10 га биноан, тишли бирикмалар ёрдамида улаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
601. Бактериялари йўқотилган элементларни, маҳкамловчи буюмлар учун тешиклар тайёрлашдан бошқа қайта ишлов бериш ишларига рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бактериялари йўқотилган ёғочларда, маҳкамловчи буюмлар ўрнатилишидан аввал, тайёрланган тешиклар ГОСТ 2770 га мувофиқ тошкўмир ёғи билан қалин суркалиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
602. Елимланган ва тахта-михли бош тўсинли оралиқ қурилманинг кўндаланг бикрлигини таъминлаш учун таянч кесимларида ва оралиғида ҳар 4 — 6 m да кўндаланг боғланишлар, тахта-михли тўсинларда уларнинг устки белбоғи текислигида бўйлама боғланишлар ҳам ўрнатиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
603. 15 m ва ундан узун оралиқ қурилмаларнинг бош тўсинларини, резина таянчларга ўрнатиш керак. Тўсинларнинг тагига таянчлар ўрнига, бактериялари йўқотилган ёғочлардан қилинган, рубероид қатламлари устига ётқизиладиган мауэрлат брусларни ўрнатишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
604. Ўтиш қисмининг, ёғоч темирбетон плитаси бош тўсинларга горизонтал кучларнинг берилишини таъминлайдиган маҳкамлагичлар билан уларга боғланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
605. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг елимланган оралиқ қурилмаларининг ўтиш қисмини тузаётганда, сувларнинг тезда унинг устидан оқиб кетишини таъминлайдиган бўйлама ва кўндаланг йўналишларда нишаблик бўлишини кўзда тутиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкнинг узунлиги 50 m гача ва бўйлама йўналишида бир томонга нишаблиги камида 1 ‰, узунлиги 100 m ва ўртасидан ҳар иккала томонга нишабликлари камида 1 ‰ дан бўлганида, узунаси бўйлаб оқизиб, кўприк устига йиғиладиган сувларни кетказишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
606. Елимланган оралиқ қурилмаларнинг ўтиш қисми, пастда ётган конструкцияларни ёғингарчилик сувлари тегишидан ва қуёш нурларининг бевосита таъсиридан ҳимоя қилиш зарур. Ўтиш қисмининг плитасини узлуксиз равишда қуриш керак. Тўсинларнинг темирбетон плита тагидаги устки белбоғига сув ўтказмайдиган қатламлар ётқизилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
607. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларида шамоллатиш шароитини яхшилаш учун бош тўсинлар учларининг орасида камида 10 сm бўлган бўшлиқ қолдириш ва таянчларнинг баландликларини камида 5 сm этиб белгилаш керак. Бош тўсинлар ва ўтиш қисмилар орасида баландлиги 5-6 сm бўлган бўшлиқлар қолдирилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
608. Ёғоч плитали елимланган кўприкларнинг қопламаси сифатида юзасига уч карра ишлов берилган қатлам ёки бир қатламли асфальтбетон ётқизишни белгилаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
609. Ҳаракат устки қисмида бўладиган оралиқ қурилмаларда ферма билан маҳкамланган юқори бикрликдаги ўтиш қисмини устки боғланишлар сифатида фойдаланиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
610. Эгилувчи элементларда энг катта қийматдаги эгувчи момент ҳосил бўладиган кесимларда чўзилаётган толаларини ҳар хил кесиклар билан бўшаштирмаслик керак. Элементларнинг таянчлардаги кесимларида ёғоч толаларининг кўндалангига ажралишга мустаҳкамлиги таъминланган ҳолда элементнинг 1/3 баландлигигача кесиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Элементларнинг энг кичкина ўлчамлари ва уларнинг рухсат этиладиган эгилувчанлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
611. Ёғоч қисмлари ва металл буюмлар кўндаланг кесимларда қуйидаги 105-жадвалда келтирилган қийматлардан кам бўлмаган ўлчамларга эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

105-жадвал

Ёғоч қисмлар ва металл буюмлар

Кўндаланг кесимнинг меъёрланган ўлчами

Қуйидаги кўприклар учун меъёрланган ўлчамларнинг энг кичик қиймати

автомобиль йўллари ва шаҳарлардаги

16

8

4*

18**

22

14

9

19

16

12

22

12

4

8

6

3,2

1.Бруслар ва тилинган тахталар:

асосий элементлар учун

Катта томони, сm, да

боғланишлар, бириктирувчи ёпишмалар, қўл тутгич панжаралар ва бошқа қўшимча элементлар учун

Ҳудди ўзи

2.Ёғоч тахталар

Қалинлиги, cm, да

3.Юмалоқ ёғочнинг ингичка учида:  асосий элементлар учун

Диаметр,

сm, да

 қозиқ оёқлар учун

накатниклар учун

4.Пластиналар

Айлана радиуси, сm, да

5.Болтлар:

