от 29.06.2022 г. № ЗРУ-781
Закон Республики Узбекистан
О процедурах изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией
Принят Законодательной палатой 1 февраля 2022 года
Одобрен Сенатом 28 мая 2022 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель и сфера действия настоящего Закона
Целью настоящего Закона является установление процедур изъятия земельных участков или их частей (далее — земельный участок), принадлежащих физическим и юридическим лицам на праве пожизненного наследуемого владения, постоянного владения, постоянного пользования, срочного (временного) пользования или аренды, для общественных нужд с компенсацией.
Действие настоящего Закона не распространяется на земельные участки, принадлежащие физическим и юридическим лицам на правах собственности, а также находящиеся в постоянном пользовании государственных органов и учреждений, предприятий, органов самоуправления граждан.
Статья 2. Законодательство о процедурах изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией
Законодательство о процедурах изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о процедурах изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
обосновывающие материалы — документы, содержащие сведения о запланированном к изъятию земельном участке для общественных нужд с компенсацией, расположенных на нем объектах недвижимого имущества (в том числе состоянии жилых и нежилых помещений, их текущем предназначении), подтверждающие соответствие целей изъятия земельного участка с целями, признанными общественными нуждами, а также содержащие описание и сроки реализации проекта и работ, которые планируется осуществить на данном земельном участке;
земельный участок — часть земельного фонда, имеющая фиксированную границу, площадь, местоположение, правовой режим и другие характеристики, отражаемые в государственном земельном кадастре, в том числе земельные участки, на которых расположены многоквартирные дома, которая предоставлена в установленном порядке физическим и юридическим лицам соответственно на праве пожизненного наследуемого владения, постоянного владения, постоянного пользования, срочного (временного) пользования, аренды;
правообладатель земельного участка и объектов недвижимого имущества, расположенных на нем, (далее — правообладатель) — физическое или юридическое лицо, обладающее правом пожизненного наследуемого владения, постоянного владения, постоянного пользования, срочного (временного) пользования, аренды на земельный участок и правом собственности на объект недвижимого имущества, расположенный на данном земельном участке, на основании правоустанавливающих документов;
инициатор изъятия земельного участка для общественных нужд с компенсацией (далее — инициатор) — республиканские органы государственного управления, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей, города Ташкента или районов (городов);
соглашение — нотариально удостоверенный письменный договор, заключаемый между соответственно Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятом соответствующей области, города Ташкента или района (города) и правообладателем по их согласию, в котором предусматриваются размер, вид и срок предоставления компенсации;
компенсация — возмещение убытков правообладателю в денежной или иной форме в связи с изъятием земельного участка для общественных нужд в порядке, предусмотренном настоящим Законом;
объект недвижимого имущества — здания, сооружения, многолетние насаждения и иное имущество, прочно связанное с землей, то есть объекты, перемещение которых без несоразмерного ущерба их назначению невозможно. В целях настоящего Закона к объектам недвижимого имущества не относятся недра, в том числе месторождение полезных ископаемых.
Статья 4. Цели, являющиеся основанием изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией
Общественными нуждами признаются изъятие земельных участков с компенсацией в следующих целях:
предоставление земель для нужд обороны и государственной безопасности, охраняемых природных территорий, создания и функционирования свободных экономических зон, зон свободной торговли;
выполнение обязательств, вытекающих из международных договоров Республики Узбекистан;
разведка и разработка месторождений полезных ископаемых (за исключением месторождений общераспространенных полезных ископаемых);
строительство (реконструкция) автомобильных и железных дорог республиканского и местного значения, аэропортов, аэродромов, объектов аэронавигации и авиатехнических центров, объектов железнодорожного транспорта, мостов, метрополитенов, тоннелей, инженерных объектов и линий системы энергетики и связи, объектов космической деятельности, магистральных трубопроводов, инженерно-коммуникационных сетей, системы ирригации и мелиорации;
исполнение утвержденных генеральных планов населенных пунктов в части строительства объектов за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;
осуществление проектов, предусматривающих строительство за счет централизованных инвестиций зданий и сооружений государственных учреждений образования, здравоохранения, культуры и медико-социального обслуживания, указанных в государственных инвестиционных программах.
Запрещается толкование изъятия земельных участков для любых иных целей в качестве изъятия для общественных нужд.
Статья 5. Основные принципы процедур изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией
Основными принципами процедур изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией являются:
законность;
приоритет права собственности;
неприкосновенность частной собственности;
открытость и прозрачность;
гарантированность компенсации.
Глава 2. Централизованные фонды по возмещению убытков физическим и юридическим лицам в связи с изъятием у них земельных участков для общественных нужд и компенсационные комиссии
Статья 6. Централизованные фонды по возмещению убытков физическим и юридическим лицам в связи с изъятием у них земельных участков для общественных нужд
Централизованные фонды по возмещению убытков физическим и юридическим лицам в связи с изъятием у них земельных участков для общественных нужд создаются при Кабинете Министров Республики Узбекистан — на республиканском уровне (далее — республиканский фонд), а также при Совете Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятах областей и города Ташкента — на региональном уровне (далее — региональные фонды).
Республиканский фонд и региональные фонды не являются юридическими лицами.
Статья 7. Формирование средств республиканского фонда и региональных фондов
Источниками формирования средств республиканского фонда являются:
средства республиканского бюджета и дополнительных источников республиканского бюджета в размере не менее 15 процентов резервного фонда Кабинета Министров Республики Узбекистан;
благотворительные пожертвования физических и юридических лиц, в том числе нерезидентов Республики Узбекистан;
другие поступления, не запрещенные законодательством.
Источниками формирования средств региональных фондов являются:
средства дополнительных источников бюджета Республики Каракалпакстан, местных бюджетов областей и города Ташкента в размере не менее 15 процентов резервных фондов соответственно Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей и города Ташкента;
средства, поступившие от реализации прав на земельные участки для осуществления предпринимательской и градостроительной деятельности на электронной торговой площадке, переводимые на специальные казначейские счета бюджета Республики Каракалпакстан, местных бюджетов областей и города Ташкента в качестве дополнительных источников;
благотворительные пожертвования юридических и физических лиц, в том числе нерезидентов Республики Узбекистан;
другие поступления, не запрещенные законодательством.
Средства, поступившие в республиканский фонд и региональные фонды, аккумулируются на казначейских лицевых счетах, открытых соответственно в Комитете казначейской службы при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан, а также управлениях Казначейства по Республике Каракалпакстан, областям и городу Ташкенту.
(часть третья статьи 7 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-950 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672)
Статья 8. Использование средств республиканского фонда и региональных фондов
Средства республиканского фонда используются только для возмещения убытков физическим и юридическим лицам в связи с принятием Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, Кенгашем народных депутатов соответствующей области или города Ташкента (далее — Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местный Кенгаш) решений об изъятии земельных участков для общественных нужд с компенсацией по инициативе соответственно Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей или города Ташкента во исполнение постановлений Кабинета Министров Республики Узбекистан, принятых в порядке, предусмотренном статьей 14 настоящего Закона, или по инициативе республиканских органов государственного управления.
Средства региональных фондов используются для возмещения убытков физическим и юридическим лицам в связи с принятием Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, местным Кенгашем решений об изъятии земельных участков для общественных нужд с компенсацией по инициативе соответственно Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей и города Ташкента, а также районов (городов).
Статья 9. Наблюдательные советы республиканского фонда и региональных фондов
Наблюдательные советы республиканского фонда и региональных фондов (далее — наблюдательные советы) являются высшими органами управления этих фондов.
Состав и порядок осуществления деятельности наблюдательных советов утверждаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 10. Полномочия наблюдательных советов
Наблюдательные советы имеют следующие полномочия:
рассмотрение и согласование обосновывающих материалов, представленных инициатором;
принятие решений о финансировании возмещения убытков физическим и юридическим лицам в связи с изъятием у них земельных участков для общественных нужд;
рассмотрение прогнозов поступлений и использования средств соответствующего фонда, а также утверждение их на следующий год;
обеспечение стабильного формирования доходов соответствующего фонда и своевременного финансирования возмещения убытков физическим и юридическим лицам в связи с изъятием у них земельных участков для общественных нужд.
Статья 11. Компенсационные комиссии
При Жокаргы Кенесе Республики Каракалпакстан, местных Кенгашах на основе их решений образуются компенсационные комиссии (далее — Компенсационные комиссии).
Члены Компенсационных комиссий утверждаются решениями Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местных Кенгашей сроком на два года в составе шестнадцати человек.
(часть вторая статьи 11 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-950 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672)
В состав Компенсационной комиссии входят:
десять депутатов (из них один — председатель);
три представителя негосударственных некоммерческих организаций;
(абзац четвертый части третьей статьи 11 исключен Законом Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-950 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672)
представитель территориального экономического и финансового органа (без права голоса);
(абзац четвертый части третьей статьи 11 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-950 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672)
представитель территориального подразделения Агентства по кадастру при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан (без права голоса);
(абзац пятый части третьей статьи 11 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-950 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672)
руководитель сектора по координации работ по изъятию земельных участков и предоставлению компенсации в структуре Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимията соответствующей области или города Ташкента (без права голоса).
Руководители секторов по координации работ по изъятию земельных участков и предоставлению компенсации в структуре Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей и города Ташкента выполняют функции секретаря соответствующих Компенсационных комиссий.
Компенсационные комиссии осуществляют свою деятельность на основе регламентов, утверждаемых Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, местными Кенгашами.
Статья 12. Задачи Компенсационных комиссий
Компенсационные комиссии:
обеспечивают ведение регулярного мониторинга за своевременным предоставлением компенсаций в полном объеме и учета предоставленных компенсаций;
при выявлении случаев несвоевременного и неполного предоставления компенсаций вносят информацию соответственно в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местный Кенгаш;
оказывают содействие в разрешении в досудебном порядке споров, связанных с предоставлением компенсаций;
принимают решения рекомендательного характера по спорам, связанным с предоставлением компенсаций.
Глава 3. Порядок изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией и заключения соглашения с правообладателями
Статья 13. Подготовка инициатором обосновывающих материалов
При наличии необходимости и основания для изъятия земельного участка для общественных нужд с компенсацией (далее — изъятие земельного участка) в связи с отсутствием другого подходящего земельного участка для реализации проектов и работ в целях, установленных частью первой статьи 4 настоящего Закона, инициатор подготавливает обосновывающие материалы. При этом в первую очередь выявляются земельные участки, на которых расположены непригодные для проживания, в том числе вследствие физического износа, аварийности, жилые дома и жилые помещения (за исключением объектов материального культурного наследия), неиспользуемые объекты (строения, сооружения), а в случае невыявления таких земельных участков выбираются иные земельные участки.
Обосновывающие материалы, подготовленные республиканскими органами государственного управления, вносятся в Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей или города Ташкента.
В виде исключения карта и реквизиты земельного участка, предусмотренного проектом международного договора для выделения иностранному дипломатическому представительству, являющиеся неотъемлемой частью проекта международного договора, и связанные с ним обосновывающие материалы подготавливаются Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей или города Ташкента в течение десяти рабочих дней со дня поступления соответствующего запроса и вносятся в Кабинет Министров Республики Узбекистан.
После рассмотрения или непосредственной подготовки обосновывающих материалов Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей, города Ташкента или районов (городов) для получения соответствующего заключения и иных сведений направляются запросы:
в территориальные органы строительства в системе Министерства строительства и жилищно-коммунального хозяйства Республики Узбекистан — через информационную систему «Экспертиза градостроительной документации»;
(абзац второй части четвертый статьи 13 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-950 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672)
в территориальные управления Палаты государственных кадастров Агентства по кадастру при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан (далее — территориальные управления Палаты государственных кадастров) — через специальную информационную систему, интегрированную в «Интегрированную информационную систему кадастра и регистрации».
(абзац третий части четвертый статьи 13 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-950 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672)
В течение десяти рабочих дней после поступления запроса:
территориальные органы строительства в системе Министерства строительства и жилищно-коммунального хозяйства Республики Узбекистан подготавливают, при необходимости с выездом на места, заключения и иную информацию о соответствии схем размещения объектов строительства утвержденным градостроительным документам по развитию соответствующей территории и планированию строительства и направляют их соответственно в Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей, города Ташкента или районов (городов);
(абзац второй части пятой статьи 13 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-950 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672)
территориальные управления Палаты государственных кадастров подготавливают, при необходимости с выездом на места, полный перечень правообладателей на данный земельный участок и находящихся на нем объектов недвижимого имущества, а также иную информацию о них и направляют их соответственно в Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей, города Ташкента, районов (городов). При этом плата за услуги, оказанные Палатой государственных кадастров, осуществляется за счет инициатора.
Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей, города Ташкента или районов (городов) в месячный срок со дня получения соответствующих заключений и иной информации определяют, в том числе с выездом на места, предварительный размер компенсации, предоставляемой правообладателям, а также расходов, связанных с изъятием земельных участков, в том числе с оценкой прав на земельный участок, рыночной стоимости расположенных на нем объектов недвижимого имущества, и их сносом, с учетом общего количества, вида, состояния, местонахождения объектов недвижимого имущества и иных критериев.
Изъятие земельных участков в местах расположения объектов материального культурного наследия и сопряженных с ними территориях осуществляется с соблюдением требований Закона Республики Узбекистан «Об охране и использовании объектов культурного наследия» и других актов законодательства по проведению земляных, землеустроительных, строительных, мелиоративных, хозяйственных и иных работ в местах расположения объектов материального культурного наследия и сопряженных с ними территориях, работ по сохранению объектов материального культурного наследия, а также на проведение научных и научно-технических исследований на объектах материального культурного наследия.
Статья 14. Изъятие земельных участков в связи с необходимостью реализации постановлений, принятых Кабинетом Министров Республики Узбекистан
В случае возникновения необходимости принятия постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан в связи с реализацией проектов в целях, установленных частью первой статьи 4 настоящего Закона, а также изъятия земельных участков соответствующая инициатива по реализации проекта и обосновывающие материалы вносятся заинтересованными государственными органами в Кабинет Министров Республики Узбекистан.
Инициатива по реализации проекта и изъятия земельных участков в этой связи, а также обосновывающие материалы рассматриваются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. По итогам рассмотрения Кабинетом Министров Республики Узбекистан принимается постановление о реализации соответствующего проекта.
