«Ер ости бойликлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 41-моддасига мувофиқ, тоғ-қутқарув қисмлари ҳамда очиқ нефть ва газ фаввораларининг олдини олиш ҳамда уларни бартараф этиш хизматлари фаолиятини такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компаниясининг Очиқ нефть ва газ фаввораларининг олдини олиш ҳамда уларни бартараф этиш бўйича Ўзбекистон ҳарбийлаштирилган қисми тўғрисида»ги низоми 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси, «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси тегишли вазирлик ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда мазкур қарор билан тасдиқланган низомлар талабларини амалга ошириш бўйича Амалий ҳаракатлар дастурини ишлаб чиқсин ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг геология, ЁЭК, кимё, нефть-кимё ва металлургия саноати масалалари комплекси билан келишган ҳолда тасдиқласин.

3. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорлари 3-иловага* мувофиқ ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

4. Вазирликлар ва идоралар бир ой муддатда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

5. Мазкур қарор ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ғ.И. Ибрагимов зиммасига юклансин.

1. Ушбу низом «Ўзбекнефтегаз» Миллий Холдинг Компанияси (келгусида «Ўзбекнефтегаз» МХК) (ҳозирда «Ўзбекнефтегаз» АЖ)га қарашли Очиқ нефт ва газ фаввораларини олдини олиш ва бартараф қилиш бўйича Ҳарбийлаштирилган қисм (кейин матнларда ЎзҲҚ)нинг асосий вазифалари, ишларни ташкил этиш тартиби ва фаолиятини белгилаб беради.

2. «Ўзбекнефтегаз» МХКнинг ЎзҲҚ махсус ҳарбийлаштирилган давлат хизмати ҳисобланиб, ер қаъридан фойдаланувчиларга очиқ нефт ва газ фаввораларини олдини олиш ва бартараф этиш ишларини олиб боришда, шунингдек хавфли ишлаб чиқариш объектларида газ хавфсизлиги ҳолатини назорат қилишда хизмат қилиш учун чақирилган.

ЎзҲҚ ходимлари аттестациядан ўтадилар, ЎзҲҚ авария-қутқарув ташкилоти сифатида аттестация қилиниши ва қонунчиликда ўрнатилган тартибда рўйхатдан ўтган бўлиши лозим.

ЎзҲҚ «Ўзбекнефтегаз» МХКнинг таркибий бўлинмаси ҳисобланади.

3. ЎзҲҚ ўзига юклатилган асосий вазифаларни бажариш учун доимий жанговар шай ҳолатда бўлиши, ҳамда хизмат кўрсатилаётган корхоналарга кўрсатиладиган ёрдам ўз вақтида ва самарали бўлиши учун ҳудудий жиҳатдан яқин жойлашган бўлиши лозим.

4. ЎзҲҚ ўзининг фаолиятида, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва Ўзбекистон Республикаси қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси қарорларига, Ўзбекистон Республикаси президенти фармонлари, қарорлари ҳамда фармойишларига, Вазирлар Маҳкамасининг қарор ва фармойишларига, мазкур низомга, «Ўзбекнефтегаз» МХК буйруқ ва фармойишларига, ҳамда бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга асосан иш олиб бориши лозим.

5. ЎзҲҚ ўз фаолиятини қуйидаги тамойиллардан келиб чиққан ҳолда олиб боради:

авария ва нефт ва газ қудуқларида очиқ фаввораларни содир бўлишига ҳолатларига доимий шай ҳолатда бўлиши, тезкор чоралар кўриши ва уларни бартараф этиш ишларини олиб боришга тайёр бўлиши;

хавфга тайёр бўлиши ҳамда авария-қутқарув ишларида ва зарурий ҳолларда хавфсизлигини таъминлаш;

инсонпарварлик ва раҳмдилликка таянган ҳолда авария ҳолатларида инсонлар ҳаёти ва соғлиғини сақлаб қолиш мажбуриятини бажариш.