 ишчи ва тортиб турувчилари

Диаметр,

mm да

 конструктивлари

6.  Елимўтирли уланган жойдаги  штирлар

Диаметр,

mm, да

7.  Пўлат тяжлар

Ҳудди ўзи

8.  Пўлат пона (нагел)лар

Ҳудди ўзи

9.  Михлар ва дюбеллар

Ҳудди ўзи

10. Пўлат ёпишмалар

Қалинлиги, mm, да

11. Шайбалар

Ҳудди ўзи

12. Тишли тикан (шип)лар

Узунлиги,

cm, да

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Бош тўсинлар учун елимланган конструкцияларда ёғоч тахталарнинг ишлов берилгандан кейинги қалинлиги 3,3 сm дан, қолган бошқа элементлар учун 4,3 сm дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Ингичка томнинг диаметри 18 сm дан кам бўлган юмалоқ ёғочлар фақат ўтиш қисмининг тўшамаси ва жавобгарлиги кам жойдаги элементлар (иккинчи даражали боғланишлар,қистиргичлар ва ҳоказолар) учунгина қўллаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
612. Конструкцияларда ёғоч элементларнинг эгилувчанлиги қуйидагилардан ошмаслиги керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) белбоғлар, раскослар, таянчларнинг устунлари ва қозиқ оёқлар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сиқилаётганлариники — 100 дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чўзилаётганларники — 150 дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) боғланишлар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сиқилаётганлариники — 150 дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чўзилаётганларники — 200 дан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Туташмалар ва боғламлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
613. Фермаларда сиқилаётган ва чўзилаётган элементларнинг уланадиган жойларини, тугундан ташқарида (панелда) жойлаш керак, бунда сиқилаётган элементларни бириктиришларни (улашларни) ферма текислигидан чиқадиган жойларда маҳкамланган тугунларнинг ёнида жойлаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Елимланган узлуксиз тўсинларда улашларни, моментлар қиймати кам бўладиган қисмларида жойлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
614. Бирлаштириладиган элементлар болтлар билан зарур бўлса — хомутлар билан тортиб қўйилиши керак. Болтларнинг иккала томонидаги учларида пўлат шайбалари бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
615. Фермаларнинг чўзилаётган ва чўзилиб-эгилаётган элементларининг уланишларини цилиндрик пўлат пона (нагел) лар тешиб ўтказилган ёғоч ёпиштирма (накладка) лар билан беркитиш ёки елимштирли қилиб бажариш тавсия этилади. Поғонали ёпиштирмали бирикмаларни ишлатмаслик керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Белбоғларнинг сиқилаётган элементлари учларининг юзалари бир-бирига тўла тегиб турадиган қилиб уланган жойлар устиларига ёпишмалар қўйилиши, зарур бўлганида учларига елимлаб киритилган пўлат штирлар (елимштирли туташма) билан кучайтирилиши зарур. Тилинган тахтали-михли фермалар белбоғларининг уланадиган жойларини ташқарисидан қўйиладиган пўлат пона (нагел) ли ёпишмалар билан беркитиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
616. Болтлар, пона (нагел) лар, михлар, дюбеллар, шуруфлар, глухарлар ва штирлар қаторасига жойлашганда улар орасидаги энг кам масофа миқдорини қуйидаги 106-жадвалга биноан қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
 

106-жадвал

Меъёрланувчи масофалар

Қуйидагилар учун, уларнинг ҳисобий диаметрларида ифодаланган энг кам масофалар қийматлари:

Болтлар ва тешиб ўтказиладиган нагеллар

Ичида қолдириладиган (чиқиб турмайдиган) нагеллар

штирлар

Михлар ва дюбеллар

Шруфлар ва глухарлар

1. Маҳкамлагичлар ўқларининг ораси:

тола бўйлаб

6

7

-

15* ёки 25**

10

тола кўндалангига

3

3,5

3

4

5

2. Чеккадаги бириктиргич (маҳкамлагич) ўқидан тола бўйлаб элемент учининг чеккасигача

6

7

-

15* ёки 25**

10

3. Чеккадаги бириктиргич (маҳкамлагич) ўқидан элемент чеккасигача толага кўндаланг йўналишда