В случае возникновения необходимости изъятия земельных участков в связи с принятием Кабинетом Министров Республики Узбекистан постановления о реализации проекта в целях, предусмотренных частью первой статьи 4 настоящего Закона, все обязанности, возложенные настоящим Законом на инициатора, исполняются Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятом соответствующей области или города Ташкента, а изъятие земельных участков осуществляется в порядке, предусмотренном настоящим Законом.
Статья 15. Согласование обосновывающих материалов с наблюдательным советом
В течение пяти рабочих дней со дня определения предварительного размера компенсации обосновывающие материалы с указанием предварительного размера компенсации вносятся инициатором для согласования в наблюдательный совет.
Наблюдательный совет в течение десяти рабочих дней посредством письменного уведомления инициатора и Совета Министров Республики Каракалпакстан, областных, Ташкентского городского или районных (городских) хокимиятов о принятом решении согласовывает либо отказывает в согласовании обосновывающих материалов.
В случае принятия решения о согласовании обосновывающих материалов наблюдательный совет резервирует денежные средства в сумме, равной предварительному размеру компенсации, предоставляемой правообладателям.
В случае отказа наблюдательным советом в согласовании обосновывающие материалы могут быть повторно внесены инициатором в наблюдательный совет после устранения причин отказа.
Статья 16. Внесение обосновывающих материалов в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местный Кенгаш
В течение трех рабочих дней после получения письменного согласия наблюдательного совета Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей, города Ташкента или районов (городов) вносят обосновывающие материалы вместе с письменным согласием наблюдательного совета на рассмотрение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша.
Запрещается внесение Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента или районов (городов) обосновывающих материалов на рассмотрение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша без получения письменного согласия наблюдательного совета.
Статья 17. Порядок предварительного рассмотрения инициативы по изъятию земельных участков Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, местным Кенгашем
Вопрос соответствия инициативы по изъятию земельного участка общественным нуждам, предусмотренным статьей 4 настоящего Закона, и рациональности ожидаемых затрат, связанных с изъятием земельного участка, предварительно рассматривается на очередном открытом заседании Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша, созываемом после внесения обосновывающих материалов.
По результатам предварительного рассмотрения инициативы по изъятию земельного участка на заседаниях Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша принимается решение о проведении открытого обсуждения инициативы по изъятию земельных участков (далее — открытое обсуждение) либо об отклонении инициативы.
В решении о проведении открытого обсуждения должна быть дана оценка следующих вопросов:
о соответствии инициативы по изъятию земельных участков требованиям статьи 4 настоящего Закона;
об отсутствии другого подходящего земельного участка для реализации проектов и работ в целях, установленных частью первой статьи 4 настоящего Закона;
о соблюдении требований, в соответствии с которыми в первую очередь выявляются земельные участки, на которых расположены непригодные для проживания, в том числе вследствие физического износа, аварийности, жилые дома и жилые помещения (за исключением объектов материального культурного наследия), неиспользуемые объекты (строения, сооружения), а в случае невыявления таких земельных участков выбираются иные земельные участки;
о рациональности ожидаемых затрат, связанных с изъятием земельного участка.
Заседания Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местных Кенгашей по предварительному рассмотрению инициативы по изъятию земельного участка проводятся открыто с участием представителей средств массовой информации и общественности.
Статья 18. Отклонение инициативы по изъятию земельного участка
Решение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местных Кенгашей об отклонении инициативы по изъятию земельного участка принимается в случаях:
несоответствия инициативы по изъятию земельного участка требованиям статьи 4 настоящего Закона;
наличия другого подходящего земельного участка для реализации проектов и работ в целях, установленных частью первой статьи 4 настоящего Закона;
непринятия мер по соблюдению требований, в соответствии с которыми в первую очередь выявляются земельные участки, на которых расположены непригодные для проживания, в том числе вследствие физического износа, аварийности, жилые дома и жилые помещения (за исключением объектов материального культурного наследия), неиспользуемые объекты (строения, сооружения);
если, помимо земельных участков, предлагаемых для изъятия, были выявлены земельные участки, указанные в абзаце четвертом части первой настоящей статьи;
нерациональности затрат в связи с изъятием земельного участка для достижения ожидаемого результата;
отсутствия письменного согласия наблюдательного совета.
В месячный срок со дня принятия Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, местными Кенгашами решения об отклонении инициативы по изъятию земельного участка обосновывающие материалы могут быть внесены повторно после устранения причин отклонения.
Повторно внесенные обосновывающие материалы рассматриваются Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, местными Кенгашами в общем порядке.
В случае повторного принятия Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, местными Кенгашами решения об отклонении инициативы по изъятию земельного участка запрещается повторное внесение именно этой инициативы в течение пяти лет.
Статья 19. Опубликование решения о проведении открытого обсуждения
Решение о проведении открытого обсуждения направляется инициатору и в Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты соответствующей области, города Ташкента или района (города) в течение одного рабочего дня после его принятия.
Решение о проведении открытого обсуждения должно быть опубликовано в полном объеме на следующий рабочий день после его поступления на официальном веб-сайте Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов соответствующей области, города Ташкента или района (города) и в других средствах массовой информации, а также на официальных страницах данных государственных органов в социальных сетях.
Статья 20. Порядок проведения открытого обсуждения с правообладателями
Открытое обсуждение с правообладателями проводится в течение месяца со дня принятия Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, местными Кенгашами соответствующего решения.
Инициатор должен отправить правообладателям письменное уведомление с указанием времени и места проведения открытого обсуждения по истечении двух рабочих дней со дня принятия Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, местными Кенгашами решения о проведении открытого обсуждения, но не менее чем за семь дней до проведения открытого обсуждения.
Правообладатели должны быть также уведомлены о времени и месте проведения открытого обсуждения посредством публикации объявлений соответственно на официальном веб-сайте Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимията соответствующей области, города Ташкента или района (города) и в других средствах массовой информации, а также на официальных страницах данных государственных органов в социальных сетях.
Открытое обсуждение организуется инициатором, и в обязательном порядке обеспечивается аудио- и видеозапись процесса открытого обсуждения. Открытое обсуждение должно быть организовано с участием средств массовой информации. Инициатор должен обеспечить присутствие средств массовой информации на открытом обсуждении.
Не допускается ограничение ведения аудио, фото- и видеозаписи процесса открытого обсуждения.
Место проведения открытого обсуждения должно быть расположено вблизи места жительства или нахождения большинства правообладателей.
Инициатор должен обеспечить для правообладателей (их представителей) возможность онлайн-участия в открытом обсуждении.
Открытое обсуждение считается проведенным, если в нем приняли участие две трети правообладателей (их представителей).
В ходе открытого обсуждения инициатор должен ознакомить правообладателей (их представителей) с целями, условиями и перспективами изъятия данного земельного участка для общественных нужд и выслушать их мнение.
По итогам открытого обсуждения инициатором составляется протокол, который подписывается представителем инициатора и всеми правообладателями (их представителями), участвовавшими в открытом обсуждении.
В протоколе указываются место, время проведения открытого обсуждения, состав участников, повестка дня, высказанные на обсуждении мнения. К протоколу прилагаются список участвовавших на открытом обсуждении представителей инициатора и правообладателей (их представителей), а также аудио- и видеозапись процесса открытого обсуждения.
В случае отказа правообладателей (их представителей) от подписания протокола составляется акт с указанием причин, который подписывается правообладателями (их представителями), отказавшимися от подписания, и представителем инициатора.
На следующий рабочий день после составления протокола он в полном объеме публикуется соответственно на официальном веб-сайте Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимията соответствующей области и города Ташкента или района (города), а оригиналы протокола и акта направляются в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местные Кенгаши.
В случае непроведения открытого обсуждения в установленный срок обосновывающие материалы могут быть внесены в течение пятнадцати рабочих дней в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местные Кенгаши для повторного рассмотрения инициативы по изъятию земельных участков. Повторно внесенные обосновывающие материалы рассматриваются на общих основаниях.
Статья 21. Порядок принятия решения об изъятии земельных участков
В течение одного месяца после представления протокола, составленного по итогам открытого обсуждения, в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местные Кенгаши аппаратом Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, секретариатом местных Кенгашей подготавливается проект решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка.
В проекте решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местных Кенгашей об изъятии земельного участка указываются:
географические координаты изымаемого земельного участка;
основания и цели изъятия земельного участка;
сведения об объектах недвижимого имущества, расположенных на изымаемом участке, подлежащих сносу, и их собственниках;
описание проекта и работ, которые будут осуществляться на изымаемом земельном участке, в том числе сведения о возводимых объектах, сроках начала и завершения реализации проекта и работ;
иные вопросы, связанные с изъятием земельного участка, в том числе предоставлением компенсации правообладателям.
Проект решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка направляется соответственно в Министерство юстиции Республики Каракалпакстан, управление юстиции области и города Ташкента через единую электронную систему разработки, согласования и регистрации решений органов исполнительной власти на местах «E-qaror» для рассмотрения и выдачи правового заключения о соответствии или несоответствии данного проекта решения требованиям настоящего Закона.
Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлением юстиции области и города Ташкента в течение десяти рабочих дней проводится правовая экспертиза проекта решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка и по результатам выдается соответствующее правовое заключение.
В случае выдачи Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлением юстиции области и города Ташкента отрицательного заключения по проекту решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка проект решения может быть повторно внесен для выдачи заключения после устранения выявленных недостатков. Повторно внесенный проект решения рассматривается на общих основаниях.
В случае выдачи Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлением юстиции области и города Ташкента положительного заключения по проекту решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка данный проект решения рассматривается на очередном заседании соответственно Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местных Кенгашей.
В случае выдачи Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлением юстиции области и города Ташкента отрицательного заключения по проекту решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка запрещается внесение проекта решения на рассмотрение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местных Кенгашей.
При рассмотрении проекта решения об изъятии земельного участка должно быть обеспечено участие представителей инициатора и правообладателей (их представителей) соответственно на заседании Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша. При этом представитель инициатора и правообладатели (их представители) вправе высказывать свои мнения, возражения, получать соответствующие разъяснения, а также наблюдать за процессом голосования депутатов по проекту решения об изъятии земельного участка.
Решение об изъятии земельного участка принимается большинством в две трети голосов от общего числа депутатов Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местных Кенгашей.
Если проект решения об изъятии земельного участка по итогам голосования не набрал большинство в две трети голосов от общего числа депутатов Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша, то инициатива об изъятии земельного участка считается отклоненной. При этом данная инициатива не может быть повторно внесена в течение пяти лет.
Решение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка либо об отказе в изъятии земельного участка должно быть опубликовано на официальном веб-сайте Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимията соответствующей области, города Ташкента или района (города) и в других средствах массовой информации, а также на официальных страницах указанных органов в социальных сетях.
Решение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка не является основанием для сноса объектов недвижимого имущества, расположенных на данном земельном участке.
Статья 22. Порядок заключения соглашения с правообладателями
После принятия решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимият соответствующей области, города Ташкента или района (города) проводит работу по достижению соглашения с правообладателями по условиям, видам и размеру компенсации.
После достижения соглашения между Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятом соответствующей области и города Ташкента или района (города) и правообладателем подписывается двустороннее соглашение, которое нотариально удостоверяется и направляется в территориальные управления Палаты государственных кадастров через специальную информационную систему, интегрированную в «Интегрированную информационную систему кадастра и регистрации», а также налагается запрет на отчуждение недвижимого имущества, расположенного на данном земельном участке.
Виды, размер и срок предоставления компенсации, а также срок освобождения объекта недвижимого имущества после предоставления компенсации в полном объеме предусматриваются в соглашении. При этом срок освобождения объекта недвижимого имущества исчисляется со дня предоставления компенсации в полном объеме и не должен превышать шести месяцев.
В случае смерти правообладателя после заключения соглашения права и обязанности по соглашению переходят к его наследникам пропорционально их долям в наследстве.
В случае смерти правообладателя до заключения соглашения переговоры, связанные с заключением соглашения, проводятся с его наследниками на общих основаниях. Состав наследников и доля каждого из них в наследстве определяются на основании свидетельства о праве на наследство, в случае возникновения спора — определяются судом.
После подписания соглашения отчуждение объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, допускается при наличии письменного согласия Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимията соответствующей области, города Ташкента или района (города) либо в случае расторжения соглашения (в порядке, установленном в соглашении, с согласия сторон либо в судебном порядке).
Лицо, приобретшее сносимый объект недвижимого имущества, является правопреемником прежнего правообладателя по правам и обязанностям, вытекающим из соглашения.
После предоставления компенсации в полном объеме запрещается отчуждение объектов недвижимого имущества расположенных на изъятом земельном участке.
В случае незаключения соглашения с правообладателем не допускается совершение действий, препятствующих правообладателю свободно распоряжаться принадлежащими ему объектами недвижимого имущества, в том числе отключение жилого (нежилого) помещения производственных и других зданий и сооружений от сетей коммуникации, в том числе водоснабжения, водоотведения, электричества, связи, тепла и газа, блокирование доступа к объектам недвижимого имущества, создание условий для воспрепятствования достойной жизни правообладателя с целью принуждения его к подписанию соглашения.
Глава 4. Порядок предоставления компенсации
Статья 23. Компенсация, предоставляемая в связи с изъятием земельного участка
Компенсации подлежат:
рыночная стоимость объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке;
рыночная стоимость права на изъятый земельный участок;
(абзац третий части первой статьи 23 в редакции Закона Республики Узбекистан от 9 октября 2024 года № ЗРУ-973 — Национальная база данных законодательства, 10.10.2024 г., № 03/24/973/0800)
рыночная стоимость многолетних насаждений, расположенных на изъятом земельном участке;
расходы, связанные с переездом, в том числе с временной арендой другого объекта недвижимого имущества;
упущенная выгода, которая могла быть получена от использования земельного участка и расположенных на нем объектов недвижимого имущества (при этом учитывается прибыль, которая могла быть получена с момента освобождения земельного участка и расположенных на нем объектов недвижимого имущества до восстановления предыдущей деятельности, но не свыше одного года, или прибыль, которая могла быть получена от сезонного урожая);
иные расходы и убытки правообладателя, предусмотренные законодательством или соглашением.
В качестве компенсации производится единовременная выплата в размере пяти процентов от рыночной стоимости недвижимого имущества, расположенного на земельном участке, за неудобства, причиненные правообладателю в связи с изъятием земельного участка.
