19.08.2019 йилдаги 689-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 19.08.2019 йилдаги 689-сон
Дата вступления в силу
19.08.2019
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарори
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Яйловлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни ижросини таъминлаш, шунингдек, яйловлардан янада самарали фойдаланишни ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисида низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 23 апрелдаги 299-сон қарори (Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 2018 й., 4-сон, 92-модда) билан тасдиқланган Яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқот ишларини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга 2-иловага мувофиқ ўзгартиришлар киритилсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг аграр ва озиқ-овқат соҳаларини ривожлантириш масалалари бўйича маслаҳатчиси А.Д. Вахабов ва Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси раиси А.Х. Абдуллаев зиммасига юклансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2019 йил 19 август,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
689-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 19 августдаги 689-сон қарорига
1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НИЗОМ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ушбу Низом яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартибини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловлар алмашиниши — яйловларни сақлаш ва такрор кўпайтиришга қаратилган тадбир, яйлов участкаларидан даврий равишда ва навбати билан фойдаланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловлар алмашиниши ротацияси — яйловлардан фойдаланишнинг бир неча йиллар давомида ишлаб чиқилган тизими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйлов дегрессияси — озуқа қийматига эга, чорва моллари ўтлатилмаган ўсимликлар, тартибсиз ва ортиқча чорва молларини ўтлатиш натижасида тупроқ деградациясига учраган яйловларда табиий яйлов ўсимликларининг йўқолиши ва ўзгариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйлов инфратузилмаси — яйлов чорвачилигида фойдаланиладиган суғориш иншоотлари (чорва молларини ва яйловларни суғориш учун жиҳозланган ва ишлатиладиган чашмалар, қудуқлар, бошқа суғориш пунктлари, насос станциялари, каналлар), сув ўтказгичлар, чорва моллари ўтадиган жойлар, йўллар, қўралар, сунъий уруғлантириш пунктлари, чорва молларини ўтлатиш учун ўраб олинган ҳудудлар, суғориш ва дам олиш жойлари, чўпонлар вақтинча яшайдиган жойлар, шунингдек, бошқа кўчмас мулк объектлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловларни такрор кўпайтириш — яйловлардаги тупроқ унумдорлигини, ўсимлик қопламининг миқдор ва сифат ҳолатини сақлаб туришнинг табиий жараёнларига кўмаклашиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловларни тиклаш — яйлов ўсимликларининг муайян турларини экиш чора-тадбирлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловлардан фойдаланувчилар — яйловларда чорва молларини боқадиган ва қонунда тақиқланмаган бошқа мақсадларда фойдаланадиган юридик ва жисмоний шахслар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари маълум жойнинг ўсимлик қопламасини унга зарар етказмасдан ўтлатиладиган яйловлар бирлигига тегишли шартли чорва моллари сони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Яйловлар алмашинишини таъминлашга оид ҳужжатлар яйловлардан оқилона фойдаланиш ва муҳофаза қилиш, уларни сақлаш ва такрор кўпайтириш мақсадида ишлаб чиқилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чорва молларини ўтлатиш ва пичан ўриш белгиланган норма ва муддатларга мувофиқ амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Яйловлар алмашинишини ташкил қилиш учун асосланган маълумотлар геоботаник тадқиқотлар ва яйловларни хатловдан ўтказиш ишлари натижасида олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Яйловларда геоботаник тадқиқотлар олиб бориш ва хатловдан ўтказиш, яйловлар алмашинишини ташкил этиш ва унда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти (кейинги ўринларда «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ деб аталади) томонидан режага мувофиқ ҳар беш йилда бир марта Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ва қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