2,5

3

2

4

35

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Тешиб ўтказилаётган элемент қалинлиги 10 d дан кам бўлмаганида (бу ерда d — мих ёки дюбел диаметри);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Тешиб ўтказилаётган элемент қалинлиги 4d бўлганида. Михлар ёки дюбеллар билан тўласига тешиб ўтказилмайдиган элементлар учун уларнинг қалинликларидан қатъий назар тола бўйлаб михлар ёки дюбеллар ўқлари орасидаги масофа 15d дан кам бўлмайдиган этиб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар: 1. Елимштирли бирикмалардаги штирлар ўқлари орасидаги масофалар, уларнинг тола бўйлаб жойлашгандаги ҳолати учун берилган. Штирларни толага кўндаланг ёки унга бурчак остида жойлаганда, штирлар орасидаги масофа тугунли бирикманинг ишлаш шароитига кўра белгиланиши керак, аммо жадвалда келтирилганидан кам бўлмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Элементларнинг қалинликлари юқорида кўрсатилган қийматларнинг оралиқларида бўлганида, михлар ёки дюбеллар орасидаги масофанинг энг кам миқдорини интерполяция қилиб аниқлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Нагеллар (штирлар) орасидаги энг кам масофа, улар учун тайёрланган тешикларнинг узунлиги 10d дан катта бўлганида, ўша қийматни 5 % оширгандаги миқдорга тенг бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
617. Лиственница ва бошқа қаттиқ жисмлардан ташкил топган ёғоч элементларини михлар ва дюбеллар билан бириктиришда, ҳамда d диаметри 6 mm дан катта барча михларнинг ишлатилишида олдиндан 0,8-0,9 d ўлчамда пармаланган тешиклар ҳосил қилиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
618. Пона (нагел) лар, дюбеллар, шуруфлар, глухарлар ва михларни тилинган тахталарнинг ёки брусларнинг ўқлари бўйлаб жойламаслик керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Нагелли бирикмаларда пармаланган тешикларни шахмат тартибида жойлаш тавсия қилинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фермаларнинг белбоғларидаги михларни вертикал қаторлар билан жойлаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
619. Михлар ва дюбеллар, элементларни тешиб чиқмайдиган қилиб иккала томонларидан бир-бирига қарши йўналишда қоқилганида, улар орасидаги масофа катталаштирилмасдан, учларининг бирининг иккинчисидан ичкарига кириб турадиган масофаси тахтанинг 1/3 қалинлиги миқдорида бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
620. Нагелли бириктирувчи уламаларда, нагел диаметри билан бир хил диаметрдаги тортувчи болтларни қўллаш лозим. Болтларнинг сони, нагеллар сонининг 20 % дан кам бўлмаслиги керак ва ёпишманинг ҳар қайси ярмига камида тўрттадан тўғри келиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
621. Елимштирли бирикмаларда А300 (А-II) классдаги пўлатдан қилинган диаметри 12 — 26 mm бўлган, қайноқ ҳолда қолипларда қотирилган, устки юзаси нотекис бўлган арматура стержени штирлар сифатида қўлланилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Штирлар киритиладиган тешикларнинг диаметрларини, штир диаметри 12 mm бўлганида 2 mm га, 14 — 18 mm бўлганида 3 mm га, 20 — 24 mm бўлганида 4 mm га ва 25 mm дан катта бўлганида 5 mm га катта қилиб белгиланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Штирнинг ёғочга киритиш чуқурлигини, унинг 15 — 20 диаметри миқдорида қабул қилиш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
622. Сиқилаётган ва чўзилаётган элементларда, штирларни кесими бўйлаб баробар равишда жойлаш керак. Штирлар сони камида тўртта бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эгилувчи элементларнинг чўзилувчи ва сиқилувчи қисмларида, штирларнинг ҳар биттаси ёғочнинг унга жалб қилинган участкасидан зўриқишни берадиган этиб жойланиши лозим. Ҳар битта қисмдаги стерженларнинг сони тўрттадан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Штирлар сони бешта ва ундан ортиқ бўлганида, кучланишлар битта жойга йиғилмаслиги учун, уларнинг узунликларини ҳар хил белгилаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
623. Бирлаштирилган жойлардаги элементларнинг ёки қисмларнинг бирининг иккинчисига ўйилиб ёки кесилиб киритилган жойларининг чуқурликлари брусларда 2 сm дан, юмалоқ ёғоч бўлганида 3 сm дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўйилиб ва кесилиб киритилган жойларнинг чуқурликлари қуйидагилардан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) поналар ва колодкалар билан бириктирилганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
брусларда — улар қалинликларининг 1/5 қисмидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юмалоқ ёғочларда — улар диаметрларининг 1/4 қисмидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ўйилиб бирлаштирилганларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таянчлардаги тугунларда элемент қалинлигининг 1/3 қисмидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
панжарали фермаларнинг оралиқларидаги тугунларида элемент қалинлигининг 1/4 қисмидан катта бўлмасликлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бирикмалардаги ёрилиш текислигининг узунлиги кесиб киритиш чуқурлигидан камида 4 марта катта ва 20 сm дан кам этмай белгилаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
624. Элементларни ўйиб бирлаштиришларни, пеш томонида катта тишли ўйиқли ёки келиб қўшиладиган сиқиладиган элементларнинг пешларини тўғридан-тўғри тираш билан амалга ошириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пешда иккита тишли ўйиқли бирикмаларда тишларнинг чуқурлиги биринчи тишнинг чуқурлигидан 2 сm га катта бўлиши керак. Пешда учта тишли бирикмаларни қўллаш рухсат этилмайди. Жағли ўйиқли бирикмалар ишлатиш тавсия этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эзилишнинг ишчи текислигини, келиб бирикадиган сиқилувчи элементнинг ўқига перпендикуляр жойлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