Стандарты оценки размера компенсаций, указанных в части первой настоящей статьи, устанавливаются Агентством по управлению государственными активами Республики Узбекистан.
При наличии самовольно возведенных жилых (нежилых) помещений, производственных и других зданий и сооружений на изъятом земельном участке, принадлежащем в соответствии с законодательством правообладателю, их рыночная стоимость также подлежит возмещению в полном объеме.
Лицам, владеющим добросовестно, открыто и непрерывно, как своим собственным в течение пятнадцати лет (приобретательная давность) жилым помещением, не имеющим правоустанавливающих документов на это жилое помещение, расположенным на земельном участке (за исключением земель, не входящих в категорию земель населенного пункта, сельскохозяйственных земель и земельных участков, расположенных в охраняемых зонах), запланированном для осуществления проектов и работ в целях, предусмотренных частью первой статьи 4 настоящего Закона, возмещается стоимость этих объектов недвижимого имущества в случае подтверждения уплаты налогов на эти объекты недвижимого имущества.
Статья 24. Виды и источники предоставляемой компенсации
Видами предоставляемой компенсации являются:
денежные средства, в том числе для временной аренды жилых и нежилых помещений;
предоставление в собственность иного объекта недвижимого имущества;
иные виды компенсаций, предусмотренные в соглашении.
По соглашению сторон правообладателю может быть предоставлено несколько видов компенсации с учетом оценочной стоимости объектов недвижимого имущества.
Срок предоставления вновь построенного объекта недвижимого имущества взамен сносимого недвижимого имущества не должен превышать двадцати четырех месяцев со дня предоставления другого объекта недвижимого имущества во временное пользование. В случае непредоставления нового объекта недвижимого имущества в указанный срок Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимият соответствующей области и города Ташкента или районов (городов) выплачивают правообладателю пеню в размере 0,05 процента оценочной стоимости снесенного или сносимого объекта недвижимого имущества за каждый день просрочки.
В целях создания благоприятных условий для правообладателей и членов их семей, проживающих в одной махалле или на одной улице, а также сохранения культурных ценностей по желанию правообладателей им могут быть предоставлены новые дома (квартиры в одном многоквартирном доме), расположенные в одной махалле или на одной улице.
Компенсация предоставляется в порядке, предусмотренном статьей 8 настоящего Закона, за счет средств соответствующего централизованного фонда и других источников, не запрещенных законодательством.
Статья 25. Порядок и сроки предоставления компенсации
При изъятии земельного участка, на котором расположен многоквартирный дом, по соглашению сторон правообладателю предоставляется в собственность другое равноценное жилое помещение (квартира) площадью не ниже социальной нормы площади жилья, как правило, расположенное в том же районе (городе) или в другом районе (городе) по выбору правообладателя. По желанию правообладателя жилое помещение (квартира) может быть предоставлено в многоквартирном доме, строящемся на изъятом земельном участке. В этом случае до момента предоставления правообладателю этого жилого помещения (квартиры) ему и членам его семьи предоставляется благоустроенное другое жилое помещение во временную аренду за счет средств инициатора.
При изъятии земельного участка, на котором расположен нежилой объект, по соглашению сторон правообладателю предоставляется в собственность равноценный нежилой объект площадью не менее общей площади предыдущего нежилого объекта, как правило, расположенный в том же районе (городе) или в другом районе (городе) по выбору правообладателя. При предоставлении нежилого объекта в объекте, строящемся на изъятом земельном участке, до момента предоставления этого нежилого объекта правообладателю предоставляется нежилой объект во временную аренду за счет средств инициатора.
При изъятии земельного участка, на котором расположен индивидуальный жилой дом (в том числе не завершенный строительством, но зарегистрированный в установленном порядке), по соглашению сторон правообладателю предоставляется в собственность равноценный индивидуальный жилой дом площадью не ниже социальной нормы площади жилья, как правило, расположенный в том же районе (городе) или в другом районе (городе) по выбору правообладателя. До момента предоставления правообладателю этого индивидуального жилого дома ему и членам его семьи предоставляется благоустроенное жилое помещение во временную аренду за счет средств инициатора.
При изъятии земельного участка, принадлежащего правообладателю на праве пожизненного наследуемого владения, постоянного владения, постоянного пользования, срочного (временного) пользования или аренды, правообладателю выплачиваются денежные средства в размере, равном рыночной стоимости права на данный земельный участок.
Предоставление компенсации в виде денежных средств осуществляется путем перевода настоящих средств на банковский (депозитный) расчетный счет или личную банковскую пластиковую карту правообладателя.
В случае, если рыночная стоимость права на изымаемый земельный участок и недвижимого имущества, расположенного на данном земельном участке, превышает рыночную стоимость недвижимого имущества, предоставляемого в качестве компенсации, разница должна быть компенсирована правообладателю.
В случае, если рыночная стоимость права на изымаемый земельный участок и недвижимого имущества, расположенного на данном земельном участке, ниже рыночной стоимости недвижимого имущества, предоставляемого в качестве компенсации, возврат разницы правообладателем не требуется.
Участникам общей совместной собственности компенсация предоставляется в соответствии с их долями в общем имуществе.
Если взамен жилого помещения, расположенного на изымаемом земельном участке, в качестве компенсации предоставляется другое жилое помещение, то при расчете социальной нормы площади жилья учитывается количество лиц, зарегистрированных и фактически проживающих в жилом помещении, расположенном на изымаемом земельном участке, до начала процедуры изъятия земельного участка (за исключением случаев увеличения количества фактически проживающих жителей за счет заключения брака мужа-жены, рождения ребенка, передачи детей, оставшихся без попечения родителей, на воспитание в семью — на усыновление, удочерение, под опеку, попечительство или в приемную семью).
Компенсация предоставляется в сроки, указанные в соглашении, но не позднее шести месяцев со дня заключения соглашения, а если соглашением предусмотрена компенсация в виде денежных средств — то такая компенсация предоставляется не позднее одного месяца со дня заключения соглашения. Данные сроки не распространяются на сроки, предусмотренные частью третьей статьи 24 настоящего Закона.
При этом в случае изъятия земельного участка, на котором расположен многоквартирный дом или многоэтажное нежилое помещение, сроки выплаты компенсации в виде денежных средств исчисляются с момента заключения соглашения с каждым из правообладателей объектов недвижимого имущества, находящихся в данном многоквартирном доме или многоэтажном нежилом помещении. Правообладатели должны быть уведомлены Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятом соответствующей области и города Ташкента или района (города) о заключении соглашения со всеми правообладателями и наступлении срока выплаты компенсации.
Срок завершения работ по заключению соглашений со всеми правообладателями не должен превышать трех месяцев со дня заключения первого соглашения с одним из правообладателей недвижимого имущества, находящегося в многоквартирном доме или многоэтажном нежилом помещении. В случае нарушения этого срока все соглашения, заключенные с правообладателями, считаются расторгнутыми. Расторгнутые соглашения могут быть заключены повторно.
Денежная сумма, указанная в качестве компенсации в соглашениях, со дня заключения которых истек один месяц на момент заключения соглашения со всеми правообладателями в течение трех месяцев, выплачивается с учетом индексации соразмерно инфляции, официально объявленной Государственным комитетом Республики Узбекистан по статистике в соответствующие месяцы.
Статья 26. Учет исполнения условий соглашения и освобождение объекта недвижимого имущества
После предоставления предусмотренных в соглашении компенсаций в полном объеме документы, подтверждающие предоставление предусмотренных в соглашении компенсаций, в тот же день Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятом соответствующей области и города Ташкента или района (города) вносятся в специальную информационную систему, интегрированную в «Интегрированную информационную систему кадастра и регистрации».
С момента предоставления всех предусмотренных в соглашении компенсаций в полном объеме правообладатель:
утрачивает право собственности на недвижимое имущество, расположенное на изъятом земельном участке;
полностью освобождает в течение шести месяцев объекты недвижимого имущества (жилые и нежилые, производственные помещения, другие здания и сооружения), расположенные на изъятом земельном участке.
После предоставления компенсаций в полном объеме до момента полного освобождения объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, они не могут быть отключены от сетей коммуникации, в том числе водоснабжения, водоотведения, электричества, связи, тепла и газа.
В случае неосвобождения объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, в течение шести месяцев после предоставления компенсаций в полном объеме инициатор вправе обратиться в суд с иском о принудительном выселении.
Статья 27. Регулярный мониторинг своевременного предоставления компенсации в полном объеме
Регулярный мониторинг своевременного предоставления компенсации в полном объеме и ведение учета предоставленных компенсаций осуществляются Компенсационными комиссиями через специальную информационную систему, интегрированную в «Интегрированную информационную систему кадастра и регистрации».
Для осуществления регулярного мониторинга своевременного предоставления компенсации в полном объеме в специальной информационной системе, интегрированной в «Интегрированную информационную систему кадастра и регистрации», открывается личный кабинет для секретарей Компенсационных комиссий.
Мониторинг ведется на основании факта внесения в специальную информационную систему, интегрированную в «Интегрированную информационную систему кадастра и регистрации», документов, подтверждающих предоставление предусмотренных соглашением компенсаций, в течение шести месяцев со дня нотариального удостоверения соглашения и его внесения в данную систему.
При выявлении случая непредоставления компенсации своевременно и в полном объеме Компенсационная комиссия на своем заседании рассматривает результаты мониторинга, принимает решение рекомендательного характера по предотвращению возникновения спора о компенсации и направляет его инициатору, допустившему несвоевременное и неполное предоставление компенсации.
Решения Компенсационной комиссии принимаются единогласно при участии в ее заседаниях не менее двух третей членов комиссии, обладающих правом голоса.
Заседания Компенсационной комиссии проводятся открыто с участием представителей инициаторов и правообладателей (их представителей), а также общественности.
Компенсационная комиссия вносит информацию о выявлении случая непредоставления компенсации своевременно и в полном объеме в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местные Кенгаши.
Глава 5. Порядок признания объекта недвижимого имущества, расположенного на изъятом земельном участке, бесхозяйным имуществом и оценки недвижимого имущества, подлежащего сносу, а также прав на изъятый земельный участок
Статья 28. Порядок признания объекта недвижимого имущества, расположенного на изъятом земельном участке, бесхозяйным имуществом
Объект недвижимого имущества, расположенный на изъятом земельном участке, является бесхозяйным имуществом, если он не имеет собственника (в том числе граждан, зарегистрированных по постоянному месту жительства, если объект недвижимого имущества является жилым помещением) или собственник которого неизвестен.
Объект недвижимого имущества, являющийся бесхозяйным имуществом, подлежит постановке на учет органом, осуществляющим государственную регистрацию недвижимого имущества, по заявлению соответствующего государственного органа или органа самоуправления граждан.
По истечении одного года со дня постановки объекта недвижимого имущества, являющегося бесхозяйным, на учет орган, уполномоченный управлять государственным имуществом, или орган самоуправления граждан может обратиться в суд с требованием о признании этого объекта недвижимого имущества поступившим в собственность государства или органа самоуправления граждан.
Статья 29. Оценка объектов недвижимого имущества, подлежащего сносу, а также прав на изъятый земельный участок
Оценка объектов недвижимого имущества, подлежащего сносу, в том числе многолетних насаждений, а также прав на изъятый земельный участок проводится после принятия решения об изъятии земельного участка в порядке, предусмотренном статьей 21 настоящего Закона, и до заключения соглашения. В этом случае стоимость объектов недвижимого имущества, а также прав на изъятый земельный участок определяется оценочной организацией по состоянию на момент до начала процедур изъятия земельного участка или до момента влияния сообщения об изъятии земельного участка на стоимость объекта недвижимого имущества, а также прав на изъятый земельный участок.
Оценке также подлежат объекты недвижимого имущества, являющиеся бесхозяйным имуществом, а также права на земельный участок, где расположены данные объекты.
Не допускается вмешательство инициатора или иных заинтересованных лиц в деятельность оценочной организации при оценке подлежащих сносу объектов недвижимого имущества, а также прав на изъятый земельный участок.
Основанием для проведения оценки объекта недвижимого имущества, подлежащего сносу, а также прав на изъятый земельный участок является договор, заключаемый между оценочной организацией и инициатором, а в случаях, предусмотренных законодательством, — определение суда.
Оценка прав на изъятый земельный участок проводится исключительно на основе документов, подтверждающих государственную регистрацию прав на земельный участок.
Не допускается проведение повторной оценки в течение шести месяцев с момента составления отчета об оценке объекта недвижимого имущества, подлежащего сносу, а также прав на изъятый земельный участок, за исключением случаев, предусмотренных частью седьмой настоящей статьи.
В случае, если отчет об оценке объекта недвижимого имущества, подлежащего сносу, а также прав на изъятый земельный участок будет по решению суда признан недостоверным, допускается проведение повторной оценки в порядке, установленном законодательством.
Оценка объекта недвижимого имущества, подлежащего сносу, а также прав на изъятый земельный участок осуществляется оценочными организациями за счет средств инициатора, предназначенных для осуществления проекта и работ на изымаемом земельном участке.
Глава 6. Порядок сноса объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке
Статья 30. Порядок принятия решения о сносе объекта недвижимого имущества, расположенного на изъятом земельном участке
После внесения в специальную информационную систему, интегрированную в «Интегрированную информационную систему кадастра и регистрации», документов, подтверждающих предоставление компенсаций, а также по истечении срока освобождения объекта недвижимого имущества, предусмотренного в соглашении, инициатор представляет в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местные Кенгаши перечень объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, подлежащих сносу.
После представления перечня объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, подлежащих сносу, в течение пятнадцати дней аппаратом Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, секретариатами местных Кенгашей подготавливается проект решения о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке.
В проекте решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местных Кенгашей о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, должно быть отражено следующее:
номер, дата и источник опубликования решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии настоящего земельного участка;
адресный перечень объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, подлежащих сносу;
дата начала сноса каждого объекта недвижимого имущества, расположенного на изъятом земельном участке;
требования по соблюдению градостроительных норм и правил, установленных законодательством.
К проекту решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, прилагаются:
копия соглашения, заключенного между Советом Министров, хокимиятом соответствующей области, города Ташкента или района (города) и правообладателем;
документы, подтверждающие предоставление компенсации в полном объеме правообладателям.