(5-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловлардан фойдаланувчилар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Ўздаверлойиҳа» ДИЛИдан ўзларига тегишли яйлов участкалари тўғрисидаги мавжуд геоботаник тадқиқотлар ва хатлов маълумотларини текин олишлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловларда ўтказиладиган геоботаник тадқиқотлар ва хатлов ишларини белгиланган режада кўрсатилган муддатни кутмасдан ўз ҳисобидан шартнома асосида «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИга буюртма беришлари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ушбу Низомда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланган тартибда ўзларига ажратилган ер участкаларида яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилашлари ва яйловлар алмашинишини мустақил таъминлашлари;
(5-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловлар алмашинишини ташкил этиш ва унда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш бўйича туман (шаҳар) ҳокимига таклифлар киритиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-боб. Яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Яйловлар алмашиниши қуйидаги маълумотлар асосида таъминланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловлар майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйлов ўсимликларининг тур таркиби, ҳолати ва озуқа бирлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловлар инфратузилмаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловлардан фойдаланиш мумкин бўлган яйлов мавсуми ва унинг давомийлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Яйлов ўсимликларининг таркиби ва ҳолатига оид маълумотлар геоботаник тадқиқотлар вақтида олинади ва муайян яйлов участкаларининг типлари, яйлов турларининг таркиби ҳамда ҳосилдорлиги тўғрисидаги ахборотлардан иборат бўлиб, ушбу Низомга 1-иловада кўрсатилган шаклга мувофиқ тайёрланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Яйловларнинг майдони ва инфратузилмасига оид маълумотлар яйловларни хатловдан ўтказиш вақтида олинади ҳамда улар ушбу Низомга 2-иловада кўрсатилган шаклга мувофиқ қишлоқ хўжалиги экин майдонлари тўғрисидаги ахборотлардан, шунингдек, режа-картографик материалларда тасвирланган яйловлар инфратузилмаси ахборотларидан иборат бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Яйловлар алмашиниши билан яйловларнинг унумдорлигини оширишга, уларнинг айрим жойларини йилнинг муайян фаслларида фойдаланишдан тўлиқ ёки қисман чиқариб ташлаш йўли билан ўтларни яхшилаш ва янгилашга эришилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловлар алмашинишини таъминлашда яйловлар алмашлаб ўтлатиш майдонларига ва майдонлар навбатдаги ўтлатиш участкаларига бўлинади ҳамда ушбу Низомга 3-иловада кўрсатилган шаклга мувофиқ яйловлар алмашинишининг календарь-режаси тузилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси бир неча йил учун тузилади. Унга яйловларни парвариш қилиш ва ундан фойдаланиш тадбирлари киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Яйловлар алмашинишида бир турдаги чорва молларини ўтлатишда фойдаланиладиган участкалар бирлаштирилади. Яйловлар алмашинишидаги йиллар даврийлиги яйловлар майдонининг сонини белгилайди. Яйловлар алмашиниши ротацияси яйловнинг тури, тупроқларига ва иқлим шароитига боғлиқ бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Йил давомида чорвани ўтлатишда фойдаланиладиган чўл, ярим чўл ва тоғолди яйловлари учун йил фасллари бўйича кетма-кет ўтлардан фойдаланиш орқали тўртта тўлиқ яйлов алмашиниши тавсия қилинади (1 майдон — баҳор, 2 — ёз, 3 — куз, 4 — қиш). Бунда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйловлар алмашиниши йили