6. ЎзҲҚнинг асосий вазифалари бўлиб хизмат кўрсатиладиган объектларида қудуқларни бурғулаш жараёнида ёки таъмирлаш ишларини олиб бораётганда, атроф муҳит ва қазилма бойликларига зарарли таъсир қилувчи очиқ нефт ва газ фаввораларини бартараф қилишда тезкор чоралар кўриш, қудуқлардаги портлаш ва ёнишга хавфли қудуқларда махсус асбоблар ва ускуналар зарур бўлган холларда авария-таъмирлаш ишларини олиб бориш, нефт ва газ фаввораларини олдини олиш мақсадида профилактик ишларни олиб бориш, табиий ресурсларни сақлаб қолиш.

7. Ўзига юклатилган вазифаларга асосан ЎзҲҚ қуйидаги функцияларни бажаради:

хизмат кўрсатиладиган объектларда очиқ фавворалар, нефт-газ отқинлари ҳолатларида инсонларни қутқариш ва эвакуация қилиш ишларини олиб боради;

очиқ фаввораларни бартараф қилиш ва авариявий қайта тиклаш ишларни олиб боришда, газга ва ёнғинга хавфли ҳудудларда, махсус нафас йўлларини ҳимояловчи аппаратларда, махсус техника ва аппаратураларда олиб бориладиган ишларни бажаради;

режа бўйича нафас олувчи аппаратларда бажариладиган газга хавфли ишларни бажаради;

хизмат кўрсатиладиган объектларда бўлиши мумкин бўлган аварияларни олдини олиш мақсадида фаввора ва газ хавфсизлиги талаблари бажарилиши бўйича профилактик тадбирларни амалга оширади;

хизмат кўрсатиладиган хавфли ишлаб чиқариш объектларидаги ишлаб чиқариш, фаввора ва газ хавфсизлиги бўйича ваколатли органлар билан ҳамкорлик қилади;

кутилмаган ҳолатлар содир бўлганда тегишли ташкилотлар ва тезкор хизматлар билан ҳамкорликда ишлайди (ЎзҲҚ билан ўзаро алоқа схемаси илова* қилинган);

қудуқларни бурғулаш, мукаммал таъмирлаш, синаш ва ишлатишда масъулияти юқори бўлган алоҳида технологик жараёнларни ва технологик регламент режаларини келишади;

хизмат кўрсатилаётган хавфли ишлаб чиқариш объектларида алоҳида олиб бориладиган ишларга ўрнатилган тартибда ҳужжатларни беради;

содир бўлиши мумкин бўлган аварияларни аниқлаш мақсадида хизмат кўрсатаётган хавфли ишлаб чиқариш объектларида саноат, фаввора ва газ хавфсизлиги бўйича маълумотлар таҳлил қилиш мақсадида тўплайди, умумлаштиради ва рўйхатга олади;

очиқ фавворалардаги отқинларда ҳаво таркибидаги заҳарли ва портлашга хавфли бўлган буғ ва газ концентрациясини аниқлаш мақсадида таҳлиллар ўтказади;

хавфли ишлаб чиқариш объектларида саноат, фаввора ва газ хавфсизлиги бўйича ўрнатилган меъёрий талабларнинг бажарилиши устидан назорат қилади;

хизмат кўрсатиладиган объектларда аварияни бартараф этиш режасини тузишда ва келишишда иштирок этади;

ЎзҲҚ ходимларини профессионал тайёрлайди;

хизмат кўрсатадиган объектлардаги ишчи ва муҳандис техник ходимларни авария ва нохуш ҳодисаларни вужудга келиши олдиндан аниқлаш ва бошланғич босқичида ҳаракатлари бўйича ўқитади;

нефт ва газ фаввораларини ҳамда аварияларни бартараф қилиш учун зарур бўладиган ностандарт ускуна ва мосламаларни ишлаб чиқиш бўйича тажриба-конструкторлик ишларини олиб боради;

ажратувчи нафас олувчи аппаратлар, назорат ускуналари ва бошқа турдаги махсус мосламаларга техник хизмат кўрсатади.