Проект решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объекта недвижимого имущества направляется в Министерство юстиции Республики Каракалпакстан, управление юстиции соответствующей области и города Ташкента через единую электронную систему разработки, согласования и регистрации решений органов исполнительной власти на местах «E-qaror» для рассмотрения и выдачи правового заключения о соответствии или несоответствии проекта решения требованиям настоящего Закона.
Министерство юстиции Республики Каракалпакстан, управление юстиции соответствующей области и города Ташкента в течение десяти рабочих дней проводит правовую экспертизу проекта решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, по результатам выдают соответствующее правовое заключение.
Министерство юстиции Республики Каракалпакстан, управление юстиции соответствующей области и города Ташкента при рассмотрении проекта решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, вправе истребовать в случае необходимости иные нужные документы.
В случае выдачи Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлением юстиции соответствующей области и города Ташкента отрицательного заключения по проекту решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, проект данного решения может быть повторно внесен для выдачи правового заключения после устранения выявленных недостатков. Повторно внесенный проект решения рассматривается на общих основаниях.
В случае выдачи Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлением юстиции соответствующей области и города Ташкента положительного заключения по проекту решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, проект решения рассматривается на очередном заседании Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша.
В случае выдачи Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлением юстиции соответствующей области и города Ташкента отрицательного заключения по проекту решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, запрещается вынесение данного проекта решения на рассмотрение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша.
Решение о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятом земельном участке, принимается большинством в две трети голосов от общего числа депутатов Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша.
Статья 31. Опубликование решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объекта недвижимого имущества, расположенного на изъятом земельном участке
Решение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объекта недвижимого имущества, расположенного на изъятом земельном участке, в течение одного рабочего дня со дня его принятия направляется:
в соответствующее территориальное управление Палаты государственных кадастров для внесения соответствующей записи о прекращении прав на объекты недвижимой собственности в Государственный реестр прав на объекты недвижимости;
в соответствующую государственную налоговую инспекцию района (города) для перерасчета соответствующих налогов и сборов.
Решение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объекта недвижимого имущества, расположенного на изъятом земельном участке, должно быть опубликовано на официальном веб-сайте Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимията соответствующей области, города Ташкента или района (города), в других средствах массовой информации, а также официальных страницах указанных государственных органов в социальных сетях.
Решение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша о сносе объекта недвижимого имущества является основанием для прекращения имущественных и иных вещных прав в отношении объекта недвижимого имущества, подлежащего сносу.
Статья 32. Источники средств для покрытия расходов по сносу объекта недвижимого имущества
Снос объекта недвижимого имущества осуществляется инициатором за счет средств, предназначенных для реализации проекта и работ на изымаемом земельном участке.
Правообладатель может по согласованию с инициатором снести объект недвижимого имущества за счет собственных средств и вывезти строительные материалы.
Глава 7. Заключительные положения
Статья 33. Обжалование решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии либо отказе в изъятии земельного участка, а также сносе объекта недвижимого имущества
Решение Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии либо отказе в изъятии земельного участка, а также сносе объекта недвижимого имущества может быть обжаловано в судебном порядке гражданами, общественными объединениями, предприятиями, учреждениями и организациями.
Статья 34. Разрешение споров, связанных с предоставлением компенсации правообладателю
Споры, связанные с предоставлением компенсации правообладателю, предварительно рассматриваются в досудебном порядке Компенсационными комиссиями.
Заявление по спору, связанному с предоставлением компенсации правообладателю, должно быть рассмотрено в течение трех рабочих дней со дня его получения Компенсационной комиссией.
Сторона, не согласная с решением Компенсационной комиссии, может обратиться в суд в порядке, установленном законодательными актами.
Статья 35. Недопущение принятия решений о сносе объектов недвижимого имущества до рассмотрения спора, связанного с предоставлением компенсации правообладателю
Запрещается принятие решения о сносе объектов недвижимого имущества, расположенных на изымаемом земельном участке, в случае возникновения спора, связанного с предоставлением компенсации правообладателю, если данный спор не был рассмотрен в досудебном порядке и в случае отсутствия вступившего в законную силу решения суда по данному спору.
Статья 36. Недопущение нецелевого использования земельных участков, изъятых по решению Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша
Земельные участки, изъятые по решению Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша, могут быть использованы исключительно в целях, указанных в данном решении.
Запрещается использование земельных участков, изъятых по решению Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша в целях, не предусмотренных в данном решении, за исключением случаев, предусмотренных частью третьей настоящей статьи.
В случае возникновения обстоятельств, препятствующих использованию изъятого земельного участка в целях, указанных в решении Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельного участка, которые инициатор заранее не мог предвидеть, данный земельный участок может быть использован по решению Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша для одной из целей, предусмотренных в части первой статьи 4 настоящего Закона.
Статья 37. Ответственность за нарушение законодательства о процедурах изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией
Запрещается изъятие земельных участков и снос объектов недвижимого имущества без соблюдения требований настоящего Закона.
Лица, виновные в нарушении законодательства о процедурах изъятия земельных участков для общественных нужд с компенсацией, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 38. Возмещение убытков, причиненных в случае признания незаконным принятого административного акта
В случае признания решений Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, местного Кенгаша об изъятии земельных участков для общественных нужд и сносе объектов недвижимого имущества незаконными убытки, причиненные физическим и юридическим лицам, возмещаются в первую очередь за счет средств централизованных фондов, с последующим взысканием этих средств с виновных лиц в регрессном порядке.
Статья 39. Регулирование отношений, начавшихся, но не завершившихся до вступления в силу настоящего Закона
Если до вступления в силу настоящего Закона были начаты процедуры по изъятию земельных участков, но решение об изъятии земельного участка в соответствии с порядком, предусмотренным частью первой статьи 37 Земельного кодекса Республики Узбекистан, не принято, то в отношении данных земельных участков применяются процедуры, предусмотренные настоящим Законом.
Если до вступления в силу настоящего Закона было принято решение об изъятии земельного участка, в соответствии с порядком, предусмотренным частью первой статьи 37 Земельного кодекса Республики Узбекистан, то в отношении данных земельных участков при разрешении вопросов, связанных с заключением соглашения, предоставлением компенсации, оценкой недвижимого имущества, подлежащего сносу, и прав на изымаемый земельный участок, сносом объектов недвижимого имущества, применяются процедуры, предусмотренные статьями 22 — 32 настоящего Закона.
Статья 40. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству юстиции Республики Узбекистан, Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 41. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 42. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
29 июня 2022 г.,
№ ЗРУ-781
(Национальная база данных законодательства, 30.06.2022 г., № 03/22/781/0578; 30.08.2024 г., № 03/24/950/0672; 10.10.2024 г., № 03/24/973/0800)
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillari toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2022-yil 1-fevralda qabul qilingan
Senat tomonidan 2022-yil 28-mayda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va amal qilish sohasi
Ushbu Qonunning maqsadi jismoniy va yuridik shaxslarga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy egalik qilish, doimiy foydalanish, muddatli (vaqtincha) foydalanish yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkalarini yoki ularning qismlarini (bundan buyon matnda yer uchastkasi deb yuritiladi) kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillarini belgilashdan iborat.
Ushbu Qonunning amal qilishi jismoniy va yuridik shaxslarga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan, shuningdek davlat organlari va muassasalarining, korxonalarining, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining doimiy foydalanishida boʻlgan yer uchastkalariga nisbatan tatbiq etilmaydi.
2-modda. Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi qonunchilik
Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
asoslantiruvchi materiallar — kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilishi rejalashtirilgan yer uchastkasi, unda joylashgan koʻchmas mulk obyektlari (shu jumladan turar joylarning va yashash uchun moʻljallanmagan joylarning holati, ularning joriy belgilangan maqsadi) toʻgʻrisidagi, yer uchastkasini olib qoʻyish maqsadlari jamoat ehtiyojlari deb eʼtirof etilgan maqsadlarga muvofiqligini tasdiqlovchi maʼlumotlarni, shuningdek mazkur yer uchastkasida amalga oshirilishi rejalashtirilayotgan loyiha hamda ishlarning tavsifini va ularni roʻyobga chiqarish muddatlarini oʻz ichiga olgan hujjatlar;
yer uchastkasi — jismoniy va yuridik shaxslarga belgilangan tartibda tegishincha meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy egalik qilish, doimiy foydalanish, muddatli (vaqtincha) foydalanish, ijara huquqi asosida berilgan yer fondining qayd etilgan chegaraga, maydonga, joylashish manziliga, huquqiy rejimga hamda davlat yer kadastrida aks ettiriladigan boshqa xususiyatlariga ega boʻlgan qismi, shu jumladan koʻp kvartirali uylar joylashgan yer uchastkalari;
yer uchastkasining va unda joylashgan koʻchmas mulk obyektlarining huquq egasi (bundan buyon matnda huquq egasi deb yuritiladi) — huquqni belgilovchi hujjatlarga asosan yer uchastkasiga nisbatan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy egalik qilish, doimiy foydalanish, muddatli (vaqtincha) foydalanish, ijara huquqiga hamda mazkur yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektiga nisbatan mulk huquqiga ega boʻlgan jismoniy yoki yuridik shaxs;
yer uchastkasini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tashabbuskori (bundan buyon matnda tashabbuskor deb yuritiladi) — respublika davlat boshqaruvi organlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar yoki tumanlar (shaharlar) hokimliklari;
kelishuv — tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari va huquq egasi oʻrtasida ularning roziligi bilan tuziladigan, notarial tartibda tasdiqlangan yozma shartnoma boʻlib, unda kompensatsiyaning miqdori, turi va uni berish muddati nazarda tutiladi;
kompensatsiya qilish — yer uchastkasi jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilishi munosabati bilan huquq egasiga zararlarning oʻrnini ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda pul shaklida yoki boshqa shaklda qoplash;
koʻchmas mulk obyekti — binolar, inshootlar, koʻp yillik dov-daraxtlar va yer bilan uzviy bogʻlangan boshqa mol-mulk, yaʼni belgilangan maqsadiga nomutanosib tarzda zarar yetkazmagan holda joyini oʻzgartirish mumkin boʻlmagan obyektlar. Ushbu Qonun maqsadlarida yer osti boyliklari, shu jumladan foydali qazilmalar koni koʻchmas mulk obyektlari jumlasiga kirmaydi.
4-modda. Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyishga asos boʻladigan maqsadlar
Yer uchastkalarini quyidagi maqsadlarda kompensatsiya evaziga olib qoʻyish jamoat ehtiyojlari deb eʼtirof etiladi:
mudofaa va davlat xavfsizligi, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar ehtiyojlari, erkin iqtisodiy zonalarni, erkin savdo zonalarini tashkil etish va ularning faoliyat koʻrsatishi uchun yerlar berish;
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalaridan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarish;
foydali qazilmalar konlarini qidirish va qazib olish (bundan keng tarqalgan foydali qazilmalar konlari mustasno);
respublika ahamiyatiga hamda mahalliy ahamiyatga molik avtomobil va temir yoʻllarni, aeroportlarni, aerodromlarni, aeronavigatsiya obyektlarini hamda aviatexnika markazlarini, temir yoʻl transporti obyektlarini, koʻpriklar, metropolitenlar, tunnellarni, energetika va aloqa tizimining muhandislik obyektlari hamda tarmoqlarini, kosmik faoliyat obyektlarini, magistral quvurlarni, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarini, irrigatsiya va melioratsiya tizimlarini qurish (rekonstruksiya qilish);
tasdiqlangan aholi punktlari bosh rejalarining obyektlarni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qurishga oid qismini bajarish;
davlat investitsiya dasturlarida koʻrsatilgan davlat taʼlim, sogʻliqni saqlash, madaniyat va tibbiy-ijtimoiy xizmat koʻrsatish muassasalarining binolari hamda inshootlarini markazlashtirilgan investitsiyalar hisobidan qurish nazarda tutilgan loyihalarni amalga oshirish.
Yer uchastkalarining har qanday boshqa maqsadlarda olib qoʻyilishini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish sifatida talqin etish taqiqlanadi.
5-modda. Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillarining asosiy prinsiplari
Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillarining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
mulk huquqining ustuvorligi;
xususiy mulkning daxlsizligi;
ochiqlik va shaffoflik;
kompensatsiyaning kafolatlanganligi.
2-bob. Yer uchastkalari jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilishi munosabati bilan zararlarning oʻrnini jismoniy va yuridik shaxslarga qoplash boʻyicha markazlashtirilgan jamgʻarmalar hamda kompensatsiya komissiyalari
6-modda. Yer uchastkalari jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilishi munosabati bilan zararlarning oʻrnini jismoniy va yuridik shaxslarga qoplash boʻyicha markazlashtirilgan jamgʻarmalar
Yer uchastkalari jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilishi munosabati bilan zararlarning oʻrnini jismoniy va yuridik shaxslarga qoplash boʻyicha markazlashtirilgan jamgʻarmalar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzurida — respublika darajasida (bundan buyon matnda respublika jamgʻarmasi deb yuritiladi), shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzurida — hududiy darajada (bundan buyon matnda hududiy jamgʻarmalar deb yuritiladi) tashkil etiladi.
Respublika jamgʻarmasi va hududiy jamgʻarmalar yuridik shaxs hisoblanmaydi.
7-modda. Respublika jamgʻarmasi va hududiy jamgʻarmalar mablagʻlarini shakllantirish
Respublika jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish manbalari quyidagilardan iborat:
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi zaxira jamgʻarmasining 15 foizidan kam boʻlmagan miqdorda respublika budjeti mablagʻlari va respublika budjetining qoʻshimcha manbalari mablagʻlari;
jismoniy va yuridik shaxslarning, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlarining homiylik xayriyalari;
qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa tushumlar.
Hududiy jamgʻarmalar mablagʻlarini shakllantirish manbalari quyidagilardan iborat:
tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari zaxira jamgʻarmalarining 15 foizidan kam boʻlmagan miqdorda Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlari qoʻshimcha manbalarining mablagʻlari;
tadbirkorlik va shaharsozlik faoliyatini amalga oshirish uchun yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni elektron savdo maydonchasida realizatsiya qilishdan kelib tushgan, Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetining, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlarining maxsus gʻazna hisobvaraqlariga qoʻshimcha manbalar sifatida oʻtkaziladigan mablagʻlar;
jismoniy va yuridik shaxslarning, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlarining homiylik xayriyalari;
qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa tushumlar.