Яйловлар алмашиниши майдонлари

1

2

3

4

1

баҳор

ёз

куз

қиш

2

қиш

баҳор

ёз

куз

3

куз

қиш

баҳор

ёз

4

ёз

куз

қиш

баҳор

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳар бир майдонда бир марталик ўтлатиш навбатдаги ўтлатиш участкасига бўлиш орқали амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Ёз мавсумида фойдаланиладиган тоғли яйловлар учун 3 йиллик ротация билан яйловлар алмашинишини учта участкада алмашлаб ўтлатиш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Бир нечта турдаги яйловни ўз ичига олувчи катта яйлов майдонига эга яйлов хўжаликлари учун турли фаслларда яйловлардан фойдаланиш орқали яйловлар алмашинишини татбиқ этиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Дам олишга ва ўт ўсишга қолдирилган яйлов участкалари бир вақтнинг ўзида суғурта жамғармаси бўлиб хизмат қилади, яъни ўт ўсиш ноқулай бўлган йилларда чорва молларини ўтлатиш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Яйловлар алмашинишини ташкил этишда навбатдаги ўтлатиш участкаларини ва майдонларини лойиҳалаш учун қуйидаги талаблар ҳисобга олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
навбатдаги ўтлатиш участка ва майдонларнинг тупроқ ва геоботаник нуқтаи назардан бир хиллиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
навбатдаги ўтлатиш участка ва майдонларининг шакли ва ўлчамларининг қулайлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
алмашлаб ўтлатиш майдонларининг рельефи, шамол йўналиши ва қутбий томонлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловлар инфратузилмаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чорва молларини ўтлатиш жойларидан 5 километрдан узоқ бўлмаган радиусда жиҳозланган суғориш пунктининг мавжудлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Суғориш пунктлари ва яйлов алмашиниши майдонлари ўртасидаги алоқани амалга ошириш учун 20 — 30 метр кенгликдаги чорва молларини ҳайдаб ўтиш йўллари лойиҳаланади ва сим тўр билан чегараланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Яйловларда яйловлар алмашинишини ташкил этишнинг ўлчами мавжуд яйлов майдонларининг сони ва 15 фоизлик суғурта жамғармасини ҳисобга олган ҳолда ўртача йиллик ем захираси талабидан келиб чиқиб ўрнатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. Яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Яйловларнинг маълум бир участкасида чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари яйлов ўсимликларининг ҳосилдорлиги ва чорва молларини озиқлантириш имкониятларига қараб қуйидаги формула билан ҳисоблаб чиқилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Рэн — маълум бир яйлов участкасида шартли чорва мол бошига нисбатан чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган нормаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оз — яйловларни тақсимлаш муддатларини ҳисобга олган ҳолда маълум бир яйлов участкасининг центнер ҳисобидаги озуқа захираси яйловлардан фойдаланиш давомийлигининг календарь муддатидан келиб чиқиб, мазкур участкадаги яйлов ўсимликларининг ҳосилдорлигини унинг майдонига кўпайтириш орқали олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йўм — битта шартли бош молни ўтлатиш учун кетадиган яйлов озуқасининг ўртача йиллик меъёри 3,74 центнер озуқа бирлигини ташкил қилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85 — яйлов озуқаси захирасини ҳисобга олиш фоизи, 15 фоиз об-ҳаво шароитлари ёмонлашган тақдирда суғурта жамғармаси сифатида қолдирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини ҳисоблаш ушбу Низомга 4-иловада келтирилган шаклга мувофиқ амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Битта шартли бош учун қоракўл ёки Романов қўйлари қабул қилинган. Бир бош чорва моли ва паррандани шартли бошга ўгириш коэффициенти ушбу Низомга 5-иловага мувофиқ амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Яйловлар алмашинишида чорва молларини ўтлатишнинг календарь-режасини тасдиқлаш тартиби
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ ва яйловдан фойдаланувчилар томонидан ишлаб чиқилади, бунда яйловни хатловдан ўтказиш ва геоботаник тадқиқот натижалари олингандан кейин уч ой давомида яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари ҳисобланади ҳамда туман (шаҳар) ҳокимига, ўрмон фонди яйловларида эса Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси раисига тасдиқлаш учун киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси ва яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари бир ҳафта давомида туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан, ўрмон фонди яйловларида эса Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси томонидан кўриб чиқилади, тасдиқланади ва «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИга қайтарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар, яйловлар алмашинишининг календарь-режаси ва яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари яйловлардан оқилона фойдаланиш, сақлаш, таъминлаш ва тиклашни таъминламаган тақдирда, муддати кўрсатилган ҳолда қайта ишлаш учун «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИга қайтарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси ва яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйилган фойдаланиш нормалари тасдиқланмаган ҳудудларда чорва молларини боқишга йўл қўйилмайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловлардан фойдаланишга зарур эҳтиёжи бўлган, чорва молларини сақлаш учун ем-хашак сотиб олишга имконияти бўлмаган фуқароларнинг чорва молларини боқиши маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан тартибга солинади.
(23-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 15 декабрдаги 791-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.12.2025 й., 09/25/791/1167-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ яйловлар алмашинишининг календарь-режаси ва яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари туман (шаҳар) ҳокими тасдиқлагандан кейин бир ҳафта давомида режа-картографик материалларни илова қилган ҳолда тегишли яйловдан фойдаланувчига тақдим қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Ўрмон фонди яйловларида пичан ўриш ва чорва молларини ўтлатиш нормалари ҳамда муддатлари Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитасининг ҳудудий бўлимлари томонидан ишлаб чиқилади ва ушбу Низомнинг 22 ва 23-бандларига мувофиқ белгиланган муддатларда Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси раисига тасдиқлаш учун киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Яйловлар алмашинишига доир ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш ушбу Низомга 6-иловада келтирилган шаклга мувофиқ амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-боб. Яйловлардан фойдаланиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Яйловлар белгиланган мақсадлар учун маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг қарори билан доимий эгалик қилишга, ижарага ва вақтинчалик фойдаланишга берилиши мумкин.
(27-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 15 декабрдаги 791-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.12.2025 й., 09/25/791/1167-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Яйловлардан қуйидаги мақсадларда фойдаланиш мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чорва молларини ўтлатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пичан ўриш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
доривор ўсимликларни йиғиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловларни қайта тиклаш мақсадида уруғ йиғиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйлов ўсимликларини экиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйлов инфратузилмасини яратиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Яйловлардан фойдаланувчилар тасдиқланган яйлов алмашиниши календарь-режасига ва мазкур Низомга 7-иловага мувофиқ чорва молларини ўтлатиш муддатлари ва мавсум давомийлигига мувофиқ яйловлардан фойдаланади, сақлайди ва тиклайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-боб. Якунловчи қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Яйловдан фойдаланиш ҳуқуқи яйлов дегрессиясини ифодаловчи яйловлардан оқилона фойдаланмаган тақдирда тугатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Ушбу Низом талабларини бузган шахслар белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