625. Ёғоч призматик поналарни (ёки колодкаларни) фақат толалари сурувчи кучлар йўналишига параллел ёки ўшанга яқин бўлган бўйлама ёки қия ҳолда қўллаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Поналар (колодкалар) орасидаги соф масофа барча ҳолларда унинг узунлигидан кам бўлмаслиги керак. Пона узунлиги l нинг қирқиш (кесиш) чуқурлиги а га нисбатан 5 дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Элементларни ораларида  миқдордаги бўшлиқ билан бирлаштирилганда қуйидаги шарт бажарилиши шарт:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(313)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўшлиқ жойнинг эни δ, d диаметрли қия понали (колодкали) юмалоқ ёғочларни бирлаштирганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккита ярусли тўсинларда (0,4-0,5)d дан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
учта ярусли тўсинларда 0,25d дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Оралиқ қурилмалар ва таянчларнинг элементлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
626. Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприкларининг ўтиш қисми ни тахта-михли плита ёки икки қатламли тахта тўшамали этиб қуриш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприклари балласт тоғораси тубининг ва ёнғинга қарши майдаланган тош қатламли тўшаманинг ҳамда автомобиль йўллари ва шаҳар кўприклари ўтиш қисмининг пастки қатлами элементлари орасида 2-3 сm очиқ жой қолдириб ётқизилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автомобиль йўллари ва шаҳар кўприклари ўтиш қисми тўшамасининг устки қатламини бўйламасига қуриш тавсия этилади. Тўшаманинг тилинган тахталарининг қалинлиги 5 сm дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
627. Прогонларнинг бруслари ва юмалоқ ёғочлари ўзаро боғланган ва таянчларга бўйлама, кўндаланг йўналишларда силжимайдиган этиб маҳкамланган бўлиши керак. Сочилган прогонларнинг учлари таянч ўтирмаларининг (ёки таянч брусларининг) ўқларидан камида 30 сm га узунроқ қилиб чиқазиб қўйилади. Темир йўл кўприклари балласт чуқурлигининг тагидаги прогонларнинг ораларини 15-20 сm дан жойлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
628. Фермаларнинг белбоғларига кучлар кўндаланг тўсинлардан, уларнинг барча шахобларини ёпиб турган ёстиқ орқали марказий равишда берилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
629. Раскослар ва устунларнинг пешлари билан тиралиб турадиган жойларида ичларига киритиладиган штирлар, раскослар ўзаро кесишадиган жойларга эса, прокладка ва болтлар қўйилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
630. Панжарали фермаларда тяжларнинг шахоблари сони иккитадан кўп бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тяжлар учларида контргайкалар кўзда тутилиши зарур, кесикчаларининг узунлиги қураётганда ва фойдаланиш даврида тяжларни керакли даражада тортишга имкон бериши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Гайканинг тагига қўйиладиган бруслар битта тугундаги барча тяжлар учун умумий бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
631. Тилинган тахтали фермалар белбоғларининг ҳар бир поғонасида деворчанинг битта томонида уловчи ёпишмани ҳам ҳисобга олганда, учтадан ортиқ тахта бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Белбоғ ҳар бир поғонасининг битта кесимида иккитагача тахтани улашга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳар бир тахта назарий жиҳатдан узилиши керак бўлган жойдан, ёпишма узунлигининг ярмисидан кам бўлмаган масофага узайтирилиши керак. Битта поғона нинг уланадиган тахталарини бошқа поғона нинг ишга киришадиган тахталари билан алмаштириш рухсат этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
632. Тилинган тахтали фермалар деворчаларининг устиворлиги, 3 m масофадан кам бўлмаган оралиқда ва ферма баландлигидан кичик қилиб қўйиладиган бруслар ёрдамида таъминланади. Бруслар ферманинг деворчасини ва белбоғларини икки томонидан қисиб туришлари керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
633. Туташ деворнинг тилинган тахталарининг кесишадиган жойларига диаметри 4,5 mm дан кам бўлмаган мих қоқилиши керак. Михларнинг узунлиги деворча қалинлигидан камида 3 сm катта бўлиши зарур. Михларнинг учлари қайириб киритилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
634. Қозиқоёқли ва ромли таянчларнинг кўндаланг ва бўйлама йўналишларидаги бикрлиги ҳамда устиворлиги, қия қозиқ оёқлар, раскослар, подкослар, тяжлар шаклидаги горизонтал ва диагонал боғланишлар ва ҳоказоларни қўшиш билан таъминланиши керак. Қия қозиқ оёқлар ёки тиргакларни таянчларнинг баландлиги (грунтдан ўтирманинг тепасигача бўлган масофа) чеккалардаги қозиқ оёқ ёки устунлар ўқлари орасидаги масофадан ошиб кетганида қўйилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Темир йўл кўприклари учун сув ичидаги тяжлар ва ряжли оболочкалар қўллаш тавсия этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
635. Қозиқоёқларнинг уланадиган жойлари, грунтнинг ювилишини ҳам ҳисобга олгандаги юзасидан 2 m пастда жойлаш керак. Грунтнинг сув билан ювилиб кетиш мумкин бўлган сатҳидан уларни улаш керак бўлганида, ўша жойга боғланишлар қўйилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таянчларнинг сиқиладиган элементлари (устунлари, қозиқ оёқлари)нинг уланишларини учма-уч (ёлғиз қозиқ оёқларни улашни штирлар билан) бирлаштириш ва болтли металл ёпиштирмалар билан устидан беркитиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қозиқоёқларнинг уланадиган жойлари грунт сатҳидан тепада жойлашганида пона (нагел)ли ёпишмалар қўллаш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир нечтадан бир бутун қилинган қозиқ оёқларнинг алоҳида брусларининг ёки юмалоқ ёғочларининг ҳар биттасининг уланган жойлари ҳар хил сатхдаги кесимларда бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