Respublika jamgʻarmasiga va hududiy jamgʻarmalarga kelib tushgan mablagʻlar tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasida, shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boʻyicha gʻaznachilik boshqarmalarida ochilgan shaxsiy gʻazna hisobvaraqlarida jamlanadi.
(7-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-950-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son)
8-modda. Respublika jamgʻarmasining va hududiy jamgʻarmalarning mablagʻlaridan foydalanish
Respublika jamgʻarmasining mablagʻlaridan faqat ushbu Qonunning 14-moddasida nazarda tutilgan tartibda qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari ijrosini taʼminlash maqsadida tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar yoki Toshkent shahar hokimliklarining tashabbusiga koʻra yoki respublika davlat boshqaruvi organlarining tashabbusiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, tegishli xalq deputatlari viloyat yoki Toshkent shahar Kengashi (bundan buyon matnda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash deb yuritiladi) tomonidan kompensatsiya evaziga yer uchastkalarini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilinganligi munosabati bilan zararlarning oʻrnini jismoniy va yuridik shaxslarga qoplash uchun foydalaniladi.
Hududiy jamgʻarmalarning mablagʻlaridan tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar va Toshkent shahar, shuningdek tumanlar (shaharlar) hokimliklarining tashabbusiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash tomonidan yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilinganligi munosabati bilan zararlarning oʻrnini jismoniy va yuridik shaxslarga qoplash uchun foydalaniladi.
9-modda. Respublika jamgʻarmasining va hududiy jamgʻarmalarning kuzatuv kengashlari
Respublika jamgʻarmasining va hududiy jamgʻarmalarning kuzatuv kengashlari (bundan buyon matnda kuzatuv kengashlari deb yuritiladi) ushbu jamgʻarmalarning yuqori boshqaruv organlaridir.
Kuzatuv kengashlarining tarkibi va faoliyatni amalga oshirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
10-modda. Kuzatuv kengashlarining vakolatlari
Kuzatuv kengashlari quyidagi vakolatlarga ega:
tashabbuskor tomonidan taqdim etilgan asoslantiruvchi materiallarni koʻrib chiqish va kelishib olish;
yer uchastkalari jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilishi munosabati bilan zararlarning oʻrni jismoniy va yuridik shaxslarga qoplanishini moliyalashtirish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;
tegishli jamgʻarma mablagʻlarining kelib tushishi va ulardan foydalanish prognozlarini koʻrib chiqish, shuningdek ularni keyingi yil uchun tasdiqlash;
tegishli jamgʻarma daromadlarining barqaror shakllantirilishini hamda yer uchastkalari jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilishi munosabati bilan zararlarning oʻrnini jismoniy va yuridik shaxslarga qoplash oʻz vaqtida moliyalashtirilishini taʼminlash.
11-modda. Kompensatsiya komissiyalari
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash huzurida ularning qarorlari asosida kompensatsiya komissiyalari (bundan buyon matnda Kompensatsiya komissiyalari deb yuritiladi) tuziladi.
Kompensatsiya komissiyalari aʼzolari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning qarorlari bilan oʻn olti kishidan iborat boʻlgan tarkibda ikki yil muddatga tasdiqlanadi.
(11-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-950-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son)
Kompensatsiya komissiyasi tarkibiga quyidagilar kiradi:
oʻn nafar deputat (shundan bir nafari rais);
nodavlat notijorat tashkilotlarining uch nafar vakili;
(11-modda uchinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-950-sonli Qonuniga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son)
hududiy iqtisodiyot va moliya organining vakili (ovoz berish huquqisiz);
(11-modda uchinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-950-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi hududiy boʻlinmasining vakili (ovoz berish huquqisiz);
(11-modda uchinchi qismining beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-950-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son)
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat yoki Toshkent shahar hokimligi tuzilmasidagi yer uchastkalarini olib qoʻyish va kompensatsiya berish ishlarini muvofiqlashtirish shuʼbasining rahbari (ovoz berish huquqisiz).
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tuzilmasidagi yer uchastkalarini olib qoʻyish va kompensatsiya berish ishlarini muvofiqlashtirish shuʼbalarining rahbarlari tegishli Kompensatsiya komissiyalari kotibining vazifalarini bajaradi.
Kompensatsiya komissiyalari oʻz faoliyatini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash tomonidan tasdiqlanadigan reglamentlar asosida amalga oshiradi.
12-modda. Kompensatsiya komissiyalarining vazifalari
Kompensatsiya komissiyalari:
kompensatsiyalar oʻz vaqtida toʻliq hajmda berilishi ustidan muntazam monitoring va berilgan kompensatsiyalarning hisobi yuritilishini taʼminlaydi;
kompensatsiyalar oʻz vaqtida va toʻliq berilmagan hollar aniqlangan taqdirda tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga axborot kiritadi;
kompensatsiyalar berilishi bilan bogʻliq boʻlgan nizolarni sudga qadar tartibda hal etishga koʻmaklashadi;
kompensatsiyalar berilishi bilan bogʻliq boʻlgan nizolar boʻyicha tavsiyaviy xususiyatga ega qarorlar qabul qiladi.
3-bob. Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish va huquq egalari bilan kelishuv tuzish tartibi
13-modda. Asoslantiruvchi materiallarni tashabbuskor tomonidan tayyorlash
Ushbu Qonunning 4-moddasi birinchi qismida belgilangan maqsadlarda loyiha va ishlarni amalga oshirish uchun maqbul boshqa yer uchastkasi mavjud boʻlmaganligi tufayli yer uchastkasini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyishga (bundan buyon matnda yer uchastkasini olib qoʻyish deb yuritiladi) zarurat va asos mavjud boʻlgan taqdirda, tashabbuskor asoslantiruvchi materiallarni tayyorlaydi. Bunda yashash uchun yaroqsiz boʻlgan, shu jumladan jisman eskirganligi, avariya holatida ekanligi tufayli yashash uchun yaroqsiz boʻlgan uylar va turar joylar (bundan moddiy madaniy meros obyektlari mustasno), foydalanilmayotgan obyektlar (imoratlar, inshootlar) joylashgan yer uchastkalari birinchi navbatda aniqlanadi, bunday yer uchastkalari aniqlanmagan taqdirda esa boshqa yer uchastkalari tanlanadi.
Respublika davlat boshqaruvi organlari tomonidan tayyorlangan asoslantiruvchi materiallar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar yoki Toshkent shahar hokimliklariga kiritiladi.
Istisno tariqasida, xalqaro shartnoma loyihasida chet el diplomatik vakolatxonasiga ajratish uchun nazarda tutilgan yer uchastkasining xalqaro shartnoma loyihasining ajralmas qismi boʻlgan xaritasi va rekvizitlari hamda u bilan bogʻliq asoslantiruvchi materiallar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar yoki Toshkent shahar hokimliklari tomonidan tegishli soʻrov kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn ish kuni davomida tayyorlanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi.
Asoslantiruvchi materiallar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar yoki tumanlar (shaharlar) hokimliklari tomonidan koʻrib chiqilganidan yoki bevosita tayyorlangandan keyin quyidagilarga tegishli xulosani va boshqa maʼlumotlarni olish uchun soʻrovlar yuboriladi:
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tizimidagi hududiy qurilish organlariga — “Shaharsozlik hujjatlari ekspertizasi” axborot tizimi orqali;
(13-modda toʻrtinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-950-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi hududiy boshqarmalariga (bundan buyon matnda Davlat kadastrlari palatasining hududiy boshqarmalari deb yuritiladi) — “Kadastr va roʻyxatdan oʻtkazishning integratsiyalashgan axborot tizimi”ga integratsiya qilingan maxsus axborot tizimi orqali.
(13-modda toʻrtinchi qismining uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-950-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son)
Soʻrov kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn ish kuni ichida:
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tizimidagi hududiy qurilish organlari, zarur boʻlganda joylarga chiqqan holda, qurilish obyektlarini joylashtirish sxemalarining tegishli hududni rivojlantirish hamda qurilishni rejalashtirish boʻyicha tasdiqlangan shaharsozlik hujjatlariga muvofiqligi toʻgʻrisida xulosalar va boshqa axborotni tayyorlaydi hamda ularni tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar, Toshkent shahar yoki tumanlar (shaharlar) hokimliklariga yuboradi;
(13-modda beshinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-950-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son)
Davlat kadastrlari palatasining hududiy boshqarmalari, zarur boʻlganda joylarga chiqqan holda, ushbu yer uchastkasiga nisbatan huquq egalarining hamda unda joylashgan koʻchmas mulk obyektlarining toʻliq roʻyxatini, shuningdek ular haqidagi boshqa axborotni tayyorlaydi hamda ularni tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) hokimliklariga yuboradi. Bunda Davlat kadastrlari palatasi tomonidan koʻrsatilgan xizmatlar uchun haq toʻlash tashabbuskorning hisobidan amalga oshiriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar yoki tumanlar (shaharlar) hokimliklari tegishli xulosalar va boshqa axborot olingan kundan eʼtiboran bir oylik muddatda koʻchmas mulk obyektlarining umumiy soni, turi, holatini, joylashgan yerni va boshqa mezonlarni hisobga olgan holda, huquq egalariga beriladigan kompensatsiyaning, shuningdek yer uchastkalarini olib qoʻyish, shu jumladan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni, unda joylashgan koʻchmas mulk obyektlarining bozor qiymatini baholash hamda ularni buzib tashlash bilan bogʻliq xarajatlarning dastlabki miqdorini aniqlaydi, shu jumladan joylarga chiqqan holda aniqlaydi.
Moddiy madaniy meros obyektlari joylashgan joylarda va ularga tutash hududlarda yer uchastkalarini olib qoʻyish “Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining hamda boshqa qonunchilik hujjatlarining moddiy madaniy meros obyektlari joylashgan joylarda va ularga tutash hududlarda yer qazish, yer tuzish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlarini va boshqa ishlarni, moddiy madaniy meros obyektlarini asrashga oid ishlarni, shuningdek moddiy madaniy meros obyektlarida ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlarni olib borishga doir talablariga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.
14-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan qarorlarni amalga oshirish zarurati munosabati bilan yer uchastkalarini olib qoʻyish
Ushbu Qonunning 4-moddasi birinchi qismida belgilangan maqsadlarda loyihalarning amalga oshirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorini qabul qilish, shuningdek yer uchastkalarini olib qoʻyish zarurati yuzaga kelgan taqdirda, loyihani amalga oshirish boʻyicha tegishli tashabbus va asoslantiruvchi materiallar manfaatdor davlat organlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi.
Loyihani amalga oshirish va shu munosabat bilan yer uchastkalarini olib qoʻyish boʻyicha tashabbus, shuningdek asoslantiruvchi materiallar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan koʻrib chiqiladi. Koʻrib chiqish yakunlariga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tegishli loyihani amalga oshirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.
Ushbu Qonunning 4-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan maqsadlarda loyihaning amalga oshirilishi haqida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qaror qabul qilinganligi munosabati bilan yer uchastkalarini olib qoʻyish zarurati yuzaga kelgan taqdirda, ushbu Qonun bilan tashabbuskorning zimmasiga yuklatilgan barcha majburiyatlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat yoki Toshkent shahar hokimliklari tomonidan bajariladi, yer uchastkalarini olib qoʻyish esa ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
15-modda. Asoslantiruvchi materiallarni kuzatuv kengashi bilan kelishish
Kompensatsiyaning dastlabki miqdori aniqlangan kundan eʼtiboran besh ish kuni ichida asoslantiruvchi materiallar kompensatsiyaning dastlabki miqdori koʻrsatilgan holda tashabbuskor tomonidan kelishish uchun kuzatuv kengashiga kiritiladi.
Kuzatuv kengashi tashabbuskorni va Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashini, viloyatlar, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklarini qabul qilingan qaror toʻgʻrisida yozma ravishda xabardor qilish vositasida asoslantiruvchi materiallarni oʻn ish kuni ichida kelishish yoxud kelishishni rad etadi.
Asoslantiruvchi materiallarni kelishish haqida qaror qabul qilingan taqdirda, kuzatuv kengashi huquq egalariga beriladigan kompensatsiyaning dastlabki miqdoriga teng boʻlgan summadagi pul mablagʻlarini zaxira qilib qoʻyadi.
Kuzatuv kengashi tomonidan kelishish rad etilgan taqdirda, asoslantiruvchi materiallar rad etish sabablari bartaraf etilganidan keyin tashabbuskor tomonidan kuzatuv kengashiga takroran kiritilishi mumkin.
16-modda. Asoslantiruvchi materiallarni Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga kiritish
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar yoki tumanlar (shaharlar) hokimliklari kuzatuv kengashining yozma roziligi olinganidan keyin uch ish kuni ichida asoslantiruvchi materiallarni kuzatuv kengashining yozma roziligi bilan birgalikda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga koʻrib chiqish uchun kiritadi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar yoki tumanlar (shaharlar) hokimliklari tomonidan asoslantiruvchi materiallarni kuzatuv kengashining yozma roziligini olmasdan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga koʻrib chiqish uchun kiritish taqiqlanadi.
17-modda. Yer uchastkalarini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusni Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash tomonidan dastlabki tarzda koʻrib chiqish tartibi
Yer uchastkasini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusning ushbu Qonunning 4-moddasida nazarda tutilgan jamoat ehtiyojlariga muvofiqligi hamda yer uchastkasini olib qoʻyish bilan bogʻliq kutilayotgan sarf-xarajatlarning oqilonaligi masalasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning asoslantiruvchi materiallar kiritilganidan keyin chaqiriladigan navbatdagi ochiq majlisida dastlabki tarzda koʻrib chiqiladi.
Yer uchastkasini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusni Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning majlislarida dastlabki tarzda koʻrib chiqish natijalariga koʻra yer uchastkalarini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusning ochiq muhokamasini (bundan buyon matnda ochiq muhokama deb yuritiladi) oʻtkazish toʻgʻrisida yoki tashabbusni rad etish haqida qaror qabul qilinadi.