1-ИЛОВА

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйлов типлари, яйлов турларининг таркиби ва ҳосилдорлиги тўғрисида

МАЪЛУМОТ

__________________________________________________

(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)

________________________________________ туман, __________________________________ вилоят


Ҳисобга олиш йили

яйлов типи

Яйлов тури, номи ва рақами

Ер контурлари рақамлари

Яйлов

майдони, га.

Мавсумлар бўйича озуқа бирлиги ҳосилдорлиги, гектар

баҳор

ёз

куз

қиш

баҳор ва ёз

баҳор ва куз

баҳор ва қиш

ёз ва куз

ёз ва қиш

куз ва қиш

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

2-ИЛОВА

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Қишлоқ хўжалиги ер майдонлари тўғрисида

МАЪЛУМОТ

_____________________________________________

(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)

________________________________________ тумани, __________________________________ вилояти

(гектар)

Контурлар рақами

Умумий майдони

Ҳайдалма ер

Кўп йиллик экинлар

Бўз ерлар

Яйлов ва пичанзорлар

Жами қишлоқ хўжалик ерлари

Томорқа ерлари ва боғдорчилик-узумчилик уюшмалари

Мелиоратив қурилиш ҳолатидаги ерлар

Ўрмонлар

Бутазорлар

Бошқа ерлар

жами

Суғориладиган

жами

суғориладиган

жами

суғориладиган

жами

суғориладиган

жами

сув билан
таъминланган

жами
(4+6+8+10)