8. ЎзҲҚ ходимларига ўз фаолияти доирасида қуйидаги ҳуқуқлар берилади:

хизмат кўрсатаётган объектларда авария ёки бахтсиз ҳодисалар содир бўлиши хавфи туғилганда ишлаб чиқариш ишларини тўхтатиш ёки таъқиқлаш;

ташкилот раҳбарлари ва саноат хавфсизлиги соҳасидаги ваколатли органларга хизмат кўрсатаётган объектларда аниқланган фаввора ва газ хавфсизлиги бўйича талабларнинг бузилиши ҳақида маълумотларни юбориш;

фаввора ва газ хавфсизлиги талаблари бузилиши оқибатида вужудга келган авария ва нохуш ҳодисаларни келиб чиқиш оқибатларини аниқлаш комиссияси ишларида қатнашиш;

хизмат кўрсатувчи объектлар ҳудудига аварияларни бартараф этиш ишларини бажариш учун ҳеч қандай тўсиқларсиз кириш;

аварияни фавқулодда ҳолатларда бартараф этиш учун кетаётган транспорт воситаси тўсиқларсиз ўтиш, биринчи навбатда ёқилғи мойловчи материаллар билан таъминлаш ҳамда биринчи навбатда техник хизмат кўрсатиш станцияларида таъмирлаш ишларини бажариш;

хизмат кўрсатувчи объектларда аварияни бартараф этиш ва махсус ишларни бажариш учун жавобгар шахсдан тегишли маслаҳатлар олиш ва мутахассисларни жалб қилган ҳолда ишни якунлаш;

хизмат кўрсатувчи объектлар ҳисобидан санитария ва техник талабларга жавоб берувчи хизмат биноси билан таъминлаш.

9. ЎзҲҚ таркибида тезкор, тезкор-профилактик ҳарбийлаштирилган бўлинмалар, кадрларни тайёрлаш ўқув маркази, тажриба-конструкторлик бюроси, тиббий таъминловчи гуруҳи ҳамда ёрдамчи бўлинмалари мавжуд.

10. Ҳарбийлаштирилган бўлинма ЎзҲҚ таркибидаги ишчиларнинг меҳнат муносабатлари, зарур меҳнат шартномалари, махсус уставлар ва низомлар орқали тартибга солинади.

ЎзҲҚ ходимлари томонидан инсонларни қутқариш ва аварияни бартараф қилиш билан боғлик хизматлар мажбуриятларини астойдил бажариш хамда хизмат мажбурияти имзоланади.

11. Оддий ва ўрта бошлиқлар таркиби, асосан бурғулаш ва нефт газни қазиб чиқариш соҳасида ишловчи малакали мутахассислар жисмонан соғлом ҳамда ажратувчи нафас олувчи аппаратлар ва термоҳимояловчи кийимларда ишлаш билан боғлик оғир ишларда ишлашга лойиқ ишчилардан тузилади.

Катта ва юқори бошлиқлар таркиби, махсус олий маълумотли ва нефт ва газ саноатида бошқарув тажрибасига эга шахслардан тузилади.

Ҳарбийлаштирилган бўлинмаларда ходимларни малакавий танлаш талаблари «Ўзбекнефтегаз» МХК томонидан тасдиқланган ва «Саноатгеоконтехназорат» Давлат инспекцияси (ҳозирда Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси) билан келишилган Низом бўйича амалга оширилади.

ЎзҲҚ бўлинмаларининг жойлашиши ва ходимлар сони ЎзҲҚ раҳбарлари томонидан хизмат кўрсатувчи объектлар билан келишилган ҳолда аниқланади.

12. ЎзҲҚ бўлинмаларидаги ҳарбийлаштирилган хизматни ўташ «Ўзбекнефтегаз» МХК томонидан тасдиқланган «Саноатгеоконтехназорат» билан келишган ҳолда ЎзҲҚ ички хизмат устави бўйича амалга оширилади.

13. Ҳарбийлаштирилган таркибидаги интизомий жавобгарлик масалалари «Ўзбекнефтегаз» МХК, «Саноатгеоконтехназорат» Давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда тасдиқланган «ЎзҲҚ интизом устави» бўйича белгиланади.

14. Бўлинмалардаги хизматни ўташда командирлар буйруқлари ва фармойишлари асосида, авария ҳолатларида инсонларни қутқариш бўлинма авария — қутқарув ишлари бўйича хатарли топшириқларни бажаришдан иборат.