Ochiq muhokama oʻtkazish toʻgʻrisidagi qarorda quyidagi masalalarga baho berilishi kerak:
yer uchastkalarini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusning ushbu Qonun 4-moddasining talablariga muvofiqligi haqidagi;
ushbu Qonunning 4-moddasi birinchi qismida belgilangan maqsadlarda loyiha va ishlarni amalga oshirish uchun maqbul boshqa yer uchastkasi mavjud emasligi toʻgʻrisidagi;
yashash uchun yaroqsiz boʻlgan, shu jumladan jisman eskirganligi, avariya holatida ekanligi tufayli yashash uchun yaroqsiz boʻlgan uylar va turar joylar (bundan moddiy madaniy meros obyektlari mustasno), foydalanilmayotgan obyektlar (imoratlar, inshootlar) joylashgan yer uchastkalarini birinchi navbatda aniqlashga, bunday yer uchastkalari aniqlanmagan taqdirda esa boshqa yer uchastkalari tanlanishiga doir talablarga rioya etilganligi toʻgʻrisidagi;
yer uchastkasini olib qoʻyish bilan bogʻliq holda kutilayotgan sarf-xarajatlarning oqilonaligi haqidagi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusni dastlabki tarzda koʻrib chiqishga doir majlislari ommaviy axborot vositalari va jamoatchilik vakillari ishtirokida ochiq oʻtkaziladi.
18-modda. Yer uchastkasini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusni rad etish
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusni rad etish toʻgʻrisidagi qarori quyidagi hollarda qabul qilinadi:
yer uchastkasini olib qoʻyish boʻyicha tashabbus ushbu Qonunning 4-moddasi talablariga muvofiq boʻlmaganda;
ushbu Qonunning 4-moddasi birinchi qismida belgilangan maqsadlarda loyiha va ishlarni amalga oshirish uchun maqbul boshqa yer uchastkasi mavjud boʻlganda;
yashash uchun yaroqsiz boʻlgan, shu jumladan jisman eskirganligi va avariya holatida ekanligi tufayli yashash uchun yaroqsiz boʻlgan uylar va turar joylar (bundan moddiy madaniy meros obyektlari mustasno), foydalanilmayotgan obyektlar (imoratlar, inshootlar) joylashgan yer uchastkalarini birinchi navbatda aniqlashga doir talablarga rioya etish yuzasidan choralar koʻrilmaganda;
agar olib qoʻyish uchun taklif etilayotgan yer uchastkalaridan tashqari ushbu modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisida koʻrsatilgan yer uchastkalari aniqlangan boʻlsa;
yer uchastkasi olib qoʻyilishi munosabati bilan sarf-xarajatlar kutilayotgan natijaga erishish uchun nooqilona boʻlganda;
kuzatuv kengashining yozma roziligi mavjud boʻlmaganda.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash tomonidan yer uchastkasini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran bir oy muddatda asoslantiruvchi materiallar rad etish sabablari bartaraf etilganidan keyin takroran kiritilishi mumkin.
Takroran kiritilgan asoslantiruvchi materiallar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash tomonidan umumiy tartibda koʻrib chiqiladi.
Yer uchastkasini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusni rad etish toʻgʻrisidagi qaror Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash tomonidan takroran qabul qilingan taqdirda, aynan ushbu tashabbusni besh yil ichida takroran kiritish taqiqlanadi.
19-modda. Ochiq muhokama oʻtkazish toʻgʻrisidagi qarorning eʼlon qilinishi
Ochiq muhokama oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan keyin bir ish kuni ichida tashabbuskorga va Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklariga yuboriladi.
Ochiq muhokama oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror kelib tushgan kundan keyingi ish kunida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklarining rasmiy veb-saytida va boshqa ommaviy axborot vositalarida, shuningdek mazkur davlat organlarining ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida toʻliq hajmda eʼlon qilinishi kerak.
20-modda. Huquq egalari bilan ochiq muhokama oʻtkazish tartibi
Huquq egalari bilan ochiq muhokama Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash tomonidan tegishli qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran bir oy ichida oʻtkaziladi.
Tashabbuskor Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash tomonidan ochiq muhokama oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran ikki ish kuni oʻtgach, biroq ochiq muhokama oʻtkaziladigan kundan kamida yetti kun oldin huquq egalariga ochiq muhokamani oʻtkazish vaqti va joyi koʻrsatilgan holdagi xabarnomani yuborishi kerak.
Huquq egalari ochiq muhokamani oʻtkazish vaqti va joyi haqida tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligining rasmiy veb-saytida va boshqa ommaviy axborot vositalarida, shuningdek mazkur davlat organlarining ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida eʼlonlar berish orqali ham xabardor qilinishi kerak.
Ochiq muhokama tashabbuskor tomonidan tashkil etiladi va ochiq muhokama jarayonining majburiy tartibda audio- va videoyozuvi taʼminlanadi. Ochiq muhokama ommaviy axborot vositalari ishtirokida tashkil etilishi kerak. Tashabbuskor ochiq muhokamada ommaviy axborot vositalarining ishtirokini taʼminlashi kerak.
Ochiq muhokama jarayonining audio-, foto- va videoyozuvi olib borilishini cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ochiq muhokamani oʻtkazish joyi koʻpchilik huquq egalarining yashash joyiga yoki joylashgan yeriga yaqin boʻlishi kerak.
Tashabbuskor huquq egalari (ularning vakillari) uchun ochiq muhokamada onlayn ishtirok etish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Ochiq muhokama, agar unda huquq egalarining (ular vakillarining) uchdan ikki qismi ishtirok etgan boʻlsa, oʻtkazilgan deb hisoblanadi.
Ochiq muhokama jarayonida tashabbuskor huquq egalarini (ularning vakillarini) mazkur yer uchastkasini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyishning maqsadi, shartlari va istiqbollari bilan tanishtirishi hamda ularning fikrlarini eshitishi kerak.
Ochiq muhokama yakunlari boʻyicha tashabbuskor tomonidan bayonnoma tuziladi, bayonnoma tashabbuskorning vakili va ochiq muhokamada ishtirok etgan barcha huquq egalari (ularning vakillari) tomonidan imzolanadi.
Bayonnomada ochiq muhokama oʻtkazilgan joy, vaqt, ishtirokchilar tarkibi, kun tartibi, muhokamada bildirilgan fikrlar koʻrsatiladi. Bayonnomaga ochiq muhokamada ishtirok etgan tashabbuskor vakillarining hamda huquq egalarining (ular vakillarining) roʻyxati, shuningdek ochiq muhokama jarayonining audio- va videoyozuvi ilova qilinadi.
Huquq egalari (ularning vakillari) bayonnomani imzolashdan bosh tortgan taqdirda, buning sabablari koʻrsatilgan holda dalolatnoma tuziladi, dalolatnoma bayonnomani imzolashdan bosh tortgan huquq egalari (ularning vakillari) va tashabbuskorning vakili tomonidan imzolanadi.
Bayonnoma tuzilgan kundan keyingi ish kunida tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, tegishli viloyat va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligining rasmiy veb-saytida toʻliq hajmda eʼlon qilinadi, bayonnomaning va dalolatnomaning asl nusxalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga yuboriladi.
Ochiq muhokama belgilangan muddatda oʻtkazilmagan taqdirda, asoslantiruvchi materiallar oʻn besh ish kuni ichida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga yer uchastkalarini olib qoʻyish boʻyicha tashabbusni takroran koʻrib chiqish uchun kiritilishi mumkin. Takroran kiritilgan asoslantiruvchi materiallar umumiy asoslarda koʻrib chiqiladi.
21-modda. Yer uchastkalarini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilish tartibi
Ochiq muhokama yakunlari boʻyicha tuzilgan bayonnoma Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga taqdim etilgandan keyin bir oy ichida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi devoni, mahalliy Kengash kotibiyati yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning qarori loyihasini tayyorlaydi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori loyihasida quyidagilar koʻrsatiladi:
olib qoʻyilayotgan yer uchastkasining geografik koordinatalari;
yer uchastkasini olib qoʻyish asoslari va maqsadlari;
olib qoʻyilayotgan yer uchastkasida joylashgan, buzib tashlanishi lozim boʻlgan koʻchmas mulk obyektlari va ularning mulkdorlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
olib qoʻyilayotgan yer uchastkasida amalga oshiriladigan loyihaning va ishlarning tavsifi, shu jumladan quriladigan obyektlar, loyihani hamda ishlarni amalga oshirishning boshlanish va yakunlanish muddatlari haqidagi maʼlumotlar;
yer uchastkasini olib qoʻyish, shu jumladan huquq egalariga kompensatsiya berish bilan bogʻliq boshqa masalalar.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi koʻrib chiqish hamda mazkur qaror loyihasining ushbu Qonun talablariga muvofiq ekanligi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisida huquqiy xulosa berish uchun tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligiga, viloyat va Toshkent shahar adliya boshqarmasiga mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining qarorlarini ishlab chiqish, kelishish va roʻyxatdan oʻtkazish “E-qaror” yagona elektron tizimi orqali yuboriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyat va Toshkent shahar adliya boshqarmasi tomonidan oʻn ish kuni ichida huquqiy ekspertizadan oʻtkaziladi va uning natijasi boʻyicha tegishli huquqiy xulosa beriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyat va Toshkent shahar adliya boshqarmasi tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi boʻyicha salbiy xulosa berilgan taqdirda, aniqlangan kamchiliklar bartaraf etilganidan keyin qaror loyihasi xulosa berish uchun takroran kiritilishi mumkin. Takroran kiritilgan qaror loyihasi umumiy asoslarda koʻrib chiqiladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi yuzasidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyat va Toshkent shahar adliya boshqarmasi tomonidan ijobiy xulosa berilgan taqdirda, mazkur qaror loyihasi tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning navbatdagi yigʻilishida koʻrib chiqiladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi yuzasidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyat va Toshkent shahar adliya boshqarmasi tomonidan salbiy xulosa berilgan taqdirda, qaror loyihasini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash koʻrib chiqishi uchun kiritish taqiqlanadi.
Yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror loyihasini koʻrib chiqish chogʻida tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning majlisida tashabbuskor vakillarining va huquq egalarining (ular vakillarining) ishtirok etishi taʼminlanishi kerak. Bunda tashabbuskorning vakili va huquq egalari (ularning vakillari) oʻz fikrlarini, eʼtirozlarini bildirishga, tegishli tushuntirishlar olishga, shuningdek yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror loyihasi boʻyicha deputatlarning ovoz berishi jarayonini kuzatishga haqli.
Yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash deputatlari umumiy sonining uchdan ikki qismidan iborat boʻlgan koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.
Agar yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror loyihasi ovoz berish yakunlariga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash deputatlari umumiy sonining uchdan ikki qismidan iborat boʻlgan koʻpchilik ovozini ololmasa, yer uchastkasini olib qoʻyish haqidagi tashabbus rad etilgan deb hisoblanadi. Bunda mazkur tashabbus besh yil ichida takroran kiritilishi mumkin emas.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish yoki yer uchastkasini olib qoʻyishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligining rasmiy veb-saytida hamda boshqa ommaviy axborot vositalarida, shuningdek mazkur organlarning ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida eʼlon qilinishi kerak.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori mazkur yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzib tashlash uchun asos boʻlmaydi.
22-modda. Huquq egalari bilan kelishuv tuzish tartibi
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori qabul qilingandan keyin Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligi huquq egalari bilan kompensatsiyaning shartlari, turlari va miqdori boʻyicha kelishuvga erishishga doir ishlarni amalga oshiradi.
Kelishuvga erishilganidan keyin Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligi va huquq egasi oʻrtasida ikki tomonlama kelishuv imzolanadi, kelishuv notarial tartibda tasdiqlanadi hamda “Kadastr va roʻyxatdan oʻtkazishning integratsiyalashtirilgan axborot tizimi”ga integratsiya qilingan maxsus axborot tizimi orqali Davlat kadastrlari palatasining hududiy boshqarmalariga yuboriladi, shuningdek mazkur yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulkni boshqa shaxsga oʻtkazishga nisbatan taqiq qoʻyiladi.
Kompensatsiyaning turlari, miqdori va uni berish muddati, shuningdek kompensatsiya toʻliq hajmda berilganidan keyin koʻchmas mulk obyektini boʻshatish muddati kelishuvda nazarda tutiladi. Bunda koʻchmas mulk obyektini boʻshatish muddati kompensatsiya toʻliq hajmda berilgan kundan eʼtiboran hisoblanadi va olti oydan oshmasligi kerak.
Huquq egasi kelishuv tuzilganidan keyin vafot etgan taqdirda, kelishuv boʻyicha huquq va majburiyatlar uning merosxoʻrlariga merosdagi oʻz ulushlariga mutanosib ravishda oʻtadi.
Huquq egasi kelishuv tuzilguniga qadar vafot etgan taqdirda, kelishuv tuzish bilan bogʻliq muzokaralar uning merosxoʻrlari bilan umumiy asoslarda oʻtkaziladi. Merosxoʻrlarning tarkibi va ulardan har birining merosdagi ulushi merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida, nizo yuzaga kelgan taqdirda esa sud tomonidan belgilanadi.
Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini kelishuv imzolanganidan keyin boshqa shaxsga oʻtkazishga Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligining yozma roziligi mavjud boʻlganda yoxud kelishuv (kelishuvda belgilangan tartibda, taraflarning roziligi bilan yoki sud tartibida) bekor qilingan taqdirda yoʻl qoʻyiladi.
Buzib tashlanadigan koʻchmas mulk obyektini sotib olgan shaxs kelishuvdan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlar boʻyicha avvalgi huquq egasining huquqiy vorisi boʻladi.
Kompensatsiya toʻliq hajmda berilganidan keyin olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini boshqa shaxsga oʻtkazish taqiqlanadi.
Huquq egasi bilan kelishuvga erishilmagan taqdirda, huquq egasini kelishuvni imzolashga majbur qilish maqsadida oʻziga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini erkin tasarruf etishiga monelik qiladigan xatti-harakatlarni sodir etishga, shu jumladan turar joyni (yashash uchun moʻljallanmagan joyni), ishlab chiqarish binolari va inshootlarini hamda boshqa binolar va inshootlarni kommunikatsiya tarmoqlaridan, shu jumladan suv taʼminoti, oqova suvlarni chiqarib yuborish, elektr, aloqa, issiqlik va gaz tarmoqlaridan uzib qoʻyishga, koʻchmas mulk obyektlariga kirishni toʻsib qoʻyishga, huquq egasining munosib hayot kechirishi uchun monelik qiladigan shart-sharoitlarni yaratishga yoʻl qoʻyilmaydi.