суғориладиган

(5+7+9)

жами

осуғориладиган

жами

суғориладиган

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20



Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

3-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси

_________________________________________________

(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)

________________________________________ тумани, __________________________________ вилояти

Яйловлар алмашиниш йили

Яйловлар алмашиниши майдонлари рақами

Яйловлар алмашиниши майдонлари, га

Фойдаланиш мавсуми

Фойдаланиш мавсумида ўтлатиш календарь муддати

Мавсумда фойдаланиш кунлари сони

Бир йилда фойдаланишнинг мавсумий давомийлиги, фоизда

Керакли ўртача йиллик озуқа захираси, яйловлар алмашиниши центнер бирликда*

Навбатдаги ўтлатиш участкаларида ўтлатишнинг календарь муддатлари

1 йил

1

баҳор




2

ёз




3

куз




4

қиш




2 йил

1

қиш




Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Яйловлар алмашиниши битта майдонида керакли ўртача йиллик озуқа захираси 15 фоиз суғурта фондини ҳисобга олган ҳолда, барча яйловлар алмашиниш майдонларининг ўртача йиллик озуқа захирасини йиллик яйловлар алмашиниш майдонлари сонига бўлиш орқали ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари

_______________________________________________________

(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)

_________________ тумани,________________ вилояти

Яйлов тпии рақами

Яйлов тури номи ва рақами

Яйлов майдони, га

Йил мавсумида озуқа захираси

Жами озуқа захираси, центнер.
(6+9+12+15)

Ўртача йиллик озуқа захираси 15 фоиз суғурта фондини ҳисобга олган ҳолда, центнер(16/100%х85%)

1 гектарда ўртача ҳосилдорлик, центнер

(16/3)

шартли бошни ўтлатишнинг ўртача йиллик меъёри 3,74 центнер озуқа бирлигида энг
кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалар

(17/3,74 ц.к. ед.)

Баҳор

Ёз

Куз

Қиш

Ҳосилдорлик, ц.о.б

Йилда мавсум давомийлиги,
% ҳисобида

Озуқа захираси, ц.о.б
(3х4/100%х5)

Ҳосилдорлик, ц.о.б

Йилда мавсум давомийлиги,
% ҳисобида

Озуқа захираси, ц. о. б
(3х4/100%х5)

Ҳосилдорлик, ц.о.б

Йилда мавсум давомийлиги,
% ҳисобида

Озуқа захираси, ц.о.б
(3х4/100%х5)

Ҳосилдорлик, ц.о.б

Йилда мавсум давомийлиги,
% ҳисобида

Озуқа захираси, ц. о. б
(3х4/100%х5)



Жами:

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

5-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чорва молларини ва паррандаларни шартли бошга ўгириш коэффициенти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Чорва моллари турлари ва ёшга бўлиниш гуруҳлари

Шартли молга айлантириш коэффициентлари

Буқа ва сигирлар

1,0

Ёш қорамоллар

0,6

От ва туялар

1,0

Катта ёшдаги чўчқалар

0,3

Қўйлар

0,1

Катта ёшдаги паррандалар

0,025

Ёш паррандалар

0,002

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

6-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловлар алмашинишига доир ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СХЕМАСИ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга
7-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Чорва молларини ўтлатиш муддатлари ва мавсум давомийлиги
______________________________________________________
(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)
________________________________________ тумани, __________________________________ вилояти


Йил фасллари/

муддатлар

Яйлов

минтақалари

Баҳор

Ёз

Куз

Қиш

кун/ой

Кун давомийлиги

кун /ой

Кун давомийлиги

кун/ой

Кун давомийлиги

кун/ой

Кун давомийлиги

Чўлнинг жанубий зонаси

21.02. - 10.05.

79

16.09. -15.12.

91

16.12. - 20.02.

67

Чўлнинг марказий зонаси

25.02. - 20.05.

85

01.10. - 30.11.

61

01.12. - 24.02.