15. Аварияни бартараф қилиш учун доимий тайёр бўлиш мақсадида хар бир тезкор бўлинмада кечаю кундуз навбатчилик ташкил этилади.

16. Мураккаб ва доимий аварияларни бартараф қилишда бўлинма шахсий таркиби махсус иш режимига ўтказилиши мумкин (аварияни бартараф қилиш муддатларини қисқартириш мақсадида ЎзҲҚ шахсий таркибига казарма ҳолати эълон қилиниши ва кечаю-кундуз ишларни ташкил қилиниши мумкин).

17. Очиқ нефт ва газ фаввораларини бартараф этиш ишларини ташкил этиш ва хавфсиз олиб бориш «Саноатгеоконтехназорат» Давлат инспекцияси томонидан тасдиқланган нефт ва газ қудуқларидаги отқинлар ва фаввораларни бартараф қилиш ишларини ташкил қилиш ва хавфсиз олиб бориш йўриқномаси бўйича амалга оширилади.

18. Жангчилар ва командирларнинг касбий тайёргарлиги ЎзҲҚнинг кадрлар тайёрлаш ўқув марказида ЎзҲҚга юклатилган барча ишларни ташкил этиш ва бажаришни таъминловчи махсус дастурлар асосида олиб борилади.

19. Шахсий таркиб хизмат вазифаларини бажариш вақтида махсус формада бўлиши ва ажралиб турувчи белгига эга бўлган униформада бўлиши, махсус кийим бошда ва оёқ кийимда бўлиши, шунингдек шахсий ҳимоя воситаларида бўлиши керак, булар қисм томонидан таъминланади.

Форма, униформа, махсус кийимлар ва ҳимоя воситаларини кийиш талаблари «Ўзбекнефтегаз» МХК томонидан тасдиқланган ЎзҲҚ моддий таъминоти ва техник стандартлари низоми бўйича белгиланади.

20. ЎзНҚ бўлинмаларини аппаратлар, махсус ҳимоя воситалари, анжомлар, мосламалар, захира материаллар, тегишли автотранспорт билан МХК томонидан тасдиқланган таъминот табели бўйича барчаси хизмат кўрсатилаётган объектлар ҳисобидан таъминланади.

21. ЎзҲҚ шахсий таркиби, ускуналари, мосламалари ва автотранспорти асосий вазифаларига тегишли бўлмаган ҳолларда ишга жалб қилиш фақатгина «Ўзбекнефтегаз» МХК бошқаруви рухсати билан амалга оширилиши мумкин.

22. Барча аварияни бартараф этиш харажатлари объект эгаси томонидан амалга оширилади, шу билан бир қаторда;

авария содир бўлган жойга ЎзҲҚ шахсий таркиби, махсус ускуналар, ҳарбий техника ва барча аварияни бартараф этиш учун муҳим бўлган мосламалар ва ускуналарни олиб бориш ва олиб қайтишини таъминлаш;

зарур бўлган автотранспорт ва махсус техника, ускуналар ва кимёвий реагентлар ва бошқа материаллар билан таъминлаш;

уч марталик овқатланиш, яшаш, махсус кийим алоқа ва тиббий хизмат бўйича ЎзҲҚ шахсий таркибини таъминлаш;

зарур бўлган ҳолларда ностандарт ускуналар ва мосламаларни тайёрлаш;

Ёнғин хавфсизлиги, қудуқларни зарарсизлантириш, геофизик ва бошқа махсус хизматлар ва техник мосламаларни авария характери ва талабга мувофиқ жалб этиш.

23. ЎзҲҚни молиялаштириш «Ўзбекнефтегаз» МХК, чет эл компаниялари бурғулаш, қидирув, қайта ишлаш, хавфли ишлаб чиқариш объектларига эга бўлган ва Ўзбекистон қонунчилигига зид келмайдиган фаолият юрутувчи ташкилотлар билан тузилган шартнома бўйича кўрсатиладиган хизмат ҳисобидан амалга оширилади.

24. ЎзҲҚни тугатиш ва қайта ташкил этиш Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ белгиланган тартибда амалга оширилади.