4-bob. Kompensatsiya berish tartibi
23-modda. Yer uchastkasi olib qoʻyilishi munosabati bilan beriladigan kompensatsiya
Quyidagilar kompensatsiya qilinadi:
olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarining bozor qiymati;
olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqning bozor qiymati;
(23-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 9-oktabrdagi OʻRQ-973-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.10.2024-y., 03/24/973/0800-son)
olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻp yillik dov-daraxtlarning bozor qiymati;
koʻchish, shu jumladan boshqa koʻchmas mulk obyektini vaqtinchalik ijaraga olish bilan bogʻliq xarajatlar;
yer uchastkasidan va unda joylashgan koʻchmas mulk obyektlaridan foydalanishdan olinishi mumkin boʻlgan boy berilgan foyda (bunda yer uchastkasi va unda joylashgan koʻchmas mulk obyektlari boʻshatib qoʻyilgan paytdan eʼtiboran avvalgi faoliyatni tiklashga qadar boʻlgan, biroq bir yildan ortiq boʻlmagan muddatdagi foyda yoki mavsumiy hosildan olinishi mumkin boʻlgan foyda hisobga olinadi);
huquq egasining qonunchilikda yoki kelishuvda nazarda tutilgan boshqa xarajatlari va zararlari.
Yer uchastkasi olib qoʻyilganligi munosabati bilan huquq egasiga noqulayliklar keltirib chiqarilganligi uchun kompensatsiya sifatida yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk bozor qiymatining besh foizi miqdorida bir martalik toʻlov amalga oshiriladi.
Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan kompensatsiyalarning miqdorini baholash standartlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan belgilanadi.
Qonunchilikka muvofiq huquq egasiga tegishli boʻlgan, olib qoʻyilgan yer uchastkasida oʻzboshimchalik bilan qurilgan turar joylar (yashash uchun moʻljallanmagan joylar), ishlab chiqarish binolari va inshootlari hamda boshqa binolar va inshootlar mavjud boʻlgan taqdirda, ularning bozor qiymati ham toʻliq hajmda qoplanishi lozim.
Ushbu Qonunning 4-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan maqsadlarda loyihalar va ishlarni amalga oshirish uchun rejalashtirilgan yer uchastkasida (bundan aholi punkti yerlari toifasiga kirmaydigan yerlar, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va muhofaza etiladigan hududlarda joylashgan yer uchastkalari mustasno) joylashgan turar joyga nisbatan huquqni belgilovchi hujjatlari mavjud boʻlmagan, ushbu turar joyga oʻn besh yil (egalik qilish huquqini yuzaga keltiruvchi muddat) mobaynida xuddi oʻz mulkidek halol, oshkora va uzluksiz egalik qilgan shaxslarga, ushbu koʻchmas mulk obyektlari uchun soliqlar toʻlab kelinganligi tasdiqlangan taqdirda, mazkur koʻchmas mulk obyektlari qiymatining oʻrni qoplanadi.
24-modda. Beriladigan kompensatsiya turlari va manbalari
Beriladigan kompensatsiya turlari quyidagilardan iborat:
pul mablagʻlari, shu jumladan turar joylarni va yashash uchun moʻljallanmagan joylarni vaqtinchalik ijaraga olish uchun pul mablagʻlari;
boshqa koʻchmas mulk obyektini mulk qilib berish;
kelishuvda nazarda tutilgan kompensatsiyaning boshqa turlari.
Taraflarning kelishuviga koʻra huquq egasiga koʻchmas mulk obyektlarining baholash qiymati hisobga olingan holda kompensatsiyaning bir necha turlari berilishi mumkin.
Buzib tashlanadigan koʻchmas mulk oʻrniga yangi qurilgan koʻchmas mulk obyektini berish muddati boshqa koʻchmas mulk obyekti vaqtincha foydalanishga berilgan kundan eʼtiboran yigirma toʻrt oydan oshmasligi kerak. Koʻrsatilgan muddatda yangi koʻchmas mulk obyekti berilmagan taqdirda, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tumanlar (shaharlar) hokimligi huquq egasiga har bir kechiktirilgan kun uchun buzib tashlangan yoki buzib tashlanadigan koʻchmas mulk obyekti baholash qiymatining 0,05 foizi miqdorida penya toʻlaydi.
Bitta mahallada yoki bitta koʻchada yashovchi huquq egalari va ularning oila aʼzolari uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, shuningdek madaniy qadriyatlarni saqlab qolish maqsadida, huquq egalarining xohishiga koʻra ularga bitta mahallada yoki koʻchada joylashgan yangi uylar (bitta koʻp kvartirali uydagi kvartiralar) berilishi mumkin.
Kompensatsiya ushbu Qonunning 8-moddasida nazarda tutilgan tartibda tegishli markazlashtirilgan jamgʻarma mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan beriladi.
25-modda. Kompensatsiya berish tartibi va muddatlari
Koʻp kvartirali uy joylashgan yer uchastkasi olib qoʻyilganda taraflarning kelishuviga koʻra huquq egasiga, qoida tariqasida, oʻsha tumanda (shaharda) yoki huquq egasining tanloviga koʻra boshqa tumanda (shaharda) joylashgan, maydoni uy-joy maydonining ijtimoiy normasidan kam boʻlmagan, avvalgisiga teng qiymatli turar joy (kvartira) mulk qilib beriladi. Huquq egasining xohishiga koʻra turar joy (kvartira) olib qoʻyilgan yer uchastkasida qurilayotgan koʻp kvartirali uydan berilishi mumkin. Bunday holda huquq egasiga ushbu turar joy (kvartira) topshiriladigan paytga qadar unga va uning oila aʼzolariga tashabbuskorning mablagʻlari hisobidan boshqa barcha qulayliklari boʻlgan turar joy vaqtinchalik ijaraga beriladi.
Yashash uchun moʻljallanmagan obyekt joylashgan yer uchastkasi olib qoʻyilganda taraflarning kelishuviga koʻra huquq egasiga, qoida tariqasida, oʻsha tumanda (shaharda) yoki huquq egasining tanloviga koʻra boshqa tumanda (shaharda) joylashgan, maydoni avvalgi yashash uchun moʻljallanmagan obyektning umumiy maydonidan kichik boʻlmagan, avvalgisiga teng qiymatli yashash uchun moʻljallanmagan obyekt mulk qilib beriladi. Yashash uchun moʻljallanmagan obyekt olib qoʻyilgan yer uchastkasida qurilayotgan obyektdan berilgan taqdirda, ushbu yashash uchun moʻljallanmagan obyekt topshiriladigan paytga qadar tashabbuskorning mablagʻlari hisobidan huquq egasiga yashash uchun moʻljallanmagan obyekt vaqtinchalik ijaraga beriladi.
Yakka tartibdagi (shu jumladan qurilishi tugallanmagan, lekin belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilgan) uy joylashgan yer uchastkasi olib qoʻyilganda taraflarning kelishuviga koʻra huquq egasiga, qoida tariqasida, oʻsha tumanda (shaharda) yoki huquq egasining tanloviga koʻra boshqa tumanda (shaharda) joylashgan, maydoni uy-joy maydonining ijtimoiy normasidan kam boʻlmagan, avvalgisiga teng qiymatli yakka tartibdagi uy mulk qilib beriladi. Ushbu yakka tartibdagi uy huquq egasiga beriladigan paytga qadar unga va uning oila aʼzolariga tashabbuskorning mablagʻlari hisobidan barcha qulayliklari boʻlgan turar joy vaqtinchalik ijaraga beriladi.
Huquq egasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy egalik qilish, doimiy foydalanish, muddatli (vaqtinchalik) foydalanish yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasi olib qoʻyilganda huquq egasiga ushbu yer uchastkasiga boʻlgan huquqning bozor qiymatiga teng miqdorda pul mablagʻlari toʻlanadi.
Kompensatsiyani pul mablagʻlari tarzida berish ushbu mablagʻlarni huquq egasining bank (depozit) hisobvaragʻiga yoki shaxsiy bank plastik kartasiga oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Agar olib qoʻyilayotgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqning hamda mazkur yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulkning bozor qiymati kompensatsiya sifatida berilayotgan koʻchmas mulkning bozor qiymatidan ortiq boʻlsa, ushbu farq huquq egasiga kompensatsiya qilinishi kerak.
Agar olib qoʻyilayotgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqning hamda mazkur yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulkning bozor qiymati kompensatsiya sifatida berilayotgan koʻchmas mulkning bozor qiymatidan past boʻlsa, ushbu farqni huquq egasi tomonidan qaytarish talab etilmaydi.
Umumiy birgalikdagi mol-mulk ishtirokchilariga ularning umumiy mol-mulkdagi ulushlariga muvofiq kompensatsiya beriladi.
Agar olib qoʻyilayotgan yer uchastkasida joylashgan turar joyning oʻrniga kompensatsiya sifatida boshqa turar joy berilsa, uy-joyning ijtimoiy normasini hisoblashda olib qoʻyilayotgan yer uchastkasida joylashgan turar joyda yer uchastkasini olib qoʻyish tartib-taomili boshlanguniga qadar roʻyxatdan oʻtkazilgan va haqiqatda yashayotgan shaxslar soni inobatga olinadi (bundan amalda yashab turgan shaxslar sonining er-xotin nikoh tuzganida, farzand tugʻilishi, ota-onasining qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning tarbiyalash uchun oilaga — farzandlikka, vasiylikka, homiylikka yoki tutingan (foster) oilaga berilishi hisobidan oshishi hollari mustasno).
(25-moddasining toʻqqizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2026-yil 11-sentabrdagi OʻRQ-1174-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 12.09.2026-y., 03/26/1174/0920-son)
Kompensatsiya kelishuvda koʻrsatilgan muddatlarda, biroq kelishuv tuzilgan kundan eʼtiboran olti oydan kechiktirmay, agar kelishuvda pul mablagʻlari tarzidagi kompensatsiya nazarda tutilgan boʻlsa, bunday kompensatsiya kelishuv tuzilgan sanadan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay beriladi. Mazkur muddatlar ushbu Qonun 24-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan muddatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Bunda koʻp kvartirali uy yoki yashash uchun moʻljallanmagan koʻp qavatli joy joylashgan yer uchastkasi olib qoʻyilgan taqdirda, pul mablagʻlari tarzidagi kompensatsiyani toʻlash muddatlari ushbu koʻp kvartirali uyda yoki yashash uchun moʻljallanmagan koʻp qavatli joyda joylashgan koʻchmas mulk obyektlari huquq egalarining har biri bilan kelishuv tuzilgan paytdan eʼtiboran hisoblanadi. Huquq egalari barcha huquq egalari bilan kelishuv tuzilganligi va kompensatsiyani toʻlash muddatlari boshlanganligi haqida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligi tomonidan xabardor qilinishi kerak.
Koʻp kvartirali uyda yoki yashash uchun moʻljallanmagan koʻp qavatli joyda joylashgan koʻchmas mulkning huquq egalaridan biri bilan birinchi kelishuv tuzilgan kundan eʼtiboran barcha huquq egalari bilan kelishuvlar tuzish boʻyicha ishlarni yakunlash muddati uch oydan oshmasligi kerak. Ushbu muddat buzilgan taqdirda huquq egalari bilan tuzilgan barcha kelishuvlar bekor qilingan deb hisoblanadi. Bekor qilingan kelishuvlar takroran tuzilishi mumkin.
Barcha huquq egalari bilan uch oy ichida kelishuv tuzilgan paytda kelishuv tuzilgan kundan eʼtiboran bir oy oʻtgan kelishuvlarda kompensatsiya sifatida koʻrsatilgan pul summasi tegishli oylarda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan rasman eʼlon qilingan inflyatsiyaga mutanosib ravishdagi indeksatsiya hisobga olingan holda toʻlab beriladi.
26-modda. Kelishuv shartlari bajarilishining hisobini yuritish va koʻchmas mulk obyektini boʻshatish
Kelishuvda nazarda tutilgan kompensatsiyalar toʻliq hajmda berilganidan keyin kelishuvda nazarda tutilgan kompensatsiyalar berilganligini tasdiqlovchi hujjatlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligi tomonidan oʻsha kunning oʻzida “Kadastr va roʻyxatdan oʻtkazishning integratsiyalashgan axborot tizimi”ga integratsiya qilingan maxsus axborot tizimiga kiritiladi.
Kelishuvda nazarda tutilgan barcha kompensatsiyalar toʻliq hajmda berilgan paytdan eʼtiboran huquq egasi:
olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulkka nisbatan mulk huquqini yoʻqotadi;
olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini (turar joylarni va yashash uchun moʻljallanmagan joylarni, ishlab chiqarish joylarini, boshqa binolarni va inshootlarni) olti oy ichida toʻliq boʻshatadi.
Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlari kompensatsiyalar toʻliq hajmda berilganidan keyin toʻliq boʻshatilguniga qadar kommunikatsiya tarmoqlaridan, shu jumladan suv taʼminoti, oqova suv, elektr, aloqa, issiqlik va gaz tarmoqlaridan uzib qoʻyilishi mumkin emas.
Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlari kompensatsiyalar toʻliq hajmda berilganidan keyin olti oy ichida boʻshatilmagan taqdirda, tashabbuskor majburiy koʻchirish toʻgʻrisidagi daʼvo bilan sudga murojaat qilishga haqli.
27-modda. Kompensatsiya oʻz vaqtida toʻliq hajmda berilishining muntazam monitoringi
Kompensatsiya oʻz vaqtida toʻliq hajmda berilishining muntazam monitoringi va berilgan kompensatsiyalarning hisobini yuritish “Kadastr va roʻyxatdan oʻtkazishning integratsiyalashgan axborot tizimi”ga integratsiya qilingan maxsus axborot tizimi orqali Kompensatsiya komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi.
Kompensatsiya oʻz vaqtida toʻliq hajmda berilishining muntazam monitoringini amalga oshirish uchun “Kadastr va roʻyxatdan oʻtkazishning integratsiyalashgan axborot tizimi”ga integratsiya qilingan maxsus axborot tizimida Kompensatsiya komissiyalarining kotiblari uchun shaxsiy kabinet ochiladi.
Monitoring kelishuvda nazarda tutilgan kompensatsiyalar berilganligini tasdiqlovchi hujjatlar “Kadastr va roʻyxatdan oʻtkazishning integratsiyalashgan axborot tizimi”ga integratsiya qilingan maxsus axborot tizimiga kiritilganligi fakti asosida, kelishuv notarial tartibda tasdiqlangan va u mazkur tizimga kiritilgan kundan eʼtiboran olti oy ichida olib boriladi.