86

Чўлнинг шимолий зонаси

11.03. - 26.05.

76

01.10. - 15.11.

46

16.02. - 10.03.

115

Устюрт

01.04. - 31.05.

61

01.06. - 31.08.

92

01.09. - 31.10.

61

01.02. - 31.03.

151

Адир

16.03. - 31.05.

77

01.06. - 31.08.

92

01.09. - 30.11.

61

Тоғ

01.06. - 30.09.

122

Баланд тоғ

01.07. - 16.08.

46

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: Чорва молларини ўтлатишнинг мавсумий давомийлигига ҳудудларнинг иқлим шароитидан келиб чиқиб, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси ва вилоятлар ҳокимлари томонидан бир ойгача бўлган муддатларда ўзгартириш киритилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 19 августдаги 689-сон қарорига
2-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқот ишларини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартиришлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. 3-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Яйловларда олиб борилган геоботаник тадқиқотлар материалларидан қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер майдонларининг норматив қийматини аниқлашда, фармацевтика саноатида табиий шифобахш ўсимликларнинг тарқалишини аниқлашда, давлат кадастрлари ягона тизимини юритишда, ер тузиш лойиҳаларини ишлаб чиқишда, яйлов ўсимликларининг озуқабоплик хусусиятларини кадастр жиҳатдан баҳолашда, яйловларда чорва молларини алмашлаб боқишни ташкил этишда, яйловлардан оқилона фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишга доир чора-тадбирларни ишлаб чиқишда фойдаланилади».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. 7-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
««Давергеодезкадастр» қўмитасининг «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти томонидан режага мувофиқ, яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқот ишлари ҳар беш йилда бир маротаба (йиллар бўйича ҳудудлар бўйича) ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйловлар мониторингини олиб бориш ишлари мунтазам равишда (мавсумий) олиб борилади».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. 12-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Геоботаник тадқиқот ишларининг якунлари «Ўздаверлойиҳа» институти томонидан ер участкаларини бериш (реализация қилиш) масалаларини кўриб чиқувчи туман комиссиясига тақдим этилади».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. 17-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Дала кузатув натижалари асосида қуйидаги тартибда камерал ишлар амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйлов ва пичанзорларда учрайдиган ўсимликлар тури, номи, ҳосилдорлигининг озуқа бирлиги ва ўсимликлар билан қопланиши ўсимликлар турларининг деградация даражаси аниқланади (3-илова);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйлов ўсимликлари турлари (контурлар) бўйича майдонлар ҳисобланади ва қайдномада қайд қилинади (планшетлар бўйича
Гаусс-Крюгер жадвали);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дала кузатув ишлари маълумотлари асосида планшетлар бўйича ўсимликлар турлари геоботаник электрон рақамланган масштабли хариталар яратилади (1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1:100 000) (4-илова).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дала дешифровка маълумотлари асосида қуйидаги электрон рақамли хариталар яратилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
геоботаник харита (типлари бўйича);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яйловларнинг сув билан таъминланганлик ҳолати акс эттирилган яйлов ва пичанзорлар харитаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Геоботаник харитада зарарли ва заҳарли ўсимликлар жойи, номлари кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яйлов ва пичанзорлар харитасида яйловлар ҳосилдорлиги, мақоми, деградацияси, эрозияси ва маданий ҳолати, шунингдек, сув иншоотларининг ишлаш ёки ишламаслиги кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўрмон хўжалиги ерлари учун алоҳида геоботаник яйлов харитаси яратилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Геоботаник тадқиқотлар бўйича ҳисоботлар тузилади. Ҳисоботда ўсимлик типлари ва майдонларининг ўзгарганлиги, янги типларнинг пайдо бўлиши, деградацияга учраган майдонлар, ҳосилдорликнинг ўзгариши тўғрисида қисқача маълумот берилади».
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.08.2019 й., 09/19/689/3586-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон; 16.12.2025 й., 09/25/791/1167-сон)