636. Қозиқоёқларни грунтларга қоқишнинг иложи бўлмаган ҳолларда ряжли таянчлар ишлатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
637. Ряжнинг энини, (кўприк узунаси йўналишида) унинг баландлигининг 1/3 қисмидан ва 2,0 m дан кам бўлмаган ўлчамда белгилаш лозим. Ряжнинг баландлиги чўкиши ва қуриганда қисқаришини инобатга олиб, 5 % ортиғи билан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ряжнинг тепа қисми муз оқишининг энг баланд сатҳидан камида 0,5 m га, сувнинг баланд сатҳидан камида 0,25 m га юқорида туришини таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
638. Сув оқмайдиган жойларда ва сув секин оқадиган дарёларда ряжларни планда тўғри бурчакли этиб қуриш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оқим тезлиги 1,5 m/sek ва ундан катта бўлганида, олди томони учқирроқ ва силлиқ шаклдаги ряжларни қўллаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
639. Ряж ташқи деворларининг орасига кўндаланг ва бўйлама ғовлар (ички деворлар) ўрнатиш керак. Ички деворлар билан ҳосил қилинган жойлар томонларининг ўлчамлари 2 m дан ошмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқи деворларнинг бурчакларида ва ғовларнинг уларга бирикадиган жойларида вертикал бруслар ҳамда ҳар тўртинчисида болтлар учун аввал тешиклар қолдирилган қирраланган қисувчи ёғочлар — қисқичлар қилиниши керак. Ряжнинг ташқи деворлари кўндаланг йўналишда қисқичлар орқали ўтказилган пўлат тортгичлар (тяжлар) билан бирлашиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30-боб. Заминлар ва пойдеворлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
640. Кўприк ва қувурларнинг заминлари ва пойдеворларини, ушбу бўлимнинг талабларини ҳисобга олиб, ҚМҚ 2.02.01, ШНК 2.02.03 и ШНК 2.01.20 ларга, ҳамда СНиП II-7 нинг 27-бобига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
641. Асосларнинг грунтларини ГОСТ 25100 га мувофиқ синфларга ажратиш зарур таснифлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
642. Саёз жойланадиган ёки ботириладиган қудуқлардан қилинадиган пойдеворларнинг тавонлари тагидаги заминларнинг ҳисобий қаршилигини, ҳисоблаш учун керакли бўлган грунтларнинг физик хусусиятларининг тавсифлари қийматларини ушбу норматив ҳужжатнинг 23-иловасига ва ҚМҚ 2.02.01 нинг кўрсатмаларига биноан аниқлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Табиий мавжуд, ҳамда сунъий тарзда ишланган грунтларнинг тавсифларини, бевосита дала ва лаборатория шароитларида уларнинг намлигини қурилиш ва фойдаланиш даврида ўзгариши мумкинлигини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш керак. Бунда грунтлар тавсифларининг норматив ва ҳисобий қийматларини ГОСТ 20522. ГОСТ 20522 да берилган синаш натижаларини статистик қайта ишлаш усули орқали ўрнатиш керак
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
643. Пойдевор учун фойдаланиладиган материаллар физик-математик ҳоссаларининг тавсифларининг меъёрий ва ҳисобий қийматлари 18, 27 ва 27-бобларнинг талабларини қаноатлантириши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пойдеворлар элементларини бетоннинг қуйидаги сувўтказмаслик маркасидан иборат бўлгандагина лойиҳалаш лозим: W4 — сув ости ва ер ости зоналаридаги элементлар учун (чуқур бўлмаган пойдеворлар ва свайли ростверк плиталаридан ташқари); W6 — сув ости ва ер ости зоналаридаги пойдеворлар ва свайли ростверк плиталари; W8 — сув усти, ер усти ва сув сатҳи ўзгарувчан зоналаридаги, ҳамда тузлар тушишидан ҳимоя қилинмаган элементлар учун.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Ҳисоблашлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
644. Кўприк ва қувурларнинг юк кўтарувчи конструкцияларини заминларини доимий юклар ва ноқулай вақтинчалик юклар бирлашмаси таъсирига керак бўлган мустаҳкамлик запаси ва ишончлилигини таъминлаган ҳолда ҳисоблаш керак. Ҳисоблаш иншоот элементлари ва заминларидаги юкларни ва пайдо бўлувчи кучлар ва кучланишлар, ҳамда деформация, кўчиш, ёриқларни очилиши ва ҳ.к. ларни таққослашдан иборатдир. Бу қийматлар уларнинг ўрнатилган чегаравий қийматларидан ошмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар ва қувурларнинг заминлари ва пойдеворларини иккита гуруҳ чегаравий ҳолатларига ҳисоблаш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
биринчи гуруҳга кўра — заминни юкламани кўтариш қобилияти бўйича, пойдеворнинг ағдарилиб ва сурилиб кетишига маҳкамлигига, грунтларнинг совуқдан шишганидаги кучи таъсиридан пойдеворларнинг устиворлигига, пойдеворлар конструкциянинг мустаҳкамлиги ва устиворлигига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккинчи гуруҳ бўйича — заминлар ва пойдеворларнинг деформацияларига (чўкишларига, қийшайишларига, горизонтал кўчишларига), пойдеворларнинг темирбетон конструкцияларининг ёрилишга пишиқликка (мазкур ШНҚ нинг 140-бандига кўра).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
645. Пойдеворлар қумларда, супесларда ва балчиқларда жойлашганида заминларнинг кўтарувчанлик қобилиятига, пойдеворлар ҳолатининг устиворлигига ҳисоблашларда ер усти ёки ер ости сувлари сатҳидан пастда жойлашган иншоот қисмлари ва грунтларга ўша сувларнинг босиб кирувчанлик таъсирларини ҳисобга олмоқ зарур. Пойдеворларни суглинокларда, лойларда ва қояли грунтларда жойлаштирганда, сувлар таъсирини, улар кўпроқ ноқулай ҳисобий шароитлар яратадиган бўлган ҳолларда, ҳисобга олмоқ талаб қилинади. Бу ҳолларда ноқулай таъсир кўрсатадиган — энг паст ёки энг баланд сув сатҳи қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
646. Грунтга бекитилганлиги эътиборга олинмасдан ҳисобланадиган саёз жойланадиган пойдеворларнинг тагидаги қояли эмас грунтлардан бўладиган заминлар учун ҳисобий юкламаларнинг тенг таъсир этувчисининг нисбий эксцентриситент билан тавсифланувчи ҳолати (пойдевор товони майдонининг оғирлик марказига нисбати) қуйидаги 107-жадвалда кўрсатилган қийматлар билан чекланмоқлиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