Kompensatsiyaning oʻz vaqtida va toʻliq hajmda berilmaganligi holati aniqlangan taqdirda Kompensatsiya komissiyasi oʻz majlisida monitoring natijalarini koʻrib chiqib, kompensatsiya yuzasidan nizo kelib chiqishining oldini olish boʻyicha tavsiyaviy tusga ega boʻlgan qaror qabul qiladi hamda uni kompensatsiyaning oʻz vaqtida va toʻliq berilmaganligiga yoʻl qoʻygan tashabbuskorga yuboradi.
Kompensatsiya komissiyasining qarorlari uning majlislarida ovoz berish huquqiga ega boʻlgan komissiya aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etganda bir ovozdan qabul qilinadi.
Kompensatsiya komissiyasining majlislari tashabbuskorlarning vakillari va huquq egalari (ularning vakillari), shuningdek jamoatchilik ishtirokida ochiq tarzda oʻtkaziladi.
Kompensatsiya komissiyasi kompensatsiya oʻz vaqtida va toʻliq hajmda berilmaganligi holati aniqlanganligi toʻgʻrisida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga axborot kiritadi.
5-bob. Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektini egasiz mol-mulk deb topish va buziladigan koʻchmas mulkni, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash tartibi
28-modda. Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektini egasiz mol-mulk deb topish tartibi
Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyekti, agar uning mulkdori boʻlmasa (shu jumladan, agar koʻchmas mulk obyekti turar joy boʻlsa, doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olingan fuqarolar) yoki uning mulkdori nomaʼlum boʻlsa, egasiz mol-mulk boʻladi.
Egasiz mol-mulk boʻlgan koʻchmas mulk obyekti tegishli davlat organining yoki fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organining arizasiga binoan koʻchmas mulkni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organ tomonidan hisobga olinadi.
Egasiz mol-mulk boʻlgan koʻchmas mulk obyekti hisobga qoʻyilgan kundan eʼtiboran bir yil oʻtgach, davlat mulkini boshqarishga vakolatli boʻlgan organ yoki fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi bu koʻchmas mulk obyektini davlat mulkiga yoki fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi mulkiga kiritilgan deb topish toʻgʻrisidagi talab bilan sudga murojaat qilishi mumkin.
29-modda. Buziladigan koʻchmas mulk obyektlarini, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash
Buziladigan koʻchmas mulk obyektlarini, shu jumladan koʻp yillik dov-daraxtlarni, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisida ushbu Qonunning 21-moddasida nazarda tutilgan tartibda qaror qabul qilinganidan keyin va kelishuv tuzilguniga qadar amalga oshiriladi. Bunday holda koʻchmas mulk obyektlarining, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarning qiymati yer uchastkasi olib qoʻyilishi tartib-taomili boshlanguniga qadar boʻlgan paytdagi yoki yer uchastkasi olib qoʻyilishi haqidagi xabar koʻchmas mulk obyektining qiymatiga, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarga taʼsir koʻrsatilguniga qadar boʻlgan paytdagi holatga koʻra baholovchi tashkilot tomonidan belgilanadi.
Egasiz mol-mulk boʻlgan koʻchmas mulk obyektlari, shuningdek ushbu obyektlar joylashgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar ham baholanadi.
Buziladigan koʻchmas mulk obyektlarini, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash chogʻida tashabbuskorning yoki boshqa manfaatdor shaxslarning baholovchi tashkilot faoliyatiga aralashishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Baholovchi tashkilot va tashabbuskor oʻrtasida tuziladigan shartnoma, qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda esa sudning ajrimi buziladigan koʻchmas mulk obyektini, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholashdan oʻtkazish uchun asos boʻladi.
Olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash faqat yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlar asosida amalga oshiriladi.
Buziladigan koʻchmas mulk obyektini, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash haqida hisobot tuzilgan paytdan eʼtiboran olti oy ichida takroran baholashdan oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi, bundan ushbu moddaning yettinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.
Agar buziladigan koʻchmas mulk obyektini, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash toʻgʻrisidagi hisobot sudning qaroriga binoan ishonchli emas deb topilsa, qonunchilikda belgilangan tartibda takroran baholashdan oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi.
Buziladigan koʻchmas mulk obyektini, shuningdek olib qoʻyilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash baholovchi tashkilotlar tomonidan tashabbuskorning olib qoʻyilayotgan yer uchastkasida tegishli loyihani va ishlarni amalga oshirish uchun moʻljallangan mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
6-bob. Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish tartibi
30-modda. Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektini buzish toʻgʻrisida qaror qabul qilish tartibi
Kompensatsiyalar berilganligini tasdiqlovchi hujjatlar “Kadastr va roʻyxatdan oʻtkazishning integratsiyalashgan axborot tizimi”ga integratsiya qilingan maxsus axborot tizimiga kiritilganidan keyin, shuningdek koʻchmas mulk obyektini boʻshatishning kelishuvda nazarda tutilgan muddati tugagach, tashabbuskor olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan buziladigan koʻchmas mulk obyektlarining roʻyxatini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, mahalliy Kengashga taqdim etadi.
Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan buziladigan koʻchmas mulk obyektlarining roʻyxati taqdim etilganidan keyin oʻn besh kun ichida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining devoni, mahalliy Kengashlarning kotibiyatlari olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish haqidagi qaror loyihasini tayyorlaydi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish toʻgʻrisidagi qarori loyihasida quyidagilar aks ettirilishi kerak:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning mazkur yer uchastkasini olib qoʻyish haqidagi qarorlarining raqami, sanasi va eʼlon qilinadigan manbai;
olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan buziladigan koʻchmas mulk obyektlarining manzilli roʻyxati;
olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan har bir koʻchmas mulk obyektining buzilishi boshlanadigan sana;
qonunchilikda belgilangan shaharsozlik normalariga va qoidalariga rioya etilishiga doir talablar.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish toʻgʻrisidagi qarori loyihasiga quyidagilar ilova qilinadi:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligi hamda huquq egasi oʻrtasida tuzilgan kelishuvning koʻchirma nusxasi;
huquq egalariga kompensatsiya toʻliq hajmda berilganligini tasdiqlovchi hujjatlar.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning koʻchmas mulk obyektini buzish haqidagi qarori loyihasi koʻrib chiqish hamda qaror loyihasining ushbu Qonun talablariga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi haqida huquqiy xulosa berish uchun mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining qarorlarini ishlab chiqish, kelishish va roʻyxatdan oʻtkazishning “E-qaror” yagona elektron tizimi orqali Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligiga, tegishli viloyat yoki Toshkent shahar adliya boshqarmasiga yuboriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, tegishli viloyat yoki Toshkent shahar adliya boshqarmasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish toʻgʻrisidagi qarori loyihasini oʻn ish kuni ichida huquqiy ekspertizadan oʻtkazib, natijalari yuzasidan tegishli huquqiy xulosa beradi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzib tashlash haqidagi qarori loyihasini koʻrib chiqish chogʻida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, tegishli viloyat yoki Toshkent shahar adliya boshqarmasi, zarur hollarda, boshqa kerakli hujjatlarni talab qilib olishga haqli.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, tegishli viloyat va Toshkent shahar adliya boshqarmasi tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi yuzasidan salbiy xulosa berilgan taqdirda, aniqlangan kamchiliklar bartaraf etilganidan keyin mazkur qaror loyihasi huquqiy xulosa berish uchun takroran kiritilishi mumkin. Takroran kiritilgan qaror loyihasi umumiy asoslarda koʻrib chiqiladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, tegishli viloyat va Toshkent shahar adliya boshqarmasi tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish haqidagi qarori loyihasi yuzasidan ijobiy xulosa berilgan taqdirda, qaror loyihasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning navbatdagi majlisida koʻrib chiqiladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, tegishli viloyat va Toshkent shahar adliya boshqarmasi tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi yuzasidan salbiy xulosa berilgan taqdirda, mazkur qaror loyihasini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash koʻrib chiqishi uchun kiritish taqiqlanadi.
Olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish haqidagi qaror Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, mahalliy Kengash deputatlari umumiy sonining uchdan ikki qismidan iborat boʻlgan koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.
31-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektini buzish toʻgʻrisidagi qarorini eʼlon qilish
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektini buzish haqidagi qarori ushbu qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran bir ish kuni ichida:
Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestriga koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarni tugatish toʻgʻrisida tegishli yozuvni kiritish uchun Davlat kadastrlari palatasining tegishli hududiy boshqarmasiga;
tegishli soliqlar va yigʻimlarni qayta hisob-kitob qilish uchun tegishli tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasiga yuboriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning olib qoʻyilgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektini buzish toʻgʻrisidagi qarori Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, tegishli viloyat, Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimligining rasmiy veb-saytida, boshqa ommaviy axborot vositalarida, shuningdek mazkur davlat organlarining ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida eʼlon qilinishi kerak.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning koʻchmas mulk obyektini buzish haqidagi qarori buziladigan koʻchmas mulk obyektiga nisbatan mulkiy huquqlarning va boshqa ashyoviy huquqlarning tugatilishi uchun asos boʻladi.
32-modda. Koʻchmas mulk obyektini buzishga doir xarajatlarning oʻrnini qoplash uchun mablagʻlarning manbalari
Koʻchmas mulk obyektini buzish olib qoʻyilayotgan yer uchastkasida loyihani va ishlarni amalga oshirish uchun moʻljallangan mablagʻlar hisobidan tashabbuskor tomonidan amalga oshiriladi.
Huquq egasi tashabbuskor bilan kelishilgan holda koʻchmas mulk obyektini oʻz mablagʻlari hisobidan buzishi va qurilish materiallarini olib chiqib ketishi mumkin.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
33-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish yoki olib qoʻyishni rad etish, shuningdek koʻchmas mulk obyektini buzish toʻgʻrisidagi qarori ustidan shikoyat qilish
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish yoki olib qoʻyishni rad etish, shuningdek koʻchmas mulk obyektini buzish toʻgʻrisidagi qarori ustidan fuqarolar, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan sud tartibida shikoyat qilinishi mumkin.
34-modda. Huquq egasiga kompensatsiya berilishi bilan bogʻliq nizolarni hal etish
Huquq egasiga kompensatsiya berilishi bilan bogʻliq nizolar dastlab sudga qadar tartibda Kompensatsiya komissiyalari tomonidan koʻrib chiqiladi.
Huquq egasiga kompensatsiya berilishi bilan bogʻliq nizo yuzasidan ariza Kompensatsiya komissiyasi arizani olgan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida koʻrib chiqilishi kerak.
Kompensatsiya komissiyasining qaroridan norozi boʻlgan taraf qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sudga murojaat qilishi mumkin.
35-modda. Huquq egasiga kompensatsiya berilishi bilan bogʻliq nizo koʻrib chiqilguniga qadar koʻchmas mulk obyektlarini buzish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilinishiga yoʻl qoʻyilmasligi
Huquq egasiga kompensatsiya berilishi bilan bogʻliq nizo kelib chiqqan taqdirda, agar mazkur nizo sudga qadar tartibda koʻrib chiqilmagan boʻlsa va mazkur nizo boʻyicha sudning qonuniy kuchga kirgan qarori mavjud boʻlmasa, olib qoʻyilayotgan yer uchastkasida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini buzish haqida qaror qabul qilish taqiqlanadi.
36-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning qaroriga binoan olib qoʻyilgan yer uchastkalaridan maqsadsiz foydalanilishiga yoʻl qoʻyilmasligi
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning qaroriga binoan olib qoʻyilgan yer uchastkalaridan faqat mazkur qarorda koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanilishi mumkin.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning qaroriga koʻra olib qoʻyilgan yer uchastkalaridan mazkur qarorda nazarda tutilmagan maqsadlarda foydalanilishi taqiqlanadi, bundan ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.
Olib qoʻyilgan yer uchastkasidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarorida koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanilishiga monelik qiladigan, tashabbuskor oldindan koʻra bilishi mumkin boʻlmagan holatlar yuzaga kelgan taqdirda, mazkur yer uchastkasidan ushbu Qonunning 4-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan maqsadlardan biri uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning qaroriga koʻra foydalanilishi mumkin.
37-modda. Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Ushbu Qonun talablariga rioya etilmagan holda yer uchastkalarini olib qoʻyish hamda koʻchmas mulk obyektlarini buzish taqiqlanadi.
Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
38-modda. Qabul qilingan maʼmuriy hujjat qonunga xilof deb topilgan taqdirda yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, mahalliy Kengashning yer uchastkalarini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish va koʻchmas mulk obyektlarini buzish toʻgʻrisidagi qarorlari qonunga xilof deb topilgan taqdirda jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararlarning oʻrni, birinchi navbatda, markazlashtirilgan jamgʻarmalarning mablagʻlari hisobidan qoplanib, keyinchalik ushbu mablagʻlar aybdor shaxslardan regress tartibida undiriladi.
39-modda. Ushbu Qonun kuchga kirguniga qadar boshlangan, biroq yakunlanmay qolgan munosabatlarning tartibga solinishi
Agar yer uchastkalarini olib qoʻyish tartib-taomillari ushbu Qonun kuchga kirguniga qadar boshlangan, biroq yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 37-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan tartibga muvofiq qaror qabul qilinmagan boʻlsa, mazkur yer uchastkalariga nisbatan ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartib-taomillar qoʻllaniladi.
Agar yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror ushbu Qonun kuchga kirguniga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 37-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan tartibga muvofiq qabul qilingan boʻlsa, mazkur yer uchastkalariga nisbatan kelishuv tuzish, kompensatsiya berish, buziladigan koʻchmas mulkni va olib qoʻyilayotgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni baholash, koʻchmas mulk obyektlarini buzish bilan bogʻliq masalalarni hal qilish chogʻida ushbu Qonunning 22 — 32-moddalarida nazarda tutilgan tartib-taomillar qoʻllaniladi.
40-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
41-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
42-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2022-yil 29-iyun,
OʻRQ-781-son
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.06.2022-y., 03/22/781/0578-son; 30.08.2024-y., 03/24/950/0672-son; 10.10.2024-y., 03/24/973/0800-son; 27.07.2026-y., 03/26/1161/0787-son; 12.09.2026-y., 03/26/1174/0920-son)