107-жадвал

Кўприкларнинг жойлашуви

Қуйидаги ҳоллар учун энг катта нисбий эксцентриситет е0* / r

қуйидаги юкламалар таъсиридаги оралиқ таянчлар учун

қуйидаги юкламалар таъсиридаги қирғоқ таянчлар учун

фақат доимий юкламалар

доимий ва вақтинчалик юкламаларнинг биргаликдаги энг ноқулай ҳолида

фақат доимий юкламалар

доимий ва вақтинчалик юкламаларнинг биргаликдаги энг ноқулай ҳолида

Умумий сетдаги ва саноат корхоналаридаги темир йўллардаги ва алоҳида жойлашган метрополитен йўлларида

0,1

1,0

0,5

0,6

Автомобиль йўлларидаги (саноат корхоналари ва хўжалик ичидаги йўллар ҳам киради), шаҳарлар, посёлкалар ва қишлоқ кўчалари йўлларидаги:

0,1

1,0

0,8

катта ва ўртача кўприкларда

1,0

кичик кўприкларда

1,2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Эксцентриситет, пойдевор кесими ядросининг радиуси r (тавонидаги) ушбу формулалар билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(314)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, М — пайвор тавонининг бош марказий ўқига нисбатан таъсир этувчи кучлар моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — вертикал кучларнинг тенг таъсир этувчиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
W — пойдевор тавонининг камроқ кучланган қирраси учун қаршилик моменти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А — пойдевор тавони майдони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қирғоқ танчлар пойдеворларнинг товони сатҳида юкларнинг тенг таъсир этувчисининг ҳолатини, йўлга уланадиган жойдаги тупроқ кўтарма баландлиги 12 m дан катта бўлганида, пойдевор қисмига вертикал босадиган грунт оғирлигини ҳисобга олган ҳолда текширмоқ керак. Бу ҳолда оралиқ томонга бўладиган нисбий эксцентриситет, 107-жадвалда кўрсатилган қийматларнинг 20 % дан кўп бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар эксцентриситет қиймати бирдан катта бўлганда, пойдевор тавонининг заминга максимал босимини, заминнинг сиқилаётган қисми чегарасидаги учбурчак шаклдаги эпюрадан келиб чиққан ҳолда лекин фундаментнинг ўлчамини ва ҳажмини ўзгартириш тавсия этилиб, аниқлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
647. Таянчларни, кўприкнинг бўйлама ва кўндаланг йўналишларида вақтинчалик юкламалар таъсирига алоҳида ҳисоблаётганда, саёз жойлашадиган ёки ботириладиган қудуқлардан қилинадиган пойдеворлар товонларининг тагидаги заминларнинг кўтарувчанлик қобилиятлари қуйидаги шартларни қаноатлантириши зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(315)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда, р, рmax — пойдевор товонидан заминга тушадиган ўртача ва максимал босим, кПа (тк/м2) да; R — қояли эмас ёки қояли грунтлардан бўлган заминларнинг, 25-иловасига биноан аниқланадиган ўқ бўйлаб сиқилишга ҳисобий қаршилиги, кПа (тк/м2) да; γn — иншоотнинг хизматига кўра ишончлилик коэффициенти ва у 1,4 га тенг деб қабул қилинади; γc — ишлаш шароити коэффициенти унинг қийматини 7 — 9-сонли вақтинчалик юкламалар таъсирига қояли эмас грунтли заминларнинг кўтарувчанлик қобилиятини ҳисоблаётганда 1,0 га, қояли эмас грунтли заминларнинг 10 — 15 ва 17-сонли вақтинчалик юкламаларнинг биттаси ёки бир нечтасининг таъсир этгандаги ва қояли грунтли заминларнинг барча ҳоллардаги кўтарувчанлик қобилиятини топаётганда 1,2 га тенг деб қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
648. Саёз жойланадиган ва ботириладиган қудуқлардан қилинадиган пойдеворлар тавонларининг тагида № 10 — 14 сонли юкламалардан (мазкур ШНҚнинг 109-бандидаги биргалик коэффициентларини ҳисобга олган мазкур ШНҚнинг 101-бандига биноан) бўладиган кучланишларни, заминларнинг кўтарувчанлик қобилиятини ҳисоблаётганда кўприкнинг кўндаланг ва бўйлама йўналишларида алоҳида аниқлаш ва кўпроқ ноқулай вазият туғдирадиганини доимий ва вақтинчалик вертикал юкламалардан бўладиган кучланиш қийматларига қўшиш керак. Қозиқоёқ пойдеворларда юқорида кўрсатилган, кўприк ўқига бўйлама ва кўндаланг таъсир этувчи юкламалардан бўладиган зўриқишларни бирга қўшиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
649. Қозиқоёқ ва ботириладиган қудуқлардан қилинадиган пойдеворларни (грунтларга ва қилинадиган материалларига кўра) ҳисоблашларда (заминларнинг кўтариш қобилиятига ҳисоблашлардан ташқари) қуйидаги ҳоллар учун грунтларнинг ҳисобий юзаси деб, пастдаги кўрсатилган шароитларни: қирғоқ таянчларнинг пойдеворлар учун — грунтларнинг табиий ҳолатдаги сатҳини; оралиқ таянчларнинг пойдеворлари учун — таянч атрофидаги грунтларнинг қирқилгандан (текислангандан) кейинги ёки мазкур ШНҚнинг 27 — 30-бандларига биноан ҳисобий ва энг кўп сув миқдорларига [ҳисобий (чегаравий) ва фойдаланиш давридаги юкламалар таъсирига ҳисоблашларни] кўра аниқланадиган маҳаллий ювилишлардан кейинги юзаси сатҳини қабул қилиш керак. Ростверклари грунтдан тепада жойлашган, қозиқ оёқлари тўлдирилган ёки тупроқ кўтарма уйилган жойга киритилган пойдеворли қирғоқ ва оралиқ таянчлар учун грунтларнинг ишчи юзасини қозиқ оёқларнинг ушбу тупроқ кўтармага кириб туришини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
650. Якка қозиқ оёқнинг музламайдиган грунтлардаги ўқи бўйлаб сиқувчи ёки тортувчи кучларга кўтарувчанлик қобилиятини ҚМҚ 2.02.03 га биноан аниқлаш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
651. Заминнинг, қозиқ оёқнинг учи сатҳидаги кўтарувчанлик қобилиятини 27-иловасига биноан, шартли, пойдевордек текшириш талаб қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу кўрсатилган текшириш қуйидагилар учун зарур эмас:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хоҳлаган шароитдаги грунтли, битта қаторли қозиқ оёқли пойдеворлар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қозиқ оёқлари устунга ўхшаб ишлайдиган (улар, қояли грунтларга, қум тўлдирмали катта бўлакли грунтларга, қозиқ оёқлари ўқлари орасидаги масофа 5d дан кўп бўлиб тиралаган бўлганида) кўп қаторли қозиқ оёқли пойдеворлар учун талаб этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
652. Пойдевор товонининг босимини қабул қилувчи оғирликни кўтарувчи қатламдан пастда, музлаган грунтнинг эрийдиган қатлами ёки музламаган кам мустаҳкамликдаги грунт қатлами жойлашганида, у қатламнинг кўтарувчанлик қобилиятини 28-иловасига мувофиқ текшириш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
653. Музламаган ёки эрийдиган музлаган грунтларда саёз жойлашадиган пойдеворларнинг ағдарилиши ёки текис силжишга устиворлигини 3-бобида кўрсатилганларга мувофиқ ҳисоблашда, тахлами билан грунт қатламлари орасидаги ишқаланиш коэффициентлари қийматларини қуйидагича қабул қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
cиллиқ юзали (лойли оҳактошлар, сланцлар ва ҳоказолар) қояли грунтлар ва лойларда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) намланган ҳолатда бўлганида . . . . . . . . . 0,25;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) қуруқ ҳолатда бўлганида . . . . . . . . . . . . . .0,30;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
суглинок ва супесларда . . . . . . . . . . . . .. . . . .0,30;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қумларга . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . 0,40;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шағалли ёки майдатошли грунтларда . . . . . . .0,50;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юзаси ювилмайдиган қояли грунтларда . . . ..0,60.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
654. Музламаган ёки музлаган эрийдиган грунтлардаги пойдеворларнинг чуқур силжишига (сурилишга ножўя сиртда жойлашган грунт билан биргаликда кўчувчи) устиворлигини ҳисоблашни тоғ ён бағрида жойлашадиган оралиқ таянчлар учун ва қирғоқ таянчлар учун: тупроқ кўтарма 12 m дан баланд бўлганида барча ҳолларда, 6 m дан 12 m гача бўлганида пойдевор заминида музламаган қатлам ёки эрийдиган лойли грунт ёки лойли грунт устида ётган сув шимган қумлар ётган ҳолларда бажариш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
655. Саёз жойланадиган пойдеворларнинг чўкиши ва қийшайишини музламайдиган грунтлар бўлганида ҚМҚ 2.02.01 га музлаган грунтлар бўлганида СНиП 2.02.04 га биноан ҳисоблаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қирғоқ таянчларнинг чўкишини ҳисоблашда, тупроқ кўтарманинг баландлиги 12 m дан катта бўлганида 29-иловасига биноан аниқланадиган заминга тупроқ оғирлигидан бўладиган қўшимча босимни ҳам ҳисобга олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
656. Қозиқ оёқли ёки ботириладиган қудуқлардан қилинадиган пойдеворларнинг чўкишни, ўлчамларни 27-иловасига мувофиқ шартли равишда тўғри бурчакли параллелепипед шаклдаги пойдевор деб қабул этиб, мазкур ШНҚ нинг 632, 636-бандларидаги кўрсатмаларга биноан аниқлаш керак. Қозиқ оёқли пойдеворнинг чўкиш қийматини, қуйидаги шартлардан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) қозиқ оёқлар устунга ўхшаб ишлайдиган бўлганида,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) қозиқ оёқларнинг бўйлама йўналишдаги қаторлари сони учтадан кўп бўлмаганида ва қаторлар ўқлари орасидаги масофа қадами 5d дан катта бўлиб бирортаси бажариладиган бўлганида, ўша грунтда битта қозиқ оёқни статик синагандаги юз берадиган чўкишига тенг деб қабул қилиш рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
657. Пойдеворнинг чўкишини мазкур ШНҚнинг 636 ва 637-бандларига биноан аниқлашда грунтнинг ҳисобий юзаси деб, унинг табиий ҳолдаги юзасини (қирқиб олишларни ёки мумкин бўлган ювилишларни ҳисобга олмаганда) қабул қилишга рухсат этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пойдеворнинг музламаган грунтларидаги чўкишини қуйидаги ҳолларда аниқламаслик мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пойдеворлар қояли, қум тўлдирмали катта бўлакли грунтлар ва қаттиқ лойларга таянганда — барча турдаги кўприклар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
темир йўллардаги оралиғи 55 m гача, автомобиль йўлларидаги оралиғи 105 m гача бўлган, ташқи статик аниқ туркумдаги кўприклар учун, пойдеворлари юқорида кўрсатилган грунтлардан бошқасига таянганида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
658. Қозиқ оёқ тепасининг ростверк бетонига тиралгандаги босимидан бўладиган кучланиш, мустаҳкамликка ҳисоблашдаги меъёрда белгиланган ўқ бўйлаб сиқишдаги ростверк бетоннинг ҳисобий қаршилигининг юзанинг ўқли сиқилишидан, ошмаслиги керак. Кучланиш ростверк бетоннинг ҳисобий қаршилигидан ошиб кетган ҳолда, синфи анча юқори бўлган бетон ишлатилиши рухсат этилади. Агарда кучланиш ростверк бетоннинг ҳисобий қаршилигидан ошиб кетка, ҳар битта қозиқ оёқ тепасига диаметри 12 mm бўлган стерженлардан қилинган арматурали битта тўр (ростверк бетонининг ҳисобий қаршилигидан 20 % гача катта бўлган ҳолда), иккита тўр (кучланиш бетонининг ҳисобий қаршилигидан 2030 % гача катта бўлганида) жойлаш кўзда тутилмоғи зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Конструкцияни тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
659. Замин ва пойдеворлар турини қуйидаги энг муҳим факторларни таҳлил қилган ҳолда танлаш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўприк конструкциясининг хусусиятлари, ҳамда пойдеворнинг рухсат этилган чўкиши, оғиши ва қийшайиши қийматларига нисбатан бўлган талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пойдеворлар томонидан қабул қилинувчи юклар қиймати ва характери, грунтларнинг қатлам-қатлам бўлиб йиғилиши ва физик-механик ҳоссалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
грунтдаги ва ер юзасидаги сувлар ва уларнинг режимлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сув оқовалари учун қирқимларни, тўлдиришларни ва ювилишларни мавжудлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
климатик шароитлар; маҳаллий шароитларни характерли хусусиятлари, шунингдек тупроқ кўчишлари участкаларининг ва коммуникацияларнинг мавжудлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пойдеворлар қуриш учун ишлаш усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар хил турли пойдеворлар вариантларининг техник-иқтисодий таққосламалари натижалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таянчлар ва улар пойдеворларининг ўлчамлари ва шаклларини маҳаллий гидрогеологик ва муҳандис-геологик шароитларни инобатга олиб ҳисоблаш, ҳамда таянчларга оралиқ қурилмаларни ўрнатиш усулини ҳисобга олиб аниқлаш керак. Пойдеворларнинг чуқурлигини лойиҳалаш жараёнида муҳандис-геологик маълумотлар асосида кўприк тешигини ҳисоблаб аниқланаётгандаги дарё тубининг мумкин бўлган максимал ювилишини ҳисобга олиб ўрнатиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприклар ва қувурларнинг пойдеворларини мазкур ШНҚнинг 644 — 657-бандларига биноан замин ва пойдеворларнинг кўтариш қобилиятига ҳисоблаб топилган ва саёз жойланадиган пойдеворлар учун ҚМҚ 2.02.01 ва СНиП 2.02.04, қозиқ оёқ ва ростверклар учун КМК 2.02.03 и СНиП 2.02.04 лар талабларида кўрсатилган қийматлардан кам бўлмаган чуқурликларда жойламоқ керак. Планда қозиқ оёқлар ораларидаги минимал масофани ШНК 2.02.03 ва СНиП 2.02.048 ларга мувофиқ белгиламоқ керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агарда саёз жойланадиган пойдеворлар қояли грунтга тиралса, гидростатик босимни фақат устиворлик ҳолатини ағдарилиш ва сурилишга қарши текширилаётганда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўприкларнинг пойдеворлари сув оқадиган жойлар чегарасида ҳисобий ва энг кўп сув миқдорларига мазкур ШНҚнинг 27 — 32-бандлари кўрсатмаларига биноан аниқланган маҳаллий ювилиш сатҳидан пастда ва ҳисобий (чегаравий) ва эксплуатацон (фойдаланишдаги) чоклар таъсирига ҳисоблаб топилган грунтдаги чуқурларга жойлаштирилмоғи зарур. Босимни грунтга бир текис қилиб тарқатувчи қувурлар пойдеворларини ва қувурлар тўдаларини бўйлама йўналишда бирлашишини йиғма бетонли блоклардан ва қуйма бетонлардан бажариш керак. Тешиги 1,5 m бўлган темирбетон ва бетонли йўл, ҳамда металл қувурларини щебен-қум ёки майдатош-қум ёстиқларига, қулай муҳандис-геологик шароитларда эса текисланган табиий заминларга ётқизиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
660. Қозиқ оёқли пойдеворларнинг ростверкнинг режадаги ўлчамларини ШНҚ 2.02.03 да кўрсатилган қозиқ оёқлар ўқлари орасидаги масофаларга, ҳамда қозиқ оёқларни грунтга киргазишнинг белгиланган аниқлик миқдорларини ҳисобга олган ҳолда ва қозиқ оёқ билан ростверкнинг тикка қиррасининг орасидаги соф масофа камида 25 сm, диаметри 2 m дан катта бўлган қозиқ оёқ — оболочка ишлатилганида камида 10 сm масофа таъминланиши зарурлигидан келиб чиққан ҳолда қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув тагида жойлаш услубига кўра ётқизилган бетоннинг тампонаж қатламини ростверкнинг ишчи (юк кўтарадиган) қисми сифатида фойдаланиш қатъиян ман этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
661. Қозиқ оёқлар ростверкка, (сув тагида бетонлаш услубида ётқизилган бетон қатламдан тепада) ҳисоблаб аниқланган ва призматик қозиқ оёқлар учун периметри узунлигининг ярмисидан, диаметри 0,6 m ва ундан катта бўлган қозиқ оёқлар учун 1,2 m дан кам бўлмаган ҳолда қабул қилинган узунликда киритилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қозиқ оёқларни ростверкка бўйлама арматура стерженининг узунлиги ҳисоблаб аниқланадиган, аммо ташқи сирти нотекис арматура ишлатилганида камида стерженнинг 30 та диаметри, силлиқ арматура эса камида 40 та диаметри миқдоридаги бўлиши зарур узунликдаги чиқиб турадиган қисми ёрдамида бирлаштириб киритиш рухсат этилади. Бу ҳолда қозиқ оёқ ростверкка камида 10 сm га киритилган бўлмоғи зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
662. Темирбетон ростверкни 3 бўлим кўрсатмаларидаги ҳисоблашларга биноан арматуралаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бетон ростверкни, унинг пастки қисмида (қозиқ оёқлар ораларида) конструктив ҳолда арматуралаш керак. Кўприкнинг кўндаланг ва бўйлама ўқлари йўналишида ростверкнинг 1 m, га арматура стерженларининг кўндаланг кесимининг майдони камида 10 сm2 тўғри келадиган этиб қабул қилиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
663. Қояли грунтларда бурғилаб тешилган қудуқчаларга қозиқ оёқларни ёки қозиқ оёқ устунларни маҳкамлашга ишлатиладиган қоришмаларнинг мустаҳкамлиги 9,8 МPа (100 kgk/сm2) дан, бошқа грунтларда эса ҳудди ўша ҳолда 4,9 МPа (50 kgk/сm2) дан кам бўлмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
664. Пойдеворнинг устки қисми, сувнинг ва музнинг сатҳларининг ўзгариб турадиган чегарасига тўғри келганида, камида 0,3х0,3 m, ўлчамдаги фаска ўрнатиш кўзда тутилмоғи ва пойдеворга силлиқ шакл берилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
665. Пойдеворлар, заруриятга кўра поғонали қилинганида, уларнинг ўлчамлари ҳисоблашлар билан асосланган бўлмоғи зарур, шунингдек, бетон пойдеворнинг зиналарининг ички қовурғаларини бирлаштирувчи сиртнинг вертикал билан бўлган бурчаги 30° дан ошмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ботириладиган қудуқларнинг ён қирраларининг вертикалга қиялиги (ёки қудуқ поғоналарининг энлари йиғиндисининг жойлаш чуқурлигига нисбати), 1:20 дан ошмаслиги керак. Кўрсатилгандан каттароқ қиялик қудуқни киритишнинг талаб қилинган аниқлигини таъминловчи тадбирлар қабул қилинганида рухсат этилади.